Aa62_qt-1-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Historia Philosophiae Stanley, Thomas HISTORIA PHILOSOPHIAE VITAS OPINIONES RES QE GESTAS ET DICTA PHILOSOPHORVM SECTAE CVIVSVIS COMPLEXA AVTORE THOMA STANLEIO EXxX ANGLICO SERMONE IN LATINVM TRANSLATA, EMENDATA VARIIS DISSERTATIONIBVS ATQVE OB SERVATIONIBVS PASSIM AVCTA D IGES T A. pryonrs 70MLS, Sa. LIPJSIAE AP-VD TH O MA M FPRITSCHI A. M DCC XI. * alhitu ililſt communt omnnic, tent, uta memue iu plon rit anle. tum hocc. Heracliti teribiu nulla al, mus baui lpulanu guar exde⸗ Gri aye ir guilus Plinſiphi Latinum 1 Jalemneg LECTORI BENEVOLO SALVTE M. Agna praefatio magnum malum. Tribus igitur perbis, Amice Le- or, monendus es, quid in Latina bac editione Hiſftoriae Philo- ſöphiae & Philoſophorum, a Th. Stanleio quondam adornatae, Ppraeſtitum fuerit. Primo igitur cum tota haec biſtoria plerumque nibhil ſit aliud quam cento, ex ipſis peterum autorum perbis contextus, & loci communes ad biſtoriam Philoſophicam, optimo ordine diſpoßrti; loca autorum omnia, in Anglicis Stanleii parum diligenter citata, euoluenda faerunt, vbi ex- tent, curatius, quantum ſieri potuit, inaicandum, & vbi fortasſis Stanleius a mente eorunm diſcesſiſſet, oſtendendum, guod pasſim in notulis, hinc inde adſper- ſis, fecimus. In quibus & alia tum ad ſenſum eorum, tum ad biſtoriam Phi- loſophorum pertinentia pasſim tetigimus. Cumque porro in more poſitum ſue- rie stantleio pasſine, eruditorum dAiſſertationes integras inſerere, ad argumen- tum hocce ſpectantes, nos quoque, vnam alteramue, pt fabltum in Socratis & Heracliti hiſtoria, intexere huic operi non dubitauimus, inprimis pero de pe- teribus ectecticis, de quibus alzum apud Stanleium ſelentium, ad calcem non- nulla adliicere. Imno & ipſi textui Stanleiano ſupplementa Pasſim inſorui- mus baut contemnenda- quae pt a Stanleianis diſcerni poſſent, Juobus pncinu- lis E ] includenda duximus. Contra omittere quaedam, a Stanleio in gratiam popularium ſuorum Anglice conuerſa, eſt viſum, qualia Nubes Ariſtophaneae & guae exsextilimpiricikypotypoſibus repraeſentauit, cum ea prolixiora molem huius libri augere haut debere piſa fuerint., quae ex ipſir autoribus non nimi raris, ex quibus ad perbum eaden ſerie deſeripta ſunt, relctius petantur, Hiſtorians Philoſophiae Orientalis, prout ab eruditisſimo Viro IO. CLERICO iam olim in Latinum ſermonem translata ornatior, notique eius, & eruditis obſeruationi- bus referto indice locupletior, proceſſerat, retinuimus. Tu, Bone Lector, pale, alque 7ualemcunque hanc opellam boni conſule. 4AVYORIS DEbDICATIO 1NGLICGCAE EDITIONI PRAEMISSA AD AVVNCGVLVM SVVM 1 IOANNEM MARSHAMVM. S Vnc librum tibi offero, primus qui autor eius conſilli mihi extitiſti. Exemplum eruditisſimnus Caſſendus le praebuit, quem tamen ita ſequendum eſſe haut duwi, uiuc t idem, quod ille, partium ſtudiunz prae me ferrem. Ille ine 4 enim vnius Philoſophi reserplicandas cum ſuscepiſſet, laxa- is fraenis ex argumento illo cepit occaſionem, excellentis. iſ, Iima ingenii ſui inuenta liberaliter cum orbe erudito com- WK municandi. MWihi, maioris ambitus opus cum propoſitum alu Juerit, eadem opportunitas vnum aliquem ornandi data non fuit : qui Inlo debita meritis ipſorum commendau agui tione ornatos vt dimitterem, mearum partium eſſe exiſti- i maui. Hoc ego emolumenti ex argumenti varietate me “ cepiſſe ſpero. At longe maiora ſunt, quae tu hortatione an tua ad hoc opus contuliſti, quae ſi, minora vt ſint, optare mmi mihi liceret, nunc certe optarem: vt affectus atque ſtudii un⸗ in te magis eſſe conſtare poſſet, id quod iam agos cum ſola lbi, vt nunc ſunt res noſtrae, gratitudoid vindicet. SZ . AnI Cramn lryß ren h̃ Z mina Nepos tuus tui amantisſimns D tibique addictisſimus , Thbebd, THOMAS ST̃NLEYI „) % ( 5 PRAEFATIO AVTORIS. WMoria, praeterita docens, pt futuriz proſpicere valeamus, &' ex alienis periculis cautos nos faciens, piéturae non eſt alſimilis. Iem ptrin- que finis eſ? 3 & quemadmodum artis imperitiam prodit, qui totam imaginem oculo minus curioſo luſtrauerit, artißice id quod excellentisſimum eſt in ea cum animi quadam contentione ſpectantez ita ille, qui rerum geſtarum explicatione vaga & generali contentus, mentem in aliquo, cuius praecipuae in fabula ſint partes, non defgit actore, praecipui ex hiſtoriis capiendi emolumen- zi iabturam kfacit. Düuod enim ſingularem aliguem hbominem ſpectat, cum propius nos attingat, animum quogue noſtrum vebementius impellere ſolet. Hinc duo hiſtoriae genera olſeruamus, quorum alterum res populi alicuius perſequitur, alterum pirorum rebus gerendis illaſtrium praeclara facta exponit. Vtrinsque exemplum Homerus dedit, prioris in Iliade, qua belli infeſtarum gen- tium deſeriptionem complexus eſt“ poſterioris in Odyſſea, qua ſolius Vlysis res geſtas explicauit. Cum pero hominum vita omnis pel rebus gerendis occupetur, belli pacisque negotiis intenta; vel contemplatione contineatur, a publicis vacans muneri- bus, & ſapientiae ſtudiis, rerumque diuinarum, humanarumgue meditationi conſécrata; in duas abire ſpecies illam, quae pirorum clarorum res tractat, hi- Roriam abire neceſſe eſt. Vel enim res geſtas deſceribet eorum, qui toti in repu- blica adminiſtranda ſuerint occupati, co modo, quo in dramatis alicuius linea- mentis perſonas delineatzas pideas, quarum formae atque ingenia ſigillatim vnam aliguam fabulam componunt, cuils generis maximam partem Plutarchi pitas, Caecſaresque Suetonii eſſe animaduertas. Vel vitas nobis ſiſtet eorum, qui aliquo dobtrinaæ & ſcientiaez genere excelluerunt, quemadmodum de Poe- tis Antiphon, de Aſtrologis Eudemus, de oratoribus Cicero & Plutarchus, de Grammaticis Suetonius ſunt commentati. De Philoſophis vero longe plures ſeripſerunt, de quibus zamen ſigillatim agere nibil eſt opurs, cum aetatem maio- rem partem ſeripta eorum non tulerint, quamobrem praecipuorum ex iis no- mina tantum recenſuiſſe erimus contenti. Sunt illi Aetius, Anaxilides, Anti- gonus, Antiſthenes, Ariſtocles, Ariſtoxenus, Callimachus, Clitomachus, Diocles, Diogenes Laertius, Eunapius, Heraclides, Hermippis, Heſpchius, Hippobotus, Iaſon, Idomeneus, Nicander, Nicias, Panaetius, Phanias, X Plutarchus, Sotion, Theodorus. X Vel id enim vel ſimile nomen hic legi debebat, nam nihili eſt Porrius, quod habetur in Angli- cis Stanleii. Plero 6⁶ 5 Laert. L. I. S. 40. 9) °△ (58 * Blerorumque ex his, quod maxime dolendum, ne veſtigia guidem ſuperſunt. Vnicus in eo genere autor, qui antiquiorum Philoſophorum biſtoriae inſeruit, Diogenes Laertius reſtat“ ſequioris aetatis ſapientes Eunapiur delineauit. Imo guod auget litterarum calamitatem, adeo exigua ſunt, quae Laertius praeſtitit, ſi ſubſidiorum, quae ipſi ad manum erant, conſideres copiam, pt de üsdem ho- minibus longe plura apud alios autores ſparſa inuenias: quae quanta Zotui diligentia in hoc polumine digerere ſum conatus. . Neque parum autem bhac noſtra aetate eéſt opportunum, peterumphiloſapho- rum ſerutari doctrinas, quo tanta quotidie opinionum pullulat ſeges, quarum pleraeque ex antiquitatis ruinis, quibus ſeépultae iacebant, tantum eruuntiur, quas adeo primis reſtitui par erat autoribus. Sunt aliae, quae recentiorum ingeniis debeantur, incrementa lamen capere posſint, ſi ex eo ad quod procesſt- mus ſaſtigio, deſpicientes, ad ipſum fundum prque oculis penetremus, ex qus primum philoſophia caput extulit“ atque ita, quantos progreſſus Feæcerit, expen- damus, ab initits licet orta, ſenſus fere & rationem noſtram fugientibus. Licet pero Graecorum nonnulli genti ſuae natales philoſophiae pindicaue- rint, dolctiores tamen ex Oriente eius deriuare origines non dubitarun²n. vVe enim omittam olſeuras Atbenienſium de Muſaeo, de Lino Thebanorum, & Thra- cuni de Orpheo fabulas, ſane a Thalete origines Graecae Philoſophiae repetendas eſſe in dubium pocari nequit, qui in Orientem ſuſcepto itinere, rerum naturali- um ſcientiam, Geometriam, Aſtrologiam inde in Graeciam ſecum attulit. Quae cauſa ſuit, cur Sapiens inter Gracos audiret, qui eodem tzempore aliis quoque ſex piris honor fuit habitus, quod morum & reipublicae gerendae prudentia ex- cellere crederentur. Iia enim omnis generis doäétrinam antiquisſimis tempori- ris ο πſi (ſapientiam) appellari moris fuit, Oν ero (ſapientes) eiusdem profeſſöres, qui animo ad maiorem in diſciplinis excellentian aſſurrexiſſent. Dut Philoſophiae nowine, quod ſtudium ſapientiae ſignifcat, prPimus vteretur, Pythagoras ſuit, Philoſophus ipſe, ſolunz Deum, mortalium neminem, Sapientem eſſe exiſtimans. Duantum ad eos vero, qui Sapientum nomine honorati fuerunt, omnium ezorum, maxime ſeptem iſtorunme, qui celebrantur, laudi mirum in modum detra- bit Damon Cyrenaeus. Anavimenes omnes Poeticis ſtudits dicit addictos fuiſſe. Dicaearchus neque Sapientum neque Philoſophorunz cenſi eos haberi patitur, viros bonos fuiſſe dicens, & bonos leguxlatores. Scripfſugue de eorum cun Cpſélo, Periandri ſilio, congreſſzu, qui ipſe ei interfuiſſe adicitur Archetinus Sy- racuſius. Omnes eos apud Croeſum fuiſſe, Thalete excepto, Ephorus aſffirmat. Sunt qui in Panionio etiam, & Corintkhi, & Delptkis pna cum Periandro conuenis- ſe dicant. Sunt õ — nt asS NemE 6H Aunm zuriunch/ llaget Taleten. ſint 6 ii⸗ lunn, A Argiuun anutt fu Pinacus, Lelpban mantill⸗ buturin n oln tem, biti 14 Cleobulu feden. lutdam hti, M, De My atione, viro eyn lur noſt lur kuit/ yimn Deln an. Muir, In Giti, 1 ho. balti nlo. arum untur, iorum elſ. gus Pen. caue. R1. Tr. endat urali. Aue Gogle laer. ori⸗ den ſen, etuy, entet miun leta- titin, M 5H. rmat euir nt 96 ) ° ( S0* Sunt quaedam ipſorum ſententiae, de quibus non omner conſentiunt, ad diuer- ſos eas autores referentes. Sic de huius autore variant, Haec ſapiens Chilon Lacedaemone dixerat olin: Nil nimium; iuſto tempore fadéta placent. . Neque de numero eorum minor eſt controuerſia. Itlle Leandrius pro Cleobu- Non Le- lo & Myſone Leephantum ſilium Gorſiadae Lebedium ve Epheſium in illumz ophan- senſum refert, & 6pimenidem Cretenſem. Plato in Protagora Myſonem pro macr: Periandro ponit. Ephorus, Myſone omiſſo, Anacharſin ſulſtituit. Sunt Yui interpre. Pybagoram adaunt. Dicaearchus eorum quatuor allegat ab omnibus agnitos, tes ver- Thaletem, Biantem, Pittacum, Soloneme tum alios nominat ſex, e quibus tres tunt. Rint eligendi, Ariſtodemum, Pamphilum, Chilonem Lacedaemonium, Cleobu- Uum, Anacharſin, Periandruns Acuſllaum guidam adaunt Cabae pel Scabrae, Argivumn. Hermippus in tractatu de VII. ſapientibus ait, ſeptendecim omnes fuiſſe, & e iis ſeptem diuerſimode nominaris ſunt illi Solon, Thales, Ita Sui Pittacus, Bias, Chilon, Cleobulus, Periander, Anacharſir, Acußilaus, Epimenides, dasAng- Leophantus, Pherecydes, Ariſtodemas, Pypthagoras, Laſas Hermioneus, Char- & a mantidae, pel, pt Ariſtoxenus pult, Siſymbrini SRlius, Anaxagoras *. Hippo- k Oæ⸗ botus in ſuo de Philoſophis commentario in hunc cenſum refert Linum, Orphe- ieAe um, Solonem, Periandrum, Anacharſin, Cleobulum, Myſonem, Thaletem, Bian- G tem, Pittacum, Epicharmum, Ppthagoram. patet, ali- Laertius hoc eos ordine recenſuit- Thales, Solon, Chilon, Pittacus, Bias, ter Laer- Cleobulus, Periander: eizque addit Anacharſin, Myſonem, Epimeniden: & Phe- phicnne. recydem. Hi, inquit, Sapientes fuere dpellati, guibus Piſiſtratus Lyrannus a qui- dum eſſe, busdam iungitur. Inter Romanos guoque tres ſuere cognominesapientum in- quam ex- «lyti, M. Cato, C. Laelius, & L. Acilius. plieauer⸗ Interpre- * Deeſt vnus; nam XVII. recenſendi erant, quem Myſona putat Caſaub. ad Laert. I. c. tes Lius. Vita & Scripta HOMAE JTANLEII PEqiitis. Non expectabit heic Lelctor longan, conſiliorum ac euentuum pariorum nar- rationem. Vt aulici enim atque militis vita in aula & caſtris conſumitur, ita viro erudito inera muſei ſui ſolitudinem ſuum elabitur kempus. Stanleii igi- dur noſtri ſummum && Praecipuum decus pe litterae ei conciliarunt, ita vitae ipſius biſtoriam oanνιe res in litteraria republica praeclare geſtae abſoluent. Fuit adutem TH OMAS STANL EIVS PVatre natus TH UMA, lucem Primum adſpexit in Comitatu Hartfordienſi, locum Cumberlow- Green Angli appellant. Anno aetatis XIV. Cantabrigiam abiit, vbi Balcancholii, qui ſrxater erat ₰ ) °( 86⸗ erat Decani Dunelmenſis, commiſſus tutelae in aula Pembrociana Jfuit. Vir ille egregius, gui nuptiis ſibi iunxerat Stewardiam, Stanleii noſtri auiam, Rin- gularem pupili huius curam gesit, nec quidquam praetermiſit eorum, quae fo- vendo atque augendo eius in bonas litteras amori, qui ſummus in eo apparebat, inſeruire quacaungue ratione balerent. In Academia adbue agente eo ingenium eius ſeſe exerere coepit, laeto eo- ab ipſo expectanda eſſent, omine. Hic enim poemata illa Madyi. compoſuit ex perſibus inaequalibus compoſita, aliaque carmina, quae pna cum gab gaibusdam ex Gallis, Iiali & Hispanis Poetis in noſtrum ſermonem conuerſis, pvynyo volumine, poſtiquam ab exteris in patriam rediiſſet, prodierunt.“ Quem- adrodum pero inuentionis fertilitatem in prioribus carminibus ſuts aſfatin orbi eudito probauit, ita in poſßterioribus, quae palmam prioribus baut dubie praeripiunt, diligentiam & eruditionenz ſummam luculentisime demonſtrauit. * Europa, Cupido crucifixus, Peruigilium Veneris cum notis Lond. 1649. Anacreon, Bion, Moſchus: Secundi baſia, Auſonii Cupido crucifixus, PeruigiliumVeneris, cum aliis Poematibus 1651. 8. Domum poſtquam ex itinere in Galliam, Italiam, & Hiſpaniam rediiſſet, atque eruditionem ſuam pltra patriae inſulae? limites circumtuliſſet, matrimo- nio ſibi iunxit Dorotheam, Iacobi Enganiihaereditarii in Flower in camitatu Northantonienſi, filiam, ptroque parentum adhuc ſuperſtite, ipfe annos non- dJum egreſſus, quibus iuxta Angliae leges ſuo iure viuere poſſét. Neque tamen ea bpitae mutatat ratio animum eius immutauit, pel ex aßebtu, quo in littera- rum ſtudia ferebatur, quidquam detraxit. Neque enim vel rei familiaris cu- ra, vel vxoris actate fiorentis blanditiae, pt ſtudia, quae pertinaciter proſeque- Budaeus batur, intermitter de eſte auſim, quod dobt et, impetrare ab es poterant. Equidem de ipfo aſfirmare non isſimus Galliarum Cancellarius de ſeipſo zeſtatus eſt, geniali pracf. die ſex non amplius horas ſtudiis ſuis permiſſas eſſe conqueſtus- aſfatim tamen asſiduam eius, quam ſtudits impendit operam, opera eius loquuntur amplisſima, limitesque pitae anguſti, quibus ad inem ea perduxit. Primum qao r empublicam litterariam beauit opus Hiſtoria pitarum & opini- veterum Philoonumſophorum Graecorum fuit- opus eruditisſimi Gaſſendi imita- tione primum ſuſceptum, qui Copernici, VychonisBrahei, Peurbachii, Kegiomonta- ni, & aliorum recentiorum Aſtronomorum atque Philoſophorum. Neque primus Stanleius ſuit, qui iſtam prouinciam in ſe ſuſcepit. Nempe pitarum antiquiorum Philoſophorum polumen Imperatoris Marci Antonini aetate conapilauit Diogenes Laertius, & poſt eum pitas Sophiſtarum Eunapius. Sique ab is diſcedamus, guaec hodienum ſupenſunt in eo genere ſeriptis, Antiſthenes, aliigue compluret, quorum ſeripta p erierunt, de esdem argumento ſunt commentati. Scripſit no- ſira aetate Gerardus l oſſus quoque breuem debbhiloſophia & ſectis Philoſophorum umn 0 gli eun/ ſeruati A rip An 4 er mni na ml mo nege uorun. linem? claromm er fum, boe Cpti, H n. lu aluer Alumvi Ale inchi Argle in, licorun liig nob⸗ nabo, ne Ditat lun rungue HMii ſopienii⸗ crementn ebennta Menti luere i, lincliut n na agn Uac ip/ ₰) ° ( 8 . H8H2 nſin. ium commentationem, pt alios nunc praetermittam. Omnes tamen Stanleius, . Juai eum pracceſſere, ſiue amplitudinem propoſiti operis, ſiue multitudinem ob- ee, ſernationum ſingularium, quas collegit, conſideres, ſuperauit. o . Duanta orbis eruditi approbatione opus iſtud ſatis amplum exceptum fue- a ihe rit, editionum identidem iteratarum multitudo affatim zeſtatur. Certe ipfius 4 un ergamenti excellentia & varietas, & veterum lectio tam copioſa, quam autor Netſ, . omni parte explicauit, admiratoribus carere non potuit. Praeterea maxima glem. Pars mortalium ex eius generiz commentationibus deledktationem capere ſolet, fin negue multos reperias, qui non cupiant pitas & rer geſtas eorum cognoſcere, At. Zgueorum virtutes mirantur. Haec cauſa eſt, quae tantam ſeriptorum muliitu- MD dinem excitauit, qui Principum pitas, virorumque, & beli, & pacis artibus loſchug clarorum, aliorumque, quorum aliqua fama, pel in imperiorum mutationibus r. s vars eſſet, deſeriberent. Aliis picisſim biftaria T. beologorum, Iureconſulto- giſet, ruum, Poetarum, Medicorum homines oblectantibus, qusrum labores benigne ex- mni. cepti, ptilesque pariter ac iucundi exiſtimati fuerunt. i e HM nempe duplexhomines inſtituendi ratio, g9guarum altera praeceptis, eem- b,i Pflis altera nititur. Prior ieiuna eſt, minusg ſoecunda, nec niſi languide pim exerit. “ Alltera viuida magis eſt, & vi maiore in bominum agit animos, excilans mentem, du . Jyue inclinans aa imitanda ca,s bongſta guae ſunt, & excellentia, & a pilibus at- ligie. 2 que improbi rebus auertens. Philoſophos igitur gquidem, virorumque a pu- em licorum negotiorum turba ſemotorum bheneſium otium & meditationes Sian- mids leius nobis delineauit- ſummaque induſtria pitas eorum, opiniones de bono & tann malo, meditationes de pniuenſa rerum natura, de Principits rerum cogitata, iinn, bitae bumanae, morumque, & reipublicae gerendae explicatas rationes ipſo- rumque mores & ingenia digesſit, oculisque noſtris ſubiecit. 4 Heic ergo peſtigia quaſi liceat intueri, gquibus artes &' ſcientiae, omnesque e⸗ ſapientiae humanae paries inceſſerunt, pariosque inde ab infantia eorum in- minu crementorum gradus, donec ad illud, in guo nunc poſitae ſunt, faſtigium per- s veherentur. n Mentionem antea feci auntorum, qui ante Stanleium in illo campo ſeſe exer- lunut, ꝰ cuere, impari ſane ſucceſſir. Nempe ſcopi eos Naperat amplitudine, & ſuc- pluren uinctius narrat, nec a meta pario excurſionum genere diuagatur, ex vaſtisſi- o.e na Wragmentorum amplitudine opus concinnans ſuum, alits praeteritorum, & o quae ipſi collecti ex longa lectione ſeriptorum ibeſauri ſuppeditare palerent. N. Par- 6 ). ( 2362 Partibus opus alſoluitur pndeuigint!, quarum prima de ſeptem Graeciae ſa- pientibus agitur, quorum tanta apud veteres fama extitit. Reliquae copioſé duodecim ſebtas Philoſophorum diuerſas ſiſtunt, pitas celeberrimorum ſapientiae profeſſorum, & doctrinas, quibus inclaruerunt. PVleima pars de Chaldaica agit phileſophia, quod vt abſtruſum eſt argumentum, & palde dißyicile, ita mi- nore eruditionis apparatu, quam Stanleio noſtro erat ad manus, abſolui non Potuit. Primus, qui rerum naturalium ſtudiis ſeſè impendit, Thales Mileſus fuit, magnifcum ſapientis nomen, praeclaris inuentis Geometricis & Aſronomicis, nes non de vniuerſa rerum natura meditatione promeritus. Itlle aquam principi- Pi corporum naturalium eſſe ſtatuebat, ex quo primum exiſterent, & in quod pltimo redirent. Terram paſtisſonam molem eſſe docebat, in abyſſo b. e. Ya- ſtisſimo oceano ſluctuantem, atque inde terrae motus & fontium origines ex- plicabat. Deum omnis in natura motus aiebat eſſe autorem , eumque boc pniuerſum animare. Narrat Stanleius, magnetem eum ac ſuccinum anima non dcſtitui exiſtimaſſe, idque ex pirtute, qua corpora quaedam trabunt pro- baſſe. Bum inuentorem metienaae Ppramidum ex pmbra earum altitudinis aiunt, peraeque ſiderum deficientium cauſae, quae in monſtris ante eum, & faturarum calamitatum portentis habebantur. Relatum autori noſtro, Ae⸗ feétionem eum praedixiſſe ſolis, quae quinquennale inter Medos, Lydosque bel- lum finiuit “ cum territi ea indocti illi homines, atque ſolem faciem a ſirage imminente auertere exiſtimantes, poſitis armis controuerſias componerent. UMoem bhonoris nomen iuxta cum Thalete Solon, Chilon; Pittacus, Bias, Cleobu- lus, Periander indepti fuere Qui legum excellentisſimarum & rerum pabli⸗ carum conſtituendarum autores fuere, quemadmodum Thales, qui in Orientis partibus peregrinatus rerum Mathematicarum & naturalium ſibi ſcientiam comparauerat, primus earum lucem in Graeciam intulit. Vt adeo illuſtre ſa- pientis nomen reliquis illis propter excellentisima morum & ciuitatis regendae praecepta fuerit datum, quod Thales excellentisſima Geometriae & rerum natu. ralium ſcientia fuerat promeritus. Quemadmodum ſäpientis nomen omnes illos ornauit, qui plus quam pulgus in quocunque genere rerum ſapere videren- zur, donec Ppibagoras philoſophiae nomine nomen ſapientiae permutaret, tan- tam rem, quae erat religio eius, nemini iure niſi infinite & ſumme ſapienti trilui poſſe arlitratus, Nemo lon 4 n, ⸗ ſu⸗ e Men/ ci 1 . gie eru⸗ nn re inij guu CCł m ma⸗, j ſue a. 206 )0°( 50 Nemo hic expedtabit, vt pitas corum penitius explicemus, atque ita praeue- miamus lectorem, doctrinas eorum, epiftolas, ſermoner ab autore in ſto opere colleltos reperturum. Duo fuere ſelctarum omnium, in quas philoſophia diuiſa &ſt, capita quaſi & fontes, nam pel alb Anaximandro, Thaletis diſcipulo, deriuantur atque ea Ionica adicitur philoſophia, vel a Pytbagora, principe illo Philoſophorum, cuius ſehola a loco, pbi fioruit, Italica eſt dicta. Anaximander a magiſtri ſui doctrina diſcesſit, principiumque rerum non aquam cum illo, ſed infinitam eſſe ſtatuit, uam tamen ſententians ſuam exrplicatam non dedit. Primus ille obliquum Zodiacum eſſe obſeruauit, & Geographicas tabulas &⸗ ſolaria confecit. Duam- vis, Salmaſiuns ſecutus, Stanleius noſter Gnomonem eius pyuncta tropica & age- guinoctialia tantum indicaſſe exiſtimet, horarum pero diuiſionem temporibus longo poſt internallo ſecutis adſcribat. In ſecta illa poſt euns Anaximenes cele- bratur, & Anaxagoras, & reliqui. Socrates Atbenienſis nouam ſebolam conſtituit. Ei virtutum inprimis Rudium, morumque dockrina, & leges, quibus pita & adtioneshumanae con- tinerentur, curae füere. Parentem ille ſcatuarium bhabuit, pltra natalium ta- men ſortem eum in genii excellentia pronexit. Neque cathedrariis tantum le- clionibus ille vacauit. Vbicunque eſſet ſermonibus, & prodeſſe nouerat, & de- leltare. Scholaæam ipſi campus, forum, compita, amicorum domus, ipſe deni- gue carcer, moleſtisſima licet illa manſio eſſit, praebebat, in gqua Pirtutis atque eruditionis praecepta traderet. Nemo erat, qui ſapientiam eius, ſententiarum Jublimium & adamantinarum, orationis facilitate & ſaauitate conſpicuae non eſſet admirator, illaque principatum inter philoſophos ipfivindicabant. Ve- rae de Deo doétrinae tenax fortisſime Deorum pluralitatem impugnabat, vnde inimicis eius calumniae nata fuit occaſio, quaſi à dees eſſet, Diisque infenſus, gquae cauſa etiam ipfis mortis ſipplicio eum affciendi extitit. Il vero hauſta cicuta tanta animi ſubtit magnitudine, tanta mentis ſerenitate, pt affatim omnibus pateret, &ͤ ſamma imperii rationis in aſfeltus eius Dis, & maxima malitiae hoſtium eius impotentia, quae ne mortis qquidem terroribus mentis ipſtus tranquillitatem turbare valeret, aut eßfcere Ppoſſet, vt pel moriens alius a Socrate videretur. Magnis, nec ſine animorum quadam contentione agitatis hiué inter paganos, ſiue inter Chriſtianos controuerſiss materiam Daemon eius praebuit, qui rebus eius praecrat, G corum, quae paulo poſt ipfi eſent euentura, 2 exi- )0( S= eſteret index: Quod argumentum peculiari capite in pita eius Stanleius no- ſter abtauit. Neque tamen omni illa pirtutie ſuae & ſapientiae ex. cellentia ariſtophanis malignam euitare potuit ſcurrilitatem, qui acerbiſſme eun, in dramate, quod nubes inſeripſit, perſtringere ſuftinuit, quod Anglice in- terpretatus Stanleius appendicis loco in Anglica buius operis editione] vitae eius ſubiecit. honicae ſectae philoſephia, quae ante Socratem intra puius ſeholae ſubſti- terat limites, ab eo inde tempore in varias ſeholas, ſectasque diuiſa fuit, quarum nonnullae exiguae & famae & durationis ſuere. Maior aliarum fuit celebritai, quae & aetatem tulere. Iz priore genere Cyrenaica, Megarica, Eleatica, & Eretria commemerandae in altera Academica, & Onica, guibus Peripate- tica & Stoica origines debent. J Gyrenaicas ſectae princeps Ariſtippus fuit, Socratis auditor. Ille in polu- ptate ſummum bonum poſitum, neque virtutem, niſi quousque eo conducat, com- mendabilem eſſe exiſtimabat. Diſtinctionem inter iuſtum & iniuſtum, aequum & iniquum humani arbitrii eſſe, neque naturae dictamine, ſed lege & con- ſuetudine niti cenſebat. Principiis, quae tenebat, morum pita reſpondebat ſo- luta, quam omni genere voluptatum perdebat. Migenii ſuauitas Dionyſio, Siciliae yranno, eum commendabat, quem maxime offendebat Platonis ſeueritas, quam moroſitatem appellabat Princepi ſuperbus. Non continere me poſſum, quomi- nus hic mentionem faciam ex inumeris, quae feruntur, huius Philoſophi inge- nioſe & cum acumine dictis, magna diligentia ab autore noſtro collectis, pau- ca nonnulla. Interregatus a Dionzſio, qua re motus ad ſe accesſiſet, reſpondit commercii cauſa id factum eſſe, vt ea nempe, quibus ipſe abundaret, Dio- nyſio offerret, atque ab eo viciſſim, quibus careret, acciperet. Cuius dicti ea ſententia fuit: paratum ſe eſſe, vt ingenii opes cum Dionyſio communicaret, conditione ea, vt ipſe picisim opibus Dionyſii frueretur. Temperantiae, Jobrieta- zis ac continentiae legibus nequicquam ſe teneri putabat. Famoſi aliquando ſcorti domum ingreſſus praeæſentium quendam erubeſcere obſeruauit. Cui ille: Intraſſe non nocet, ſed exitum inuenire non poſſe. Offerente ipſi Dionyſio feminas emendatisſimae foörmae tres, pique?, quam vellet, ſibi haberet, praeiperet, omnes abduxit Paridis ſibi vitandum eſſe fatum cauſatus, cui male ccſerit, quod Kolido indicio duabus vnam praetulerit. Aßectus nonniſi duos agnoſcebat, poluptatem & dolorem, a quibus omnes altiones humanas derivabat: eos pero ex An frau flliti incol ſber, Kn!s uku Ryus be leius, loco haut, 4 ru 4 narit u ll ntr, uui uute G. ud. entu/ erita e rde la um. uſee imlu lamn t⸗ lorital in at no. ex. Nne t in. ditae lbi. rum tugt, 4, G hate⸗ Vole. lam. uun an- Aſi⸗ lige lan omi. ge: au⸗ onlit Dio- Adi laren iete- and ille: na⸗ eret, . ebat, eri ex Auol — —— ₰6 ) ο¾ (80⸗ ex temperamento cuiusuis variam induere facienr aiebat. Animi ſerenitatem, tranquillitatemque, & ab affectibus immunitatem, in quibus rebus ſummam alii Zlicitatem collocant, ridebat, haec enim motus & actionis defectus, & taedioſa indolentia ipſi eſſe videbantur. Sed & pvitae ſimplicitatem peteris amici ſui An- tiſthenis contemnebat, abundantiam contra, & luxum aulae Siculae mirabatur. Sunt alii eius generis ioci eius a Stanleio ſuo loco relati, me enim iam pereor limites, quibus contineri polebam, eſſe transgreſſum, dum ſpecialioribus iſtis inhaerere ſu- ſtinui. Poſt Cerenaicam de Megarica quoque, Eleatica, & reliquis ſectis egit Stan- leius, Socraticarum tamen ſectarum celeberrima Academicafuit, quae nomen a loco Scholae accepit. Princeps eius Plato extitit, de cuius natalibus ſabulas haut paucas, éasque portento haut carentes collegit Stanteiuns. Peruulgata a- pud Athenienſès obtinuerat fama, Apollinem ad matris eius ſeſe demiſßiſſe am- plexus, patrique eius ſeſé obtuliſſe, vique a conſuetudine pxoris, donec peperiſ- ſec, abſtineat praecepiſé. Callidum inuentum! quo vice plus ſimplici credulis maritis in illis paganiſmi tenebris feminae impoſuere. Vt opibus vero afftue- bat Plato, ita poſtquam Socratem aliquamdiu audiuiſſet, in exteras abiit regi- ones, vt maximos illius temporis audiret Philoſophos. In Italia Pythagorae pacauit doctrinae, multaque éx Moſaicis ſeriptis bauſiſſe videtur, in quae peregri- nantem ipſum incidiſſe eſt veroſimile. Dialogorum inuentor quibusdam credi- zur. gam tamen ſeribendi formam illum excoluiſſe tantum, & perpoliuiſſe utat Stanleius, qui Analyticam, quam vocant, ratiocinandi viam, diuinum in- ventum! eum iniuiſſe primum arbitratur, gqua ſuppoſita rei, de qua quaeritur, veritate, quae eam conſequantur, diſquiritur. Egregium bſus eiuamethodi exemplum a Carteſio habemus in meditatio- nibus & methodo, pbi praecipuas doctrinas philoſophicas accurate & Pirmi- ter demonſtrauit. Exempla etiam eius methodi occurrunt in libris Euclidis, Apollonii, Pappi, aliorumque veterum Geometrarum, vt Stanleio eſt obſerua- tum. Plato quidem Mathematicas artes in omni genere ſcientiarum pſui eſſe poſſe exiſtimabat, omnesque auditores ſuos rerum Geometricarum ſcientia antea imbulos ad ſcholam ſuam accedere polebat. Philoſophia eius prima Chriſtianiſmi aetate in autoritate fuit, cuius rei eam cauſam eſſe putat Stanleius, quod Deum ſilium habere vnigenitum, qui au- toritate polleat in omnes creaturas, agnouerit. Paucis pt abſoluam, magna eſt in haut paucis doétrinae eius cum noſtra religione conuenientia. ⁶ 5 Ani. ) °ο( 362⸗ Animum Plato immaterialem & immortalem eße ſtatuebat, eandemque liberam eſſe, neque aliunde determinari, fato tamen obnoxiam, atque necef- ſitati. Ingenium ipſi magnum alque ſublime fuit, eloquentia, & facultatis imagi- natricis foecunditas, quae in admirationem rapiat legentium animos. Phile- ſophiae eius plenius explicandae cauſa, peteris Academiae doäërinae epitomen ex Cicerone, & poſt eam compendium eius magis perfeltum Stanleius exhibuit. Multa eam in rem collectas apud Plutarcbum, Laertium, Apuleium inuenias, pe- rum eis omiſys noſter Alcinoi elegit introduétionem, tanquam integram magis, quam integram appendicis loco Philoſophi huius pitae ſubiunxit. Imo & ad illuſtrandum magis bocargumentum poſtremo loco Platonicum ſermonem, glo Poetico lingua Iialica a loanne Pico, Comite Mirandulano, adornatum adiecit. Poſt fata Platonis in duas ſeclas diſtipuli eius diſceſerunt, prima in pelere A- cademia ſedes retinebat, altera Eycaeum occupauit. Reliqui Peripatetici dice- bantur, quorum princeps Ariſtoteles extitit, stagirita. IUlle neque natalium ſplenaore, neque educationis ſelicitate Platonem aequauit. Eum tamen vnguen- tariam exercuiſſe, vel medicamenta vendidiſſe Athenis negat stanleius. Dus boc aecque ac diuinos bonores Pythiae, pxori Ariſtotelis, exhibitos, & conſpi- „ationem contra Alexandrum inter calumnias reifcit, pti nullo fundamento ni- xas, ita in memoriam ſammi piri maxime iniurias. Plurimum ille adiumenti ſiue Logicae arti, ſiue reliquis diſciplinis attulit“ Categorias inuenit, Sllagiſzno in formas redegit, modis ac figuris eos circumſeripſit, cauillandi artes detexit, de Metaphyſicis, Phyſicis, naturali animalium hiſtoria, & reliq. quampluribus polu- minibus commentatus eſt. Fortunam huius Philoſephi mirari ſubeat, certe enim ſingulare eſe plane, tam diuerſa eſſe potuiſe eiusdem actatis de eodem bomine iudi- cia. Sacris interdictum quibusdam eſt, fdei quaſi eſſent proditores, qui eius ſeripta explicarent. V- ciſſim ab aliis scholis & Acaaemiis ea commendata fue- ye, ita pt alia doctrina diſcentibus nulla proponeretur. Fuit actas, qua regu- lam & normam veritatis ſcripta eius praebere crederentur. Genium naturae eum bvocarunt, inuentiszque ſuis ſumimum humanae ſapientiae faſtigium attigiſſe creditus eſt. Alis picisſim philoſophia eius nugaciſſzma piſa eſt, inanis perbo- rum ſyrepitus, litibus ſerendis pnice accommodata. Verum quicquid ea de re ſentias, diligenter & accurate ſummam doctrinae ipſius Stanleius repraeſentauit. Ex zun lini Eit, Ma⸗ .. lKAAly int le⸗ 6 ) 0°( 802* BExrsSocratis ſobola Cynici quoque prodierunt, in quibus principatum Antiſzhenes zenuit, cuius nomini celebritatem Diogenes inprimis, diſcipulus eius, conciliauit. Diſkcile eſt nominis Cynicorum explicare origines. Stanleius partim a Cno- Jarge ilud'deducit, pbi ſebolam Antiſthenes habuit, partim a moribus caninis. Pri- mas in hac ſecta Diogenes tulit, qui tantam nominis ſui fFamam dobtrina plane Iſingulari excitauit, pl eum pidere Alexander M. cuperet. Eius in dolio mirabi- lem oeconomiam, bomines pleno meridie lucerna accenſa inueſtigatos, aliaque ſingularia vitae eius, magno ſtudio in hoc opere btanleius digeſſtt. AOnica ſecta Stoica origines ducit, autorem Zenonem babuit, qui pbi Cra- tetem prinum poſt alios Philoſophos audiuiſſet, nowuam hanc ſoctam poſtremo con- didit. Magni ex hac ſebola piri prodierunt, plurimosque ea dogmatibus altum & ſublime ſpirantibus deliniuit. Eo enim tendit, vt homines contra corporis ma- la obfrmet, iis que contra fortunae inſultus arma induat. Vnicum Deum Zeno agnoſcebat, cuius diuerſas virtutes & operationes diuerſa nomina exprimerent. Summam hominis felicitatem in pirtute collocabat, quae pnica homini ad pitam immortalem, ſolidamque, & duraturam poluptatem ſit pia. Mundi huiur ma- cbinam olim diſſoluendam, ſammisque conſamendam eſſe putabat. Abſolatum vero, quod bomini in corpus pariter atque animum ſuum tribuebat, imperium, pe- ſtilentiſſimam doctrinam peperit, quod cuiuis, pt libitum fuerit, animanm licoat abiicere. H nihilominus in hac philoſophia aliquid magnificum, & ſublime, 9quod poſſit praeſtringere oculos eorum, qui externum tantum pirtutum pagana- rum ſpectant ſplendorem. Quanta enim grauitate Zeno ſapientem ſuum ad mor- tem contemnendam, & aequo animo omnem fortunam in hac pita ferendam in. Rtruxit! Dialecticam facultatem Stoici ad ſubtilitatem Peque excoluere, neque minus in morum doctrina excelluerunt: Sedilla ſpecialius perſeqgui non eſt animus, Re- liquias eorum doctinae ex Laertio, Cicerone, Stobaeo, & reliquis Stanleius colle- git, eiusque philoſophiae ſumma capita ſatts dilucide ad finem pitae Zenonis ex- plicauit. Poſt Zenonem Cleanthes, Chryſippus, Panaetius, & reliqui in ea ſeho- la excelluerunt, qui omnes pro meritis ab autore noſtro laudantur. Fuere autene toici pltimi omnium phileſophorum, qui a Thalete deſcende- runt, alque in üs lonicae ſectae ſucceſſio ſinitur. Pythagoras, quem Samium credant plerique, lyalicae ſectae caput fuit, Tiu ide in degypto perſatus eſt, perdiſcendorunz eius gentis myſteriorum cauſa, Nar- at R ) ° (S2* rat Stanleius captum eum a Cambyſe, atque, ab eo Babylona miſſum eſ, vbi magis familiariter pfus eſt, atque Chalaaeis, imo & Ezechieli, Prophetae, innotuit. Vir erat forma egregius, venerabilis adſpedbtu, & qui ſtudia hominum ſibi poſſet conciliares vt Hyperboreus Apollo a ſectatoribus creditus fuerit. Diſcipulorum concurſus ad neminem philoſophorum tantus, quam ad Pytba- goram eſt ſactus. Obedientiam ille exabt iſſzmam requirebat omnibus dictis ſuis pracſtandam, ſilentiumque bienne auditoribus ſuis imponebat. Temperantiam in praecipuis virtutibus commendabat, ad corpus perfecte ſubigendum ſumme neceſſariam. Philoſophia eius myſteriis ſcatebat. Animarum ſtatuebat praeexi- Rentiam, & per paria corpora migrationem. Hine de ſeipſo in ſeriptis ſuis refe- rebat, Aethalidem ſe ante bellum Toianum fuiſe, Mercurii flium, poſtea Eu- horbum, inde Hermotimum, tum Pprrbum Delium, poſtremo Pythagoram. In iisdem ſeriptis ſuis narrat CCVII ante annis ex inferis ſe veniſſe, aliaque eius eneris incredibilia. Vitae eius stanleius diſciplinae eius & doäëbrinae ſummam, vt & ſymbolicam docendi rationem ſubiecit, eruditiſſimi item Reuchlini explica- tionem doctrinae Pythagoricae addidit. Huius ſectae accenſendus Empedocles eſt, Arcbytas item & Philolaus, gquibus verum pniuerſi huius ſyſtema in acceptis ferendam, in quo centrum ſol ocupat, terra in planetarum chorum relata. Seétae ex Italica natae quatuor fere ſunt, Heraclitita, Bleatica, Sceptica bel Pyrrbonia, & Epicurea. Heraclitus ingenii felicitate eam poſſedait doctrinam, quam multa demum indagine atque labore alii ſibi comparare ſolent. Animus eius contemplationi addictus, & rerum bumanarum contemtor, vt ſolitudinem praeferret, eſfzcit. Humanae itaque paledicens ſocietati in montis cuiusdam vertice ſolus égit, ſtultitiam & panitatem bominun ibi deplorandae pt poſſet vacare. Eleaticae ſectae Princeps Democritus, diuerſiſſimi ab Heracliteo ingenii fuit, ſubridere ſemper videbatur, atque ridiculis affectibus hominum deridendis, quos in nullius momenti rebus asſidue proderent, pnice delectabatur ⸗diligentiam in- quam, & labores, iniis proſequendis, taedium item & eriſtitiam, pbi minus ex voto illae ſuccederent. Abderitani, in quibus pitam degebat, frequentes eius ſpe- Siantes cachinnos, mente minus valere ſuſpicabantur, eam que abrem Hippocra- tem docerſebant medicinam ab eo poſtulantes. Verum eum Diacoſmum ſuum co- am illis recitaret, inſaniae ſuſpicio in admirationem eſt verſa. Primus bic doctri- nae ) o 80= nae? dealomis & vacno fuit inuentor, cuius elementa Stanleius delinezuit, Sce- Pkzicorum choragus Pyrrhbo extitit, qui iudicia mortalium ſola verorum falſoram- 9ae apparentia niti aſfrmabat, ſiiſpenſumgue adeo ſemper teneri animum, gue ad decidendum determinari, olebat. Omnis hominum iſtorum induſtria in in- penienais angumentis & rationibus dubitandi etiam in rebus ezuidentisſimis bper- ſabatur. Integram eorum philoſophian ſuo loco explicatam inuenient harum rerum curioſt. Poſtrema ſectarunz autorem habuit Epicurum, qui, iuxta autorene noſtrum, omnes alios ſöribend, diligentiaſuperauit. Summum ille bonum in voluptate ex virtute collocauit. Valde autem philoſophiae eius nocuit partim beruerſa doctri- narun interpretatiozpartim abuſus quorundamex ſectatoribus eius, vnde fabt um ſe, pt tanquam omnium pitiorum ſeaturi ginem »omnisgue in moribus corruptelae Fontem, eum haud pauci ſaſtidirent. Stanleius autenz noſter docet eum winu; Fr- mam corporis qua pſus eſt paletaudinem, zune ſaummam eins ſobrietatem, affatzim ar- gumentorum ad deluendas quac ſparſaecontrakpicurum fuere calumnias ſuppedi- zare. Sed neque arae, memoriae ipſeus poſt fata dicataezhominem eum Fuiſſe credtere Patiuntur, ita, v inimici eius polunt, poluptatibus addibtum. Cetera notum omznt. bus, principia rerun atomos & pacxuum eum ſtatuiſſe, mundum pero, contr quam Ariſtoteli atque alis quibusdam ſze piſum, aeternum credidiſſe-imo eun, nouitatis Juae argumenta ipſiun prae ſe ferre aßyrmauit, ſic artium enim & ſcientiarum in- crementa argumentum ſuppeditare omziexceptione maius exiguae eius aetatis pr- ſit. Dolctrinam eius de pniuerſo, prouidentia & rerum Principiis elegantisſimo car.- mine Lucretius explicauit, vitamque eiusbetrus Gaſſendus ,Philoſophiae Hicureae noſtra actate inſtaurator, delineauit. Sed ad pltimas tres partes paſti huius operis Iſiprogrediendum, quibus Chal- daica, Perſia & Sabaea philoſophia eplicatun. Nempe vt Europaeorum dodtri⸗ na omnis a Graecis, ita horum Pheloſophia a gentibus orientalibus deriuatur ne- que adeo luculenter de primis eius originibus conſtat. Veterum ſapieéntum ſeri- Ppta iam olim perierunt. Plato vero &⸗ Pythagoras, qui esrum ſententias ſuae in- exuerunt philoſophiae, ita illis ſunt vſe, pt dißcile ſit eoruns dolctrinam a propriis borum philaſophorum inuentis diſcernere. Hac pero in ie ſza Aißcultas tantum abeſt pt abſterrere Stanleium Potuerit, pe calcar potius ipſi addiderit. qui maxi- ma proinde curz fragmenta hinc inde Gparſa collegit, & üs quaebonae ſunt R- dei a ſubleſtis diſtinétis, orientaliuns doctrinam nohis guodammodo delineauit. 6* Aelate 6 0( 80⸗ Aetale Alexandri M. olſeruationes ſiderum per 1zoooo annos penes ſo con- tinuatas eſſé abtabant, Sed inanem eam IJuiſſe gloriationem eſt ſtatuendum, guandoquidem, affinmante Stanleio, omnes, quas tun producere poterant obſerua- ziones duorum millum annorum ſpatium non ercedebant. Neque hodie antiquius aſzronomiae eoru monimentun ſitpereſt guam aera Nabonaſſarez, quae ab an- no periodi Iulianae 3967. initinum ducit. Primus artium & ſcientiarum apud Chaldaros autor vulgo Zoroaſtres habe- tur: quis pero ille fuerit, aut cuius aetatis »olſeurum ſ. Dodtrinam eius diſcipuli ſins, Magi, propagauere, quam in Gracciam inuexit circa tempora Alexan- dri M. Beroſua. Non autem ſölebat Orientalium ſapientia promiſeuo auditorum cobtui in ſeholis explicari, ſed certae eam ſili vindicabant Jamiliae, in quibus pater libe- ros inſtituebat, pt en rationz ad poſteros arcana illa ſcientia propagaretur. Sa- Pientes eorumz apud pulgus proſacroſanbkishabebanzur, lociz habitabant ſeparatis, riuilegiis & pacatione apublicis muneribus ornalantur. Varige zorunm αae vel S laſſés exiſtebant, in quas pro Radiornm ratione diſtinguebantur, quales Phyſico- am, Saserdotum, Aſtrologorum &c. Magnus esrum magiſter Zoroaſtres zrifariane rerune vniuerſitatenz diuißit“ In res ſcilicet aeternas principio deſtitutas & Rneo ds immortales, quat non principio quidem, fine tamen carerent, & mortales, lue corruptioni obnoxias. Primum omniunm rerum Deum ſunemunm, atgue at- ternum dicebant, quem patrem vocabant & regem, zinsque eſſentians lucene eſſe ſtatuebant & veritatene. Proximum poſt Deum locum Daemonibus ſuis artribuebant, ſiue bonis Rue malis, quas ignis regioner atque aerir, zaquae item & zerrae inhabitare eredebant. Bonos quidens in lace praezſentiae diuinaz verſari, Deique miniftros eſſe & nuntios Katuebant. Malos, 74ooρſiritus tenebrarum eſſe eredebant, hinc inde vagari, humanoque generi infenſos, Perpetno noxae &, perniciei eius intentos elſſe decebant. Hor terram & mare, remotisßi= mosque éorum ſeceſſus, cauernas atque abyſſos implere cenſebant. Malorum Daemonum lioy aliis cenſebant eſſe deteriorer. Qui in aere reſident petulantiae & iocis dediti babe- bantur, hominibus oblettandis yariis artibus ſuis inſernienters, & Iuſus atque amorer in- Wiranter. Illi contra, qui ſolitudines & loca olſeura frequentant, vel in ſpeluncis atque canernis verrae habitant, maligni eredebantur, & ferocer, ſaenishimarum Ferarum more omnes in quos inciderint dilanianter. Eorque,;ſi numinir nutu ſedes ſuas deſerore ,ermit- tantur, humana ingredi corpora, inque iis inſaniaz, morbi ſacri, motuum connulſtuorum, aliorumque morborum horrorrem incutientium exiſßtere cauſas. Paß 9S )0( Se⸗ Poſt res immateriales mandi corporei ſuccxedunt, hos ſepten, numerabant, pnum Em- Pyreum, aethereoi trer, tres deſuper narterialegui Terreſtrem globum iuxta eos compone- bant er aqua, aene arqué terra νuιn. Verum de Theologia eorum & rerum naturaliun Rudio ſatis. Succedit ea pars e- rudizionis Chaldaicae, quae prognoſticorum & Iutura praeſagiendi artes continet; in hie Praecionae ſant aſtrologia, augurig, ſomniorum interpretationei, oraculorum exelicatio- ner, aliaeque eius generis ſeientiae ſecretae. Tertia ſapientiae pari, qua Viri illi celebrati fuere, Magia erat, tzam naturalis quam Theurgica., Harum priorem maximo Ebi eſſe eredebant adiumento ad doeminium in mun- dum iſtum corporeum exereendum: ad depellendas feras & venenata animantiæ, ad con- ſeruandos terrae prouenturs, ad 7eναρ⁵οaριHitrua, & quid non à auerruncande. The- urgieam vero magiam Daemonar ſihi obnoxior reddere ialtabant, ita vt bonos ad opem fe- rendam accerſere, malos nero depellere valerent. Nolim ezs rer alsius berſequi, fontes iplos conſulere leltores mallem, ex quibus vt de cultu , religionibus, ritibus, artibus & ſceienitis harum gentium ad ſatietatem vaaqus hauriere valeamus, Stanleins néſter co- iam nobis fecit. Hiſtoria philoſophica Stanleiiita delineata, ad veliqua ingenii eius monimenta progre- diamur, ſiue püblicanz lucem iam adſpererint, ſiue Priuatorum meſeis hucusque con- Pinedttter. Finito nempe opere modo laudato, cnt quam XXIIX. aetis annum impleuiſſet Stan- beius, Aevchylo manum admouit, dificillimo & impeditiſono Poetarum GEraecorum, cum- gue increaibili labore in illuſtrando & inſtaurando eo deſudaſſet, A. 66. acuratam & ſplen- dinam eius editionem abſolait. Arduum opus & dignum Stanleii ſiue ingenio, ſiue facul- tate in Graeæcislitteris ſumma. Sane inſuperabiles eius laboris dihicultates Henrico Ste- phano, Cl. Salmafio aliisque dui critico acumine valuerunt, ſunt viſae,vt deſperandum ſſe de opere eo perficiendo plane fuerint arbitrati. Guis Aeſehylum poſſit afirmare Graece nunc ſeienti magis patere explicabilem, Tuam Euangelia & Epiſtolas Apoſtolieas. Vnus eius Agamemnon ſuperat obſeuritate Ttsantum eſt librorum ſae«rorum cum ſuis Hebraiſmis & Syriaſmis & tota Helleniſtica ſuppellectile vel farragine, inquit Salmaſ. de Helleniſt. Ppiſt. Dedit. p. 37. Primas ſex eius Poetae tragoedias publici iuris fecerat Aldus Manutius Venetiis dA.S. Poſt eundem poetam Adrianus Turnebus edidit cum ſabiunctis ei editioni lectio- nibus variantibus Anno vz. Eodem anny Penetiis quoque prodiit, recenſente Franciſio Robortello, qui conieéturas ſuas & Mich. Sophiani caſtigationes adiecit, atque huic edi- tioni choephorae primum aecceſſere, vna cum ſeholiis e antiquis codicibut. Non multe oſt totam colleltionem Tregoediarum Aeſehyli, magis guam antea emehdatarum, Petrus 2 Vibtao- No 667. No. 668. No. 669. No. 670 36 )0( 56⸗ Viäctorius edidit, Henrico Stephano imprimente. Poſtremo omnium ſeptem eius Tragoe- dias Antuerpiae ann. ygo Gul. Canterus vulgauit, in qua editione vt inſinitorum loco- rum taceam emendationem, metrum Aeſilipli explicatur. Promiſit in ſuis ad Strabonem notis Aeſehyli editionem Iſ. Caſaubonus, ſed vel non ſtetit promisſis, vel omnis ille eius la- bor maximo reipublicae litterariae detrimento periit. Poſt viror illos magnos Stanleius opus aggreſſus eſt, quid vero praeſtiterit, ipfa eius praefatio operi praemißa docebit. Tex- tum Graecum ex Canteri editione reprazſentauit, Scholia ex Vicétoriana depromſit, va- rias leltiones, epiſtolas, prazfationes, coni elturas & obſeruationes addidit. Priores item tragoedias cum vetuſtis codicilbus duobus contulit, quorum alterum Bodleiana, alterum Arundelliana Bibliotheca ſuppeditauit, pterque beneficio & humanitate Seldeni ad eum pernenit. Ex horum codicum priore ſeholia ad tres priores T, ragoedias ſuppleuit, ex Poſteriore vero ſeholia antea ineditaæ in lucem protraxit. Metri rationes a Cantero ex- Plicatas emendauit, fragmenta collegit, nouam verſionem latinam conecinnauit, totumque epus ernditisſimo commentario conſummauit. Praeter haec doctrinae eius monimenta pyublice proſtantia, alia reliquit indefetſt la- boris ſpetimina, qualia manuſeripta aſſeruantur partem maiorem in inſtruéctitſima maxime reuerendi Epiſivpi Noruicenſir Bibliotheca. In ea inuenias prolixiores eius ad Aeſchy- lum Commentarios, olto voluminibus in forma maiore (in folio vulgo dicimus) compreſſos. Aduerſaria item, in quibus variæ Sophoclis, Euripidis, Stephani de vrbibus Iauenalis, Plen- 7 5 » ERi, Heſychii, Callimachi aliorumque ſeriptorum veterum loca emendantur & explican- taur. Commentarii item ampliſſimi ad Theophraſti charabteres, & exercitatio Philolo- gica deprimiriis ue decimis praedae, quas in epiſtola ad Hebraeor Melchiſedecus Abra- hamo obtuliſſe dicitur. Mae omnia ſeripta exeellentiſſima ſeatent doctrina, magnoque Proinde merito ſuo a prazſentibus poſſeſſoribus eorum in pretio habentur. En breuem tibi de noſtri autoris rebus commentationem, Viri ipſa facie decori, ne- gue cuiquam ſua aectate modeſtia, candore, & doctrina inferioris. Ea vero apud ſuae aetatis hominer fuit exiſtimatione, quae meritis eius reſponde- ret e aetatis annos ſeripta numero excedebant; Picum Mirandulanum in do orbi reddituns dicerer, eadem enim quo ille actate viuere deſtit. Gentem noſtram familiae ſuae obſtri- Giſimam relinquent, quae Angliae duos adeo illuſtres dedit eiues, Thomam Stanleium nempe, & Ioannem Marshamum. CONSPECTVS CHRONOLOGICVS. H I‚S I OKRKRIA E PHILOSOPHORVM GRAECORVMZ * In iſto conſpectu Chronologico multa addi & mutari poterant, in primis Olympionicarum longe plenior in eo catalogus dari: qualem dedit in limine editionis Oxonienſis Pindari Rev. Epiſco- Pus Litchfieldienſis Gul. Lloydius: verum Stanleio ſua videbantur eſſe relinquenda. Srchonte Vilzores Olympii Damaſtas V. Vit. Lhalet cap. 2. Sohaerut. Dionyf. Epaenetuo Antig. Caryſt. Hiſt. Mirao. 133. Phrynon Euſeb. idem forte qui cum Pittaco certauit Pitt. c. I. Ant. Carſt. ramen Victo- rem huius anni ſtrytamanta vocat. VVVTNV X IX Draco Clem. Al. Str. I. Tatian. Suid. 4 I Thales natus vid. Thales. C. 2. 2 Jolon circa haec tempora natus. 2, Ancçus Martius R. Roman Dionyſ. Halic L. 3. (c. 2. 1 PEeriander regnare Corinthi cœpit. Per. Arion vid. Periandr. c. 4. Archontes Vidtlores Olympii XLI Heniochides Dionyſ. Halic. L. 2. Cleonidas Dionyfſ. Ariſtocles fortaſſis Marm. Arund. Megacles fortasſis Plut. Solon. Philombrotus Plut. in Solon. olon Laert in Solon. Dropides Philoſtr in Critia. Euc-rates Laert. iln Anacharfſ. Simon Marm. Philippus Clem. Strom. I. Euſ. Chron. Glaucias Pauſan. Glycon Euſeb. / Damaſias ſecundus Marm. vid. Vit. Thalet. C. 2. Archeſtratides Dionyſ. L. 4. Epitelides 1 2 Tarquinius Priſcus R. Rom. Dionyſ. L. 3. 3 Alyattes in Lydia regnare incipit. Anaximander naſcitur Laert. . AERA PHILOSOPHICAL I Epimenides Athenas luſtrat Laert. 3 Solon factus Archon Laert. I Anacharſis ad Solonem venit Athenas Laert. 4 Periander moritur Laert. Anno huius Olymp. tertio, Damaſia Ar- chonte, Thales & reliqui οαoαnum nomen indeptiſunt, vnde initium ducitur aerae Philoſophicae Thales c. 5. Theſpis tragœdias exhibet a Solone caſti- gatus Sol. c. X. Anaximander zodiaci obli- quitatem obſervat Plin. 4 Servius Tullius Rex Rom. £ - △ e Olymy. Archontes Vibtores Olympii 4 LI 3 Ariſtomener Laert. 4 — LII 2 3 4 ⸗ . LiIII 2 Hippoclider Marcellin. Vit. Thucyd. 3 4 LIV 2 . 3 Comier Plut. Solon. Marm. 4 Hegeſtratus Plut. Solon. LV 2 3 4 LVI Euthydemus Marm. Laert. vid. vitam . 2 Chilon. 4 LVII 2 3 4 VIII Erxiclides Pauſan. Phot. vid. Thalet. Diognetus. 2 . 4 ÿ Aerabhiloſ. 7 8 9 Pittacus moritur. 10 II 1I2 13 14 1I5 Pythagoras naſcitur. 16 17 18 19 20⁰ 21 22 23 24 25 26 Cyrus in Perſia re gnare incipit. 4 Croeſus Lydiae Rex. 27 Chilon Ephorus Laert. 28 29 † 30 31 32 33 34 35 36 37 Ppythagoras in Aegyptum abit. 38 39 40⁰ 41 42 I Cyrus Croeſum vincit. 43 44 4 5 46 d 2 Olynp. Archontes Pdoros Ohmpii S = = naeus I. Marm. Thericler Diod. exc. p. 24I. vVel potius Heraclides Dionyſ. Halic. 4. — ☛☚ — — 2 £ ☛☚☛1t£☚ e — ** S Miltiades Halic. 7. Agatharchus. Erixidas. — „ α —☛◻ſι LXVI — d 2 W . 5& ☛ dO — 5◻ — + π ☛ê☚ ⏑ HMagoras. Halic. I. 5. K Aceſtorides. Halic. y. Myrur Halic. 5. Wſebomachbus. Iſehomachur. Wicaeſtat. Aerabhiloſ 47 48 49 30 51. 2 53 54 (Pol. V. Piſiſtratus moritur regni anno X VII. Ariſt. 4 Tarquinius Superbus R. Roman. Hal. 4. 55 56 57 59 60 61 62 Cambyſes Aegypto ſubiugata Pyethagoram captivum Babylona mittit. 3 Amaſir R. Aegypti moritur, cui Pſm metichus filius ſuccedit. 4 Darius E Hyſlaſpes R. Perſiae. Pythagoras in Italiam abit. Anaxzgoras nalcitur. 86 Tythagoras moritur Euſeb. – Olymp. XXI 2 3 2 3 4 Archontes 7 7 Victores Olympii Hipparchus Halic. 6. Tiſterates. Pythocritus Marm. phanippur 2. Plut. Ariſtid. Hybrilider. Hal. Ariſtides Plut. ib. Marm. Themiſtocles Thucyd. I. Pauſ. lib. 27. 42 . LXXII Diognetus Hal. 6. (7. Pauſ. El. 2. Tiſierates. LXXIII Suid. Phaedon Plut. Philocrates Marm. Nicodemus Hal. 8. Calliades Marm. Anchiſes Hal. 8. Lacratidas Schol. Ariſt. Aſtplus. Leoſtratus Hal. 8, Aſtyalut. Xantippus Marm. Cal. Hal. 9. Diod. Timoſthenes Marm. Xant ippus Diod. Adimantus Marm. Timoſthenes Diod. Adimantus Diod. Phaedon Halic. Diod. Dromoclides Diod. Aceſtorides Diod. Menon Diod. Scamandrut. Chares Marm. Halic. Diod. braxiergus Diod. (Socr. c. I. Apſephion Marm. Demotion Diod. vit. Theagenides Marm. Dandes. Theagenides Halic. Diod. Lyhiſtratus Diod. Lyfanias Diod. Lyſitheus Diod. Pavmenides. Archedemides Diod. Archim. Pauſ. Euthippus Marm. Tlevolemus Diod. Conon Diod. Enippus Diod. X. enophon. Pi zhecide, Diod. Pbraßder Halic. Philodes Diod. Bion Diod. Lyrymenas. Callias I. Marm. Mneſithides Diod. — Aoera Philoſ. 87 88 89 90 52 93 94 91 2 Pugna Marathonia. 9 5 96 97 8 100 101 102 99 3 Darius moritur. 103 104 105 106 107 108 109 I1I0 Anaxagoras Athenas iuit Laert. I Xerxes Helleſpontum tralecit. pugna Salaminia. 1III 112 113 114 Socrates naſcitur, lapis coelo delapſus ex Anaxagorae praedictione. 11 5 117 120 122 116 118 119 121 I Artaxerxes Longimanus R. Perſiae. 123 124 12 5 Democritus naſcitur anno aetatisAnaxago- rae 40 Laert. 126 Olymp. Archontes —– Eidhores Sei. LXXXICGCallias Diod. Halic. 2 Soſiſtracus Diod. 3 Ariſton Diod. 4 Lyſicrates Diod. Polymnaſtes. LXXXII Cbaerephanes Halic. 2 Antidotus Diod. 3 BEuthydemus Diod. 4 Pedieus Diod. Lyeus. LXXXIII Philiſ-as Diod. Halie. 2 Zimarchides Diod. 3 Callimachus Diod. 4 Lyphimachides Diod. Criſſon. LXXXIV Diphilus Marm. Praxiteles Diod. 2 Lyſanias Diod. Diphilus Diod. Halic. 4 Timocles Diod. BPriſſon. LXXXN à Myrichider Diod. Anon. Olymp. 2 Glaucides Diod. 3 Theodorus Diod. 4 Euthymenes Diod. Criſſon. LXXXVI Næzuſimachus Diod. 2 Intilochides Diod. 3 Chare Diod. 4 1pſeudes Diod. Theopompus vel vt Plato Diopompus. LXXXVII Pythodorus Diod. Euthydemus Diod Apollodorus Diod. Sophron. 2 3 4 Rpaminondas Diod. LXXXIIX Diotimus Diod. (dit. Euclid. c. 3. 2 Euclides Diod. Euclezs Ariſt. 3 Euthydemus Diod. à Srtratocles Diod. LXXXIXIſarchur Diod. 2 Amyntas Diod. 3 Alcaeus Diod. 4 Aſtyphilus Marm. Ariſton Diod. XC Ariſtophil, s Diod. 2 Archias Diod. 3 neoben Diod. 4 Euphormus Diod. STymmachut. Symmachus 2. Hyperbius. — ☛ — w 1. AerapPhilaſ. 127 28 29 30 13I Circa hoc tempus natus eſt Xenopbon. 32 33 34 I Ab Vrbe condita 300 Halic. 13 36 37 38 1391 4 42 143 44 4 5 46 147 48⁸ 49 5 15 72 53 44 I Archelaus R. Macedoniae. 2 Belli Peloponneſiaci annus 155 Anaxagoras moritur. I59 Pugna ad Delium cui Jocrators & Leno. phon interfuere. Nubes Ariſtoph. repraeſ. 6 dubes Ariſtoph. repraeſentatae vice Zad. 62 Tempus Sympoſii Yenophontir. „% π£ας . e. e Vibtores obhmp. Olymp. Archonter XCI Ariſtomneſti Diod. 2 Chabrias Diod. 3Piſander Diod. 3 Cleocritus Diod. XCILCllias Diod. Halic. .A 2 1heopompus Diod. 4 Glaucippus Diod. Halic. 3 Diocles Diod. XCIHII Eulktemon Diod. 2Antigene: Diod. allias Diod. 4 Alexias Diod. 3 XIV Pythoaorus 2 Euclides Diod. 3 Aricion Diod. 4 Traenetus Diod. XGEVI Phormio Diod. XCVZ aches Diod. 2 Mrihocrater Diod. 3 ubycles Diod. 4 Eyphiader Diod. 2 Diophantus Diod. 3 Eubulides Diod. 4 Demoſtratus Diod. XCVII Philocles Diod. 2 Nicoteles Diod. 3 Demoſtratus Diod. 4 Antipater Diod XCVIII Pyrrhion Diod. Pyrgion Halic. 2 Theodotus Diod. 3 Myſtichides Diod. 4 Dexitheus Diod. Terinagus. Soſßpus. XCIX Diotrephes Diod. 2 Phanoſtratus D lod. Menander Diod. 3 4 Demophilus Diod. Cyiheas Diod. Vicon Diod. Nauſinicus Diod. Callias Diod. rb Dicon. PDionpſiodorus. MerabPhiloſ. 167 16 68 17 70 19 171 Thueydider finit, incipit KXenoybon. 20 72 21 73 22 74 23 175 24 76 2 Primus Eyri in Aſiam adſcenſus. 2 5 75 3 Dionyſius Syracuſis regnare incipit. 26 2 27 I79 XXX Tyranni Athenis vit. Socr. c. 9. 80⁰ 81 (de poſiti. finis. 82 Xenophon exercitum reducit. XX Tyranni 4 Cyri adſcenſus in Aſiam. 1I83 Socratis mors; Xenophontis expeditionis 3 Conon moenia Athenarum. IAgeſilaus in Aſiam adv. Perſas proficiſcit. 2 Ageſilaus cum Boetiis pugnat prope Co⸗ (roneam. 195 96 97 199 Ariſſoteles nalcitur Lacrt. 200 201 202 2 03 4 S 6 oölymp. Archontes. Viétores Olzmp. CI Sperzerah, Diod. 2 Hippodamur Diod. 3 Socratides Diod. Aſeins Marm. Diod. Damon. EII Alciſthener Diod. Demoſfth. Halic. 2 Phraſiclides. Marm. Diod. Demoſth. Pauſ. 3 Dysicetus. Diod. Dyscinetus. Pauſ. 4 Lyleſtratus. Diod. Damon. CIII Nauſigener. Marm. Diod. 2 Polyzelus. Diod. Polytelus Halic. Cephiſodorus. Marm. Diod. 4 Chion. Diod. CIVIIimocrates. Diod. Halic. 2 Chariclides. Diod. Uliſton. Diod. Halic. Nicophemus. Diod. Halic. + Pythoſtratus. Phocides. EVCallimides. Diod. Halic. Euchariſtus. Diod. Halic. 3 Cephiſodorus. Diod. Halic. „ CEV 4 Agathocles. Marm. Diod. Halic, Paulic. Paurus. EVIElpyines. Diod. Halic. Calliſtratus. Marm. Diod. Halic. Diotimus. Diod. Halic. Eudemus. Diod. Halic. Pauris. Ariſtodemus, Diod. Halic. Theſſalus. Diod. Halic. Apollodorus. Diod. Halic. allimachus. Diod. Halic. α —R Micrinas. CVIII Theavhilus. Diod. Theomneſtus. Halic. Themiſtocles. Diod. Halic. . Archias. Diod. Halic. Eubulus. Diod. Eudorus. Halic. Polye les. Lyciſens. Diod. Halic. Pythodorus. Diod. Pitodotus. Halic. Soſigenes. Diod. Halic. Nicomachus. Diod. Halic. Ariſtolochur. — — π☛ ν O 2 ee Theophraſtus Diod. Halic. Lyſimachider. Diod. Halic. GCharondas. Diod. Chaeronidas. Halic. Phrynichur. Diod. Halic. O Anticles. 5 Aera Philaſ. 207 8 9 10 211 12 13 1I4 16 17 18 215 Eudoxus floret Laert. IDionyſiussenior moritur. ſuccedit nilius 219 20 21 22 223 24 2 5 3 Dion occiditur. 23 5 Plato moritur annos natus 982 Athen. 3 Ariſtoctes ad Hermiam abit Atarnam. Ariſtoteles Mitylenas petit, Laert. 239 41 4² 40 Ariſtoteles ad R. Philippum abit, anno aetatis Alexandri XV, Laert. 243 44 4 5 46⁶ olymp. SCEXI Pythodorur Diod. Pythodemus Halic. Archontes 2 Euaenetus Diod. Halic. 4 Cteſicles Diod. Halic. Nicocrates Diod. Halic. CXII 2 ——, GXII d 3 —– CXIV Niceratus Diod. Nicetes Halic. Ariſtophanes Diod. Halic. Ariſtonphon Diod. Halic. Cerhiſophon Diod. Eutyeritus Diod. Halic. Chremers Diod. Hegemon Halie. Anticles Diod, Chremer Halic. Soſicles Diod. Autides. Halic. Hegeſtas Diod. Ceyhiſodorus Diod. Halic. Philocles Diod. Halic. Archippus Diod. Neazchmus Halic. Apollodorus Diod. Halic. Archippus Diod. Halic. Demogener Diod. Halic. Democlides Diod. Hal. Praxibulus Diod. Halic. Nicodorus Diod. Halic. Theophraſtus Diod. Halic. Vilkores Olymp. Cleomantit. Eurylas. Micinnas. Dinomenes. Parmenio. Polemon Diod. Halic. Simonides Diod. Halic. Hieromnemon Diod. Halic. Demetrius Phalereus Diod. Halic. Apollonider. CXVIII 2 — 4 Charinus Diod. Caerimus Halic. Anazxicrates Diod. Halic. Corpbus Diod. Coraebus Halic. Venippus Diod. Euxenippus Halic. CXIX 2 3 4 CXX 2 4 Antiphanes Halic. Pherecles Diod. Pherides Halic. Leoſtratus Diod. Halic. Nicocles Diod. Halic. Calliarchus Diod. Andromenei. Hegemachus Halic. Euttemon Halic. Mneſidemus Halic. dAerabhiloſ 4 8 Ariſtoteles docet in Lycaeo ann. 13. 49 3 Alexandri in Aſiam expeditio c. Darium. 20 2 51 52 53 94 255 56 7 8 259 60 61 . 62 Ariſtoteles Chaleidem abit, ibique moritur 263 anno aet. 6 3., Laert. I Regni Alexandri initium. 279 8 % 82 283 84 85 86 obnb. Archontos iſtorer Ohmpi CxXXI Nicias Hallic. 2 Nicoſtratus Halic. 3 olympiodorus Halic. 4 Philiphbus Halic. CXXII CXXI Idacus Pauſan. Eliac. 2. R E 2 3 4 CXXVII Pytharatus Cic. CXXIIX Diognetus. — Aers — Aerabhiloſ. 287 88 89 920 291 92 93 24 295 96 97 98 299 300 315 319 20 21 22 323 24 26 N olymp. Aerabhiloſ. CxxXI 327 2 28 3 29 4 30 CXXXII 331 2 32 3 33 4 34 CXXXIII 33 5 2 36 3 37 4 38 CXXXIV 339 2 40⁰ 3 41 4 42 CXXXV 343 2 44 3 4 5 4 46 CXXXVI 347 2 48 3 49 . 4 0 CXXXVII 351 2 52 3 53 . 4 4 CXXXIIX 355 2 56 3 57 4 58 CXXXIX 359 2 60 3 61 4 62 CXL 363 2 64 3 6 5 4 66 17 . Olymp. AeraPhiloſ. CXLI 367 2 68 3 69 4 70 CXLII 371 2 72 4 74 CXLIII 375 2 76 3 77 4 78 CXLIV 379 2 80 3 81 4 82 CXLV 383 2 84 3 8 5 —4 86 2 88 3 89 . 4 90 † CXLVII 39 1 2 92 3 93 4 94 CXLVIII 395 2 96 3 97 4 98 2 400⁰ 3 I 4 2 — 403 2 4 3 5 4 6 2 Obzmp. Aerabhiloſ. CLI 4⁰7 2 8 3 9 4 1I0 CLII 411 2 12 3 13 4 14 CLIII 415 2 16 3 17 4 18 CLIV 4¹⁹ 2 20 3 21 4 22 CLV 4²³ 2 24 3 25 4 26 CLVI 4²⁷ 2 28 3 29 4 3⁰ CLVII 431 2 3² 3 33 4 34 CLVIII 435 2 36 3 37 4 38 CTRXE 439 2 408 † 2 41 4 4²2 CLX 443 2 44 3 45 4 46 CLXI 447 2 48 3 4⁷ 5 4 50 CLXII 451 Clitomachus floret. 2 452 8 453 4 54 Carneades moritur. ET CAPITVM. P ARS I. HIST. PHII. cn. .. . III. Seditiones domi compoſitae. De iis qui SAPIEN IES audiebant. IV. Quid in Reipublica, dum ei praeeſſet, mutauerit, primum de Siſæchthia. Cap I 4l. b. V. Populus in claſſes diſtributu⸗ & iudicia I. Eius patria & parentes. inſtituta. VI. Leges. II. Natalis. VII. Axes, Cyrbes, Senatores, iuramenta III. Itinera. IV. Vita Mileti transaca. V. Nomen Sapientis ei datum. VI. Philoſophia eius. Sect. I. Aquam eſſe principium rerum. && alia inſtituta. VIII. Conuerſatio cum Anacharſi, iter in Aegyptum, Cyprum, Miletum, Delphos, Corinthum, Cretam. IX. Nomen Sapientis ei datum: & ſenten- II. De Deo. tiae eius. II D ibus. . . . De Haemonibus X. Controuerſiae cum Piſiſtrato, & Theſpis V. De M . reprehenſus. s XI. Iter in Lydiam & Ciliciam. Sect. I. Propoſitiones ab eo inuentae. gor . II. Pyramidum ab eo inuenta altitudo. Seripta. CHILO VIII. Aſtronomia eius. . I. Vita Chilonis. Sect. I. De Sphaeris coeleſtibus. II. De Sole, luna, ſtellis. II. Sententiae, praecepta, verius. . 4 III. Mors. III. De eclipſibus. S IV. De anno. PITTACVS. I. Vita Pittaci. V. Praedictiones aſtrologicae. II. Sententiae, praecepta, verſus. Wkefpulnir⸗ gerendae prudentia. III. Mors, frater, vxor, filius, ſeripta. XI. Scripta. BIAS. XII. Diſcipuli. I. Vita Biantis. XIII. Mors. II. Sententiae, praecepta, verſus. SOLON. III. Mors & ſeripta. I. Solonis Parentes, patria, liberi. CLEOBVLVS. II. Salamis eius conſilio ab Athenienſ. ca- I. Cleobuli vita, mors, ſcripta. pta. Cyrrha item & Thraeia Cherſone- II. Sententiae, praecepta, verſus. ſus. f 3 PäRI. Cap. PERIANDER. I. Patria, maiores & parentes Periandri. II. Tempus natale, regnum, & eius mutatio. III. Sapientis nomen ei datum, ſententiae, ſcripta. IV. Hiſtoria Arionis. V. Vxor eius. VI. Liberi. VII. Mors. SOSSADES. I. Eius collectio praeceptorum VII Sapi- entum. II. Auſonii luſus VII Sapientum. ANACHARSIS. I. Vita & ſoripta. II. Apophthegmata. . MYSON. EPIMENIDES. PHERECXYDES, PARS I. DE PHILOSOPHIS IONICGIS. ANAXIMANDER- I. Vita eius. II. Doctrinae. Sect. I. Infinitum eſſe omnium rerum principium. II. De Coelis. III. De Meteoris. , ANAXIMENES. I. Vita. II. Doctrinae. Sect. I. Aerem eſſe omnium rerum prin- cipium. II. De coelis. III. De meteoris- IV. De terra. V. De animantibus. III. Praedictiones eius. IV. Diſcipuli. 6 5050* P. . V. Cauſa ab eo dicta, mors, ſententiae, ſeripta. ARCHELAVS. PARS III. HlS T. PHILOS. DE SOCRATICIS. SOCRATES. I. Patria, parentes, tempus natale. II. Prima educatio. III. Praeceptor. IV. Schola eius & modus docendi. V. Philoſophia eius. Sect. I. Metaphyſica. II. Ethica. III. Oeconomica. IV. Politica. VI. De Daemone eius. VII. Militia eius. VIII. Res Democratiae & oligarchiae tem- pore geſtae. IX. Controuerſiae cum Sophiſtis & Anyto. X. Vt in ius fuerit vocatus. XI. Carcer. XII. Tempus & genus mortis. XIII. Quae mortem eius ſunt inſecuta. XIV. Indoles, & virtutes eius. XV. Vxor & liberi. XVI. Diſcipuli. XVII. Scripta. XENOPHON. I. Xenophontis patria, parentes, praece- ptor Socrates. II. Vt Cyprum in Aſiam ſit ſecutus. III. Exercitus Graecorum ab eo reductus. IV. Finis eius expeditionis. V. Vt Ageſilaum ſecutus ſit, & exilium. VI. Vita Scillunte & Corinthi acta. VII. Mors, indoles, virtutes, VIII. Scripta. IX. Epiſtolae. AESCHI- Cap. AESCHINES. I. Vita. II. Seripta. CRITO. SIMON. GLAVCGO. SIMMIAS. CEBES. Tabula Chronologica. DE CTRENAICIY, MEGARICIS, ETI- ACIS ET ERETRICUIS. CYRENAICA SECTA. ARISTIPPVS. I. Ariſtippi patria & parentes. II. Iter Athenas, & Socrates ab eo auditus. III. Iter Aeginam. IV. Secta inſtituta. Sect. I. De iudicio & iudicandi ſubſidiis. IlI. De fine ſeu ſummo bono. III. De virtute. V. Aduentus in aula Dionyſii. VI. Aemuli. VII. Apophthegmata. VIII. Scripta. IX. Mors. X. Diſcipuli & ſucceſſores. HEGESIAS. I. Vita. II. Philoſophia. ANNICERIS. I. Vita. II. Philoſophia. THEODORVS, I. Vita. II. Philoſophia. III. Mors & ſcripta. BION- I. Vita. II. Apophthegmata. III. Mors. 0( 50 Cap. SECTA MEGARICA. EVOCLIDES. I. Pattia & parentes. II. Secta condita. III. Apophthegmata & ſcripta. EVBVLIDES. ALEXINVS. EVPHANTHVS. APOLLONIVS CHRONVS. DIODORVS. I. Vita. II. Philoſophia- ICHTHYAS. CLINOMACHVS. STILPO. I. Vita. . II. Philoſophia. III. Diſcipuli. IV. Mors & ſcripta. SECTA ELIACA & ERETRICA. PSAEDO. PLISTHENES. MENEDEMVS. I. Patria, parentes, praeceptores. II. Schola & philoſophia. III. Vitae inſtitutum. IV. Reſpublica obita. V. Virtutes & apophthegmata. VI. Eretria ab eo reli a, & mors. PARS W. HIS T. PHILOS. DE PHILOSOPHIA ACADEMICA. PLATO. I. Patria, Parentes, aetas. II. Educatio, exercitia, ſtudia. III. Praeceptores & itinera. IV. Autores, quos ſecutus eſt V. Schola. . VI. Secta condita. Sect. I. Ethica. III. Dia- Cap. III. Dialectica. VII. Inuenta. VIII- Diſtinctiones. IX. Tria in Siciliam itinera. X. Autoritas in republica. XI. Virtutes & ſententiae. XII. Teſtamentum & mors. XIII. Diſcipuli & amici. XIV. Aemuli & obtrectatores. XV. Scripta. Doctrina Platonis autore Alcinoo. SPEVSIPPVS. I. Vita. II. Philoſophiae profeſſio. III. Scripta. IV. Mors. XENOCRATES. I. Patria, parentes, vita apud Platonem ada, II. Profeſſio philoſophiae. III. Virtutes & apophthegmata. IV. Scripta. V. Mors. POLEMO. CRATES. CRANTOR. ARCESILAVS. I. Patria, parentes, praeceptores. II. Oecaſio mediae Academiae conſtituen- dae. III. Virtutes & Apophthegmata. IV. Mors. LACYDES. CARNEADES. I. Patria, parentes, praedeptores. II. Noua Academia conſtituta. III. Legationis ad Romanos obitae occaſio. IV. Virtu tes & apophthegmata. V. Mors & ſcripta. CLITOMACHVS. PHILO. ANTIOCHVS. 2 )0°( 50 Cap. PARS V. HIST. PHI. DE PHILOSOPHIA PERIPATEIICA. ARISTOTELES. I. Patria, parentes, aetas. II. Educatio & ſtudia. III. Plato auditus. IV. Vita cum Hermia adta. V. Vita acta cum Philippo & Alexandro. VI. Schola & docendi ratio. VII. Philoſophia. VIII. Commercium cum Alexandro IX. Domicilii Athenis Chalcidem translati occaſio. X. Apophthegmata. XI. Teſtamentum & mors. XII. Indoles & virtutes. XIII. Vxor & liberi. XIV. Diſeipuli & amici. XV. Obtrectatores. XVI. Scripta. XVII. Commentatores. XVIII. Epiſtolae. Doctrina Ariſtotelis. Pars I. I. De philoſophia in genere, & in ſpecie de Dialecticis. II. De terminis. III. De propoſitionibus. IV. De Syllogiſmis. V. De Syllogiſmo demonſtratiuo. VI. De Syllogiſmo probabili. VI. De Syllogiſmo ſophiſtico. Pari II. I. De Phyſicis. II. De corporum naturalium principiis. III. De natura, & cauſis corporum natura- lium. IV. De affectionibus corp. nat. motu, loco, tempore. V. De ſpeciebus & proprietatibus motus. VI. De VIII. ND I. ba I.D. IIl. IJ. V.S ₰ 5° 5 Cap. . VI. De primo motore. VII. De coelo. VIII. De elementis. IX. De generatione, corruptione, alterati- one, augmentatione & diminutione. X. De actione & paſſione. XI. De miſtione & temperamento. XII. De corporibus imperfecte miſtis. XIII. De corporibus perfecte miſtis. XIV. De plantis & animalibus. XV. De anima. XVI. De facultate nutriente. XVII. De facultate ſentiente. XVIII. De fſenſu communi. XIX. De phantaſia & cogitatione. XX. De memoria & reminiſcentia. XXI. De ſomno & vigilia. XXII. De inſomniis. XXIII. De facultate intelligente. XXIV. De facultate motrice. XXV. De vita & morte. Pars III. I. De Ethicis. II. De Oeconomicis. III. De Politicis. Pars IW. I. De Metaphy ſicis. II. De primo principio. III. De ſubſtantia & aceidente. IV. De potentia & actu. V. De vero & falſo. VI. De vno, eodem & diuerſo. VII. De immortali, aeterna & immobili ſubſtantia. VIII. De Diis. IX. De Intelligentiis. THEOPHRASTVS. I. Patria, parentes, praeceptores. II. Profeſſio philoſophiae & diſcipuli. III. Virtutes & Apophthegmata. IV. Teſtamentum & mors. V. Scripta. Cap. STRATO. I. Vita. II. Teſtamentum & mors. III. Scripta. LYCO. I. Vita. II. Teſtamentum & mors. ARISTO. CRITOLAVS. DIODORVsS. PARS VI. HST. PHIL. DE PHILOSOPHIA CYNICA. ANTISTHENES. I. Vita. II. Secta condita. III. Apophthegmata. IV. Scripta. V. Mors. DIOGENES. L Patria, Parentes, aetas, exilium. II. Vita Athenis acta. III. Vita acta Corinthi. IV. Philoſophia. V. Apophthegmata. VI. Scripta. VII, Mors. MONIMVS. ONESICRITVS. CRATES. METROCLES. HPPARCHIA. MENIPPVS. MENEDEMVS. PARS VII. HIST. PHIL. OS. DE PHILOSOPHIA STOICA. ZENO. I. Patria, parentes, ſtudia priora. II. Praeceptores. III. Schola & ſecta condita. . IV. Ho- ☚ )0( 50 Cap. IV. Honores in eum collati. V. Apophthegmata. VI. Mors. VII. Ingenium & virtutes. VIII. Seripta. IX. Diſcipuli. DOCTRINA STOICORVM. De Philoſophia in genere. I. De Dialecticis. II. De inſtrumentis & regulis iudicandi. III. De ſeniu. IV. De phantaſia. V.-De Vero & veritate. VI. De apprehenſione. VII. De ſenſu. VIII. De notionibus. IX. De ſcientia & opinione. X. De voce, ſermone & verbis. XI. De definitione & diuiſione. XII. De Genere, ſpecie &e. XIII. De rebus. XIV. De ſubiectis. XV. De qualitatibus. XVI. De quodammodo ſe habentibus. XVII. De quodammodo ſe habentibus, quae referuntur ad aliud. XVIII. De iis quae dicuntur. XIX. De categorematibus. XX. De Axiomatibus ſimplicibus. 1XI. De Axiomatibus non ſimplicibus. XXII. De Axiomatibus contrariis. XXIII. De poſſibilibus, impoſſibilibus, ne- Cap. XXXI. De rationibus non concludentihus. XXXII. De rationibus fallacibus ſiue ſophi- ſmatibus. . XXXIII. De methodo. ETHICA. I. Ethica & eius partes. II. De appetitu. III. De primo appetitu naturali. IV. De appetitibus primum conſequentibus. V. De bono & malo. VI. De Eupathiis. VII. De paſſionibus. VIII. De morbis & infirmitatibus. IX. De virtute & vitio. X. De fine. XI. De indifferentibus. XII. De aeſtimatione. XIII. De actionibus & offieiis. XIV. De iis, qui ſunt praeter officium. XV. De Sapientum paradoxis. PHYSICA. I. Phyſisa & eius partes. II. De corporibus. III. De principiis. IV. De materia. V. De mundo. VI. De elementis. VII. De igne. VIII. De ſtellis. IX. De ſole. X. De luna. ceſſariis, non neceſſariis, probabilibus, XI. De aere. paradoxis, rationalibus axiomatibus. XXIV. De axiomatibus reciprocis XXV. De ſignis. XXVI. De ratione vel argumentis. XXVII. De rationibus coneludentibus. XXVIII. De Syllogiſmo. XXIX. De modis. XII. De aqua & terra. XIII. De miſtione & temperamento. XIV. De generatione & corruptione. XV. De motu. XVI. De animantibus. XVII. De Deo. XVIII. De natura. XXX. De rationibus non ſyllogiſticis, ſed XIX. De fato. concludentibus, XX. De ntihue utibye, 1, De 0°(50 Cap. XX. De incorporeis, & primo quidem de iis, quae dicuntur. XXI. De vacuo & loco. XXII. De tempore. CLEANTHES. I. Vita. II. Apophthegmata. III. Scripta. IV. Mors. CHRYSIPPVS. I. Vita. II. Apophthegmata. III. Scripta. IV. Mors. ZENO. DIOGENES. ANTIPATER. PANAETIVS. POSIDONIVS. Franciſci Baconis Verulamüi iudiciam de Philoſophis. Montani iudicium de üsdem. PARS UX. HIST PHII. DE SECTA ITALICA. PYTHAGORAS. I. Pythagorae patria, parentes, aetas- II. Educatio & Praeceptores. III. Iter in Phoeniciam. IV. in Aegyptum. V. Babylona. VI. In patriam Samum reditus. VII. Iter in Delum, Delphos, Cretam, Spartam. VIII. Olympiam, & Phliunta. IX. Vita Sami transacta. X. Iter in Italiam. XI. Crotonam vt venerit, & qua occaſio- ne ibi inclaruerit- XII. Oratio ad Iuuenes. AIII. ad Senatores. Cap. XIV. ad pueros. XV. ad feminas. XVI. Secta priuatim & publice condita. XVII. Autoritas in Republ. XVIII. Miracula de eo relata. XIX. Mors. XX. Ingenium & virtutes. XXI. Vxor, liberi, ſerui. XXII. Scripta. S XXIII. Diſcipuli. XXIV. Succeſſio ſcholae. Diſciplina & doctrina Pythagorae. P. J. I. Autoritas Pythagorae apud diſcipulos. II. Auditorum duo genera. Exoterici & eorum exploratio. III. Inſtitutio purgans à malis per varias afflictiones. IV. Silentium. V. Abſtinentia, temperantia & reliquae purgandi viae. VI. Communio bonorum. VII. Diſcipulorum Eſotericorum admiſſio & reiectio. VIII. Diſtinctio Eſotericorum. IX. Diei operas vt partiti ſint. X. Examen matutinum & veſpertinum. XI. De occultandis ſapientiae doctrinis. Doctrina Pythagorae. P. II. I. Scientiae ad philoſophiam praeparantes. II. Mathematica, eorum nomen, partes. SECT. I. Arithmetica. I. Numerus, eius genera, primum genus in- tellectualis in mente diuina. II. Secundum genus, ſcientifici, eius prin- cipia. III. Duo genera numeri ſcientifici, aequalis & inaequalis. IV. Numeri ſymbolici. 22 V. Vni- Cap. V. Vnitas. VI. Binarius. VII. Ternarius. VIII. Quaternarius. IX. Quinarius. X. Senarius. XI. Septenarius. XII. Octonarius. XIII. Nouenarius. XIV. Denarius. XV. Diuinatio per numeros. SECT. II. MVSICA. I. Vox & eius genera. II. Prima in planetis Muſica. III. Octochordum. (cae. IV. Harmoniae proportiones Arithmeti- V. Diuiſio Diapaſon iuxta genus Diatoni- cum. VI. Canon Monochordi. VII. Inſtitutio per Muſicam. VIII. Medicina per Muſicam. SECT. III. Geometria. I. De puncto, linea, ſuperficie, corpore. II. Propoſitiones. III. Staturam Herculis quomodo ſit aſſe- cutus. SECT. IV. Aſtronomia. I. Syſtema ſphaerarum. II. Motus planetarum. III. Sphaerarum interualla & harmoniae. IV. De Venere, planeta. DOCTRINA Pythagorae. P. II. I. Philoſophia, eius nomen, definitio, par- tes, tractandi ratio. SECT. I. Practica Philoſophia & eius partes & primum de Paedeutica. I. Inſtitutio, ſilentium, abſtinentia. II. Fortitudo. III. Temperantia & continentia. IV. Sagacitas & ſapientia. 6 0( S Cap. B 6ECT. II. Politica, quae ſecundam phi- loſophiae practicae partem abſoluunts I. Conuerſatio communis. II. Amicitia. III. Religio in Deos. IV. Pietas in defunctos. V. Reuerentia in parentes, & obſequium aduerſus leges. VI. Legum condendarum ratio. SECT. III. Theoretica phiſophia eius= que partes, primum de ſcientia re- rum intelligibilium. I. De Deo ſummo. II. De Diis, Daemonibus, Heroibus. III. De fato & fortuna. IV. De Diuinatione. SECT. IV. Phyfſica. I. Prineipia. II. De mundo. III. De mundi partibus ſuperioribus ſiue ae⸗ thereis. IV. De mundi partibus ſublunaribus. V. De animantibus. VI. De generatione animantium. VII. De anima eiusque partibus, primum de parte irrationali. VIII. De parte animae rationali, mente. IX. De transmigratione animarum. X. De animae a corpore ſeparatae ſtatu. SECT. V. Medicina. I. Diaetetica. II. Therapeutica. DOCTRINA SYMBOLICA.B I. De Pythagorae modo docendi per fym- bola. II. Symbola Pythagorae iuxta lIamblichum. III. Iamblichi explicatio ſymbolorum Pythag. IV. Eadem Symbola ab aliis expoſita. V. Alia ſymbola. EM- - ——— — — Dhi. Uuate ninm eint⸗ a ee. m Hr. tuc e(S0 Cap. EMPEDOCLES. I. Patria, Parentes. II. Praeceptores. III. Vita apud Agrigentinos, & autoritas, IV. Miracula eius. V. Mors. VI. Scripta. VII. Doctrinae. EPICHARMVS. ARCHTTAS. * ALCNAEON, HIPPASVS. PHILOLAVS. EVDOXVS. PARS IX. EIST. PHIL. HERACLITVS. I. Patria, parentes, praeceptores. II. Vita Epheſi acta. III. Seceſſus. IV. Morbus & mors. V. Scripta. VI. Doctrina, Sect, I. Ignem principium rerum eſſe. II De ſtellis, ſole, luna, die, nocte, &c, III. De fluxu & refluxu maris. IV. De animantibus. PARS X. HIST. PHIL. XENOPHANES. I. Vita. II. Doctrina, PARMENIDES. L Vita. . II. Doctrina, III. Ideae, MELISSVS. I. Vita. II. Doctrinae, ZENO. I. Vita. II. Inuenta Dialectica, III. Doctrinae. LBEBVCIPPVS. DEMOCRITVS. I. Patria, parentes, fratres, aetas, II. Educatio & magiſtri. III. Itinera. IV. Vita Abderae acta, poſt reditum ex itinere, V. Seceſſus. VI. Conuerſatio cum Hippocrate., Cap. VII. Mors. VIII. Scripta. IX. De rebus naturalibus doctrina. SECT. I. De Principiis, atomis & vacuo. II. De motu atomorum in vacuo, ex quo omnia. III. De generatione, corruptione, altera- tione & qualitatibus compoſitorum. IV. De mundo. V. De coelis. VI. De aere, aqua, terra. VII. De generatione animalium, VIII. De anima. IX. De Diis. X. Moralia. PROTAGORAS. I. Patria, parentes, philophici ſtudii occaſio, II. Doctrina & Scripta. III. Mors. ANAXARCHVS. PARS XI. HIST. PHIL. Sectam Scepticorum complexa. PTRRHO. I. Patria, parentes, aetas, magiſtri, II. Secta condita. III. Vitae genus. IV. Mors & diſcipuli. TIMON. I. Vita. II. Mors & ſcripta. — III. Succeſſio ſcholae. PARS XII. HlST. PHIL. DE SECTA EPICVREORVM. EPICVRVS. I. Patria, parentes, fratres. II. Natalis. III. Iuuenis vbi vitam egerit. IV. Praeceptores eius. . V. Quo tempore & qua oceaſione philoſophiae operam nauare & ſectam condere coeperit. VI. Schola eius. VII. Vt erga amicos ſe geſſerit. VIII. Amici & diſcipuli eius. IX. Quam multa ſcripſerit. X. Scripta eius veteribus memorata. XI. Teſtamentum eius. XII. Genus mortis. XIII. Tempus mortis, 8 3 XIV,. Me. )0°( S0 Cap. E. Memoria eius ſectatoribus chariſſtma. XV. Scholae ſucceſſio magna conſtantia & vna- nimitate conſeruata. XVI. Succeſſores & ſectatores Epicuri. XVII. Vindiciae Laertii pro Epicuro. DOCTRINA EPICVRI. De Philoſophia in genere. CANONICA ſiue de Criteriis. I. De veritate, illiusque Criteriis. II. Canones de ſenſu Criticorum primo. III. Canones de praenotione, anticipatione, crite- riorum altero. IV. Canones de afflictione, paſſioneue, Criterico- rum poſtremo. V. Canones de vſu verborum. PHTSICA ſiue de NATVR A. Sect. I. De Vniuerſo ſ. rerum Natura. I. Vniuerſum ex corpore & vacuo conſiſtere. II. Vniuerſum inſnitum eſſe immobile & immu- tabile. III. De natura diuina in vniuerſo. IV. De materia prima, fiue principio rerum com- poſitarum in vniuerſo. V. Dari in rérum natura atomos, quae ſint prin- cipia corporum compoſitorum. VI. De affectionibus atomorum, primum dema- gnitudine. VII. De figura atomorum. VIII. De pondere & vario motu atomorum. IX. Atomos, non elementa illa vulgata, neque ho- moeomerias principium rerum eſſe. X. De prima cauſa compoſitorum, h. e. efficiente vel agente. XI. De motu, qui idem ſit cum actione vel effecti- one, de fortuna item, fato, fine, & ſympathe- ticis, antipatheticisque cauſis. XII. De qualitatibus compoſitorum in genere. XIII. Qualitates ex atomis, ſpectatis ſecundum ſubſtantiam, ac inanis interceptionem. XIV. Qualitates ex atomis, ſpectatis ſecundum proprietates ſigillatim ſumtas. XV. Qualitztes ex atomis, ſpectatis ſecundum pro- prietates coniunctim ſumtas. XVI. De iis qualitatibus, quae habentur rerum euenta, ac praeſertim detempore. XVII. De generatione & corruptione compoſitoruũ- XVIII. De iis, ob quae genitum corpus is certo re- rum genere eſt, & diſcernitur a ceteris rebus. Cap. S8ECT. II. De Munde. I. De forma & figura mundi. II. De ſero mundi ortu. III. De cauſa mundi. IV. De generatione mundi. V. De obeunte ſuas vices mundo. VI. Obiter de Geniis ſiue Daemoniis. VII. De corruptione mundi. VIII. Mundos eſſe infinitos. SECT. III. De rebus inferioribus & terreſtribus. I. De terra in medio mundi ſita. II. De terrae motu, & Aetnae incendiis. III. De mari, fluuiis, fontibus, & Nili inundatione. IV. De quarundam aquarum proprietatibus, & de glacie. V. De terreſtribus inanimatis. VI. De magnete ſpecialiter. VII. De generatione animantium. VIII. De vſu partium in animantibus. IX. De anima, quae eſt animantium forma intrin- ſeca. X. De ſenſu in genere, qui animae quaſi eſt anima. XI. De viſu & ſimulacris in ipſum incurrentibus. XII. Peragi viſionem intercedentibus huiuscemodi ſimulacris. XIII. De auditu. XIV. De olfactu. XV. De guſtu. XVI De tactu. XViI. De intellectu, mente, ratione & ſenſu eius. XIIX. Animam cogitare, intercedentibus ſimula- chris, in ipſam incurrentibus. XIX. De affectionibus, paſſionibusue animae. XX. De motu voluntario, ſpecialiter de ſermone & nominum impoſfitione. XXI. De ſomno & inſomniis. XXII. De morte. SECT. IV. De rebus Sublimibus tam coeleſti- bus, quam aereis. I. Ue ſubſtantia & varietate ſiderum. II De magnitudine & figura ſtellarum. III. De motu & anteuerſione, conuerſioneque ſide- rum. IV. De ortu & occaſu ſiderum, deque dierum & noctium longitudine alternante. V. De ſiderum luce & de phaſibus ac maculis lunae. . VI. De ne. de in. . . ne ki. e⸗ )0°( 50 Cap. VI. De ſiderum eclipſibus, periodisque ipſarum ftatis. VII. De praeſignificationibus ſiderum, VIII. De cometis, & ſtella cadente, IX. De nubibus. X. De ventis & Preſteribus. XI. De Fulmine. XII. De fulgure & tonitru. XIII. De pluuia & rore. XIV. De grandine, niue, pruina, XV. De Iride & halonibus. XVI. De auernis. XVII. De peſte. ETHICA ſiue morum doctrina. I. De felicitate ſeu fine bonorum, quatenus illius Homo eſt capax. II. Voluptatem, ſine qua notio felicitatis nulla eſt, rem bonam ſuapte natura eſſe. III. Felicitatem in voluptate conſiſtere. IV. Voluptatem, qua felicitas abſoluitur, indolen- tiam corporis eſſe, & animi tranquillitatem. V. De iis, quae hanc felicitatem pariunt, vt cum- primis virtutes ſunt. VI, De recta ratione & libero arbitrio, a quo laus omnis virtutum eſft. VII. De virtutibus in genere. VIII. De prudentia in genere. IX. De prudentia priuata. X. De prudentia domeſtica. XI. De prudentia ciuili. XII. De Temperantia in genere. XIII. De ſobrietate aduerſus gulam. XIV. De continentia aduerſus libidinem, XV. De manſuetudine aduerſus iram. XVI. De modeſtia aduerſus ſuperbiam. XVII. De moderatione aduerſus auaritiam. XVIII. De mediocritate inter ſpem & deſperatio- nem de futuris tenenda. XIX. De fortitudine vniuerſe. XX. De fortitudine eirca metum numinis, XXI. De fortitudine circa metum mortis. XXII. De fortitudine aduerſus corporis dolorem. XXIII. De fortitudine aduerſus animi aegritudi. nem. XXIV. De iuftitia vniuerſe, XXV. De iure vel iuſto, a quo iuſtitia denomina- tur. XXVI, De origine iuris & iuſti, Cap. XNWVI. Quos inter ius & iuſtitia verſetur. XXIIX. Quam merito iure iuſtitia colatur. XXIX. De beneficentia, gratitudine, pietate, ob- ſeruantia. XXX. De zmicitia. XXXI. Quanam re Epicurus ſummum bonum voluptatem eſſe ſtatuens a Cyrenaicis diſſen- tiat. PARS XIII HIST. PHIL. DE CHALDAEIS. Sectio Prima. De Chaldaeorum Philoſophis, eorumque Sectis. I. Chaldaicae eruditionis antiquitas. II. Varios fuiſſe Zoroaſtres. III. De Chaldaeo Zoroaſtre, Chaldaicae Philoſo- phiae autore. IV. De Belo altero apud Chaldaeos ſcientiarum in- ventore. V. Alii Chaldaei Philoſophi. VI. De Beroſo, qui primus inuexit Chaldaicas di- ſciplinas in Graeciam. VII. Eruditos praeſertim Chaldaeos dictos fuiſſe. VIII. Quomodo Chaldaei diſcipulos inſtituerint. IX. Sectae Chaldaeorum diſtinctae, ſecundum vas rias eorum ſedes. X. Sectae Chaldaeorum, ſecundum varias diſcipli- nas diſtinctae. Sectio ſecunda. Chaldaica doctrina, I. De aeterna natura, ſiue Deo. IE Emanatio ignis, ſiue luminis a Deo. III. De rebus aeuiternis & incorporeis. IV. De primo ordine seuiternarum rerum. V. Secundus aeuiternarum rerum ordo. VI. Aeuiternarum rerum tertius ordo. VII. Fontes & Principia. VIII. Dii Azoni & Zonaei, IX. De Angelis & immaterialibus Daemonibus, X. De Animis. XI. Supramundanum lumen. All. De rebus corruptioni obnoxiis, & incorporeis. XIII. Empyreus Mundus. XIV. Aetherei mundi. XV. Materiales Mundi. XVI. De Materialibus Daemonibus. XVII. De Aſtrologia, reliquisque diuinandi arti- bus, & primo quidem de ſtellis fixis & erraticis, earumque praeſignificatione, . XVIII. De Cap. XVIII. De Planetis. XIX. Diuiſiones Zodiaci. XX. De Planetis reſpectu Zodiaci, conſideratis. XXI. Aſpectus ſignorum & Planstarum. XXII. Schemata. XXIII. Aliae diuinandi artes. XXIV. De Magia Naturali & Theurgica, & pri- mum quidem de Naturali. XXV. Magicae operationes, earumque ſpecies. XXVI. De Talismanibus, quibus vtebantur inſtar amuletorum. XXVII. De Talismanibus praedicendorum futu⸗ rorum cauſa confectis. XXVIII. De Magia Theurgica. XXIX. Theurgici ritus. XXX. Apparitiones. XXXI. Materiales Daemones quomodo auerruncati. XXXII. De cultu Deorum apud Chaldaeos, & pri- mum quidem de veri Dei idololatrico cultu. XXXIII. Cultus aliorum Deorum, Angelorum Daemonum. XXXIV. De cultu, quo Chaldaei coeleſtia corpo- ra proſequebantur. XXXV. De ſole. XXXVI. De cultu, quo Chaldaei lunam proſe- quebantur. XXXVII. De cultu, quo reliquos Planetas proſe- quebantur Chaldaei. XXXVIII. De aliis ſtellis. XXXIX. De igne, aere & terra. PARS XV. DE PERSARVM PHILOSOPHIS. „S oc 50. ap. I. De Zoroaſtre Perſa ; Philoſophiae inter Perſas inſtitutore. II. De Hyſtaſpe ſummo philoſophiae Penſicae pro- uectore. II. De Oſthane, qui primus Perſarum diſcipli- nas Graeciae intulit. IV. De Inſtitutione Magorum. V. Sectae ac diſciplinae Magorum- VI. De doctrina Perſarum, ac primum quidem de Theologia & Phyfica. VII. Artes diuinandi. VIII. De Sacris, ſeu Magicis ritibus agud Per- ſas. IX. Dii Perſarum. PARS X. DE SABAEORVM PHILOSOPHIS. Prooemium. I. De autoribus Sectae Sabaeas, II. De aliis ex Sabaea ſecta. III. Sabaeorum ſcripta. IV. De Diis & ritibus Sabaeorum. V. Alii ritus Sabaeorum Leuiticae legi contra- rii. Chaldaica Zoroaſtris, eiusque diſcipulo- rum oracula. Prooemium. Oracula Zoroaſtris. . Notae Interpretls in oracula Chaldaica. elu e digl iden de. ls. tta⸗ vle⸗ THOMAE STANLEII HISTORIAE PHILOSOPHIAE 70MS PRIMIS DE SEPTEM SAPIENTIBVS IONICIS. SOCRATICIS CYRENAICIS MEGARICIs ELIACIS ACADEMICIS ET PERIPATETICIS PHILOSOPHIS. Farti primæ ſeu pag. 1 præfigendus. veterum doctrina DE IIS QIII SA 8 8 4 9 PARS I. PIENTES APPELLATI FUERUNT. THALES PATRIA THA On ea ſemper magnis in- geniis, quae fauente for- tuna praeclaris inuentis ſuis egregie de poſteris meruere, felicitas obti- git, vt debitis virtuti ſuae prae- miis frui poſſent; dum gloriam illo- rum habitus, quem ſequiora tempo- ra haut raro placitis induunt eorum, ſiue addendo ſiue demendo, haut pa- rum ſolet obfuſcare. Gratitudinis itaque leges hoc poſtularea nobis, qui profecimus, vide- bantur, vt memoriam Praeceptorum noſtrorum tuentes, adcurate inquire- remus in eos, qui, improbo ſuſcepto la- bore, nobis laetiſſumam meſſem relique- runt. Paſſus id genus iniuriae fuit Thales, vir ſapiens, Mileto oriundus, qui rimus naturalis ſcientiae &artium Alath a quibus ad nos quoque illa eruditio- nis pars deriuata fuit. Ita vero tam Praeclarae operae honorem aduerſario- ematicarum Graæcis extitit autor, C A P. I. LETIS ET PARENTES. rum quorundam eius ambitio, autem induſtria obſcurauere, vt autori optime merito vix pars exigua gloriae, quae debita eſt illi relinquatur. Operae itaque pretium me facturum exiſtima- vi, ſi, quicquid de homine, cui tam mul- tum debent omnes, qui bonas litteras amant, collectum mihi obſeruatumque it, ordine explicare aggreſſus fuero. De ejus igitur originibus quidem, obſcura valde ſunt, quae veteres me- moriae prodiderunt. Natumin Phoe- nicia exiſtimant quidam, quorum ſen- tentiae cum ex Diogenis Laertii, allega- torumque ab eo autorum, teſtimonio plurimum roboris accedere videatur, vt ab ejus verbis expendendis initium faciamus neceſſe eſt quae ita fere inter- Pretes vulgo ſolent repraeſentare: Thates, vt Herodotus, mocritus aiunt, aliorum milia, qui, Phoenicum nobiliſami, a Cad- mo . Agenore originem ducunt, Platone quoque Thuris ac De- Diogen. . batre Examio, matre E.l. Sect, Cleobulina natus &cſt, ex Thelidarum Jfa- ²2. quoque teſte. Herodoti autem teſtimo- Hygin.L. ium, quod Hyginus 1) etiam atque II. c. 2. Suidas, communi abrepti errore ita ac- Aſro- cipiunt, ac ſi natum in Phoenicia hunc 200. ſapientem dixiſſet, aduerſam ſenten- O. — .1 —— .. tiam diſerte probat, ſic enim ille: Tha- ax. les Mileſius genus antiquum a Phoenici- Herod. bpus derwans. Vnde colligere fas eſt, Chius p. Duridis quoq; ac Democriti alium ſen- 2 ſum, vel ſaltem contrarium, non extitiſ- 9 . ſe: idemque eſto de Leundro iudicium, . „G t.s=-cuius teſtimonium Herodoti autorita- 7 & Gοti, vtPhoenicemfuiſſe Thaletem proba- u&ι. ret, Clemens Alexandrinus ſubiunxit. Clem. 7,. . . Al. Str. Mileti autem ciuis adſcriptus eſt, pro- I. p. 300. fectus cum Neleo, qui épatrio ſolo, Phoe- P. nicia, exciderat. Quam quidem rela- Diogen. tionem, vt cum iis quae de Neleo a vete- 1 t. ribus narrata habemus, conciliaret vir ad Dio- doctiffl. Naacus Caſaubonus, apud Dio- gen. .c, genem in verbis r 7„ α Neiéα uvραονια Cowinzs PrO zuneνιubſtituit Sunραα, vt ſenſus ſit Thaletem ex Phoe- nicia relegatum cum Neleo Miletum conceſſiſſe. 2) Quae profecto muta- rio inſignem parit anachroniſmnum; Ne- leoenim illo Thales noſter recentior eſt annis plus CCCC. Si itaque ipſumil- lum Diogenes reſpexit Neleum, vel er- roris grauiſſimi reus tenebitur, vel ver- Rium primo anno triceſimae quintae mittent, ſi nempe legas hoc modo: é- rτονρονς4dn /ͥâä odaα ν MXτπ baeius corrupta, & de maioribus Tha- fortunae teſtatur egiſſe, quod Graccus a. Dior⸗ letis accipienda eſſe dicendum: quem natus eſſet, non Burbarus. Latr . ſenſum leuifſima facta mutatione ad- 33. CAT. II. 4 DE AETATE THALETIS. 9r 7X ο* & NetRécn õl Poivinng. Vt ſen- ſus fit eos, Phoenices cum eſſent, in Ca- rium fuiſſe delatos, ciuesque ſcriptos gerodot Mileti, ea aetate qua Neleus, Codri filius, L. IX. p. regno Athenienſi,vt frater natu minor 347. eo potiretur, pulſus, Ionias Colonias Strabo L. iſthac deduxit, quarum Metropolis Mi- XIV. p. letuz, ab eo condita, extitit. Videndi de 633,635. illa Colonia Herodotus, Strabo & Ae-V. H. lianus. VIII, 5 Sed, vtpluribus viſum, indigena Mile- Piogen. ſeus & claro genere natus eſt: ita enim l.6. vertunt vocem 9ανανι. Vox tamen iſta ita accipi poteſt, vt priori ſenten- tiae opponatur: quae cum familiae tantum eius, non patriae, faciat mentio- nem, ad illam hoc quoque loco, non iſtam, reſpici dixeris. Nempe iſta Diogenis mens eſt: quidam ex Phoenicio genere, (eorum nempe, qui Mieti jus ciuitatis indepti fuerant,) ortum Tha- letem credunt, alii ex Graeca familia ea- que nobili origines eius deducunt. Hanc poſteriorem autem ſententiam Plutarchus ſequitur, qui Herodotoid vi- Hutaren. tio vertit, quod Thaletem primas ori- 6d. Ma- gines Barbarae genti debere affirmet: uig. p. Ttemque Hermippus, qui gratias eum 817. D. tum Damaſia Athenis Archonte, dicit Kegen ſiue „ 22. ter de hiæ exqaißbit natione fuit Phoenix ut Herodotus Mileſius dixit. Quae corrupta ſunt aperte, quis enim Herodotus ille? Sic itaque corri- 8S Diogen. Olννiadir Thaletem Apolldorus in Demetrius Phalereus., Agv‿αν, Laert. L. 4 . . 4 . . . I. Segm Chyronicis traldit. Sapientem appella- Princeps, ſecundum Dionyſium Hali- Dionyſ. 37. I1. Hygini verba ſunt: Thales enim qui diligen cum, qui vocem Mileſius alieno loco poſitam, poſt P. 1, gendum: Natione fuit Phoenix bt Herodotur, Mi- leſius ut glii dicunt &TANLET. Forte melius G. I. Voſſium ſecutus Menagius ad illum Diogenis lo- Thales ponendam putat. 2. Non quidem Caſauboni mutatio hunc ana- chroniſmum gignit, quem ordinaris quoque lectio committit. Nihil tamen in verbis Stanleii mutare volui. Ancus utarch, He- . Ma- b. 1. D. b⸗Diog. gert. l. ſe 3. egm. vayf. 170. voſl. de maſia Archonte natum volunt. 3.53k6 carnaſſaeum, Athenis Damaſias fuit qu- no II Olympiadis WXl, quo Romae Sigon. de Atheni- enſ. tem- por, guartas, Peégnum fuit auſpicatus. In iſtis anachroniſmum vnius anni agnoſcunt viri docti, qui Thaletem La- Vnde eſt, quod Sigonius, Voſſius atque alii, mar. c ,aletis natiuitatem ad annum HI O- 32.5.8. IVIpiadis XXXNXV differant, Scaligero, Scal. ad Meurſio, Petauio, atque aliis, Damaſßiae Euſeb. magiſtratum ad annum eiusdem Olym- p. 8 W Piadis retrahentibus, vt eum cum Tha- aedrl. letis natali coniungere liceat. Male chont. . Ommnino vtrique, Damaſiae enim magi- II. ſtratus nihil ad natales Thaletis. Qua Petau. de re vt magis luculenter conſtet, bis ſcient. Mathe- Karion. Damaſiam Archontem in Athenien- emt . . . . . Inz. ſium faſtis inueniri tenendum eſt; pri- ,12. mo quidem anno I Olympiadis XXNXV proximo poſt Thaletis natalem anno, & rurfum Olympiadis XILTIX anno IV: quo anno òapientis titulum Thales con- ſecutus fuit: cuius rei facere mentio- nem non poſſumus praeterita com- mendatione lucis inſignis, quae rebus chronologicis ex marmoribus Oxoni- enſibus, aloanne Seldeno editis, conci- Euſeb. Hata fuit. . . Nec hoc praetermittendum, alium Miosen: fuiſſe Thaletir nomine, quem Iaſzli Laert. L. . duem Euſe Ms 1.(.38. ad Olympiadem VIII, Diogenes Laer- Plutarch. tius autem & Plutarchus ad Homeri Vita Ly- aetatem, Heſiodiqueatque Lycurgi re- curg. 4 /. C ferunt. Scaliger, qui illam temporis Scalig. ad Dotationem ferri vix poſſe animaduer- Euſeb. p. tit, eius tamen cauſam aſſequi non po- 74. tuit. Lycurgus enim atque Iphitus Olympicos ludos inſtituerunt XXVII Olympiadibus antequam iis Coroebus vinceret, qui primus in iis, teſte Euſe- bio, victor extitik. Confundunt autem duos iſtos Thaletas haut pauci, Phy- ſicusque eorum prior audit Euſebio, cum tamen illud ſcientiae genus Grae- DE AFTATE TALETIS Ancus Martius, Regim Romanorum 3 Cis a poſteriore traditum demum efſe Suid. v conſtet. Suidas Phlegonte autore Tha- Thales. letem alterum VII Olympiade floruifle affirmat, cum depriore haut dubie acci- Piendus fit Phlegon. Certeque omnes ii, qui cirea VII Olympiadem Thaletem vixiſſe aiunt, Thatetem priorem cum Poſteriore, veramque Olympiadum Augu- epocham cum vulgari confundunt. ſtin. de Thules enim prior ea Olympiade, quae Poſt primam Iphiti fuit ſeptima, vixit: eodemque interuallo a Coroebi Olym- piade Romulus floruit. Hac temporum perturbatione do- XIIX. 24 & 27. ctiſſimus Patrum, Clemens Alexandri-Glem. nus, abutitur, probaturus Thaletem vl-Al. Str.I. timis Prophetarum actate eſſe inferio-F-332. A. rem. Nc, inquit, demonſtratum eft, eo qui Darii Hiſtaspis aetate, ſocundo re- gni eius anno vaticinati ſunt, Aggaeum aio, Lachariam & Malachiam, qui erat duodecim Prophetarumvnus, vt qui va- icinia ſua ediderint Olympiadir XLIX anno l. Pythagora fuiſſe antiquiores, qui LAII Olympiade vixiſſe dicitur, ipſoque otiam Thalete, Graecorum Saptentum antiquiſimo, qui circa IL Olympiadem Noruit. Quaſi iſto argumento non hoc potius euinci queat, quod eodem tem- Pore Lhales & Prophetae illi in viuis fuerint, quae eſt Euſebii ſententia. Praep. X, Tempore, inquit, Cyri Perſarum Regis, ſäpitem ſapientes foruere. Hoc tempus IJuit, quo vltimi inier Propheias Hebraeo- um vaticinia ſua ediderunt, plusquam Jevcentorumannorum poſt Troiam euer- Jam, poſt Moſen annorum non minus quam quingentorum. Verum ſi cum Qemente Alexandrino ad Dari Hy- ſtaſpis tempora Prophetas iſtos velimus referre, multum erunt aetate inferiores Thalete. Regnienim habenas Darius VItimo LXIV Olympiadis anno mo- derari coepit. A 2 CP. 4. THALETIS AEea ſuae primam eamque maxi- mam partem peregre egit, in Cre- tam abiit myſteriorum Religionisque illus inſulae diſcendorum cupidus, lo- vis enim illa natalibus celebrabatur, ab. Mog. eiusque rei ipfum in quadam ad Phe- Laert, L. Tecydem epiſtola autorem habemus. 1.S. 43. lisdem litteris in Aſiam quoque ſeſe abiiſſe teſtatur, Phoeniciam eum peti- iſſe nonnulli credunt, quod eius in rebus Aſtrologicis eruditio eis per- ſuaſit, quam àa Phoenicibus creditur accepiſſe, maximis huius artis magi- ſtris: Inprimis autem id quod vrſae minoris ſidus primus dicitur obſeruas- ſe, quae Phoenicibus nauigantibus loco ducis eſſe ſolebat. Sane vocem - noſurae Phoeniciam eſſe, non Graecam, nequeanovαρρ deriuandam, ſed potius a D2 & quod luci notat collectio- Descient nem vela &*ν νοâ quodignens vmbili- mathem. eus eſt, Gerardus Veſzus affirmare non cap. 32. dubitauit. Art. de Poſtremo omnium iam ſenex in Nae. Phil. X.gyptum profectus fuit, eo animo, Le3. quod in epiſtola ad Pherecydem fate- Iambl. tur, vt cum Sacerdotibus Aſtrono- vVit. misque ibi verſari ſibi liceret. Tbi a Pythag. Memphiticis Sacerdotibus, Ionig ma- ² xime, quodteſtatur lamblichus, inſti- tutus fuit. Ab his Geometriam eum di- C A P. II. ET. Ir. CA P. tur in multis, maxime in eo quod Pyra- III. ITINERA. diciſſe Laertius affirmat, totam Phi-aen. 1. loſophiam Plutarchus. 1. ſegm. Regnabat in Aegypto, quo tempore ibi Plutarch. Thales fuit, Amaſßis, qui multum bapi- Symp- entem illum obſeruabat atque admiraba- . 47. midum altitudinem ex vmbra eſſet meti- tus: Donec poſtremo apud eum delatus eſſet, vt qui monarchis eorumque impe- rio parum faueret: Quo ſpectant mulia acerbius ei contra tyrannos dicta, guae talſzm allegantur. Sic enim Molpagora, viro magnae in lonia autoritatis, interro- gante, quodnam rariſtimum eſſet eorum quae ſibi oblata meminiſſet ſpecdtaculo- rum, reſpondiſſe fertur- Sener rannus. Alio tempore cum feſtiuae intereſſet ſo- lennitati quaeſtio mouebatur quae noxiae maximae eſſent beſtiarum, cui ille, inter feras, reſpondit, rannus, in cicuribus adulator. Principes autem, quae eſt Plutarchi ſententia, vtut quam maxime a tyrannide videri cupiant animo eſſe auerſo, huiurmodi tamen effatis mini- me deledtantur. Haec cauſa fuit, quae Amaſm ab eo alienauit. Cum Philoſo phiae autem hac ratione in Aegypto CJuin. operam nauaſſet, Miletum reuerſus eſt, 1. 1unz. patriaeque ibi collectas vaſtiſſinaeeru- A. ditionis opes intulit. CAP. IV. VITA THALETIS MILETI ACTA. Tleti, Heraclito autore,“ vitam priuatam egit. Proditum quibus- dam vxorem eum duxiſſe, filiumque genuiſſe, cui nomen Cibigk. Sed re- Laert. L. 1. 8, 25 tius illi ſentiunt, qui in coelibatu eum vixiſſe, ſuumque ex ſorore nepotem, Laert. . quem Cybiſthum vocat Plutarchus, 26. Suid. haeredem ſcripſiſſe aiunt. Vrgenti plurarch. Solon. * Heraclito autore) locus apud Laertium in men- do iacet. Viri docti ibi pro αιv“ο legunt, KNeiτ« quem de Mileti rebus ſcripſiſſe conſtat. Vid. Menag. ad illum locum. Noſter Heraclytus legit, quae lectio p. 8I. FE. eo defendi poteſt, quod paulo ante etiam ſect. 23. de Thaletis rebus teſtem Heraelitum Laertius alleget. matri, VII. Sap. in 9oα. Laert Plutar Symp IIl, 6 gtob. 66 Laert, tob. M.Vi Solon. 815, Mutare Vit, §0 lon, P. do. . Aug, de C. D. VIII e. ſen, 24 arch. Im. l n 47. jnl. lulian. lal;. ent. 1. guid. gad. tarch. lon. 91.5. VTYA THALETIS MILETI A074 matri, ut matrimonium iniret, non- dum tempeſtivum eſſe reſpondit. Cum- Laert.Lc. ue illi ingrauescente iam aetate acrius plutarch. ea inſiſteret, iam intempeſtiuum eſſe Sympos. dixit, ſeras nimis illas nuptias fore in- IIL 6. dicans. Cur liberis non daret operam stob. Ser. interrogatus, ια OiNersyiay reſpondit, quod pronunciatione idem eſt ac ſi dixiſſet H αſtſοτν. adeoque & ita accipi poterat, vt amore liberorum, & ita quoque, vt odio corum coniugio ab- ſtinere intelligeretur, quae poſterior Caſauboni eſt interpretatio. Forte ta- men illius dicti eius ſenſum haut paulo rectius colligas ex alia eius ad eandem quaeſtionem reſponſione, quod nenpe vltro curis vitam obnoxiam redderenolit, eiusque tranqiilltatem turbare. Vel etiam ex ſequentibus a Plutarcho de eo relatis: Ovum profedtus eſſet Mile- Plut. Via I, ad Thaletem, olon, mirum ſibi dixit Solon. p. ideri, quod nuptias & ſobolis procrea- 21. B. tionem omnino negligeret. Thalesautem tum quidem tacuiſſe contentur, aliquot dierum interual ſubornauit peregrinum quendam, qui modo decimo die ab Athe- nis profeltum ſe diceret. Quaerente Slone, num quid Aihenis nout? homi- nem, quaz diceret edoctum, nihil, re- Nondiſſe, aliud, niſi ſane quod adolzſcens elatus ſit, proſequente funus totaciui tate. Nam fuiſſe ferebetur (ita aiebat) clari viri ſelius & virtute inter ciues pri- mi: Nec aderat parens ſed peregre age- Laert. l. c. Stob. Ser. 66. bat. Tum Solon: 0 hominem infortu- natum!, Quodnam autem ferebant eius nomen? Audiui equidem, ille reſponde- bat, nomen, ſod excidit mibi, tantum memini multam habitam mentionem eius Japientiae & iuſtitiaz, Incrementa inter- ea ex ſingulis reſponfionibus capiente metu olonis, poſtremo quaeſiuit, Solonisne ille defunctus eſſet fliuss Altero vero annuente, caput caedere övlon coepit, aliaque & facere & dicere, quae moe- rore oppreſſ aſolent. Tum Thales re- reſſo Solone ridens dixit- At hæc me &o- lon a connubio deterruerunt, &ua liberis tollendir, quae te etiam frangunt, virum conſtantiſzmum. Te veronihil hicnun- ius moueat, baec enim ficta omnia eſſe ſcias. Priuatam ita vitam agens a multis primariis viris inuitatus fuit, quorum tamen inuitationes & familiaritatem, Plutarcho teſte, repudiauit, multis in- terea maximis viris ad eum inuiſen- Sept. Sap. tibus. Conu. p. 7 . .. 147. A. Thraſybuli, magni ingenii & con- ſummata prudentia viri, conuictu ali-Laert. I. quamdiu vſus dicitur. Ilum Mileni 27. Ariſtot. Regem, vel quod receptum magis ea Polit. V, aetate nomen, Tyrannum aiunt exti-ltim, tiſſe, quae tamen XI tantum menſium fuit dignitas, quam eo obtinuit tempo- Herod re, quo foedus cum Alyane II Lydo- L1„ rum Rege Mileſii iniuerunt. 37. CAP. V. Plutarch . .. vit. So-CApientis titulum, Plutarcho atque lon, p. — Auguſtino obſeruantibus, ceteri ob §0. B. ſententiarum ad mores pertinentium, S. de quibus abundabant, coplam, & vitae vIII, 2. innocentiam indepti fuerunt: Thaleii vero ob praeclaros in ſcientiis, quas con- templatiuas vocant, profectus ille datus SAPIENTIS TITULUS EI DATVUsS. fuir. Damafßa Archonte primum il- lum accepit, quo tempore, teſte Lacr- tio, deptem illi omnes ſapientes dicti fu- ere. Alter ille Damaſßias Archon fuit Olympiadis XLIX anno tertio, quod Salmaſium fugit, quando verba Laer-ad Solin. tii cum prioris Damaſiae aetate com- ?. 843. A 3 ponens, Laert. I. 22. 6 C AP. V. . ponens, male & Euſebium & Alexan- lum oſt delata. Delphos a Mileſiis mis - Laert. lc. Aqrinum Clementem interpretatur, ſi fum, reſponſumque a Deo eſt: mulque omnia vetermun de natali & De tripode ex Phoebo quaeris Mir morte Thaletis teſtimonia fubuertit, leſia proles cum tamen iſti feliciſſime cum omnium ruic tripodem addico cui ſit ſapiex- VII. Sapientum aetate conueniat. tia prima. Horum primus Thales fuit, merito Tum Mileſii communi conſenſu T baleti ceteris omnibus propter inſignem eru- dederunt, ilie ceſſt Bianti, Bias Pittaco, ditionem anteferendus, quam nemine is protinus alii, deincepsque per ommnium magiſtro ſibi comparaucrat- Tempus, Sapientium orbem. Ad vltimum ad o- 9 quo iſtum conſecutus eſt honorem, lonem peruenit, qui & titulum amplis-Val. Max. incidit in annum aetatis eius LIX. ſimae ſapientiae & praemium ad ipſum 1. c. Secundus Pittacus eſt, Mitylenaeus, Apollinem transtulit. qui XILII Olympiade floruit, tertio Aliter tamen iſta referuntur a Cal- vero Olymp. LIanno ad plures abüit. limacho in Iambis, apud Laertium, Ba-l. e. ſ. 28. Bias tertius appellatur, Pryienenfis, thyclem enim quendam, Arcadem, Phia- Pittaco coaeuus. qui Alyattae & Croe- lam ait reliquiſe, atque iusſiſe dariſa- ſi aetate vixit. pientum primo; datamque Thaleti, ac Quartus oolon ſuccedit, Athenis per orbem rurſum Thaleti: Quam ille tertig XLVI Olympiadis anno Ar- Apollini Didymaeo miſerit, cum iſta, chon, Olympiade LV vita functus. ſecundum Callimachum, inſcriptione: Quintus Qieobulus vocatur, patria Plebem regenti me Thales Nileo dat, TLindius, Soloni tempore ſuppar. Clarum bis hoc qui iam aſſecutus eſt Sextus Mſon Chbenaeus. . donum. Septimus Chilon Lacedaemonius, qui Pedeſtris autem oratio ſic ſe habet. Ephorus extitit Olymp. LVI. Thales, Examii filius, Mileſius, Apol- Horum Fama, teſte Plutarcho, plu- lini Delphico Graecorum hoc præmium, yimnum aucta fuit, tripode ab vno edal- bis nactus, dicat. Qui autem circumtu- terum miſſo, generoſe illis & modeſte lerat phialam, Bathyclis lius, Thyrion ſibi inuicem concedentibus. Cuius rei vocabatur, Alludunt ad hanc fabulam occaſionem ita fere Diogenes Laertius ſequentes Phoenicis Colophonii verſus: & Valerius Maximus expoſuere. Thales ſuorum ciuium optimus longe ab. 4 -⸗ Veonici adolescenies quidam a pisca- Er pluribus mortalibus ſuiſecli then: Di- Laert. 1. orihus Mileſis iactum retis emerunt, Praeſtantior, accepit auream peluim. . 495.C. Val lax reti educto, aurea menſa Delphica Eudoxus autein Cnidius, Euantesqué IV. r. magni ponderis extractäa eſt, orta inde Mileſius, aiunt, Croeſi amicum quen- Laert.I.c. comentio, ilis piscium ſe capturatn ven- dJam aureum poculum a rege accepiſe, vt didiſſe a rzmantibus, his ſortunam tra- ilud ſapientiſmo Graecorum daret; i- Val. max. tus ſé emiſſe dicentibus: Res demum pfumque Thaleti dediſſe, perueniſſeque .c. propter nouitatem & magnitudinem pe- illud poſtremo ad Chilonem. † Ei vero, cum cuni ae ad vniuerſum eius Ciuitatis Pobu- 4 Pythio quaereret, quisnam eſſet ſe *X Stanleius ex Valerio Maximo antea retulit, ſi meminerit Laertium tripodem fuiſſe affirmare auream menſam fuiſſe quae cum reti educta fuit: quod phialam alii, alii menſam auream vocant. jam ex Laertio oraculum allegat, quod tripodis † In textu Stanleii eſt ad Solonem neſcio cuius erro- facit mentionem. Id vero non perturbare lecto- re, nam apud Laertium XeâXανοα legitur. rem non poteſt. Cui perturbationi facilis medela, ſapien- laertle, — — Forunt. APIENTIS TITVLUS EI DATVUNA 7 rixarum eum cauſam fore (oraculo eam bPlut. So- Japientior, reſponſum eſe Myſonem Hunc in rem allegato) adſerente. Poſtea cum len⸗ d. Eudoxus pro Cleobulo- Plato, pro Peri- andro, ponit. De ipſo baec fuere Apol- linis verba Oetaeum quendam prognatum Che- ne Myſonem Te magis eſſe aio rebus ſublimibus aptum. Miſſus autenn, vt rogaret, fuerat Ana- charſe. Daedacus Platonicus & Cle- archus, phialam a Croeſo ad Pittacum miſſam, atqu ita inorbem circumlatam, Andro vero in wipode, (qui liber videtur fuiſſe, totus de hoc ar- gumento agens, Clementi Alexandri- no etiam allegatus, Olympiade L Tha- letem ceterosque VI Sapientes floru- iſſe probaturo) Argiuos ait virtutis praemium ſapientiſzimo Graecorum tri- toda conſtituiſſe, idque Ariſtodemo SWartano fuiße adiudicatum, quiidem conceſſerit Chiloni. Meminit Ariſtode- mi Alcaeus quoque hoc modose Nam dicunt quoque Ariſtodemum Non imbellia verba Spartae haec explicuiſſe; Pauper nemo probus; quantiuis di- ves habetur. Sunt qui dicanta Periandro ad Thra- Wobulum, Mileſiorum yrannum, onu- Nam nauem miſſam fuiſſe. Ea vero cum circa Conm mare naufragium feciſſot, inuentum poſt a quibusdam piſcatoribus ripodem. Phanodicus vero circa mare Atticum amiſſum, atque in vrbem dela- tum ſcribit, & ex decreto publico Bianti miſſum. Alii a Vulcano ſabsefaktum radunt, ac pro munere Pelopi a Deo da- um, cliim ille vxorem duceret: Demum ad Menelaum perueniſe, raptumque cum Helena ab Alexandro, in Coum mare Fuiſſe conielium a Lacaena, (Helena *) quidam illic Lebedii retis iactum merca- 1i eſſent, tripoda quoque fuiſſe compre- henſum; & cim evxortocum piſeatoribus urgio Coum detuliſſent, nihilque profi- cerent, Miletum, quas erat metropolis, appellauere. Miſſz, a Mileſiis legati fa- ere, gqiibus ſpretis bellum Cois Mileſei intulerunt, plurimesque hinc inde caden- tibus, diuino oraculo reſponſium eſt, ſa- pientiſzmo dandum tripoda. Moxquein Thaletem utrazque partes conſenſere (Cois lubenter homini priuato iam concedentibus, quod acerbiſſimarum antea inter ipſos Mileſiosque contro- verſiarum cauſa extiterat.) Eum vero Thales, poſtquam in orbem circumlatus ad ſo rediiſſet, Did'ymaeo deuouit Apolli- ni. Cois reſponſum ab Apolline obtigerat: Non prius Ionii Meropesque a Marte recedent, Quam tripodem auratum, pelagus quem miſit in altum Vulcanus, vos rurſum ipfſi mittatis in aedes Mox hominis, cui ſit ſapientia no- ſcere promta, Quae ſunt, quae fuerint, quae mox ventura trahantur. Mileſiis, ut ſüpra iam diximus, re- Nonſum. De tripode ex Phoebo quaeris Mile- . ſia proles? & rel. Hucusque Laertius. Plutarchus Vie. So- ſequentia addit: Thalete Biantem lon-p.80. Je ſapientiorem eſe atirmante, ad illum peräenit, ab illo rurſus ad a- lium miſſus eſt tanquam ſapientio- rem. Inde ita per circuliun eundo, rediit itenum ad Thaletem. Poſtremo Mileto Thebas translatus, & Apollini * Equidem Stanleius haec ita repraeſentat a6 ſi apud Diogenem legiſſet Acwαοο pro Xuιι Et in Parentheſi maſculum nomen Helleni addidit. Verum id forſan non ei aeque ac amanuenſi tribu- endum. Ieme- Imenio eſt conſecratut. Theophra- ſtus autor eſt Prienem primum ad Bian- tem eum fuiſſe deſtinatum, deinde ad Thaletem, remittente eum Miletum Bi- ante: Iia apud omnes circumlatum redi- ige ad Biantem, ad exiremum Delphos dJeportatum. Haec fama eſta plerisque vulgata, niſi quod donumpro menſa, alii CA P. CAP. VI. phialam a Croeſo miſam, alii reliädum ibi a Bathycle poculum prodant. Hacque ratione primae Thaleti ab oraculo delatae, quamobrem a Cice- Cic. de rone atque Strabone Princeps Sapien-Leg- II. tum, quem ceteri omnes agnouerint II. ſuperiorem, adpellatur Ktan . L. XIV. p. VI. 635.C. DE PHILOSOPHIA THALETES. I. Tale⸗, vt Laertius ait, primus de aert. I. 7. . 24. Natura diſſeruit, ſecundum non- Cie de nulr. Cicero, qui primus Graecos Phi- nat. De- loſophos loqui docuit ore Romano, or. I. 10. Thaletem fatetur primum de talibusre- : a La. bus quaeſiuiſſe. Strabo ante alios Grae- ſis naturalibus quagſiuit. Tertull. 1.. 18. cos omnes cauſas rerum naturalium & Apolog. StraboL., c. 26. XIV. p. 2 SECT. I. . achier 4 e falſa 835. AQAM RERUM OMNIUM ESSE PRINCIPIUM. e. d. Aturales autem rerum cauſas inue- Huic vt inſeruiret opinioni, Ariſto- . z. riſtot. ſtigans, aquam primum corponum naturalium principium ex quo exiſtant imo, & in quod poſtremo reſoluantur ſe urareh eſſe exiſtimauit. Eius ſententiae argu- loſ. 1, 3. menta, Plutarcho referente atque Sto- grob. baeo; ſequentia ĩpſi fuere: Ecl. Primum, quodſemen, omnium antma- Phyſ. I, lium principium, humidum ſt. Vnde fit 13. probabile, omnia ex humore naſci tan- quam principio. Deinde, quia omnes ſtirpes bumido ſpiritu his Ariſtoteles explicandus, qui Thale- Metaph. aluntur, idque ſuæ foecunditatu cauſam habent, eoque deſtituta exareſeunt. Praeterea quoniam ipſeſolu ſtellarum- que ignis aquae? exhalationibus aluntur, ipſequé adeo mundus. Vnde etiam Ho- merus aquae omnium rerum primordium adſeribit, hoc verſit: . Oceanus cunctis praebet primordia rebuls. Mathematica eum rimatum dicit. Phi- Plut. de loſophiaè? inuentorem al PellatPlutarchus: plac.I, 3. Iuſtinus Martyr Philoſophorum antiquis-— luſtin. ſimum. Tertullianus principem Phy- . crart Corum: Lactantius primum, qui de cau-p. 6. tele teſte, infimum aquae locum allgna- Motaph at. Terram, quod Seneca ait, totam 1, 3. ubieko iudicans bumore portari & inna- Seneca tare, ſiue illud oceanum voces, ſiue ma- Natur. gnum mare, ſiue alterius naturae ſempli- Ju. 6,6. cem adhuc aquam, & humidum elemen- tum. Hac, inquit, vnda ſuſtinetur orbis, velut aliquod grande nauigium, & gra- ve: his aquir, quas premit. Grauiſi- mam nempe partemmundi, non poſſe, ait, piritu tam ienui fugacique geſtart. Ex tem docuiſſe ait, terram, ad natandum 1,3. idoneam, eo quo lignum aliaque eius ge- neris modo conquieſcere: Eiusmodi au- tem res omnes non aeri innatare ſed aquis. Hoc fundamento nixus aquas Laer- tio teſte,terræ motuum eſſe cauſam aie- bat. Simili modo de eo Seneca: git an. nat. III, 13. * Id quidem apud Laertium minime inuenio: Veſtigium vero eius rei ap. Ariſtot. l. c. iuxta quem Thales 1“ Jav b 2 ‿αρτνο ααν* feri'aruRi gu. nat TI, 6. latatch in Tr. ignis aqua lion p. Heſod. TDeo- gen. init, Agon. 16,5 . qu. nat. *t tum cum dicitur tremerz. Inter eius VI, 6. rel argumenta, Seneca rurſum docen- te, hoc extitit: quodin omni maiore mo- n zu erumpunt fore noui fontes, ſicut in na- nb ð vigits guoqgue euenit, vi ſe inclinata ſunt de WVe. &abiere inlatus, aquam ſorbeant: quae 5Ic. in omni onere eorum guae vehit, ſe immo- Lice depreſſa fuerit, aut ſuperjunditur, aut certe dexira ſiniſtraque ſolito magis . Jſurgit. . el R Liquet autem ex Homer: teſtimonio, n Cuius autoritate ſuam de aqua, primo nien, . omnium principio, ſententiam, Plutar- Ener, cho & Iuſtino Martyre referentihne. 6 Thales tuebatur, illam, licet non aeque ii Plutarch. Cultam, ab aliis Graecorum ante Thale- “V in Tr. tem propoſitam iam fuiſſe. Et alibi Plu- unt, ignis an tarchus Heſiodi producto loco falli aqua vti. Lai eo- 489 dW⁰αιι Yρνααςα d. nor r Qunctorum primum Chaos extitit . Pnod. addit: maior pars Phpßcorum antiquiſ- . LFheo- Emorum Tguam Chao⸗ appehalere, voce 3 Sen. init. deriudta raga Tijs Xτορoρς Abe‿ffitſtone. Argon. Apollonii item Scholiaſta " ad verba dut. 4· v. 676. illa: ,0,0. D X 9ν doντσ s α αν Ex luto eſt condita terra Zenone allegato affirmat, Chaos, quo ommia ſècundum Heſiodum facta fue- runt, agquam fuiſſe, quae ſuh’idene inlu- tum abierit, quod condenſatum in ſolidam degenerauerit terram. Quibus adde g. enag. p. enm 3, M I8. A. Orphicum illud: 75. Ex TS Oaνατ+ι Xρ αι.jB Eyx aqua genitum lutum. Hanc vero doctrinam a Phoeniciis accepere, cum quibus antiquiſſimum D Graecis commercium interceſſit. Ex S=ð Phoenicia enim Linus venit, inde Or- pPhheus eruditionem ſuam petiit, idem- ap. Athe- DE PIILOSOPHIIA THATETIS 9 terrarum orbem aqua ſuftineri, & vehi que de Thalete veteres teſtantur. Id- more nauigit, mobilitateque eius fudtua- que plane euincit Numenii, ex antiquis Porphyr. de antr. Philoſophi, locus, quo ipſa Maſir verba Nymph. pro hac ſententia allegauit: piritus Dei P. 256. motum ciebat ſuper faciem aquarum. Egregium etiam apud Euſebium ad hoc Euſeb. ipſum probandum teſtimonium occur- raep. I, rit: Phoenicum Theologia. Principium huius vniuerſitatis ponit aerem tenebro- Iſum ac ſpiritu foetum, ſeumauis tenebro- E deri flatum ac ſpiritum, chaosque turbidum, altaque caligine circumfuſum. HMaec porro infmnita eſe, nullumque niſi longo ſeculorum interuall terminum ha- bere. Verum, vhi ſpiritus, inquit, amo- re principiorum ſuorum fagrareco piſſet, zumque ſimul eſſet mixtio conſecuta, ne- rum hunc mutuum cupidinem appella- Tunt. Is quidem rerum omnium pro- creationis principium fuit. Spiritus ve- ro ſuam iphus procreationem minime agnoſcebat. Ex hac illius coniuncktione prodiit Mot. Id quod limum nonnuli, alii aqguoſc mixtionis corruptionem eſſo vo- Uunt, ex qua ſocutæ productioni, ſemina, ipſaque adeo rerum vniuerſarumgenera- tio extiterit. Nec Indi huius doctrinae ignari fue- Strabo re, quos Meguſthenes dicit de multis L. XV. cum Graecis ſentire, vt, quod mundus ſit b- 713. ortus, & interiturus, & ſphaericus: & Zuod conditor & adminiſtrator eius Deus vniuerſum permeet. Pniuerſarum rerum primordia diuerſa eſſe, mundi au- tem aquam. . Cum autem vox doν*u* principium, apud Philoſophos quidem cauſam effe- ricem notet, atque adeo ſtricte acce- pta reliquas cauſas excludat, nobiliſſima tantum ſignificata; hoc ipſum occaſio- nem nonnullis dedit, vt Thaletis opi- nionem illam in partem deteriorem nat. ** Mirum ex Scholiaſta Apollonii ſimilia citari, qui ne ρ quidem ad illum, quem Stanleius indicat locum, annotauit: Mihi illa verba, quae hit alle- 5 513. gantur combinata videntur ex Ioannis Diaconi alle- goriĩs ad Heſiodi ?. &α αασ. v. 116. & Scholiis ad v. I17. acceperint: 10 C AP. acceperint: ac ſi nullo alio admis- ſo principio Deum aquam faciat:* At vero Thaleti nihil aliud principium ſignificare, quam materiam, facile ex Plutarch. Plutarcho colligas, haletem reprehen- de Plac. dente, quod principium cum elemento Mo⸗. I. confundens, vnum iſta eſſe dicat atque igdem, cum quidem inquit, longilſume a ſe inuicem diſzdeant iſta. Elementum enim omne compoletum eſt: principia ne- que compoſeta ſunt, neque ſubſtantiae ſunt completa. Sane enim élementa voca- mus terram, aquam, aerem, ignem. Prin- cipiavero alias vocamus naturas, eogui- dem reſpectu, quod nihil eſt eis prius, ex quo naſcantur. Alias enim, ſ prima haut eſſent, principia dici ipſa non poſſent- ſed hoc potius ita eſſet appellandum, ex quo nata illa intelligereniur. Terrae autem & aquae ortu prior eſt aliqua ma- teria, ex qua extiterunt, forma ſeili- cet carens materia: tum ipſa for- matertium priuatio. Falſa itaque eſt V I. Thaletis ſententia, qui aquam elemen- tum pariter ac principium omnium rerum ſſeſtatui»-.— Ex quibus Plutarchi verbis colligi- mus obiectionem ad vocem tantum non adrem pertinere. Nempeprincipii at- que elementi diſtinctio cum ea aetate in vſu haut eſſet, Thales per principium effectricem cauſam non intellexit, quod euidentiſſimum ex Ariſtotele fit rurſus: Thales Juidem aquam ait eſe (princi- pium,) quare terram quoqué ſuper Ariſtot. aquam aſſerebateſſe. Fortaſſs hanc ha- Metaph. buit opinionem, quia nutrimentum 2. omnium humidum eſſe videbat, ipſiun quo- que calidum ex eo fac„Kcum, eoque omne animal viver. Exquo autem res Ffant, ideſſe principium omnium. Propter hoc igitur hanc habuit opinionem, & quoniom cunctorum ſemina naturam bumidam ſortitaſunt Aqua vero naturae princi- pium humidis ioſt. . SECT. II. D E ¶ Roeſo ſciſtitann. quid de diis arbitra- retur, poſt aliquot deliberandi com- Tertull. meatus, referente Tertulliano, nibil ad Nati-renuntiauiz Thales. Videturque Scri- en. L. II. ptor allegatus quae inter Simonidem & *. 2. Hieronem geſta fuere vel ſimilem ſaltem Hiſtoriam in animo habuiſſe. Veram autem Thaletis de Deo opi- nionem ex duabus ſententiis eius di- ſcere licet, a Laertio allegatis, & ab Alexandrino Clemente repetitis, ita tamen vt illuſtrationis cauſa quaedam adderet: Quid vero, inquit, non illa quo- DEO. que Thaletis, quae ex hie ſumta ſunt, Strom. V in ſocula ſeculorum Deum gloria affici! p. 594. idemque cordis cognitor qui a nobis dica- tur, eum Deum eſſe aperte fatetur-Rogatus enim Thales, quid ſit Deus? Id, inquit, quod neque habet principium nec ſnem. Cum autem rogaſſet alius, an Deum la- teat homo aliquidagene: Et gquomodo, inquit, qui ne cogitans quidem? Sicque Cicero Thalete autore Homines exiſti- 2 de mare oportere, ait, omnia, quae cernun- Legc. r. tur Decrum eſſe plena. † 2* Non tam ex eo natum putem errorem de Thaletis religione, quod ερσ cauſam effectricem netet, quam quod ciaν επνaqsuam ſtatuat, aliis pofſt Anaxagoram Y&ο inter αα% referentibus, quem Thales pariter ac cetera omnia excludere nu- mero vnitatis videbatur. Verum Thales de Princi- piis Phyſicis zantum & materialibus agere vo- Miit. † Stan'eius vltima Ciceronis verba expreſſerat ita: Umnia cernere Deos, intentionem Cicero- nis & an mum potius quam verba ſpectans. Nam- que eo animo Cicero omnia Deorum plena eſſe dicir, vt vereamur eos, coram res noftras intuen- tes. Id tamen lectoribus imponere poterat, vs Thaletem omnia nosſe Deos hac ſententia Certe u lol Uiſlot, letagtl. nom. V. 69 . „2. de Legel Certe primam cauſam agnouitmun- dique autorem, quippe qui, Laertio te- ſte, docuit, antiquitſzmum eorum omwnium Laert. quaeë ſunt eſſe Deum, pulcherrimumn 3 . mundum, ab eo enim faäl»KCam eſſe. Id Cic. de quod a Cicerone confirmatur: Thales Nat. Mileſeus, qui primus de talibus rebus Deor. I, quazſivit, aquam dixit eſſe initium re- 40. prum Deum autem, -am mentem, quae ex dqua cuncta fngeret. & Dii poſſunt eſſe ſene ſenſi & mente, cur aquaé?᷑ ad- zunxit, e ipſa mens conſtare poteſt vacans corpore? Sic Cicero; qui ita Thaletem = interpretatur, ac ſi ipriucipium mate- riale iuxta cum efficiente aeternum ſtatuat: quae Thaletis quidem opinio minime fuiſſe videtur, qui Deum anti- quiſzmum omnium quae ſunt dixit. Hoc interim verba Ciceronis euincunt, A- naxagorae MENTEM, quam materiae iun- gens ille Philoſophus, ſummam nominis celebritatem exeo indeptus fuit, Tha- leti iam fuiſſe cognitam, & ab eo ad Ana- Xagoram deriuatam. Arffirmabat porro immutabili pro- Ties (Plutarcho autore) cum Py- Plac. Phi- 1 thagora ac Platone & Sroicis Dae- lof. I, 8. mones res ſpirituales eſſe defendebat, Heroas vero animos a corporibus ſöpa- ratos, eorumque duo eſſe genera, bono- rusn atque malorum. Heroas bonos a- nimos eſſe bonorum, malos malorum. Eundem ordinem Thaleti obſeruatum Athena- teſtatur etiam Athenagoras, ita tres gor. A- ſtas Claſſes ex mente eius diſponens, bolos⸗ P. vt primam Deorum mortalium, Dae- Lacrt. Monum ſecundam, tertiam Heroum VIII. S. faciat. Hoc Pythagoras etiam ſecutus DE PHIL OSOPHIA THIALETIS II videntiae ſuae decreto mundum guber- nare Deum. Thales (inquit Stobae- Epphyf. us) interrogatus quid fortiſzemum ſit? c. VIII. Neceſtas reſpondit, omnem enim mun- p. 10 ad- dum gubernat. M vero necetſztas pro- de Lacrt. videntiae conſtans iudicium & immuta- 36. bilis poteſtas. Hucomnino etiam per- tinet, quod idem Stobaeus Thaleti tri- buit autori, quod primus motor immobilis Et, Ariſtoteli etiam, verum praeterita Phyſic. autoris mentione, vſurpatum. VIII. 7. Ante eum de Deo quaedam, ſed man- ca ea admodum, ab Orpheo tradita fu- Agnen erant, Clementi Alexandrino aliisque ad Gent. allegata. Verum, vt ex Cicerone au- p. 48.C. diuimus antea, primus Zhales fuit, qui de talibus rebus quae?ſtuit. Ex Aegypto autem iſta eum deriuaſſe ne ipſi quidem . 1. . . erodot Graeci diffitentur, inde enim Deorum Lib 2. 5 ſuerum nomina ſeſe accepiſſe agno- 69. ſcunt, primosque eſſe concedunt Ae- gyptios, qui oculis in coelum conuer- ſis, naturamque Vniuerſi admirati, di- vinae naturae diligentius animum ad- uerterint. SECT. III. DE DAEMONIBVS. fuit Deos Daemonibus, hominibus Heroes cultu praeferendos eſe ſtatuens. Defendebat item, Stobaeo affirmante, Stob. Ecl. plenum Daemonum eſſe mundum. Idque Phyl.c. l. etiam ſpectare Ariſtoteles creditur, ab. 2. loco ⸗ Cicerone repetito, Thaletem D Anim. ſtatuere inquiens omnia, quae cernuntur 1, 8. Deorum eſſe plena. Eandem ſenten- Cic. de tiam Pythagorae Laertius tribuit, ple- Leg. II, num eſſe aerem vniuerſum animorum, aert qui Daemones ſint atque Heroes. VIIII 1 Eadem ſententia ante Thaletem 32. Graecos occupauerat, Hæeſtodum inpri- 23 Ciceronem docuiſſe exiſtimarent: Qui tamen hoc ta- ntum dicit quod & alii Philoſophi quidam, Empedo- cles, Pythagoras & rel.Xιπ Wnia eſſe Acs αντα, h. e. plena omnia eſſe praeſtantioris naturae Spiritibus qui ea quidem intueantur, quibus praeſentes ſunt, non omnia tamen propterea norint: conf. cap. ſeq. BzZ mis, 12 CAP. VI. mis. An vero eo argumento negareli- ceat ab Aegyptiis iſtam doctrinam hau- de My.- ſiſſe Thaletem, mihi dubitare fas eſto. Ker. Scct. Eandem plane eorum extitiſſe opini- terea & Pythagoram & Platonem, quos Plutarchus iungit Thaleti, huius ſen- tentige patronos, ex Aegyptiorum fontibus eruditionem haufifſe con- L. c,. V. q. onem ex lamblicho diſcas licet. Prae- ſtat. SECT. IV. DE ANIM A. Prutarchus pariter atque Stobaeus affirmat primum fuiſſe Thaletem, Plut. de qui dovoο.dενov. näturam ſeipſam mouen- Plac. Phi-zem animam eſſe dixerit. Ariſtoteles los. IV, 2. tradit unric eum animum dixiſſe, ob Moh. he motum, quem aliis rebus impertiatur, XI. p. 93. quo ipſo utraque pars definitionis ani- Ariſtot. Mmi, quam Plato propoſuit, abſoluitur. de anima Nempe quod Animus res Zit habens in ,2. ſe mouendi & ſe ipſam & alias res pot- ſtatem: Quam Plato definitionem iſto Plato. L. . —. „. AeRe" argumenti genere iuit ſtabilitum: * In- X. de Rep. b. 894. ſq. ter motus ſpecies principem locum ille te- net, quo ſo ipſum quid mouet. * Quic- quid vero ſe ipſim mouet, viuit- Et quic- quid viuit, hoc ipſo viuit, quod ſeipfum moueat. †+ Poteſtas igitur ſeipſim mo- vendi naturam alſolvit eius, quam ani- mam vocamus, ſubſtantiae. † Haec a- nima eſt origo generationis, motusque eorum, quaez ſunt, fuerunt, &f erunt, omniumque rurſus his contrariorum: Quandoquidem & mutationis, & vni- verſi motus cauſum eſſe conſtat, & anti- quiorem corpore, quod ſecundo mo- tu impellit. * Paulo poſt vero iſtos a- nimae motus nominat: Velle, conſide- rare, curare, conſultare, recte & ſecus iudicare, gaudere, triſtitia affcRi, au- dere, timere, odiſſe amare &ö. * Primi iſti motus, ſiſeipientes ſöcundos, qui cor- porei ſunt, omnia in incrementum & de- crementum perducunt, concretionem vel condenſationem, & diſeretionem vel rarefacdtionem. Hanc ipſam opinio- nem, a Thalete primum excitatam, ali- quamdiu in Scholis Pythagorae, Andxa- Stobaeus gorae, Scratis & Platonis conſenſus Ecl. phyſ. ſuſtinuit, donec ab Ariſtotele effurcil-L. 1. c. laretur, ſequentibus potiſſimum vſo ar-XL. p. 92. gumentis. I. Wihil moueri niſi quod Ariſt. de in loco ſit: nihil in loco eſſe niſi quan- gair. .. tum: inque animam adeo, quae quan- “N- tum non ſit, nullam quatuor motus ſpecierum, nec lationem ſcilicet, altera- tionemque, nec diminutionem atque accretionem per ſe cadere poſſe. IL A- nimae non competere natura ſua vt a ſeipſa moueatur, cum res extrinſecus ei oblatae eam, prout occaſio ferat, im- pellant. In primo autem horumargu- mentorum ſi locus intelligatur de cor- poris circumſcriptione, non tantum omnium rerum negandus erit motus, quae, vt ſcholae loquuntur, deſinit»uee in loco ſunt, quales Spiritus omnes, ve- rum etiam ſphaerae coelorum extre- mae, ſi Ariſtotelea definitio loci illi ſit applicanda. Porro quasdam motus ſpecies, diuerſo licet & extraordinario modo, animae competere, non quidem prout occaſio tulerit, vel vt in Scholis loquntur accidentaliter tantum, con- cludere licet, vel ex anima ſeipſam latius, * Notandum haec, non &τσShιιρ apud Pla- tonem legi, ſed ab Autore ex eius X. libro de Re- pübl. eſſe colleécta. Memoria enim eum fetellit Timaeum in margine allegantem. ** Reſpiciuntur verba Platonis T. III. p. 894. C. D. † Huc ſpectantia Platonis verba legas p. 895. C. Hic ſenſus eſt verborum Platonis p. 895. in fin. * Haec ſunt apud Platon. p. 896. A. B. Motus ſecundus vero ei eſt, qui ab alio in aliud fit, & cuius vi in ſeipſo nihil mouetur. Verbo: Motus mere paſſuus. xX Haec p. 896. C. habetur. & quae ſequntur p. 897. A. prout Laert. 35 Tulce. 10, Deanin 13 utarc Hlac Ph II. 1 Laert, 3 Ariſtot leCoel ln 0,I lamn. Stobzen Ed Phyt. . lc. l pg Ariſt. de mnim.l.l. c.IV. prout incrementa ceperit corpus, dif- fundente. III. Ex intelligentia, quam perfectionem eſſe concedunt omnes, ſpeciemque adeo alterationis. Atque I,eam quidem Thaletem inter animae 'motus cenſuiſſe, ex illo eius effato apud Diogenem Laertium patet: Veælociſzmum Tuſc. I. mens, nam per vniuerſq diſèurrit. Vnde 10. & Cicero, ipſis fere Thaletis verbis rofeſſus nihil mente eſſe velocius, & nul- am celeritatem cum mentis celeritate comparari poſſe, Ariſtoteleam &τν a continuatam motionem & ' perennem Juitinterpretatus. Contra ſecundum A- riſtotelis argumentum memoriae atque reminiſcentiae actus quod excipiamus ſuppeditant. Prima enim rebus quidem excitatur externis, ſed tamen obtediue, vt in ſcholis quidem loquuntur, tan- tum, ita vt motus quidem ab ipſa pro- ueniat anima. Per reminiſeentiam au- tem ſeipſam mouet, atque a priuatione procedit ad habitum, ſine rei externae adiumento. L Obſeruationem meretur, inter cete- ras ab Ariſtotele contra hanc Thaletis ſententiam allegatas rationes, vnam duci ex eo, quod corpora reſurgere non Laert. De anim. I, 3. Plutarch. V Nicun eſſe mundum, TLhales ſtatuit, Plac.Phil. *“ a Deo conditum, quam ſententiam, Lan 1" verifſimam certe, omnes, ipſo Ariſto- tele teſte, amplexi Philoſophi ſunt, do- nec ab ipſo ea reiiceretur, vt, contra- ria approbata, falſam itidem de mundi Ariſtot. aeternatate tueri poſſet opinionem, Qde Coclo. quae admitti, vt ipſe fatetur, non pot- 1, 10, 12, . . .. . . 10. 12, eſt, ſi initium eum habuiſſe admittatur. Laert. I, Dicebat porro Thales: Pulcherri- 35. mum mundum, vt qui a Deo factus ſit, SECTI. V. DE MVNDO. DE PHII OSOPHIA THALETIS 13 repugnet, ſed hoc &α *ναοοο tantum monendum duximus. Ex altero eorum quae ad animam de- finiendam adhibuit Thales (quod ſcili- cCet res alias moueat) colligere fas eſſe exiſtimauit, animam magneti etiam & ſuccino eſſe tribuendam, quod ferrum ille, iſta palengs moueat. Ianimatis etiam inquit Laertius animas ineſſe piu- Laert. I, auit - coniiciens id ex magnete lapide 24. & ſuccino. Cuius poſterioris exempli rationem in eo male quaerit Aldobran- dinus: quod venenum ſic auerſetur, Vf a Laert. eilus tactu non ſolum mutato colore eru- I. c. bescat, ſed etam ſtrideat. Sed plani- De anim. us * Ariſtoteles: Eorum quos memora- b 2. vimus Thales animam videtur exiſti- mauiſſe nuzftisov quid eſe, h. e. motum broducere aptum, namque lapidi ani- mam tribuit eo quod ferrum moueret. Animam porro hominis immorta- lem ſtatuit, primusque qui ita ſtatuit, Laert. 1. ſi Choerilo fides, extitit. Phereydihu- . 11 4 1. . Sicero jus ſententiae natales tribuit Cicero, Tuls. I magis tamen veroſimile eſt ex Aegy- 16. pto eam Thaletem attuliſſe, fuiſſe e- Herod. I. nim eam Aegyptiorum ſententiam He-2. b. 87. rodotum teſtem habemus. mnit. aPlut. II. I. b Laert. l. eiusque partem eſſe quicquid apte or-Timoth natum ſit atque diſpoſitum, cuius rei Chrongr. cauſa, Plutarcho teſte, zéonwοαο Primus HW eali mundum Pythagoras appellauit. Graec. Noctem aiebat vna prius extitiſſe die: b Euſebian. Quam creatonis circumſtantiam Or- b. 4· pheuse quoque obſeruauit, & Hchtodus, 4 Tacun⸗ qui a Phoeniciis id habuerunt. Haec GercXI cauſa fuit computandorum a Ger-e Caeſar. manis ¹ Gallis & Numidis per no- de Bell Gall VI. ctes temporum. 6 236 * Nihil video clarius quod de ſuccino afferat Ariſtoteles, de magnete enim tantum loqui- tur, de quo eadem ratione mentem explica- uerat Aldobrandinus. De ſuccino nihil. * Idem quoque Athenienſibus in more poſitum f Nic Da. teſte Cenſorino de die Nat. c. XXIII. quos hic a maſcen. Stanleiio praetermitti minime par erat. ap. Stob. B 3 Mundum b. 293. Serm. 42 14 6˙C A P. VI. . Laert. l. Mundum docebat eſſe animatum, 27. animamque eius eſſe Deum, per omnes partes diſfuſitm, cuius vis motrix Aiui- na aquas elementum penetret. Quod ita a Philoſophis Hermeticis explicatur: vt diuinus ſpiritus, mundum iſtum ex primis aquis producens, infuſus quaſi inſpiratione continua rebus na- turalibus, & per eas liberaliter diffuſus, ſecretoque quodam & continuo actu omnia agitans, imo & ſingulas partes, prout tulerit ratio eorum, mouens, vniuerſi huius anima illis dicatur. Mundus loco contineri, id quod con- 'venit cum illa loci definitione, quaſpa- Plutarch. tium dicitur. Ili autem, qui, Ariſto- ſept. Sap. telem ſecuti, locum definiunt quod ſit Conx b. ſuperfcies, vtut partes mundi in loco eſ⸗ 153. C. Te tueantur, totum tamen mundum in loco eſſe coguntur negare. . Vacuum in mundo non dari ſtatu- Plut. de ebat, quam, obſeruante Plutarcho, ſen- Plac. xIS. tentiam Philoſophi probant omnes, qui animatum mundum eſſe, & proui- dentia gubernari admittunt, contrari- vm tuentibus eis, qui ex atomis mun- dum coaluiſſe, eſſeque inanimatum, neque prouidentia regi defendunt. Plut. I. c. Materiamfluxam eſſe atque mutabi- c. 9. lem. ut. 6. Corpora eſſe rem patibilem & in infi- plar: de Ditum poſſe diuidi. plac- Phil. Miſtionem fieri elementorum compo- II, 13. Rtione docuit. àa Flu- Terreſtris ſubſtantiae eſſe ſtelas, ſed B tamen ignitae.“ HIli autem, qui igni- . teas ſtellas eſſe aiunt, in eam ſententiam, Achill. Ariſtotelis iudicio,? ex eo deuenere, Tat. Iſag. quod totum iſtud corpus ſuperiora occu- in Arat. pans ignitum cenſeant eſſe. Laert. I . 2 . 2 Eiusque ſententiae primum autorem ,lur- Thaletem faciunt Plutarchus & StO- 28. Stob. baeus, quamuis Eudemus, Theoni dalle- Eci. phyſ. gatus., primum Anaximandrumita ſen- p. 60. ſiſſe ſtatuat. Aconk. . . . . . - . Voſſ. de Lucis in nouiluniis defeltum in luna S Mach⸗ Iolem cauſam eſſe, ei propioreni, ſiis dJute p. 147. radiu vndiquaque zam circumfulgen- Theoni tem. . . & Eude= . e , — mo con- Vnicam eſſe terram fegarae rotun- raqicit dae, globi inftar habentem, t in medio Stobaeus poſitammundie: S quo ſpectat, quod Cleo- Ecl. phyl. demus ei tribuit effatum,? confuſßionem b. 50. te- id pariturum vniuerſalem, ſi terra ex robr . proprium maindo tollatar. Lunae Ventir eteſti Nili deberi exundatio- lumen nem putauit, qui canicula exoriente α poſt aeſtiuum Kitium ſpirare occi- narumn tei⸗ piunt, atque, Ariſtotele autore, ex ſe- baiſſe. ptentrionibus ſurgentes, verſus remo- eblur. de tiores plagas procedunt. ie⸗ IIl,9 Ei, vt Plutarchus ait, aduerſa ſronte Philof. in Aegiptum irruentes, vt intumeſcant IIl, 10. aquae effciunt, ita vt mare venti exci- & lut. ib. tatum oſtia ſuuii ſubire neceſſe ſit, atque h ap. Mlut. adeo impedire eum, vt libere in maré ſe- Segt Sap. ſe effundere nequeat, ſed retrocedereg Conv. p. cogatur. 158. C. . .* . 1 Quo facto, vt Diodorus Siculus addit, et. ,37. Aeggptum inundat, cuius valde depre-— kMeteor. ſum eſt ſolum. At ea, licet ſimillima ve- II, 6. ro videatur, facile tamen exploditur de Piac. ratio. Vera enim ea ſi eſſet, omnes flu- 1. er. vios in mare deſenentes, Eteſtis oppoſetis Sic 1o. ventis ſimili modo exundare oporteret. P.35. Atque ita Diodorus philoſophatur in egregia de hoc argumento diſputatio- ne, quam Agatharchidae opinione alle- gata concludit, eſſe nempe Nili exun- Z.r2 Lunam eiusdem cum ſole dixit eſſe dationem a pluuiis, ex Aethiopiae mon- phyſ. p. naturae, ab eo tamen lucem accipere., tibus delabentibus. b Bin. * Priora quidem iſta apud Plutarchum & Sto- tur, neſcio unde depromta, forte ſpuria plane. de cœlo baeum non lego, ex quoò tamen à Stanleio allegan- 11,7. J CAb. Plac. II. Laert, 2,. * Mut lac. I. 29 tob, *P60. ednk, Vol de 8e. Marh⸗ 1,. Theoni & Eude= m.. con“ tradicit Stobzens Bclphy. 15.5,te⸗ ſtatus Proprium Lunze „lumen Anaxi⸗ drumtei- ePlur, de Plac.lll9 f ue. Ill, lo. 5Hut ib. c. II. 1 10klut. dept. de. Conr. p. . I Laen, l 37. Meteot. Il, 6. ,Ige Plac, l. IV.1. Im. Diol. dic⸗ . l. I. 135. sit ss üu A L.VIII. 8. ſe videtur, quam Anticlides & alii, qui De Vita eius inuenti gloriam vel Moeridi vindi- Pythag. Cant, vel ipfi Pythagorae, qui tamen 1,2. Iamblicho, Pythagoraeo, fatente, a Tha- lete Mathematica accepit. Origines ſcientiae & progreſſus, ad eum vſque perfectionis gradum ad quem a Pytha- gora ſubuecta fuit, (id quod erroris de inuentione eius extitit cauſa,) a Proclo iſtis quidem verbis exponitur. Inkuclid. Geometria Aegiptizs origines debetini- L. d. I. p. tiir éx agrorum menſaratione dulta, qua 19. Ed. carere illi ob Nili illuuiem haut poterant: Heru. ogaaim terminos gquibus agri cuiusuis terminabaniur, digipabat. Nec mirum am aequeac alias ſeientias, Commodi- tati origines debere & opportunitati. Nempe procedit, vt degenerationibus dici SECI. ap. Laert. appellat, magis eius manibus aequus eſ- DE GEOMETRIA THALETIS 15 QCQA P. VII. . DE GEOMETRIA THALETIS. H Florid- L. A Puleius, qui Geemetriaepenes Gra- ſolet, ab mperfectione ad perfectionem. IV. p. 28. ios primum repertorem Thaletem Etque adeo rationi conſentaneus a ſenſi adconſideratonem, & à conſideratione ad intellgentiam, progreſtus. * Quemad- modum dpud Phoenicios igitur, mercatu- ra inuitante, certa numerorum ratio ini- tia accepit; Ita apud Acyptios Geome- tria ea, qua diximus, occaſtone reperia fuit. Thales autem, in Aegpitum delatus, primus inde hanc ſoientiam ad Graecos de- riuauit. Multa &σ ipfo inuenit, ſüosgiié di- ſeipulos variarum rerum principta edo- cuit, generatius alia, alio ſpecialius expli- cans. Proximuseimemoratur, gii Geo- metrica attigerit *, Ameriſtus, Teſichori Poetae frater, cuias & apud Hippbiam E- leatem mentio eſt, tanquam in eo arte ex- cellentisſimi. Poſt illos Pythagords, a primis initiis philoſophiam, eo ſpedtan- tem, perſecutus, eam in liberalis diſeipli- naé? ſormam redegit. . I. . PROPOSITIONES AB EO INVENT AE. Eometriam ab Aegyptiis acceptam, variis eum, vt Proclus innuit, pro- poſitionibus auxiſſe, a Diogene Laertio bquoque confirmatum habemus, teſtan- te, zum maxime promoviſſe,quae Lallima- chus, in Iambis, Euphorbum Phrygem in- veniſſe ait, videlicet atena migona &f. Nec dubitare fas eſt, quod complures earum ab Euclide Elementis fuis inſerta fuerint, cuius iſte erat ſcopus, ut ab aliis muenta colligeret atque digereret, ac- curatiore addita earum demonſtratio- ne, quae ſuperficiarie probata hucus- que fuerant: Ex his Thaletis eſſe ſe- quentia conſtat: Laert, 25. IL. Quiuiss Diameter circulum bifak riamſecat. Hanc propoſitionemquae FPuclid. Ppars eſt definitionis Diametri apud Eu- v„. clidem, a Thalete primum demonſtra-procl. in tam eſle Proclus affirmat. Eucl. 1. H. Triangulorum Ioſcelium anguli Lir adbaſin ſunt mier ſe aeguales: & pro- E err. ductis aequalibus relti, anguli ſub baſin prop. 5. erunt inter ſo aequäales. Hoc quoque In Eucl. inuentumperinde ac alias multas pro-1I. L. II. poſitiones Thaleti nos debere, Proclus Hõ ait. Ilum enim primum & obſeruaſſe Tae & docuiſſe, Hoſcelis cuiusuis angu- los ad baſin aequales eſſe, atque ſtylo antiquo ſimiles azquales appellaſſe. X Lacuna hic ſupplenda: à απ%d 1 XασαιDιασ . —„ e 2/ 8 . . . r“ vαα αεττναιαοι quod ênpresfit etiam in ver- Kone ſua Barocius, * Lege: σ«ε uW— αεποςσ αιοο Hαυ Oiιραια α ναιονιενννο Sι1△½ N ν⅛τι. Nempe in edd. vulg. legebatur o αα. . S III. S. 16 CAP. III. & duae rectae ſeſe mutuo ſecent, aungulos ad verticem ſacient inter ſe ae- Eaens E. uales. Hoc theorema, teſte Eudemo, . Procl. Primus inuenit Thales, primus demon- I.c. p. 79. ſtrauit Euclides. an. IV. S duo triangula duos angulos Eucl. L.l. Juobus angulis aequales habeant alte- Prop. 26. pe alteri, vnumque latus vni late- ri aequale, vel quod aequalibus adia- cei anguli, vel quod vni aequalium angulorum ſubtenditur, & reliqua la- tera reliqui lateribus aequalia; alte- rum alteri, & reliquum angulum reliquo Proclus angulo aequalem habebunt. Mud Theo- r. meg. rema, verba Procli habes, Thaleti tribuit Eudemue, cum enim quam longe a litioré diſtent naues mari actae mdicauerit, & eo quidem, quem referunt, modo, huius id praeſtiterit theorematis ope neceſſe 6ſI. Laert. I,.“ V. Pamphila, citante Laertio, tefta- tur, primum deſeripſiſſe in dimidio circu- lo iangulum relio angulo. Atque ea in Geo-autoritate motus Ramus Thaleti II, III, metr. IV & V propoſitionis, Libri IVti Eucli- dis, inuentionem tribuit: quae propo- ſitiones agunt de triangulo cum circulo coniungendo, adeoq; vocem ‿τ+οναιρν⅜ Vauapud Laertium, tam de circumſcri- bendo, quam de inſcribendo triangulo in circulo accepit. Attamen in omni- bus propoſitionibus illis nihil eſt, quod triangulo recto angulo conueniat: vt omnino ſiretinenda ſit vox ùoαοoaàα XXXI propoſitionem Libri I iſta Laer- tii ſpectent potius, ex qua deſcriptio tri- anguli reldto angulo in circulo deriuari poteſt. Sed tamen quoniam nulla eius- cemodi propoſitio apud Euclidem in- venitur, relatioque illius, quem allega- VII. vimus ad iſtud theorema, obſcura ad- modum eſt & partialis tantum; mendi ſaſpedlus fit Laertii textus, videturque caſu in eum irrepſiſſe vox ubοαα, qua omiſſa verba Laertii: uαταℳſ&]Nαι Tο L.X.e. II. reivον ρνU ναιοο eXacte reſpondent L-X.c.2. Vitruuianis illis, Pythagoricum trigo- num orthogonium deſeribere; quibus re- ſpicit, vt alibi latius explicautt, LVI Propoſitionem primi libri Euclidis: In rectanguli trianguli quadratum, quod alatere rectum angulum ſubtendente de- ſeribitur, aequale eſt quadratis, quae a lateribusreltum angulum comprehenden- tibus deſoribuntur. Hoc ipſum vero quod Vitruuius, Proclus atque alii Py- thagorae hoc Theorema tribuant, ar- gumento eſta Laertio illud heic reſpici, qui addit Thaletem ob illud inuentum bouem immolaſſe. Quamuis alii, vt addit Laert. L. idem, Pythagoraeæ id adſeribant, in qui-VIII. r2. bus etiam eſt Apollodorus. Et in Pytha- gorae vita ex eodem Apollodoro refert, hecatomben immolaſſe Pythagoram cum inueniſſet rianguli, quod ooονvov7αιο dρ— pellant, ſubiectum recto angulo latus tan- tundem valere, quantum quae illum con- tinerent, & eſſe epigramma: Pythagoras quondam Dis fecit ho- hbiele ſacrum. Inuenta eſt illi linea quod celebris. Cicero ex alio licet autore id refe- rens, cum Laertio tamen in ſacrificii Ge⸗Nell. pretio conſentit, Pythagoras, in- Decor. quiens, cum in Geometria quiddam no-extr. vi inueniſſet, muſis houem immolauiſſe dicitur. Quod gratitudinis genus, a Thalete primum obſeruatum, alii imi- tabantur, ** Perſeus inter alios, qui ap. Procl. ita de ſe ipſo: ad Eucl. 1. L. 2. Ign Sacrificii pretio, quod nempe Laertius indi- cat in vita Thaletis S. 25. Nam de Hecatomba, quo numero Sacriſicium Pythagorae ille definit, in vita Pythag. L. VIII. ſ. 12. apud Ciceronem inuenies ni- hil. **Epigramma illud haut dubie ita, apud Pro- slum legendum: Tgei &αιε 2] ρν*Lrsε Tοhιατ—dN &στW*ρα p. 31. gααςdοοα 25 Y e. õ In prime verſu male editum: v⁰ον7αια H gin: 2 ap. La 1, 21. Plin. L. XXXI. Secken Conuin. ſept. u P. 147. 1Pid. l cian. T. 45 0)0 a5 ſer de ita; . un eN Epin adde LSen. tle. — — — „⏑ b tLaert. l. VlllA12. „Cie.l. de Nat, Deor. extt. 1 Hocl, 14 Eacl. l, L. 2. ,31. DE GEOMETRIA TIALFETIS. 17 Spiralem inueniens Perſeusin ſogmi- ne gquing . Ternam nunc gratus mactat opima Deis. L SECT. II. VT METIRI PYRAMIDEM INSTITVERIT. ² Polyh. AEEVYP pyramides, a Solino*, Au- 32,½ Toniob, Ammiano Marcellino & „ 2. Caſſiodoro“ nullam plane promittere ec L.XXII. Vmbram dicuntur, quod, Greauio ob- c. I5. p. ſeruante, in excellentiſſima de hoc ar- da , gumento diſſertatione, vel de aeſtiuo forin. 15. tempore, vel, quod veroſimile eſt ma- gis, de tempore meridiano per tres anni partes, accipiendum videtur. Nam ex vmbra eius altitudinem me- titum Thaletem eſſe, apud omnes con- ap. Laert. ſtat. Hieronymus autor eſt, menſum 1, 27. eum eſ Pyramides vmbram olſeruando, quando nobiz aequa eſt magnitudine. Plin. L. Plinius affirmat: Menſiram attitudinis xxxvI. earum, omniumque ſamilium deprehende- Sect.xvII pe, eum inueniſſe, vmbram metiendo, qua hora par eſſe hominibus ſolet. Plutarchus Conuiu. tamen regulis artis magis conformem, ſept. ſap. magisque accuratam deſcriptionem de- P. 147. dit modi, quem in iſta operatione Tha- les ſecutus fuit: SAipione ad vmbrae, quam iaciebat Pyrami, finem erecto, ac tactu radiorum ſolis duo triangula conſtituente, demonſtrabat altitudinem Pyramidis ad bcipionis altitudinem ea aVid. Lu- cian. 7. b den ſ PAbulis omiſſis de Orphei lyra, ſe- Riee L ptem Planetis ſubludente Heſiodi b E ρ item, quae vix Vltra ortus & occaſus 22 % maiorum quorundam ſtellarum pro- . cedebant obſeruationibus, imperfectis 1 77000—0° „ — . Tzetz; adeo, vt omnes eos, qui fuperficiali illa II. XII. v. Contenti ſcientia viuunt, indolis Heſio- 174. deae Aſtronomos appellet Plato;“tuto c Plato in . . Epinom. Cuin Eudemo atque aliis affirmabimus, adde Theon, in Mathemat, Platon. c. I, p. II. eſſe proportione, quam vmbra illus ad buius vmbram haberet. Quae adeo ra- tioni conſentanea eſt demonſtratio, vt communiſſima haec inde ſit via me- tiendi altitudines ex vmbris, quae iſto nititur theoremate: Aequiangulo- rum triangulorum proportionalia ſunt gaclid latera, quaz circum azquales angulos, VI. prop. & homologa ſunt latera, quae dequali- IVv. bus angulis ſubtenduntur. Quod Thaleti adſcripturum Proclum fuiſſe, nolim du- . bitare, ſiad VItum vſque librum Eucli- dis commentarium ſuum ei continuare licuifſet. Quae argumenti enim vis eſt, quo Eudemus Theorematis quarti, ſe- cCtione praecedente propoſiti, eum pro- bat eſſe autorem, cuius ope diſtantias illum inueniſſe ait: ea quoque vis eius eſt, quod a menſura altitudinum peri- tur, vt probetur iſtius, de quo agitur, theorematis eum autorem extitiſſe. Ceterum magnae pyramidis altitudo, quam menſus Thales fuit, ſi ex perpen- diculo aeſtimetur, iuxta Greauium pe- dum eſt CCCCXCIX, ſi ex decliui iu- dicetur adſcenſu, pedum eſt DCXCIII. CA P. XVIII. DE ASTRONOMIA THALETIS. Graecorum primum, qui Aſtronomide ap. Laert. fuerit peritus, IThaletem extitiſſe. Quam 1, 23. ex Phoenicia allatam ſcientiam Plinius Plin. H. eſſe affirmat. Si Ariſtoteles eſt audi- N. r. V. endus, magnam eius ſcientiae partem Ariſtor Aegyptiis Graeci debent, vbi diu illa ex- de Coelo. culta fuerat. Atque eo ſane iter ſe in- II, 12. ſtituiſſe Thales fatetur, vt cum Aſtro- Thal Ep. nomis ſibi verſari liceret. ad Phe- rec. apud Diog. La- C SECI. ert. 1, 43. 18 CAP. XVIII. SECT. I. DE SPHAERA COELESTI. De elac. Z· Hales & Pythagoras (verba ſunt Philoſ. — Plutarchi repetita apud Stobaeum) II, I. eorumque Sedtatores, coelum in cireulos quinque diuidunt, ipf Zonas appellant, nomina eorum ſunt, Arcticus, gui ſemper eſt conſpicuus: Tropicus aeſtiuus: Aegui- noctialis: Tropicus brumalis: Antar- Aicas, ſemper occultatus nobis. Horum tribus mediis ſubſternitur obliquus, ſin- gulos attingens, cui Zodiaci nomen &ſt. Omnes autem iſti a meridiano, per ſe- ptentriones in oppoſttam ducto partem, medii ſinduntur. Male igitur Zonarum Strabo L. inuentionem Parmenidi tribuit Poſi- II. p. 94. donius: Zodiaci vero obliquitatem A- naximandro, Pythagorae, vel Aenipo- di alii nonnulli. Tropicos eum primumudemus, La- Diogen. ertius ſolis acceſſam a puncto conuerſio- Laert. I, nis adpunctum conuerſionis inueniſſe ait. 24. Vox enim roondà apud Laertium non ſolſtitialem tantum locum, ſed & aequi- noctialem notat. Ita Sextus Empiricus. adv. Ma- Tropica ſæna ſunt, per quae ſol delatus them. I, mutationum & converſtonum in aere IEI. O. cauſa eſt. Tale ſignum aries eſt, eique oppoſeta libra- ſimiliterque Capricornus & Cancer. Inariete enim verna fit con- verſio, hyberna inCapricorno, azſtiua in cancro, in libra autumnalis. Firmat hancce explicationem Laertius, Duos L. I. Sect. ſolumlibros Thaletem compoſuiſſe de con- 2²3. uerionibus & aequinoctto, eumque an- ni tempeſtates diuiſiſſe, teſtatus. SECT. II. DE SOLE, LVNA ET STELLIS. PRimus apparentem Solis Diame- trum, qui angulus eſt in oculo for- matus, DCCXXmam orbitae eius par- L.I.S.24. tem eſſe obſeruauit. Eaenim haut du- pbeie iſtorum Diogenis verborum ſen- tentia eſt, α ραιſ 7 7 iâ = dog T1S &α°0₰ĩ Sτποαυρ b α eisασ AεορR àαες+ ατιο qua lectione, ex qua ſoke ſeptingenties vigeſies a luna ſupe- rari magnitudine, conficitur, nihil ridi- culum magis eſſe poteſt. Cum enim, quod in confeſſo eſt apud omnes, ecli- ſium cauſam non ignorauerit Thales, Plem luna eſſe maiorem ignorare haut potuit. Nec multo meliorem hunc textum fecere, qui legunt: α ρορ r 18 5Mis ιο1τα σαι. ex- tus vocem οäαρ pro &σςGνε⅝ ſibi de- poſcere potius videtur, vel aliam, quae ſimilem vim habeat: quo ſpeétant Ar- in Are- chimedis iſta: hoc ſupponimus, quando ar. p. Ariſtarchus ait, ſolem apparere ea ma- 457. gnitudine, quae ſit Dνäna pars Zo- diaci; amimum enim intendebat, vt in- Rrumentorum ope angulum inueniret, apparente ſolis Diametro in oculo forma- tm: Verum dificile eſt accurate tale quid aſſequi: Neque oculus enim, neque manus, neque inſtrumenta, quibus obſer- vatio peragitur, ſidem habent, ſußcien- tem exactae demonſtrationi. Quam Floridor. quidem correctionem Apuleius con-L. IV. p. firmauit iſtis: Idem ſane (Thales) iam ²9. procliui ſenecdtute, diuinam rationem de ſole commemus eſt guam eqguidem non dididi modo, verum etiam experiundo comprobaui- guoties ſol magnitudine Jua circulum, quem permeat, metiatur. Id a ſo recens inuentum Thales memo- ratur edocuiſſe Mandryatum Prienen- Jem, qui noua & inopinata cognitione impendio delectatus, optare iusſit, quan- tam vellet mercedemſibi pro tanto docu- mentorependi. Suati, inquit, mihi füe- rit mercedis, Thales ſapiens, ſe id, quod a me didiciſti, cum proferread quospiam coeperi, 145. Laert 1,2. Laelt,. 2 ˙ Ktrom. l 5302. Din. H, N. L. l.l dect 2. loridor, .IV. . 29. PF A5STRONOMIA THALETIS 19 coeperu, tibi non adſeiurriz, ſed eius in- venti mepotius, quam alium repertorem 1. Praedicaueris. b aert. Primus idem Vrſae minoris ſidus in- 1, 22. . . venit, Callimachus: † SECT. III. DE ECLIPSIBVS. Laert. I. 23 Rimum Thaletem, aertius ait, Ecli- pſes antea praedixiſſe, prout Eudemo traditum in Aſtrologica Eliſtoria, eogue Nenophani & Herodoto maxime in ad- miratione fuiſſe, idque ipſüm Heracli- tum quocg; Democritumqie teſtari Eun- Theon dem Eudemi locum“ Theon Smyr- 3 naeus quoque & Clemens Alexandr. al- math. p. egauere. Geminaque Plinius habet: 145. apud Graecos autem inueftigauit pri- Clem. mus omnium Eclipſes Thales. Strom. I. Plutarchus, primum eum vtitiſſe, ait, P 302 4. qui ſolarem Eclipfin obſeruauerit, eius- N. L. II. 34 e cauſam lunam prodiderit ecſſe, quae §.9. Linearecta eiſubiiciatur, id quod in vaſe Pe FPlac. qqua rept'to, velſpeculo liceat olſerua- 1h 24. pé. Lunae vero Eclipfen vmbram ter- ib. c. 28. ge Ficere, quaez pofna inter virumque Edus, id quod minus eſt, obſouret. Herodot. * Herodoti ea de re teſtimonium, T. Lp. 19, quod Laertius reſpicit, iſtud eſt: Quin- 1z. l, quenne inter Lydos & Medos ortum 3· 2 erat bellum, in quo modo Medis Ly- *di, modo Lydis Medi fuere ſuperio- cres. *lium fuit. CQumque adeo aequo huc- “„vſque Marte bellum fuiſſet geſtum, ſexto anno aduerſis cum concurre- *rent aciebus, in media pugna euenit, vt *in noctem verteretur dies. Quam diei "immutationem Thales Mileſius Ioni- “* bus praedixerat, anno quoque, quo e- uentura ea eſſet, indicato. Lydi vero Vnum nocte commiſſum prae- Plauſtri notaſſe dicfus eſt minuſcul, zAchill. A 4. . 2Tat. Iſag. Sellas, periti quis nauigant Phoeni-i Arat. Cccos. p. 123. Hyginus affirmat illud nomine ab ein. o Rri . . iſe. oetic. eo primo inſignitum fuiile Aſtron. C. II. fin. *Medique diem in noctem verti viden- *tes, pugna deſiſtebant, pacisque conſi- *llia inibant: quae etiam Syenneſi, Cili- "*ciae Rege, & Labyneto Babylonio *(quem Nebucadnezarem eſſe putat *Scaliger) conciliantibus concluſa fuit, ad Euſeb. * Pactis Argenidis, filiae Aligaltae, cum P.91. b. *Aſtyage, Cyaxaris filio, nuptiis, foede- "reque vtrinque hauſto ſanguine fxr- *mato. Atque ea eſt de memorabili illa ecli- pſi narratio, cuius incertum eſt tempus. Plinius eam ad annum quartum refert L. rr. 8. Olympiadis XLHX ante V. C. anno CLXK. Solinus ad Olympiadem XLK, anno poſt T roiam euaſtatam DCIV, qui eſt primus eius Olympiadis annus. Clemens Alexandrinus Eude-Str. I. p. mi autoritate, circa L. Olymp. eam 302. 4. contigiſſe ait, Cyaxare Aſtyagis paren- te Mediae obtinente regnum, & Alyat- te, patre Croeſi regnante in Lydia. Euſe- bius: anno II Olymp. XI VIII qui eſt poſt Abrahamum MCCCCXXX. Cleo- medes totalem fuiſſe in Helleſponto ait, Alexandriae vero X digitos orbis ſola- ris eam occupaſſe. Ioh. Antioche- nus aliquot horas eam duraſſe ait, ſed L. VI. p. tamen tribus horis amplius illud tem- ¹²3. poris ſpatium eſſe nequit. Diuer ſas Eclipſeos illius a recentiori- bus redditas rationes, ſequentes habe- mus., Ricciolus eam in annum ante 9. Videsca- liger. ad Buſ.p. 89. † Hos verſus Callimachi auctiores duobus ad Manilium p. 40. ex Achille Statio allegauerat Sca- liger, vt non habeat Menag. ad Laert. p. 13, cur haeſitet vnde eos ille depromſerit. * Proclus vero in IV primi Euclidis Thaleti hoc ab Eudemo tribui ait, e“ Ye‿‿αςντα %οool[vHU id Verum potuit idem vtroque in opere dixiſſe vid. C2 C. N. 20 CAF. CG. N. DXXCV reüicit, cuius menſe Ma- io, die XXVIII, circa ſextam a meridie horam contigerit, digitos orbis ſolaris occupans XII. Min. LVI. Caluiſius eam contigiſſe ait ante C. N. anno DCVII, Olympiadis X TIV anno IV, a Plinio XVIII annis diuerſus. Iac. Vſſerius Regno Cyaxaris eam dicit apparuiſſe, Olympiadis XLIV anno IV, Nabonaſ- ſareo CXLIV, die IV menſis Aegyptio- rum Pachon, iuxta Calendarium Iulia- num Septembr. die XX, feria L. Initium eius poſt ſolis ortum H. I. minut. III, ſecund. XXV: ad digitos obſcuratio peruenit IX, duratio Eclipſeos duarum horarum. Dion. Petauius Olympia- dis XI/Vanno IV eam attribuit, qui eſt Periodi Iulianae MMMMCXVII, ante C. N. DXCVII, V. C. CLVII. Iulii diei IX, feriae III: initium conſtituit poſt noctem mediam H. IV, min. XLV: E- clipſin occupaſſe orbis ſolaris digitos XVIII. IX. min. XXII. durationem eius fuiſſe horarum duarum integrarum. Peta- vium Rocca confutat, quod eius calcu- lus rei geſtae minus aptus ſit circum- ſtantiis, dum initium eclipſeos in ſum- mum mane incidiſſe dicat, nec magni- tudinem Eclipſeos quantam in Ponto & Aſia minore habuiſſe oporteat, aſſe- quatur. Lansbergius in anno III O- lymp. XLVIII eam collocat, qui ſit Na- bonaſſaris CLXIII, die XII Tybi, quae ſit Maii XXVIII, digitos occupaſſe Ecli- pſin XII, min. XX in Helleſponto, Ale- xandriae vero digitos X, min. XII. Kep- lerus, Scaliger, Buntingus & Salianus Plinii ſequuntur autoritatem, digitos exaequauit, iuxta Buntingum, eclipſis XIL, min. XXX. Qui diſſenſus tam varius an ab aſtro- nomorum proueniat incertis calculis, an Chronologorum potius rationibus incongruis, non facile eſt definire. SECTT. IV. PDE ANNO. a L. VIII. Haletem anni etiam tempeſtates X 7. diſtinxiſſe, Laertius ait, primum- VII. que menſis vltimam rguanαουρ h. e. tri- 24. geſimam appellaſſe, A annumque in dies ib. ſ. 27, diuiſiſſe CCCLXV.Eas anni rationes ab Aegyptiis accepiſſe videtur, vbi vſu receptae illae fuere, ita fere ab Hero- Herodot. 10t0 expoſitae. “ Primi mortalium L. II, p.“ Aegyptii annuam periodum adinue- 57. nere, XI menſibus eam diſtinguentes: “& haec compererunt ex aſtris, qui eo “„prudentius, Vt mihi videtur hoc *agunt, quam Graeci, quod Graeci qui- “dem tertio quoque anno intercala- "rem menſem introducunt temporum *gratia; Aegyptii vero numero tri- "cenorum dierum, quibus XII menſes *taxant, addunt quotannis V dies, vn- "de eis ratio circuli temporis conſtat οdem redeuntis. Atque hic ſequiore aeuo Aegyptius annus appellatus fuit, forte quod Pto- lemaeus eo vteretur, qui in Aegypto vitam egit, vt diſtingueretur ab anno Iuliano, in omnibus partibus Occiden- tis tum recepto, ſex horis inſuper au- cto. Perfectiſſima vero Gregoriani anni eſt ratio, CCCLXV diebus, quin- que horis, min. XLIX, & ſecund. XII abſoluti. — SECT. V. . 4 ASTROLOGICAE THALETIS PRAEDICTIONES. ARS Aosine addictus ſtudiis quod eſ- ſet Thales, multorum reprehenſio- nem meruit. Dum nocte aliquando a plat. The- vetula, Threſſa, qua ancilla vtebatur, aet. T. I. domo p. 774. A. augelam. blich. prott. c. AV. laett. L. l.l. 34. Ariſtot. Polit. Hi adde Plin. XVlIl, 168. Laert, h. 25. Conviy. dept, dan ,153, 4,. — — — — — — 1t The- t, 7. I. pDE Aö&H τ⅞1ι ο NO MIA THALETIS 21 addelam- domo eductus, ſideribus intentus eſſet, blich. in puteum prolapſus eſt. Qua de re cum H e⸗ querulus eam compellaret, an putas, il- Laert. L. la aiebat, o Thales, coeleſtia te poſſe aſſe- I.ſ. 34. qui, dum vel ea, quae ante pedes ſunt tuos, ignoras: Nec amici ei parcebant, quod haec ſtudia opibus anteponeret, Ariſtot. iPſi quoque arti detrahentes, tanquam Polit LII. Hihil emolumenti ſui ſtudioſis afferenti. adde Contra quos tamen & ſe & artem de- Plin. fendebat, eo quem Ariſtoteles exponit 1 lh *modo: Pauperiem nempe ei expro- ae 1,“brantibus nonnullis, quodque nulli . „rei vtile ſit Philoſophiae nauatum ſtu- “dium dictitantibus, praeſenſiſſe eum caiunt Aſtrologiae beneficio, vberri- "mamfore olearum meſſem, dum hy- ems adhuc eſſet, antequam ſiorere coe- . I, de “piſſent, vt Cicero habet: datoqueadeo Div. c. 49 *pignore, cum exiguae oppido eius eſſent facultates, omnia Mileti & Chii *Pparuo pretio redemiſſe oliueta, ne- “„mine alio licitante. Tempore vero, *quo matureſcunt, aduentante, cum "„multi oleas auide quaererent & fe- *ſtinanter, quo vellet pretio eas di- “„Uendentem eum, magnamque pecu- *niae vim hoc ipſo colligentem, oſten- „diſſe, quam opes parare philoſophis, *ſi velint, ſit facile: Non eſſe autem Opes hoc, quod ipſi quaerendum ſibi exiſtiment.“ Huc vero Plutarchus lur. Vit, etiam reſpicit mercaturam a Thalete 79. F exercitam eſſe quando affirmat. CA P. IX. Pophthegmatum eius primo loco ea ſunt commemoranda, quarum Conviv. Occaſionem Plutarchus ita fere expo- Sept. Sap. ſuit: Amaſis Aegyptiorum Rex cum p. 153. 4. Aethiopum Rege de ſapientiae prae- ſtantia certamen iniuerat, iſtasque ei ſoluendas propoſuerat quaeſtiones: Quid antiquiſtmum? quid pulcherri- mum? quid maximum? quid ſapientis- Jlimum? communiſſzmum item quid? quid vtiliſzmum, noxiutnue maxime? quid potentiſemum? quidue facillimum? Reſpondebat Aethiops: Antiquitſ- mum tempus: Sapientisſemum veritas: Lux pulcherrimum: Mors communis- ſemum: Vilisſimum Deus: Noxium ma- xime Daemon: Fortuna potentisſimum. Jacillimum id quod lubenter quis facit. * Interrogauit ergo Niloxenum *Thales, an iis contentus Amaſis effatis „fuerit. Nempe Niloxenum in Grae- *Ciam miſerat Amafis cum aliis quae- APOPHTHEGMATA THALETIS. *ſtionibus, a Sapientibugſoluendis; qui *“quaedam eum approbaſſe, quaedam “„minus, reſpondit. Tum Thales, & “„tamen, inquit, eorum nullum eſt, *quod erroneum non ſit, atque igno- „Tantiam haut prodat. Quantum ad *Primum enim, quomodo tempus an- Wtiuiſſimum eſſe defendi poſſit? cum eius pars elapſa iam ſit, pars praeſens cſiſtatur, tertia deinceps ſit futura. Id, *quod futurum eſt enim, magis quam res ac homines, qui nunc ſunt, no- *„vVum eſie oportet. Porro, Veritatem "eandem cum ſapientia eſſe, affirmare, *nihil eſt aliud, quam ſi dicas, vnum eſſe Tucem & viſum. Si pulchram autem *Iucem eſſe putat, cur ſolis obliuiſci- „tur? Quae de Deo & Daemone re- ſpondit, audaciam ſapiunt, neque "„cCarent periculo. Quod de fortuna ait, plane probabile non eſt: ſi tanta enim eius potentia; quid eſt, quod * Aedibus eduxiſſe ancillam ad hanc fiderum Contemplationem Thaletem, ſeriptorum allegato- — rum dicit nemo, colligas tamen id licet sx Anaxi menis ad Pychagoram Epiſtola apud Laert, L, II, Sect, 4, C 3 *mutatur CAP. 1X. mutatur tam facile? Neque Mors com- gatus quidnam eſſet difficile'ſe, inquit, «änäisſima eſt, non enim communis „Ipfſum noſcere: quid contra facile? al- od ſt viuentibus. Antiquisſimum o- teri obnoxium eſſe“: Quid ſuauiſſi- dae . cemnium Deus eſt, initium enim non „“mum? conſequi quod velis: Quid di-Laert. al- habet, neque natales vllos. Maxi- vinum? quod principio caret & fine? teri con- cmum mundi ſpatium cetera continet “Ex itinere redux, quidnam eſſet eo-liun mnia,* ſpatium mundum continet. rum, quae vidiſſet, acerbiſſimum? ſe- ert. Pulcherrimum mundus, quicquide- „nnex, infit, Tyrannus: quo pacto ad- Piutarch. nim concinne ordinatum eſt, pars eius “„Verſae fortunae impetus quispiam fe- HS exiſtit. † Suapientigſimum tempus eſt, rat facillime? Si inimicos, ait, videat N.r47.4. „änäia enim hucusque inuenta dete- deterius affectos: quomodo optime „Xit, detegetque poſthac inuenienda. ac iuſtiſſime vitam acturi ſimus? Si Stob. Ser.* Communitſimum ſpes eſt, ea enim iis “ une in aliis reprehendimus ipſi non c. IX. „quoque relinquitur, quibus cetera aciamus: Quisnam felix ſit? qui cor- “„pereunt omnia. Viilisſimum virtus “„pore ſanus, fortuna locuples, animo 22 a rork- σ92 u 64 NiaSaX 41) / 1 ſßt xcα. murat cceſt, ea enim omnia vt vtilia ſint effi- Cit, atque proficua. Noxium maxi- *non ignavus ſit* Addit iſta Plutarchus: Efferenda eſſe Conviv. ept. Sap. cme vitium eſt, omnia enim bona cor- ea, quae ſunt probabilia, reticenda in- 160,.0 etiam ap. *rumpit. Potentigſimum necesſitas eſt, “credibilia. Amicis etiam ea, quae fidem Stob. Ser.cſola enim ea vinci nescit. Facilliimmim „excedunt, credenda eſſe, hoſtibus, et- II. cceſt, quod naturae eſt conſentaneum, iam vbi credibilia narrant, fidem dero- cερa enim etiam, quae volupe nobis ſunt, *gandam. Periandro multum turba- 4. ſaepe repudiantur, moleſtaque nobis "tο ob monſtrum quoddam, a iuuene Eeuadunt. tſibi oblato, equa nato, capite equino, Iſtis Apophthegmatibus ſequentia reliquo corpore humana forma; Tha- caccedunt ex Laertio Diogene: Velo- Ies eum monuit, non expiationibus ciſſimum mens eſt, nam per omnia "chicopus eſſe ob ea, quae portenderet c qiſcurrit. Nihilmortema vita differ- monſtrum. Nempe ego (inquiebat) „re affirmabat: quaeſitusque, quare "autor tibi fuerim, vt hanc tibi legem «non moreretur igitur? quia nihil dif- dicas, ne equiſonibus vtaris, niſi ma- fert, reſpondit. Sciſcitanti cuidam, “ trimonio iunctis. . «Vrum prius eſſet nox an dies? Sed & iſta Stobaeus habet: Inter- εNox, ait, vna prior die Interrogante rogatus quid verum mendacio diſtet? c alio, lateretne Deos homo male agens? tantum leſpondn⸗ quantum auribus ne cogitans quidem, reſpondit. Per- culi. Difficile eſt, ſed bonum, ſeſe ««contanti adultero, an iuraret non “„noſcere ipſum, hoc enim eſt naturae Serm. ccommiſiſſe ſe adulteriume periurium, “conſentaneam vitam agere. Clv. cait, adulterio eſt deterius. Interro- Morum praeceptaab eo tradita, hoc Stob. Ser. gar legit btanlei. meum exempl, babeti⸗ viar. Sed pro⸗ babilior Prior le ctio. 1. 1,134 Aul. P 112. 1, 35. Serm. XII. *X Haec non paulo clarius apud Plutarchum e- mundum nos dicimus, ordinem notat, & deco- nunciantur rαεναεοα rτο απMe αε απ rum, vnde eleganter 78 xéρνεαοο dicitur a*α õ & 7εοιι Quae ita 1οαοαααιοuν. . debebat exprimere Stanleius: Maximum ſpatium: * Alia quaedam apud Laertium ſubiunguntur, Omnia enim mundus: Mundum ſpatium continet. propterea haut dubie praetermiſſa Stanleio, quod † Haec rectius percipiuntur & concinne magis eadem omnia in paulo poſt allegandis ex Deme- proponuntur lingua Graeca, qua ραοσ quem trio Phalereo recurrant. modo an. ed⸗ at nocd per⸗ uut 49. 1ett, al. eri eoy. lien Aare, eluareh, Conv. VIl. d, Nl47A, Convir. ſlet. dap. b.lbo.D. b.p 49. b. dLerm. III. Serm. CIV. gtob. det, UI. kij habetèâv- Stobaei Exem APOPHIHEGMATA THALETIS. 23 Wuwvmodo a Demetrio Phalereo reprae- t ſentata habemus: Sponſor fias, noxa praeſto eſt. Amicorum tum praeſen- tium tum abſentium memineris. † cFaciem reddere nitidam & ſpecioſam non laborabis, ſed mentem. † Ne ſis cEdiues improbe. Nullum tibi excidat Senr „Verbum, quod te in ſuſpicionem ad- i ducat apud eum, cui fide es obſtrictus. 196 ris Parentibus blandus eſto. Malum non xe ροιν. Hαnitte. Qualia tu contuleris in pa- Wαιτπασ. rentes, talia prorſus a tuis liberis, ſe- „nex cum fueris, expeécta. Suauiſſi- *„mum eſt deſiderio potiri. Moleſta *res eſt otium. Noxia eſt intempe- „rantia. Imperitia intolerabilis. Do- ce ac diſce meliora. Otioſus ne fue- *ris, ne ſi locuples quidem fias. Do- a*τℳι meſtica mala cela. Fac ne inuidiae legit Vitandae cauſa miſerabilis fias. Mo- Sranlei. „dum adhibe. Non omnibus crede. cxempl. “Si imperes, reipſum rege Ea ſequor . aria, quae Thaleti tri- uxiav. buunt iſta, potius quam illa, quae Pit- Sed pro- taco ea adicribunt, quoniam ea maxi- babilior prior le- cio. quoque refert. L. 1, ſ.34. Iſta vero Auſonius in metrum rede- A. P. git, Thaletis inſcripta nomine: 112. Iimé. mam partem ad Thaletem Laertius Turpe quid auſurus, te, ſine teſte, Vita perit, mortis gloria non moritur. Quod falturus eris, dicere ſitſtuleris. Crux eſt, ſe metuas, vincere quod ne- queas. Quum vere obiurgas, Zc inimice iuuas. Luam falſo laudas, tunc & amice noces. Nil nimium ſatis eſt, ne ſü & boc nimium. Symbolum eius iuxta Laertium fuit Tie t.l. Noſce te ipſum, iuxta Didymum b& Hy- b 4pud ginum ?: * Sponſor fias, noxa praeſto eſt. Clem. Al. Tribuit ei & iſtud Hermippus, quam-Str. I. p. vis alii ad Socratem ſpectare dicant: 300. B. Quod gratias nempe fortunae ob tria i)Sin. haec egerit, primo quod rationis parti- xxXI. ceps natus éſſet, non brutum animans: d Laert. l, Secundo quod vir non mulier: Tertio 33. quod Graecus non barbarus. Eius praeterea a Laertio laudantur ſententiae, 2bεαοιοα h. e. verſuum ſölu- n nomine,* quorum iſte eſt ſen-L. . 34, us. Non multa verba prudentis animi in- dicium ſunt. Vnum aliquid ſapiene quaero, vnum guidpiam praeclarum elige. Olſtrues enim os loquacium lomi- nuium non paucorum. CA P. X. DE EIVS IN REPVBLICAGERENDA PRVDENTIA. PRrima eius ſtudia, Laertio autore, ad in qua magna eius extitit autoritas, Rempublicam gerendam ſpectabant, quamuis inter VII ſapientes, Cicerone Cic. de . . . Orat. L. † Eadem ſententia, paulo ante ex Laertio fuit Aſſertor vt ſententiae fierem meae. III. c. 34. allegata. † Sed mentem. In Graeco eſt &α sν Tοτι - Tnòαwhααο m 19 Xααπρ,, in ſtadiis pulcher eſto. * Addi & Auſonius poterat, qui in Prologo Ludi VII. Sapient. cuiusvis ſymbolum edens, ita de Thalete: Thales *αν τι—Ms&‿ε“ Ar protuiit & in Thalete p. 190. de ſe Thales inquit: — Cauſa ſed in ſcenam fuit Mihi prodeundi, quae duobus ante me Ea diſplicebit, non tamen prudentibus, Quos docuit vſus, & peritos reddidit, 1 Nos ?vρνανοτοεσ⁰τ dicimus. Philoni tamen hanc ſententiam tribuit Laertius 1, 73. ** &ααdo εανυν apud Laertium nil aliud ſunt, quam metro dicta, ex quibus compluribus iſta alle- gat atque ſeruat Laertius. obſeruante, 1 L. I. p. Laert. I, 25 approbatione producitur. 24 obſeruante, ſolus ille ciuitatis, in qua degebat, tyrannus non extiterit. Eius in his rebus facultatis duo n. , 2 . habemus ſpecimina. Primum Hero- dotus ſuppeditat: Optimum ergo, inquit, antequam adhuc lonia euerteretur, Mi- leſei Thaletis erat conſtlium, Phoenici- bus progenitoribus orti, qui autor erat Ioniis vt Communem haberent curiam, eamque in Teo, media enim loniae The- o* vtque non alio loco haberentur cete- rae vrbes, quam eiusdem Reipublicae tribus vel pugi. † Alterum a Laertio non minore cum Olympia- is LVIII annol, Lydiae rex Croeſus, Cyri reueritus opes, ipſoque, vt ſibi perſuaſerat, oraculo excitatus, Legatos cum muneribus ad principes Graeciae vrbes mittebat, ſocias eas ſibi expedi- tionis contra Cyrum eſſe cupiens, quam etiam ſocietatem Lacedaemon pariter ac aliae quaedam ciuitates cum eo iniuere. Mileſios vero ab iſto foe- dere arcebat Thales. Patetque, vt ad- dit Laertius, egregiam eius in rebus ciuilibus fuiſſe prudentiam, hocce con- ſilium enim, COyro victore, ſuluti vrbi Ffuit. Croeſo nihilominus praeſentifſſi- mo fuit adiumento, cum Haly flu- vio exercitum transmitteret, ſi Grae- corum quidem aliqua eſt fides, quam- CA P. X. vis adverſa Herodoto ſententia ſedeat, Herod.. qui de vtroque iſtorum factorum ſe-l. p. 19. quentem narrationem inſtituit.“Croe- *ſus ad Halyn fluvium quum acceſſiſ- Oſet, pontibus, vt credere par eſt, ibi- *dem obuiis, traiecit exercitum. Vul- gata vero apud Graecos fabula eſt, *Thaletem Mileſium eum transuexiſ- ſe; Ancipite enim (iuxta eos) Croeſo, *qua parte fluuii transmittendus exer- cCitus eſſet, pontibus ea aetate obuiis *nullis, Thales, qui in caſtris erat, effe- cciſſe dicitur, vt fluvius, qui ad laeuam exercitus fluebat, ad dexteram eius et- c jam flueret. Feciſſe autem hunc in mo- *„dum. Foſſam peraltam exorſus ſu- pra caſtra, in ſpeciem Lunae effoſſit, Equo caſtra, vt poſita erant amplectere- ctur a tergo fluuius, iſthac ex priore * alueo per foſſam deriuatus, caſtrisque cCircumductus in priorem alueum re- *duceretur. Adeo, vt poſtquam di- Lucian. . in Hippia viſus fluuius fuiſſet, (quod vnica no- *Cte factum Lucianus ait) vtraque par- c te tranſiri potuerit. Sunt, qui peni- *tus dicant priorem alueum exaruiſſe, cquibus tamen non credulus ego. Quo- “„modo enim, id ſi factum fuiſſet, rede- *untibus eis per fluuium tranſitus pa- eccuiſſet?“ Inc vero genuinam eſſe Herodoti ſententiam, male intellectam Vallae,“ ex vetere ad Ariſtophanem Grammatico patet, qui eodem modo Merito hic incommoda viſa Stanleio verſio Vallae: Caeteras autem ciuitates habitatas nihil- ominus hbuic parituras, quam aliarum ciuitatum tribus legibus parerent. Et Stephani nihilominus eodem loco haberi quam tribus. Sed niſi fallor mi- nus luculenter minusque Herodoti menti conſen- tanee Stanleius: Vique reliquae frbes habitatae, nibilominus in exiſtimatione eſſent, pro ratione ciuium. Verum id quod res eſt nos hic repraeſen- tamus. Id modo erat obſeruandum pro ααNονπι &ν Setαοο Rεαapud Herodot. legendum cNονραα de o ι6ε Sic enim omnia plana. Coalescere in vnum corpus politicumvult Thales omnes lonicas ciuitates, quarum communis curia ſit in Teo, ipſae omnes non tanquam diſtinctae ciuitates, ſed tan- quam vnius ciuitatis partes, & 8ο (quo nomi- ne Athenienſes oppida appellabant ciuitatis iure fruentia) conſiderarentur. * Verba Herodoti rabrn zard T3 da- vx Srganesα ruoy cvαa feteut, αν 4 ra ραοααυιρπαιορ Tιρατv**1ʒ cb α 1 Apvαααι σ¾½ä vertit: In quam cum introduxiſſet ex priſtino alueo fluuium, iterum e- um, bbi exercitus traiectus eſſet, in ſuum alueum refunderet. rem T. II. p. 504. C. ad Ari- ſtoph. Nub. V. Contr. ſept. d/ 8.14/1 loquitu Thales⸗ dicto: ſeprola quoch⸗ gubern. toremn vis ſe Cabat tyraoni⸗ 1b alii fuetata Plicatun Lucian, in Hippia T. Il, . o. . de C. D. WBB — DE FIVS IN EFPVBL. GFEFNDA PRVDENTIA „ rem omnem expoſuit, nihil parcens laudibus Thaletis ob egregiam eius re- rum Mechanicarum ſcientiam. Infenſiſſimus porro Tyrannidis ho- ſtis erat, atque ab ea non multum abeſſe gquamcunque ſtatuebat Reip. formam, Conv. Aua vnus aliquis rerum potiretur. Id ſept. Sap. AOd ex Plutarcho liquet, ita eum lo- r47,.C. quentem inducente: Quantum au- loquitur tem ad eam translationem, idem mihi, FPhales deO quod iuueni, accidit, qui, cum canem dito a „Hſao petens nouercam feriiſſet, ne epr laro ðſic quidem male cecidiſſe dixit. Cer- guberas tte ſapientiſſimum ſemper iudicaui eſſe torem na-“ Solonem, qui oblatam tyrannidem vis ſpe-recuſauit. Et Pittacus ſi ſolus domi- ea *enari non cupiuiſſet, nunquam di- ab aliis Cturus erat, difficile eſt, eſſe probum. fuerat ap-. Et Periander, quaſi haereditario malo, plicatum. a parente accepta tyrannide obſeſſus, *prudenter faciebat, quantum poterat “enitens, vt ea ſe liberaret, optimo- "*rum virorum vſus commerciis, ſapi- “entes ad ſe inuitans atque Philoſo- c Phos, &ab iis inuitatus viciſſim, ne- . CA P. MAX. DE SCRIPTIS THALETIS. I. 1. . 23. VIder quibusdam nihil omnio ſcri- SWZ pſiſſe Thaletem * Laertius affirmat, Gripta ei tribuunt varia. De naturali Philoſophia: † Diſerte c. II. enim Auguſtinus ait: Vt ſucceſſores adde Vi-Etlam propagaret, rerum naturas Tha- truv.X,j letem ſcrutatum, ſuasque diſputatio- L. VIII. Amkli⸗ nes litteris mandantem eminuiſſe. Phys 1.. De Mrologia nautica: Cuius Sim- 6. Plicius meminit, Phoco Samio adſcri- ptum ab aliis. Diogen. De punctis Tropicis & dequinoctiali- Laert. Lbus, quorum tractatuum vtrumque La- * que admittens aleae plenum ciuis mei *Thraſybuli conſilium, qui illum, vt eorum, qui maxime eminerent, Capi- ᷣta decuteret, hortabatur. Tyrannus enim, qui mancipiis quam viris prae- * eſſe malit, colono non abſimilis eſt, *qui loco hordei locuſtas comportare *& auiculas voluerit. Vnicum bo- *„num, quod arbitraria huiusmodi do- minia, in innumeris malis, habent, ho- nor & gloria eſt: ſiquidem bonis quis ”*ita imperet, vt inter eos optimum til- *Ium eſſe appareat. Qui autem ſecu- ritatem in ea ſtatione neglecto hono- re quaerunt, digni ſunt, qui non ho- *minibus, ſed beſtiis praeſint. In eodem Sympoſio ſequentem in Plut. T. Il. modum de Monarchia, Democratia & . a52. 4. Oeconomicis philoſophatur. Beatus Stob. 8. cſt princeps, qui naturae ordine ſenex moriatur. Optime ea condita Respu- Plut. T. II. blica eſt, inqua neque diuitiis affuunt S. 4. F. ciues, neque pauperie opprimuntur. O- ut rit. Ptima ea eſt familia, in qua Hero tran-p. 155. C. guillam maxime liceat degere vitam. Stob, l.83. ertius concinnaſſe ait Thaletem, exiſti- mantem, facilia intellectu cetera eſſe. Eaque eſſe mihi videntur Aſtrologica ſcripta, quae Lobon Argiuus, qui de ap. eund. Poetis commentatus eſt, ad verſus CCLaert, I. complexos fuiſſe ait. 34½ De Meteoris, Metricum opus, Sui- dae eſt memoratum. Temporum ſuorum hiſtoriam ſcripſit, LVI. p. ſi fides Ioanni Antiocheno, inquienti, 200. 1a Thales „Caſtor, & Polybiu , ſeri- loquitur autem de ptorex ſapientisgſimi, & poſt hos Herodo- Croeſi tus Hiſtoriographus, prodidere, ſed hoc adverſus 23. poſterio- ris etiam meminit “ n n dertm Suid. alium quempiam eius aetatis, ſeripſiſſe ait, 7 6ao *In ea ſententia Themiſtius quoque eſt orat. XXVI. p. 37. Ed. Harduin, qui nec Thaletem, nec Cyrum expeditio- ne, eius- que euen- tu. 8& Av&αοαιανι dF”o αHν*αα XWαα Néρv Sοραρ *α, eρ Oασ⅞âρνυυρvαs .αε⅜⅝οℳ̈. † Huc ſpectat etiam opus 7ο αοα cuius librum II. allegat Galenus de humoribus. forte 26 L A4 P. AI. forte aeque probabile eſt, quam alte- rum iſtud, quod ait, Herodoto nempe antiquiores Polybium & Caſtorem eſle. Adsneva, * (quorum ea, quae a Laer- tio citantur, moralibus eius ſententiis ſupra inſeruimus: ad iſtud enim genus ſpectabant, plebis inſtructioni inſerui- entia,) verſuum folutorum genus, ad proſam accedens propius. Vnde duo Poetarum genera Demoſthenes facit, 796 eͤνoτα π% Aà μα, V Caſau- bonus obſeruat, h. e. illoc, qui metro Joöribunt, & eos, gui liberiore carmine nec metro nimium adſtricto ludunt. Quicquid Laertius in VII Sapientum vitis ex eo genere allegat, non ex Poe- ta aliquo defumtum videtur, ſed ab ipſis ſapientibus profectum: Ex Epiſtolis eius duae tantum ad noſtram aetatem peruenere, a Diogone L. I. ſ.43. Laertio conſeruatae: CAP. THALES PHERECVYDL Laert. I. *Audio te primumlonum de diuinis 43. *rebus apud Graecos quaedam editu- „rum. Et certe recte publicae po- zner⸗ *tius Bibliothecae opus tuum, quam aàlio ſen- lu inter- Priuatis incertisque hominibus Com pretes *mittendum eſſe ſtatuis. Equidem ſi Laertii tibi gratum id eſſe cognouero, Iluben- accepere, *ter tecum de illis, quae ſcripfſiſti, agam, à quibus ac ſi quidem iubes, adte Syron mature con *Proficiſcar. Neque enim vel ego, vel qum eſſe *Solon Athenienfſis, ſapientes merito putauit audiremus, ’, nauigio Cretam qui Stanleius petiuimus, viſendi gratia, Aegy- *Ptumque penetrauimus, vt iſtic Sa- *„Cerdotibus & Aſtronomis congrede- remur, ad te non pari ſtudio nauige- „“mus. Veniet igitur & Solon, ſi an- *nuas. Namque tu, loci illius amore detentus, raro in Ioniam tranſis, ne- * que peregrinorum hominum deſide- *riotangeris. Nos autem, qui nihil *ſcribimus, Graeciam Aſiamque pera- *“grando tempus conſumere ſolemus. XII. DE AVDITORIBVS ET DISCIPVLIS EIVS. nid A. Rimus Auditorum Thaletis, & ſe- Euſeb. ctatorum, cuius aliqua fama ſit qui- Praep. X. dem, Anaximander fuit, Praxiadis fi- vlt. La- lius, Mileſius, qui Polycratis, Samii Ty- *rt. II. I. ranni, florebat aeuo. Mileſius quoque, Euryſtrato genitus, inChron. qui iuxta Euſebium circa annumIIO- lympiadis LVI celebris fuit. Anaxi- mandrum ille & Parmenidem audiue- rat. Thaletis tamen ſe diſcipulum quo- que extitifſe ipſe fatetur, in quadam ad Proximus ei Anaximenes eſt, ipſe Pythagoram epiſtola.** Apud * Putem ego ει 0να eſſe, quicquid ſapientiage mnes illas epiſtolas, quae Democrito, Soloni, Tha- Ea 4 ſuae verſu prodidit Thales, accenſet autem Plutarch. Lib. quare Pythia orae. fundere deſterit Thaletem Orpheo, Heſiodo, Parmenidi ,„Xenophani, & Em- pedocli, qui philoſophiam ſuam carmine tradi- derint & Suidas r. us‿†τ†—+Bñͦgαο* & loαρνεισ ; um egiſſe, ait. Vt cauſam non videam cux Adéͤ;- tαν peculiare Thaletis opus eſſe ſtatuam. 4 † Thaletis Epiſtolam ad Pherecydem, quam Laertius produxit vegeν ſibi ſuſpeéctam dicit Huetius Demonſtr. Euang. p. 77. Et loſephus Sca- Iiger Epiſt. CCCVI ad Euerardum Vorſtium, o- leti & Pittaco apud Diogenem Laertium tribuuntur, multis argumentis, ait, ſe probare poſſe, eſſe conſi- ctas a Graecis, quibus nunquam, vt ait, mentien- di voluntas aut facultas defuit. Simile indicium de plerisque aliis Epiſtolis quoque, quae in vitis il- lis Philoſophorum paſſim producuntur, tulit cl. Bentleius in Diſſ. de Phalaride. *X Ex Anaximenis Epiſtola diſerte non liquet, vel Pythagoram, vel Anaximenem Thaletis Diſci. pulum fuiſſe, hoc ſaltem ait, venerationem mereri tanti viri memoriam, & ſtudium afliduum eius in- nenta, Neque Laert. 3⁵. Pauſan. PpocicY V. an dl. lLaert. d77. ſl ketau. Rat. 12. laert, l. 4˙. Hie alio ſelt⸗ ln inter. Pretes Laettii Aeceere, 4 quibus nChron, Apud aert. ,11,544. DE AVDILYORIBVSE Neque prohibet quicquam, quo mi- nus, praeeunte nobis in ea epiſtola Ana- ximene, Pythagoram quoque in Tha- letis diſcipulis cenſeamus, Italicae ſe- ctae autorem: qui a teneris inde my- ſteriorumreligionis ſolertiſſimus rima- tor cum eſſet, primo itinere Miletum ad Thaletem contendit, quemoptime ſtu- dia ſua promouere poſſe ſperaret, De Vit. NXVIIIuum, Iamblicho teſte, aetatis an- Pyth-l,2. num nondum jeo tempore ſupergref- ſus. Vt adeo, ſi Euſebii de natali, & So- ſicratis de aetate Pythagorae octogena- ria, ſententiam ſequamur, (ceteri enim quo magis excedunt hoc tempus, eo ifficilius eorum inſtitui conciliatio poteſt) factum hoc circa ſecundum O- Iympiadis LIV annum eſſe oporteat, qui in LXXXII incidit Thaletis an- num. A Thalete igitur rudimenta ex- cellentis illius ſapientiae accepit Pytha- goras, quam conſecutus poſtea fuit. CAP. DE MORTE Laert. H, AXU ſummam aetatem cum peruixiſ- Pabin ſet Thales, honore & ſapientia au- phocic c. tus, primo Anno Olympiadis LVIII V. Kn. p. deceſſit, (quo tempore, autore Pauſa- 8II. nia, Archon apud Athenienſes erat Er- xiclides,) dum Olympicos ludos ſpecta- ret, aeſtu, ſiti, grauisque ſenectae op- preſſus onere, quam ad annum vſque Laert. ib. X CII perduxerat. Laertius cakculo S37. fn. deficiens LXXXVII tantum ei tribuit annos, cum antea tamen agnouiſſet XXXV eum natum Olympiade eſle. Petau. Petauius vero excedit calculo, dum ad Rat. finem vſque L VIII Olympiadis aeta- temp. L, tem eius producit, qui verus eſſe ne- quit, cum Olympicorum ſpectatorem obiiſſe Thaletem conſtet. Magis ad- 7 DISLOIPFFLIS EFIVS. 77 Nequeid Iamblichus diſſimulat:Tha- I. «. Tes, inquit, libenter eum accepit, ad- “miratusque tantum eum reliquis *„Praeſtare adoleſcentibus dixit, vt fa- *„mam quoque, quam de eo acceperat, *id ſuperaret, & quantum potuit Ma- *thematicae ſcientiae“ ipſi impertitus, *2 etate ſe excuſans, atque imbecillitate *ſua, in Aegyptum vtubiret ſuaſit, vt cum Memphiticis, ac maxime Iouis *ſacerdotibus conuerſaretur. Ab illis *enim ſeipſum quoque talibus tan- *quam viatico inſtructum, dimiſſum eſſe.“ Et rurſum: In reliquis rebus c: III. *vt temporis parcus eſſet diſpenſator, *eum admonuit, huiusque gratia Py- *thagoras] & vino & carnibus valedixit, 118 Slum vſus cibis, quos concoquere Eeſſet facile, qua quidem re ſomni bre- *Vitatem & vigiliandi facultatem, men- *tisque puritatem, & corporis ſanita- *tem conſtantem conſecutus fuit. XIII. THALETIS. de Lon- huc excedunt Lucianus & Syncellus, qui centenarium eum obiiſſe aiunt. .6 40 Broxime ad veritatem Soſicrates acce- A. dit, qui Ceum vixiſſe annos ait, mor-Syncell. tuumque LVIII Olympiade eſſe. A Chron. primo enim anno Olympiadis XNNV, ocrat. elapſae Olympiades integrae ſunt elel 33. XXIII. Genus mortis ipſius occaſio- nem dedit Laertio Diogeni eum Epi- Krammmnatt honorandi, cuius iſte eſt ſen- ſus: Cymnicon adſpiceret cum rurſus agona Thaletem Eleus traxit Iupiter e ſtadiis. Hunc laudo coeto propius quod duxerit, vltra Eterra afraſenex cernere non poterat. * In Graecis eſt Aaün‿τι , quod generalius fortaſſe accipi poſſit, quam vt ad Mathe- maticas ſcicntias ſolas adſtringatur, D 2 Sepulturam 28 CAF. XIII DE MORTE THALETIS Plut. So- Sepulturam eſt nactus qualem prae- lone p. ſcripfſerat ipſe, in tenui & obſcuro Mile- 34. E. tiagello, quem poſteris temporibus fo- rum Mileſiis praebiturum praedixerat. Laert. I, Tumulo inſcriptum epigramma fuit: 39. Exiguus valde hic tumulus, verum aſtra Thaletis, Principis aſtronomi, gloria ſumma tenet. Satua quoque ei poſita fuit, cum iſtius imo si- argumenti inſcriptione: AMrologum primi nominis ipfatulit. Quinque alii extitere eius nominis, idem S. Demetrio Magneſio memorati, primus 38. Rhetor Calantianus, ineptus imitator. Secundus pictor Sicyonius, magno in- genio. Tertius antiquiſſimus, He- ſiodi, & Homeri, Lycurgique, qui floruit temporibus, quartus cuius meminit Thuris. Quintus recentior a Dionyſio in Criticis memoratus. Laertius Phe- * “ bo. Hunc quae nutriuit Mileſia terra recydem Thaletis Philoſophi fuiſſe n. ns i Thaletem obtrectatorem alicubi fuiſſe teſtatur. Segm 46 2 addesui- 31. 8O0OLON. dam in Oe. CA P. I. EIVS PARENTES, PATRIA, VITAE GENVS. Plut. Sol. § Oonis Patrem Euphorionem appel- P. 78. E. 1 tamen vnanimi ceterorum ſcripto- 'rum conſenſu vocatur Exeæceſtides. ¹5 Homo tenuis quidem fortunae, nec magnae in ciuibus ſuis autoritatis, no- biliſſimi tamen apud Athenienſes gene- ris, a Codro quippe ducentis origines. Plt. I. c,. Nempe a Neleo genus ſuum deriuabat Soblon, Codri filio, itemque Neptung. Laert. I, Mater eius iure ſanguinis iuncta erat Pi- 49. Scſtrati matri. Frater ipſi ex iisdem pa- Toer 'n rentibus erat, nomine Dropides, anno poſt Solonem apud Athenienſes Ar- chon, a quo Plato genus duxiſſe crede- Laert. I. batur. dalamine iuxta Laertium na- 46. tus eſt Solon: quae cauſa fuit, cur mor- ti proximus corpus ſuum dalamina cu- Eaert. I. lat Fnilocles, Didymo allegatus. Qui peret deportari, a parentibus tamen & domicilii loco Athenienſis nomen tulit. Pater eius profuſa liberalitate eous-Plut. Sol. que rem familiarem imminuit, vt ne-P. 79. B. ceſſariis etiam deſtitueretur. blon igi- tur, quem puderet accipere ab aliis, eoo genere natum, quod aliis ſubuenire ſo- leret, mercaturam exercuit. Sunt ta- men, qui augendae doctrinae magis & experientiae cauſa peregre eum egiſſe dicant. Sapientiaé enim ſtudia publi- ce ſequebatur, & ad extremam vſque aetatem affirmare ſolebat, diſcendo ſe conſeneſcere. Opum exiguum ei erat ſtu- dium, ſed diteſcere cupiebat ita, vt ille —— - — cut affluit auri Copiae tum frugum cuiſet opima ſe- ges: * Verti, vt Stanleio iſta accepta fuerunt. Ce- terum plahe alius eſt ſenſus Plutarchi, & ſane quo- modo dici poterit, ſtudioſum diuitiarum Solonem non fuiſſe, qui voto illo prout a Stanleio repraeſen- tatur, nihil praetermittit eorum, quae ad opes per- tinent. Verba Plutarchi ſunt &ια„α ρ OPniy αο.ονιςρ πρι 5õäü N — . K/ Efvooρh Sõ r Erwori ' itaiovos ι , Koατααυαvze αα — 45 „. —* „ —–„ Tæsi re ατιαρασα οαορσι Hai ιτ „₰ ovαα Sarde 2 1 67* 2 Pindſog, Hn σα Srp, Pipvsſ& Aροöναο. quorum iſte eſt ſenſus: Perinde elſe diuitem eum, qui ri cte baleat, Bentre, latere, pede, quam eum, qui auro, argento, praediir opulentir, atque iumen- tir abundet Iuuenem etiam & foeminam ſi ae- tatulan & formam amittunt, gquae ipſis ſit opunm loco, barmoniam tamen retinere, h. e. corporir ſta- tum bene diſpoſiti, in quo affatim adhuc ſit diuitia- rum. „ . 7 Grex Plut. p⸗ 796, ſila leg. 5233.5, Ont. ) — 0⏑ — — — anſan. Attic, c. 40 Mut. Sol. 1 5,92. B, P Demo- Ahen, de ſlla leg N 129 3., il den 8. 3. 1. n. degm46 addegni⸗ dam in eeen, Dlut. Sol, ,79,. P. falſa leg. CAP. I EIVS PARENTES PATRIA, VITAE GENVOZ 29 Grex roge, equum, mulique; & qui t corpore toto Non aegre affecto, compoſitoque male. Praeterea ſtorens natorum, & coniu- –— gis aetas Florene, quem recreet, pulchraque orma ſuae. & alibi: 1 1 Non ſperno nummos, ſiſit poſſMto iuſta, At nolo iniuſtos, vltio nam ſoqiuitir. Plut. p. Ceterum, quod fuerit profuſior So- 79. E, lon, & vita mollior, atque in verſibus magis, quam philoſophum addeceat, lu- xurietur, id ex vita mercatoria putant ei haeſiſſe. Siquidem pro multis & grauibus periculis, qui iſtud vitae ge- nus ſectantur, homines liberioribus deliciis appetant recreari. Ad Paupe- rum autem potius quam opulentiorum claſſem eum pertinuiſſe, ex iſtis verſibus eius liquet: Pauper eget, frigetque bonus, turba improba abundat: Virtutem aſt nolim vendere dini- tiis. Aeternum virtus nunquam immutata manebit, Dur- alius posgidet atque a- 1ts. CA P. II. VT SOLONIS CONSILIIS SALAMINA, CYRRHAM ET THRACIAM CHERSONESVM CEPERINT ATHENIENSES. Dt. e Vlis (inquit Demoſthenes) eob- .233. S. 1Wearie atque abiecis iluſtres ſapi- entiae ſtudia reddidere. öblonis & vi- ventis & mortui ſumma gloria extitit, cui ſupremi honores non fuere denegati, quod fortitudinis ſuae monimentum Me- garenſ' trophaezum, ſapientiae vero, Sa- lbaminis recuperationem ſtatuiſſet. E- pauſan. . . . 2 ius vero rei iſta fuit occaſio; Defece- Attic. c. . . 0. rat ab Athenienſibus Salamis ad Mega- Plut. Sol. renſes. Athenienſes vero, poſtquam Pee. B. complurium annorum moleſtiſſi- hen, de Mum pro Salamine recipienda cum leg Megarenſibus bellum geſſiſſent; adeo illos poſtremo eius pertaeſum eſt, vt gem ſcripſerint, capitis poena, ne quis rogationem ferret ad populum de Sa- lamine recuperanda. Solon autem, gra- viter eam ferens ignominiam, quum vi- deret iuuentutem magna ex parte occa- ſionem quaerere, arma denuo mouen- di, neque audere tamen metu legis, de- mentiam ſimulauit, illeque rumor per penitus conſilium iſtud abiicientes le- vrbem vt emanaret, effecit. Clam ve- ro compoſitos a ſe elegos edidicit, at- que ita pileatus, vel, vt Laertius ait, co- Laert. I, ronatus in forum proſiliit. Ingenti 46. vero circa eum concurſu facto, ſugge- ſtum praeconis conſcendit, ſuosque elegos decantauit exorſus ita: Adſum praezclarae praeco balaminis ab ora In coetum veſtrum dulce po-ma fe- 16nS. . Verſus autem, quibus maxime Atheni- apud La- enſes mouebat, iſti fuere: ert. l. e. ᷑' viinam ſuerim Pholegandrius aut Sicinités Ac muta a foret Attica terra mihi. Nam ſubito fama haec hominum voli- tabit ad aures Ecce orbir ciuem, cui Salamis pe- riit. item iſti: Quin salamina igitur, ſarturi dedecus, imis ? Ila decus nobis, ſubdita, reſtituet. D 3 Titulus ſoluebant illud verſus fere centum, illi- que fummo nitore. Finito cantuplau- ſus ſequebatur amicorum, Piſiſtrati ma- xime, qui ciues, vt ſequerentur eius conſilium, impellebat. Hac arte ab- rogata lex fuit, bellum recruduit, eique raeeſſe Imperator Solon iuſſus fuit. ulgata eſt fama Piſiſtratum in ea expe- ditione ſocium eum ſibi adſciuiſſe, vn- de natum, quod omnem expeditionisil- lius gloriam Piſiſtrato tribuant nonnul- li, in quibus Frontinus eſt, Aeneasque cum ſuſtino. Goliada igitur claſſe pe- tiit, voi feminas Cereris ſacris occupa- tas inueniens, hominem fidum trans- fugae ſpecie miſic Salaminem, qui moneret Megarenſes, ſi primarias A- thenienſium matronas redigere cupe- rent in poteſtatem, Coliada ſecum quam ocyſſime vt nauigarent. Mega- renſes fidem dictis habentes, viros ali- quot naui impoſitos miſerunt. Solon vero, vbi aduertit eam ex inſula aduehi, mulieres faceſſere iuſſit, totidem adole- ſcentibus imberbibus earum ſtolis in- dutis, mitris item calceisque, qui pu- giones ſub veſte conderent, & in litto- re luderent & ſaltarent, dum hoſtis de- ſcendiſſet, anchorisque nauis ſtaret fir- mata. Dum vero haec ad eum modum agebantur, Megarenſes falſi ſpecie, na- vim applicare feſtinabant, inque eos ef- fundebantur, velut feminas capturi. Polyaen, Illi vero ſtatim pugionibus expeditis, gere tes. non feminas ſe eſſe monſtrabant, ſed Plut. I. e. 1108. Occiſis vero hoc modo Mega- renſibus ad vnum omnibus, Salaminem inſulam petiere Athenienſes, eamque obnoxiam ſibi reddidere. Plut. I. e. Negant alii eo modo occupatam fuiſ- ſe, verum potius Solonem, accepto a Delphico Apolline oraculo: Heroas ſacris colito, ſolum hocce tuentes, Ferali fundus quos vrna condit Aſopi. CA P. II. Plut. I. c. Titulus illi poemati Salaminis erat, ab- nocte in inſulam transmiſiſſe, victimas- que Periphemo & Cichri, heroibus, im- molaſſe. Inde ab Athenienſibus quin- gentos accepiſſe voluntarios, ea lege, vt ſi cepiſſent inſulam, penes eos eſſet re- rum in illa ſumma. Nauigiis igitur pi- ſcatoriis, comitante vna naue, quae tri- ginta remis agebatur, deductis ſuis, an- choras eum leciſſe prope Salamina, ad promontorium, quod Euboeae obiici- tur. Megarenſes, qui Salamine erant, eo nuntio allato, ſed incerto, tumultua- rios ad arma concurriſſe, & nauem, ſpe- culatum quid agerent hoſtes, miſiſe. Qua, quum propius mouiſſet, op- preſſa, Solonem, Megarenſibus caeſis, delectos ei Athenienſes impofſuiſſe, uibus iuſſerit, vt vrbem peterent re- 4, quantum fieri tamen poſſet tecte. Simul cum ceteris Athenienſibus pu- gna terreſtri Megarenſes eſſe aggreſ- ſum, qua dum decernerent, feſtinata opera naui impoſiti vrbem expugnaue- rint. Cui quidem famae ex ſolennibus eorum accedit autoritas. Siquidem nauis Attica ſilentio primum appellere olim ſolebat, inde, illis cum clamore & fremitu aduolantibus, vir vnus armatus exiliebat, atque ad promontorium Scirradium terra venientibus obuiam procurrebat. Proxima loco, vbi haec fiunt, Martis eſt aedis, a Solone extructa: ſuperauit enim Megarenſes, & quos- cunque praelii calamitas reliquos fece- rat, datis induciis, omnes miſſos fecit. Aelianus duas fuiſſe ait, quas ceperit V. H. Megarenſium naues, quibus Athenien- ſes impoſuerit, Duces atque milites, ar- ma hoſtium arripere iuſſos, quo falſi Megarenſes caeſi fuerint, priusquam ad arma venire poſſent. Verum enim vero Megarenſibus in Ylut. l. c. pertinacia perſiſtentibus, multisque cladibus parte vtraque illatis atque ac- ceptis, Lacedaemoniorum arbitrio permiſſa 20 ert. N La. T SOLONIS CONSTLMS &SAL AMINA, CPRRAMl, &. permiſſa res fuit. Apud quos Solonem omeri autoritatem allegaſſe aiunt, inſerto vno ex nauium catalogo verſu, quem hoc modo in iudicio locum re- adde La- preſentauerit: ert. L. I. Aiax adduxit bis ſex Salamine cari- 8. 49. nas Cecropiaeque illas Katuit ſtatione phalangum. Quo poſteriore verfu a ſe addito probare conabatur, Salamina Atheni- enſium olim fuiſſe. Ipſi tamen Athe- nienſes haec tanquam fabuloſa explo- dunt. Solonem vero probaſſe apud judices aiunt Phileum & Euryſacem, Aeacidas, ciuitate ab Athenienſibus donatos, hanc infulam eis tradidifſe, habitauiſſeque hunc in Braurone Atti- cae, illum in Melite, trahereque Philai- darum tribum, ex qua erat Pifiſtratus, Aelian. a Phileo nomen. Sc igitur Megarenſes VII, 19. Jicendo vincebt, non verborumlenocini- s eis ſüperior, fed argumentorum ponde- re.,. Vt vero penitus eos conuinceret, ar- Plut. I. c. gumentum ex humandi apud Salamini- Ss ritu petebat, & inſcriptionibus, in Laert. H, quibus nomina tribuum adderentur, 48. Prout effoſſis quibusdam tumulis de- monſtrabat: id quod Athenienſium non Megarenſium moribus erat con- ſentaneum. Nempe Megarae mortu- os ſepeliebant obuerſa orientis plagae facie, Athenis occidenti fepeliendi vultum obuertebant. Hereus tamen Megarenſis, negato hoc ipſo, Mega- renſes quoque mortuos orienti obuer- tentes faciem ſepelire aiebat: Quin & Mud allegabat, quod fingulos loculos habeant Athenienſes, Megarenfes ter- 10S & quaternos eidem ſepulchro in- ferre ſoleant. Soloni autem adiumen- to Apollinis quaedam oracula dicun- tur fuiſſe, quibus loniaw Salamina Deus appellabat. Iudicata cauſa haec fuit a Spartiatis quinque, Critolaida, A- 31 momphareta, Hypſechida, Anaxila, & Cleomene. His geſtis magnam Solon gloriam & plut. I. c, autoritatem apud omnes indeptus eſt: p. 33. F. Paulo poſt tamen maius nomen & clari- us apud Græcos eſt conſecutus. Cauſam enim defendens Delphici templi, Cir- rhaeis illud profanantibus, agrumque eius imminuentibus, Solon, ſubueni- endum ei efſe a Graecis dictitabat, ne- que permittendum, vt in oraculum iniurii Cirrhaei eſſent, ſed fuccurren- dum eſſe caufae Dei. Ab illo igitur excitati iuerunt ad arma Amphietyo- nes, magno, vt Ariſtotelesait, ſtudio, àp. Plut. qui & autorem eius ſententiaesolonem “ dicit extitiſſe. Rem autem cuius autor ap. eund. Solon fuerat, ab oraculo eſſe appro- batam Aeſchines ait: pſum Solonem Ducem ei bello factum nonnulli, alii Alcmaeonem affirmant. Omnibus ta- men Graecorum copiis, Pauſania teſte, in Phec. Ciſthenes, Sicyoniae tyrannus, datus “37: eſt imperator, cui, vt a conſiliis eſſet, Solon iungebatur, Athenis accerſitus. Suidas eum vt hoc bellum conſiliis mo- in V. So- deraretur electum ait ab iis fuiſſe, qui lon. l. c. ſcripti erant ad illud milites. Cirrham bolyaen. interea dum Cliſthenes oppugnaret, L. 3. c. 5. oraculum de victoria conſulebatur, a bauian- 2 . Phocic. c. quo iſtud datum reſponſum fuit: XxxVII. Non datur ante vrbis celſas euertere p. 894. turrec, Caeruia quam lucis immiſorit Am- phitrite Rauca ſtuenta meis, vaſti de gurgite Ponti. Quo oraculo relato Solon ſuadebat, vt Fauſan. Cirrhaei campi Apollini ſacrarentur, ſic ib, enim fore vt ſacros Apollinis lucos ma- re alluat. Alio quoq; aſtu aduerſus Cir- rhaeos vtebatur. Pliſtum fluuium, medi- am vrbem ſecantem, in alium deduxerat alueum: Nihilominus tamen obſiden- tibus peruicaciter obnitentes ciues, partim Plut. p. 84. A. 32 partim ex fontibus hauſtas, partim a pluuiis ſuppeditatas aquas, ciſternis collectas bibebant. Hellebori igitur radices in Pliſtum coniici curabat: cum- que penitus iis infectas fluuii aquas perſenſiſſet, priori eas alueo reddebat. Cirrhaeos igitur, auide aquas iſtas hau- rientes, perpetua alui profluentia in- uaſit omnes, qua adacti moenium prae- ſidia deſerere cogebantur. Amphicty- ones vero vrbe expugnata, poenas a CAP. 6A. III. Cirrhaeis poſcentes Deos ſunt vlti. Duo iſta ſtratagemata vero Cliſtheni ab aliis adſcribuntur. Prius quidema Polyaeno, a Frontino alterum, cuius rei minime obſcura ratio eſt: Cliſthe- nis nempe auſpiciis, conſilium ſuppe- ditante Solone, ea patrata fuere. Denique Solon etiam fuit, qui Athe- Laert. I, nienſibus, vt Thracicam Cherſoneſum 47: in ſuam poteſtatem redigerent, autor extitit. L. III. . 5. L. III. . 7. III. . VT SEDITIONES IN PATRIA SEDAVERIT, ET MVNVS *ARCHONTIS FVERIT CONSECGVTVsS. Iu Cylonium ſcelus ciuitatem agi- cauerat, ex quo conſortes coniu- rationis Cyloniae, Mineruae ſupplices, a Megacle Archonte ad iudicium ſub- eundum fuerant compulſi. Nempe annexum ſimulacro filum illi tenentes, vbi Eumenidibus appropinquaſſent, rupto ſua ſponte filo, Megacles cum Collegis eos corripere inſtiterunt, qua- ſi Dea fuplices reliciente. Atque eos, qui extra templum erant ſaxis obru- erunt, qui vero ad aras cucurrerant, hos iugulauerunt. Solos miſſos fece- runt eos, qui ad vxores eorum manus tetendiſſent, illique impiati vocati, de- teſtabiles habebantur. Qui vero Cy- loniorum ſuperſtites fuerant relicti denuo opibus inualuerant, atque per- Petuas cum Megaclis poſteris exerce- at inimicitias. Quo igitur tempore maxime flagrabat ſeditio, & diſceſſum in partes erat, iam in autoritate erat apud populum Solon, qui principi- bus adhibitis Athenienſium intercefſit, rogandoque & hortando eos, qui impi- ati dicebantur induxit, cauſam vt di- cerent, iudiciumque fubirent, apud trecentos ex primoribus iudices. My- ron aétoris partibus fungebatur, fu- eruntque damnati iudicum ſententia, vt quotquot eorum in viuis eſſent, exilio mulctarentur, defunctorum ve- ro cadauera effoſſa trans fines proii- cerentur. Inter hos motus Niſaeam expugna- uerant Megarenſes, imo & Salaminem Athenienſibus denuo eripuerant. Ter- rores ac ſuperſtitio, variaque ſpectra vrbem occupabant, ac vates piacula quaedam noxasque, quae expianda es- ſent, extis ſignificari denunciabant. ere Peſtis praeterea exercebat ciuitatem, . oraculum vero luſtrari vrbem praeci- bplut. lc. piebat. Eam ob cauſam Niciam“ mi-Laert. ſere Nicerati Filium, Epimenidem, ex bc. Creta qui accerſitum iret, quem Athe- klut. .c, nas delatum hoſpitio Solon excepit: cum quo ille amice conuerſatus, variam ipſi impertitus doctrinam eſt, &, ad leges ſcribendas vt animum adiiceret, effecit. Eam vrbis luſtrationem me- inChron. morans Euſebius temporis calculo de- ficit, ad annum II Olympiadis XLVHIHI— eam referens, quo excedit Suidas Laert. c. XLIV Ol. eam contigiſſe dicens. O- ptime rei geſtae circumſtantiis conue- nit Laertii ſententia, qui XLVI O- lymp. id factum ait. Cylonio tumultu compoſito, & ex- Plut. p. tirpatis eius ſceleris miniſtris, denuo 84 . eiues AAWo SEDITIONES IN PATRIA SEDAVERIT, && ciues in veterem relapſi ſunt de repu- blica conſtituenda diſſenſionem, qua in tot partes diſtrahebantur, quot di- uerſae in Attica erant populi claſſes. Qui vrbem & arcem habitabant Demo- vocantur cratiae fauebant. Qui mediterraneam lut. 7eòtιο eid. —– tenebant, paucorum praeferebant do- minatum; maritimam qui colebant re- gionem, mediam quandam mixtamue reipublicae formam probantes, vtrique Parti obſtabant, quo praeualere poſſent minus. Eadem tempeſtate perturba- tiſſima Reipublicae facies erat, flagran- te pauperum cum diuitibus ex inae- qualitate diſſenſione. Vna fſupereſſe ratio ad pacem videbatur, ſi res ad vnius dominatum rediret. Totus populus aere alieno diuitibus erat obnoxius, atque illis vel ruſticas praeſtabant ope- ras, ſextantem fructuum penſitantes, vnde Hecdemorii & Thetes appellaban- tur: vel corporibus oppigneratis Cre- ditoribus, duci, vt vellent, a credito- ribus poterant, partimque domi ſer- viebant, partim extra patriam venun- dabantur. Multi, neque enim vetabat lex, liberos vendere cogebantur, vr- beque excedere, ob foeneratorum crudelitatem. Maior pars, cui plus a- nimi eſſet, coitione faéta, ſeſe mutuo cohortabantur, ne ea tolerarent diuti- vs, ſed vnum caperent ducem, virum fidum, eosque liberarent, qui vadimo- nium deſeruiſſent, agros diuiderent, totumque reipublicae ſtatum muta- rent. Tum prudentiſſimi Athenien- ſium, Solonem inprimis omni vacare crimine iudicantes, neque opulento- rum in iniuria ſocium, neque neceſſi- tatibus implicatum inopum, orauerunt eum, vt Rempubl. capeſſeret, & com- poneret controuerſias ciuium. Dicit tamen Phanias, Lesbius, ſeruandae Rei- Publicae ſtudio, dolo vtramque partem eum circumueniſſe, pollicendo clam egenis agrariam legem, opulentioribus packorum confirmationem. lpſe ta- men Solon primum ſe ancipitem hae- ſiſſe ait, an iſtud ſuſcipere negotium debeat, deterritum horum auaritia, il- lorumue inſolentia. Creatus tamen Male ap. Archon fuit, Philombroto qui ſuccede- Rraal e- rat Cle- ret, (anno III Olymp. XIL-VI,) quo ombroto tempore leges etiam condidit ſuas, ſi-Laert lic. mul concordiae arbiter & legislator: Pergratus diuitibus vt locuples, pau- peribus vt probus. Vox eius in ore Populi paſſim ferebatur: Aequalitatem Certaminis cauſam non eſſereaque tam lo- cupletibus placebat quam pauperibus; Parte altera de numero & menſura eam, altera de dignitate accipiente, atque vir- tute. Quamobrem in ſpem ereéta vtra- que pars ei fauebat, eique Reipublicae illius principatum offerebat, quam tum in poteſtate habebat, ſium omnibus au- Xilium ei offerentibus. Multi etiam, qui neutras partes ſequebantur, quia vide- bant, quam difficile ſit, Reipublicae ſta- tum ad legem reuocare & rationem, non abhorrebant a Principe creando, pru- dentia qui excelleret atque iuſtitia. Di- cuntque nonnulli iſtud a Pythia re- ſponſum eum accepiſſe, Ad puppim reſidens moderator di- rige curſum, Maltus Athenarum populus tua ſi- gna ſoquetur. Maxime autem neceſſarii eum inſe- ctabantur, quod tyrannidis nomine deterreri ſe pateretur: Quaſi Regis vir- tus diffuſa per omne imperium non es- ſet vtebanturque Tynondae exemplo, * Ita male verba Plut. vertit Stanl. quorum ſen- ſus eſt: Quaſi Birtus eius, qui tyrannidem ſuſci- Ppiat, in regnum eam ſtatim non ſit mutatura: Ver- ba Plutarchi ſunt: doαgοα S Ao †3 Xaα. 5 7 4 Tog &⅛ρνν Rρναονιεαdt Pevoéν. E olim 34 C AF. olim Euboene „& Pittaci, tum quoque Mitylenes Eeranar At fruſtra omnia iſta apud ipfum allegabant. Praeclarum funaln yrannidem eſſe aiebat, ſednon bpabere eximmm: Imo ad Phocum ita car- mine ſcribebat: Hem patriae, ciuis, peperci quod meae, TLyrannidem vero&cruentam vim ferox Nonattigi, nec pollui laudem meam, Non diſpudet: ſic omnibus nam prae- Riiti. Vnde patet magnam eius etiam ante leges perſcriptas autoritatem fuiſſe. CA P. IV. Ignominiam, qua eum nonnulli ob principatum, quem detrectauerat inſe- ctabantur verſibus ipſe expreſſit, quo- rum ſenſus eſt iſte: Non mens Sbloni, non valet vis conſili, Quod obtulit Deus bonum qui re- ſpuit, Iam rete piſces continet, ſod negligit Hic, deſtitutus mente, ſenſu hic ca- rens. . Ni ſit, opes non vellet ipſe maximas Die vel vna, C. cropisdue Regiam Tenere? poſt tundi & perire fun- ditus. IV. WID INNOVAVERIT ARCHON DVM ESSET, ET PRL. MO DE SIS SACHTHIIS (WIDEM. 1. e. Qumbvis deprecatus Reipubli icaeé ge⸗ P· rendae munus fuiſſet, non ſegniter tamen illud geſſit, neque ad gratiam po- tentum, neque talibus conditis legibus, quibus iis placeret, qui rebus Ppfum praefecerant. V bires tolerabilis er at, ibi nihil correxit vel mouit, veritus, ne ſ̃ rempublicam vndequaque miſcuiſſet & confudiſſet, vires deſtituant ad eam re- ficiendam & optima ratione temperan- dam. At quae ſuadendo apud obſecun- dantes, & cogendo apud eos, qui cogi poſſent, ſeſe obtenturum ſperaret, ea, prout ipſe ait, perficiebat, vna vim & iuſtitiam copulang. Vnde poſtea in- terrogatus, an optimae ſint, quas Athe- nienſibus dediſſet! leges? Optimae, re- ſpondit, quac accipere illipoterant. Plut. d. Primum in immutatis ab eo in Re- D. publica hoc fuit: αστν τν introdu- aert. h, Cebat, erat autem illa corporum poſſe ſio- Meſ z. numque redemtio. Vel, vt Hefychi- cοααιαι VS definit, lex, qua publice priua- timue contractum aes remittebatur, ab excuſſa vſurarum iniquitate ita ap- Laert. c. pelata. Super enim corporibus iſta * aetate foenerabantur, multiq; per ino- piam mercede ſeruiebant. Inſtituit i igi- Pluta tur, vt ſuperiore tempore contracta debita omnia remitterentur, deinceps autem ſuper corpore nemo foenerare- tur, hocque voce mitiore αασααι ιααι appellauit. Non defunt, qui affir- ment, (Androtione quoque eis ſuf- rch. ib. D. fragante, ) non condonatione aeris a- lieni, ſedvſurarum moderatione alle- vatos pauperes acquieuifſe, idque α— a dριοοο aπ⅓1 appellaſſe, ſimulque et- iam menſuras auxiſſe, & monetae pre- tium. Quippe minae, cuius valor fuerat antea drachmarum LXIII, cen- tum drachmarum pretium ſtatuit. Itaq; cum maiorem ſummam pauperes mi- nore aeris quantitate exſoluerent, mul- tum accidit commodi magnum aes dis- ſoluentibus, nihil tamen creditoribus detrimenti. Maxjma tamen Scripto- rum pars conſentit, omnino priori- bus tabulis fuiſſe derogatum, quod o- ptime conuenit cum verſibus Solonis, quibus gloriatur, agri ſeſe antea, pigno- re nexi, ſxos pash, im terminos remoniſſe, quas quae pridemſerusebant nunc libera ſſe, & iuinm,ob'aes alienum innexum abdu- Warrium, alios inpatriam ſo reuocaſſe, lin- guae patriae iam, vt qui per varia loca errare coacti fuerint, oblitos, alios dura ihidem oppreſſos ſoruitute in libertatem Diod. L. ſſeruiſſz. Eandem Legem Diodorus Si- I. P.72. Culus apud Aegyptios obſeruat vige- . re, & ab iis etiam Solonem eam, qui tamen hoc aetatis in Aegypto nondum fuerat, accepiſſe arbitratur. Plut. ib. Iſta vero agenti res acerbiſſima eue- F. nit. Dum enim vfurariam iniquita- tem reprimere cum maxime ſtuderet, &, orationem rei congruentem medita- tus, conueniens ei exordium quaere- ret, amicis, ſibi maxime neceflariis, Co- noni, Cliniae & Hipponico, eum ſibi animum haut eſſe prodidit, vt agros moueret, ſed vt aes alienum induceret. Hi igitur legem ilico praeuenientes & Praeuertentes, ingentem a diuitibus pe- cuniae vim ſunt foenerabati, qua agros comparauere. Propoſita inde lege, poſſeſſionibus hi fruebantur, neque argentum reddebant creditoribus. Id vero notabilem labem Soloni adſperſit, qui defraudationem vna cum ceteris paſſus non fuiſſet, verum ſocius eſſet defraudatorum. Mox tamen hoc cri- Laert. I, men dilutum eſt quinque, vel vt Laerti- 45 Vs ait, ſex talentis: Ea enim ſumma foe- nus exercebat: Quam, vt lex iubebat, expunxit, vtque idem facerent aliis, teſte eodem Laertio, perſuaſit. Alii, in quibus etiamPolytelus Rhodius eſt, XV Talenta eum expunxiſſe aiunt. Ami- lon. P S L I & Legislatorem elegere Solonem, D. nec vero poteſtatem vllis circumſcri- ptam limitibus ei dedere, verum eius OVID INNOVAVFERTITV ARCGHON PDVM ESSEFT &. 35 ci vero ipſius vgaoaoaτı¹qꝶ*3eꝛniinde appellati fuere. „Neutrius tamen partis gratiam eoklut, b. iniuit: diuites enim offendebat, quod 37: . contractus antiquaſſet, pauperes, quod omnium pares non feciſſet, vt fore expectauerant, Lycurgi exemplo, for- tunas. Lycurgus enim, qui vndeci- mus erat ab Hercule, annosque com- plures Lacedaemone regnauerat, magna autoritate, amicis florens & opibus, quibus adiutus perficere, quae Rei- publicae profutura putaret, valebat, vipotius quam perſuadendo, vt ocu- lum amitteret etiam, rem maximam ad ſalutem ciuitatis ſuae & concordiam perfecit, vt nemo, vel diues, vel pauper eſſet inter ciues. Id vero Solon, qui ex plebe erat, & medioxumae ſortis, con- ſequi non poterat. Sed nihil tamen praetermiſit eorum, quae in ſua eſſent poſita poteſtate, prudentia ſua ſub- nixus, & ciuium affectu. Multos e- nim ſeſe offendiſſe alia expec7tantes, verſibus ipſe agnouit, quorum iſta ſen- tentia eſt: Olim locuti laeta, iam infenſi mihi, Limis tuentur vt ſibi infenſisſimum. At ſimili quisquam potentiaſzet, Eum ne poplum hunc cenſeas via al- tera Pacare, quam lac pingue ſi demulſerit? Vtraque tamen pars non multo poſt agnouit, quantum communiiſta ſaluti conducerent, priuatisque finitis diſſi- diis, communia ſacra obiuit, αιρααι.⅓ Ocas ſacrificio nomine impoſito. CAP. vYv. VT IN CLASSES POPVLVM DIVISERIT ET IVDICIA INSTITVERIT. Plut. So-LTIs geſtis Reipublicae conditorem poteſtati, magiſtratus, conciones, iu- dicia, curiam permiſere, vt horum cuiusque cenſum, numerum & tem- pus definiret, praeſentia inſtituta pro E 2z arbitrio 36 CAP. Y. arbitrio vel abrogarer, vel confirma- ret. 2ut. 87. Primum igitur leges Draconis ob E ſeueritatem & poenarum atrocitatem Meurl. Cunctas reſcidir. Noxas enim perſe- S8ol. c. quutus eſt ille pene omnes capitali ſup- XII. p. plicio, vt & otii damnati morte muxta- 44. rentur: ac qui olus ſurripuerant Vel poma, in hos non ſecus ac in homicidas & ſacrilegos animaduerteretur. Vnde adde lepide dictum Demadi: ſanguine Dra- ree , conem non atramento ſiripfie leges. Hiſt. 5. Ipſe vero, vt perhibent, Draco roga- . tus, cur plerisque delictis poenam ſta- tuiſſet capitalem? reſpondit: ſe paruas 2 ap. A-quidem noxas tale ſupplicium credere riſt. mereri, maioribus vero puniendis, quod Rhet. II. zatuat, maius ſe non habere. Hero- „ ²3 dicus alluſione facta ad nomen ipfſius polit. Il, non hominis eſſe, aiebat, has leges, verum 10. Draconis, adeo erant ſeuerae. Et Ari- * Ando-ſzotelesb nihil inis valde ſingulare di- 4r⸗ gnumque memoria ait extitiſſe, illam ſi Aelian. Praetereas ſoueritatem, grauitatemque v. H. poenarum tantam, vt nulla expreſſa lege vVIII, So. vel edicto, ſed tacito Athenienſium con- Made ſenſu inr fueriz abrogatum, ſuccedente Sol. v. ** mitiorum Solonis legum vſi. Hae 416. Vero ipſo nomine“ quoque ab illis di- Menag. ſtinguebantur, véuwο apppellati, cum ad Laert. εααο dictae fuiſſent Leges Draconis. a 2. Conditae autem Draconis leges fuere 6 or. c. Olymp. NXXIX, anno ante leges Solo- Graec. nis iuxta Vlpiani calculum XLVII. ſab fin.p. Deinde Solon,cum magiſtratus o- *² mnes, penes locupletes, vt ante, ita A1. Srr.1. Porro eſſe cuperet, reliqua vero mu- p.309. B. ia Reipublicae, quorum plebs exors Suid. erat, facere promiſcua; cenſum ci- apax. Vium fecit, eosque in quatuor claſſes dicti ab eo, quod ducentas in vtroque diſtribuit. à“ Eosque, quorum faculta-? Pollux tes aridorum ſimul & liquidorum men-vIII. ſuras quingentas redderent, hos pri- adde mae claſſis fecit, & Pentacoſimedimnos Meurſ. I. vocauit, eosque talentum aerario pu-c. cab. blico inferre iuſſit. Secundae claſſis EIV. eos, qui equum alere, aut trecentas ef- c. e ficere poſſent: eos propterea Equites vocabat, eratque iis pendendumi ſemi- talentum. Tertiae claſſis ita Leugitae, i Pollux ibid. ..— 21 — pollux genere* menſuras penderent, illi minas I.c. ſoluebant decem. Reliqui omnes ap- pellati Thetes; his nullum magiſtratum permiſit, neque quicquam pendebant: Pollux hactenus tamen in Reipublicae partes “⸗ veniebant, quod in concione pariter ac foro admitterentur ad ſuffragia fe- renda. Quod initio quidem exiguum, poſtea magnum apparuit: in omnibus enim, quae apud Magiſtratus ageren- tur, ad forum conceſſit cuilibet prouo- cationem. Praeterea, legibus implicatius ſcriptis atque obſcurius, fori poteſtatem amplificauit. Qunmn enim decidi per leges non poſſent lites, euenit, vt nun- quam non opus haberent iudicibus fo- renſibus, ceu legum peritis. De hac ipſe egit aequatione verſibus iſtius ſenſus: Nam vires populo tribui, quantae ſa- tis eſent, Non detractus ei, aut amplifcatus honos. Sed negue diuitiis & opum ſplendore Juperbis Plus Cesſi quam quod ſum ratus eſſe Jatis. Vmaque praeualidis muniui pectora ſcutis, Iniuſte & neutros vincere ſiſtinui. * Vlpian. . in De- * Bxpreſſi ſenſum, quem ſibi hic Stanleius a moſth. latino interprete obtrudere paſſus eſt, & quem Timocr. Meurſius quoque ſequitur in Solone c. XIV. At P·281C. nulla in es lux. Dicam quod ſentiam: Zeugitae 1 Plut. l.c. dicti, quod bini ſemper coniuncétim iſtam penſio- p. 87. F. nem dare deberent, Czρρenim iugum eſt. Eo- que pertinent Plutarchi verba, dig sroor „v XTNAMOYOTEPQN, quibus iunctis duobus ſem- per menſura fuit &c. vbi male interpr. Lat. quο.. . rum triusque generis ſimul ducentae erant. Eo Ep. X C. Eo Senecaalludens, Solon, inquit, A- L. H.7. 4. thenas aequo iure fundauit. Et Iuſti- nus: Tunto temperamento inter plebem ſenatumque egit, vt ab vtrisque parem Aen. Ga- gratiam traheret. Non ſiuit, Aeneas aeu? Gazaeus ait, Viro alicui peculiarem dari . aö. legem, ſed eandem omnibus hominibus poni. Plut. p. Concilium quoque Areopagitarum, 88. D, ita pergit Plutarchus, ex annuis conſti- tuit Archontibus, cuius membrum & ipſe, qui praeſidebat,* fuit. Cum- que animaduerteret populum ex re- miſſione aeris alieni ferocientem, acin- flatum, alteram inſuper curiam con- ſcripſit, legitque ex ſingulis quatuor tribubus centenos viros, qui decretum facerent ante concionem, vt ne quic- quam populus, niſi ex ſenatus conſulto, rogaretur. Supremum Senatum o- mnium arbitrum, & cuſtodem conſti- tuit legum, arbitratus minus fluctuatu- ram ciuitatem, plebemque futuram tranquilliorem, quaſi in anchoris curiis duabus ſtantem. Atque ita maior IN 6CLASM1ςPOPVLVM DIVISERIT, &. 37 ſcriptorum pars Solonem Areopagum conſtituiſſe aiunt, in quibus & Cicere Cic. L. I. eſt. Quod eo confirmari videtur, officc. 21 quod nuspiam Areopagitarum Dra- co meminerit, ſed vbique in rebus ca- pitalibus Ephetas nominet. Odtaua tamen Solonis lex tabulae XXiſtaba- bet verba: Qui ante Splonem Archon- tem notati infamia fuerunt, integra fa- me ſunto, iis exceptis, qui in Areopago, vel qui apud Ephetas &w. ſunt damnati. *Certumque eſt longe ante Solonis Meurſ. *tempora Areopagum & ſenatum fu-Areop. «iſſe, & ad illa vſque tempora lectos in*: 111. * eum promiſcue omnes, quotquot ce- teros nobilitate, autoritate & opibus "antecellerent. Solon autem eum re- „formauit, ſtatuens, vt illi deinceps tantum legerentur, qui archontum *“munere funcli eſſent.“ Pollux autor eſt, Mill ex bblonis in- r. Eilk. Rituto accuſationes iudicaſſe. Deme-“ trius Phalereus primum eum Demar- ap. Schol. chos inſtituiſſe ait, qui Naucleri antea ad De. dicti fuerint. Nub. p. 125. E. CA P. VI. LEGES SOLONIS. REpublca ita conſtituta, curiisque ordinatis, ad leges condendas ſe contulit, quod adeo ei egregie ſucceſſit negotium, vt apud omnes legislatoris titulo ornatus, cum Cretenſe Minoe & Lycurgo, Lacedaemonio, allegetur, cu- ius Legibus, Tacito autore, a Solone conditae quaeſitiores ſunt & plures. Annal. Tantopere vero praeſtiterunt priſcis III, 26. Jegibus eae, quae ab ipſo funt condi- Manuel. „t., quanti venit aeſtimandum, quod Palaeol, c . . .A1. —. poſtremae illae fuerint, & ciuitati Protr. ad . 5 doctrin, ſemper manſerint. Nam viſae ſunt Eillis, quibus latae erant, publicis ipſo- *rum ornamentis, quanquam ea ciui- * tatum aliarum ornamenta ſuperarent, *longe ſane illuſtriores: ipſaque arce, *„quam munitiorem ceteris, quae vbi- que terrarum eſſent, exiſtimabant, „inſigniter munitiores: longo deni- *que interuallo rebus ipſis, quibus ſeſe efferebant, meliores.“ Neque minor earum apud exteros erat exiſtimatio: adeo vt Romani, cum de legibus conue- niret, de latore tantum diſoreparet, Mi- Liu. L. III ſerint legatoæ Athenas, S. Poſtumium“ 31. * Haec quoque minus accurate ex Plutarcho refe- — . — X y2 runtur, verba eius iſta ſunt, 7/o α α o*αςο „ — . . . —. α° Ae&Dꝶ—e⅜I VÜυσÜι, quae reéte mihi Plutarchi interpres vertiſſe videtur: in quo erat ipſe quoque, quod Arcbhon fuiſſet., E. 3 Album, 38 CA. Album, A. Manlium, P. Sulpitium Came- rinum, iuſſerintque inclytas leges Solo- nis deſeribere, * quas exlibris Solonis Aurel. *translatas XII tabulis decemuiri ex- vic. dec poſuere.“ Hinc Ammianus Marcel- vir.ll. c. linus ait, Solon ſententiis adiutus Ae- Arnn. guoρq Sacerdotum, latis iuſto modera- an. l. Mine legibus, Romano quogque iuri maxi- XXII. c. mum addidit ſirmamentum. 16. Exlegibus vero ipſius ſequentes a- pud Plutarchum atque alios conſerua- tas legimus: pjlus. Sol. TP'ulſato aliquo, vel laeſo, vel violato, p. 88.0. Puigue ius erat, cui facultas ſupphetebat & voluntas, autorem iniuriae poſtulare & reum fucere. * Et recte, vt addit *Plutarchus, legislator ciues aſſuefecit, *Vt alter alterius, quaſi vnum ſit corpo- *cris ſui membrum, ſenſu & dolore tan- *geretur. De infamia notatis: Qui ante Ar- choniem svlonem infamia notati fuere, integra fama ſunto, exceptisiis, qui in Areopago, vel gui apud Ephetas, vel in Prytanaeo a Regibus dammati homicidii, aut latrocinii, aut affectati regni, ſo- lum exilio verterunt. Octaua iſta lex erat tabulae XIII. Erant autem duo infamiae genera, eo quod minus erat, officio mouebatur illa notandus, & ab omni honore vel officio in Republica gerendo arcebatur. Eo autem quod maius erat, ipſe cum liberis cuiuis impu- ne occidendus permittebatur. Ex ceteris eius legibus ſingularis im- adde primis & noua illa eſt, quaeæ eum, inſedi- Meurſ. tione qui fuiſſet neutram partemſequu- Soion. * tus,infamia notat. Allegat eam exAri- Noct. ſtotele Gellius ſequentibus verbis: & Att. L. II. ob iſeordiam, diſſenſionemque, ſeditio at- c. 12. que diſeordia populi in duas partesſie- ret, &, ob eum cauſam irritatis animis, vtrinque arma caperentur pugnaretur- que, tum qui in eo tempore, in eoque ca- Juciuilis diſcordiae, non alterutri parti ib. D. ib. 89. — PI. ſeſe adiunxerit, ſod ſolitarius, ſepara- tusque a communi malo ciuitatis ſeceſ- ſerit, is domo, patria, fortunisque omni- bus careto: exul extorrisque efto. Nempe volebat, vt nemo, nullo malo- Plut. l. e. rum Reipublicae ſenſu affectus, ſuarum *rerum tantum ſecuritati proſpiceret, *neue quispiam gloriaretur, quod pa- *triae non tangatur dolore vel morbo: ſed vt ilico partibus ſe melioribus & * iuſtioribus aſſocians, cum iis periculo ccſe offerat potius, illisque ſuccurrat, P *quam operiatur extuto, vnde ſtet vi- *„Ctoria.“ “„Quum hanc legem Solo- Gell. l. e. *nis, Gellius inquit, ſingulari ſapientia “*Praediti, legiſſemus, tenuit nos gra- *vis quaedam in principio admiratio, *requirentes, quam ob cauſam dignos *ceſſe poena exiſtimauerit, qui ſe procul *a ſeditione & ciuili pugna remouiſ- *„ſent. Tum, qui penitus atque alte *„Vſum & ſententiam legis inſpexerat, *non ad augendam, ſed ad deſinendam *ſeditionem hanc legem eſſe, dicebat. Et res prorſum ſe ſic habet. Nam ſi boni omnes, qui in principio coercen- *dae ſeditioni impares fuerint, popu- „Ium partitum & amentem non deter- „ruerint, & ad alterutram partem di- vViſi ſeſe adiunxerint, tum eueniet, vt, *quum ſocii partis ſeorſum vtriusque *fuerint, eoque partes ab iis, vt maioris autoritatis viris, temperari ac regi coe- *„Perint, concordia per eos potiſſimum reſtitui, conciliarique poſſit: dum & “ſuos, apud quos ſunt, regunt atque „mitificant: & aduerſarios ſeruatos *magis cupiunt, quam perditos.“ Ci- 44 Attic. cero ea lege allegata, capiteſancitam le- X. Eb. gem fuiſſe dicit, eo fortaſſe, quod de n- Jamia generis ſeuerioris eam interpre- taretur. Abſurda autem & ridicula, vt ait Plu-l. c. B. tarchus, videtur illa lex, quae puellae nde. opulentae, orbae, concedit; ſi ille, ui golon. c. eam xVI. Plu n Con gal. 13 u lon. olo Hec All. 0 ie, LEGES SöOLONISOS 39 eam ex legehabet, dominus illius factus, rem cum ipſa habere negueat, vt emari- plut. 1 c, ti proximis quenquam admittat. At- qui aiunt nonnulli recte id conſtitutum fuiſſe in eos, qui inhabiles ad venerem cum ſint, pecuniae tamen cauſa diuites illas orbas matrimonio ſibi iungunt, in- feruntque vim naturaeob legis priuile- gium. uum enim cernunt licere orbae, quem libeat, admittere, vel abſtinebunt ab iis nuptiis, vel retinebunt eas cum opprobrio, auaritiage & improbitatis Poenas dantes. Bene eſt etiam, quod non quemlibet, ſed quem velit ex viri neceſſariis, admittat orba, quo proles Plut. I. c. de familia ſit & de ſtirpe eius. Eodem C. fſpectat: quod ſponſa cum ſponſo loco vno conoludatur & maätum ouänitum voret in Praec. cum eo, innuens iuxta Plutarchum, pri- . mam oris & vocis gratiam concinnam 3z. D. & ſuauem eſſe debere. Iſtud item: 138. D. ets . Plut. So-qitod ter menſe cogatur ad minimum in lon. p. 89 orbae, is, qui eam dAuxit, amplexius ve- C. nire. Nam etſi non generent liberos, honos tamen is qualisqualis, a marito caſtae mulieri habitus, non permittit eam iurgiis plane abalienari. Verba ante allegatae legis, qui am e*lege habet Dominus illius faltus, aliam L.XII. p. eiusdem legem reſpiciunt, a Diodoro 83. . Siculo memoratam: vi genere proxi- Meurlt. usorbam iure in matrimonium ſibi po- Solon. c. ſCeret, & vicigfim ille quoque nuptias ſii XVI. genere proximiexlegeaſereret. Atque huic neceſſe erat orbam ducere, quamiuis Paauperem, aut D ei drachmas in dotem Hecyra dare. Quo alludit Terentius: 4.l. 8, 2. Lex e vt orbae, gut ſunt genere pro- ximi, . Eis nubant, & iMos ducere,-adem haec lex iubet. ſuper, agerario inferendas. Ac de elocatione cum dote quingen- tarum drachmarum, id eſt, quinque minarum alibi idem Phorm, Etſi mihi facta iniuria eſt, verunta-A.II. S.3. men, Potius quam lites ſecter, aut qquam te audiam, Iiidem, vt cognata ſiſit, quod lex iubet Dotem dare: abduce hauc, minas gutinque accipe. In ceteris autem nuptiis omnibus do- tem dari permittebat nullam, Sponſam Plut. So- braeter tres ſtolas, & ſupellectilem par-ae D li pretit afferre quidquam vetans. Eam . . vero ſupellectilem ſpecialius determi- natam fuiſſe ex Polluce colligere eſt.* Nempe meritorium & venale eſſe con-plut. lI. c. ijugale foedus nolebat, ſed liberorum Cauſa, & gratiae atque amicitiae virum & mulierem conſociari. Eoque Iſido- rus reſpicit, apud Athenienſes, nquiens, *7 legitimum coniugium liberorum quae- rendorum cauſaſieri dicebatur. Commendatam & iſtam Solonis le-Dem. Or. gem Demoſthenes ait, & Plutarchus: in Lept. Mortuo nemini maledicat, etiamf quisa Ha4.. liberis eius maledictis inceſſatur. Pium u. eſt enim putare eos, qui deceſſere, ſan- ctos: abſtinere ab iis, qui eſſe deſierunt, iuſtum: odii tollere aeternitatem, hu- manum. In viuum contumelias effundere ve-Plut. l. e. tabat, in ſacris, iudiciis, curiis & Iudis, Meurſ,. mulcdtam dixit contra facienti, tres Solon, c, drachmas, offenſo ſoluendas, & duas in-XVII. Nam irae nuisggitam moderari illiberale putauit & effraene; vbique arduum, nonnullis etiam impoſſibile. Debere autem ad id, quod praeſtitu poſſibile ſit, legem ac- commodari, ſi propoſitum ei ſit paucos Vtiliter, non multos fruſtra caſtigare. L. III. Ep. . * Nempe ille L. I. C. XII. S. XV. ex hac So lonis lege allegat; Sponſas ad nuptia untes, Sartaginem Jerre eſe inſas. Multam 40 CAP. VI. Plut. Sol. Multam approbationem conſecuta p. 90. A. eſtlex eius teſtamentaria. Etenim an- Murf. tea non erat ius teſtamentum condere, : ſed penes defuncti agnatos pecuniam & domos remanere oportebat. Solon vero liberum fecit liberis non exiſtenti- bus, cui viſum eſſet ſua donaré. Amici- tiamque propinquitati, & gratiam prae- tulit neceſſitati: effecitque, vt pecunia, quorum eſſet, in eorum etiam poteſta- te foret. Nec temere tamen aut ſim- liciter dare indulſit, ſed conditione plut. l. c. addita: enon per morbum, pharmacum- & in Qu. vé, négilé vinculis, aut necesſitate con- Rom. ſrictus, vel vxoris blanditiis inductus eſſet. Recte, ſiue improbis modis quis inducatur, ſiue vim patiatur, nihil in- tereſſe ratus, ſed dolum vi, & volupta- tem dolori ae quiparans, vt quae aeque valeant de ſtatu mentis homines deiice- Cr. ad re. Cetera eiusdem legis Demoſthe- ebt. e·nes quoque mentionem iniecit. 4. S Profectiones quoque mulierum, lu- p 90. B. ctusque & feſta lege adſtrin xit, incondi- Meurſ. tam licentiam coercente. Proficiſcen- l. c. ti foras, tres, non amplius, Rolas per- mittit habere, neque plus cibi vel potus ſecum efferre, 9uam obolo emtum: ne- que calathum cubitali maiorem nec de node, niſi curru vectam, ad lucer- nam iter facere. Laceratione? plan- gentium, ploratum excitantia & eiula- zum in aliorum funeribus ſiſtulit. Pa- rontare boue interdixit, vel amplius, quam tres veſtes cum mortuo conde- e: item ad aliena monimenta niſi in exequiis accedere“ quorum ſunt et- jam, inquit Plutarchus, noſtris legibus L. I. de Vetita pleraque. Affirmatque Cice- Leg. c. 25 10, Leges XII tabularum de minuen- cdis ſumtibus, & funerislamentationi- bus, de Solonis legibus translatas fuiſ- ſe, qui, vt ſeribat Phalereus, poſtquam Heri ſumtuoſa funera & lamentabilia Dcoepiſſent, lege eas ſuſtulit, quam le- „gem iisdem prope verbis Decemuiri „«iIn decimam tabulam coniecerunt. *„Nam de tribus viciniis, & pleraque illa „Solonis ſunt: de lamentis vero ex- *„preſſa verbis ſunt: Mulieres genas non radunto, neue leſſum funeris ergo habento. Porro, vrbem cum videret homini- Plut. 1. c. bus, uotidie in Atticam vndique, pro-elzt. pter libertatem & ſecuritatem, conflu- Ic. entibus, compleri; agrum autem fere infoecundum ac malignum: eos vero, qui mare exerceant, nihilſolere appor- tare iis, qui nihil habeant, quod red- dant; traduxit ad artificia ciues, ac le- gem tulit: Ne Eliuxs patrem, qui ipſum ritruu. artem non docuiſſet, alere cogerétur, Vt pracf. ad Vitruuio“ quoque, Galeno, * Theo-I. vI. phylacto“ & aliis traditum: curiaeque? Galen. praecepit Areopagitarum, quonam ſe ort. quisque tueretur quaeſtu obſeruare, “Theo- atque in otioſos animaduertere:in quos phyl. Si- actio cuilibet vt eſſet ſanciuit, terque moc. Ep. conuictum infamia notauit. Eandem Ei. legem apud Aegyptios quoque fuiſſe Plut.l. obſeruatam, Diodorus s autor eſt & He-e Diog rodotus, Hab Amaſi conditam indeque Laert. j. a Solone ad Athenienſes deriuatam. 55. Magis ſeuera lex fuit Pontico Hera- Follux clidae memorata, quae concubina na- . Ail.c. tum alendo parenti obſtrictum non &ſſeg Dio- pronunciabat. Nempe, qui iuſti ma- dor. L. I. trimonii terminos transgreditur, non p-7. in. prolis ſed voluptatis implendae deſide- 1 Herod. rio id ſe facere prodit, adeoque iam ha- r RDl bet debitam ſibi mercedem; vt non ſit, Plut. l.e. cur amplius aliquid ab eo expectet, quem gignit, & cui natales ſui pudorem incutiunt. Nihil* importunius illis legibus So- Mut. l lonis videtur, quas condidit de mulieri-I' Lyſas bus. Nam adulterum interficere ſiue Or. de cum vxore, ſiue cum concubina 1 Cui-caed. E- vis deprehendenti; vel mulctam ab eo ratosh. exigere permiſit: ac ſi quis ingenuam e. 88. mulierem Or in? march. .173. 2. Hutar. Meurl Plutll Meurt ſias „7 mulierem rapuerit centum drachma- rum mulctam conſtituit, ſi quis vero Orin Ti- lenocinium exerceret, drachmas NX, march. vel, vt Aeſchines habet, capitale fuppli- P. 73. A. cium, exceptis iis, quae publice mere- antur. Praeterea, ne quuspiam vel ſoro- rem vel filiam illi quabſtut addiceret, * vetabat, niſe in furtiuis amoribus depre- henſam. Atqui abſurdum hoc, Plu- tarchus inquit videri, quod idem fa- ctum aſpere modo atque atrociter vlci- ſcatur morte, modo lenius, mulctam ſta- tuens ei: niſi id temporis pecuniam A- thenis rariſſimam eſſe ſtatuens, eius dif- ficultate ingraueſcere has poenas dica- Imus. † Mhmiis vincenti centum drachma- dn br. .rum praemium asfienauit, Olympiaci XIX. giingentarum, cuius rei Laertius quoq; Laert. I. ſt teſtis: qui praemia eum Athletarum Plut. p. 55. 56. Caſtigata moderatione, ait, correxiſſe: Kn. eos enim Reipublicae detrimento eſſe, d& Contra patriam magis quam adver- ſus aduerſarios coronari, Solonem exi- ſtimaſſe. : ap. Qui lupim adduxiſſet, ei quinque Plutar.l.e Arachmas dedit, qui lupam, vnam, vt Meurſ.lic Demetrius Phalereus refert: quorum hoc ouis, illud bouis erat pretium. Eſt autem translatitium apud Athenienſes, qui agrum habent pecori quam aruo commodiorem, bellum cum lupis ge- rere. Plut.l. Oι. Quia porro nec amnes perennes, ne- Meur:.lc que lacus, neque fontes, affatim ſuppe- tunt regioni, ita vt puteos effodere ne- ceſſe eſſet; legem ſcripſit, vbi putenspu- blicus eſſet, intra curriculi equeſtris ſpa- tium, (quod eſt quatuor ſtadiorum) *eο vt vterentur: vbilongius abeſſet, LEGES SOLONIS 4 *ibi aquam propriam quaererent. Sed, *ſi, poſtquam ad X paſſuum altitudi- *“nem effodiſſent, minime eam inueniſ- *ſent, tum vt peterent e proximo, & *quotidie hydriam ſex congiorum bis implerent. Modum vero plantationum ſatis ex- acte ita determinauit: Aliam arborem Plut. l. c. guamcunque in agro ſuo qui plantaret, Meurl.. am avicina quinquée pedibus vi planta- ret diſtantem: gqui ficum aut oleam, vt nouem: quod radices agant hae lon- gius, neque ſit omnibus vicinia earum innoxia, ſed & alimentum eripiant, & halitum exhalent quibusdam infeſtum. Drobem aut foſſam qui ducere velit, plut. & ille vt recedat tam longe a fundo alieno, Meurſ. I. uam profunde fodere vellet- quae a cc. Caio IC. confirmantur, qui & iſtan - a Solone ſancita addit: Qui ſepem feæce- 6 XIII. rit prope alienum fundum, in proprio? D. Ffundo faciat, ſimurum, pede vno ab al- terius fundo remoueat, ſe domum, duo- bus pedibus. S& puteum, orgya. Qui apum aluearia collocat, digita plut l. c. collocet ab iis, quae alius prior collocaue- E. rit, ad CCCpedes. Ex Frucibus exportantes deuouereld ib Archontem diris iusſit, aut aerario cen tum drachmas ipſim oſoluere. Vbi minime contemnenda eorum ſenten- tia, qui aiunt olim etiam ficuum pro- hibitam exportationem fuiſſe, & dela- torem exportatoris Spycophantam eſſe appellatum. Legem ſcripſit, ſi quadrupes noxam plut. ib. fecerit, in qua canem, qui momorderit, uatuor cubitorum catena ligari prae- cipit. * Vide paulo poſt obſeruata. **X Ita Stanlei, apud Plutarch. eft α⁰α h. e. Benderet. Sed illum, quem Stanleius reddit vocis eius ſigniſicatum ex Lyſia tuetur Meurſius in Solon. e, 18. Kn. Hanc Plutarchi coniecturam paulo ante allega- tus Aeſchinis locus firmat, ex quo patere puto in le- ge Solonis de lenociniis disiunctim vel capitis vel XX Drachmarum poenam ſancitam fuiſſe, F Praebet 4² CAP. VI. Plut. ib. Praebet ſcrupulum lex de ciuibus adſcriptitiis, quia recipi in ciuitatem ve- tat, niſi qui in perpetuum exilium e ſua patria ſint eiecti, aut cum toto domicilio artis exercendaegratia Athenas commi- grauerint. Quod non tam ſummo- vendorum ſtatuit peregrinorum cauſa, ſed inuitandorum Athenas, ſpe certa, iura ciuitatis ſeſe conſecuturos eſſe, fi- dosque exiſtimans fore horum illos ex neceſſitate, iſtos ex affectu. Solonis inſtitutum etiam fuit epula- ri publice in curia, quod aρHνοo*uσdsν il- le vocauit. Eundem autem ſaepius in publico epulari non permiſit: viciſſim ei, qui inuitatus recuſaret, poenam ſta- tuit, hunc honoris publici faſtidientem, illum inordinate appetentem exiſti- mans. Atque illae ſunt, quas Plutarchus habet, Solonis leges, iam aliae ex Dioge- ne Laertio ſequuntur. Laert. .. S quis parentibus alimenta non prae- M 6 . buerit, infamir eſto, vt & 5, qui patrimo- Sol. .XX nium ſuum abligurierit. Huc Aeſchi- Aeſch. nes reſpicit: “Quarto loco cum qui- Or. in Ii-bus agit ? ſi quis patrimonium aut haereditaria bona per luxum abſum- ſerit. Nam qui fuam familiam male „adminiſtrauert, eodem modo Rem- *publicam etiam adminiſtraturum pu- *tauit: neque fieri poſſe cenſuit Le- *gislator, vt idem homo & priuatim eſ- *ſet improbus, & publice bonus: aut *decere vt-orator ſuggeſtum adſcen- *deret, qui habendae orationis prius *„quam ducendae vitae rationem inſti- tuiſſet., Laert. ib. Aortatorem quoque a ſuggeſtuarce- Meurlb. bat: quod & Aeſchines confirmat: Aeſch. „Tertio, inquit, cum quibus agit le- Qrn “gislator?] ſi quis, inquit, meretricum I. . quaeſtum fecerit, aut ſcortator fuerit. *„Nam qui fuum corpus ad ignominiam Plut. p. 92 A. *„Vendiderit, eum etiam Reipublicae ſecus fecerit capitale Aſto. *negotia facile venditurum eſſe exiſti- mauit. Eis, qui in praeliis occubuiſſent, prae-Laert. I. mia auxit, quorum filios e& publico eru- 56. diendos nutriendosque praecepit. Hinc Pana- Ariſtides de Athenienſibus:“ Soli au-then-T.. tem omnium hominum tria haec ſan- Meac. cxiſtis lege: vt, qui pro patria obiiſ- L. c. ſent, cum ipſi quotannis ad ſepulchra *Publice laudarentur, tum eorum quo- que liberi vſque ad pubertatem de pu- *blico alerentur, poſtea paternam do- „mum cum integra armatura remit- *tendi: debiles item ciues publice nu- *trirentur.„ Addit Plato, eundem Menexe- honorem parentibus quoque eorum .2 45 I. habitum fuiſſe: “Reipublicae, inquit,248. 4. *„Curam noſtis, quae cum leges ferret, *de eorum, qui in bello cecidiſſent li- *beris ac parentibus, ſupremo magi- cſtratui mandauit, vt curaret, ne in bel- lo defunctorum parentes, ſupra cete- cros ciues omnes, iniuria illa afficeren- „tur: liberos vero ipſa vna educat.„ Quo ĩpſo, vti obſeruat Laertius, ani- 1. c. * /mati vniuerſi, fortiter ac ſtrenue in bellis pugnabant. Sic Polytelus, ſic *Cynaegirus, ſic omnes, qui in Mara- "„thonia expeditione pugnauerunt: *„quibus addi Harmodius Ariſtogiton *& Miltiades poſſint. Vt Curator cum pupillorum matré Laert. I. non cohabitet, neque ias ſat curator, ad 56. uem poſft pupillorum obitum ſpectaret Meurſ. baereditas. Quam Legem ab eo la- lc. tam firmat Syrlanus, & Marcellinus in Her- aliique, quiaddunt lege ea cautum fuiſ. 8S. ſe, ne pupilla tutori aut eius filio nubat. Ne liceat annulario, eius quem ven- Laert. l.c. didit annuli ectypum ſeruare. Qui alteri vnum reliquum oculum eruerit, ei ambo vt eruantur. Legem eius de furtis ita Laertius re-Laert. I. fert: Quae nonpoſuiſti, ne tollas, ſi quis 57. . Aeſchines Meurſ. tamen lexe. I.l. g. LEGES SOLONIS 43 tamen capitale id fuiſſe ait, ſi quis Gell. L. faſſus ipſe fuerit. Alii poena dupli XI. c. 18. tantum tales condemnatos fuiſſe a- Frmoxs junt in quibus & Gellius eſt & Her- 4. mogenes, affirmantes, hocce diſcri- men lege iſta inter furtum & ſacrile- gium ſtatutum fuiſſe, vt iſtud mor- te, illud dupli reſtitutione puniretur. Orat. in Rem illuſtrat Demoſthenes, legem no- Timocr. bis accurate repraeſentans verbis iſtis. P. 476. „Si quis interdiu vltra L. drachmas C. furatus fuerit, abduci liceat ad vnde- *„Cimviros. Si quis vero noctu quip- *„Piam ſurripuerit, eum & occidere & *inter perſequendum vulnerare, & ad vndecimuiros, ſi cuilibet, abducere *fas eſto. Conuicto autem eorum fa- "Cinorum, propter quae in vincula li- *Cet abripi, non liceat datis vadibus ſa- *tisfacere pro furtis, ſed mors poena ceſto. At ſi quis e Lyceo, aut ex Aca- *demia, vel Cynoſarge, veſtem, aut la- *gunculam, aut quidquamaliud mini- *mi pretii, aut aliquod vaſculum e Gy- */mnaſiis aut portubus ſurripuerit, ſu- “pra decem drachmas, huic mor- cte poenas eſſe luendas conſtituit. Si * quis vero priuato iudicio furti conui- *tus fuerit, ei licere litis aeſtimatae *duplum ſoluere: penes vero iudices cceſſe, furem praeter argentum, ad quin- a vid. *que dierum totidemque noctium vin- Suid. Cula damnare, vt omnes eum vinctum Beag eſſe videant.“ Imo eos etiam, qui Schol ad fimum furto ſuſtuliſſent, Lex Solonis Ari- Poena afficit. ſtoph. B. Archontem, b ſi deprehenſus fuerit quit. p. ebrius, capite plectendum. 32 8. E. 5 Le * . .. e adde ſequentes ab aliis collectas: cphilo de Sororem eodemparente natam ducere Leg.ſpec. periniſit, vteninae nuptiis interdixit. L. II. p. Cum contraria ratione, vt Philo obſer- 779. E. vat, Lacedaemonjiorum legislator, po- Meurſ. . . . .. . . Solon. c. ſterioris generis nuptiis permiſſis, prio- XVI. fin. Iſtis a Laertio memoratis Legibus, ribus interdixerit. Hinc Cornelius Nepos affirmat, *“Cimonem ſororem 'roem. *„germanam habuiſſe in matrimonio, mon . *„nomine Elpinicen, non magis amorre *quam more ductum, nam Athenien- *ſibus licet eodem patre natas vxores *ducere. . . Scripſit & more antiquorum, ac gra- deichin. viter, de diſciplina matronarum: Mulie- mürchep. rem enim, cum qua adulter deprehenſis 196.A, Juerit, ornari nonſmit, nec in fana publi- ca intrare, ne ſuo interuentu integras matronas corrumpat. Quod ſi intra- verit, aut ſeſe exornauerit, quemuis di- lacerare eius veſtimenta, & ornatum di- *ripere iubet, & eam verberare: hacte- *nus tamen, ne vel occidat vel mutilet: *eο modo talem mulierem omni digni- *tate priuans, ac vitam ei morte acer- *biorem reddens. Id quod Demo-in Neaer. ſthenes etiam confirmat, addens: '529.B. quis adulterum deprehenderit, ei, qui deprehbenderit, porro habere in matri- monio mulierem ne liceat: quod ſi vero porro hbabuerit, infamis eſto. D Defuncdum intus proponunto ſuo ar- Klnen,Or. bitratu cadauer autem poſtridie quam in Ma- collocauerint, ante Splis exortum effe-cart. p. runto. Viri, cum effertur funus, ante - 666. D. cedunto, mulieres pone ſequuntor. Mu- Meurl. .. lieri autem nefas eſto in bona defundi ingredi, itemque ſequi cadauer, cum in monimenta ducitur, annis ſexaginta mi- nori, iis exceptis, quaez intra ſobrinas Junt. Nec in bona daefuncti ingrediatur, poſtquam elatum cadauer fuerit mulier vlla, praeter eas, quae ſunt inter ſobri- nas. Cic. d De ſepulchris nihil eſt apud Solonem Cie- de amplius, quam, ne quis ea deleat, neue c. 22, alienum inferat, poenaque eſt, ſi quis buſtum aut monumentum, aut columnam violarit, deiecerit, fregerit. Aelian. Siin hominis cadauer inſepultum quis Hiſt. A- incidat, terram eivt iniiciat. nim. II, F 2 42. Var. Hiſt. V, 14 44 * De- SNi qua lex recepta mala cui videatur, moſth. eam vtaccuſet: deinde ea abrogata, vt in eh. aliam ipſe ſubſtituat. P343.·4. Libanio autore“ ſanciuit idem, vr i- mocr. p. beri debita perentibus ofycia praeſtare 466. A. tenerentur. Sextus“ legem de inde- ? De- mnatis eum ſcripfiſſe ait, ber quam vni- Am. uiqgue ſilium ſuum interſicere permiſit. e Sexrz. Sed Dionyſius tamen Halicarnaſſaeus Emp. dicit, vt aædibus eos expellerent, & ex- Pyrrh. haeredarent etiam, ac nihil vltra eum Hypot. conceſſiſſe. cht Fum, qui militiam detreclaret, timi- Antiq. II. dum, & deſertorem eadem dignum poe- Cap. na bhabet, ſeptis arcet fori luſtralibis, XXVIL-p. coronari vetat, & jana publica in- in Cte- S' quis abductus fuerit? ob male tra- ſiph. p. Aatos parentes, aut militiam detrecta- 299. B. tam, vel, quod contra legum inter dictum me⸗ eo fuerit ingreſſus, quo non oportebat, moſtk vndecimuiri e cnt ense vinciunto, mocr. p. & in Heliaeam introducunto, accuſet 475. B. dutem 'ex his, quibus id licet, quicun- gue voluerit. Ac ſi fuerit damnatus, aeſtimato Heliaeg, quod ſupplicium, aut quae mulda irrogari ei debeat. CALP. VII. CAP. VII. Quodſimulca indidta fuerit, in vinculis retineatur, donec ſoluat. Viris vnguentariam exercere inter- ſchen. dixit, quod effeminati hoc eſſe putaret. b.62. A. Oratoribus orandi iſtam legem prae- & LxV. ſcripſit, vt natu maximus ciuium quisq;, P. 687.A. Juggeſtu modeſte conſcenſo, ſine tumul- Aeſch.in tu & perturbatione, evſurerum optima die. ſun güuaegue Reipublicae ſuadeat: deinde 274. 1. am quiuis ciuium pro aetate, ſeorſim &- bper vices de vnaquauis re pronunciet. Liban. Athenienſem Athenis iudicandum eſſe Deel. Natuit. XIII. T. . Lege ſan xit, ne quis magiſtratum ge- b.399,C,. rat admodum iuuenis, neue ad conſulta- ſerm. tiones admittatur, qquamuis prudentigſi- CXIV. p. mus videatur. DS87. lin. Plebeiis tardas, magiſtratibus popu- enol⸗ lique gubernatoribus veloces conſti- Aogie 1. tuit poenas: quod exiſtimaret, de illis 504.4. quouis tempore ſupplicium ſumi poſſe, hos moram vltionis non permittere. De diis & cultu eorum nihil ſtatuit: Maxim. Tyr. Diſſ. neque ſupplicium in eos, qui parentes x X necaſſent, reſpondens, cur id neglexiſſet p. 392. interrogantibus: ſe id neminem factu- Cic. Or. Tum putd, 7. Amer. c. 25. ee DE AXNIBVS ET CVRBIBVS, SENATORVM IVRAMENTO, lone p. 92. A. Genl il, Obur his legibus omnibus dedit e An. in annos C. Tabulis autem inciſae mon, de ſunt diuerſis.? Priuatae quidem ta- diff. voc. bulis quadratis à cum capſis* a ſolo vſ- hom. que ad tectum pertingentibus,“ quae cofea, Vertebantur in lignis oblongis; rotae Collect. . „ . † Dic. Att: ad inſtar, vnde & Aοsας dictae ſunt. aco. Atque illae primo quidem in arce poſi- Plut., tae: poſtea vero, vt omnibus copia eo- 1c. rum eſſet, in Prytaneum & forum de- *Etymol. . . v Eaeρ duchae, vbi Plutarchi s adhuc tempore ALIISQVE SOLONIS INSTITVTIS. paruae eorum reliquiae aſſeruabantur. h Am- Leges vero, quae publica inſtituta & mon. & ſacrificia continebant, in triquetris mronn. lapidibus deſcriptae erant, qui Cyrbes ee appellabantur, vel a Orbe quodam, qui i Har- facultates definiuerat, vel aς ö 7 αιαυια bocr. in KTPQOHNAI T†tα Yednkact, vel dne 1& X i veoρdοκυ,, vel a Corybantibus, a qui- xveS. bus inuentas eas eſſe, traditum quibus- 1¹ Schol. dam.! Hae in porticu regia erant col- ad Ari. locatae. Scriptae vero ita erant, vt a Koph. . u. p.- f pollux VIII, 10. * Cum capſis, has voces, vnde habeat Stanleius, g& 1. c. non video: nil tale apud autores in margine allega- tos, maxime Etymologum, ex quo verba immedia- 604. G. te antecedentia & ſequentia deſcripſit. ap. Har- bubus pocrat, 1. c. pro Roſc. m Ariſt. HDH Plut. Sel.p.92 Priuatim Theſmothetarum vnusquis- DE ArVS ET CFERPITBVS SENATOENVM TVXAMENTO, &⁰ 45 bubus aratoribus ſulei duci conſueue- runt. Vnde legem a ſiniſtra parte in- KDidym. . . 110 . . . ap. Har-Cipientem inferiorem Demoſthenes pPocr. 1. c. dixit. B &ι Suid. Senatus vero ad annos C. obſerua- Sssge tionem Solonis legum ſibi curae fore 80v O01. . 9 *⁵6. dQcommuni iureiurando confirmauit, B . que in foro, iuxta praeconis lapidem, ſi quam legem violailent, auream ſe ſta- tuam, paris, cum ea, quae ibi eſſet, ma- gnitudinis, Delphis dedicaturos eſſe curauere. Iuramenti eius capita ex- poſita habemus nonnulla apud varios autores, qualia ſunt: vtne abrogent le- 5 l. c. gés ſuas, apud Plutarchum; * vt nemi- nem, qui tuuenis ſet, ad iudicium admit- 4 Serm. tant evercendum, 1 ap. Stobaeum: Ea- CVI. dem ratione vtrumque eſſe audiendum, r Or.pro apud Demoſthenem: Quae omnia Coron. arguunt eſſe hoc iuramentum illud, init. h. quod conceptis verbis allegat idem; 36. 44 „Pronunciabo ſecundum leges & verſ. Ti-decreta populi Athenienſis, & ſenatus mecr. p. „quingentorum, tyrannidem vero aut 481. paucorum dominatum mea ſententia *„“non comprobabo, neque, ſi quis po- “„pulum Athenienſem corruperit, vel *Corrumpereintenderit ſtudueritque, *Concedam. Nouas tabulas haut fieri *Concedam, vel earum, quae receptae *ſint diuiſionem, vel agrorum bono- rumque aequalitatem. * Exules non "reſtituam neque capitis damnatos. *Vt ciuitate pellantur conſentiam, qui "legibus hiſce obſequium detrectaue- rint, a ſenatu ſancitas, a populo confir- "matas. Nemini iniuriam fieri permit- *tam. † Neminem magiſtratum gerere *ſinam, qui rationes alterius a ſegeſti "„magiſtratus non reddiderit: Neque eundem bis eſſe in eodem magiſtratu, "eodem anno, aut duos vna magiſtra- *tus gerere permittam, munera non ac- *Cipiam, non ego ipſe, neque alter mi- *„hi. Non ſum minor annis triginta. *Vtramque partem audiam ex aequo. *„Sententiam feram de ea re, de qua in- *ſtituta erit actio. Iouem, Neptunum, *„Cererem vindices teſtor, impre- *Corque exitium ipſe mihi & familiae meae, ſi quid horum non obſeruaue- ro. Hinc autem eſt forte, quod He- G 762 ſychius affirmat, in legibus ſuis Solo-:- nem per tres Peos iuramentum prae- ſcripſiſle. Menſium conſiderans νHνMa. I- Plut. naeque motum, ſolis ortui & occaſui ke. non vſque quaque reſpondentis, vt egr. 1 * quae fubinde ſolem eodem die & * Corruperit gel corruwpere intenderit ſtudue- ritque & c. Parum luculenter haec conuerſa Stanle- . . . „N 27 7 io: in Graecis eſt: 80 cον Tια ααι M ον Jon, T6ν* AOrnvιαια Aν 5 r Pr Pic, 7. agα Tab, g£ reoανα.a..a Vertendum: Ne- gue feram, ſiquis popularem Athenienſium ftatum ezuertat, Bel dicat, aut deeernat aduerſus haec, * Nouas tabulas ßeri non concedam bonorum- 7u aequalitatem. Hic quoque verſio Stanleiana minus mihi arridet. In Graecis eſt: 202 T00* . 7 d ſ⸗ „ X „ R — » Xg* r—¹0.οα 1Jicov, drαοτιοαισ, ⁰ Pung duada- τι⁵ον †τ Anvdιρσ &α in . Quae magis luculenter vertit Petitus de legibus Attic. p. 500. Neque nouas tabalas ſieti aut agrum domorque populi Athenienſis diuidi patiar, optime vero in- terpretatur Vlpianus hoc ſenſu: „Neque de priua- *torum pecuniis legem feram, vt ne recipiant pri- cC vati pecuniam foenore locatam. Id enim Tyran⸗ *„nidem affectantes faciunt. Avaαονα vero *diuiſtio eſt, talis enim inſtitui ſolet in Republicis ſeditione afflictis. Pauperiores enim haut raro, facta ſecefſione, aduerſus opulentiores inſur- *gunt, dicentes, aequum haut eſſe, plurimum il- *los agrorum poſſidere, ſe vero minus: aequum (tvero eſſe, vt & ſibi ex aequo agri & domus (lego 290 oinlas pro aαι olxlos cum Petito ex Demo- „ſthene) diuidantur. † Vt ciuitate pellantur iniuriam fieri per- mittam) Iſta quoque rectius vertas cum Petito: Neque eos, qui brbem incolunt, en pellam, aduer- Iſus leges receptas, & populi Athenienſis ſeita ſe- natusque conſulta, nequz gquenquam alium id ag- gredi ſinam. „ =F 3 aſſlequatur, aſſequatur, &praetergrediatur, hunc ipſum diem α νασ vοο vltimam ac no- uam appellauit: partem eius, quae con- iunctionem lunae cum ſole antecedit, deſinenti, reſiduam inchoanti attribu- Laert. L, endam arbitratus. Atque ita docuit Plas1 Athenienſes dies ſecundum lunae cur- ſum agere. Primusque fuit, qui Ho- merum intellexit canentem- His cum deſierit menſis, cum coeperit ille. Inſequentem vero diem vunviav, noui- lunium, appellauit. A viceſimo qui ſequuntur, non addendo ſed detrahen- do, provt lumen lunae ſe haberet, vſque ad triceſumam diem numerauit; quam . CAP. VIII. DE SOLONIS CVM ANACHARSIDE CONVERSATIONE, in rem Ariſtophanes poterit con-Nab. A. ferri. IV. Sc. I. Homeri verſus vt alternis occineren- Laert. I, tur, ſtatuit, ita, vt vbi deſüſſet primus, 57. inde alter initium faceret, magisque ea ratione, Dieuchida autore, Homerum Solon illuſtrauit, quam Piſiſtratus, qui primus Rhapſodias collegit. Verfus autem iſti potisſimum erant: Qui vero Athenas habitabant - - - Brimus Solon mulieres emtas“ pro- Athe- ſtituit in ganeis, & ex eo quaeſtuenerie xiil p. vulgaris templum exſtruxit. 596. D. Brimus etiam milites ad tibiam ac ly- Sext. ram incedere, ita vt numeroſum in ar- Empir. mis motum facerent, docuit. VI. adu. Ma- them. p. 128. B. EIVSDEM IN AEGYPTVM, CYPRVM, MILETVM, DELPHOS, CORINTHVM, CRETAM ITINERA. Laert. I, Vadrageſima ſeptima Olympiade, 101. Soſicrate autore, Athenas conceſ- Tluc⸗ So. ſit Anacharſis, Eucrate Archonte. Do- P.S0. E. mum ille ſtatim adibat Solonis, foribus- ue pulſatis, aduenam ſe eſſe dixit, qui ad contrahendam cum eo amicitiam & ius hoſpitii accesſiſſet. Reſpondente Solone: Domi amicitias praeſtat conci- liare: Quin tu igitur (ſubieciſſe Ana- charſin) qui domi er, iungis nobiseum amicitiam & boſpitium? Eamque illius ſagacitatem miratus Solon, hominem excepit benigne, atque aliquamdiu apud ſe detinuit, quum remp. gereret, & leges conſcriberet. Qua re intelle- cta, riſiſſe dicitur Anacharſis molitio- nem Solonis, qui ciuium ſe iniurias & ²* hoe cupiditatesputaretrefraenaturumſiri- int. c. X. ptura, quae nihil atelis araneorum dif- ipn Erlo⸗ Ferret, guaée imbecilles tenuesque, quos itur ex comprehendiſſent, detincant, opibus vero valentes transmittant. Quibus Solonem reſpondiſſe aiunt, ſtare homi- nes pactis conuentis, quae neutri parti violare expediat. Nempe ita ſe tem- perare leges, ciuibus omnibus vt futu- rum perſpicuum eſſet, magis expedire iis, ſi obſeruent eas, quam ſi transgre- diantur. Verum Anacharſidis magis ſuſpicioni, quam expectationi Solonis . euentus reſpondit. Perlatis legibus adibant indies aliqui Plur. p. Solonem, qui vel laudarent eas, vel re- 92. D. rehenderent, vel monerent, vt tabulis intexeret vel demeret, quod cuique in mentem veniret: plurimi vero vt quae- rerent & percuncétarentur, & quemad- modum accipiendum quidque eſſet, & quam haberet ſententiam explicatum vt det, peterent. Perſpiciens igitur ſe, id ſi facere nollet, inſolentem viſurum, ſi faceret inuidioſas cenſurasincurſurum. Laertio. * i. e. meretrices, vide notata ſ. de voce ιια. declinare „l. det the- geus lll. 9. 96. D. Xt. n, Ma- lem. ⸗ 26.B, u .D. py SoroV C“νωANACIIARSTDE CONVTRATIONE&. declinare iſtas ſtatuit difficultates, pa- riter ac ciuium ſiue importunitatem, ſiue carpendi libidinem, vt enim ipſe ait: Diſfcile inmagnis canere eſt -- - Itinerique adeo quaeſito praetextu, ex eo, quod nauis ipſi eſſet, veniaque ab Athenienſibus impetrata, vt abeſſe ſibi decennio liceret, nauim conſcendit, in- terea fore ſperans, vt ſuis aſſuefierent ib. legibus. Primum in Aegyptum eſt delatus, ibique commoratus, vt ĩpſe ait, Faucibus in Nili, qua littora curua Canopi cum Pſenophe Heliop olita, inter ſacer- dotes literatisſimo, philofophabatur. Ab hiſce ſacerdotibus edoctus eſt, vt au- Plato tor eſt Plato, Atlantidis fabulam, quam rr as. poſtea verſibus coepit explicare. Eos 3. de antiquitatibus percontanti reſpon- dere ſolebat Sacerdotum antiquisſimus: O lon Solon, ſemper pueri Graeci, ſe- Plut. I. c, vexX Graecorum eſt nullus. Inde in Cyprum nauigauit, vbiin ſumma gratia apud Philocyprum fuit, illius infulae Regum vnum, qui oppi- dum habebat exiguum, a Demophoon- te, Theſei filio, ad Clarium ffumen con- ditum, loco munito, aſpero tamen & ſte- rili. Ei Solon, quum efſet laetus cam- pus ſubiectus, illuc fuaſit, vt vrbem transferret, amoenioremque & amplio- rem excitaret. Quod cum faceret ille, Solon, iĩpſe praeſto qui eſſet, curauit, vt, cum ad vitam, tum ad ſecuritatem tuen- dam commodiſſime conſtſtueretur. Vnde frequentes incolae ad Philocy- prum confluxere, aemulatique eum ſunt ceteri Reges. Eius itaque rei So- loni honorem habuit, nomine vrbi, quae dicta antea Aepea fuerat, indito Sbli. Conditae eius ipſe meminit, ita enim in Elegiis, Philocyprum affatus: 47 Tu iam rite Splis longaeuo tem- bore regnans Incolito hanc vrbem, tuque genus- que tuum. Cum pace interea violae redimita Corollis Cypro dimittat me COytherea ſua. Gratesque atque decus, fuerim quod conditor vrbis, Soluatea, & noſtrum dextra ſocun- dot iter. Ad Thaletem quoque Mileti inuiſe- bat, qui quam lepide eum deceperit a Plutarcho etiam traditum, ex Tzetze tamen audire iuuat. Thaletis quoque in Patriam olon venit, Miletum At Thales hic inſtruxerat quendam Mileliorum, Vr ſeſe Athenis nupere veniſſe ſimula- ret, Quem Solon mox interrogat, noui quid accidiſſet? Reſpondit ille mortuum abſente patre natum, Cui iuſta tota ciuitas moeſta perſol- viſſet. Porro Solonis anne ſit? oolone ſciſci- tante, Cum diceret Mileſius, eſſe Splone na- tum. Plorare inſtituit Solon comasque la- cerare. At Thales, ridens ſuauiter, amplexus eſt amice, L Meum inquit, hoc inuentum eſt, solon, plorare noli. Hoc eſt ſerendis liberis cur non vaca- ré vellem, Quod te, virorum maximum, ita tur- bare cerno. Neſcio, an ad iſtam pertineat frau- dem, an ad iacturam filii reapſe factam, quod Dioſcorides refert, & Stobaeus, ei filii morti illacrymato, dixiſſe nonneminem: Plut. Sol. p. 81. B. Tzetz. Chil. V. c. 5. ap. Laert, 1, 63. Stob. ſexm. 121. 48 CAP. nonneminem: At nihil proficis. Eum vero reſpondiſſe: At propter hoc ipſum Ilacrymor, quia nihil proficio. Laert. I, Reliquos Sapientes Delphis conue- 40 nit, & ſequenti anno Corinthi, quo Plut. Sol. à Periandro fuerant inuitati, quod, P. 80. C. prout ex Plutarcho colligere eſt, fa- b. um eſt. diu antequam tyrannidem p. 146. inuolaret Piſiſtratus. Neque ei aduer- ſeq. ſus Dio Chryſoſtomus mihi videtur, Dio Or. . XXXVII quamuis eſſe viſus ſit Viro docto, ver. Io. Meur- ba enim Dionis nihil aliud ſibi volunt ſio quam hoc: quod Periandri tyrannidem Solon. c. haut fugerit oolon, qui Piſeſtratum ta- men tyrannum fugiendum ſibi eſſe Puta- verit. In Cretam' quoque eum profectum ad Phere- eſſe, Epimenidis forte ſtudio, ex Tha- cyd. ap. . 1. . . Diog. La- letis quadam colligere licet epiſtola. cre. l, 43. GAP. IX. ?.45‚ͤ O DATVM SOLONI SAPIENTIS NOMEN: EIVSQVE SENTENTIAE AD MORVM DOCTRINAM Laert. I, A Rchonte apud Athenienſes Dama- 22. ſia altero, anno Olympiadis XLIX, ſapientum nomen ſeptem illis tribu- Themiſt. tum fuit. Ex eorum numero Solon Or r fuit, cui titulum illum, tanquam ho- piur, norificam & plenam dignitatis appella- Vit. Sol. tionem, datum eſſe Themiſtius ait. p. 80. B. Phutarchus ſeptem illos, Thalete exce- pto, omnes ĩta appellatos dĩcit a rerum ciuilium prudentia. Et rurſum: Ex Philoſophia Ethica praecipue & Politica, hicui plerique ſapientum, eſt ſeltatur. I- in The- demque de Mneſiphilo loquens inquit: miſtocl. Fuit hic non orator, neque ex ſoctaphi- P.112. D. oſophorum, quos Phyſicos nominant, ve- rum eam quam ſapientiam vocabant, quae ſcientia erat reipublicaegerendaY, &iprudentia negotioſa, amplexus &ſt & somn. tenuit, velut ſectam ex ſucceone Solo- Scip. II, ni. Vnde Macrobius in iis philoſo- 17. phis, qui phileſophiam hauſerunt ampli- vs, & frmamentum reip. quaeſiuerunt, cenſuit. Huc referenda moralis eius doctrina, ua quidem, a Socrate licet in ſcientiae Prrmum redacta ſit primum, eiusque adeo inuentae illi laus fuerit adſcripta, ita excelluere ſeptem ſapientes, vt ſint qui affirment, eo vnice ſapientum titu- ibid, pau- lo ante PERTINENTES. lum iis datum fuiſſe, quod vitae pro- bitate alios anteirent, viuendique re- gulas ſententiis concinnis complecke- rentur. Eorum tria genera habebant, Apophthegmata, praecepta, & dbuρa. Apohthegmata Solonis apud Laer- 1, 5⁸. tium ſequentia occurrunt: rmoima- hoc ſu- go eſt operis. Rex eſt, qui viribus eſt Vur d ortisſimus Leges aranearumtelishimil-ribuitur limaz. Illis quippe ſi quid leue ‿ imbe- Anachar 6illum inciderit, inuotui abeis atquée con- ſidi ex tegi: & quid maius atque graulus, per- Plutar. rumpi ac perire. Qui apud tyramo-s enemit. auktoritate valent, ?5 os calculis, qui- mOron- bus in componendis rationibus vtimur, ti Artax- ſimiles eſſe. Vt enim oorum quiuis in- erxis ge- terdum maiorem numerum, interdum nero tri⸗ . S . . buit Plut. minorem ſignifecat, ita & trannos ho- Apophe. rum quemque, prout libitum fuerit, ali- . 128. quando iluſtrem & inelytum, aliquanun- do obſcurum habere & ignobilem. In- terrogatus, quo pacto homines vt mi- nime violent iura humana queant ad- duci? & ſic dol-ant & affciantur, re- ſpondit, qui iniuriis non laceſſuntur, vt qui laceſſimtur. Satietatem ex diuitiis naſci aiebat, & ex ſatietate Proteruiam. Plutarchus ſequentia exhibet: Opti- Vit. Soh, mam eſe ciuitatem, in qua ilacſi pariter ?. 88. gelaeſ. *. Conx. dept daß 5.14 c citat e Plutarcl Conv. Sdap. dta leius, pud non in venioii venio⸗ Stobꝛel derm. XII. 4 ibic 15⁵2. e ibic 15. C. fArit. thica H 5 Cic. 20 Bmnt. Ey W. idem paulo poſt cit⸗ tur ex Stobꝛe Val. Max, VII, 2. Acl.8. 1 41 hoc mi. hi didn icem i detur cun Sept. Sap. Conv. non in- popularem Reip. ſRtatum vertat. à Ea ipfi poſt cita- VII, 2. Conv. g⸗ laefi inſectentur & vindicent ma- p. 154.D eéfecia. Interrogatus, qua ratione opti- citat ex me reſpublica conſtitui poſſit, reſpondit: Plutarch. S ciues magiſtratibits, magiſtratus le- San Stan-2 us pareant. Hac ratione maxime ap. Stan- . . eins a. Lloriam conſecuturunnaiebat, ſaue Regem pud qus ue rannum, ſi vnius dominatum in –+ venio: in- optima vi. venio ap. debatur domus vbi res ſir non Stobaen Riuſte baria, & in qua ſiue conſeruanda serm. Aißdentige, ſiue impendenda poeniten- XLI. liae non ſit Iocus.* ibid. p. Beatos eſſe aiebat eos : Qui externis 1. rebus mediocriter ſint inſtrulcti, & ho- 155. C. neſtitſime egerunt, vixeruntque tempe- fAriſt. E-ranter:Quam definitionem & Ariſto- thica X, teles probat. Rempublicam duoalurre- Bea ad hus contineri dixit, braemio & poena. S rut. Ep. XV. idem moerentem videret, in arcem deduxit, paulo chortatusque eſt, vt per omnes ſubie- tur ex ctorum aedificiorum partes oculos Stobaeo Circumferret: quod vt factum animad- B "vertit, cogita nunc tecum, inquit, quam multi moerores ſub his tectis & *olim fuerint, hodieque verſentur, *inſequentibusque ſeculis ſint habi- cc taturi, mortaliumque incommoda, quippe quae propria illis ſint, fle- EEre deſine. Idem aiebat, ſi in vnum locum cuncti mala ſua contuliſſent, *futurum; vt propria deportare do- mum, quam excommuni miſeriarum aceruo, portionem fuam ferre, mal- lent. *Inter pocula tacitus a Periandro "interrogatus, an propter verborum *inopiam, an ob ſtultitiam taceret? re- Val. Max. * .„ . . „ . . . .„ kStob. 8. Ilam ciuitatem optime habitari, dixit, 4r. in qua viros bonos honoribus, contra hoc mi. Sutem poeni i malos, ſit vſit roo- hi dictum tem poenis aßci malos, ſit vſu rece k detur cum allegato paulo ante ex Cicerone, „Cum ex amicis quendam grauiter *ſpondit: Atqiti ſtultus nemointer 0- DATFPASOLONI SAPIHFNTIS NO MEFN. PrC Idem aiebat, homini nihil metuen- Io. Saris. dum, nifi no ſenis ius Philoſophiam e* P'olicrat. cedat. T. All. 1. . 14. Demoſthenes orationem eius ad iu- Or. in Ti- dices allegat, habitam dum accuſaret mocr. p. Pernicioſae legis ſuaſorem, cuius ille 332. . eſt ſenſus: *Receptum &ſt vniuerſim g- *Pua ciuitates, quimonetam aduleora- verit, morte vi mulcägretur. Deinde interrogatis iudicibus, num ea illis lex iuſta videretur & laudabilis: illisque videri fibi reſpondentibus, ſubiecit: Putare ſeſe, argenti monetazn briuato- Dum contracdtuum cauſa repertam inter Ciues eſſe: leges autem mongtazm zſſe Rei- publicag-. Indices Titur oportere mul- o magis, ſ quts eam, guae iuitatis moneta ſit, orrumpat, odiße, ac punire, gaam ſi quis eam, quae ſit hominnm pri- vatorum. Atque vt intelligerent, haut dubie maius eſſe delictum, corrumpe- re leges, quam adulterare monetam, addidiſſe: Maltas ciuitater, quae haut dicimulanter argento, guod ſit aere & plumbo temperatum tantur, tamen in- columes eſſe, nec vllumeg evre detrimen- um Oabere at,i gqui perinde, logibus a- dulterinis vſi, re‿αμς orrumpi ſiue- rint, eorum nullos vngaat noninterne- cione periiſſe. Fertur & Mimnermum, cum ſcri aer. 1, pfiſſet: . Oviinam morbo immunem iſtigue G dolore uſtro biſſeno me mog fata Ferant increpaſſe ita dicendo: Me ſiaudire velie, Wis unduce lituram, Tantusſirque licet, vi monogre lenas. Corrige quaeſo igitur véyſuüm, ſionem- pe canendum. Luſtris bis ſeptem me meg Jata Ferant. Quantum ad moralia eius Praece-ap. Stob. pta, ea a Demetrio Phalereo ita Teprae Serm. 3 . Kntactur „ nonnullis eorum apud Laertium ap. Clem. autem, damnato inimicus ſies. 5 Laertium etiam obuiis Diogenem Ne iudex ſodeas: ſen Volu- ptatem fuge, parit enim triſtitiam. er- va morum probitatem, vel iureiurando digniorem. Sermonem quidem ſitientio obſegna: ſlentium tempore opportung. Ne mentire, ſed verum dicas. Seria me- ditare. Parentibus iuſtiora ne dixeris, Amicos non cito comparabis: quos vero comparaueris non ſtatim reiicies. Cum regt didiceris regere ſcies. Quam ali- is poenam praeſeripſeris, tü quoque ſü- Rineto. Ciuibus non ſuauisſima ſed o- piima conſulas. Ne ſis arrogans. Cum malis ne conuerſeris. Deos conſule. A- micos cole. Parentes reuerere, men- tem tibi ducem praezfice. Quod videris ne dixeris. Kiens taceto. In tuos man- ſuetus eſto. lnota ex notis coniice. Symbolum eius iuxta Didymum & Ne guid nimis. Al. Str. Laertium, ne quid nimis, iuxta Auſo- l, B,300 nium, neſce teipſum, a quo & iſta ei Laerr. I, tribuuntur: . 2 63. Auſon. Dict. VII p. 94. E. ibid. Dico tunc beatam vitam, cum peracta fata ſunt: J Par pari ugator coniux- gquicquid impar, disſidet. Non erunt honores vnquam fortuiti miuneris. Clam coarguas propinguum, quan palam laudaueris. Pulchrius multo parari, quam creari robilem. Certa ſi decreta ſors eſt, quid cauere proderit? Siue ſint incerta cuncta, quid timere conuenit? Atdoaααοοο eius iſta ſeruata habemus a Laertio Tu ſi ſapis, fac ſingulos probe obſerues, Ne forie quisquam tegat, quod habet umtiis Telum, & interim vultu loquatur blando, Ac lingua duplexexatra ſonet mente. CA P. X. VT PISISTRATO ADVERSATVS FVERIT, ET THESPIN REPREHENDERIT. Plut, Sol. Pfr abſentiam Solonis prior ſeditio in ciuitate recruduit. Dux erat ruſticarum tribuum Lycurgus, mari- timarum Megacles, Piſiſtratus eorum, qui arci vicina loca tenerent, qui in- Primis erant locupletibus infeſti. Vigebant quidem adhuc in ciuitate leges Solonis, ſed ad res nouas ſpecta- bat populus, aliumque Reip. ſtatum. non quod aequum id eſſe putarent, ſed aliena quoque ſe aſſecuturos in muta- tione, & aduerſam partem oppreſſu- ros, ſperantes. Hoc rerum ſtatu A- thenas rediit Solon, vbi in magna qui- dem apud omnes reuerentia erat & ho- nore, verum dicere agereque in pu- blico non poterat, corpore & animo ob ingrauescentem ſenectam infirmi- or. Priuatim tamen capita factionum, ſeorſum quemuis appellans, recon- ciliare parabat, praecipue auſcultan- te ei Piſiſtrato, cum quo antiqua ei intercedebat neceſſitudo, tum ex co- gnationis iure, tum ex virtutibus Pi- ſiſtrati, quo, vt Solon aiebat, praeſtan- tior erat nemo, ſi ab ambitionis morbo liberari valeret. Circa haec tempora, Plutarcho ſi fides, (incidebant autem ea in Olym- piad. L) Theſpis tragoediam coepit, uod X Olympiadibus ſerius factum es- TSuidas an,clusa Meurſio obſeruatus 1, 61. laert. 59. Fubl tuen in ten Stankei puto latel diſini lates 45.Laen 1. c. B. Meurs. Sol. c. eſt xxvII. 1 61. 6,B. leun. ol, t. VI, VT PISISTRATO ADVERSATVS FVERIL, ETC. K eſt error. Vehementer autem rei no- vitas populum delectabat, necdum e- nim ad certaminis contentionem eua- ſerat res. Solon igitur, quod ingenio ad audiendum & diſcendum maxime ferretur, magisque in ſenecgtute otio, lIudoque & conuiuiis acmuſicae indul- geret, Theſpin agentem, vt mos erat veterum, ſpectauit. Ludis finitis eum conuenit, quaeſiuitque ecquid ipſum puderet, in tanta corona tanta proferre mendacia? QCui Theſpis re- pondit, non eſſe indignum per ludum ca vel dicere, vel facere. Solon vero terra grauiter baculo percuſſa: at bre- vi, inquit, qui nunc per luſum haec probamus & amplectimur, ſerio in con- 1 tractibus & negotiis noſtris is vtemur. 'Verbo Theſpin tragoedias & agere & docere prohibuit, inutilem eam falſioquentiam vocans. Eoque re- * Subſti- ferebat * Piſiſtratri fraudem, qui tuendum paulo poſt, vbi ipſum ſeſe conſau- Btanlei ciauiſſet, ita rhech in forum dela- pute re- tus eſt, populumque, tanquam in- lated pro ſidiis inimicorum Reipublicae cauſa diſimu- eſſet circumuentus, furore incendit. ated. Ad quem propius accedens Solon, Hippocratida, dixit, parum recte agis Homericum VIyſſem, dum eadem de- ſignas ad fallendos ciues, quibus ho- ſtes ille, flagris a ſemetipſo mulctatus, decepit. Inde ad concionem venit opulus, ad protegendum Piſiſtratum. Rungae ferret Ariſton, vt L ſtipato- res ei aſſignarentur, ad illud diſſuaden- dum Solon ſurrexit, verbis vſus, quo- rum ſummam verſibus deinde eſt com- ap. Laert. plexus. 1, 52. &r veſtro meritas pendetis crimine poenas, Non culpa in iuſtos reiicienda oos. SSð Hos nam ipfi immunes veſtra foniſtis in vrbe, Laert. 59 Qui miſeris vobis ſubdita colla pre- munt. Quiuis enim veſtrum vulpis veſtigiæ calcat, Verum mens ſtolida eſt omnibus, at- que leuts. Suſpicitis nam linguam hominis verſu- taque verba, Quod tentet, nemo cernere curat opus. Simili modo, quid animo agitet Pi- ſiſtratus, elegiacis verſibus eis indica- vit, quorum iſta ſententia eſt: Vis niuis & nebuloſo agitatur in ae- there grando, . eund. Horrendum excutiunt fulgura cla- B5²s ul. ra ſonim. 6. B. „. 4 „ b. 96. B. Et cecidere viris perſaepe potentibus & 95. E. vrbes, Detruſa inque ferum plebs ſtolida imperium eſt. At quum inopes cerneret ſtudioſos t c. Piſiſtrati, & tumultum cientes, locu-p. 95. B. pletes vero, prae metu, fuga ſibi conſu-— lentes, receſſit, dicens, his ſe fortio- rem, illis prudentiorem eſſe. Pruden- tiorem iis, qui, quid ageretur, non in- telligerent, fortiorem aliis, qui, quum intelligerent id quod agebatur, obſiſte- re tamen tyrannidi dubitarent. Se- natus vero quod ſtuderet Piſiſtrato, aert. l. eum inſanire aiebat. At ille: . Exiguum, qualis mea ſit dementia, ciues, S Oſtendet tempus, quod mea dicta probet. Poſtquam Piſiſtrati rogationem de Plut. I. c. ſtipatoribus plebs ſciuit, non anxie de numero eorum diſceptauit, verum quotcunque aleret cogeretque, conni. vere non deſtitit, dum ille occupauit arcem. Quam ob rem cum in ciui- tate tumultus excitaretur, confeſtim G 2 Megacles Laert. 49. Laert. 5. Laert. 2 Megacles cum Alemaeonidis ceteris profugit. Solon vero, etſi prouectaae- „tate iam eſſet, neque vllum haberet, quo niti poſſet; in forum tamen, haſta armatus & ſcuto, proceſſit, habuit- que ad ciues orationem, qua partim ſtultitiam eorum & ignauiam eſt inſe- ctatus, partim accendit & incitauit e- os, libertatem ne proderent. Quo tem- pore celebri hoc vſus eſt dicto: Fuiſſe is ante opbrimere inprima origineſäa prannidem facilius, ſed glorioſeus fore, Rnunc adultam tamen etiam exſcinde- rent. Vbi vero nemo audire eum ſu- ſtineret, domum diſceffit, ſumtisque armis, atque pro foribus in vico, vel 1. Vt Laertius habet, ante praetorium, * * . DE ITINERE EIVS AThenis profectus a variis perbe- nigne inuitabatur, Miletum Tha- les, Bias Prienen, in Cretam Epimeni- des, Cleobulus Lindum, quod variae eorum ad Solonem perfſcriptae litterae docent. Ipſe quoque Piſiſtratus, vt domum reuerteretur, ſequente eum l, orabat Epiſtola: PISISTRATVS SOLONI. *Neque Solus Graecorum tyranni- * dem arripui, neque mihi rem alie- "nam vſurpaui. Quippe genus a Co- *dro duco. Id enim mihi meo jure vendico, quod Athenienſes, olim "cum iureiurando firmaſſent, Codro *cilliusque poſteris ſe conceſſuros, *poſtmodum abſtulerant. Ceterum "neque in Deos, neque in homines "ofſendo. Eeges, quas ipſe Athenien- *ibus dediſti, ſeruari, atque ſecun- "dum eas viuere iubeo. Et quidem * melius ſeruantur, quam poſſent, ſi *“populi imperio res adminiſtraretur. *Permitto nemini iniuriam facere. CA P. IN LYDIAM ET CILICIAM. O A P. AI. poſitis, g quidem, dixit, quantumpo- zui patriat legibusque ſüuccurri, vel vt Laertio relatum: Opatria nhbi equi- dem verboe* pere auxiliatus ſüm. Ad- dit Plutarchus priuatam eum ab illo tempore vitam egiſſe, ſtudiis addi- ctum. Multis autem mortem ei im- pendere atyranno docentibus, rogan- tibusque, qua re confideret tantopere- Jſenedtute reſpondit. Veroſimilius ta- men eſt, quod Laertius refert, eum ſtatim poſitis armis patria exceſſiſſe. Et Gellius ait, quod, Seruio Tullio apud Romanos regnante, Piſſtratus Athe- nis rannus fuerit, Soione ante in exi- lium voluntarium profecto. XI. *„Tyrannusque ego, praeter dignitatem *&honorem, nihila plebe differo, ſolis eis ſtipendiis contentus, quaeis quo- *que, qui ante me regnarunt, debeban- *tur. Athenienſium ſinguli decimas cfrugum ſuarum conferunt, non in v- ſus noſtros conſumendas, verum ſa- *Ccrificiis publicis, commodisque com- *„munibus, &, ſiquando bellum contra nos ingruerit, in ſumtus deputandas. 4Tibi equidem nihil ſuccenſeo, quod mentem meam confiliumque derte- „Xeris, quippe qui id reipublicae ſtu- dio potius, quam mei odio, feceris . quodque praeterea ignorares, cuius- modi ego rex futurus eſſem. Id enim ſi ſciuſſes, aequo animo & conatus me- s forte toleraſles, & te fugae haud- quaquam commiſifſes. Redi igitur *domum bona fide, mihi & iniurato *Credens, nihil effe periculi a Pifiſtra- *to Soloni. Noſti enim, neminem, et- “ijam ex inimicorum numero, mali quippiam a me perpefſſum. Tibi autem Plut. Sol. P. 96. Laert. Laen, 6, Herod, Ll Ant gol dhb, Gell. WVII A1 DE IIINERE EIVS IN LVDIAM FEI OIIOIAl, 33 * autem ſi inter amicos noſtros nume- Croeſi a miniſtris ad theſauros ſpectan- crari placuerit, inter primos eris. Ni- dos inuitatus eſt, omnem ei magni- Laert. I, 66. hil enim in te fraudis perfidiaeue con- * ſpicio. Quodſi alioqui habitare A- *thenis volueris, pro arbitrio tuo id fa- "cies: tantum ne noſtri cauſa patria t Excideris. At ei his verbis reſpondit Solon: 80LON PISISTRATO: *Oredo equidem nihil me abs te paſ- ſurum mali. Nam ante tyrannidem "tibi amicus eram, ne nunc quidem magis infenſus, quam alius quiuis A- thenienſium, qui tyrannidem non a- Laert. Il, 67 Herod. „ment. Siue autem vnius imperio re- *gi, ſiue publice rem adminiſtrari illis vtilius ſit, ex ſua vtraque pars fententia ſtatuat. Certe tyrannorum te omni- n eſſe praeſtantiſſimum fateor. *Athenas autem redire, mihi vtile non eſſe, cognoſco, ne quis me iuſte repre- *hendat, quod cum Athenienſibus du- “dum rempublicam ex aequo admini- „ſtrandam tradidiſſem, praeſensque *blatam mihi tyrannidem ſponte de- *clinauiſiem; modo rediens factum tu- *„vm ſubita poenitentia probare videar. Groefus etiam per nuntios eum in- vitauit: ei vero iĩta reſpondit: SOLON CROESO: *Amplector mirifice tuam in nos " beneuolentiam. Et per Palladem, niſi apud me iam pridem ſtatuiſſem, ibi ſe- *dem habere, vbi respublica ſit libera, u"mallem apud te in tuo regno vitam, * quam Athenis agere, tyrannidem ex- * ercente Piſiſtraro. Verum ibi ſua- * vius ex inſtituto noſtro vivimus, vbi *ſunt omnibus aequa & communia iu- * ra. Veniam tamen ad te, vt tuo vel hofpitio tantiſper fruar. Atque Croeſi iſtam ſecutus inuita- L. I. p.7. tionem, Sardes ſe contulit. Ibi hoſpita- liter a Croeſo acceptus, tertioque aut quarto, poſtquam venerat, die, iuſſu ficentiam atque opes eius monſtranti- bus. Cum wvero omnia conſideraſſet, ita eum affatus eſt Croeſus: Hoſpes Athenienſir, quia multa ad nos fama ſa- Bientiae tuae atque experientige perlata ſt, vt qui philoſophiae ſtudio multas pro- uincias peragraueris, ideo nunc animum meum inceſzt cupido, ſeiſeitandi, euem videris, quem beatum praedicandum iu- dices eſſe? Tum Solon, nihil aſſentatus, ſed, vt res erat, reſpondens, go vero, di- xit, 9 Reév, heatum oſſe cénſoo Athenien- ſem Tellum. Quod admiratus reſpon- ſum Croeſus, quid ita, inquit, Tellum Prae ceteris cenſes beatum? Cui Solon, quoniam inbene conſtituta Republica li- beros educauit honeſtos atque bonos, eis- que omnibus liberos rurſis videt eſſe, vi- vos omnes. Atque ita banc vitam vbi gregte, quantum res patiuntur huma- naé, traduxiſſet, mortem honeſtiſpzmam obiuit. Siauidem praelio, quod Atheni- enſes cum vicinis ad Eleuſinen commiſe- re, ipſe laturus auxilium, hoftem in ſu- gam vertit, pulcherrimamque mortem obiuit. Eumque Athenienſes, quo loco occubuerat, publice humarunt, magnifs- gue honorarunt. Quae dum de Tel- lo perſequeretur Solon, commotior Croeſus interrogabat, quemnam ſocun- dum ab illo vidiſſet? ſecundo ſe ipſum loco nominandum eſſe, haut dubitans. Solon autem reſpondit Cleobin & Bito- nem cgenus autem illis erat Argiuum, victusque affatim ſuppetebat. Prae- terea corporis robur tantum, vt & in certaminibus ambo pariter victores ex- titerint: de quibus iſta perhibentur. Quum dies feſtus Iunonis apud Argi- uos eflet, matrem eorum bobus iunctis ad templum vehi oportebat. QCum ve- ro boues in agro praeſto iis haut eſſent; iuuenes tempore excluſi, iugum ſub- G 3 euntes; 54 6 4 P. . euntes, plauſtrum, quo mater veheba- tur, per XLV ſtadia, ad templum vſque deduxere. Quod cum in totius coe- tus conſpectu feciſſent, optimus ei ex hac vita obtigit exitus: quo Deus de- clarauit mortem vita præoptandam ho- minieſſe. Nempe, cum accurrerent Ar- giui, viriq; laudibus tollerent pietatem filiorum, matronae matris felicitatem; mater gaudio perfuſa, tum ob factum i- pfſum, tum ob gloriam eius, ante ſimula- crum ſtans precata eſt Deam, vt Cleobi & Bitoni, filiis ſuis, hoc, quod optimum contingere homini poſſet, concede- rent. Poſt hanc precationem, vbi ſa- crificium abToluiſtent & epulas, in tem- plo conquieuere, nunquam ex illo ſo- mno expergefacti, ſed vitam hoc modo finientes. Eorum vero, praeſtantisſi- morum quippe virorum, effigies, Argi- vi Delphis conſecrauere. Et his qui- dem Solon ſecundas tribuit. Tum Croeſus commotus paulo magis, adeo- ne hoſpes tibi contemnenda ſors noſtra eſſe videtur, vt ne priuatis quidem viris nos ducas aequiparandos? Cui ille: Mene Croeſe de rebus humanis interro- gas, fatorum inuidiae gnarum? Nempe Longo aliquo temporis interuallo multa videas, quae nolis videne, multa feras, quibus ſuperſedere malis. Ponamus ho- minis terminum vitæ poſt ſeptuaginta ex- actos aztatis annos, quos abſoluunt dies viginti mille ac ducenti, intercalari non computato menſe. Quodſi velis alternos annorium iſtorum, addito menſe fieri prolixiores, vt tempora exaeguentur, menſes quidem intercalares per annos LXXFient AIL, dies autem ex his menſibus MI, quarum ne vnica quidem alteri eſt ſimilis. Vtadeo, o Croezſe, ne- mo mortaliuma miſeriaſit immunis. Tu quidem mihi & diuitiis abundare vide- ris, & principatu potiri plurium, quae- ſtioni tamen a te propoſitae antea reſpon- dere non posſim, guam, bene vitam te fa niuiſſe audiuero. Negque enim beatus eſt magis, qui magnas pes habet, quam cui diurnus tantum ſuppetat victus, niſi eidem, continuatis bonis hiſee, bene vita defungi fortuna conceſſerit. Sunt enim comptures homines valde locupletes, mi- nime tamen fortunati, comptures item fortunati, mediocria habentes putrimo- nia. Horum is, qui diuitiis affuit, ſod for- tunatus non eſt, duabus tantummodo rebus Juperat fortunatum, at hic illum pluribus. Ille ad cupiditates implendas & graues iniurias depellendasmagis valet. For- tunatus vero eoillum excellit, quod, licet inferre aliis iniuriam, ſuisueſatisface- re deſideriis nequeat, boc ei fortuna ne- gante; malorum tamen ſit eæpers, ſani- tate fruatur, bonorum liberorum ſit pa- rens, forma pracſtet. Quod ſi praeter haec diem quoque ſuam recte obierit, habebis, quem quaeri, gui vere beatus dici mereaturn. Prius tamen, quam diem obierit, beatus dici nequit, ſed for- tunatus. Sedvnusbhaecommia bomo vi conſequatur feri nequit: ſicut nec regio vna cuncta ſibi ipſi ſuppheditat, ſodali habens alio indiget, quaue tamen babei plurima optima ea eſt. Simili modo in hominibus nemo perfectus eſt, & quod vnus habet, eo alius caret. Sed guis- quis horum plurima ad finem vſque ha- buerit, & placido poſtea animo e vita ex- ceſſerit, quam nos vitam putamus, ille mihi Beati nomen, oRex, mereri videtur. Omnir autem rei oportet inſpicere ſinem, quo ſit exitura. Multis enim, quibus Jortunas diſpenſauerat Deus, eos poſtre- ertius, qui addit: Croeſum exquiſitiſ- erdol. ſime omnium ornamentorum genere ae r, 6I. mo penitus euertit. Eandem rem Plu- tarchus quoque memorat, nec non La- compoſitum, ſublimique in ſolio ſeden- tem, interrogaſſe eum: an pulchrius uvnquamſpectaculum vidiſet? – Herod. l, c. Pln, 1 6, Herod, Lil p.20 it, Sol. .93. gert, l, 11 DE IIINERE EIVS IN LVDIAM ETr COILICIAM. S. dixiſſe, gallos gallinaceos, phaſianos, at- gque pauoner: eos enim naturali nitore Herod. Longe ſpecioſeus veſtiri. I. c. neque aſſentando Croeſo, neque magni eum faciendo locutus, dimittitur. Vi- ſusque eſt eſſe indoctus, qui bonis prae- ſentibus praetermiſſis, iuberet in omni- Plur. 1. c. bus rebus finem reſpicere. Erat ea- dem tempeſtate Sardibus fabularum ſcriptor, Acſopusz, quem Croeſus acci- tum in honore habebat. Hic vicem Solonis doluit, illiberaliter dimiſſi, eum- que ita admonuit: Cum Regibus, 0 80- lon, velplane non, vel vt iucundiſimum eis fuerit agendum. Cui Solon, minime, inquit, ſed velplane non, vel vt vtiliaſi- mum fuerit eis. Ac tunc quidem ita Croeſus Solonem deſpexit. Herod. Poſtea vero, cum in Cyri poteſta- L. hp.20⁰. tem Croeſus perueniſſet, eius iuſſu vin- culis conſtrictus & pyrae impoſitus fuit, vt viuus cremaretur. tan- ta calamitate poſito venit in mentem, a Solone quid nutu Deorum dictum ſibi fuiſſet, e* viuentibus beatum eſſe nemi- nem. Quod dictum vbi animum eius ſubiit, vehementi defectione animi op- reſſus & grauiter ingemiſcens, ter So- onem nominauit. Quod vbi audiſſet Cyrus, iuſſit interpretes percontari, qoemilcinuocauiſſet. Accedentibus- que illis & interrogantibus, Croeſus ſi- lentium tenuit. Poſtremo, cum loqui cogeretur, reſpondit, eum inuocaui, guem cum ommibus tyrannis colloqui ma- lim, quam omnes mundi opes pogdere. Quod cum non intelligerent'ei, inſtan- tibus eis vehementius, narrabat, vr oblon Athenienhis ad ſe olim veniſt, omnesque opes ſuas Coram intuitus, pronihilo du- xiſet. Praeterea, quae de ſeipfo dixiſ- ſet omnia eueniſſe, quae tamennon magis ad ſe quidem, quam adomne mortalium Haec Solon genus ſpedtauerint, eos maxime, gai be‚æa- tos ſotpſos exiſtiment. Haec referente Croeio, iam pyrae accenſae ardere ex- trema incipiebant. Cyrum vero, audi- tis per interpretem quae dixiſſet, poe- nituit, quum ſe quoque eſſe hominem agnoſceret, qui alium hominem, opibus ſe nihil paulo ante inferiorem, viuum rogo traderet, veritus ob id poenam, ac reputans nihil ſtabile eſſe in rebus hu- manis. Iuſſit ergo quam celerrime ignem iam accenſum extingui, Croe- ſumque ex pyra deduci cum omnibus comitibus eius: eumque, dum vixit, honore eſt proſecutus. Retulitque Yylut. I. c. eam Solon laudem, quod duorum Re- P. 94. . gum vno dicto alterum ſeruauerit, eru- diuerit alterum. Facéta haec eſſe refert Plutarchus in Priori itinere N annorum, tuma Solone uſcepto, cum leges ſuas abioluiſſet. Quamobrem excuſat Lectori, quod Chronologicis rationibus parum ea congruere videantur: u⸗ ſuperſedere excuſatione potuiſſet, ſi geſta haec cum Diogene Laertio dixiſſet, poſtquam Pi- ſiſtratus tyrannidem inuaſiſſet. Inde Ciliciam eum petiiſſe Laertius narrat, vrbemque ibi condidiſſe oloos, a nomine eius appellatam, quo Atheni- enſium quoque nonnullos deduxerit, quorum lingua ex vernacula eius gen- tis corrupta, ſoloæciſſare dicti fuerint illi homines. Eoque haud dubie referenda ſunt illa Etymologi voXwονοαεπτο Xτιο xciMαιροοο deriuantis, ita enim lego, non vt in editis eſt o ZXαποινα αι⅓οο., Eius- dem rei Suidam habemus teſtem, eam tanquam diſtinctam a geſtis in Cy- pro narrantem. Vnde & Laertius addit, öolenſes appellatos eſſe solorum in Cili- cia ciues, Solios Cypriotas. l e, * Male hic in Anglico exemplari nor spethfanding bro Spßhich they net Enderſtanding poſitum eſſe putaui. CAP. 56 CAF. CAr. XIII. XII. MORS SOLONIS. plut. Sol. QOlonem longe vltra tempus, quo ty- p. 96. F. rannidem inuafit Piſiſtratus, vitam eend. protraxiſſe, Plutarchus autor eſt: Lu- Ir..640 Cianus centenarium eum obiiſſe. Cum A. quibusoptime conuenit iis, qui, Suida referente, docuerunt LVI Olympiade Plut. Lc. eum vixiſſe. Iuxta Phaniam autem ty- rannidem occupauit Piſiſtratus Ar- chonte Comia. Diem vero obüt So- lon Hegeſtrato, Comiae ſucceſſore, Ar- chonte,primo Olympiadis LVI anno. Poſterior haec opinio, niſi apud pleros- que alteri praeualuiſſet, non adeo fre- quens foret argumentum, quod ex temporis, quo mors Solonis accidit, & quo Lydiae regnum tenuit Croeſus, disconuenientia paſſim ducunt, vt fa- bulam ſapere oſtendant, quod vulgo fertur, eos conuerſatos inuicem fuiſſe. Laert. I,. Diem obiuit anno aetatis, ſi Laertio 62. fides, LNXX, decrepita, vt Aelianus ait, Ael. V. aetate, in Cypro inſula: (quod & Vale- H. VIII. rjus Maximus & Suidas perhibent;) hoc Val dis- fuis mandans, vt Salaminem oſſa ſua xim. V, transferrent, atque in cinerem ſoluta 3. per prouinciam diſſeminarent. Quam 1. c. Piuharchus hiſtoriam, quamuis fabulam ſapere ipſe agnoſcat, multorum tamen autorum teſtimonio niti ait. Laertius Cratini eam firmat autori- tate, qui ita Solonem induxit loquen- tem: . Ego hanc, vt aiunt hominesz, inſulam colo, Sarſus per omnem Aiacis vrbem Iſrenui. Vaier. Diſcendi ardor, quem paſſim prae ſe Jaxim. ferebat, vsque ad vitae finem idem per- III, I. . CAP. Ext, I4* SCRIPTA Vanta in eloquentia pariter ac poeſi eius facultas fuerit, multi te- . ſeuerabat, ſupremo vitae die confipmna- tus, quum aſſidentibus amicis, & qua- dam de re ſermonem inter ſe conferen- tibus, fatis im preſſum caput erigeret. Interrogatus enim, quapropter id fe- ciſſetꝰ reſpondit: Vi cum ſtud, quicquid eſt, de quo am diſputatis, percepero, mo- riar. Cum eius ex fratre Nepos Sap- gtoh. phus quoddam ceciniſſet carmen, dele- Serm. cCtatus ea eſt cantilena, vtque ſe edoce- XXIX, ret eam iuuenis, iuſſit: interrogatus au- b. 200.: tem quanam de cauſa idexpeteret, re- ſpondit: vt peſtquam ipſam didicero mo- rior. Mortuo ſtatuam ex aere Athenienſes Pauſan. poſuerunt, ante porticum, quam vari- Attic. c. am vocant, in foro.?“ Alia in Salamine XN fuit ereéta, manum, vt Demoſthenes“ moſtir i deſcribit & Aeſchines, veſte conditam Ariſt. II. habens, eo nempe geſtu, quo verba ad p. 06. C. Athenienſes conſueuerat facere. At- Aelian. ue ea fortean fuit cui inſcriptum, Ve. Ait. moſtbh. Quae dudum inſamas Medorum pro-de fall. pulit iros, „ s; Legiferum Salamis pulchra Solo- d in Ti- nd parit . march. p. Laertius Epigramcu in eum confecit, . 14. cuius iſte eſt ſenſus: 1 26. Cupria defunctum ſubtraxit faamma Slonem, I Oſa ſod in cineres verſa tenet ba- lamis Mox animus nitido ſublatus ad ae- thera currit, Quippe ſacras leges, pondera gra- XIII. SOLONIS. ſtantur? Cicero ante eius aetatem nemi- Brut. c nem eloquentia celebratumeſſe docet. Et , 12. 01. 21 Or. Il, T. b.4 4 Llut. P. do⸗ Timee T. II. opp. 21. A d. . A, 00. nſan. ie. , De⸗ ſth in ſt, I. 06.0. lian, 1,10. De- No. b. 3.5. in Ti⸗ Archep. 174. Laert. 1,26. Beut,7 De orat. Et alibi Lycurgum & Solonem ſe cen- b I3. ſere, ait, in numero eloquentium re- Or. 21. Ponendos. Dio Chryſoſtomus: * Ari- Kides Icurgus, Glon, Epaminondas, ſod, gui eius ſünt generis, pro Philoſophis habendiſumt in Republica, vel oratori- cihus, ſi veram ſpectas & genuinam elo- Or. Plat. guentiam. Ariſtides: Dicitur Sb- on *Ton ceciniſſe ea, quae ad Megarenfium A.B. Tes pertinent. Einus tamenneque leges, *neqgue orationes, guibus nonnungaam *pro optimatibus ad plebem, nonnun- *guqmr'oplebeizs apud optimates dice- *bat, cantt & motro complectebatur. Sed oratoria vtebatur dicendi forma,, in ommnibus vis egregie demonſftrans & ora- tori & philoſophi exiſtimationem ſäſöo mereni, vtramque iſtam facultatem, vtrumque tititum aſſecutus. Plut. Sol. Quantum ad poeſfin eius, ea ab initio, P. 80.A. Plutarcho teſte, non vllam adrem gra- vem, verum ludibundus, temporis per otium fallendi gratia, vtebatur. Poſt & ſententias incluſit verſibus Philoſo- Phicas, & ex jis, quae geſſerat in Re- publ. intexuit multa, non hiſtoeriam ſcribendi animo, vel memoriae cauſa, ſed ad defendendas actiones ſuas, inter- . dum & ad excitandos caſtigandosq; & Timaeo obiurgandos Athenienſes. Plato item 1, III. narrat, in Apaturii eius carminaa pue- 21. A. Lis decantata fuiſſe, eumque, ſi totum iſti ſe ſtudio dare potuiſſet, quod aliis facere licuit, ſuamque pertexuiflet, quam in Aegypto acceperat, hiſtoriam, atqꝗ; ab iſto ſtudio ſeditionibus aliisque impedimentis auocatus hant eſſet, ne- que Homero, neque Heſiodo, neque SCRIPTA SOLONIS alii cuiuis poetarum ſecundum fuiſſe futurum. . Scriptorum eius, ſoluta oratione con- Liereins cinnatorum, Laertium ſecutis prinot. loco nominandae eius leges erunt, inde conciones.* Poemata eius generali titulo allegantur Phrynicho: argumen- Eclog. ta eorum & titulos ſpeciales iſtos habe- dict. Att. mus: Exhortatoria adſeipſüm, quorum mentio apud Laertium, Ariſtidem * & P Suidam. ElegiaeSalamis, de qua ſu- Pra cap. II. De Republica Athenienſi, quinque millium verſuum, iuxta Laer- tium, opus, elegiaco, iuxta Pauſaniam & ap. Pau- Philonem, carmine. Iambi, Laertio ſaniam memorati, allegati Athenaeo? & Ariſti- Rilele di.* Epodi, de quibus idem Laertius. puto. Megiae ad Regem COpranorem citatae à Phile Anonymo vitae Arati autori. Adsι . o; v apud Laertium. Sunt, qui dicant, 5 S Plutarcho teſte, leges quoque ſuas in Xv, verſus eum redegiſſe. Vlkimum quod 564s. E. aggreſſus eſt, opus, Atlanticam fabulum Ariſt. concernebat, quod ſerius exorſus, ope- Or. 7. ris magnitudine deterritus eſt, vt dicit 7ιu: Plutarchus,“ morteque praeuentus eſt. à pla. Praeter epiſtolas eius ſupra allegatas ſe- Sol.p. 80. quentes Laertius ſeruauit. B blut. 1. SOLON PERIANDRO. e.p9. *Scribis, tibi plurimos inſidiari. AtI e. I. *tu, ſi quidem omnes e medio tollere 64. 5 *velis, ne ſic quidem proficies. Inſidia- „ri enim tibi poteſt quispiam ex his, *quos minime ſuſpectos habes; partim *ſibi quidem metuens, partim te mor- "*te dignum iudicans, ob hoc ipſum, f haec o- *quod omnia formides.5 Quin & miſſa Stanleioe * Concionum Solonis etiam mentio ap. Ariſtid. . . 7 „☚ 2 Or. Plat. II. vbi Rν‧ρ EIIs vrco T co* Svrr Oον * Ee⸗ c — „— 7sρ 7ο Oροo & ναοqâτ+—2α το⅞Ü»e, 760S 78S ι memorat. . * Extat locus in or. αανιαυο vbi 1. 5 . 6 5 e O .απε°„ GiSer Snrpdes eis dvr& αο⅜ „ , 2 . „ ex Grac- Aα νι 7ο Mοαοιν vocat, Laertio ro ,αα cis in. dicitur. Vnum eſſe opus vtrumque primus Meur- ſerui. ſius docuit: Res tamen dubia videtur Menagio ad Laert. I‚, GI: qui tamen idem opus Plutarchum quoque reſpicere ſuſpicatur vit. Solonis p. 80. A. ver- . . . / . „ —„ 2 2 bis iſtis Vgcοον J , PoονÜAμι4 &νενναναι 11 Ciuitati 58 6C 4 P. AXIII. *Ita me-“ Ciuitati gratificetur ſi te, licet nulla e- liusstan-Ius in te ſit offenſa† emedio tollat. Eſ- leius, „ſet ergo optimum abſtinere tyranni- quam „GHee ., vt cauſas omnis metus euaderes. docti La- telgte⸗ *dum cenſes, compares tibi neceſſe eſt tes, quiexternas vires, vrbanis maiores; ita vertunt: «enim nec erit quem timeas; nec tu 4, e, quenquam emedio tolles. ſpidure SOLON EPIMENIDI. wedio KNeque leges meae profecto Athe- tolkat. „nienſibus profuturae multum erant, Hic neque tu vrbi luſtrationibus tuis pro- ald la. fuiſti. * Deus enim ac latores legum ertii in-“ on ſoli iuuare ciuitates poſſunt; ſed terpretes:“ qui multitudinem agunt, qua ſenten- neque tu cc tia ſint, intereſt. His enim, ſi recte en⸗ g. „rem adminiſtrent, Deus ac leges vtiles ris, faifi ſunt: ſin autem male, nihil proſunt. emolu- *Neque ſane meae leges ac iura, quae mento. ſcripſi, quicquam profuerunt: ſed D A““Principes ciuitatis reipublicae no- r: „5 CWere; qui Piſiſtrato, ne tyrannidem 2a d. inuaderet, non obſtiterunt. Neque ga r1„“Vero futura praedicenti mihi fides ha- rαν α„bebatur. Ie fidelior exiſtimabatur, ας. Athenienſibus blandiens, quam ego “„Vera proloquens. Poſitis igitur ar- *mis pro curia, his quidem, qui Piſi- 5Sequen-ſtratum affectare tyrannidem non tia Solo-animaduerterunt, ſapientiorem: eis nie ad-WVrO, qui libertatem Reipublicae af- ise u. ce ſerere metuerent, fortiorem eſſe me, porem „Qixi. At illi Solonis id interpreta- expro- bantur inſaniam: tandem ita patriam brantis, *“Conteſtatus exceſſi: † Opatria, hic qui- ob Laer- cc dem Slon tibi opem ferre & facto & pretes el Aido promtus & paratus eſt. At & . putat: Itis inſaniae ſuſpicionem incurre- melius “bam. Itaque ſolus Piſeſtrato infenſus Stanleius ghρ is Aiſeètsſe. Iſti vero vel ſatellites narratio-„us, ſi placet, ſunto. Noſti enim ho- continu- Minem, amice, quanto ille aſtu, quo ari iis-ingenio, qua arte tyrannidem inuaſe- dem pu-rit. Nam coepit blande plebem illi- tauit. *Quod ſi tyrannidi omnino inſiſten- *„Cere, deinde ſibi etiam vulnera infli- *Xit, ac progreſſus in publicum, eaque *“ſe ab hoſtibus accepiſſe vociferatus, o- „“rauit, quadringentos robuſtiſſimos *iuuenes ſibi cuſtodes darent. At illi *„me quidem reluétante & reclamante, acquieuerunt. Erant autem hi ar- * mati validis fuſtibus. His itaque ſti- *„Patus ſtatum Reipublicae euertit. *„Fruſtra certe ego ſtudui pauperes a “„mercenaria ſeruitute liberare, cum *nunc omnes vni ſeruiant Piſiſtrato. Poematum eius fragmenta, quae qui- demad tempora noſtra peruenere, ſe- quentia habeto. ELEGIA SOLONIS. WMnemoſznae magnique Iouis ſanctisſi- Stob. ma proles, Grotii p. Exaudite preces, quas fero, Pierider: 60. Vthorens homines inter rumore ſocundo ADis conceſſa proſperitate fruar: Quem metuant hoſtes, & quem verean- tur amici, His placidum, qſt illis fortiter horri- bilem. Diuitias habuiſſe velim: ſod non bene . bartas Non cupiam: Seris poena venit pe- dibus. Stant veluti ſolido fultis adamante co- lumnis Hae, quas alma Deum gratia mittit, —opés. Non intrat male parta domum fortuna benigno Lumine, ſed vetitis artibus implicita, Obluctans ſoquitur, mox ſöſeé in damna reéſollit. Et, velut e paruo naſeitur igne ro- i155 Principio tenui ſic ſinit maxima elades: Nam male quaeſitiznon datur eſſe diu. Proſpicit in fſinem longe Deus, ac velut olim Vere nouo nebulas diſeutiunt animae, ae — 8 Kob. Crotüß. 60. B CRIPZYA Quae poſtquam eximo ſucus ciuere bpro- Nundo, Toluris volitant per ſola FRrugiferge, Vahſtantes ſata laetar dein ſo in ſidera tollunt: Tollmt, & ſubito blanda ſerena mi- cantr Ipſe comax puro diffundit lumine Titan: Aſpicere & toto nubila nulla polo- Sic ſä habet ira louis non, gii mortalibus ſt mos, B Mens illi quouis crimine laeſa tumet. Neæc latet aeternum ſeeleris ſibi conſeius au Aor. WNreanum facinus ſeit reſerare dies Serius aut citius poenae delicta ſoquun- tür: Neciſi quis viſus fata Deum effugere, Nukla manet merces, aliena piacula pen- dent, Aut nati aut natis proſata poſteritqs. At nos tantundem iuftorque malosgue valere Credimus, atque intus ſat ſibi quisque Placet, Donec ſupplicio tactus dolet; ante peta- cem DWPes animum vanis ladtat imaginibus, Neæc ſabi deſiſtit placidam ſpondere ſulu- teim, Aſpera, quem vaſtat, nec medicanda lues. Saepe etiam pauidus fortis ſibi nomina ponit, Erturpir facie ſo putat eſſe bona. M qui pauperie preſſus iacet, & tamen audet Ingemes animo ſingere diuitiqs. Nilintentatum. Spcat ille cupidine lucri Caerula monſtriferos quos agi JZnus: Nec metuit nimhbos iterum iterumque Jfurentes Enpeltare, ſuae. t vnda, animde prodigus ipſe OLONG 59 Alter humim curuo Cerealem verſat aratro, Autumnumue ſatirprouocat arboribus Pars manibus victum quaerunt, arter- gue fatigant Palladi ingenio Mulciberique datas AW alii Muſae, dulces ante omnia Ma- Jae, Dodtrinae multo nectare corda rigant. Alter Apollineo donatus munere vates, Omne malum multo, guam venit, ante A9ocet: M Verla Dei praeſtant. Fato guaecunque Manet ſor”s, Non hunc auertet victima, ſod nec aues, Nec qui Paeonias aegriszmortalibusher- bas Saepe erraturam, ſerre laborat, opem. Saepe dolor tenuis morbos produxit acer- bos8, Tollere quos nullis ſit medicaminihbus Saepe diu ſazuo iaäctatum corporir aoſtu Contactu ſanum reddidit vna mannus Wc fato ſors laeta venit, contrarig Ffato. Nec vitare datur, quaeplacuero Deig Omnia confuſis ſunt plena Wmultibus, E, quo Lxeqt inceptum, non videt ductor, opus. Hinc qui ſollcite momenta upendit a- gendi, linprudens magnis luczibus obruituy- Ertemere, aggresſes diuing munere, felix Exitus abſoluit non hona conſelia Diuitiis nullus modus eſt, nec Fnis ha- bendi: Nam quibus imprimis res nitet ampla domi, Bis tantum cupiunt. Et qui Jaäaitauerit omnes? Humanogeneri commoda dant ſuperi. Commoda ſed Noxampariunt: qua Iup- uoiter vſus Vindice, nunc illum, mox alium fe- riet. H2 Er 60 CA. E Dem. Et rurfum: ala leg. Noſtra quidem, fato louis, vrbs non occi- det vnquam, P. 234 . ... 7, Ex In- Propitiique Diu ſalua manere poteſt. VVe mi Nam loue nata, ferox haſtaque, atque olthii. gegide Pallas, Hane teget, hoſtiles diſeutietque mi- nas, Moenia ſod ciues ſtolidi, cupidique lu- erorum, Ardua ſubuerti per ſua fadca ſtudent. Atque ducum populi mala mens, élata- que corda, .V Accerſunt poeënas & mala multa ſabi. Non etenim placida didicerunt munere diuum Mente frui- ſuturi nec tenuere mo- dum. Deſpoliant acrarium, & ipſa altaris di- vüm, Per fas atque nefas, quo cumulentur opés. Furantun, rapiunt omnes datur vnde, nec iram Iuſtitiae curant, ſöitaque ſancta deae. UWla tacet veterum memor, & praeſontid cernens, Saeua, ſod ad poenas poſt ruitura gra- Vrbibus hinc hulcue venit immedicabite cunckis, Vt iuga ſeriitii moxr odioſa ferant, Soditioue oritur, ſopitaue bella mouentur, Bella, quibus pubes laeta perire ſolet: Vrbs etenim quue nulla tenet ſocialia ra, M ſubito hoſtili diſperitura manu. Haec agitant populum mala, ſodpauper- cula turba Venditur, & peregre vincula dura geérit. Nec ſunt expertes cladis, quos ampla beat res, Et ſua diuitibus poena luenda venit. XII. Pablicaſic intrant priuatos damna pe- nates, Exoludi foribus nec mala tanta güelnt . Tranſiliunt muros altos: fuga nulla tue- Iur. Gue petas thalamum, ſiue ſub antro rua. . Hü eo Palladios monitis pins inſtruo ce- vés, Vtſapiant, vigilent, nit petulanter a- gant. Muehit heu quantas legum violatio Cla- des? 4 At iuſtge leges commoda quanta fe- runt? Compedibusſtringunt ſcelerasos, ordinis aegii Conſeruatrices, nil niſe recta ſinunt. Aſpera complanant, ſodant faſtidia, fraenant Indomitos, abigunt ſomina quazzae mali. Iura regunt, manſuefaciuntque ingentia Cor'dd, Compeſeunt miſerae ſodition's opus. Iurgia liis acerba premunt, ac denique vitam HHlumanam erudiunt, vi ſapienter e- “ Item: Stah . „ Stobaeus Nemo beatus homo eſt: ſed pars adſri- Grorii p. prtta dolorum F . 404. Omnibus, detherium quos iubar irra- diat. Item: Ne mihiſit lethum planctu ſine- ſed med lbid. p. triſtes SSy2. Funera amicorum condecorent lacry- mae. Not. Alia Solonis fragmenta paſſim ſuperioribus capitibus allegata fuere. Verum & alia, non aequeilluſtria licet, paſſim — — 90. A. ap. Tlt lc. p.g. N . N gtobꝛens Grotii p, 404. lbid. p. vor. S τ paſſim eſt inuenire? Tale initium, quod legibus ſuis fecit apud Plutarch. p. 80. A. Vita Solonis: Oramus primum Rex vt Saturnius hiſee Legibus aſpiret, vetit & concedere läau- dem. Apud eundem & iſta ex Phyſicis eius habentur: Nubibus e gelidi niuium vis denſa crea- tur, Et gquae per tectum grando crepare ſoölet. ibid. Attonitri e claro Wectatur fulzmine naſci, Et pelagas venti, qui incubuere, mo- uent. Verum id ſi ſatus conturbet nullus, in orbe, Pacatum & placidum nil magir eſk pottſt. p. 95. „ Item Piſiſtrato, corporis cuſtodes vt fibi ſarentur, perzate⸗ quae diſſeruerat, verſibus mandauit, ex quibus nonnul- los ſeruauit Plutarchus, huius ſenſus: Nam vos lingua viri vos blandimenta morantur. Item: Vſtrüm quique videt vulpis veſtigia, Verum tota cobors pecdtora coeca gerit. 11. go. Sunt ipſius & iſta: DDſſcendoeuadonocte dieque ſenerx Et Nuint Veneris Bachique mibi nunc mune- ra cordi, Muſarumque, viroshae recreare va- onz, . xoů. Apud Philonem Iudaeum Elegiaca Eov. p. de aetatibus hominum Solonis legun- 25 tur, quorum ſenſus eſt iſte: lLmnpubes pueri, ſeptem voluentibus annit, Claudant enatis dentibus eloquium. Poſt alios totidem diuorum numine dex- tro V OLONIS. Ocoultum pubirnaſcitur indicium. Annis ter ſeptem prima lanugine malat Voſtiet, aetatis robore conſpicuus. Quartus id augebit iam ſeptenarius, ig- que Optima virtuti proferet indicia. Adde alios totidem feſtinans oozus aetas Coniugio monuit quaerere progeniem. Sexta aetas, animo ſi quod deeſt, addet, aque Deſces quid deceat, qaidquoque de- deceat. At quae ſitccedunt per proxima ter duo luſtra, Ornabunt linguam dulcibus eloquiis. Nona actas languet, tum frigida mem- bra retardant Virtutem, non vnquam interituram animi. At quisquis decimam poterit contingere metam Iam tempeſtiuo funere conciderit. 61 Et apud Stobaeum iſta: * Stob. S . . Grotii Ommia confußis Junt blena multibis, & tit. CXII. 5n10 Exeat incepium non videt autor opus. b464. Minc, qui ſollicite momenta expendit a- gendi, Imprudens magni lIultibus obruiture Er temere aggresſis, diuino munere fe- ix Exitus abſotuit, non bona conlilia. Denique apud Ariſtidem Iambi iſti, Or. x. ex Solonis libro de ſeipſo & Politiq ſua, cαα citantur: DDe. Maiora ſpe peracta Dis fauentibus. Item: —— His oſto teſtis tempore ipſo iudice, Water ſuprema Olympiorum Daezmo- ilM. * Haec pars ſunt maioris elegiae, & leguntur ſupra p. 59. — 62 C⁊ 4 P. I CH IL O. CA P. VITA HILOLacedaemonius, Patre ge- I. 68. nitus eſt Damageto, qui corrupte b Stob. Stobaeo b Pagey vocatur. Ei inter 5. 3. Graecos famam duae praedictiones pe- pererunt. . *Herod. Prima earumHippocratem ſpecta- L.I.. 44. bat, cui, cum priuatus ſpeétaret Olym- aert. Pia, ingens obtigit portentum. Nam, c. cum hoſtiam immolaſſet, ahena, quae carne & aqua impleuerat, absque igne efferbuerunt, ita, vt aqua exundaret. Quod portentum, qui forte praeſens erat, Chilo conſpicatus, ne vxorem foe- cundam duceret domum, ei ſuaſit, &, ſi iam haberet, eiiceret, quin &, ſi quidem ex ea filium ſuſtuliſſet, abdicaret. Cuius tamen conſilio minime obaudiens Hip- pocrates, Piſiſtratum poſtea filium ſuſ- vid. vit. Cepit, qui in ſeditione Littoralium, (quo- Solon. c. Tum Princeps Megacles erat, Alcmaeo- III. nis filius) & Campeſtrium, in quibus pri- mas tenebat Lycurgus,) tertiam factio- nem excitauit, & tyrannidem inuaſit. Laert. I, Maximam etiam gloriam conſecutus 71. eis eſt, quae de C pthear, Inſulal- aconiae, praedixerat. Nam, cum illius naturam ſitumque didiciſſet, Viinam, dixit, haec nunquam fuiſſet, aut certe, ſimul ac nata fuit, eſſet ſubmerſa. Perſpicaciter autem id praeuiderat. Demaratus enim, Lacedæmone fugiens, Nerxi autor fuit, in ea inſula naues vt contineret, quod ſi Regi perſuaſiſſet conſilium, de omni Graeciae actum fuiſſet. Verba eius, Nerodot. vt Herodotus habet, iſta fuere: *Id, L. VII. p. quod vis, hoc pacto fiet, ſi trecentas 292 „Naues cum fuis propugnatoribus in *oram Lacedaemoniorum mittas. Ad- * jacet autem illi inſula, nomine Cythe- *ra: quam obrui mari, quam extare à Laert. I. EIVS. . cconducibilius eſſe Lacedaemoniis, *CGhilon aiebat, vir apud nos ſapientiſſi- *mus; videlicet expectans ſemper ab ea tale quid futurum, quale nunc ego "expono: non ille quidem tuam claf- „ſem praeuidens, ſed quamcunque ſi- „militer extimeſcens. Ex hac igitur inſula proficiſcentes tui Lacedaemo- „nios territent.“ Poſt haec Nicias bel-Laert. I. lo Peloponneſiaco euerſa inſula, prae-“: 8.72. ſidium illic Achenienſium ſtatuit, Lace- daemoniosque multis cladibus afflixit. Senem Chilonem iam fuiſſe circa LII Laert. I. Olympiadem, ait Laertius, quo tempo- 3. re florebat Aeſopus, fabularum ſcri. ptor. Ephorum fuiſſe Olymp. LVI, 68. vbi LV Caſaubonus ſubſtituit. Pam- Phila vero, vt idem pergit Laertius, O- lymp. VIprimum eum Ephorum exti- tiſſe ait, ſub EuthydemoArchonte, Soſi- crate teſte allegato, primumq; inſtituiſ- ſe, vt Ephori Regibus iungerentur, quod Lycurgo inſtitutum Satyrus tribuit. Dubium inde eſt, an ſexta, an quin- quageſima ſexta Olympiade Ephorus Chilon extiterit. Probabile zmati po- ſterius eſt, maxime cum hoc officium, Euthydemo apud Athenienſes Archon- te, geſſerit, qui Archon fuit Olymp. LVI, vt conſtat ex marmore Arunde- liano, in quo pro ο ναπ corrupte le- gitur 3 en, quod vertunt Archonte populo. At conſtat tamen etiam O- lymp. VI Ephoros primum creatos eſſe, ſub Theopompo & Polydoro Lacedae- monum Regibus, CXXX poſt Lycur- 1. Ly. gum annis, vt in eius vita affirmat Plu-curg. b. tarchus, a quo inde tempore V Epho-43. D. ri, quorum annuus eſſet magiſtratus, Lacedaemone lut, l.c ad Euleb p. 67. Laert. I 69˙. . Luen, l, 7I. 4 Seqi. tur Stan- leius ſen. ſum, que ex Laer- tüi muti⸗ lis inter- Pres lati⸗ nus con- jiciendo elicuit. Paulo ali- uer Me. 11, 6. 1 1Stob.S. Ig. re⸗ hondiſſe. 10 Mag- l e, . Mur. g Symp. Vll en l. 145. 44 Laert. l. Laert, I, 79. 72 69, it, Ij⸗ urg. . 60. paulo ali- VIVA CHILONIS 63 Lacedaemone fuere electi, quorum Primus eraduvopo dicebatur, quoniam eius nomine annus deſignari ſolebat. Primus in iis, qui primi electi fuere, E- Plut. l. c. atis fuit. Quinquageſima ſexta vero Olympiade inter quinque eius anni Ephoros primus Chilon extitit. Quae forte cauſa fuit erroris eorum, qui primum eum conſtitutum Ephorum aduſeb. dicunt, in quibus & Scaliger nomen P. 67. Profitetur. B ualem ſe in eo magiſtratu exhibu- erit, ex eius dictis colligere eſt, quibus fratri reſpondit, indignanti, quod epho- rus ipſe non fieret, cum ille factus eſſet: Mo pati ininrias ſcio non tu, inquiens. Taert. I, Adeo in omnibus colebat iuſtitiam, . Sedai. VT, cum iam ſenex eſſet, dixerit ali- tur Stan- Auando, ſbi ſe conſcium haut eſſe, guod leius ſen- in tota vita prazter rationem egerit ſum, qué qicquam; vna tamenre ſo aliquantum ex Laer-moueri, quod, cum ſontentiqm iudevdi- lis inrer- Mer, vi Lex voluerat contra, amicum, pres lati- Tutor ipf fuerit prouocandi a ſe, vit nem- nus con-peé hac ratione & legem & amicumſer- iiciendo varet. Id, quod a Gellio ſta relatum elicuit. Laert. I, ter Me- nag. qué vide ad eum lo- cum. I, 3. ² I, 68. SENTENTIAE EIVS AD Pophthegmata Chilonis ſequentia relata a Laertio habemus: Euturo- um prouidentiam, quae ratione collige- I1ur, vertuten viri eſſe aiebat. Ro- gatus, quo differant periti ab impe- de, 62. ritis? bona ſpe, dixit: Quid difficile es- e S. ſets† Arcana reticere, otium relte di- ſpondide Cenſaz'e, iniuriasque tolerare poſſe. ait 796 A Periandro, iuxta cum ceteris ſa- Mrdo- pientibus ad conuiuium inuitatus, non geiy ta- AIte condixit, quam eorum, qui ad illud 1, &. ihuitarentur, nomina ſingulatim co- c Pplut. gnouiſſet Dicebat enim, qiibuscum ne- Symp. Oeſo eſſoet una nanigare aut militare, e- r “l 1 uc, moleſto etiam comitatu ac contuber- CA P. II. habemus èQuum die vitae ſuae extre- Moct. cemo, eum inibi mors occuparet, ad . ,3. *Circumſtantes amicos ſic loquutum *(ferunt.) Dicta mea, inquit, facta- "que in aetate longa pleraque omnia *fuiſſe non poenitenda, forſitan vos "etiam ſciatis. Ego certe in hoc qui- *dem tempore non fallo me, nihil eſſe *quicquam commiſſum a me, cuius "memoria rei aliquid pariat aegritudi- nis: niſi profecto illud vnum ſit, quod *rectene an perperam fecerim, *„nondum mihi plane liquet. Super camici capite iudex cum duobus aliis fui. Lex ita fuit, vti eum hominem *Condemnari neceſſe eſſet Aut amicus „igitur capitali ſupplicio perdendus, *aut adhibenda fraus legi ſuir. Multa "Ccum animo meo ad caſum tam ancipi- tem conſultanti viſum eſt id, quod feci, *Prae hoc, quod erant alia, toleratu Dcilius. Tacitus ad condemnandum ſententiam tuli: his, qui ſimul iudi- cCabant, Vt abſoluerent, perſuaſi. Sic *mihi & iudicis & amici officium in re *tanta ſaluum fuit. MORES PHERTINENTES, PRAECEPTA ITEM ET CARMINA. nio eſſe vtendum. VlIero autem quali- buscunqgue ſo miſeere conuiuis, non eſſe Juni hominis. Eadem occaſione pro- latas ſententias eius ſequentes Plutarch- us refert: Principem nihil med'tari de- dibid. bere mortale, ſod immortalia omnid. Q- p. 152. B. Piimam eſſe Kempublicam, in qua maxi- P. 154. mé leges, minime oratores audiantur.“ 1* Maxime oportere domum vrbi, quazſub H 53: Rege eſt, ſjmilem eſſe. Cumque audi- ret dicere nonneminem inimicum ſihi eſſe neminem, eum ille interrogauit, a- micumne igitur haberet? amorem ſcili- SPlut. de . „Tnm: anima ap. „ „7 12, 2— 61 odiumqae neceſſario ſe Miut onſe Gell. 1,3. qui eviſtimans, atque vices obire. Moralia ap. Stob. Serm. 3 Laert. I, 69. 1 I. 70. Stob. l. c, 64 C AP. Moralia eius praecepta ita a Deme- trio Phalereo repraeſentantur: Noſée ipſum: Inter pocula non multum lo- quere, delinques enum: Vel, vt Laerti- Vs habet, linguam moderare maxime in conuiuio.. Ne ſis maledicus in Pr'oxi- mos, ſin minus audies, quae tibi moleſta erunt. Ad amicorum conuiuia tardus accedas, cito ad calamitates. Quod ita effert Laertius: Promtius ad ami- courum aduerſos caſus, quam adſecun- dos ſucceſſus accurrendum. Nuptias frk- galiter celebra. Bene ominare de ho- mine moriuo. Natu maiorem reuere- re. Laertius ita effert: Senectus ho- noranda. Rerum ad ſenihit pertinen- tiam curioſium odio habeto. Iactura turpi lucro praeferenda, namid, vt ad- dit Laertius, ſemel tantum dolori eſt, boc ſemper. Calamitoſumnon irriſeris. & viribus valeas, mitis eſto, vt reliquti te vereantur potius, quam metuant. Ab aliis diſcendum, vt Laertius quidem habet, domum redlte vt ordines. Tac ne lingua tibi mentem praecurrat. Fa- cundiam moderare. Impoſſbilia ne de- FEderes. In via non acceleres perçendo. Mamnus non agitanda (vt Laertius qui- dem addit) inter loquendum, id enim vecerdium eſt. Legibus obtempera. In- iuria affectus reconciliare, contume- lias vero vleiſcere. Quibus ſequentia Laert. , quoque ſfubiungit Laertius: Cauen- IVP. „tatem dedere Chiloni Lacedaemo- Nio, tria praecepta eius Delphis con- ſecrando aureis litteris, quae ſunt *haec: noſſe ſe quemqut & mihil nimi- *vm capere: comitemgue alieni aeris *gtque litis eſſe miſeriam. . Duas ferociſſimas affectiones amoris atque odii intra modum tantum coer- cuit. Hac inquiens ſini amer, tanquatun Fforte fortuna oſurus: hac itidem tenus oderis, tanquam fortaßſe poſt amaturus. Auſonius ſententias ei adſcribit, quo- rum ſenſum iſti complegtantur verſus: Nolominor me timeat deſpiciatque maior: Viue memor mortis: vii ſes memor p- III. & ſulntie. — Triſtia cuncta ſuperans aut animo . dlt! dumco. Tubene ſe quid facias non meminiſſe Quae bene Jacta accipias perpetuo enmén0. Grata ſenectus homini quaz parilis duentae. Illa iuuenta eſt grauior quae ſimilis ſenectaé. Symbolum eius fuit ſponſioni non deeſt iacturdg.* Ex Adopézcig eius tanquam excellen- tiſſimum iſtud commemorat Laertius: Aurum probare Iodius ſolet lapis Mentis viciſim aurum probat prae- . Nantiam. Aeſopum interrogauit, quid face- ret Iupiter, & ab eo reſponſum tulit, excelſum humiliat, humilem extollit. 1 CA P. III. DE MORTE ET SCRIPTIS EIVS. 70⁰. dum a ſeipfo. Diuinatio non execran- da. Quizs adamanda. Plin. HI. Plinius de autoritate vbi verba facit, N.ꝑI,1.32. mortales, inquit, oraculorum ſocie- Lacrt. l, Ortuus eſt, iuxta Hermippum, 72. HPiſae, amplexus filium, qui ludis Olympiacis in caeſtuum certamine vi- Ctor euaſerat, ſenii imbecillitatem im- modica laetitia opprimente. Omnis autem, qui ad celebritatem illam conue- nerant, honorificentiſſime iuſta per- ſoluerunt, vt Plinio traditum & Laer- tio, qui iſtud in eum epigramma con- cinnauit: Laert. I, xvid. no- tata ſ. ad vitam Thalet. cap. IX. fin. Laert. I= 98. Plin. H. N. VII, 32˙ Phosphore Laert. h 72, Laert Fnid r. ZTnu. gati le⸗ gunt 20 bsuichle, eStrab. . AXIII.p. 599. 4, Herod L. V204 . trabo, 1 1. Al, e 1,50 b.l. aert. l 73. vid. no⸗ Atal ad itam Ihalet, 15 IX. an. zert, h i in. H. . VII. 1„ . Dä MORTE ET SCRTPTISY CIIIILONITS 65 Laert. I, 75. guod fert Chilonis natus tempora cinca pugil. Sppta videns nati genitor, ſe laztus obiuit Mortem, non mirum, mors mihi M alis elt. Ipſius item imagini inſcriptum iſtud: Hic ſapien. Jorti natus Lacedaemone bilon E'numero ſopiem maximus vnus erat. Laert. I, Erat in loquendo breuis, atque ob 72, eam rem Ariſtagoras Mileſius eum lo- Phosphoré reddatur Poluxtibi gratia, quendi morem Mileſum appellat. Eo- que etiam alludit Auſonius in eis, quae 4 G2. ipſi tribuit dictis. Elegiam ſcripfit ad verſus fere ducentos. Breuis quoque ipſius epiſtola fertur in hunc ſenſum: CHILON PERANDRO-: *Scribis mihi in exteros te moliri "expeditionem, ipſe cum exercitu pro- fecturus. Atqui ego Monarchae ne *ſua quidem tuta eſle puto: felicem- *que cenſeo tyrannum, cui in ſua do- moO absque ſanguine contigerit mori. PITITACVsS. VIFX PITTA CLI TLaert. , ITTACVSpatriam Mitylenen ha- sn A. „. —. . buit „ Lesbi metropolin, Patrem gir rirz, Caicum vel Cyrrhadium potius, Lhra- Ita ex Cem, matrem Lesbiam feminam, natus Suid. iux. Vero eſt Olympiade XXXII. ta Ms. Lertius, cum XLII Olympiade, ait, Vatic. floruiſſe, quo tempore? magni animi 7 & alnoris in patriam argumenta dedit nam vul- eO, quod a Ratribntis Alcaei, Poetae, gati le- adiutus, Melanchrum Lesbi & Mityle- gunt zal nes tyrannum interemit. auichle. Eo facinore illuſtrior Pittacus, a Mi- XIII. p. tylenaeis factus imperator, cum claſſe- 599. A. Contra Athenienſes mittebatur, cum quibus de agri Achillitidis poſſesſione, a muhis annis controuerſia ipſis fuerat. Controuerſia autem fere haec erat: Si- Meredt geum Piſiſtratus Mitylenaeis armis eri- Wαι¾ puerat, eoque capto, tyrannum ibi con- fituerat Hegeſiſtratum, filum nothum, ex muliere Argiua, qui tamen ſine bel- lo id retinere non potuit. Nam diu inter Mitylenaeos ac Athenienſes cer- Strabo. tatum eſt, illos ex oppido Achilleo, hos L. AIII, e Sigeo prodeuntes: illos repetentes P. 599. D oppidum, uod ab Archaeanacte Mity- lenageo ex lapidibus Ilienſibus exſtru- — Gtum dicerent, (namque maximam Troadis partem, Lesbii ſibi, quaſi hae- reditario iure propriam, vindicabant, vbi etiam pleraque domicilia condide- rant, quae H ſuo adhuc dum tem- pore ſuperfuifle Strabo, partim vero fuiſſe deſtructa ait.) Illos refellebant Athenienſes hac ratione, quod dicerent nihilo magis iuris eſſe Aeolibus in a- grum Ilienſem, quam ſibi ac ceteris Græ- Cis, qui Menelao in raptu Helenae ope- ram nauaſſent. Ad iſtud bellum Atheni- enſes ducem miſerant Phrynonem, cor- Phit d poris mole roboreque conſpicuum, qui gerod. Pancratio in Olympicis vicerat, eun-malign. dem forte cum eo, cuius nomen exhi- p. 858. A bet Euſebius ad Olympiad. XXXVI. Strabo. Pittacus igitur, variam belli fortunam l· c. identidem expertus, Phrynonem po- ſtremo ad ſingulare certamen prouoca- vit, eique piſcatoriis armis inſtructus occurrit, rete clypeo tegens, quo Phry- nonem imprudentem inuoluit, eoque tridente ac haſta ſua peremto, agrum ſer- vauit. Atque hoc Pittaci ſtrategema, pugnae exemplum Romanis dedit gla- diatoribus, qui retiarii appellabantur, quos 1Lipſius 656 . 1 AP. Satuo- Quos Lipfſius àdeſcribit, vt obſeruatum nal. II, 8. diſerte Feſto“ & Polyaeno? fuit. Feſt. v. Neque tamen finem nactum eſt illud Reciar, bellum, donec vtraque pars ad Peri- Stre andrum rem detuliſſet, s arbitrum hu- gem. I, ius negotii factum, qui ſententiam fe- 25. rehat, qua vtrique parti ea, quae iam te eStrabo& nehant, decernebantur, ex qua Sigeum Laer t. I. Athenienſes obtinuere. Mendacii hapsrrab. àccuſat Timaeum Demetrius, quod p. 600. B. Perhibuerit, Periandrum, ex Iliacis ru- Aeribus, aduerſus Athenienſes ſubſtru- xXiſſe Achilleum, oppidum, Achillis ſe- pulchro inſigne, eoque opitulatum Pittaco, quod neque e tali lapide, ne- que Periandro autore ſit conditum: quomodo enim hic arbiter delectus eſſet, qui ſe hoſtem facto oſtendiſſet? Magno poſt haec in honore Pittacus Laert. apud Mitylenaeos extitit, quos cum I. 75. exules inuaderent * Antimenide Du- Poli u, ce, & Poeta Alcaeo, eius aut meritis 14. Eines tantum debuerunt, aut moribus cre- 1 valer. diderunt, vt communibus ſußfragiis, Max. L. (quod tamen negat Alcaeus ") tyranni- VI. c. 5. dem ei, inter ingentes plauſus magnum- que populi concurſum deferrent, id Amat. p. uidem non negante Alcaeo, eam ob 7563. E. rem in eos animaduertente. Dona quo- Ariſt. que eiᷣ magno conſenfſu offerebant am- *. plisſima, recuperatique iubebant a Mi- Suid. I. tlenaeis agri, quantum vellet, accipe- cc. re. P* At ille, coniecta haſta, tantundem Plut. de accepit, 4 quantum illa eſſet emetita, mal. He- quod Apollini dedicauit, aetate Plutar- rod. p. Chi & Diogenis Laertii Pittacium adhuc A S*t appellatum. Partem ipfius ſibi eum ſer- I. vaſſe, Soſicrates? autor eſt, dimidiam plus toto eſe, inquientem, dum animum nempe abeo munere auerteret, deforme udicans virtutis gloriam magnitudine ap. La- ert. I, 75. praedae minuere. [ Valer Ea pollens autoritate, moderatione, a lee. qua pectus inſtructum eſſet, oſtendit: AlL-t Valer. cæum enim poetam & amaritudine odii, Max. IV, & viribus ingenii, aduerſum ſe pertina-I. inter ciſſime vſum, quod multis ſpeciminibus xtern.6. 5 probatum Laertius dedit, tantummodo ucai—de quid in opprimendo poſſet, admonuit. Leg. L.II, Reipublicae dum praeeſſet varias fe- c. 26. cit leges. Earum vnam Cicero memo-Arittor. rat, qua vetat accedere quemquam in fu- bol hv nus aliorum. Alia apud Ariſtotelem*Laert. I, eſt: vtſi quem ebrii pulſarint grauiores 76. poenas dent, quam ſe pulſauerint ſicci.? ap. La- Vel vt Laertius? eandem legem reprae- r . ſentat: Elrius cum peccat duplici mul-an. V. HI. Aa eſt aficiendus. Quam ebrietatis VII, 4. Mitylenaeorum coercendae cauſa ſan- Clem. ciuit, quoniam vino eorum inſula ab- Al. Pac.- vndabat. Exercitium corporis, cui ſae-dag. II. piſſime vacabat, fuit molendi tritici, bb⸗ Aeli- vt Clearchus? teſtatur, ſanitati enim id an. I.c. maxime conducere arbitratus eſt, mo- Pollux. lamque magnis laudibus euehebat, 1IV.c 7.2. quod in loco tam exiguo multi adeo ſe- & 1. fe exercitare poſſent. Extabat & cantile-i43: r na, quae eaαναπον vοaddtur: b Moleo symp. mola mole, nam & Pittacus, qui magnis ſept. Sap. Mitylaenis imperat, molit. N. 157 D. Aetate prouectus, cum cogeretur belli dux eſſe, dixit, quam difficile eft, x qu virum probum eſſe!* Cuius rei Simo- corrigen- nides mentionem facit, dus Suid. Max. lc. * Recuperatique iubeb. a Mitylen. quod ap. Corn. Stanleium eſt ascinibus, pro a Mitylenaeis, vitio Nep. exſcriptorum tribuo. Veram leckionem res ipſa Thraſyh. docet, & Valerii Maximi locus L. VII. c. 5. extern. I. c. IV. * Zenobius Cent. VI, Prov. 38. Dicit, Perian- Plutarch. qrum bonum initio & popularem virum, poſtea Laert. II. Tuοα-νäνο enaſiſſe. Cuius rei memor Pittacus, cc. & fui ipſius diffiſus ingenio, Mitylenaeorum ty- rannidem depofuerit: Interrogatusque, cur id fa- ceret? reſpondit: diſzcile eſſe, bt bonur quis ſit: ob ea, quae Periandro euenerant, diftcile exilki- „ qui habet mans, Bt quis rectum animi propoſitum conſtanter Simon, retineut. Eademque Plutarchi in Sympos. nar- vt & ex ratio. Hinc Aegid. Menag. ad Laert. I, 76. putat, Platone quae Suidas refert, & ex eo h. l. Stanleius, eſſe in Prota- diuerſa ab iſtis, & diuerſa occaſione prolata. gor. c. 95. Ita propterea vertenda, vt fecerat Suidae interpres. vid. Ca- nempe hoc modo: quam moleſtum eſt, Girum pro- ſaub. & bum eſſe. Quam: coniecturam, ni fallor, hoc euer- Mena g. tit, quod idem, qui Platoni & Laertio, prius illud ad Laert. haut dubie allegantibus, Snidae quoque citetur, I. c, Simonides. Res 1, 76. = — † Hanc Kmoni⸗ dis ſen- tentiam aliter ac 1 ſaub. 20 Diog. Laert. quem ri⸗ de. 3 ³ Laett. 8 1,7541 b L. VI. c.5. Exn. I.* ⁶ Laert l1, , 4a ——,/ 177. — u.. — - — Kà4— n 49. La. P nhh 75. e Mar l. Valer. i, Mar.IV, 1— l. inter GSertern. o Cic de legbl . e. . 20. 0- AAriſtot, 4. Pollllu. 1 nlaet, 65 76. i.2 a,, la⸗ erent el. 7 1 Zeli. . an., V. H. 1öyll,4. 1-COem. Al. He. daglIl. c. 10. b M. Qane. . Polluxl-. a1IV.67,2. ELiFl. c 49 86. . Hut. Symp. ſeyt. a⸗ 17. ce Laert. ex quo cortigen us Suid, .quhibet y Simon, . t & er Hlatone in Prota“ got.c99). vid. Ca- laub. & Mena 9. ad Laert. ,0, VITA PITTACI 67 Res ardua eſt, bonüm eſe iuxta Rmon⸗ Pittacum. † dis ſen- Meminit eius etiam Plato in Prota- tentiam gora, vbi Pirtacum reprehendit Simo- aliter ac nides, quod dixerit, difficile eſſe, vt inb HDM quis bonus eſſe pergat, nam fieri bo- Biog. num, hoc demum difficile eſſe: qua in realiquantum a Laertii dictis diſtentit. quem vi- Principatum in Republica decem . e⸗ annis tenuit. Valerius Maximus b ait, . 75. . tamdiu illum imperium ſuſtinuiſſe, b Y. VI. quamdiu bellum, de Sigaeo cum Athe- c.5. Ext. *Nienſibus, gerendum fuit. Poſtquam „ . autem pax victoria parta eſt, (quo * Taert. temporis ſpatio Remp. ordinauit.) " "Continuo reclamantibus Mitylenaeis, * depoſuiſſe, ne dominus ciuium, vltra quam neceſſitas exegerat, permane- "ret.“ Indeque decem annos priua- 4 id. tam vitam egit. 4 =DW *Herod. Sardes ad Croeſum abiit,“quamuis L. p: 4. alii Bianti id tribuant, eo tempore, quo Graecos in Aſia ille ſubegerat ad tribu- tum pendendum, conſtitueratque, ae- CA P. dificatis nauibus, aggredi Inſulanos. Eo cum eſſet delatus, interrogatus a Croe- ſo fuit, numquid apud Graecos noui gereretur? cui ita reſpondit ille, vt ab inuadendis Inſulanis eum plane deter- reret, Inſilani, inquiens, oRex, innume- rabilem equorum multitudinem coeme- runt, Sardium oppugnationem molientes. Quae vere eum narrare exiſtimans Croeſus, vtinam, inquit, hanc Dii In- Iulanis mentem indant, vt Lydos eque- Rribus oppugnent copit. Tum illenonabs re, inquit, o&Rex, Inſulanos optas & ſpe- ras, in continente terra te oppreſſinum Verum, quid aliud Inſulanos optare cen- Jes, Gimulac audiubrint, conſtituiſſete, dduerſus ſe claſſem exſtruere) quam vt nacti yaos inmari intercipiant, eosque Graecorum, quos in continente redegiſti inſeruitutem, vleiſeantur. Quo ſermo- ne delectatus admodum Croeſus, atque delinitus, egregie enim ei Pittacus di- xiſſe videbatur, ab aedificanda claſſe deſtitit, & cum Ionũs, qui inſulas inco- lerent, pacem coluit II. 1 SENTENTIAE PITTACI, PRAECEPTA ET VERSVS AD MORVYM DOCGTRIN 1, 77. Afophthegmata Pittaci iſta apud Laertium habemus: Neceſztati ne Deos quidem reluctari. virum declarare. quando, quid optimum eſei? quod in Praeſentia occurrit hbene agere, reſpon- debat. Quodnam eſſet maximum im- perium? Ligni varii dixit, legem innu- ens, igneis tabulis inciſam. Phocaico dicenti, quaerendum eſſe ſtudioſum ac frugi virum; etiamſi valde qualſiueris, reſpondit, non inuenies. Percontanti- bus quidnam eſſet maxime gratum? tempus ait. Prudentium virorum eſſe, Priusquam aduerſa contingant, prouide- Principatum Interrogatus ali- AM PERTINENTES. re, ne eleniant: fortium vero, cum illa contigerint aæqguo animo ferre. Addenda & ex Plutarcho ſequentia: Sympol. Ix demum beutus Princeps, qui ſubditos VII. Sap. ita condocefaciat, vt non ibſum, ſod? 152. A. iphus cauſa, metuant. Ea optima Reg-ib p. 154. publica, vbi magiſtratum gerere non li- cet mali, licet lonizx. Eaoptima domus, b. 155.D vbinequerequiruntur ſuperuacanen, ne- gque deſiderantur neceſſaria. Periandro ſuadebat, vt ebrietatem ap. Arhe- fugeret, ac commeſſationes, ne eſſe Co- naeum gnoſceretur, qualis eſſet, non eſe, qualem L. X. . Jö eſe ſimulabad. 427. F. I 2 Quid 68 Quidadoleſcenti conſilii dederit, de ducenda vxore eum conſulenti, epi- Ep. I. p. Frammmate complexus Callimachus eſt, 180. cuius ecce ſenfum: Nuper Atarnaeus rogitabat Pittacon boſpes Hyrraditnatum, quem Mitylena tulit. Chare ſenex, gemina inuitat me taeda, buélla Vna mihi par eſt, gente ſimulque opibus: Altera ſod praezſtat: Tufare quod expe- dit oro, Ducenda in thalamos vtra mihi vxor rit? Dixerat, ille breui elato, ſonis arma, ba- illo, Ecce, ait, hi totam rem, mihi crede, docent. I; autem celeres ſeuticis leuioribus orbes .CGyrabant latis in triuiis pueri. l, ſequere ilorum veſtigio, dicit; at illi, Accedit, recinunt; tu tibi ſume parem. Haec vbi deprendit, iuuenum aequis lu- labus hoſpes Commonitus, magnis aedibus abſtinuit, Ac tenuem modicas vxorem duxit in ae- des. Ergo Dionpoſthac tu tibi ſume parem. C AP. II. C III. Inter μℳαα eius ſequentia maxime Laert. I, . 2 Noſce tempus opportunnm. Quod factu- rus es, ne prazdixeris, fruſtratus enim ſpe irrideberi. Amicis vtere. Luaz aegre Jers in proximo, ea ipſe ne feceru. In- fortunato ne quid exprobres, his enim Deorum incumbit Nemeſiv. Depoſita redde. Suſtine paruas, quas proximi in- tulerint moleſtias. Ama proximum. parum tibi decedat, non ſtatim amico conuicieri, neque inimico bene préceris, hoc enim rationi aduerſatur. Diſfcile oſt, proſpicere futura. Quod praeteriit, Certum eſt, futurum vero obſeurum. li- da eſt terra, infidum mare. Iexplebi- lelucrum. Honeſtatem acquire. Ob- ſequium quaere. Amato aiſeiplinam, temperantiaum, prudentiam, veritatem, ſidem, experientiam, dexteritatem, ſo- cietatem, diligentium, ovconomiam, ar- tem, pietatem. Auſonius ſequentia ei tribuit: D 1. Loqui ignorabit, qui taceré neſétet, TII0. Bono probari malo, quam multis malis. Demens ſuperbis inuidetfelicibls. Pareto legi quisque legem, ſanxerit. Plures amicosreſecunda compara. Paucos amicos rebus aduerſis proba. in Pro- Quo Aeſchylus etiam alludebat, vt ob- cCelebrantur. 78. nerh. " ſeruatum Scholiaſtae eius: s Ex ver‚. Sapiens, ſapiens quirqatis primns Sumto arcu & iaculis ſagittiferaque Grotii. Animogesſit, prodidit oxre, pharetra . Optima omper foedera lecti Impetendum hbominem improbum QLuaenon diſpar fortuna iugat. Nam Fdum nihil lingua loqui valet. 4p. Stob. Morum Praecepta, quorum autor Daum cordi dAuplex alte inſedit ſenſus. Lactt. I S. 3. eſt, ita refert Demetrius Phalereus: Symbolum eius fuit: Lempus noſce. d9u. Auſon. CAP. III. PITTACI MORS, FAMILIA, SCRIPTA. VII Sap. Laert. I, V it ad profundam ſenectam, ſe- annos viuendo exegere. Ariſtomene 79. ptuaginta amplius annis, vel ſi Sui- Luc. dae ſequenda ſit de natali eius ſenten- Longacu tia „Octoginta. Modum Lucianus ex- p.640.A Cedit, qui in is eum cenſet, qui centum enim Archonte viuis exceſſit, Olym- Piad. LII, anno III. Sepulcro eius e- pPitaphium inſcriptum, cuius iſta ſen- tentia: .— Condidit luett. l. Laert. l, 75. De ani. mi Trang. P.471. . Laert. h l. Laert. h. 76 1t 4 lxrt. H, 92. Sent. VIᷣ I Geb. b 110. laert, h Laert. h. 79. Auhon, Ludo UISap. — P 7 PITTACI ÖENTENTIAE, MORS, &e. 69 Laert. I, Condidit hoc tumulo lacrymis te Pitta- 79. . 6‘ Lerhog Sacraſälte, obitu languida facta tuo. Laert. I, Fratrem habuit, cuius, ſine liberis 75. defuncti, ad eum haereditas peruenit: Vnde & Croeſô pecuniam ad ſe mitten- te, accipere noluit, duplo plura, quam vellet, ſe habere teſtatus. VXoOrem duxerat, generis nobilitate quaeé ipfum excelleret, Draconis, filii Penthili ſororem, quae immodice ſu- 7 perbam ſe ei praebebat. Cuiusrei iſtud apud Plutarchum habemus exemplum. De ani- Nempe cum hoſpites conuiuio exce- mi piſlet, vxoOr irata ſuperuenit, menſam- Treng. que euertit, quamobrem, cum pertur- P.47I. . patos videret hoſpites, vnicuique ve- Nrum, dixit, eſtmali aliquid, felicicſimus 7s, Cui hoc tantum. Dicitque Laertius, ea, Laert. L quae de matrimonio monuit, (allegata 8I. ſ. c. II.) eum dixiſſe experientia edo- (tum. aert. I, Filium habebat Lyrrhaeum, qui in 76. tonſtrina Cumis ſedens (more ſcilicet veterum, qui de rebus nouis ſermones ſerere geſtirent,) iniecta forte fortuna ſecuri, ab aerario fuit necatus. Homi- cida, a Cumanis vinctus, ad Pittactum – miſſus eſt. Qui, cum caſu id factum co- gnouiſſet, eum abſoluit, indulgentiam poenitentiae eſſe praeferendam in- quiens. Scripta eius ſequentia Laertius me-Laert. I, morat. Adsuwεαα, nobis iam allegata. 78. Elegos ad ſexcentos verſus, & ſoluta o- 197. ratione, de legibus ad Ciues: Epiſßtolas 7: item, ex quibus iſta ſeruata eſt. PIITACVS CROESO. *Iubes me in Lydiam venire, ſpecta- *tum opes tuas. Ego, etſi illas nun- " quam aſpexi, nihil ambigo, filium A- *Iyattae Regum omnium eſle opulen- tiſſimum, neque adeo opus habeo, vt *Sardes propterea iter fuſcipiam. Au- ro enim ipie non indigeo, ſed quan- tum ſatis ſit & mihi & amicis, habeo. *Veniam tamen, vt tibi, perhumano *& hoſpitali viro, familiaris efficiar. Fuit & alius Pittacus legislator, CcUius Laert. I, & Phauorinus, & Demetrius memi- 79. nere. B I A S. CAP. I. VIT A. BIANTIS. laert. PBIAN II Prienaeo pater Tutamis fuit. Fuiſſe opulentum, plerique autumant, alii praediis deſtitutum, ad- venae vitam egiſſe. Eum Satyrus re- liquis ſeptem Sapientibus praetulit. Occaſio, quae illud ipſi peperit nomen, iſta fuit: Captiuas puellas redimebat Meſſenias, ſibique filiarum loco nutrie- bat, tandemque dotatas Meſſanam pa- rentibus remittebat. Breui poſt, A- chenis aureus cunn repertus eſſet tri- pos, vt in vita Thaletis relatum, (alium 82. tamen locum earelatione indicante)cui aureis litteris inſcriptum eſſet SAPI- ENTI, Satyrus quidem puellas, alii vero, ex quibus Phanodicus eſt, illa- rum patrem in concionem veniſſe, ait, Biantemque, expoſitis, quae ſibi feciſ- ſet, ſaptentem appellaſſe. Sicque tri- poda ad eum miſſum, quo conſpecto, Biantem dixiſle, Apollinem eſſe ſapien- tem, eumque accipere noluiſſe. Sunt, qui Herculi Thebano eum abillo facra- tum ferant, eo quod Thebanis colo- nis, Prienen miſſis, ipſe originem de- berer. M 3 Optime 70 CAP. E. Taert. , Optime autem eum titulum illum 84. meruiſſe, multis argumentis liquet. Cum ab Alyatte enim Priene, patria ipſius, obſideretur, duos mulos de in- uſtria ſaginatos ex vrbe in caſtra ex- . mweg?-Pulit. Eis conſpectis obſtupuiſſe Re- saa. gem, quod brutis quoque animalibus vulgati obſeſſorum ſufficeret abundantia,“ & Habene. Pacis ineundae cupidum, nuntium ad Tubſtir iteOS Miſſiſſe. Biantem igitur magnos Stanle- asarenae aceruos congeri iuſſiſſe, eosque ius. tritico operuiſſe, quos nuntiis oſten- Quod debat. Pa re cognita Alyattem ad in- aer Reundam cum Prienenſibus pacem ma- Cafaub. Zis accenſum, Bianti, vt ad ſe veniret, mandaſſe: hunc vero dixiſſe: equidem Alyattem cepas edere, h-e. ſtere, iubeo. Herod. Sunt, qui Biantis etiam opus dicant L.I. p. 4. eſſe, quod Croeſus ab inuadendis Grae- corum inſulis deterritus fuerit, quod Pittaco alii tribuunt, vt in vita eius re- latum. I.1..43. Croeſo capto, exercitum aduerſus Graecos miſerat Cyrus. lones igitur valde perturbati, Panionio nihilomi- nus conueniebant, vbi Bias ſaluberri- mum eis dedit conſilium, quod, ſi ſe- cuti fuiſſent, iudice Herodoto, licuiſ- ſet Graecorum omnium feliciſſimis eis eſſe. Siquidem ille ſuadebat, vt com- muni claſie ſoluentes Sardiniam pete- rent, ibique vnam omnium Ionum ciuitatem conderent. Hoc enim pa- to eos, a ſeruitute liberos, feliciter eſſe victuros, omnium inſularum maximam incolentes, & ceterarum imperio po- tientes. Siautem manerent in Ionia, nullam eſſe libertatis ſpem. Hanc Bi- antis ſententiam euentus ITonibus ſub- actis comprobauit., Valer. Cum patriam eius Prienen hoſtes Maxim. inuaſiſſent, omnibus, quos modo ſae- VII. 2. vitia belli incolumes abire paſſa fue- X & II. nihil ex bonis ſuis ſecum ferret? Ege vero, inquit, bona mea mecum porto. Pectore enim illa geſtabat, non hume- ris: non oculis viſenda, ſed aeſtiman- daanimo. Quae domicilio mentis in- cluſa, nec mortalium, nec Deorum ma- nibus labefactari queunt: & vt manen- tibus praeſto ſunt, ita fugientes non. deſerunt. Regum amicitias, quod Thales fa-Plut. ciebat, repudiabat minime, Amaſidis S)np. 2– praecipue, qui victimam miſerat ad P. 146 eum, iubens exemtam ex ea optimamm D. & peſſimam partem ſibi mitti: Quam-& de au- obrem ille linguam exſectam ad Regem ditione perferri curauit, quae ei res magnam b. 38. B. gloriam admirationemque peperit. Aliud eiusdem Amaſidis problema Plut. ſoluit, Corinthi cum degeret, quo Gmp. cum reliquis ſapientibus a Periandro pcrzsr. fuerat inuitatus, iſtasque a Niloxeno A. perlatas litteras accepit: *Amaſis, Rex Aegypti, ita compellat „Biantem: Sapientiſſime Graecorum, ſapientiae certamen Aethiopum Rex „mecum exorſus eſt: iamque victus chaut ſemel, rem abſurdam a me poſtu- „Iat, mare vt ebibam: cuius problema- tis ſoluendi mercedem, vrbes & op- “pida haut pauca mihi obtulit, ſi vero „Toluam minus, omnium, quae circa *Elephantinum poſitae ſunt, vrbium, iactura mihi eſt facienda. Expende quaeſo rem propoſitam, & Niloxe- num, quamprimum fieri id poſſit, ad mne remitte. Nihil praetermittam eorum, quibus vel amicis, vel patriae tuae, prodeſſe queam. Perlectis litteris, poſt exiguam mo- ram, vbi ſeipſum collegiſſet Bias, voce ſubmiſſa ad Cleobulum, qui proximus aſſidebat, dixit: Quidvero, o Naucra- tita, Amaſisne, qui tantae hominum BExt. 3. rat, pretioſarum rerum pondere onu- multitudini imperat, & regionis ades ſtis fugientibus, interrogatus, quid ita excellentis eſt Dominus, paucorum eorumqut VII. Sap. — ſ ut. VII. Sa . 5. I un d. - de au, emn ditione n 3-. ma Plut. n, .n VII. 8a). o ait, n 4 lt m, de Xxe- ad A e n0⸗ 6 lus - I d ð g eorumqie obſeuriſimornm oppidorum Pretio mareelibet? Tum ad eum Nilo- xYenus, ſubridens, cogita vers potius, in- quit, o Bias, facere id velit Amaqſer, quomodo praczcſtare valegat. Tum ille: Iubete Aethiopemſiunios in mare decur- 4 ETANTIS VITA PRAFCEPTA, G. „ rentes detinere, donec illud, guod nunc ſt mare, ebiberit Amaſis, nam id ton- tum, quod nunc eſt mare, vt ebibat poſci- 1ar, non id, quoa poſteg erit. Quibus di- Ctis enDlei eum Niloxenus eſt, reli- quis ſolutioni eius applaudentibus. . CA P. II. l SAPIENTIAE EIVS PRAECEPTA ET VERSVS AD MO- RVM DISCIPLINAM PERTINENTES. 1,86. △ Pophthegmata eius ita DiogenelLa- ertio aliisq; referuntur: infelix, qui Jerre infelicitatem non posſit. Morbus a- nimi eſt impoſebilia amare &0! appetere, a- lieni vero incommodi non meminiſſe. In- terrogatus, quidnam eſſet difzcile? Fer- re, inquit, fortiter mutationem rerum in deterius. Cum impiis aliquando dum nauigaret, totaque nauis fluctibus quateretur, illis Deum inuocantibus, llete, dixit, ne vos hic ili nauigare ſen- tiant. Percontanti impio homini, quid eſſet pietas? nihil reſpondit: cumque ille ſilentii cauſam ſciſcitaretur: Taceo, inquit, quia de rebus nihil od te berti- zntibzs quut. Rogatus, quid beſſeot dulce hominibus? ſpes, ait. Malle lZé, aiebat, inter inimicos, quam inten amios uadicare. Quippe ex amici alterum prorſus ſuturum inimicum, ex inimicis autem alterum amicum. Interroga- tus, quidnam faciens homo deloctare- tur? Uucrum, inquit. Ita viuendum eſ- ſe, quaſi & diu & parum victuri ſimus. Iia amandum, quafi odio ſimus habituri, caute amicitiam colendo, vt quae in ini- micitiam verti poſtt. Gell. v, Quum rogatus eſſet ab aliquo, dele- 1I. vetne vxorem ducere? Aut pulchram, re- ſpondit, habebu, aut deformem. Et ſipul- chram ducas,habebir owzv, communem,) E deformem, habebis owzv, (poenam. Plut. Pum maximam gloriam conſecutit- dynp. rum tyrannum, aiebat, qui primus pa- 4 reat legibus patriae. Eam rempubilicam eſſe optimam, in ib. p. 155. gqua legum maior ſit metus, quam t. D. ranni. . Eamoptimam eſſe familiam, in qua ta- ie. 7 lem ſponte ſua ſe Dominus gerat, qua-150. C. lem foris legim metu ſo gerit. Qui ſapientiaz vacant inani, eos no- Stob. . Aduae ſimiles oculi, aiebat, eſſe. Huius 3.P.5I. enim oculos nocte quidem valene, ſole autem ſplendente, oecutire. Sic enim talium quidem mentem acutisſimam eſ- ſo in vanis contemplandi, adveri autem Uuminis obieltum motum caligare. Auſonius ſequentes eius nomine in- Aulan. ſcripſit ſententias. ap. ſent. Quaenam ſamma bonib mens, quae F- 11e. bi conſeia recti. Pernicies homini quae maxima? ſo- Ius homo alter. Quu diues? Qui nihil cupiat. Qut bpauper? auarus Luae dos matronaéz bulcher rima? vi- In püuatca. Quae? caſta eſz? De qua mentiri fjama veretur. Quodprudenti opus Quum posſetm nol- le nocere. Luid ſtulti proprium? non poſſe & velle nocere. Praecepta eius moralia a Demetrio“ Stob. halereo iſta memorantur: ² Plurimi ſerm. ll. hominum improbi Sunt, (quod Symbo-bLadrr, Ium eius fuit?): Ze“ ipſo priusinſpecto 89. „a agendumaliquid occingi oportet: & Stob, Rpulcher I. 6 Laert. I 84. Laerrx. AnH*οα⁰d cασA eigiog. torte le- gendum. c 7/ % Ae- gi0s. 72 ſipulcher tibi wideari, pulebhra facito: para, ea enim magis, quam opes omnes ſen deformi, naturaé defectum morum pulehritudine penſato. Honeſtatem exer- ce. Deliberato rem aggredere, quod autem coeperis, conſtantern abſolue. Ce- leritas in loquendo odio habenda [vel vt apud Laertium eſt, ſtultitia eſt] Ne pec- ces, nam poenitentia ſoquatur neceſſe eſt. Nequeſimplexſis, neque malignus. Im- prudentium non admitte. Dilige pru- dentiam. Deos eſſe nunquamnon dici- 10o. Quod faciendum eſt, probe conſide- ra. Audi multa. Loquere tempeſtiua. Pauper qui ſes, Riuites reprehendere no- li, niſi maxima inde expectare liceat e- molumenta. Virum indignum opum cauſa laudare noli. Suadendo, non co- gendo, impetra. Cum quid boni fecerir, non Tibi, ſed Diis, tribue. In iuuentute opes, in ſenectute ſapientiam compara, (vel vt Laertio repraeſentatur: a iuuen- tute ad ſenectam vique ſapientiam com- CAPD. — „ 4 P. III. tutum te praeſtabit.) In factis tuis me- moriam ſerua, in tempore cautionem, in moribusingenuitatem, in labore patien- tiam, in meti oautionem, in diuitiis ami- citiam, in oratione per ſüdhtonem, in ſe- lentio decorum, inmente iuſtitiam, in au- dacia fortitudinem, in actione poten- tiam, in gloria principatum, in ingenio ingenuitatem. Ex Audoaνt eius illa imprimis pla- Cuere: Vrbis placeto ciuibus cunctis tuae, Sic gratia valebis: nam ſuperbia Perſaepe noxam rettulit quam ma- Ximam. Et iſtunuul Natura robur corpori dedit ſuum. Aſt patriae ſermone prodeſt mens bona. Fortuna ditat non merentes pluri- mos. III. MORS ET SCRIPTA FIVS. ,TN cauſis orandis ſummus erat atque vehementiſſimus, bonam tamen in Partem dicendi facultatem exercebat, quod Demodicus Alerius ſignificat, di- cens: & cauſa tibi agenda in Jforo, Prie- naeo more agito: Et Hipponax, quan- do hac phraſi vriicur, Biante Priaenenſi cauſas egit praeſtantiux. Fatis hoc mo- do conceſſit: prouecta ſenectute cum cauſam egiſſet, vbi peroratum eſſet, ca- put in ſinu nepotis ex filia feſſus re- clinauit. Cumque & aduerſarius di- cendi feciſſet finem, iudicesque ſenten- tiam pro Biante tulifſent, ſoluta con- cione, nepotis in gremio animam effla⸗ viſſe compertus eſt. Ipſum autem ma- gnifice ſepeliuit ciuitas, atque eius lau- des tumulo inſcripſit. Petra Prienaeum tegit haec lbene cul- ta Biantem, Ornamentum ingens qui fuit Ionits. Laert. I, 86, Sacellum quoque ei dedicarunt, quod Laert. I, Teutamium dicitur. Extat quoque in eum iſtud Laertii: 88. Hie ſaus eſt Bias, Hermes quem du- Taert. l, xit ad orcum, Albentem niuei tempora cana pi- Vt cauſam dixit ſocii, inclinatus in vlInas nuem. Scripſit de Ionia ad duo millia verſu- vVm, quanam ratione maxime felix eſſe poſſit: quod eſt forte conſilium ſupra a nobis commemoratum. Mox pueri, ſomnum ſoluitur in te- CLEOBVLVS. 84. X Laert. . 389. Suid. xXρ. Plut. de et. ap. Delph 53850 4 Laert, l.c. d Plut, VII, N Conu * laen, c. llut.lc. laett. H d. .laet l 86, llaer. !, 1 8 Laert. ,. 94. . 02) 73 (Le. CL&Qo-LEOBVLV.S. —— CA P. . VITA Laert. I, LEOBVLVS Lindo ortus, (quod 89. Rhodi eſt oppidum) ſiue vt Duris auctor eſt, ex Caria fuit, Euagorae filius. Genus ab Hercule duxit ſapientia, cor- Suid. porisque viribus ac forma, imo & robo- * Xαπ re, omnes coaetaneos ſuos antecellebat, Aegyptiorum philoſophia etiam imbu- tus. Lyrannum eum Lindiorum fu- Mur. 3 iſſe ex Plutarcho conſtat. Is vero tem- Delph. Plum Mineruae a Danao olim fundatum p. 385. D. Teſtaurauit. Filiam habuit, cui nomen Eumeti- Laert. to, quae tamen vulgo de patris nomine pie Cleobulina appellabatur.? Ea Hexame- VII. ſap. trOs & aenigmata componebat, ob ſa- Conu. p. pientiam ſuam, & acumen aenigmatum, 148. Celeberrima. Ad Aegpruin vſque 0 . . Laert. quaeſtiones ab ea ropoſitae nonnul- 1. c. . Plut. I.c. lae dimanauerant, quibus ea ioculari- ter, tanquam taxillis, vbi res ferebat, vtebatur, cum illis ſolum concertans eisdem, a quibus prouocata fuiſſet. Sed & animi ei inerat ſublimitas admirabilis, & ingenium ciuili prudentia aeque ac humanitate conſpicuum, quo efficie- Laert. l.c. bat, vt pater ciuibus humaniter & po- pulariter imperaret. Eius & Cratinus meminit in comoedia, quam Cleobulus inſcripfſit, Athenaeo identidem allegata. Laert. I, Obiit Cleobulus ſenex annorum 23. LXX, eiusque tumulo inſcriptum: PExrtinctum luget Cleobulum patria ITundus, Patria, quae medio eſft vndique cin- dQdamari. Naerr ? Scripſit autem carmina & griphos ad 1. EIVS. tria millia verſuum, in quibus aenigma fuit de anno: M genitor, proles cui Rit biſſena, ſod orunm Laert. J, 91. Cuiuis ſunt natae triginta, ſt diſpare forma. Hlac niueis penitus, fuſeis Jod vulti- bus illqc. Atque immortales cum ſint, moriun- tur ad vnum. Sunt, qui eum autorem iſtius in Mi- dam epigrammatis faciant „ Homero il- lud abiudicantes, qui iuxta eos diu an- te Midam vixit, quamuis eis contradi- cat Herodotus: . Aenea ſum virgo Midaez, qiuae in- cumbo ſopulchro, Laert. I; Laert. L, 90. Dum ſiuit vnda luis, Jublimis naſci- tur arbor. Dum ſol exoriens & ſplendida luna relucet, Dum ſtuuii labuntur, inundant litto- ra ſtuctus Hic conſtanter ago, lacrymirque in marmore tindto Fixa, Midam moneo hic tumulatum, chare viator. Fertur eius & iſta epiſtola. CLEOBVILVS SOLONI. *Amici tibi ſunt permulti, & vbique Laert. I, 93. *„“Parata domus. Ego tamen Soloni *Conuenientiſſimum Lindum fore au- *ſim affirmare, ciuitatem liberam, in- «ſulam, nihil Piſiſtratos metuentem. *Eo adte amici tui vndique con- fluent.“ K CA . 74 CAP. IL SNTENITIIAE OLEOBVIh, &. CAP. SENTENTIAE EIVS, PRAEC II. EPTA ET VERSVS, ALD LDO- CT'RINAM MORVYM SPECTANTES. Laert. I, X ſententiis eius celebres iſtae ſunt: 91. Sentire atque ſapere illuſtre aliquid & inelztumſtude. Inani, & ingratus ne Rc. LEilias nuptui locari oportet aetate virgines, ſod prudeniia &0 ſonſu mulie- res, quo inſtituendas eſſe etiam puellas docebat, quod in more poſitum Grae- Cis haut erat, Romanis im liberalibus di- ſciplinis eas inſtituentibus. Amicum beneficits foue, vt dmicior ſit, inimicum vt amicum ſacias cauendaz enim repre- henfiones amicorum, inimicorumque in- Ediae fugiendae. Anmequasm domogquis erat, gitid acturus ſit apud ſe pertra- det: rürſus, cum redierit, quid egerit, recogitet. Plutarch. Beatum eſſe principem, qui familia- ob. rium nemini fidat. Optime inſtitutam . 15 3. eſſe Rempublicam, vbi ciues reprebenho- nem mags gquamlegemmetuant: Fami- liam, in qua plures ſint qui diligant, guam quimetuant Dominnmm. stob. Praecepta eius iſta collegit Demetrius Serm. III. Phalereus: Modus optimus (quod ſym- Laert. I, bolum habuit). Genisorem oportet reue- B. reri. Bene vthabeas corpore & animio, cin andum. Audirelibenter, non teme- re credere oportet. Vel, vt melius La- ertius: audiendi magi quam loquendi NRudioſum eſſe oportet. Praeſtat multa diſèere velle, (vel, vt Laertius habet, a- mare ſeientiam,) quam rudem manere. Lüngua vt bene dicat aſſefacienda. Vir- tutis eſt proprium, & ab impietate alie- num,odiſſo niuſtitiam. (Laert. ita effert: Virtuti familiaris eſto vitio hoſpes, * pie- tatem cuſtodt, eiuibus optima conſitle.) ILunguam (ap. Laertium eſt, volauptatem) fraena. Per vimnihil age: Liberos inſti- tate. Succeſſum a fortung pete. mimi- citias ſolue. Patriae inimicumtibi quo- que talem eſſe puta. Vxori neque ira- ſcere, neque blandire, praeſentibus aliis, hoc enim ſtulti, illud inſani eſt. Famulos ebrios ne 6aſtiges, vi ne ipſe ebrius videa- rir. Aequalem ducasvxorem, ne nobi- liorem ducens Dominos tibi compares pro aßfinibus. Alios ſubſannantt ne ſubri- deas, inuiſis enim fies illi, quos deridet. Diues ſuperbus, Pauper abiectus ani- mo eſſe noli. Laertius addit: Fortu- nae mutationes fortiter perferre diſee. Aufonius ſequentes ei tribuit: Quanto plus liceat, tam libeat minus, Fortunae inuidiae eſe immeritus mi- 7r. Felixcriminibus nullus erit dit. lVenoſeas alis miulta, nihiltibi, Parcit quiqguez bonwr, berdere vultma- los. Maiorum meritis gloria non datur. Turpis ſaepe datur fama minoribus. Ex Aidbtaααοαας * eius illud maxime cele- bratur: Mortalium plerosque ſpiſſa vexäat ignorantia Ore impudente verba fundunt multa DDPlurimi tamen . Hos tompus optimus magiſter rerum 1 aſt arguet. * Ap. Stobaeum eodem modo effertur, quo ap. Laertium. Interpretes Latini diſcrepant tantum, nam coniunxit vnus, quae diſtinctae eſſe viſae ſunt ſententiae alteri, &αιτ.ο νρει νααHπτι &τιυο (ſupple zwuαο.. quod ap. Stob. excidit,) diwia“ ue*², *y Nec metrum in iſtis apud Laertium eſt, nec AtdναNοαα ab eo accenſentur. Sed inter ceteras Cleobuli cenſentur ſententias, Stanleio paulo ante allegatas. . PERIANDER. Laert. l, 4 Herod. Ll.p. Laert. I, 94 IHerod. L.l. p. 3. troeuntem P CA P. I PFRIAND R PATRTA& 55 PERIANDER. C A P. PERIANDRI PATRIA, PERANDRO Oypſelus pater fuit, Corinthi tyrannus, Mater Cratea, Pprogenitores Heraclidae, ex Hercule & ardana“ geniti, qui Lydiam Regia autoritate gubernarunr DV annis, filio patri ſuccedente, Per KXII genera- tiones. Origines vero Cypſeli, & quo ad regnum peruenerit modo, ita de- ſcriptum habes apud Herodotum: Cum pauciorum imperio Corinthus gubernaretur, & i, qui Bacchiadae voca- bantur, vrbem incolerent, illi quidem nenniſi cognatas ducebant, elocabantq; filias nonniſi cognatis. Horum vni, no- mine Amphioni, nata eſt filia cla uda, cui nomen erat Labda, quam quia nemo Bacchiadarumducere volebat, duxite- tion Echecratis filius, e Petra quidem tribu, ſed Lapitha gente ac Caenides. Ei cum liberi eſſent nulli, Delphos adi- vit, vt de prole conſuleret. Eum in- ythia ſtatim his verſibus compellauit: Petion te nemo licet ſir tantus) hono- rat. Conceztaim pariet ſaxum graue Lab- Aa, monarcha Qui cadet inciues, emendabitque Co- rinthum. Hocce oraculum Eetioni datum, conſonum erat alii, quod Bacchiadae ac- Ceperant, nec intellexerant tamen: cu- ius iſta ſententia: Concipit in Petris aquila enixura leo- nem, Robuſtum, ſaeuum, genua & gui mul- Ia reſolttet. Haecbene nunc animi, verſare Corin- thia proles, MAIORES, PARENTIEKSTS LQui Colitis pulchram Pirenen alrgze gue Corinthum. Bacchiadae ſenſum huius oraculi aſ- ſequi haut valentes, cum audirent de Oraculo Eetioni reddito, id quod ipſi acceperant, intelligere incipiebant, eo quod eodem illud ſpeclare animaduer- terent, atque proinde interficiendi fi- li Eetionis conſilium cepere. Hinc vt rimum vxor eius enixa eſt, miſerunt e Ro numero X viros e tribu, in qua ha- bitabat Eetion, qui puerum opprime- rent. Hi, poſtquam ad Petram adue- nere, Eetionisque domum, puerum ſibi tradi iuſſere. Labda cur veniſſent ignara, patrique congratulatum eos ac- ceſſiſſe rata, affert filium, & in Vnius eo- Tum manum tradit. Conuenerat autem inter eos in via, vt qui primus eorum puerum accepiſſet, is humo allideret. Verum diuina prouidentia puer ei, cui traditus a Labda fuerat, arriſit. Quam- obrem ea animum eius ſubiit miſeratio, vt interficere puerum non Poſſet. Sic miſertus alteri tradidit, atque ille ter- tio, donec poſtremo per omnes decem tranſiret, ac nemine interimere volente, matri redderetur. Tum egreſſi illi, atque ad fores ſubſiſtentes alius alium incuſa- bant, & primum praecipue, quod pa- ctis non ſtetiſſet. Poſt altercatio- nes ſtatuerunt ingredi rurſus, & con- iuncta opera caedem perficere. Sed fatis ſtatutum erat „ Vt Eetionis Proles perniciem afferret Corintho. Nam Labda ad fores hoſce eorum inaudiuerat ſermones „ metuensque, ne mutato conſilio interimerent puerum, eum aſportatum in modio * Non ex Iardana, ſed Tardanae ancikez eos Senitos dicit Herodotus, Praeterea non lardanam, K 2 ſed lardanum legi debere contendit Tan. Faber L. I. Ep. Critic. Ep. II. occultauit 76 occultauit, qui Qpſela dicebatur: Quem illos nunquam, ſi redirent, lo- cum perueſtigaturos eſſe ſperabat, id quod euenit etiam. Nam ingreſſi ſcru- tati ſunt omnia: cumque inuenire in- fantem haut poſſent, inter eos conue- nit, perſuadere iis, a quibus miſſi fue- rant, occiſum ſua opera eſſe infantem: idque domum reuerſi etiam fecerunt. Filius itaque Eetionis, adultior factus, Oupſelus fuit appellatus, petito nomine ab eo, quod in menſura frumentaria euaſerat, periculo. Ad virilem aeta- tem vbi perueniſſet, conſulto Delphi- co oraculo, anceps tulit reſponſum, cui confiſus Corinthum inuaſit, expugna- vitque. Oraculi autem iſta erat ſen- tentia: 7 1 GAbP. 1I. Vir locuples, noſtras hic qui deſcendit ad aedes, . Obpſelus Eetides, eclarae Rex eſto Co- rinthi, Vle & eo nati, ſod nulli deinde nepo- 165§. Tyrannide potitus, Corinthiis gra- vis extitit, multos opibus, plures vita ſpolians. Quum XXX regnaſſet an- nos vita funéctus, ſuccefforem filium habuit, Periandrum, cuius regnum tyrannidis huius aetatem abſoluit: quae iuxta Ariſtotelem LXXIII an- norum fuit, menfium VI. Vt Cy- pſelum regnum illud auſpicatum eſ- ſe Olympiadis XXX anno II opor- teat. CA P. II. TEMPVS EIVS NATALE, REGNVM, INGENI MVYTATIO. Laert. I, Eriander (ſi a morte eius reinßs 95. computemus, quam ſubiit iuxta La- ertium, aetatis LXXXanno, qui fuit *Ariſt. Olympiadis XL/VIII vltimus) anno na- lI. c. tus eſt Olympiadis XXIX* poſtremo. * Suid. & Regnum eius (quod ſecundum Ariſto- ex quo relem annis durauit XLIV) anno IV habert Olympiadis NNNXVII initium habuit. col. Da- Suidas“ ait eum in regno ſucceſſiſſe, maſc. quod eſſet natu maximus in filiis pa- Ex. Pei-tris fui, (vnde Plutarchus à paternum relc. 1 Sr . vero NXXIIX Olympiade. VII. Sap. Mitem primum, ac benignum, cru- p. .47.C. deliorem paulo poſt iſta occaſio reddi- e L.⸗ . . Laert. , qit. Mater eum adhuc iuuenem vehe- Suid, Menter ſecum continebat, eousque et- Parthen. iamn, vt eius amore implexa in concupi- Erotic. ſcentiam ipfius veniret. Progreſſu au- .. 17. tem temporis malum ſemper increſce- bat, adeo, vt ſe amplius continere non poſſet. Quare confidenti animô pue- ro perſuaſit, eſſe feminam quandam, b. illum eius appellat morbum) floruiſſe egregiae formae, quae eum immodice Polit. V, amet, quare ſuadeat, ne illam deſpice- ret, ac ſeſe vlterius adfligere ſinat. Pe- riander primum ſe corrupturum nega- bat eam, quae eſſet coniuncta viro, prae- ter leges & publicos mores. tem ſupplicibus verbis inſtare non ceſ- ſaret, ſe facturum recepit. Noctem ſtatuebat, ipſumque monebat, ne lu- men ad thalamum inferret, neque coge- ret eam ad colloquium, atque id pudori eius condonaret. Eo pollicente o- mnia ſe facturum, quae mater ipfſi in- iunxiſſet, ipſa pulcherrime ornata ad filhium ingreditur, ac, priusquam illu- ceſceret aurora, clam rurſus diſceſſit. Sequenti die interrogat filium, vt pla- cuerit amica, & annon velit rurſus ad ſe accedere eam. Periander vero ſe- ipſum id animo agitare reſpondit, nec modice ſe eius amore affict. Quare ab hoc tempore non ceſſabat ſaepe ad fi- lium recdire, ita, vt poſtremo cupido uum au- Periandrum 12. M. . Polit , 12. Periandrum inceſſerit cognoſcendi, quae eſſet tandem, cum qua congrede- retur. Hinc aliquamdiu apud matrem precibus obtinere ſtuduit, vt in mutu- vm colloquium veniret, atque vt eius, cuius amore flagraret, aliquam notitiam haberet. Sane enim difficile eſſe, quod ne contueri quidem eam permitteret, qua iam multo tempore familiariter fu- erit vſus. Verum, quum id fieri poſſe ob verecundiam feminae mater omnino negaret, ipſe aliquem ex miniſtris lu- men in cubiculo occulere iubet. Et cum ea pro more accederet, atque v- na dormire pararet, exurgens Perian- der, produxit lumen, atque cum ma- trem eſſe vidit, prae animi impotentia eam interimere voluit. Sed a quo- dam genio ſubito apparente retractus, ab eo facto ſibi temperauit: atque ex eo tempore mente perculſus inſaniuit, & in crudelitatem incidit, multosque ciuium fuorum macétauit. Mater vero multum ſuper genio ſuo lamentata ſe- ipſam interemit. Laertius & ipſum & 1, 96. matrem facinoris conſcios fuifle dicit, umque in crimine deprehenſum gra- vem ciuibus inſtitiſle. Herod. I. Inter initia regni mitius agebat quam c. pater, verum per nuntios commercia habens cum Thraſybulo, Mileti tyran- no, (cui praeterito tempore antequam tyrannidem indipiſceretur, hospes fu- 'erat) multo magis quam pater cruen- tus factus eſt. Miſſo praecone Thra- ſybulum interrogauit, qua ratione ipſe, rebus melius conſtitutis, rempu- blicam pulcherrime adminiſtrare pos- ſet? Thraſybulus vero eo, qui a beri- andro mifſus erat, extra vrbem eduéto, ingreſſus eſt agrum quendam ſatum, & vna cum eo ſegetem interambulans, cciſcitatus eſt hominem de ſuo aduentu E Corintho, detruncans interim atque Laert. I 95. TEMPVS PERIANDRI NATALE, REGNVM &c. 77 decutiens, vt quamque videbat ſpicam inter alias eminentem, eoque geſtu to- tum illud praedium peruagatus, nullo verbo reddito præconem dimiſit. Hunc reuerſum auide Periander, quaenam reipublicae gerendae praecepta afferret, interrogauit. Quo reſpondente, nulla ſibi dediſſe Periandrum, ſeque mirari quod ad virum parum ſanum ab eo ſit ablegatus, qui propria ſua vaſtauerit raedia. Tum quid egerit Thraſybu- us, ille interrogauit, ſtatimque intel- lexit ab eo praecipi, vt eminentiſſi- mos quosque in Republica e medio tol- leret. Eo pertinentem epiſtolam La- ertius exhibet, quae ſi plane ſpuria non eſt, alio tempore ſcripta ſit oportet, quam quo nuntius ille fuerat ablega-I, 100. tus. THRASYBVLVS PERIANDRO. *Reſponſum a me nuntius tuus tulit nullum. Eum vero in ſegetem dedu- ctum, me baculo decutiente ariſtas, ſu- "er reliquas quae eminerent, ipſoque *interea me ſequente, quae viderit au- *diueritque interrogatum relaturum *„Confido. Idem vero tibi, ſi confirma- to imperio vti velis, eſt faciendum. Illuſtriorum ciuium demetenda ca- * Pita ſunt, ſiue inimici ſint tibi, ſiue atnici. Vel amiciſſimos enim ſuſpe- ckos tyranno eſſe oportet. Vtut autem neget Plutarchus Thr. erlu. ſybuli eum ſecutum conſilium eſſe; di- r. ſas. ſerte tamen affirmat Herodotus, ab eo prv.. tempore omnem in ciues ſaeuitiam Pe- Herod. riandrum exercuiſſe, interficentem l. c. eos, qui patris crudelitatem ſalui eua-Laert. E, ſiſſent. Primus armatis circumſeptus &:. inceſſit, qui ccc erant numero, ma- Micol. giſtratumque ad tyrannidem tranſtu- Damalc, Hit, crudelitate & violentia. Ciues l,c. ſeruis nolebat abundare, nec otio va- care patiebatur, ingeniofus ad inueni- enda, quibus eos occupatos redderet, K 3z negotia. 78 6c AP. negotia. Si in foro deſidens depre- henſus quisquam fuiſſet, muléta ei e- rat ſubeunda, timebat enim, ne contra ſe conſpiratio fieret. Neque AMſzy ha- Laert. lI.c. bitare patiebatur omnes, qui cuperent. Bello nunquam vacabat, rerum quippe bellicarum ſtudioſiſſimus; Tri- reymibusque aedifæatis, late vtrumque Suid, I.c. tenebat mare. Iſthmus etiam vt per- foderetur, ipſum molitum fuiſſe per- hibent. Laest. I, Familiaritatis eius atque commercii G. 91 . u Thraſybulo aliud Herodotus ex- p. 5. CAT. XIII. emplum ſuppeditat. Affirmat enim eum Thraſybulo indicaſſe per nuntios oraculum, quod Alyattes Rex Lydiae de reſtaurando Mineruae templo acce- perat, vt que ille tempeſtiue ſecuritati proſpiceret ſuae monuiſſe. Auream ſtatuam Deo ſe ſacraturum Laert. I, vouit, ſi Olympia quadriga viciſlet. 95. Victoria autem potitus cum auro ege- ret, quadam celebritate populi, mu- lieres procedentes ornatas videns, mundum eis ademit, atque ſic domum eas dimiſit, III. VTINSEPTEM SAPIENTVM CENSVM RELATVS. SIT, EIVS ITEM SENTENTIAE ET SC RIPTIA. Symp. Eriander, vt ait Plutarchus, tyran- cjuitate, ſed in portu Lechaeo, in con- Vu.. ſap. I“nide tanquam paterno morbo cor- chlaui ampliſſimo, ſolenni bus conuiuiis F. 147. reptus, eo emergere, quantum potuit fieri, ſalutaribus vtendo hominum ſa- pientum colloquiis, eosque ad ſe in- vitando, conatus fuit. Atque eo ſpe- Gtat eius ad Graeciae ſapientes Epiſto- la, miſſa ad eos cum Delplus conue- Laert. I, niſſent: 99. PERIANDER SAPIENTIBVS: *Gratias immortales ago Pythio A- pollini, quod vos in vnum apud ſe coa- *Cos Corinthum etiam pertrackurae „Vdeantur litterae meae. Hoſpitio „Vos excipiam humaniſſine. Audio, cpraeterito anno Sardes ad Lydorum cRegem vos iuiſſe, ne itaque dedigne- cmini nunc ad me proficiſci, Corin- thiorum tyrannum. Videbunt enim οꝗ laeti, Beriandri domum adeuntes, „Corinthii. . Ita inuitati venere ad eum non ſe- tem modo, ſed bis ſeptem, in quibus Diocles erat, Periandri familiaris, cu- d. 147 jus nomine Plutarchus luculenter eo- 7: rum conuerſationem, atque colloquia, delineauit. Conuenere autem non in Symp. VII. Sap. dicato, &templo Veneris proximo, cui ſacra Periander inde ab infauſto exceſſu matris ſuae fecerat nulla. Quid geſtum in eo conuiuio fuerit, eo quod prolixior ſit eius deſcriptio, apud Plu- tarchum Lectores, ſi cupiant, legent. Ipſe hoc modo Periander ſapienti-pe Er. bus fuit accenſitus, qui, Plutarcho Deiph. p. autore, initio quinque tantum fuere. 385. D. Poſtea Cleobulo Lindiorum Tyranno, & Periandro Corinthio, quanquam virtutis eſſent ſapientiaeque expertes, potentia, amicis, officiisque vim fa- mae facientibus, & ſe in nomen ſapi- entum ingerentibus. Quod ipſum vt obtinerent, ſententias quasdam ac di- ca emiserunt, ac per Graeciam ſpar- ſerunt, easdem cum iis, quae ab aliis pro- latae iam eſſent. Id quamuis valde ce- teris diſpliceret ſapientibus, arrogan- tiam tamen illorum reuincere, aut de gloria palam controuerſiam fuſcipere cum praepotentibus viris noluere. L pſos tamen Delphos conueniſſe, inter- que ſe priuatim collocutos litteram E. que B I 1 1 1 1 Juid Pla- to Prota gor. I.l P.349.a. Laert, l, . Laert, l, . ibic. p. 155. E, M. ymn. Vn Chron, De j. Deloh.p. Ny. ibid. p. IN PERIAND. SAPIENTVM CENSV &. E. quae eſt in ordine quinta, &nume- populoris formam, quae proximead A- 79 Tum deſignat quinarium dedicaſle, co- rſtocratiam accedat. ram Deo eius templi proteſtatos, plu- res quam quinque ſuo ordine non con- tineri: quo ipſo iextum atque ſeptimum tanquam nihil ad fe pertinentes exclu- ſere. Suid. Pla- Eorum, quie ſeptem ſapientibus Pe- 0 Prota riandrum fuiſſe negant, nonnulli My- Ser. 1. I. ſonem in locum eius ſubſtituunt, in P. 343. à ¾ . .„„ 3 Laert., I, Quibus & Plato eft. Alii duos aiunt fu- 98. ifle Periandros, tyrannum alterum, alte- rum Ambraciotem, fapientem. Sed Ari- ſtoteles, atque alii, Corinthium ſapien- tem dictum aiunt, quod ipſinomen non actionum, verum ſcriptorum & ſententiarum habita ratione datum es- ſe videtur, quales fuere ſequentes: Laert. I, Nihil pecuniarum cauſa agendum. 25 ce is, qui tuto regnare votunt, ſunuma ope nitendum, vt heneuolentia non ar- *mis ſtipentur. Rogatus, ur in tran- *nide perſſteret? Quia, inquit, & ſpon- *tε & inuitum cedere aegue periculo- *ſum eſt. Conviv. Cum ceteri ſapientes in eo, ad quod VII. Sap. a Periandro inuitati fuerant, conui- P. 152. B. vio, de tyranno ſententias dixiſſent, &, vt ipſe quoque aliquid diceret, poſtu- larent. Ile, vultu perturbato, ſatis, inquit, dictunz puto, ad deterrevxdaum guemuis, qii ſänaz mentis ſet, hominem a Principatu gerendo. Cumque ſimili modo de Republica diſſeruiſlent, haec 155. E. ſubiecit: Videri ſibi ommilur, quae di- erant edm commendari Reipublicae CA P. IV. ARIONIS HISTORIA. Plut. Dm conuiuarentur vna Sapientes, Symp. Prout ex Plutarcho a nobis rela- VII. Sap. p. 160.f(9. tum eſt, el potius, vt apud Euſebium Eus, Chron. nit, quam cum portentum appellet eſt, Olympiade XIL., ſtupenda res eue- Is Quaerenti, quid inminimo maximun Stob. S.3. eſſet, reſpondit, bona mens in corpore hu- b. 41. mano. Praecepta eius iuxta Demetri- ib. p. 46. um Phalereum ſequentia fuere: Rem mmnem conſidera, quod & Symboli loco ipſi fuit. Bona res quies. Periculoſa Pemeritas. Lucrum trpe accuſationa- turae eſt. Imperium populazve melius lA ranmide. Voluptates quidemmor- tales ſunt, virtutes auteim immorzales in ocundis moderatus, in adueris pru- dens ſto. T'raeſtat purce viuendo mo- r, quam viunm indigere. Compara te, vt dignus ſer parentibitt. Da operam, vt vinus laude dignus, poſt fauta beatis videdris. Amicis cundem in ſocundis & aduerhs te praebe. St quid mali pro- miſeris iniitus, ſeruare noli. (Laer- Eaert. I, tius habet, quodcunque pollicitus fueris, 98⸗ ſerua.) Secreta ne prodasz. Conuitiis vtere,tanquaim amicus iterum futurus. Legibus anziquis, obſoniis recentibus, vtore. Peccantes caſtiga, peccaturos prohibe. Aduerſa celare memento, ne laeëtentur qui oderunt to. Auſonius iſta ei tribuit: Nunquam diſorepat viile a decoro. Plus ſt ſollicitus magis beatus. Mertem optare malum, timere peius. axis, vl liheat, guod eſt noceſſe. Multis errihilis caneto multos. S fortuna iuuat, caueto tolli. fortana tonat caueto mergi. Scripſit & Admonitiones ad duo lia verſuum. P. I00, mil-Laert. I, 97. Herod. L. I. . &m&ͤ£Rgqui ex Herodotus Periandro oblatum, eius e in La- Potiſſimum verba referemus. tinum Arion nobilis cantator fidibus fuit. hæc trans cum aliquando in Periandri vixiſſet ruie Gel⸗ familiaritate, inde a Rege proficiſcitur XVI, 19. terras Lucia- nus. Sece. 80 CA P. IF. terras inclutas Siciliam atque Italiam viſere. Is tum poſtea grandi pecunia, &re bene multa copiofus Corinthum inſtituit redire. Tarenti igitur na- vem & nauitas, vt notiores amiciores- que ſibi, Corinthios delegit. Sed eo Corinthii homine accepto, nauique in altum prouecta, praedae pecuniae- que cupidi, cepere conſilium de necan- do Arione. Tum ille ibi, pernicie in- tellecta, pecuniam ceteraque ſua vt ha- berent, obtulit, vitam modo ſibi vt re- linquerent, orauit. IIli vero negantes, vt ipſe ſibi manus interrer Poſtulaiun ſi in patria quidem ſua ſepeliri cuperet, vel ſi nollet, vt ſtatim coram deſiliret in mare. Arion ibi perterritus, id v- num poſtea orauit, vt priusquam mor- tem oppeteret, induere permitterent ſua ſibi omnia indumenta, & in puppi conſiſtentem fidibus canere, vbi id per- egerit opus, illis traditurum ſeipfſum ſeſe pollicitus. Feros & immanes na- vitas prolubium tamen audiendi canta- torem excellentiſfimum ſubiuit: adme- dium igitur nauis receſſere omnes I- ſe ornatus indumentis fuis, ſtansque in ſummo puppis foro, carmen, quod orthium dicitur, exorſus eſt. Ad po- ſtrema cantus cum fidibus ornatuque omni iecit ſeſe procul in profundum. Nauitac curſum, quem facere coepe- rant, Corinthum tenuere. Delphinum, fabula eſt, fluitanti ſeſe homini ſubdi- diſſe, eumque Taenarum deuexiſſe, ibi vero expoſitum illum, Corinthum ex eo loco petiuiſſe. Heic quoque, qualis Delphino vectus fuerat, appulit, remque omnem, ſicuti acciderat, nar- rauit. Periandrum vero iſthaec parum credidiſſe, & Arionem, quaſi fallerer, cuſtodire iuſſiſſe, nec vt pedem vspi- am efferret permiſiſſe. Nauitas interea requiſitos interrogaſſe, ecquid audis- ſent in iis locis, vnde veniſſent, de A- rione? Eos dixiſſe, hominem, quum in de irent, bene valuiſſe in Italia degentem, ſaluumque eum Tarenti ſe reliquiſſe. Tum inter haec eorum verba Arionem cum fidibus & indu- mentis, cum quibus ſe in ſalum eiacu- lauerat, extitiſſe, nauitas ſtupefactos conuictosque ire inficias non potuiſſe. Eam fabulam Lesbios confirmare & Corinthios. Taenari imaguncula inter ſacra eſt anathemata viri Delphini dor- ſo inſidentis. Talemque Periandrum confici iuſſiſſe, exiſto Bianoris colli-Anthol. gere eſt: ⸗ XV Heic ſtatuam poſuit Periander Ario- 488. nis iſtam, Adnatansque ipſi qui pariebat opemn, Delphini, pelagi ciuis: Hoc fabuag monſtrat H Mortem inferre homines, parcere noſſe feras. CAP. V. DE VXORE PERIANDRI. Laert. I, T 7 Norem L„pſßidem habuit, quam i- 94 V pſe Meliſam appellabat, Procleo, Epidaurenſium Tyranno, & Eriſthe- nea Ariſtocratis filia, ſororeque Ari- ſtodemi, natam, qui toti fere Arca- diae dominabantur. Eam adamare Athen. coepit, Peloponneſiaco veſtitu indu- XIII. p. tam, vna ſine ſtola tunica, vbi vidis- 589. ſet, parentis operariis vinum mini- ſtrantem. Eam poſt aliquod tempus, Laert ·l. c. accenſus ira, occidit praegnantem, ſca- bello, vel, vt alii volunt, calce per- cuſſam: pellicum irritatus calumniis, quas tamen igne poſtea cremauit. Ad Theſprotos, qui ſunt ad flumen Acherontem, nuntios aliquando mi- 20 4 ſit ſciſcitatum necyomanteum, de quodam depoſito. Meliſa apparens negauit Herod. 7 Suid, Herod, L. III. 114.¹ h——. — — ———— d le⸗ e 4d Konhol. . l. W. E. XVI.p. r 498. , 16 4- Herod. nv.h. . 204, 1 it ,Laertl negauit ſe indicaturam, vbi eſſet col- locatum, quoniam ipſa algeret, nuda quae eſſet, nihil enim ſibi prodesſe ve- ſtes, in quibus ſepulta fuiſſet, vt quae vna crematae non ſint. Verum autem ſe dicere argumento eſſe, quod in fri- gidum furnum panes Periander inges- Iiſſet. Quae Periandro renunciata, ſu- ſpicionem confirmauere, quod cum Meliſſa iam mortua coitum ille exer- Suid. cuerit, amoris oeſtro accenſus. Ita- que ſtatim poſt eum nuntium per prae- CAP. DEE LEIBERIS Herod. C.Rant ei ex Meliſſa filii duo, Cpſe- L. II. p. H-lus alter, alter Lycophron, minor 114. ſc. ingenio valebat, ſtupidus erat natu maior: Filia item vnica. Filiorum maior natu fub exitum matris ex hac vita XVIIIvm agebat annum, minor XVIHum. Hos auus maternus, Pro- cleus, Epidauri tyrannus, ad ſe accitos eo proſequebatur amore, quo par es- ſet nepotes ex filia amplecti. Quos v- bi remittendos ſtatuit, priusquam di- mitteret, ſcitis, inquit, pueri, quis matrem veſtram interemerit? Quod dictum maior vix attendit quidem, mi- nor vero, cui nomen Lycophroni, ita eo affectus eſt, vt reuerſus Corinthum neque affatus ſit patrem, neque ei al- loquenti reſponſum dederit, donec ita Periandrum irritaret, vt indignatus laribus eum eiiceret. Eo eiecto, maio- rem eſt percontatus, quaenam cum eis auus eſſet collocutus. Ule narrabat, Vt ſe auus amantiſſime accepiſſet, nec tamen dicti Proclei ſub eorum diſces- ſum prolati meminit, quippe ad quod animum aduertiſſet minus. Perian- der fieri non poſſe aiebat, quin aliquid illis ab auo ſit ſuggeſtum amplius: at- que adeò percontando inſtabat, do- nec adoleſcens dicti illius recordatus, DF VXORF PFRTANDRI 81 conem edixit, vt omnes Corinthiae mulieres ad Iunonis templum prodi- rent, tanquam ad feſtum diem, quam ulcherrime ornatae. Quum iſſent mu- ieres, diſpoſitis clam ſatellitibus, eas omnes ſine diſcrimine exuit, ſiue in- genuae eſſent, ſiue ancillae, atque eas veſtes ad foueam comportatas, inuo- cata Meliſſa cremauit. Haec vbi fecit, nuntios, qui iterum interrogarent, mi- ſit, quibus Meliſae larua vbi eſſet de- poſitum indicauit. VI. PERIANDRI. id quoque exponeret ipſit. Quod i- pſum adanimum ſibi reuocans Perian- der, nulla amplius in filium indulgen- tia vſurus, miſit ad eos, apud quos ille expulſus degebat, ne adoleſcentem do- mo exciperent prohibens. Eieg7tus igitur ea, in qua hucusque fuerat com- moratus, ad aliam ſe contulit, ſed inde quoque expulſus eſt, Periandro jis, qui reciperent, minato, atque vt arcerent imperante. Expulſus inde ad aliam domum cuiusdam ſodalium ſuorum perrexit, qui Periandri filium agnoſcens Hoſpitio excepit, non ſine formidine. Ad poſtremum Periander edixit, quisquis in domum ipfum re- ciperet aut alloqueretur, eum mul- ctam Apollini ſoluturum, quantam ipſe ſtatuiſſet. Hoc edicto propoſito, cum nemo ipſum in domum recipere vel al- loqui auderet, ne ipſe quidem rem de- ſperatam vlterius tentare voluit, atque intra porticus publicas degere maluit. Die vero quarta Periander pauperie & inedia enecatum cernens, miſertus eſt, depoſitaque ira, propius accedens, PFili, inquit, vtrum oſt optabilius, ilne quod pateris, an obſequium erga patrem, quo opum eius &! ůtyrannidis euadas hæ- res? Tu ſilius meus cum ſis & proximus L. in 82 AP. VI. in beatam“ iſtam Corinthum imperii iſtimans. Lycophron ne reſpondere . haeres, mendici vitam praeiuliſti, quidem dignatus eſt ei, qui hunc nun- ei, cui minime obſiſtere oportebat, obſe- tium afſerebat. At Periander in amo- ſtendo. Nam ſi qua degre tibi faltum rem adoleſcentis propenſus, iterata eſt es, ob quod infenfus es mihi, mihi vice ſororem adoleſcentis ad eum mi- maxime aegre eo eſt falctum, eiusque ego ſit, filiam ſuam, ſperans fore, vt ab . particeps aegritudinis eo ſum magis, illa ſe duci pateretur. Haec vbi venit, quod ipſe patrandi facinoris monumen- an mauis, inquit, frater tyrannidem in tum exiterim. Tu vero edocus quantum aliorum peruenire manum, & patris . praeſtet inuidiam, quam miſericordiam aliis mouere, & quid ſit parentibus &' potentioribus iraſei, domum concede. His quidem verbis Filium Periander caſtigauit, ille autem nihil patri re- ſpondit, niſi quod ipſe poenam Apollini debeat, qui loqui ſecum ſuſtinuiſſet. Tum Periander malum filii vehemen- tius eſſe animaduertens, quam vt cor- rigi poſſet, ab oculis eum ſubmouen- dum putauit, Corcyramque mitten- dum naui, quae ipſa quoque eius im- perio parebat. Eo autem amandato bellum ſocero intulit Procleo, tanquam praecipuo eorum quae contigerant au- tori. Eſt eius epiſtola apud Laertium miſſa ad Procjleum iſta ſententia. PERIANDER PROCLEO. Nobis quidem inuitis perpetratum cceſt in filiam tuam facinus. Tuautem *ſi lubens filium nobis infenſum red- *dis, peccas. Tu igitur aut filium nobis placa, aut ego vindictam a te *repetam. Filiae tuae poenas ipſe dedi, *“Ccrematis in eius honorem omnium *Corinthiarum matronarum veſtibus. Poſtremo expugnata Epidauro Pro- cleum in ea cepit, quem viuum tamen ſeruauit. Interieéto deinde tempore, cum ſenuiſſet Periander, ſibique eſſet conſcius, parem Reip. adminiſtrandae rem ſamiliareminter peregrinos diſper- gi? quam ipſe domum reuerſus eam te- nere. Red! Quaeſo ad penates, deſine tibi obeſſe. Infauſta poſſesſio AM. perui- cacia. Noli malum medicari malo. Multi manſuetudinem iuſtitiage praetu- lere. Multi materna iura proſequen- tes paterna regna amiſere. Lubrica res eſt yrannis, ocuius Multi ſunt ama- tores. Pater ſonex eſt proueltaegue aetatis, tua ipfeus bona noli aliis trade- re. His illa verbis cauſam ſuam apud fratrem, a patre edocta, egir. Cuiil- le, ſo quidem Corinthum nonrediturum, aiebat, quoad patrem ſuperſtitem audiret eſſe. Quod cum intellexiſſet Perian- der, tertio caduceatorem miſit, qui certiorem faceret filium, ſe quidem in Corcyram eſſe conceſſurum, eique, vt tyrannidem Corinthi capeſſeret, e- diceret. Conſentiente filio, Periander Corcyram, iuuenis Corinthum iter parauit. De his vero edocti Corcy- raei, ne ad ſe veniret Periander, ado- leſcentem interemerunt. Quamo- brem vindictam a Corcyraeis repetitu- rus Periander, Sardes ad Halyattem caſtrandos miſit ecc primorum Corcy- raeorum liberos. Corinthiis, qui eos ducebant, Samum delatis, cum ob quam cauſam Sardes pueri duceren- tur Samii inaudiuiſſent, iis fuaſere vt laert. 95. 1 Laert. hy AI 96. (⸗ ſe haut amplius eſſe, Corcyram miſit ad Dianae* templum confugerent. *haer:. accerſitum Lycophronem, tyrannidem Supplices vero eos e templo abſtrahi habet Ia- qui ſuſciperet, maiorem filium ilimu- cum non finerent, Corinthii alimen- , neri minus aptum ob ſtupiditatem ex- ta iis praebere prohibuerunt. Interea diem . - e e. d mn, 1. 3 5 ,Laert. i haber le. Rrnon h , r . Laert. I, 95. lage. „XLVIII anno, aetatis ſuae LXKXX. ciderent & ſepelirent. „. DE LIBERIS PERIANDRI diem ſolennem agebant, quem ſua ad- huc aetate eos celebraſſe obſeruat He- rodotus, nocteque adeo aduentante, quamdin pueri precabantur, tamdiu choreas pueri puellæue agebant. Dumq; choreas ducerent, quae ex ſeſamo ac melle confecerant eſculenta, inter Pue- ros ſpargebant, quibus illi vitam ſuſti- nerent. Idque eouſque factum eft, donec Corinthii pueris, qui ipfis con- CA P. MOerore ob iſta omnia confectus exceſſit e vita, vltimo Olympiadis Cumque ſepulchrum ſuum ignorari Vellet, tale quid fuit molitus. Duobus iuuenibus per certam viam noctu ince- dere iuſſit, eumque, qui Primus occur- riſſet, interimere ac ſepelire. Poſt ĩſtos quatuor alios miſit, qui priores illos oc- Rurſus contra hos miſit plures, idemque vt facerent, imperauit. Eius igitur mandata exe- quentes primi ipſum Periandrum in- teremere. Corinthii Cenotaphium illi erexerunt, verſusque inſcripſere, quorum iſte eſt ſenſus: Sphia & nummis Periandrnm, terra Corinthus, CLlarum, littoreo continet alma N- nul. Extat in eundem & Laertii iſtud: Ne doleas, ſe coepta minut Jortuna ſo- cundet, Sed pleceat, ſuperi quod ibuer⸗ tibi. Nam ſupiens ſtygias Periander. ad vmbras, Hrtinldus, quod non quaæ voluit o- Iuis. cesſet 4 crediti fuerant omiſſis, abirent. que Samii pueros Corcyram reduxe- re. Affirmat cum Antenore Diony- ſius Cnidios, claſſe Samum aduectos, cuſtodes Periandri e templo expuliſle, Puerosque ad ſe receptos Corcyram reduxiſſe, quam ob cauſam honores & immunitafes apud Corcyraeos Cni- diis ſint decreti, quales nulli Samiis Conceſſi legantur. VII. MORS PERIANDRI. 808IADAA PRAECEPTORVM SEPTEM SA- PIENIIVM SYLLOGE. 83 Ita- ap. Plu- tarch. de Herod. Mal. p. 861. B. *Sequere Deum. Legi obſequere. ap. Stob. *Cole Deos. Verere Parentes. Iuſti- tiae cauſa patere. Quae diſcis, fac vt intelligas. Quae audis, fac vt cogno- „ſcas. Noſce teipſum. Matrimomium S. III. * initurus opportunitatem capta. Res *mortales conſidera. Hoſpes ſi ſis, ho- *ſpitem te eſſe memento. Hoſpitalita- tem cole. Tibi ipſi impera. Amicis „ſubuenire ſtude. Iram moderare. *„Exerce prudentiam. Prouidentiam *„venerare. Aiuramentis abſtine. A- “*micitiam dilige. Diſciplinae men- *tem applica. Gloriam Pproſequere. * Sapientiam aemulare. De bonis be- ne loqui ſtude. Neminemcontemne. *Virtutem commenda. Iuſtitiam ex- *erce. Amicis benignum te Praebe. *Inimicos vlciſcere. Magnanimitatem *„cole. Abſtinea malo. Communio- *ni ſtude. Quod tuum eſt tene. Ab alienis abſtine. Bene ominare. O. *mnia audi. Amicis facilem te praebe. „Nequid nimis. Tempori parce. Fu- "tura proſpice. Iniuriam odi. Ser- *Vos reuerere. Liberos inſtitue. Si facultates tibi ſint, aliis impertire. *„PFraudem time. Deomnibus bene lo- *quere. Ama ſapientiam Iudicium 2 *aequitate 84 . C AF. "aequitate moderare. V bi cognoue- ris rem, ad agendum procede. A cae- *de abſtine. uae fieri posſint votis expete. Cum ſapientibus verſare. "Ingenia explora. Depoſitum redde. «De nemine ſuſpicare. Arte vtere. «Daturus differre noli. Beneficia agno- aſce. Nemini inuide. Teipſum ob- ccſerua. Spem approba. Calumniam «οd˖äaο habe. Poſſide iure. Honora bo- «nos. Iudicem agnoſce. In matri- «monio temperantiam exerce. For- ctunam cole. Sponſionem fuge. Cum «omnibus verſare. Tui ſimili gaude. «„Sumtus moderare. Tuis fruere. Mo- deſtiamexerce. Beneficia redde. Bo- ««nam fortunam opta. Fortunam ama. Kudiens vide. Res, quas aſſequi poſ- ſis, conſectare. Diſſidia odio habe. *Exprobrationes abhorre. Linguam «coerce. Iniuriam depelle. Iudica juſte. Opibus tuis vtere. Nullis cor- ruptus muneribus res examina. Prae- ccfentia incuſa. Dic quod ſcias. Vi non „tere. Viue iucunde. Conuerſatio- «nem manſuetudine tempera. Finem ccoeptis nil trepidans impone. Omni- sbusbemignum te praebe. Filiis con- «fidere noli. Linguae impera. Tibi ipſi eſto benignus. Affabilis eſto. Op- cportune reſponde. Labori aequita- temiunge. Ab iis, quorum te poe- Nitere poſſit, abſtine. Si eccaueris, „Poenitentiam age. Oculos coerce. «„Vtilia conſule. Celeriter perfice. A- micitiam conſerua. Gratitudinem ccole. Concordiae ſtude. Secretare- „V’larenoli. Potentioremtime. Vti- lia proſequere. Opportunitatem ex- *peéta. Inimicitias diſſolue. Aetatem expecta. De roborenon gloriare. Vt bene dicas te ipſum aſſuefacito. O- «dium fuge. Opum poſſeſſor iuſtus vt ſis, ſtude. Gloriam non deſere. Ma- cclitiam odi. Diſcendi taedium ne te VII. cCapiat. Pericula cum prudentia adito. *„Ea, quibus frueris, ne dimitte. Ora- cula venerare. Quos alis, dilige. Ue cabſente male non loquere. Aetate pro- „Vciores reuerere. Iuniores inſti- tue. Opibus ne confide. Teipſum «reuerere. Iniuriaeautor ne fias. Ma- jores corona. Pro patria morere. Ad- Verſus vitam pugnare noli. Mortem «non deride. Infelicibus condole. „Aliis gratificando tibi non noce. Non quauis de cauſa animo erturbare. Li- „Peros ex ingenua ſiltipe. Nemini “promitte. Mortuis iniquum te haut praebe Vt mortalis qui ſis, patere. For- «tunae ne confidas. In infantia mode- «ſtiam, in iuuentute temperantiam, in ccſenectute prudentiam colas. Animo *nihil perculſo moriaris. AVSONII LVDVS SEPTEM SA- PIENVM. PROLOGV.S. Septem Sinnea, nomen quibus iſtud de- it Superior aetas, necſecuta ſuſtulit: Hodie in orcheſtram palliati prodeunt. Quid erubeſcis tu, togate Romile, Wenam quod introibunt tam clari virid Nobis pudendum eſt hoc? & Attici quo- qué: . Quibus theatrum curiae praebet vicem Neſtris negotiis ſua locaſortito data: Campus comitiis, vt conſeriptis curia: Forum, atque Roſtra ſeparat ius ciuium. Vna eft Athenis, atque inomni Graecia, Adconſulendum publiciſodes loci: Quamin vrbe nſtraſero luxus condidit: Aedilis olimſcenam tabulatam dabat Subito, excitata nulla mole ſaxea. Murena ſic, & Gallius. nota eloqudr. Poſtquam potentes, nec verentes ſum- vruum, Nomen perenne crediderunt, h. ſomel Conſtructa moles ſuveo fundamine . , —— — — — — — — .- — „ — — - — — —,— cto. Ora. Der pro⸗ nſti. ſüm Mr. Ad. ttem e. Non .Li. min! haut For- noce- n in m. &A⸗ Ad-.- . diri? 144. Nienn : : iutz. lecie, . ſun- el 1 PRAFCEPTYAVII SAD. 85 Im onme tempus conderet ludis locum; Cuneata creuit haec theatri immanitas. Pompeius hanc, & Balbus, & Cacſar dedit Oltauianus, oncertantes ſumptibus. Sed ego quid iſtaec?! non hac cauſa huc prodit, Vtevpedirem quis theatra, gatis forum, Quis Condidiſſet priuas partes moentum Sed vt verendos, diisque läaudatos viros, Praegrederer, agere quid vellent ſibi: Pronunciare ſias ſolent ſententias: Quas quisque protidentium anteuerte- rit. Witis profelto quae ſent -ſodſe memoria Rebus vetuſtis ecludite veniet Ludius Ediſertator harum, quas teneo minus. LVDIVS. Delphis &lonem ſeripſe fFama eſt Atticum, Tu ραααντιν. aοοα 1lυatinumeſt, Noſie te, Multi hoc Laconis eſſe Chilonis putant. Spartane Chilon ſit tuum, nec ne, am- . bigunt, Quod introfertur, r6&dοzu+' uaXνο 6hρ Finem intueri longae vitae guo iubes. Multi hoc Solonem dixe Crogſo eiſtimant. Et Pittacum dixiſſe fama ſt Lesbium, Tipvcgz asgor, empus vt noris, iubet. Sedawigo ſte, tempeſtiunm tempus eſt. Bias Prieneus dixit, o αaριον αοαο. Quod eſt Latinum, plures hominum ſunt mali: Sedimperitosſcito, quos dixit malos. MeX6αι rς „αν Periandrieſt Corinthii: Moeditationem eſſe totum qui putat. Apiso sr po, eſſe dicit Lindius Cleobulus. hoc eſt, optimus cunctis mo- Thales, ν„ρba gρ*rν,ꝑ Protulit. Spondere qui nos, noxa quod praeſeſt, vetat. Te nos monere, foenerat's non placet. Divi. recedam. legifer venit blon. SOLON. De more Graeco prodeo inſcenam oolon. debtem ſapientum fama cui palmam de- it. Sedfama non ſt iudicii ſeueritas. Neque me eſ primum, veſtrum aut imum eſtimo, Aequalitas quod ordinem neſcit pati. Rece olim ineptum Delphicus luſßit Deus Quaerentem, quisnam primus ſapien- tum foret? Vrinorbe tereti nomina eorum inſeribe- ret. Nec primus eſſet, ne vel imus guiſpiam. Eorum e medio prodeo gyro solon: Vt, quod dixiſſe Crozſo regi exiſtimor, Iaomnis hominumſoctaſibi dictum putet. Oraece coactum; oo r6„α angs Sis. Quodlongius ſet, ſi latine ediſſeras. Spectare vitae iubeo cunctos terminum. Proinde miſeros, aut beatos dicere Euita: quod ſunt ſemper ancipiti ſlatu. Id adeo ſic eſt. ſi queam, paucis loquar. Rex, an tyrannus Iydiae Croeſus, fuit His in byatis, diues inſanum in modum, Lateribus aureis templa qui diuis dabat. Iy me euocauit. Venio, dikto obediens, Meliore vt vti rege poſint Ipdii. Rogat, beatum prodam, ſiquem nouerim. Telana dico ciuem non ignobilem. Propatria pugnans iſte vitam obiæeerat. Deſpexit. alium quaerit. inueni Aglaum. Fines qui dgell proprii nunguam exciſ- cerat. At illeridens, quo deinme ponis loco, Beatus orbe toto qui ſolus vocor? Spectandum dico terminum vitae prius: Tum iudicandum, ſe manet felicitas. Dictum moleſte Croeſus accipit. at 6go Relinquoregem. bellum ille in Perſas pa- roat. . Profectus. vidtus. vindtus. regi deditus. * * * Atill captus, funeris ipſe inſtar ſuti, L 3 Luin 86 O z; A. Quin ſtamma totum ſe per ambitum da- bat, Voluens in altum fumidos aeſtu globos. At paene ſero Croeſus ingenti ſono, Overe vutes, inquit: oSolon, Solon, Clamore magno ter Splonem nuncupat. Qua voce Orrus motus, extingui iubet Cprum per onmem, & deſtrus ardentem Ppram, Et commodum profuſis imber nubibus Represſit ignem. Croeſus ad Regem illico Dedukctus, lectam per miniſtrorum ma- num, Interrogatus, quem oblonem diceret? Etquam ciend, cauſam haberet nominis? Soriem per ommem cuncta regi ediſſerit. Miſeratur ille: vimque fſortunge vi- dens, Laudat Slonem: Croeſum in amicis ha- bet. Vindtumque pedicis aureis ſocum iubet, Reliquum quod ſet vitae, totum degeret. Ego duorum regum teſtimonio Laudatus, & probatus ambobus fui. Quodque vni dictum &Oſt, quisque libi di- Aum putet. Ego iam peregi, qua de cauſa huc prodii. Venit ecce Chilon, Vos valete & plau- dite. CHILON. Lumbi ſedendo, oculique ſpecdtando do- . lent, Manendo vlonem quoad ſeſe recipiat. Hui, quam pauca quam diu loquuntur Attici! Vnam trecentis verſibus ſententiam Tundem peregit. meque reſpectans abit. Wartanus egoſum Chilo, qui nunc prodeo. Breuitate nota, qua Lacones vitimur. Commendo noſtrum pvubi geanr“, No- Nſce te, uod in Columna iam tenetur Delphica. Tabor moleſtus iſte, fructi eſt optimi, Quid ferre podhs, quidue non, dignoſcere. Nodu, diuque quaegeras, quae geéſeris, VII. Adaſque pundi tenuis inſtar, quaerere, Ollcia cund a, pudor, honor, conftantig, In hoc: & illaſpreta nobis gloria. Dixi. Valete memores. Platſinn non mo- ror. CLEOBVLVS. Cleobulus egoſum, paruae ciuis inſulae, Magnae, ſod aulctor qua cluo ſententiae: Apisoy sοoos, gquem dixiſſe exiſtimant. Interpretare tu, qui orcheſtrae proxi- mus, Gradibus propinquis in quatuordecim Pde ee. Aßisor asrer, anſit, optimus modus, Dic. annutſti. gratiam habeo. perſegiat Per ordinem. poeta dixe ithoc loco Afer videtur veſter, VL NE WID NIMIS: Et noſter quidam, unh Aνρο. Huc per- tinet Vterque ſonſus, Italus, ſei Dorius. Fandi, tacendi, ſomni vicinus modus, Benefeciorum, gratiarum, iniuniaz, Srvudii, Tarzn. vita in omni quicquid „ Mum reqanit optimae pauſae modum. Dixi. Recedam, vt ſit modus. venit I ha- les. THALES. Mileſius Thales ſum: A QW4: M qui principem Rebus creandis dixi, vt vates Pindarus. * * * * * * X* * * Dedere piſcatores extractum mari. Namque hiziubente Delio, me legerant: Quodille munus hoc ſapienti miſerat. Ego recuſans nonrecepi: atreadidi Ferendumadalios, quos priores crede- remr. , Dein per omnes ſeptem ſapientes viros Miſum : ac remiſum rurſus ad me defe- runt. Ego receptum conſecraui Apollni. Nam — — — PRAEFCEPTA UII S&AP. Nam ſi ſapientem deligi Phoebus iubet. Non hominem quenquum, ſed Deum cre- di decet. Ir igitur ego ſum. cauſa ſed in ſeenam = fuii Mihiprodeundi, quae duobus ante me: Aſertor viſententige ſierem meae. Ea daſplicebit, non tamen prudentibus, Quos docuit vſus & peritos reddidit. Nos ρρ⅞b αοαι Auτ.,. dicimus: Latinum eſt, Wondhe noxia eſt praeſto tibi. Per mille poſum currere exempla, vt brobem Praedes vadesqie poenitudinis reos. Sednolo quenquam nominatim dicere. Wbi quisque veſtrum dicat, & ſocum putet, SWondere quantis damno fuerit, & malo. Gratum boc oftcium maneat ambobus Ianmn. Pars plaudite ergo: pars offenh eæplau- dite. BIAS. Biqas Prieneus dixi, oαανe ανιορ₰ Latine dictum ſiſpicor, nlures mali. Dixiſſe nollem: VERITLAS ODIVM PARIT. Malos ſod imperitos dixi, & barbaros: Qui ius, & acgitim, & ſacros mores ne- . gligunt. S Nam populus iſte, quo theatrum cingitur, Totus bonorum eſt, hoſtium tellus habet, Dixiſſe quos me creditis, plures malos. Sed nemo quisquam tam malus iude Juat, Dui non bonorum pan tibus ſo copulet. Seue ille vere bonus eſt, ſons dici ſtudet,. dbeo. Valete, & plaudite, plures boni. 7 57 PITTAGVS. Mitytena oriundus Pittacus Jſäm Lesbius, Pipuogne ca, qui dixit ſententiam. Sed Mtenaie, tempus vt noris, monet-: Et eſſeaigen, tempeſtiuum quod vocant. Romana ic ot; vox, veni in tempore. Veſter quoque illz comicus Terentius, Rerum ommnium primum eſe tempus au- tumat. Ad Antiphilam quo veneratſeris Dro- 52 9 Nullo impeditam, temporis Joruans vi- em. Reputate cuncti: gquotiens offenfam in- Cidat, Dectata cui non fuerit opportunitas. Tempusme'abire, ne moleſtus. Plaudite. 1 PERIANDER. Ephyra creatashuc Periander prodeo. MeNeτνπv⁷o, ] qui dixi: & dibium probo, Weditationem id eſſe totum, quod geras. I quippe ſolus rei gerendae eſt efftax, Meditatur omne qui prius negocium. Aauerſa rerum, vel ſecunda praedicat Waditanda cund comicus Terentius. Locare ſodes, bellum gerere, aut boneres Magnas, modicasque res etiam, paruas gluogit Agere volentem, ſemper meditari decet. Nam ſegniores omnes in coeptis noun, WModitatio, ſirei gerendae defuit. Mihil eſt, quod ampliorem curam putet, Quam cogitare, quid gerendum ſit, de- hinc Incogitantes foræ, non conſilium regit. Sedegome adpartesiam recipio. Plau- dite, Meditati, vt veſtramrem curetis publi- cam. ANACHARSIS 2– „ CAP. I. . ANACHARSIS. CAP. J. VITA ET SCRIPTA EIVS. Onti Euxini, Herodoto autore, Herod. r⸗ 1 p. — littora nationes tenent omnium 49. maximerudes, Scythica tamen ex- cepta. Nullius enim nationis, earum, quae ſunt intra Pontum, aut aliquid ad ſapientiam pertinens proferre poſ- ſumus; aut virum vllum pro erudito ha- bitum nouimus, ſi a Scythis & A NA- CHARSI diſcedamus. In illis, non obſtante educatione parum culta, e- quorum quippe lacte veſcuntur, in cur- Strabo Tibus degentes, reperiuntur tamen, JI. VII. p. qui iuſtitia omnes mortales ſuperare vi- 302. D. deantur. ⸗ Laert. I, Talis Anacharſis extitit Gnuri? fi- 1or. hus, Caduidae, Scytharum Regis fra- ter. Matre Graeca is natus eſt, quam- obrem & vtriusque linguae fuit peri- tus.* Alia tamen, quam gentis illius mores ferrent, domo non vſus eſt, in curru ſcilicet vitam agens. rlutarch. Quamobrem ſoli habitaculo ſuum F. comparabat, qui curru circumveha- Sap. tur, aliasque aliam coeli obeat regio- p. 155. A. 2 nem. Aclian. In ſua autem tantum regione Scy- V. H. IV, thae quidem oberrant. Anacharſis 7. contra, tanquam vir ſapientia eximia munitus, etiam vlterius iter produxit. Pelopon-A Rege Scytharum in Graeciammiſſus, nenfi Athchas venit XLVIIe Olympiadis 2 . Hero-anno I. Eucrate Archonte, primum- dot. L. . . . . WV. p. quein Toxarin incidit, popularem ſu 155. 9 5 . ex quo, compendio veluti, vniuerſam Athenarum vrbem, imo Graeciam to- tam, & res Graecorum praeclaras di- vm, a quo ad Solonem perductus eſt, ſcere poſſet. Vt acceptus a Solone fuerit, dictum in eius vita. Optimis Laert. I, artibus eum inſtituir, nobiliſſinorum tor. hominum amicitias ei conciliauit, nihil-Lacian. queeorum, quae exiſtimationi & ho T.l. d. nori eius conducerent, praetermifit. 647 C. Anacharſis viciſſim eius miratus ſapien-id. p. 649 tiam, nunquam ab eius latere diſceſſit, D. breuique tempore omnium rerum fci- entia ab eo imbutus eſt, omnibus ob il- lius autoritatem charus, ſolus, vt autor Lucian. Theoxenus, ex Barbaris ilure Ciuitatis l.,.p. 652 ab Athenienſibus donatus. ** C. In magna autem apud Graecos exi- Nreb⸗ L. ſtimatione extitit, ob virtutem con- 301. 28 ſummatam, temperantiam, iuſtitiam, & quamultis Graecorum philoſophorum Clem. fuit ſuperior: quamobrem Sapientis ei Alex. nomen tribuere, in ſeptem illis eum cen. ſentibus quibusdam, cum quibus a Pe- P300.4. riandro Corinthum ad conuiuium Strom. I. fuerat inuitatus, quod fuſe Plutarchus p.299.C. deſcripſit. Ad illud Anacharſis cum Plut. in coronis ex floribus, hedera & lauru ac- vorn. ceſſit, plurimumque bibit, more Scy- Aelian. tharum, praemiumque bibendi fſibi v. H. II, popoſcit, quoniam primus omnium 41. eſſet inebriatus, eum dicens finem eſſe tben. bibendi, quemadmodum currendime- 1. X. b: ta ſit finis. = 457. D. Quum magnam orbis partem pera-Herod. graſſet, & in ſapientiae egregie profe- L. . b. ciſſet ſtudiis, in Scythiam rediit, quod 155. ante Solonis exitum factum haut eſſe ſuſpicatur Lucianus. Dum vero per Luc. in Heleſpontum nauigaret, Cyzicum ap- TLoxatr. pulit. Inueniens vero Cyzicenos?- 2. 1Daucetae filius dicitur ap. Lucian, Sc„²hs T. 1. p. 648 A. Cum hac Laertii tradkione non conſentiunt ea, quae kabet Lucianus in Scytha T. I. p 647. A. * Myſteriis Cereris initiatus dicitur Luciano, poſtquam cinitatem antea indeptus eſſet. diem Strom. I. Clen Al. v . Herod. P L.c. 1 VI 9 apud He. rod. le. D SSõ Dne ls Laert, , Umn lor. hil- buchn, Toxar. no. —2 T. l. b. il , ell id 649 ir, d. ſci. i. ruri, 1ISc652 0 ei- Itrab, l. am. VII.. r r l, &. Um Clem. ei Aler. Krath⸗I. p30g, Rergen U Strom. I. A0S ,.299-0. UII Dlut, in Conl, gl S. C. Aelin. ſibiv. H. ll Ium D . Athen. elle me⸗g,. „1. Herod. 14- leN. 155. dOd . ele er Luc. in 1 Lonat. aP 9.6)2. 0s Pp. — iano, dien diem feſtum matri Deorum magnifi- Co apparatu celebrantes, notum fecit, ſi domum ſaluus rediiſſet, ſacrificatu- rum ſe eodem ritu, quo Cyzicenos ſacrificantes vidiſſet, peruigiliumque inſtituturum. Quum in Scythiam i- gitur rediiflet, Hylleam ſe ſubduxit, iuxta Achillis curſum ſitam, omnis ge- neris arboribus conſitam. Ibi ſacra Clem. Pperegit, tympanum tenens, & cymba- Al adm. umn cx Collo ſuſpenſum, quo habitu ad Gent. Cumn eum Scytha eſſet conſpicatus, in- p. 14. D. dicium eius rei Saulio Regi fecit. Qui, cum & ipſe eo ſe contuliſſet, & Ana- charſin illis operantem ſacris conſpe- xXiſſet, excuſſa ſagirta eum interemit, Clem. Al. vt effeminatam puniret ſuperſtitio- I.c. nem, eiusque contagium impediret. Herod. Et nunc ſane ſi quis de Anacharſi in- I. c. terroget, Scythae ſe nouiſſe hominem negant, eo quod in Graecia peregri- natus, mores externos affectauerit. Quamuis a T'mne tamen, Pargapithis tutore, ſe accepille teſtetur Plutarchus, Indathyrſ, Regis Scythiae, eum patru- vm extitiſle, Gnuro genitum, filio Llyci, Spargapithis filii. Eius igitur familiae cum fuerit Anacharſis, a fratre eum 5 interemtum eſſe, manifeſtum eſt: Sane e q ie. fratrem eius Scytharum Regem fuiſſe, rod. leg. & ab eoAnacharſin interemtum Laerti- 4½ οσ + vs etiam teſtis eſt, quamuis circa nomen lab Herodoto] diſſentiat. Nempe Inda- 1yrſus Sanlit erat filius, Sauulius Ana- charſin interemit, atque adeo idem cum eo eſt, quem Caduidam Laertius appellauit. Addit idem, proditum ab aliis eſſe, in venatione hanc caedem Laert,. I, fuiſſe patratam. Graecis enim mori- 102. pus addictus, & patriis legibus immu- tandis intentus cum videretur, percus- ſus interiit, verbis editis extremis: Seſe ſapientiae & diſciplinae cauſa tu- tum in Graeciu, eius inuidia in patria * pro 29„- VITA FET SCRIPTYA ANACHARSTDIS 89 iam perire. Extat in eum iſtud Laer- tii Epigramma. In ‿hiam patrias rediene Ang. charſis ad oras, Orabat Graeæco viuere more ſuos. Vixea cumſummo infelix erſaret in ore Verba, ſoènem ſiperis dira Jäagit- ta dedit. Eius apud Graecos variae imagines, Laert. quibus inſcriptum Linguam, Vonerop' 104. V'eretrum contine. Temperantia mul- Cont. tarumque rerum conſpicuus ſcientia Si nrech fuit.? Multa liberaliter diſſeruit de 568. A. Scytharum diaeta & medicina. In di-bblut. cendo audax“ & conſtans prouerbio Symp. p. occaſionem dedit: pthicus ſormy. S. O. Scripſit de legibus Scyrharum Gracco. Paert.l IOI. rumue ad DCCC verſus, de victus d Laert. item frugalitate & bellica re. Extant l, toʒ. etiam epiſtolae eius duae. 4 Lis. ANACHARSIS CROESO. Fule. V. Ego O Lydorum Rex in Graeciam: Eiat adueni, Graecorum mores & inſti- Epiſtola tuta vt diſcerem. Auro nihil mihi dubio eſt opus, ſatisque eſt, quod ad Scy-brocul *thas melior redeam doctiorque. Ve- de eſk *“niam tamen ad te Sardes, magni tuifragmen. amicitiam faciens. tum Cle- ANACHARSIS HANNONI S. menti A- *„Mihi amictui eſt Scythicum te-xXandri- "gmen: calciamentum ſolorum callum: tnen. cubile terra: pulpamentum fames: Srwok Je=- * lacte, caſeo, carne veſcor. Quare Gaz. *vt ad quietum me venias licet. Mu-? D nera autem iſta, quibus es delectatus, X:- *vel ciuibus tuis, vel Diis immortali-, σ½ *bus dona-* „ . . . . . 77 v* Dicitur inueniſſe fomites, ancho- AAe ram item & figuli rotam, s ſed huius ,, 6. tamen inuentionem minime ei deberi, gtr I. b. clariſſime Strabo euicit: meminit enim 3208. A. rotae figuli Homerus, qui diu ante Strab. „ * Ancharſidem, Croeſi quippe coaeta- = neum, floruit. 34½7 ri 45 99 CA P. VII CA P. VII. APOPHTHEGMATA ANACHARSIDIS. a Laert. . Ententiae eius iſtae feruntur: ² Vi- 1, 103. 5 tem vuas tres ferre, aiebat: primam voluptatis, ſocundam ebrietatis, ter- tiam moeroris. Mirabatur quomodo apud Graecos artifices certarent, iudi- carent que, qui artifices non eßſent. Ro- gatus quo pacto quis a vini poſſet abduci vſu? Si turpes, inquit, ebrioſorum motus ſibi ob oculos ponat. Mirabatur, quinam ſieret, vt Graeci aduerſus eos, qui contumeliis laceſſunt, lege agant, a- thletas, Cum ſe inuicom verberibus aſſi- ciunt, honorent. Cum didiciſſet qua- tuor digitorum nauis eſſe craſſitudi- nem, Tuantum, inquit, a morte abſunt, b Plut. qui nauigant. Oleum veſaniae phar- Vii. da macum dixit, quod eo vncti athletae p. 150. C. ontr'a, ſe mutuo magis inſanirent. Qui *id de ſt, inquiebat, vt qui mentiri vetant, India ab in cauponum tabernis aperte mentian- Anachar-tur? Mirabatur cur Graeci initio con- ſi dictum, n, r., e. S i reterr Viuii paruis poculis vierentur, vbi vero Strabo Jääturatieſſent, maioribus? Interrogatus L. XV.p. ab Ardalo? an tibiae eſſent in pthia?* 694. C. ne vites quidem reſpondit. Quam de- Ariſt, monſtrationem 7& τ per cauſam re- Anal. .— . c poſt.l,13. Motam dicit Ariſtoteles. Rurſum ' plat. Ardalo interrogante, ² Diine veroſunt 1. c. apud b*‿σναͤiꝶâhæIas“ ommino, dixit Ana- *Laert. Charſis, iique intelligenes linguae hu- 4 are manae euiuſiis. hoc di Nam eſſent tutisfimae naues? ubdudae, aum reſpondit. Id quoque inter mirabilia propter in Graecis obferuata referebat, quod ligna a fumum in montibus relinquerent, ligna Graecis in vrbem conuehentes. † Interrogatus, cocta, & . . . 3 . 2 9 415 — dar ve, Viline plures ſent an mortui? Nauigan vteſſent Zes, inquit, vtra in parte tenſotis? Ex- via. Ca- probranti ſibi Attico &atba quod eſet. Percontanti, quae- At mihi ait dedecori eſt putria, tu pa- triag. Rogatus, quidnam hominibus bonum eſſet ac malum? Lingua, inquit. Moolius eſſe, aiebat, qmicum vnum egre- gium, quam gregarios multos poshide- *. PForum ad fallendum inuicem, & lucrum iniquum, locum deſtinatum eſſe, aiebat. Ab adoleſcente in conuiuio contumeliam paſſus, Adoleſcens, in- quit, ſi modo, dum iuuenis es, vinum non fer, aquam feres ſenex cum füeris. In Scythiam reuerſus, Regi, a quo? Herod. miſſus fuerat, fertur f dixiſſe, omnes Er. ⸗ Graeoos ſapientige ſtudiis vacare, La- 55. cedaemonits exceptis, qui ſoli prudenter & dare &) accipere noſſent. Non videre ſe ad aliam rem Graecos Plat. de nomismate vtt aiebat, quam ad nume- profect. randum.s Concioni cum interfuis-ir, leat. ſet, H hoc ſe mirari, alebat, quod ſapien- h plur. tes apud Graecos dicerent, Rulti iudi- Solone p. carent. Beatum eſſe principem, aiebat', 8t. A. ſupiene qui ſit. * Lam optimam Rem-ono- publicam eſſe,? in qua, cum in reliquis 1r52 . omnibus obtineat aequalitas, virtutis kibid. b. tamen potior, vitii deterior ſit conditio. I55. E. Cum! inter compotandum, VvXO- Athen. rem eius intuitus nonnemo, coniugem, r. X. . diceret, minime pulchrum, Anacharſi 445. k. duxiſti. Ia quidem, reſpondit, & mihi . videtur, ſodbeus tu puer, meracius mihi . poculum miſoèe, pulchram vt etciam. Vini poteſtatem cum Regi Scytha- rum expoſuiſſet, oſtendens vVitis ſar- menta. Haec inquit ad*ÿ⁰ÿbas vsgque iam prorephfiſſent miſi ea qotannis Grae- . Aen. . ci amputarent. Accitis in conuiui- zg. s. um, " qui ad riſum mouendum ſenid. L. compoſuiſſent hominibus, ſolus dr. p⸗ .- 13. D. . ſaub. ad Laert, I, Sapiens qui ſit) Apud Plutarchum eſt 103. Aovς S OPgsροαρ. Si ſolus ſit ſapiens: Aſt ap. Stobaeum Serm. XLVI. p. 328. gt An Ké- vog Sin Sodviog. Si Solus non ſapiat. Vt ſci- licet alios etiam in rem communem conſulentes audiat. Vide obſeruata Gattakero ad Marcum Aurelium p. 30, b. conuiuarum . ‚—— — — Laert.l, 106. 16 Hlun de „. Poect, Virt,ſent, §- „ b.79.. -klut. Solone, 8l. 4. Conv. IlI. dap. . ..l52.4. 1Fkibic,. 0.15 E. lHgthen. L. X. 1 1. . 429D. uld. b. 61. D. Laert. I, 106. Laert. I 109. c APOPHTFGM ANAGCHIARSTDISO MVSON conuiuarum non riſit. Simia autem adducta, in riſum ſobitus dixit: naturq guidem animat iſtud eſſe ridiculum, ho- minem vero arte &ö ſtudio. Dormlens ſiniſtra continere puden- 91 da, dextra os ſolebat?° ſignificans co- 4en ercendum eſſe vtrumque, difficilius?563, A. tamen linguam quam voluptatem con- tineri. Alebat item, mihi omnes Grae- . . P id. L. I. ci &‿tbhae videntur. 6 7 VSON, Strymonis filius, auétore Hermippo, Cheneus fuit, ex vico Oetaeo, ſiue Laconico, patre tyranno genitus. Fertur Anacharſis, oracu- lum vbi conſuluiſſet, quisnam ſe es- ſet ſapientior, reſponſumtuliſſe, vt de Chilone in Thaletis vita memora- tum, Oetaeum quendam aie Myſonem Che- ne fuiſſö Qui te maicrem condat ſub tedtore MonI 6m. Hoc ille reſponſo accenſus ad vicum peruenit, eumq; reperit aeſtate ſtiuam aratro aptantem, cui dixit, Atqui, oMy- Jom nondum arotrovacandi nunc tem Pus AM. IIIe autem reſpondit: Tempusta- men, vt ad illud nos componamur. Alii dicunt Eteium eum ab oraculo appel- latum fuiſſe, inquiruntque quid, ſit Eteius. Parmenides quidem pagum eſſe Laconiae ait, aquo ductum ſit no- men, vnde ortus fuerit Myſon. Soſi- crates vero Patre Eteum, matre Che- neum fuiſſe tradit. Eutyphron Cre- MVYSON. p. 308. tenſem fuiſſe, affirmat, eſſe enim in Creta Eteum oppidum. Anaxilaus Ar- cadem eſſe tradit. Meminit eius & Hip- Ponax dicens: Et Myſo, quem virorum omnium ſapientisſimum Apolk praedi- cauit. Ariſtoxenus eum a Timonis & Apemanti moribus non multum ab- fuiſſe teſtis eſt, qui hominum oſores extitere. Lacedaemone in loca deſer- ta ſeſe ſuhduxit,“ vbi Solus deprehen- ſus, cum interrogaretur, gitid, nemine Praeſente, rideret? Ob' hoc ipſum, in- quit, rideo. Idem ait, ignobilem ha- bitum eſſe, quod non ex vrbe, ſed ex vico, eoque obſcuro, natus eſſet. Hinc eſt, quod ſententias, quae ipſi tribuuntur, Piſiſtrato adſcribant non- nulli. Alii vero inter ſeptem ſapien- tes eum referunt. Plato illi locum krorago- Periandri inter eos concedit. Sen- 5 43. tentia eius eſt, non ex verbis res, ſöod e* veεebis verba eſſe inquirenda: neque enim propter verba res perfici, ſed rerum gratia verba. Defunctus eſt aetatis anno XCVII. EPIME ‚bimenidem patriam Cretam habu- iſſe omnes conſentiunt, quamuis promiſſam comam, ſecus atque illius inſulae ferrent mores, habuerit: non NIDE/õsW8. — aeque de vrbe eius natali eadem o- mnium ſententia eſt. Cn-ſſum eam fu-Laert.lc. iſſe, Laertius ait, quod plures affirma- & Val. re vidit ſecutus: Phaeſtum Strabo. Max. * Dubito eum ſenſum habere verba Laertii, quem iis Stanleius tribuit: Nihil aliud enim a- . 2. — 2 „ pud Laertium, quam WD£esvα ey aραdιοα. 2 5 3 — . sn sonylag e Mhονν h. e. eum Lacedaemone ſoius cum eſſet, ridere Biſum. De ſeceſu in de- 4 VIII, 13. ſertum, nihil. Videtur errori occaſionem dediſſe Strabo. L.. non intellecta Phraſis Soniag, quae non in X P. 479. deſerto vertenda, ſed ſolus cum eſſet, & quidem C. quod clare additur in Brbe Lacedaemone. M zZ Nec 92 EPIMENIDES. 4 aert. Nec minor de parentum eius nomini- b Apol- bus diſſenſio, Phaeſtius vel Phaeſtus lon. arens eius fuiſſe dicitur ab aliis, ab Dyſc. aliis Doſiades, ab aliis Ageſancus. Apol- uk. Tlonius Bolum vocat.? Matrem bla- ment.c.. K'am appellat Laertius“ & Suidas. Plu- c plut. tarchus Baltam ** appellat, & Nym- vit. Sol. phamn fuiſſe dicit. zSe D. Fertur aliquando a patre & fratribus, , 109, dum iuuenis adhuc eſſet, vt ouem *Apol-TUre domum afferret, eſſe miſſus. lon. I. c. Quam inueſtigans, aeſtu defatigatus iti- f ap. A- nerisque labore, tempore meridiano, pollon. vel, vt Apollonius ait, ſub noctem, ex Hin-VII, itinere in ſpeluncam diuertit, atque in Lact. ea iuxta Theopompum annos IVII, I. c. iuxta Varronem sautem, Plutarchum E Varro & Tertullianumi L, iuxta Pauſaniam elinsn. XIL, obdormiuit, quo temporis inter- p 65. vallo cognatorum eius plerique deceſ- h an Se- ſerunt. Dehinc ex ſomno expergi- niger. ſcens ad quaerendam ouem denuo ſe Reſp. p. contulit, velut poſtero experreétus 783,.. die. ** FEam cum non inueniſſet, in agrum 44. * reuertitur, cumque ibi rerum faciem K Atticis penitus immutatam, agrumque in alte- p. 35. c. X. rius ius concesſiſſe, animaduerteret, ſtu- Aud pore attonitus in oppidum rediit. Ibi vitium cum domum ſuam vellet ingredi, quis- in nu- nam eſſet? interrogatus eſt. Poſtre- mero eſ- Imo in iuniorem fratrem incidit, iam ſe- keriee nem, ex quo omnem didicit rei verita- in appen- tem, & quanto temporis ſpatio abfuiſ- dice Va- ſet, comperit. Plutarchus ſenem eum tican. A- expergefactum ait, Plinius & Laertius! dagior. ſenuiſſe eum intra tot dies, quot dormi- . Peorum viſſet annos. Sunt, qui non dormiuiſ- altero VI ſe dicunt eo tempore, ſed in ſolitudine altero vixiſſe, n plantarum radicibus effodi- VII anni endis tempus collocantem. haben- re ' ſaepe eum ſimulaſſe: anima eius, Multa alia de eo referuntur mirabi- lia. 2 Neque deſunt, qui accipere ſo- Apollon. litum a Nymphis cibum,“ eumque in-n Laert. tra bouis vngulam conditum ſeruaſie l, 114. dicant, paulatimque inde ſumſiſſe, nihil opus alio paſtu habentem, * neque“ idem vnquam viſum edere. Seſe reuiuiſce- “ uid. uoties viſum eſſet, e corpore egreſſa, illudque rurſum ſubeunte. Fertur primus domos atque agros expiaſſe, id, quod carmine praeſta- Laert. bat. Eam ob rem Athenienſes O- Rrabo lymp. XI/VI. peſte afflicti, & ab oraculo . x p. juſſi vrbem vt luſtrarent, Niciam Ni- 479. cerati filium naui miſere, Epimenidem-t Laert l, que ex Creta aduocauere. Qui etiam r. paruit, atque ibi cum Solone contra- Salone Gta familiaritate, eum priuatim inſtituit, 6. 84. D. legumque condendarum viam eidem praeſtruxit. Nam res diuinas reddidit minoris impenſae, ciuesque ad luctum manſuetiores, ſacrificia quaedam ſta- tim exequiis adiiciens, detracta aſperi- tate barbarica, qua deuinctae antea mu- lieres fuerant; & quod caput erat, pro- pitiationibus, procurationibus, ac fſi- gnis dedicandis luſtrans vrbem, at- que expians, parentes iuſtitiae magis & aequitati ciues effecit, & vnitati. Pe- ſtem vero hoc modo compeſcuit; Sum- Laaert. 1 pſit oues nigro & candido vellere, egit- 10. que in Ariumpagum, atque inde, quo vellent, ire permiſit: his, qui illas ſe- quebantur mandans, vbicunque illae accubuiſſent, ſingulas mactarent loci eius proximo Deo. Atque in hunc modum lues quieuit. Ex eo iam ho- dieque, inquit Laertius, per Athenien- ſium pagos aras ſine nomine conſpi- cere eſt, in eius, quae tunc facta eſt, tur. X pace Stanleii dictum ſit, matris quidem Epi- 1 Laert. menidis apud Laertium plane nulla eſt mentio. 1, 115. * Videtur hoc nomen in alterutro corruptum m Laert. eſſe. . 1,112. **„* Nihil opus alio paſtu habens) ap. Laertium eſt: undetelæ xe* α. απHτnα επ, quod rectius vertunt docti Laertii Interpretes, nullaque inde ege- Kione indiguiſſe. . . . expiationis ex ſa 9 Laert. l, 112. lbl U Laert. h 114. 8 Plutarch. Solone 18421 1 Il Uo de lesb. b 30 I1642 llopp. e ſt lato! lt. dLurt, lno. utn, dol. le, . bi. ſo⸗ Apollon. lc. in be. ¹ Lzert le 1 hII4. lul e⸗ idem ce. id. 1 dui l, 0 la.tf laert. O. IIZ. 1.1 Krabo 1 do. x. r. ,. n-t laenh III. . ilt. 4 Solone ge n it cC2 — expiationis memoriam. Alii eam cau- ſam peſtis Cylonium fuiſſe ſcelus a- iunt, de quo in vita Solonis egimus, at- que ideo iuuenes duos Cratinum & Cteſibium eum interemiſie, atque ita cladem conquieuiſſe. Laert. I,., Primus, templa condidifſe creditur, IIzZ. ſtruxitque apud Athenienſes Eumeni- ib. , IS. dum aedem, Nympharum vero tem- plum aedificare parantem, vocem e coe- lo audiuiſſe, dicentem: Epimenides non Maenphis, ſed loui dedicatu. . Laert. I, Munychiam videns, iis, qui proximi 1I14. erant, alebat, quanta hominum in re- Plutarch pus futuris coecitas! dentibus illud ca- oone ſtrum diſcerperent Athenienſes, ſi, 5.842. quantarum cladium cauſa locus futu- rus ſit nouiſſent. Haec autem praedi- xit, multis antequam euenirent annis, euentus enim reſpondit Olymp. CXIV anno ſecundo, quo Macedonicum praeſidium Munychiae Antipater im- poſuit. plato de Athenienſibus, Perſicam claſſem mox Legib. L adfuturam metuentibus, dixit, Perſas II-b.642 decennio poſt demum venturos, atque T. II. vbi venerint, nulla earum rerum, quas II. opp. 1 . ſperarent, effecta, pluribus acceptis, uam intuliſſent, damnis, domum re in- Aa repetituros. Quae euentum ſor- tita praedictio in pugna Marathonia & Salaminia fuit. Laert. , Lacedaemoniis quoque (atque etiam IIS. Cretenſibus) praedixit captiuitatem, in quam Arcades eos erant redacturi, quae obtigit illis Eurycrate & Archidamo re- gnum Lacedaemonium tenentibus. Iſtas praedictiones, (ob quas diui- Plato num ² Deoq; chariſſimum eum Graeci L. c. exiſtimabant, 'imo & in ſapientum ſuo- EPIMENIDES 93 ſes vero, quorum Prophetam eum Pau- lus adpellat, ſacrificia illi tanquam Deo offerebant, vel ignotas vel non creditas Ariſtoteli fuiſſe, maniſeſtum eſt, non Rhet. futura eum, verum praeterita tantum, III. 17. obſcura quae eſſent, patefeciſſe affir- manti. . e Laert. Vrbe luſtrata, aliisque rebus patra- . 1 I I-. tis, maximo in honore apud Athenien- ſes extitit, qui varia ei dona obtulere, talentum ei decreuere, nauemque, qua domum reduceretur, dedere. Verum ille, pecunia repudiata, praeter ſurcua- lum ex ſacra olea, ex arce s petendum, Plutar. nihil accepit: quam tenens foedere in- Sole le. ter Athenienſes Cnoſſiosque concilia- Reipeger to, in patriam rediit: neque ita multo pratciz⸗ poſt viuis exceſſit, i aetatis ſuae anno h Laert. CLVII, i vel vt alii volunt* CL, vel vt. l. c. Cretenſes aiunt CCXCIX. Nenopha- zdenn nes eum audiſſe ſe ait, annos natum X Abol- CLIV. Corpus " eius apud ſe Lace-lon. I. c. daemonii ſeruarunt, oraculo admoniti. ex Phle- Illud multis poſt annis repertum, no- gonte. tis compunctum eſſe litterarum obſer- aert. vatum eſt. Vnde prouerbium natum m Id. I, de rebus abſtruſis, Epimenidis pellis. nS. Aeacum ſe ipſe appellabat,“ ab aliis ve-" Suidas ro Cures dicebatur. S . Poefſi inclaruit, "“ & metrice multa L IIS8. ſcripſit, ſcriptorum argumentaſequen-? Suidae quentia habemus: Myfteria quaedam & “. Luſtrationes & alia aenigmatica. Cure- tum & Corybantum generationem & Laert. I, Theogoniam ad quinque millia verſu- 112. vm. Argus fabricam & Iaſonis in Coll- chos expeditionem, ad ſex mille & quin- gentos verius. Scripſit & proſa ora- tione † deſacriſiciis, de Republica Cre- b 1 — . . kser. rum cenſum eumreferebant, Creten- tenſium, de Minoe & Rhadamantho. De „ 109. * Plutar. „ Ex Phlegonte Epimenidem CL annis vixiſſe, Sol. l. c. Apollon. docet, quem autorem Laertius quoque al- legat, CLVII annos eidem tribuentem, vt in alteru- tro autore vitium numerum contraxiſſe oporteat. † Proſa etiam, quae ante allegata ſunt myfteria, dußerationez & aenigmaticz conſignauir, ſi Suidae interpreti fides. At εαονορ in, Graecis habetur, quod eſt, epico carmine. M 3 oraculis Alieron⸗ Oraculis & Reſponſis, ex quo opere il- in Ep. d ſe Paulo allegatus eſt verſus: Tit. II, 2. . Cretigena eſt ſemper mendax, mala beſtia, venter. Laert, I, Extat eius nomine, Laertio teſte, e- 1II3. Piſtola ad Solonem, de Reipublicae con- ſtituendae ratione, quam Minos Cre- tenſibus tradidit. Eam Demetrius ta- men epiſtolam, vt recentem, neque Cretenſi, ſed Attico idiomate, ſcriptam repudiat. Se, inquit idem Laertius & aliam ipfſius reperiſſe epiſtolam, cuius iſte eſt ſenſus: Laert. I, EPIMENIDES SOLONI. 113. (cConfide, amice, ſi enim Athenien- cſes ſeruituti innutritos, & diſciplinae expertes, inueniſſet Piſiſtratus, impe- „rium ſibi ſtabile poterat pollice- *. 94 PHERECVDES. aliquid grauius patiaris. — „ri. Iam vero in homines, non ijgnauos, ſed praeceptorum Silonis *memores incidit, qui ſeruitutis tuae affecti pudore, diu eius non ferent “tyrannidem. Pone etiam ipfum ty- *rannidem ita ſtabilire, vt ei extorque- ri nequeat, ad liberos tamen eius per- „vVenturam hautputem. Eſtenim dif- *„ficillimum, vt homines liberi, excel- “lentiſſimis legibus inſtructi ſeruitu- *„tem tolerent. Te quod attinet, no- „Tim tehinc inde oberrare, ad me in cCretam diuertas, rogo, vbi tyrannum „nullum inuenies. Sane timeo, ne, ſi in “„amicorum Periandri aliquem incidas, Fuerunt alii duo Epimenidae, is, qui Genealogias ſcripſit, & qui Dorice Rhodi hiſtorlam condidit. 6 PHERECYDES. Laert/ I, Herecydes, Syro oriundus, quae 116. Cycladum fuit vna, Delo proxima, Badye, vel, vt alii habent, Babie ge- suid. Nitus. Iuxta Suidam natus Olymp. XILVI. Alyattae, Lydiae Regis, aeuo floruit, ſeptem ſapientum coaetaneus, in quibus a nonnullis cenſetur. La- ertius Olymp. LIX fuiſſe ait, Cicero ad Tuſc. Qu. Ser uii Tullii aetatem refert. 1, 16. . Laert. lI,. Sunt, qui Pittacum eum audiuiſſe 1I6. affirmant, negant alii magiſtrum habu- Suid. 1, c. iſſe, ſed proprio ſe ſtudio exercuiſſe, comparatis arcanis Phoenicum libris, affirmant. Multa de eo ſtupenda nar- Ot.. Laert.l. c. rantur. Cum in Syvo ſiti aliquando Apollon. — . Md. premeretur, a diſcipulorum nonnemi- comm. ne aquam petiit, quam e puteo hau- c. 5. ſtam cum bibiſſet, poſt diem tertium Lacrt'l-c. terrie motum futurum praedixit, uod cum, prout praedixerat, eueniſ- ét, multum autoritatis inde adeptus eſt: quamuis non diuinae virtuti, ſed naturalium rerum ſcientiae id Cicero Cic. de tribuat. H Diu. 1, 13. Rurſus Samum profeétus ad Iunonis Apollon. templum, nauem vidit plenis velis por- · c. tum ſubeuntem, quam intra portum non peruenturam adſtantibus dixit. Ipſo vero adhuc loquente ſubito orta tempeſtas nauim peſſundedit. Per Meſſanam Olympiam cum ten- Laert. I deret, Perilao, hoſpiti ſuo, ſuaſit, vt cum 116. tota familia inde migraret, quod cum ille neglexiſſet conſilium, paulo poſt ab hoſtibus capta Mefſlana fuit. Lacedaemoniis praecepit: Neque Id. S. . aurum, neque argentum honors andum.: quod vt faceret, ipfſi in ſomnis man- dauerat Hercules, qui & eadem no- cte Regibus, Pherecydi vt obtempe- rarent, imperauit. Sunt tamen, qui ad Pythagoram hoc referant. Multa Thaleti aduerſa docuit, cum quo tamenaquam omnium rerum principium 1 chil.. Iar llig. in Atat. 3 b Laert. bII9. Cic. Tuſc. I. 16. 4 Chili. 2d, I. Hiſt. 5§. e Laert. 117. Laert, 1 II§. duic, oi. 0 Cic, de Diuh 5 Apollon. . L c. e a. Sn. n: . 0- 2 2 i t, 7 . 4.Achill. principium ſtatuit eſſe.. Docebat De- i os menſam οovcο vocare.? Animorum c3. immortalitatem primus iuxta nonnul- b Laert. Os defendit.“ Tzetzes Thaletis eum 1, 119. Magiſtrum facit, verum aetas reclamat. 1 *2 1 Pythagoram eius diſcipulum fuiſle, vul- 16. 930 Oinnes agnoſcunt. d Chili. Genus mortis eius varie varii tra- ad. I. dunt. Narrat Hermippus, illum cum Hiſt. 55. inter Epheſios atque Magneſios vigeret Laert. I, pellum, ipſeque vincere Epheſios cupe- ¹17. ret, quendam ex praetereuntibus inter- rogaſſe, vnde eſſet? Et cum ſe ille E- Pheſium dixiſſet, adieciſſe: Trabe me per crura & in ägro Magneſio poné, ci- vibusque tuis annuncia, vt parta vidto- ria me in eo loco ſepeliant. Haec Phe- recydis mandata ille ciuibus renuncia- vit, qui poſtridie, commiſio praelio, Ma- gneſios in fugam verterunt, victores- que Pherecy dem ex vita migraſſe intel- lexerunt, cui etiam, ibi ſepuſto, magnifi- ce iuſta perſoluerunt. Quidam profe- ctum Delphos e monte Corycio ſei- Aelian. Plum deiecifle aiunt. Pluribus tamen V. H. IV, Trecepta opinio eſt, miſerrime vitam 28 V, 2. eum finiiille, toto corpore a pediculis Virz: exeſo, vel, vt Plinius habet, a ſerpentum 2* multitudine, ex corpore eius erumpen- te. Qua re cum foeda eius facies eua- ſiſſet, a conſortio familiarium abſtinere, eosque refugere coepit. Si vero quis accederet, (id quod Pythagoram feciſſe aiunt,) interrogaretque, quomodo ha- beret? per foramen ianuae digito, qui prorſus emarcuerat, exſerto, ita totum corpus ſuum habere indicauit, verbis Laert. I, additis: Ypoi τσ⅓M0, h.e. vel evcate ſimma 118. pparet: Vnde a Philoſophis in peio- 1 “ rem illud partem accipi ſolet. Dicunt X autem Delii, Deum illius loci ira com- motum hunc ei morbum immifiſle, quoniam propria ſe iactitaſſet ſapientia, qula, etiamſi nulli Deorum rem ſfacram faceret, nihilo iniucundius, triſtiusque vitam acturus ſit, quam qui hecatombas PHIERFEGCFPDES. ſacrificarent. Mortuum Pythagoras ſe- peliuit, eiusque tumulo inſcriptum. Conſummata mihi certe eft ſapientia, Yguod ſi Plura veln, noſtro primas deferre me- Suid. in möento Oegen. X Oeo- Pythagordge dicens, nil mentior, iſta. . Sunt, qui affirment, primum eſſe, qui proſa ſcripſerit oratione, quod Cadmo kKnſter. alii tribuunt. Scripſit autem Heptamy-t Quod chon vel Theotraſtam, * forte eandem recte ne- cum Theologia, † quae libris X origines Sa cont- continebat & fucceſſionem Deorum. um cl, Niſi tamen iunioris Pherecydae Theogo-Kuſter. niq fucum doctis faciat, opus abſtruſum l. c. & obſcuriſſimum, quo comprehenſas al- C legorias Iſidorus, Clementi Alexandri- Al. gtr. no allegatus, ex Chami prophetia deri-V.p. 57r. vatas exiſtimat. C. Extat Epiſtola Pherecydis nomine, Qlem. librumiſtum concernens, quam ſpuri- . e. am tamen haut immerito ſuſpiceris. 6 42. . PHEPRECYDES THALETI. Laert. I, *Bene moriaris, vbi fatalis tibi ſuper- 122. *vVenerit dies. Morbus me inuaſerat, *Cum tuas acciperem litteras, pediculis coperiebar, & febri quatiebar totus. *„Mandaui igitur ex familiaribus qui- *busdam, vt me ſepulto, ad te, quae ſcri- pſi, perferant. Tuautem, ſi vna cuom *Eeis probaueris illa, publici facies iuris. *Si improbaueritis, edere nolito. Mi- "„hi certe parum probantur. Rerum *nulla heic euidentia eſt, neque de ve- * ritate rerum fponlor eſſe velim. Quae- *cunque autem Theologus hic dicit, a- *lio ſenſu accipere par eſt, aenigmatice “enim a me perſcripta funt omnia. *Morbo autem ingraueſcente, neque *Medicorum neque familiarium admi- *ſi quempiam. Ad fores autem adſiſten- tibus, & vt valeam? interrogantibus, * digito per oſtii clauſtra exſerto, quam *“peſtilenti malo tenear, oſtendi, eosq; *vt poſtridie ad Pherecydis funus con- *Veniant, inuitaui. Hiſtoriæ 96 IONICORVM pART. II CAP. I. HISTORIAE PHIILOSOPHICAE P A RS II. PHILOSOPHORVM RIAM COMPLEXA. HISTO. XNAXIMANDE R. CA P. I. VITA EIVS. Laert, Hiloſophiae duae fuere ſucceſ- eum terrae marisque circuitum deſcri- Prooem. ſiones, quarum altera ab ANA- pſiſſe inquiens. l S. 13. XIMANDRO, altera a Pytha- Olympiade L zodiaci obliquitatem gora fluxit. Ana imandri Tha- adinuenit, hoc eſt, iudice Plinio, ?¹ re- u. li les praeceptor extitit, vnde Io- nicum id genus Philoſophiae dictum fuit, quod Thales ex Ionia eſſet, Mile- to oriundus. Pythagoras Pherecy- dem audiuit, qui Philoſophorum prin- ceps, a loco, vbi docebat, Italicus dice- batur. Thaleti Anaximander ſucceſ- ſit, Anaximandro Anaximenes, Anaxi- meni Anaxagoras, & huic Archelaus, in quo, referente Plutarcho, Laertio & reliquis, illa ſucceſſio deſiit, Socrate, Ar- chelai diſcipulo, morum Philoſophiam exorſo. Anaximander Mileſius, popularis & CGic. A- ſodalis Thaletis, diſcipulus eius etiam Ou. IV, extitit, & in propaganda doctrina ipſius 37. ſucceſſor. Praxiadae filius, quem b Suid,v. Praxidamum funt qui, corrupto eius dadete. nomine, appellent.“ Natus Olymp. 1 P. 30r. XLII. anno III, ² Polycratis Samiorum ,301. tyranni aeuo maxime floruit. e. Geometriam compendio tractauit, e Sauid. Primus eius ſcientiae poſt Homerum I.c. magiſter. Primus etiam tabulam pro- Strabo poſuit Geographicam, de qua Dioge- L. I. p. 7. nes Laertius & accipiendus eſt, primum rum fores aperuit.“ Gnomonem repe- s. vI. rit,ipfumque Lacedaemone in ſola- i Laert. riis ſtatuit. Primus aequinoctia * in- II, 1. venit & ſolſtitia, & horologia. Horo-F Suidas ſcopia! quoque confecit, ad tro- H picos & aequinoctia denotanda. Vn- de Salmaſius m fſuſpicatur, gnomonis m sal- eius vſum ad aequinoctia & ſolſtitia maſ. Ex- deprehendenda tantum ſpectaſſe. Cer- Er- te Enim ad horas & dodecamoria diei di- Ylio- d. ſtinguenda nihil ea pertinuiſſe ex eo probat, quod ipſum nomen ρas, eο ſenſu, quo diuiſionem diei in XII par- tes aequales notat, longo poſt tempo- re ignotum fuerit. E Lacedaemonios, vt vrbem & tecta re- Cic. de linquerent, armatique in agris excuba- Hi. 1,50 in. H. N. L.ll. c. rent, monuit, quod terrae motus inſta- ret, tum cum & vrbs tota corruit, & ex monte Taygeto extrema montis quaſi puppis auulſa eſt. Aiunt eum canentem a pueris irri- Laert. II, ſum eſſe, eoque comperto dixiſſe, ca- 2. nendum ergo puerorum caufſa modulate magis. Auditores eius Anaximenem & Par- Suid. l. c. menidem, ſcripta ſequentia fuiſſe A. g Laert. * Id vero Pythagorae tribuitur ap. 8tobaeum Ecl. Phyl. L. KXV. p. 32. Vbi & Oenepidem Chium id II, I. ſibi ait tribuiſſe. aiunt: 446. A. Acad. Qu. IV. 37. a Plac. P Philoſ lſ b Pe I1,1. 6 c Pataen 0 adGraer 540 n lel Cic. de Nat. De- or. h 10. luc, Milol h . . 4 1l l⸗ PhIEI-. c.1. D ¹Ciele * Stob. 1 l.0. ca)., WXV. f 33. 1 f Kob. 1 Eel hyt l. c, I. .1 z Ii a). II 3 Kobl, P 5. . er e S ti⸗ II ran H.N. II, e. . . Liert, - It. 0- uidas . Laett. Ir. l- § n. Sal. 1 mal. Ex- ere, klin. p. . A. „MK 60 I- 0- e- Cic. de 4—Din. 150 laert, Il, A- 2 . Suid. 1., A ES XxxV CA P. II DOCYRTINA ANANIMAND). 7 Laert. Il, alunt: de natura, quem forte Laer- raz: Desvellis FKüris: de Shaera, & re- 2. tius tractatum reſpicit, qui in com- mentarios placita ſua eum ait redegiſ- ſe, eumque in librum Apollodorum incidiſſie Athenienſem. Periodum ter- C A D. II. liqua. Eum Apollodorus, ſecundo anno O- lympiadis LVIII, annum ait egiſſe aeta- tis LXIV. d Simpl. DOCTRINA ElIVS. inthylh, . SECTT. I. . e Ania INFINITVM RERVM OMNIVM PRINCIPIVM ESSE. Phy b. Acad. Tales, vt Cicero ait, qui omniq Vnum eam eſſe, infinitum non nu-d Plac. Ae aquaſubſcſtere giebat, Anaximundro mero, ſed magnitudine, ſtatuit. à4 L3. hoc, populari & ſodali ſuo, non perſuafet. Is enim infinitatem naturae dixit eſſe 9 gua ommiagignerentur. Vel, vt apud ² Plac. Plutarchum eſt, Laertium bitem & Iu- Philof. ſtinum Martyrem, principium eam eſſe Patr . & elementum, (haec enim duo confun- II, r. dehat, vt de magiſtro eius Thalete eſt Paraen. Obſeruatum,) non definiens tamen, ad Graec. quid ſit haec infinitas, an aer, an aqua, P.4. C. an aliud quippiam, quod ipſum in eo reprehendit Plutarchus. Pio deriuari poſſe crederet. Eam ob cauſam ab Ariſtotele nota- ert. tus, quod contraria ex eodem princi- Simpl. Infini-lib. c. tum vero eſſe aiebat, ne quid defice- c. 6, ret. ¹ Partes quidem eius mutari, Flutar. totum vero immutabile eſſe: s Sim-x luiſtin, plicius, poſſe moueri partes, ait. h Ex Mart. ea omnia gigni, & in eam deſinere O-paraen. mnia. i Infinitos vero generarimun-p. 4. C. dos, qui corrupti in infinitum rede-Plut. l. c. ant. i plutar. Plac. Phil. a Cic, de SECT. II. e Nat. De- D E C OEL IS. Stob. Ecl. or. I, 10. , . . Phyl. lc. b Plac. A Naximandri, iuxta Ciceronem, o- Circulum ſolis vicies & octies (The- p. 55. Philof. I, £ Apinio erat, natiuos eſſe Deos, lon- odoretus dicit vicies ſexies * terra eſſek Theod. e Ecl. Zis interuallis orientes occidentesque, phyl. L.I. Osque innumerabiles eſſe mundos. Ea c. 1. Plutarchus b atque Stobaeus ad coe- 4 Cic Lc. lum referunt & ſtellas. &odnos Deum, Stob. inquit Cicero, àniſi aeternum intellige- I. c. cap. . E — . 2. — XXV. p. . qui poſſumus “ Coelum ſtatuit de ca lido eſſe ac frigido miſtum,“ ſtellas cen- Stob. tones dixit aeris globoſos, ignis ple- Ecl. ?hyſ. nos, & flammas quadam parte exſpiran- I. c. tes, agitari autem eas a circulis & Sphae- .P: ris, quibus inhaerent, id quod abeo A- d. riſtoteles? etiam accepit. Stob.. Supremo autem loco ſitum eſſe ſo- E G5. lem, deinde lunam, tum denique fixas I.c. p. 3. & errantes ſtellas. maiorem. Orbita praeditum, qualis Therap. fere ſit rotis curruum, ignis plena: Quii a . ne. quadam ex parte eius per orificium ef m Laert. fulgeat, tanquam per fiſtulae foramen; II, r. eumque ignem eſſe ſolem, terram mole Stob. l.e, exaequantem. Defectum ſolis oriri, . 5o. parte ea, qua ignis effulget, obtu-lut. l. c. II 21. rata. n Idem Lunae circulum eſſe nouendecu-Stob. l.c. plum proportione terrae, ſimilem ro-? lie⸗ lic. tae currus, quae habeat orbitam con-o lnt cauam, igne impletam (perinde ac ſol) .c II.25. & obliquam, ? vna parte ignem, velut' Stob. I. er guttur expirantem. c. p. 59. 1 EDlipdin Tuns ¹ obtingere 4 Plut & N Persteb. II. variam cc. 98 P AR T. II. ariam rotae conuerſionem, orificio, quod ignem expirat, obturato. Eandem proprium habere lumen, ſed 1 n rarius, ſplendorem veromutuari aſole. c. II, 28. SECT. II. DE METEORIS [ET HO MINE.] a Plut. Entum aeris eſſe fluxionem, motis Plac. in eo aut colliquatis partibus tenu- Phil. h, iſſimis & fluidiſſimis. b dem Tonitrua, bfulgura, fulmina, preſte- III, 3. res atque typhones, gignia vento, in denſa comprehenſo nube, e qua ob par- tium tenuitatem & leuitatem erumpat vi maxima. Ruptura nubis ſonitum edi, diuulſione iuxta nigras nubis par- tes facta, fulgorem exiſtere. Quam in . 11 rem mage diſertus Senecae“ extat lo- A cus: „Omnia ad ſpiritum retulit. To- Enitrua, inquit, ſunt nubis ictae ſonus. *Quare inaequalia ſunt? quia & ipſe victus inaeq ualis eſt. Quare & ſereno *Otonat? quia tunc quoque per craſſum *& ſiccum aerem ſpiritus proſilit. At quare aliquando non fulgurat & to- nat? quia tenuior & infirmior ſpiri- *tus, quo in flammam non valuit, in ſo- *„num vahnt. Quid eſt ergo ipſa ful- *guratio? Aeris diducentis fe corruen- *tisque iactatio, languidum ignem, nec Eexiturum, aperiens. Quid eſt ful- "„men? acrioris denſiorisque ſpiritus à Id. ib. *Curſus. Omnia ſic fieri, àvt exaethe- CAP. I. Quod . .* . u0. Quae tantum abeſt, vt ſibi aduerſae iſum ſint inuicem !ſententiae, vt opinioni perpe- vulgo receptae vtraque conformis mMa-ram viro Xime exiſtat. docto ad Laert. Stanlei. Vir ille doctus "„re aliqua vis in inferiora deſcendat. eſt Iä Ca- *„Ita ignem impactum nubibus frigidis ſenbo⸗ ſonare. At, cum illas interſcindit, ful-c Vid, E- *gere: & minorem vim ignium fulgu-raſmum *ratione facere, maiorem fulgura. hein- . holdum Prima animalia in humore nata aie- in Theo- bat, corticibus contenta ſpinoſis, adul-ricasbur- tiora autem factaad ſiccitatem deſciuiſ-Pachii p. ſe, ruptoque cortice, non multum temporis ſuperuixiſſe. “ e Pintar. De hominum autem ortu ita ſentie- Plac. Phi- bat: natos eos primum eſſe ex alterius l. V,19. ſpeciei amimalibus: nempe id inde colli- gebat, quod cetera animalia ſibi de paſtu proſpicere valeant ſtatim, cum ſolus ho- mo diutino nutricatu habeat opus, vn- de primum eum alio modo ſeruari haut Euſeb. potuiſſe liqueat. Paulo ſpecialius ean- Ir c. . dem rem explicauit Plutarchus: Nem-niit. pe iuxta Anaximandrum in piſcium Symp. L. ventribus primum genitos homines VIII. C ait, ibiquenutritos, donec vires acqui- VIII. rerent maiores, idoneique fierent, qui ſuis proſpicere neceſſitatibus poſſent, excluſos fuiſſe, atque terra potitos.) . II, 19. . ANAXIMENES. CA P. F. 7 ² Laert. . VITA EIVS. . I1, 3. NAXIMENES Mileſius fuit, Eu- corruptas eſſe oporteat Apollodori ra-Laert. II, inpl. AAre filius: ſodalis,? diſcipu- tiones, qui LXIII Olympiade eum na- 3. HBaKe HuSs“ & ſucceſſor Anaximandri. tum ait. Parmenidem iuxta nonnul- b Cie a- Floruit iuxta Euſebium Olymp. LVI. cad. Qu. anno II. Suidas LVe Olympiade eum IV, 37. ait vixiſſe, cum Sardibus expugnatis a Phäin. H. Cyro cum Croeſo debellaretur. Vt N. II, 76. 4 los audiuit, vſusque lIonica eſt locutio- ne, ſimplici, & minime fucata. Gnomo- nices inuentorem Plinius appellauit, Plin. I. e. forte tamen per errorem ille ei tribuit, quod — — –⏑ Laert. Il, 4 — fin d⸗ Plac. Phillzſe, I Mart tl raen g. 4. d Str. 396. Nr utarch, lc,Il, II. HMN-tam piro dodo ad laert. Kanlei. Vir ile dockus chat tlCa. e, unu, rvig. Slrraſnum Nhein- . holdum Ale- in Theo- lul. icisbur⸗ lol. U t kuſeb. Draed. b. I.c. VI. rint InSymp. L. es VIII. C. li⸗ VIlll. wi , 1-laert lh 2 . . 8 - t, lin. he⸗ h 7 VTITA ANAXIMENIS 99 quod Anaxlmandro debetur. Difci- A N ANI MENES PVYTHA- pPuli eius Anaxagoras & Diogenes A- polloniates. Epiſtolas eius duas, quas Laert. Il, hic exhibemus, Diogenes Laertius ſer- 4. vaviit. ANAXIMENES PYTHAGORAE. ccThales, qui feliciſſime ad ſenectam *VWque vixerat, parum felicem exitum habuit. Nocte enim quadam domo "egreſſus, prout conſueuerat, vna cum “ancillula, ſidera inſpecturus, iis dum eſſet intentus, neque locus qualis eſſet *„“Proſpiciens, in praecipitium delatus Cecidit. *nomi extitit. Ceterum nos diſcipu- Ii eius & ſodales, noſtrique filii atque „auditores, tanti viri memoriam ſer- *vVemus, illius dictata ſemper ſequamur, "EOeZ; doctrinam noſtram a Tha- lete auſpicemur. Idque fatum Mileſii Aſtro- GORAE. * Prudens mage, quam nos, amplexus *Conſilium es, qui Simo cum Crotona *Commutataiſthic degis quietus. Ae- *acidae aliis moleſti ſunt, Mileſu vero *tyrannis non carent, proprio electis „arbitratu. Terret quoque nos Me- *dorum Rex, minus territurus, tribu- *„tum ſi pendere velimus. Iones pro *Tibertate omnium dimicare cum Me- “*dis parant: quod ſi bellum inſtru- "ant, nulla nobis reliqua ſpes ſalutis. *Quoonam igitur animo poſſit Anaxi- “menes coeli ſecreta rimari, cui iugis *aut mortis, aut ſeruitutis, incumbit *metus. Tu vero Crotoniatis atque “Italis ceteris in pretio es, atque ex . Sicilia ad te tui ſtudio complures con- fluunt. C A PD. II. . EIVS DOCTRINA. AEREM OMNIVM RERVM PRINCIPIVM ESSE. Plurt. de Pärincbium rerum vniuerſarum ae- Plac. Trem eſſe ſtatuit, ex quo omnia na- Phil L3. ſcantur, ſuoque in eum redeant interi- Mart pa- tu. Ita animam noſtram aerem eſſe, raen. b. quae nos temperet. Totumque mun- 4. D. dum Spiritum & aerem continere. Ef- Clem-Al. ſe enim ſpiritum & aerem duo nomina, Aera Deum eſſe, eumque gigni, eſſe cic de que immenſum & infinitum, & ſemper Nat. De- in motu: Ea vero, quae ex eo oriantur, or. I, 10. definita eſſe: gigni autem terram, a Id. L. V. quam, ignem, tum exhis omnia. Quod Araa. Q. veroDeum dicit aerem id accipiendum Stod. Bel. de facultatibus (diuinis, elementa ſiue Phyſc. I. Srr. I. p. rem ſignificantia prorſus eandem. corpora penetrantibus.“ P. 2. 396. 8SE.CT. II. DE C O ELIS. plutarch, teriorem coeli ſuperficiem terre- Stellas igneae ſubſtantiae eſſe, quibus Stob. Ecl. l.c. II, II. Hſtrem ſtatuebat. * Anaximenem an ſatis ſolide defendat Sto- baeus, ex quo haec deſumta ſunt, aliarum eſto iu- dicium, Si per aerem facultatem diuinam intelli- git, mirum, quomodo eam gigni dicat. Cur item, ſi aerem proprie ſic dictum non intelligat, aeris mentionem omittat in recenſione eorum, quae gi= gnuntur ex iſto principio, Hoc certumi eſſe puto ſaltem, ſtare cum Anaximandri cauſa cauſam Ana- admiſta tamen ſint terrena cCorpora, Phyſ. c. XXV. p. ximenis eodem loco. Scilicet illius manifeſte bic 53. per omnia doctrinam ſecutus eſt, principium ſta- . tuens inſinitum, illud idem diuinum docens eſſe, & innumerabiles mundos, h. e. totidem Deos ex eo oriri & occidere in illud dicens. Hoc ſolo Anaxi- menes longius progreſſus eſt, quod deſininerit, quid ſit illa infinitas, id, quod non fecit Anaxi- mander. . N 2 conſpici 100 C A PD. IT. 4 ,. „ . lut. conſpici, quae haut poſſint, eosque ſolis, non lunae [ceterarumque ſtella- Phil. II, Velut clauos Chryſtallo inhaerere. rum Jortu atque occaſu fieri. 4 plut. 23. Aſtra impelli a condenſato & reni- Eclipſin vero pati Solem, obturato II, 10. Larr:. tente aere. Neque ſupra [vel infra] foramine, per quod ignem ſpirat. e Elnrar. „3. terram moueri, ſed circa terram.b .. . 24. .1. c. r O, . igneam eſſe. f 8Stob. ure *. Laminae inſtar latum eſſe ſolem “: Lunan itidem 21 E. p V. c Plutar. igneaeque ſubſtantiae. . Eclipſin pati lunam, oſculo, ex quo c xxV. L. 1,22. Indicationes aeſtatis atque hyemis, ignem propellit, obturato. 8 p. 59. g Plut. I. SECT. III. c. II, 29. DE METEORIS. Pplut. I. c. Ny bes exiſtere ſtatuebat aere quam plicat: terram eum ſtatuiſſe, inquiens, Senec. III, 4. TNmaxime denſato: pluuiam, iisdem tam cum madet, quam cum exſiccatur, Vnt. magis compreſſis: niuem quando aqua rumpi, & ab hiſce fragmentis ingenti- ν. delabens congelatur: Grandinem, ſi bus, quae concidere ſolent, quati. Ideo- humido vento comprehendatur. que terrae motus vel aeſtus feruore, vel Stob. lI.. Detonitruis, fulguribus, fulminibus pluuio tempore fieri. Aeſtu enim ex- p. 64. & rel. ab Anaximandro diſputatis adde- ſiccatam rumpi, imbribus vero ab aquis bat, maris exemplum, quod remis diſſe- ſolutam cadere. ctum refulgeat. . . Plut l. c. Iridem fieri ſole illuminante nubem Frigus materiae contractionem eſſe Finee⸗ de denſam, craſſam, ac nigram, in qua co- aiebat, atque denſationem: Laxationem kigi A.p. gantur ſolis radii, cum non poſſint vltra eius & raritatem calorem. Ideoque 947. B. eam penetrare. hominem calida exore & frigida emit- Plut. I. c. Siccitatem & raritatem terrae eius tere. Halitum enim compreſſum la- III, 1;. concuſſionis cauſam eſſe, quorum illam biis, atque denſatum, fieri frigidum, quidem aeſtus, hanc nimiae pluuiae ef- emiſſum aperto ore, obraritatem, ca- Ariſtot. ficiant. Id, quod planius Ariſtoteles ex- leſcere. ANAXAGORAS. II, 7. CA P. I. EIVS PATRIA, AETAS, PHILOSOPHICA STVDIA. Laert. II, A NAXAGORAS Clazomenius fuit, ſeanimo vt dederet. Atque a regendis 6. Hegeſibulo, ſiue Eubulo, Patre natus, ciuitatibus totum ſe ad cogitationem Id. de * Plut, de uxta Apollodorum, LXX Olympiadis rerum tranſtulit. Suidas Ouibus & Or.III, vitando anno primo. Genere clarus & opibus, Camelis * depaſcendos patrios agros 15. der⸗ . clarior earundem rerum generoſo con- eum reliquiſſe ait. Vnde Apollonius 4 apud E. temtu. Agros & patrimonium reli- Tyaneus à beſtiis potius quam homi- philoſr. & vit. Pe- quit, ² diſcendi quaerendigue, ut Cice- nibus eum philoſophatumait. Plato,“ I. c. ricl. Phi-rob joquitur, diuinae delectationi toto eum ob patrimonium ita neglectum“ Hipp. loſtr. vit. mai. I. 7„ . . . Apollon. * Pro Kαααποορ legendum ap. Suidam & Philoſtratum ioig ouibus, vt iam olim doctis Laertii II k j 13. commentatoribus obſeruatum. 382.4. imer. ap. Phot. Suid. Ayvg⁄. Val. Max. VIII, 7. b Cic. Tuſc. V, 39. ridere luett.l, ni 6. j4 Laert. Il 4 10 1 10 Laert. el . I Cic. dehe Nat. Der or. l Il. Laert., I 7. Arid. Phyſic. . UMut, o h, utar, Il, 24. Stob. Eclchyl. c. XXV. 5.59. 8 lut,1 Guo c,ll, 29 ells, denec, tur, Nat. Q. nti- Dhl, leo⸗ vel ex- gis eſſe Nut. de prime igid. p. Ut- - n, C= ne l d KOrlll, 15. 105 Us nd * l. c. Hipp. In mi. 1. . III. p⸗ ertin 382. A. ere * ANAYAGORAE PATENIA, AFTAS &£ Laert. II, ridere non dubitat. Laertius amicis 6⁶. jd eum permiſiſſe ait: quibus cum ab eis negligentiae inſimularetur, reſpon- dit: Cur ergo vos iſta non cu- ratis? Cuidam etiam, quod nulla ei patriae cura eſſet, reprehendenti, Mihi veoero patriae, dixit, cura & quidemſum- mwaeſt, digitum in coelum intendens. Laert. II, Alii, rogatus, Cuius rei cauſa natus eſſet? 19: inſpiciendi, dixit, coeli & ſoli & lunae cauſa. Verbo, rei & publicae abiiciens Laert. II, Curam, & priuatae, ad ſpeculandam re- 7. rum naturam ſe contulit. Erat vero in Cic. de hoc ſtudio Anaximenes eius praece- Nar Deptor, aquo eam diſciplinam accepit. C 101 erat Olympiadis LXXV, Calliada apud Athenienſes Archonte, quem Calliam corrupte Laertius appellauit, quo tem- pore Xerxes in Graeciam mouebat, A- thenas, philoſophiae ſtudio, profectus eſt, vbi & XXXʒannos commoratum tradunt. Honorifico ibi mentis titulo Laert. II, eſt ornatus, quod primus eſſet, qui iſtud 6. cum materia iunxiflet principium: Sic Timon de eo: Nunc vbi Anaxagoras, M No, ſt for- tigſemus Heros? Qui MeNIEUWM ſubito, nam MENS non defutt illi, Compoſuiſſe putat, fuerant quae in- Taer I. Vigeſimo aetatis anno, qui primus condita quondam. 7. CAP. II. DOCTRINAE EIVSDEM. DE PRIMIS PRINCIPIIS, PRIMORDISQVE RERVM. Ariſt. Rincipium materiale omnium re- atque ab inuicem diſtingui, quod in mi- Fhyſic. T rum vnum eſſe dixit, &multiplex, ſtione infinitorum [hae vel illae par- Pa 4 nuooορoαα, Partes infinitas, fimilares, Plac.phil. Contrarias, tactu continuas, ſe mutuo I, 3. ſuſtinentes, neque alio contentas. Ra- Ariſt. tiones eius ſunt iſtae: Primo, quoniam Fhyl.L,4. juxta communiſſimam Phyſicorum re- Ariſt, l.c. . . gulam exnihilo nihil exiſtere poſſit, fie- ri haut poſſe, vt aliquid producatur ex eo, quod non eſt: vel, vt id, quod eſt, reſoluatur in id, quod non eſt. Secun- do, quia contraria ex ſe mutuo fiant, inciſe ergo antea oportere. Nam ſi o- mne, quod fit, vel ex entibus, vel exnon entibus fieri oportet; ex non entibus autem nihil fieri poteſt, (qua quidem in re omnes Phyſici conſentiunt:) tum re- liquum erit, ex entibus omnia fieri, at- que antea in iis eſſe, quamuis ob exigui- tatem ſuam percipi a nobis non poſſint. Quapropter inquiunt quoduis cuilibet eſſe admiſtum: quia quodlibet ex quo- vis obſeruant oriri, videri vero diuerſa, tes] magis abundent. Nam totum qui-: dem, nec album, nec nigrum ſincere, aut os eſie vel carnem. Sed cuius pluri- mum habet quodque, eius illud naturae eſſe videri. Sic ex cibo ſimplici atque plut. I. c. vniformi, paneatque aqua, & ſimilibus, gigni crines, venas, arterias, neruos, oſ- ſa, omnes denique partes. Iſtas ergo omnes alimento naturas ineſſe, neruos, oſſa & reliqua, mente intelligendas, li- cet ſenſu non percipiantur. Ex mini- mis illis mundum compoſitum eſſe, ſic- Laert. II, vt ex minutiſſimis ramentis aurum. 8. Suntque adeo homogenea illa corpu- ſcula omnium rerum materia, quam ſententiam eius ita repraeſentauit Lu- cretius: L. I. v. Nunc & Anaxagorae ſerutemur Ho- S30. ſq. moëο6ρεντ Quam Grazci memorant, nec noſtra dicere lingua N 3 Concedit PARYZ. II. 102 Concedit nobis patrii ſermonis ege- Ras. Sed tamen ipſam rem facile N expo- nere verbis, Pryrincipium rerum quam dicit Homoe- omeriam. Oſa videlicet e pauxilis atque mi- nutts Clylu: ſic & de pauxillis atque mi- nutis Viſceribus viſcus gigni: Sanguenque creari, Sanguinis inter ſe multis coeuntibu guttis: Ex aurique putat micis confiſtere pPe Aurum. & deterris terram concre- ſcere paruis SECI. CAP. I lenibus ex ignem umorem ex hu- moribius eſſe. Cetera conſimili ſingit ration- putat- gue. Nec tamen eſſe vlla parte idem in re- bus inane Sð Concedit, neque corporibus finem eſſe plu- locundis. ra v. 875. 1g. Deum infinitam mentem eſſe, quae Lactant. per ſeipſa moueatur, ſtatuebat Mentem b S. illam infinitam, corpori non incluſam, õ eſſe autorem omnium, quae videmus, II. atq; ex infinita materia, quae conſtaret Auguſt. difſimilibus inter ſe particulis, rerum dec. O. omnium genera, pro modulis & ſpecie- Vll 2. bus propriis ſingula, facta eſſe, ſed ani- mo faciente diuino. L II. DE COELIS. . Aridot. QVperas mundi partes igne plenas eſ- Meteor. Iſe docuit, & vim, quae ibi eſſet, aethe- I,3. ra vocauit: atque id quidem, Ariſtotele iudice, ſenſu maxime proprio, nam cor- pus, quod continuo motu celerrime agitatur, ſimul & diuinum natura con- cipſtur, &, quod eſſet eiusmodi, aether appellatur, cum nullum eorum, quae hic viſuntur, eius ſit generis. Plac Phil Aetherem circumfuſum igneae eſſe 1II, 13. Naturae, & circumvolutionis vehemen- 2d Piut. tia lapides e terra abripuiſſe, qui, ignis Lyland. eius vehementia candentes, in ſtellas P: 493.D. conuerſi fuerint. Omnesque ab ortu ia. lae à verſus occaſum ferri:. e1e. Impelli porroaſtra aeris, qui ad po- ib. c. 23. os eſt, impulſione ad diuerſam partem, cui aeri ipſe ſol, comprimens eum, vi- res addat. Achill. Terreſtris naturae ſtellas eſſe: atque Tat. Hlag. Poſt primam elementorum ſecretio- in Arat. nem, ignem ſponte ſua diſcedentem, c. I. terrae partes quasdamad naturam ſuam pertraxiſſe, vtque igneam referrent na- Plutarch. turam effeciſſe. His vero nixus princi- piis porro affirmabat: Plutarch. Maſſam aut lapidem eſſe ſolem, igni lac phil. candentem, Peloponneſo maiorem: cu- Laut. ih, ius conuerſionum cauſa ſit polaris aexris s8. impulſus, cui ipſe ſol compreſſione ſua Achill. vires addat. Tat. 1. c. Lunam eſſe corpus opacum, igni- uk. c. tum, a ſole illuſtratum, habitabile, valli- 23. bus, collibus, atque aquis diſtinctum. lut. Ih Cauſam inaequalitatis in ea a concre-plat. tione frigidorum eſſe, & terreſtrium. Cratylo Admixtas enim eſſe igneis partes caligi-p. 408. A noſas, vnde ſidus illud falſo lumine vul- cuius go coruſcare dicatur. Plato ait: Lu-am me- am me- nam occaſionem dedecori Anaxagorae liusstan- extitiſſe, quoniam ſe primum aliena lu-leius, ce eam coruſcare docuiſſe videri vO- duam in- Iuit, cum tamen antiquior ea extiterit tine „i⸗ . Ius — ſententia. detar Viam lacteam terrae vmbram eſſe in aſſecutus. parte coeli, cum ſol infra tecram dela-Plutarch. tus totum haut illuminat. Vel vt Ari- Plac. Phil ſtoteles habet: Efle eam quorundam lI. . eteor. ſiderum ?8. 1 ſide terl ſi ſpi⸗ ing Cul Ariſtot. ( Meteor. l, . in Laert.l. o⸗ Gen tiun ſee Laert. ib. Plutarch. Letl Hlac phil ] III, 2. E Laert. lc. P lut hacſ 41 Phil,II;biun Ten itr Pyer: VNde ba- ben de, Stanleius Med ignore. Ecl Non ral- ſom mi n. F betAiik, Eſtu Meteor. oge Ile lr. We Dt, de Dhcphil. lark I 5. cu The nP Petii Hnen Gec vhn *Ta-= utot. nre⸗ neſe cOnbl⸗ tan.dg. 1g. IUae Lactun. ntenn 3 . taret Auguſt. ruth del,. ccie. . nu⸗ inci. Plutarch, ni lehti 5 1 Il,20, Ar Laerull, erls 8. ſ Achill, Tat. l. c. . .Pluc, c⸗ nr. ,, ll. kum. 3 le-lt. umn. Crtylo, igi-. ,1 Cuius . . ſententi⸗ 2 am me⸗ DTde Eustan⸗ . Mleins, VO-Auamin- i telbletes tellte getur e M aſecutus cla-Dltacch. . Plac.Dhil N . ll leror ru . Laert. l. c. pDoCTRTNAE ANAXAGORAn« ſiderum lumen, ſolem enim, dum ſub terra fertur, ex aſtris quaedam non ad- ſpicere. Quaecunque igitur a ſole a- ſpiciuntur, eorum lumen non videri, inhiberi enim a ſolis radiis. Quibus- cunque autem tellus ipſa obſiſtit, quo 1 / 103 minus a ſole aſpiciantur, horum pro- prium lumen eſſe lacteam viam. La- Laerz. Il ertius ait, Anaxagoram ſtatuiſſe, la- 9. cCteam viam eſſe reflexum ſolaris lumi- nis, non intermicantibus aſtris. SECT. III. DE METEORIS. JOmetas efſe ſtellas errantes, plu- res vna apparentes, cum, quia pro- Pius acceſſerint, ſe tangere mutuo vi- denfur. Vel, vt Laertius habet, erran- tium ſtellarum concurſum, flammas ex ſe emittentium. Laert. ib. Stellas cadentes, velut ſcintillas, ab Plutarch. a ethere vibrari, atque propterea ſtatim Ere. extinggdii.¶ Laert.c. Tonitrua nubium colliſionem, coru- Plut. Plac ſéationes itidem confricationem nu- Phil. Il, bium eſſe. Vel, vt Plutarchus habet: Calido in frigidum incidente, aethe- reaue parte in aeream, eam fragoreto- nitru edere, colore autem, qui exiſtit * Hacc iuxta nigricantes nubis denſioris par- vnde na. tes, fulgorem effici: igni ſpiſſiore, cu- Stanleius Heum fulmineum: ſolido magis igne ignoro. & corpulento, typhonem: igne nebulo- Non val- ſo magis, preſterem. ai Fulmen ex aethere defluere“, cuius betAriſt, 2eſtu multa defluere cogantur, quae Meteor. longo ſaepe tempore anubibus excepta II.c. vlt. iisdem detineantur. Plut. de Iridem naſci ex refrackione lucis ſo- Plac.phil. laris in nube denſa, e regione aſtri ſpe- Ariſtot. Mereor. 1, 6. II, 5. culiad inſtar poſita. Eadem ratione pa- rhelios explicabat, in Ponto conſpectos. Ventos fieri, cum aer a ſole temla- Laert. I, tur. 9. Terrae motuum aerem vel aetherem Ariſtot. cauſam eſſe, qui, ſurſum ferri cum ſit a- Meteor. Ptiſſimus, quando in venas & cauernas pur plac. terrae ſe condit, difficilem inueniens phil. III, exitum, agitationem illam cauſetur. 15. Nempe ſuperas telluris partes imbrium Senec. beneficio coaleſcere, quandoquidem Nar⸗ Ju. natura totam fungoſam atquelaxam ef-· formauerit, partesque ei dederit, ceu Pilae, inferiores & ſuperiores: ſuperio- res, quas nos habitamus, inferiores hiſce oppoſitas. In inferiora igitur dela- pium ſpiritum, aerem perrumpere con- denſatum, eadem vi, qua nubes rumpi videmus, vbi colliſis iis, aereque vehe- mentius agitato, ignis prorumpit. Ille aer in proximum irruit, exitum quae- rens, omniaque obuia deſtruit: donec per anguſtos exitus iſtos vel inuenit in liberiorem aerem exitum, vel vi ſibi ſternit: id quod ſubobſcure Laertius indicat, per aeris in terram receſſdm. Niuem nigram dixit eſſe, non albam, Cic. A- ſibique, quia ſciret aquam nigram eſſe, . Qu⸗ vnde illa concreta eſſet, albam ipſam el· . ſe, ne videri quidem. 6686ECT. W. D E T E. RR A. Er motum, cuius initium mens ſit, grauia corpora inferiorem locum petiiſſe, vt terram: leuia fuperiorem, vt ignem: quae media ſint, medium quo- que obtinuiſſe locum, vt aerem & a- Laert. II, 8. quam. Ilta enim fuper terrae, plana quae ſiet, latitudinem mare ſubſiſtere, humoribus aſole rarefactis. Subſtantiam humidam, ab initio ſta-plut Plae. gnantem, motu ſolis, circa eam, aduſtam phil. III, fuiſſe, 16, 104 PARY. II. fuiſſe, eiusque pinguedinem exhalaſſe, reliquum ſalſugine &amarore infectum ſubſtitiſſe. id. II, 98. Poſtquam mundus conſtitutus fuit, eorum iuxta ſe inuicem poſitione. Plac. Ph. & e terra produxit animalia, quodam- .. . I, 17. modoinclinatum mundum ſponte ſua Nili inerementa a niue eſſe Aethio- D c. . . . . 4 . * . . . 4 . 1I. in auſtrales partes fuiſſe, prouidentia Pica, quac, hyeme frigens, aeſtatelique- forte diuina, vt mundi partes quaedam tur. . SECT. V. DE CREATVRIS VIVENTIBVS. . Laert. II, A Nimantia primum ex humore & Somnumaccidere functionibus Cor-f Plut. I. 9. calore, terraque, manaſſe, poſtea poris, non animae eſſe. . Eir. a. . H ex inuicem eſſe nata: mares a dextris, fe- Humanam ſapientiam omnem in ma- more d de minasquea finiſtris. nibus hominis eſſe alran⸗ † frat. p. . . .. anima L. Menteminitium eſſe motus, aere- I. p 380. amque eſſe, & corpus habere aereae na- C. turae.?à Mortem ad animum etiam per- b . . . . . alur. 8 tinere, eſſe enim eius a corpore diuul- eplur. ,c. ſionem.* 1X,25. Omnia animalia habere mentem a- V, 20. CAP. CAP. IITI habitari, aliae minus poſſent, ob caloris frigorisque exceſſum. Elementorum miſtionem factam eſſe Plutarch. Vocem edi , ſi ſpiritus occurrat ſoli- 478. D. do aeri, & auerſus retro ob ictum, vſque h Tlut. ad aures feratur. Quomodo etiam fiat Pac , echo, quae eſt, cum ſonus repercutitur. ⁹ Fel eſſe morborum cauſam acuto- Arif, de rum, cum enim abundat, in pulmones part. ani- redundare, & venas, & coſtas. mal. IV, III. EIVS PRAEDICTIONEZ8. VIta eum praedixiſſe apud Sui- Ma legimus, cuius rei duo tantum ad noſtram memoriam peruenere e- xempla. Alterum his verbis apud Pli- H. N. L. nium commemoratur: *„Celebrant II. ſ. 59. cGraeci Anaxagoram, Clazomenium, „Olympiadis LXXVIIIỹ anno II *Praedixiſſe coeleſtium litterarum ſci- centia, quibus diebus ſaxum caſurum dceſſet aſole. Idque factum interdiu in „Thraciae parte ad Aegos flumen, qui *apis etiam nunc oſtenditur magni- Stanleius c tudine vehis, colore aduſto, comete verrit c quoqueillis nockibus flagranteé. Addit Plutarchus, eum hodie quoque vit. Ly- oſtendi, & haberi apud Cherſoneſitas ſandr. p. in magna veneratione. Delapſum hunc 439.C. lapidem eſſeEuſebius Olymp. LXXVIII ann. IVait, adeoque duobus ſerius an- nis, quam Plinius praedictum id eſſe ab Anaxagora aiebat. Silenus, allegatus Laertio, Dimylo Archonte eum ceci-Il,II. diſſe, ait: qui, ſi Diphilus fuerit, nam Di- mylus circa haec tempora Archon A- thenis nemo reperitur, contigerit id oportet Olympiad. LXXXIV anno I. Marmor tamen Arundellianum, quod circa Olympiad. CXXIX ſculptum eſt, magnita⸗ dine fa- * Neſcio, an optima fide Plutarchi verba ex- bae. ſſerit Stanleias: 6 . /, X 8 preſſerit Stanleius: ctναναι α Ts XVs 6 ₰ ) . . ανατοα õ quod etiam de parti- vm animae, corporeae quippe aereaeue, diuulfione accipere posſis. † Nempe, vc rem explicat loco citato Plutar- chus, manus in multos atque inaequales digitos ſciſſas artificioſiſſima inſtrumenta vt eſſent, natura aptauit. Vt adeo non propter manus quidem ho- mo ſapientiſſimus ſit, ſed quia a natura ratione & ſa- pientia erat inſtructus, inſtrumenta quoque talia nactus ſit. = omnibusque Meteor. l, 7· e l 001 n R leſſe Autarch, la Dh, . nl. ChO- id.l. c, Iue- N. r COr-? Nin,l. c.V, 25. Plut de almore . frat. 9. ſol. . Gquen ut, afiat Plac. .. Dhil. IV, ltur. Ima- Uto- Auit dNe Oles part ani- mal.V, 2 2„. gle it. ly⸗ itas Gndr. . unc 89,0. VIII an⸗ le ab inns ceci- Di- 4. t id ol. wo n eſt IlII. ſgitos ntura n bo⸗ & ſa⸗ talia e 7 AxNAXAG PhAFDICTrIONVS ðè omnibusque chronologorum calculis merito praefertur, expreſſe delapſum lapidem ait, anno IV Olymp. LXXVII, Theogenide Archonte, adeoque bien- nio antequam praedictum idbPlinius di- cebat. Eam rem cladis oſtentum, qua Athenienſes Lyſander affecit, prope Aegos fluuium, LXII poſt annis, hoc eſt, anno IV Olymp. XCIII, creditum eſſe c. plerisque, Plutarchus autor eſt. Meteor. De ipſo portento haut valde magnifi- I, 7. ceſentit Ariſtoteles;, Vento nempe ſub- latum excidiſſe lapidem dicit interdiu, Comete quoque illis noctibus flagrante. In quo Plutarchum habet contradicen- tem, fuſe de ea re diſſerentem, in hunc I. c,. fere ſenſum: *Anaxagoram praenun- *Ciaſſe perhibent, incluſorum coelo *Corporum iactatione vnum, abru- cptum, praeceps delapſurum. Nem- pe non eſſe quodque ſidus eo, quo na- *tum eſt, loco. Lapideaque quum ſint *ſidera, & ponderoſa, aetheris in ea */incidentis reflexu fulgere. Vi au- *tem quadam in ſuperioribus regioni- * bus detineri, vertiginis & reuolutio- “nis ſuae impetu ea fuſtinente, qua ini- *tio etiam in prima rerum diſcretione, «frigida licet grauiaque, detenta fue- runt. Verum opinio eſt probabilior "eorum, qui ſtellas, quas cadentes vo- *Camus, non aetheris fluxiones, in aere *ſimulatque accenſae eſſent extinctas; " neq; aeris ſüuccenſionem & inflamma- *tionem, qua ſurſum ille euehatur, eſſe ſtatuunt: ſed lapſum corporum coe leſtium, quae, retinaculis ſuis deſtituta, *“Per ordinarium coeli motum deor- ſum agantur, non in terram habitabi- "lem quidem, ſed extra eam in Ocea- *num praecipitata, quae cauſa eſt, cur “„Nnoſtrum quidem fugiant aſpectum. *“IIla vero Anaxagorae ſententia a Da- cmacho confirmatur, qui in libris de *„Religione ſcribit, priusquam hic la- Lyſandr. * Pis deflueret, viſum continuos XXV dies eximiae magnitudinis corpus in . *Coelo, inſtar flammeae nubis, igne- *vi, non immotum vno loco perfi- “ſtens, verum hac illac agitatum, vt ia- *Ctatione auulſa fragmenta ignita di- *Verſis partibus defluxerint, ſtellarum *Cadentium inſtar habentia. Poſt- *quam autem ingens illud corpus igni- *tum ea terrae parte eſſet delapſum, & *pauore ſuperato concurriſſent inco- "*Iae, nullum valde inſigne ignis in eo *deprehenderunt veſtigium. Tantum lapis iacebat ingens, flammei illius Corporis molem nulla ratione exae- *quans. Ceterum Damachum liquet cin his benignos requirere auditores. * Quod ſi vera ſunt, quae attulit, refel- *lit egregie eos, qui dictitant ex vertice *montis alicuius procellis deturbatum ſaxum illud fuiſſe, tamdiu in aere ſuſ- *Penſum, quam iſta perduraret procel- *cla, qua ſubſidente praeceps in terram ſtatim fuerit actum. Niſi forte corpus *ignitum, tot diebus conſpectum, ve- *rum ignem dicamus, qui, olutus atque *extinctus, tempeſtatem excitauerit, *quae lapidem leuare e terra valuerit, eumque poſtea iterum deturbare. Hanc Charimandri fuiſſe ſententiam ap. Se- veroſimile eſt, qui in eo libro, quem de Na. VI⸗ Cometis compoſuit, ait, Anaxagorae 5. viſum grande inſolitumque coelo lu- men, magnitudine amplae trabis, & id per multos dies fulſiſſe. . Ahterum praedictionum Anaxagorae Laert. II, memorabile exemplum ea praebet, qua« 10. tempeſtatem praedixit, ad Olympicos philoſer. ludos accedens ſereno coelo cum pelli- Vit. A- cea veſte. Pluuia itaq; ingruente, Grae-poll. l, 1. ci vniuerſi, autore Aeliano, percipie-Aelian. bant, & vnanimi voce celebrabant, e adir diuinam magis eius ſcientiam eſſe, g. quam vt humanae ſolertiae tribui poſ- ſet. CAP. 106 SECTATORES ET Cic. Brut. P) Ericles, Xanthippi filius, abAnaxago- c. II. L ra Phyſico eruditus, exercitationem 3. mentis areconditis abſtruſisque rebus, ad cauſas forenſes popularesque facile traduxit. Eum autem mirum quanti Plut. Pe-fecerit Pericles. Is nempe ab eo re- ricle p. rum naturalium imbutus eſt ſcientia, 154. B. Vtque alias virtutes taceamus, ad quas eum ille inſtituebat, mentem eius inpri- mis a ſuperſtitione liberavit, quae ex rerum naturalium ignorantia oritur. Eius rei ſequens habemus inter illuſtriſ- ſima exemplum. Arietis caput cum vnico cornu ad Periclem deferebatur, quod prodigium interpretabantur va- tes. Anaxagoras vero, cum os capitis diſſecuiſſet, non compleſſe cerebrum ſedes ſuas monſtrabat, ſed oui modo ſenſim atque ſenſim contractum, in eam partem deſinere, qua excreuerat cornu. Aliquanto poſt aetate decrepitus atque neglectus, aegerrime eam rem ferens, obuoluto capite vitam inedia finire ſta- tuit: qua re audita Pericles aduolauit confeſtim, non illum, ſed ſeipfum la- mentatus, qui talem in Rep. conſiliari- vm amitteret. Tum Anaxagoras aper- to capite ei dixit: At etiam ii, quibils lucerna, o Pericles, opus eſt, oleum infundunt. Fuit & Archelaus, Apollodori filius, a160 difcipulus Anaxagorae, phyfſicus iuxta J . Laertium appellatus, quod primusphy- 4. ſicam philoſophiam Athenas inuexiſſet. Hoc vero, vt cum eiusdem Laertii nar- ratione, qua per XXX annos Anaxago- ram Athenis commoratum ait, conci- ibid. p. 162. C. Laert. II. 16. PARY. M. OCAP. IV. & CXAP. IV. vV. DISCIPVLI EIVS. liari queat, non immerito quaerendum ad Laert. Iſ. Caſaubonus putauit. . c. Porro Euripides, vt Manuel Moſcho- nen pulus ] vitam eius qui ſcripſit, affirmat, g,n, ſs Mnefarchi filius, qui primis tempori- vitae Eu- bus expeditionis Xerxis in Graeciam rip. a natus eſt, & ipſa quidem ea, qua Perſas Barnef. Graeci vicerunt die, pictor initio, in- age. deAnaxagorae auditor extitit: quem ta- 5 Ns&.e men ob Philoſophiam inuiſum pleris-“ 9 que animaduertens, ad Tragicam poeſin Aak 2 animum appulit. egs Socrates quoque, Sophroniſci filius, Ariſtoxeno teſte,' Anaxagorae diſcipu- e lus fuit, donec Athenis eſſlet, poſtea ad Tca v Archelaum Phyſicum ſe contulit: id 3 2. quod aetatis eius anno XVII, vel potius „ τ‿ρα XIX factum eſt, ſi recte annos putat Por- r6“ A Phyrius. . . mFa- Democritum quoque, XI annis iu- α niorem Anaxagora, eum audiuiſſe, ſunt, 6⅜ qui dicant.“ nos Au- Laertius tamen affirmat ferre eum r16- non potuiſſe Democritum, eiusque eeρ c- colloquium vitaſſe. S . . 9 Teſtatur etiam Phauorinus, Demo- critum eo, quod ab Anaxagora non ad- 1. mitteretur, ei inimicum factum, dixif-b ap. .ſſ3 La ert. II, ſe, non illius eſſe, quas ſcriptis manda-“ verit de ſole ac luna ſententias, verum e Ih14. antiquas, ipfümque eas furatum eſſe, d apud pariter ac quae de mundi compoſitione Laert. & mente dixiſſet. 1X, 34. . Laert. II, Metrodorum quoque Lampface- 24. num inter amicos Anaxagorae a Laer- tio relatum inuenimus. CAP. V. DAMNATIO ET MORS IPSIVS, SENTENTIAE, SCRIPTA. Laert. II, . 7Aria de ipſius damnatione, autore 14. Laertio, opinio eſt. Sotion enim in ſucceſſionibus Philoſophorum a Cle- one impietatis accuſatum tradit, quod II, 12. olem ap. eund. Nat hiſt. . ſole fen go ten Laert. Cic. 1 hiun htach) conl. Alel Ahol. 119, D. ſe de enime⸗ Trang. . . nadni IUI. 2. ¹ Mutat. ad Aholn . „ “ & Dio Iu Chrjl. u Or. iIII4. II P⸗ he — Cumt elig.” eſin age- ees . L. lins a tins ) dor- Tang 76, A-⸗ aka- l,⸗ , Nr. 7T064)- mn radlo- Gereg 6 nO-ea Ac. r. Ned . Gn laertt. I I Ime u. le d pud je Laert. I,34. Laert.II- 2 4 l. e⸗ 4)eund. d I12. n DCIP. DAMNATIO FT MORS ANAYAG &. o7 ſolem candentem dixiſſet laminam, de- fenfum autem a Pericle, diſcipulo, quinque talentis mulctatum, exilioque damnatum fuiſſe. Satyrus a Thucydide in ius vocatum ait, contraria enim ille Periclis factioni ſentiebat: neque vt impium modo A- naxagoram, verum & vt vrbis apud ibid. Perſas proditorem accuſatum, abien- temque damnatum teſtatur. Cum- Laert. lc. que eodem tempore ipſi renuncia- Cic. ta eſſet & damnatio ſua & filiorum ulſc. III. mors, quos duos iuxta Aelianum ha- pluraten buit ſolos; de lata aduerſum ſe ſen- conſ. ad tentia: Iampridem, dixit, aduer- Apoll. p. ſus illos atque ſe e aegio nuturam tuliſ- 1I18. D. ſeſententiam. * De filiorum“ autem MTan morte, placido ſimul & magno animo, b p. 474. D nihil mihi inexpectatum aut nouum nun- Nat. hiſt. cids, aiebat, eg enim illos é me natos III. 2. ſetebam eſſe mortales: quod Soloni * ² Plurar alii, alii Nenophonti dtribuunt. Ma- Aàoll. nibus autem illos propriis eum ſepeliiſ- ze. . dog. ſe Demetrius Phalereus teſtatur. . no. Hermippus carceri incluſum morti- & Dio que addictum ait, Periclem vero apud 6 e Iudices comparuiſſe, atque, an vitam b Simpl. eius aliqua re criminarentur, interro- ad Epict. gaſſe. Cumque id quidem fieri poſſe ne- c. 22. gaſlent: Atqui, ait, ego diſcipulus ipfius * Valer. ſim, nolite igitur calumniis inducti 46 V. perdere virum, ſed mihi potius obtem- 4 Laert. Perate, liberumque abire permittite. II, 55. Sicque dimiſſum eſſe quidem, eum ta- * ap. La- Mmen iniuriam aegre ferentem ſponte e l vita diſceſſiſſe. DUDU:ũ c. Hieronymuss a Pericle in iudicium 2g ap. La eum adductum fuiſſe ait, incertis grefſſi- ert. II, 4. bus nutantem, & prae nimia aegritudi- ne confectum macie, miſericordiaque potius iudicium, quam iuſtitia dignum habitum fuiſſe. Atque haec ſunt, quae 4 de eius damnatione L aertius memoriae prodidit. Suidas in carcerem coniectum ab A- AMab. thenienſibus dicit, quod nouam de Deo opinionem inuexiſſet, ideoque exilio eſſe mulctatum, quamuis cauſam eius Pericles defendendam ſuſcepiſſet Lampſacum igitur abeuntem fame vo- luntariam mortem ſibi conſciuiſſe. Iloſephus, ſolem, ab Athenienſibus c. Apion. pro Deo habitum, ſenſus & rationis ex-L.II. p. Dertem quod affirmaſſet, paucorum ex 079. F. lis ſuffragiis ad mortem ell ait conde- mnatum. Plutarcho autem ſi fidem habeamus, neque accuſatus fuit, neque plut. Vvit- damnatus: ſed a Pericle, Diopithae me- bericl. p. tuente rogationem, nomina vt defer- 169. D. rentur eorum, qui ſermones de rebus aethereis vel alios profanos, ſererent, ex vrbe eductus eſt. Idem tamen alibi eum affirmat fuiſſe accuſatum. de ſuper- Diſceſſus eius ex vrbe Athenien- Kit. p. ſium, cum XXXannis, poſtquam eo ve- 169. E. niſſet, contigerit, in Olympiadis LXXXIIannum II incidit, aetatis ipſi- vS LXIII. Lampfſacum poſtea profectus, illic quod ſupererat vitae exegit, aetate ad XXII amplius annos prouecta: adeo nullam eius rei rationem habens, vt di- centi cuipiam Athenienſibus priuatus e; Laert. II, non ogoο tllis, reſponderet ſodillime. Imo ²⁰. & àmicis ſuis, cum Lampfaci moreretur, quaerentibus, velletne Clazomenas in patriam, ſi quid ei humani accidiſſet de- portari? Nihil neceſſe t, reſpondit, Cic. vndique enim ad inferos tantundem eſt uſc:bc. viaz. Antequam moreretur a ſenatu plut. Ia- Vrbis interrogatus, ſi quid in ſui gratiam ſtrué. fieri cuperet? poſtulauit vt ea, qua de- polit. p. ceſſiſſet die, pueris vacatio ſchola- 820 D. rum concederetur, ſeruatamque & ſua * Idem Socrati tribuitur dictum a nonnullis vid. Laert. vita eius. puto Telamoni ſcripſiſſe Stanleium. Ei enim tribuit Hieron. Ep. ad Heliodorum. O 2 aetate 108 PARTY. II. Laert. Il, aetate hancce Laertius conſuetudinem 14. ait. Defuncto Lampſaceni honorifice Id.II, 15. juſta perſoluerunt, epitaphio poſito, cu- ius iĩſte eſt ſenſus: Hic ſitus ille cui rerum patuere re- ceſſus, Atque arcana poli magnus Anaxa- goras. Aclian. Aelianus duas aras ipſi poſitas memo- H. V. rat, alteram Menti, alteram veritati in- VIII, 19. ſcriptam. Vitae eius Laertius epi- grammate coronidem impoſfuit, cuius iſte eſt ſenſus: Candentem ferri maſſam Phaethonta putauit. Iudicium & capitis ferret Anaxa- gords, Ni tamen incolumem Pericles ſeruaſ- ſet. At ipſum dSde vita educitt, mollior hicce &b- phius. Velinn Nunquam aiunt ridere viſum eſſe, VIII,1z. neque fubridere omnino. Laert. Il, Percontanti, an Lompfſaceni montes 10. mare aliquando eſſent futuri? futuros reſpondit, niſ tempus antea defecerit. CAL. V. iuſtitiam ſpectqre dixit, cui Metrodorus addidit, in naturali philoſophia exerci- tatiſſimum poetam eſſe Duas eſſe, aiebat, ad mortem inſtitutio- iohacus nes, alteram tempus, anteqguamnati ſu- 119. p. mus, alteram ſomnum. 602. fin. Primum eum librum a ſe ſeriptum aer: il, edidifle Laertius 8. Clemens Alexan- Clem. Al. drinus affirmant. Scripſit autem Str. I. p. /z pze, rr ur- e. 308.C. De Philoſophia noturali, ex quo ope- Ana. re ſequentia Ariſtoteli fragmenta alle- pny 14 . . . . J1. 154. gantur: Omniaſimutl erant, quod erat Plato principium libri: item generatio eius- Phoed. p. modi eſt alteratio. Iud vero adducit 72.C. Plato:* Mentem eſſe, quaæz omnia ordi- Aärne net & diſponat, regatque, omniumque ſit 11, 6. De- cauſa. Et illud Athenaeus: Qubdlac inde ac- gallinae vocant album oui eſt. Librum ceſſit illum Plato d perſtringit, quod mente mens ea- Iin ſpeciali originis rerum explicatione] ofuit. non meminerit penitus, aeras quosdam b Phocd. & aetheras, aliaque eiusmodi abſurda T. I. p. pro rerum cauſis obtrudens. 97. C. . . . c Athen. Decirculi quadratura librum in car-L. II. p. cere ſcripſiſſe Plutarcho dicitur.“ 57. D. Alii tres extitere Anax ri-= Plato AMa vagore, PTL-eaed. id. ib. Cum vidiſſer Mauſoli ſepulchrum, mus orator Iſocratis diſcipulus: Sta- . 98. C monimentum, inquit, pretiſum in lapi- tuarius alter, cuius meminit Antigo- plut. de dem conuerſarum diuitiarum imgo eſt. nus: Tertius Grammaticus, Zenodoti exilio p. id. ib. Primus Homeri poema ad virtutem & diſcipulus.“ 67.. . Laert. 11, 15. ARCHELAVsS. Laert. II, N RCHELAVS, ſiue Athenienſis, ſiue ſicus eſt appellatus. In eo Philoſophia 16. 1 Mileſeus, patrem habuit Apollodo- naturalis deſüt, Socrate, diſcipulo eius, rum, ſiue, vt quidam ſcripſere, Mydo- nem, Anaxagoraeque diſcipulus & So- cratis magiſter fuit. Primus hic ex Io- nia Phyſicam Philoſophiam Athenas inuexit (quod tamen, vt cum eo conſi- ſtere poſſit, quod annis XXX Athenis Anaxagoras docuiſſe perhibetur, meri- to quaeſiuit Caſaubonus) ideoque Phy- moralem introducente. Quanquam & ipſe eam philoſophiae partem attigiſ- ſe videatur, namque de legibus hone- ſtoque & aequo eſt philoſophatus. Ab eo vero acceptam cum haberet Socra- tes, eo, quod vkerius perficeret, pu- tatus eſt inueniſſe. Cum tamen, Gaſ- in Lib. X. ſendo obſeruante, longe antiquior ſit aert. p. moralis 83 — mor pri l1 gu it 1es en 2 Stob, l. p. 2. Min Nlutarch a Plac. l,. & Stob. c. cafe lll 12. P.25 tel! Laett.lh Y 17. b laen, zi Gun t Laett. l.c. ed 4 Stod. . c. cap. 255.53. f Laett, 0 1. n 1iidei⸗ corn⸗ Lercl⸗ itui, IWleen 119, . 602. in. ptum laene l eun I. Niſu- à 1e. Ert plet io.- Phoed. .. . ducit72 C. Arr- nn , ſ Pleett, uoſi ll b.de. dlar inde zc. brumn celit nente henstr. doti erilio „. 607, P. f Laert. — II. hia Ws, Ua t. lem. A. 1. moralis philoſophiae tractatio, vt quae praecipuum fuerit tribuendi ſeptem il- lis ſapientum nominis fundamentum, quorum eo potiſſimum ſpectabat eru- ditio. Socrates tamen autoris hono- res tulit, quod primus in formam fſci- entiae eam redegiſſet. a Stob. Erat autem Archelai ſententia, Prin- Ecl. phyl. cipia rerum gemina eſle, incorporeum, ircael mentem, quae tamen non ſit mundi effe- Plac.l, 3. Ctrix, & corporeum, infinitum, & diſſi- & Stob. Milare, aerem nempe, eiusque rarita- 1. c. cap. tem & condenſationem, quarum haec 12. p. 26. terramn, illa ignem abſoluat. Laert. II, Vniuerſum eſſe infinitum. * b b Tkert Duas eſie generationis cauſas, cali- ibid. dum & frigidum. *Laert. Terreas laminas candentes ſtellas I.c. eſſe. d S Solem ſtellarum maximam eſſe. 25. .53. Mare in concauis, per humum veluti f Laert. Colatum, conſiſtere. gni, limum lacti ſimillimum velut eſcam 2£ id. ib. eliquante. s 1. c. Animalia ex limo vel terra calida gi- ARCIELAVS 109 Liquentem calore humidam illam materlam, in terram abire, qua parte in igneam naturam conſiſtit, qua vero in vaporem abit, aerem euadere. h id. ib. Ventos in concaua terrarum defer-Senec. ri: deinde vbi iam omnia ſpatia plena Nar. Qu. ſunt, aerq;, in quantum potuit, denſatus "V2. eſt, eum, qui ſuperuenit, ſpiritum prio- rem premere atque elidere, ac frequen- tibus plagis primo cogere, deinde per- turbare. Tunc illum, quaerentem lo- cum, omnes anguſtias dimouere, & clauſtra ſua conari effringere. Sic eue- nire vt terrae, ſpiritu luctante & fugam quaerente, moueantur. Vocis etiam definitionem, quam A- IV. pP naxagorae Plutarchus tribuit, Laertius ehi e. Archelao adſcribit, qui aeris eam per- 19. cuſſum dixerit. Laert.l. c. Iuſtum & turpe non natura, ſed lege, Laert. L. fieri docuit. u ſr6. ⸗ Plutarch, Quinque vero illi Thales, Anaxi- qe Plac- mander, Anaximenes, Anaxagoras, Ar-Phil.l, I. chelaus, ſibi inuicem ſuccedentes ſe-Laert. ctam Ionicam abſoluunt. * . Plut. L. * Addendum ex Stobaeo L. I. c. 25. p. 52. Ar- chelaum inter eos cenſeri, qui mundos ſtatuunt in- ſinitos. . ** Laertium quod huius rei auterem adducat „ Stanleius, neſcio qua fide fiat, ſane enim Ionicae ſcholae ſucceſſionem vſque ad Clitomachum ille, loco, quem in margine allegaui, & quem ſolum reſpicere Stanleius potuit, produxit. HISTORLAE PARTZ. MI.. O&AP. J. "*HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS III. SOCRATICOS COMPLEXA. . SOCRATES. CA P. I. PATRIA EIVS, PARENTES ET AETAS. Laert. I, NO CRATES, patria Atheni- . 8 enſis, pago Alopecenſis extitit, a adde 210, 5 r Heſych. qui pagus iuxta Suidam & Pha- & Ste- vorinum tribus fuit Antiochi- phan. . dis.d Erat autem Alopece ex oppidu- c lis per Atticam ſparſis, antequam po- Meurf. Pulum intra vrbis moenia redigeret de pag. Theſeus, quae, non obſtante lege eius, Attic. non deſerebantur tamen, tuentibus Plut. eg incolis ſuis.“ Theſto. Parentibus ortus eſt tenuis fortu- 1. ¹0 d. ac. Pater Sophroniſcus fuit, Athe- d Laert. 1Lc. nienſis,“ lapidarius.“ Matrem Phae- plato naretam obſtetricem habuit, 8 mulie- Theaet. rem generoſae & imperterritae indo- Ergdib. lis, Hquod prodit eius imago a Platone 1, p. 131. delineata, quamuis eius verba in ali- E. vm ſenſum torqueat Athenaeus Sor- *Liban. tis vero parentum exiguae adeo Socra- Apol. T. em haud puduiſſe obſeruatum eſt, * !. 639. 7† potius eius mentionem identidem f† Laert. faciendi ſtudioſe occaſionem arripuerit. I. c. Natum eum eſſe LXXVII Olym- ⁸ id. ad-Pjadis anno IV, Apollodoro, Laertio 4 V & Suidae proditum eſt. Idque etiam cligas licet ex Marmore Arundellia- Theon. no, quo, Lachete Archonte, ſeptua- Prog..S8. ginta annorum ſenex obiiſſe dicitur: hylaro quos annos impleuiſſe eum neceſſe eſt, Theet. Handoquidem plausquam LX annos Ic. quandoquidem plasg i Dipnos. Vixiſſe Platoni affirmatur. Imo & ex V p. 219. Demetrio Phaleraeo, qui ipſe Archon I. 5. Olympiadis 1XX anno. S eumque anno lympiadis . IApol. l.c, . 2, , 11 Arolb. ſeptuaginta natum annos deceſſiſſe ait. 17. D. eſt, quam tres ſyllabae Ocuvo, integrum Ab anno igitur ſeptuageſimo completo, ſi retro eas putando ad annum IV O-⸗ lympiadis LXXVII deuenies, quo A- ſephion, vel vt alii vocant, Aphebſion Ar- chon fuit. * Ex cuius nomine nihlla- a L. II. p. liud apud Diodorum Siculum fuper-47. fin. erat AαdWUe.., quod ſtolide muta- Aenrt. . „ Ar tum in aαονοας füit. Quod ſi obſer-chont. vatum Ioanni Meurſio b fuiſſet, ſine ra-II. 7. tione, vt fecit, Laertii textum“ non Laert. ſolicitaſſet, neque cum Allatio, erro-4, 144. ris ſocio, Scaligeri ille enim eſt, quem Script. allegant, anonymus) ſecuti eſſent vi-Socr. p. tium, Aphepſhonem archontem anno 1I4. IV Olympiadis LXXIV magiſtratu“ Pad functum inquientis. Raert. Natalis Socratis dies Thargelionis Plrdareh. menſis, iuxta Apollodorum, ſoxtus Sympoſ. fuit, memorabilis, autore Laertio, L. 8. c. I. quod ea die natam Dianam Delii tra-„Ael. dant o die luſtrant Athenienſes ci- “ klid. ant, qu henienſes ci-1 25. vitatem. Alia fauſta, quae ea die e-gLaert. venere Athenienſibus, Aelianus com-III, 2. memorat. Proxima ei dies, quae eſt Por- eius menſis VII, Platoni natalis fuit, Phyr. Vi- fuitque vtriusque diei magna inter h Plotin. raecos Philoſophos ſolennitas (con-p. 9. ſin. tinuata ad Plotini vsque tempora ) vti Flut. a Plutarcho relatum habemus, qui pro-Symbos. identiae potius quam caſui tribui cu- 8. c1. pit illam natalis amborum viciniam: hocque etiam cummaxime, quod diſci- puli natalem natalis praeceptoris ante- vertat. — Tempus D ut, de doetat, Genio ,. 38S.1. I E to, 0. 4. Ar. lr alll. er-47,. nn. un . , Meutl. ri Ar- eI-chont. 1a-II. 7. on laert. Il. 10- 44. 9 dAllat, de Ugerit. Soer p. 104. ns edid Laett. VPlutarch. As Sympol. 1, cl⸗ rr. Ael. rr Hie. 2. -g Laert. m-II) 2. ſh kor⸗ aPhyt.-Vi- 3 t er b Monin. g n .Synpos, 0 .§.ol. 4 3 I. 1 e- s 2 . — Tempus illud ad rationes, quas hodie ſequimur, reuocare nec expeditum nec tutum ſatis. Cum tamen coniecturis etiam quorundam gratiam poſſe iniri nonnulla ſpes ſit, eas quibusdam ſu- perſtruemus hypotheſibus, ſeriem ſe- cuti menſium, quam Dionyſius Peta- vius adoptauit. . I. Itaque ponimus, poſt Olympiadas conſtitutas annum Graecorum ſemper a prima die Hecatombaeonis menſis initium duxiſie, ludos vero Olympi- Cos die XV eius menſfis fuiſſe celebra- t0s. 2. Neomeniam Hecatombaeonis, ea ſaltem aetate, de qua eſt quaeſtio, nun- quam ſolſtitium praeceſſiſſe, quod tum quidem circa Kalendas, vel pridie Ka- lendas Iulii contingebat, quas ſi in oclta- vis ſegnorum ſupponas, diem nonam Iulii non anteceſſit. Hoc poſtulatum licet gemino dubio vrgeatur a Peta- vio, neutrum tamen eorum valet de temporibus, Metonis aeuum an- tegreſſis. 3. Hoc fuppoſito, modo recte Neo- menia conſtituta ſit a Scaligero in O- Plut. de Socrat. Genio p. 588. E. 1 lympicea periodo, (cui ne vnicum qui- dem idoneum argumentum oppoſuit CA P. PATRIA SOCRATIS, PARENTES ET AlTAS catombaeonis. I Petauius,) atque adeo cetera etiam, quae inde pendent; certiſſime Olym- Pica periodus exhibet Neomeniam He- Equidem in dubium reuocauit LXXVIannorum periodum Petauius, vt quae ante Callippi aeta- tem in vſu nunquam poſita fuerit. At nos per anticipationem tantum ita hoc loco iſta ponimus, perinde ac annum Iulianum, cui iſta accommodare pa- ramus. 4. Cum de temporibus hic quaera- tur Solone poſterioribus, annum ciui- lem fuiſſe lunarem, menſibus conſtan- tem, qui per vices vndetriginta tri- gintaue diebus abſoluerentur. Quod Athenis ita obſeruatum dico fuſſſe, licet aliae Graecorum vrbes, maxime quae magis eſſent diſſitae, nonniſi longo poſt tempore menſes ſuos, tri- ginta abſolutos diebus, immutauerint. Hiſce omnibus ſuppoſitis, ſexta dies Thargelionis erit, iuxta, rationes tem- porum Iulianas, per zcρανρ hic poſi- tas, XX Maii, dies Iouis: iuxta Gre- gorianas XXX Maii dies Iouis, anno Periodi Iulianae 4247, ante incarnatio- nem 467, Olympiadis LXXVII quar- to, in quem Socratis natalis incidit. II. SOCRATIS EDVCATIO. Rłfert Plutarchus, paulo poſtquam natus eſſet, parentem eius Sophro- niſcum, oraculum de eo confulen- tem, reſponſum tuliſſe, vt ſineret eum agere quicquid in mentem veniſſet, & neque vim faceret, neque alio abduce- ret, quam quo ille tenderet, ac pro eo vota faceret Ioui forenſi, & muſis: ne- que anxie Socratis curam gereret, qui ducem in ſe habeat vitae, ſexcentis ma- giſtris praeſtantiorem. Ceterum parum memor eius effati Parens illius, ad ſuam artem, hoc eſt ſtatuariam, eum compellebat, contra Hporphy- animum ipfius. Quae cauſa fuit, cur He- rius] ap. glecti in parentem obſequii eum accu- Theodo- ſarent nonnulli, referentes, ſaepiſſime H eum, dum pater opus vrgeret, re- E. AII b. pugnaſſe, atque abeuntem animo s init. indulſiſſe. Parente defuncto XXC minarum, Liban. iuxta Libanium, haeres relictus eſt, Apol. T. quae, cum cognati cuiusdam fidei com- P 640. miſſae eſſent, vt foenus faceret iis, ipſi perire contigit. Quam iacturam, licet toôtum eius patrimonium exhauriret, &£ J P,KS§ II. 6AP. II FT in-n & ad extremam eum reduceret pau- periem, ſilentio tamen Socrates tole- rauit, ſtatuariam inde exercere porro duro neceſſitatis telo coactus, ea ſcili- cet victum vt quaereret. Atque hoc . eſt, quod Suidas innuit, ſtatuarium zat.ele. primum eum fuiſſe, dicens. Duris“, b Paal. L. Palſanias b & Ariſtophanis Scholiaſtes, IX c. 35. Gratiarum e marmore ſigna cum ve- Kn. & L. ſtimentis, nam antiquitus nudae haut I. c. 22. fingebantur, Athenis ante arcis veſti- Neub. bulum poſita, eius opus eſſe teſtantur. B1 Imo & ſtatuam Mercurii ipſius eſſe, po- 22. ſitam eodem loco, Pauſanias innuit, 4 e H. N. L. cuius locum minus recte percepiſſe XXXVIIplinius“ videtur, dicens: Socrates =ð paec ſigna fecit, alius ille, quam pictor. f ap. La. Hinc I imon. B 1i. 9. Fluxit ab his legumqiie loquax, la- pidumque politor, Graecoram vates, mpoſturaeque ma- guiker, . Deriſor, Rhetorque ſubatticus & R- mulator. 8Sesd cum indole eſſet ab ea arte ma- gis aliena, non niſi neceſſitate vrgente ap. Laert. egm exercebat. Ariſtoxenus ait, pe- II, 20. cuniam ea ipſum quaeſiuiſſe, eamque comparſam aſſeruaſſe, donec modica eius euaderet ſumma, qua abſumta, . 3 CAP. DE PRAECEPTORIBVS EIVS. Laert. II, PRimu= magiſtrorum Socratis Ana- 19. L' zagoras fuit, ex quo, pariter ac aliis quibusdam circumſtantiis, corru- ptas eſſe temporum apud Laertium ra- tiones euinci poteſt, mortuumque Anaxagoram non LXXVIII ſed LXXXIIX Olympiade eſſe. ad idem opus redire ipſi in more poſi- tum fuerit. . IIlas vero, quas ſibi ab opificio indulge- bat vacationes philoſophiae conſecra- bat, ad quam toto animo propendebat. Quod cum Critoni obſeruatum efſet, Laert. ib. Philoſopho opibus affluenti, eum ille ex taberna, candore eius delectatus & ingenua indole, ad philoſophiam tra- duxit, in qua vel ipſe eum inſtruxit, vel, vt inſtrueretur, effecit,“ curam e- ius gerens adeo diligenter, vt nun- quam neceſſariis eum pateretur deſti- tui. Et quamuis tanta eius initio fu- Aelian. erit pauperies, vt prouerbium quo-V. HI. II, que nonnullis dederit; tandem tamen, eius Demetrio teſte, domum comparauit, Abol. p. & minas NXC, a Critone foenori da- 101. tas. Mens vero eius, vVt ait Libani- Plut. Ari- Vs, longiſſime fortunam fuperabat, pla-cid. . neque in patriae ſalutem eratintenta:; Sordidis artibus opes adquirere dedi- gnata, omnium rerum, quas ſuas eſſe putare poſſint mortales, longe praeci- puam animum eſſe reputans: & qui a vitio purgauerit illam, eum demum vere felicem eſſe, exiſtimans: eo vero ducentem viam ſolam eſſe ſapientiam rata, quam proſecuta, nihilnon emo- lumentorum & voluptatum neglige- bat. III. Vbi Athenis exceſſiſſet Anaxago- ibid. Cic. ras, Socratem ad Archelaum ſe con- .,4 tuliſſe teſtatur Ariſtoxenus, id Zaxg. quod, Porphyrio autore, anno aetatis Laert. lc. eius XVII contigit. Ei in deliciis Laert. II, fuit, atque cum eo Samum, Pytho- ²3. nein, atque ad Iſthmum profectus *Ad iſta Laert. citatur in margine, apud quem L. II. c, 20. id quidem legitur: neceſſaria Socrati Crito ſuppeditaſſe, & libe- ros luos ei tradidiſſe inſtituendos dieitur. Ne- que apud Maximum Tyrium autem diſſert. L. II. vero ſ. 12 I./ XXII, vbi ex inſtituto Socratis recenſentur magi- ſtri, neque alibi Critonem inter eos cenſeri me- mini. ¹ Laert, en VI 9 bLachet. 4 T1. I, P. 0 180. 1. id. ib. . e plutar, Perxicl. p. 153,. ( 4 klate. Mene- . xeno citatur h.1 I. Stanle. i0: Sed 1 ibi nibhi tale in 4 Ariocho " 60. fe locus elt, quo 30. q dan pro mer cede V Prodico Ve in Nu-. bib. pas. ſim bibid A. l,§ l v. rnus E. . ANMo. I are inter d ti cratita a b Alla- tio ediras XV. oſt. ge. Cr. bat. llet laen b. ile 18 tra⸗ Nit, de⸗ n⸗ eſti. fü Aelian. uo. d. H l 43. in Appleins uli, Ahl. p r . aNI- Plur An- ta: led. elle eci. Ulig W Vvero tjam m- bil ci. . Tuſe. V4 0N. gni. 14 Dusg tatis Lenle. lcis “B ll tho⸗ tus iſlert. magi⸗ i me⸗ eſt. àad bPlato. cratitas ¹ Laert 11, 19. Eſt.“ Damonis† quoque diſcipulus extitit, quem muſicae magiſtrum ſua- viſſimum, imo & ceterarum artium, in quibus inſtituere iuuenes dignetur, 5Lachet. appellat Plato. “ Agathoclis autem T. II. p. diſcipulus, magiſter Periclis, hic Da- 180. IJ. mon extitit, Cliniae item, & aliorum id. ib. . 2.— . . 5 « plutar., Prodico familiaris, & ab Athenienſi- Pericl. p. Pus ob inſignem canendiperitiam oſtra- 152 F. Ciſino in exilium actus. M. Prodicum Sophiſtam, ² patria Cium, xene, ſe audiuiſſe ipſe Socrates fatetur, quem citatur h. àd LXXXVI Olympiadem refert Eu- 1. Stanle- ſebius, Gorgiaeque, Hippiae, & Hip- io: Sed pocrati medico coaetaneum facit. in ninl Addendae iſtis Diotima quoque & tocho APaſia, ſingularis plane eruditionis p. 386.0. feminae, quarum illa fatidico etiam af- locus eſt, flata numine credebatur. Ab ea de quo So- qamore ſe edoctum eſſe fatetur, & vt ex ſtringit varias res in ea obſeruatas, eius- b jbi ue Phrontiſterium appellat. ibid. A. 1.S. 1 v. Plato atque Phaedrus loca ipſi & au- 94. ditoribus eius frequentata nominant Arhee Academiam, Lycaeum, pratum itema- drus Ep. moeniſſimum extra vrbem, in Iiiſſi quae eſt fluuii ripa, vbi Platanus erat excellen- inter So- tis formae. Eo loco, vt fabula eſt, DE PRAFCEPTORIEVS SOcGTÜ-., m num: ipſoque Deo. Videndus eſt Pla- to in Phaedro, & prolixa de his argu- mentis in ſympoſio narratio, quam ei ſe ferre in acceptis Socrates oſtendit. 20r. C- Aſpaſia illuſtris femina erat, Mileto- oriunda, non ipſa tantum in eloquen- tiae ſtudiis exercitata egregie, verum & inſtitutione, qua diſcipulos haut pau- Cos, eosque clariſſimos, formauit, in- ſignis, in quibus fuere Pericles A-pjato thenienſis, & qui ipfe id fatetur, So-Menexe- crates. no T. Ilt. Poeſin Eueni, ² Oeconomiam lſcho-pP. 235.E. mahi, b Geometriam Theodori c inſti-arin. tutione didicit. 1XKI. Inter Praeceptores eius Melius quo-bid, ibid. que Ariſtagoras cenſetur. plato Poſtremus in eo catalogo Connus eſt, Theaetet. Nobiliſſimus fidicen, vt Ciceroni ap- IT.lp. 1 43. B. Pellatur, quam ab eo artem Socrates iam 1831 ad e. corporum pulchritudine ad animae ſenex didicit, quae cauſa puerilis in Aricto- “ àa pPulchritudinem cognoſcendam ſit de- eum extitit ioci, quo Soenum Magiſtram phan. Prodico veniendum: de mente item Daemo- Connum appellabant. Nab ſe quae- 0. 1. dam ac- CAP. IV. Fe it. DE SCHOLA EIVS MODOQVE DOCENDI. a Cholam Socratem habuiſſe, ex A- Orithyiam Boreas rapuit, cui tribus P de⸗ in Nu- W◻ riſtophane colligere eſt,“ qui per- inde ſtadiis templum erectum erat, nex I. c. b. pas- itemque aliud Dianae ſacrum. fPlato Xenophon deum continuo in homi-Euthyd. num oculis verſatum affirmat. Nam T. I. p. — . 272. C. mane eum ad loca deambulationibus deſtinata perrexiſſe, circa meridiem 1 Xen. in foro verſatum eſſe, * reliquum Memo- vero diei degiſſe ibi, vbi verſaturus in-rab. Socr. ter plurimos eſſet. Diſſeruiſſe autem · ?.709 ab Alla- *Cum Archelao Samum tantum profectum eſſe tio ediras innuere videntur Laertii verba, Pythonem & Del- phos alia occaſione iter eum ſuſcepiſſe veroſimi- — le ef. WSW Eiusdem in muſica peritia laudatur etiam Pla- toni de Rep. IV. p. 400. B. Et Plut. in Pe- ricle p. 153. F. quem, A„αορο οιρ, Muſici no- mine quaſi occultum eſſe voluiſſe ait. Iunior eo Damon Rhetor, quem cum ceteris X Rhetoribus ad Alexandrum M. vocatum ait idem compar. Cicer. & Demoſthen. 5D XX Paulo perturbatius Stanleius hic vertit Xeno- phontis verba, quae Latinus etiam eiusdem in- terpres minus feliciter reddidit, cauſa eſt, quod phraſis Xρα νvgοooνoHvbu/1 riua ſignifſcatur tempus in meridem inclinans, eo quod tum maxime fre- quens forum eſſet, non ſatis eis eſſet intellecta. Nempe ſimiliter Graecis r βNαäzντεveſpera eſt. plerumque 1 PART III. plerumque, ſic tamen, vt ipſum audi- endi facultas iis, qui vellent, eſſet. plutarch. Non tum demum autem, Plutarcho Vtrum autore, docebat, vbi poſita fubſellia eſ- ſeni ge- ſent, aut cathedra conſcenſa, aut diſci- Fend . pulis ſcholae ac deambulationis conſti- 796. D. tuta eſſet hora. Sed cum aliis ludens, cum aliis, vt occaſio ferebat, bibens, mili- tans, in foro verſans, ad extremum et- iam in carcere agens & venenum bibens philoſophabatur. Docendi ratio, eius de animae, ante- quam in corpore ageret, exiſtentia, re- ſpondebat opinioni: quam in ſtatu ſe- parationis primaeuo, perfecta ſcientia imbutam, ſtuporem contrahere aiebat, & quodammodo extingui, immerſione in corpus facta, donec ratiocinatione ab obiectis ſenſuum orta excitaretur, qua ſenſim atque ſenſim priorem ſcienti- am recuperet. Eam ob cauſam Ironia Inſtitut. 1X, 2. tur inſtitutione. Hronia autem Quin- „ tiliano“ totius voluntatis fictio eſt, ap- *Parens magis quam confeſſa: vt Me *cverba ſint verbis diuerſa, hic ſenſus *Oſermonis: & ioci & tota interim cau- * ſae confirmatio tum etiam vita vniuer- *ſa ironiam habere videatur: Qualis eſt *viſa Socratis. Nam ideo dictus Aoαα *id eſt agens imperitum, & admirator *aliorum, tanquam ſapientum. In hac de Orat. ironia diſſimulantiaque, Cicerone au- II, 67. *„tore, longe lepore & humanitate o- *„mnibus praeſtitit. Genus eſt perele- *gans, & cum grauitate ſalſum, cumque *Oratoriis dictionibus, tum vrbanis ſer- Cic. A-monibus accommodatum. De ſe i- ead. Qu. pſo detrahens in diſputatione, plus tri- 1V, 5. puebat iis, quos nolebat refellere. Ita tantum vtens & inductione defungeba- CAP. W. quam Graeci aρνονοιaανο οοοâant, quam ait etiam in Africano fuiſſe Fannius. In-pe In- ductio Ciceroni definitur, quod ſit vent. I, *Oratio, quae rebus non dubiis captat 31. aſſenſionem eius, qui cum inſtituta eſt: quibus aſſenſionibus facit, vt illi *dubia quaedam res, propter ſimilitu- *„dinem earum rerum, quibus aſſenſit, *“/probetur. Hocmodo ſermonis plu- *rimum Socrates vſus eſt, propterea, *quod nihil ipſe afferre ad perfuaden- c d volebat, ſed ex eo, quod ſibi ille *dederat, qui cum diſputabat, aliquid *Cconficere malebat, quod ille ex eo, *quod iam conceſſiſſet, neceſſario ap- *Probare deberet. Quam rem prola- to ex Aeſchine Socratico * exemplo prolixe illuſtratam Cicero dedit. Hac-Plato La- que adeo ratione, qui modo cum Socra- chet. T. te diſputaret, vndecunq; etiam diſputa- debi tionis feciſſet initium, (finis enim ipſi 36. . propoſitus ſemper erant virtutis ca- pienda incrementa) poſtremo ſeſe cir- cumagi ſentiebat, ad rationem ſui ipſius vitae ſiue praeteritae, ſiue praeſentis reddendam. Quo cum ſemel adactus eſſet, non prius dimittebatur, quam iſta omnia diligentiſſime eſſent excuſſa; nec ante ſecum diſputantes faciebat miſſos, velut Proteos quosdam nouos, donec poſtremo ad ſeipſos redirent. Hinc dicere ſolebat, arti ſuæ aliquid in- tercedere cognationis cum matris ſuge arte, obſtetrici enim ſe ſimilem eſſe, ipſi, Plat. Vt prae modeſtia dicit, parum foecun- Theæt. . dae, ſed quae tamen, ſingulari aliis opi“ 149. tulandi dexteritate praedita, earum foe- tus in lucem educere laboret. Atque ea Schol. ad cauſa fuit, cur minerual accipere nol- Ra⸗ let, omnium rerum ſeſe ignarum eſſe, ub. P. Liban. Apol. cum aliud diceret atque ſentiret, liben- neque magiſtrum vnquam extitiſſe cu- 9 ter vti ſolitus eſt ea diſſinulatione, iusquam affirmans. Plato A- polog. p. * Perperam apud Stanleium erat, exemplum hoc petitum ex Platonis Menone eſſe. ** Plato Eutyphr, p. I5. D. qui locus mihi pa- rum apte huc trahi videtur: Nam eo ab Eutyphro- 19. B. ne, tanquam docto, & ο„τεοο Protei exem- Plo, de Religione inſtitui cupit. . Diſputationes 36. P ſtun Porpnyt. xen 15. The- N odort. Therap. 1 Lln, a a at Lenophe aft in nà bb. I1. k. ¹9 circa in. Flato in 8D Apol. u conk, la ert.l4 Plan Il,19. I ib.ll, 45 e Cec, de 1 Orat. Uh⸗ 16. n Nt Iy. lnn Vn . tuta t U Uitu. enſt plu⸗ eren den- i le qid eo, a. rola- np. Hhac-Matolæ. Ncr. chet. 1. dtr-ll . i 4 196. C. lus or s Qus iſt nec los, nee din⸗ ſuue , Plat, I- Thert. Pi⸗ 149. de⸗ e chol a , lAoit r. Nub, p. le ng. - Plato A — polog . hro⸗ 19,5. em. ne DE SOCRATIS PHIILOSOPHIA ns Diſputationes autem Socraticas lit- Laert. Il, teris cigipus eius mandarunt, qua qui- 48. dem re ceteris Nenophon praeiuit, qui & primus hoc praeſtitit & accurate ma- xime, liberius eandem operam abſol- vente Platone: qui multa adeo de ſuis adtexuit, vt non facile ſit magiſtri dicta- ta ab iis, quae diſcipuli ſunt, diſcernere. Laert. Vnde Socrates, Ibidem Platonis recita- III,35. ri audiens, proh! Dii immortales, di- xiſſe fertur, quam multa de me menti- tur adoleſcens! Diſerteque Renophon Kenonl negat, vnquam Socratem de coelis, Aeſchin. cauſisue naturalibus diſſeruiſſe, ne-“ adde que de aliis diſciplinis, quae cα αàaιαο Xα; nomine Graecis veniunt: additque il-?go. los, qui de talibus rebus eum diſſeruiſſe ldn gane affirment, impudentiſſime mentiri: in e XvV Platonem, obſeruante Gellio, digitum Socrati- intendens, in cuius libris Socrates de carum ab rebus naturalibus, Muſicis & Geome-Allatio tricis diſputans repraeſentatur. L LXIV, CAP. V. 2 iad. PHILOSOPHIA. Att. DE SOCRATIS H. E. X, Porohyrius, (cuius tantum, obſer- 36. vante Nicephoro, cauillandi extitit ſtudium, vt non minus amare perſtrin- Porphyr. xerit Socratem, quam ſi calumniis cum ap. The- 7 . c Horit, Anyto & Melito cuperet certare) enm Therap. kIullla re ingenio valuiſſe affirmat, indo- L.l.. 8. “Ctum rerum omnium, qui elementa *Iitterarum aegre pingere poſſet, quod „Vbi faceret, riſu merito ſpectantibus Xenoph. «fuerit, imo vix eum legendo balbuti- , ασ☚4 entem abecedarium viciſſe. Quibus EW. "dictis Nenophontis opponenda auto- circa fin.“ ritas, qui omni genere litterarum Plato in *Praeclare animum eum cultum habu- Apol. (iſſe teſtatur, Arithmetica, Geometria, centi ge. Aſtrologia: Platonem, qui naturalis ap. Laert. Philoſophiae: Idomeneum, qui Rheto- II, 19. Fices: Laertium, qui Phyſices ſcientiam ib. II, 45 ei tribuunt. Verbo vt abſoluam, di- Cic. de ſerte Cicero obſeruat, omnium erudi- Orat. III, torum teſtimonio, totiusque iudicio 16. Graeciae, cum prudentia, 4 & venuſtate & ſubtilitate, tum vero e- loquentia, varietate, copia, quam ſe cun- ue in partem dediſſet, omnium fuiſſe Reile principem. Plato A- Cumque in omnes artes atque ſcien- acumine, Pol. p.21 tias inquiſiuiſſet penitus, ſequentia obſeruauit incommoda atque defectus: Primo ſtolidum eſſe, reliétis rebus hu- Xenoph. manis, ad res tractandas progredi, quae .. ad hominem nihilpertineant. Secun-„10 do, res illas ſupra captumhumanum po- ſitas eſſe, indeque naſci omne contro- verſiarum & diſputationum genus, aliis nullum admittentibus Deum, aliis li- gna adorantibus & lapides, aliis vnum ens ſimplex ſtatuentibus, infinita aliis: aliis omnia moueri defendentibus, aliis nihil non eſſe immobile. Tertio, quod e- iusmodi res licet intelligantur, exerceri tamen nequeant: Eum enim, qui diui- na rimatus arcana, quae fuerint neceſ- ſariae rerum cauſae inquiſiuerit, nihil tamen ipſum facere poſſe, nec, vbi occa- ſio poſtulauerit, ventos, aquas, tempe- ſtates, aliaque eius generis producere. Atque ita ſcientiis, quae contempla- tione abſoluuntur, pretium ex eo ſta- tuens demum, quod ad practicam vi- tam eas conferre poſſe animaduerte- ret, omnia ea in ſcientiis reſcindebat, quae exigui eſſe vſus arbitraretur. Arithmeticam eatenus ſolum appro-Kenoph. babat, quatenus vſum praeſtaret, qua-ib. L.IV. lem praeſtare in mercatura & acie 815.0. ſg. Mathemat. p. 139. * Idem Xenophon in ooναονιιαια—+»etii, ad quem locum prouocat Sextus Empiricus adu. P 2 inſtruenda n6 PDART. III. CAP. V. giee. inſtruenda agnoſcit Plato, ab inani ve- P.522. E. rO in ea occupatione ſuos arcebat. Geo- Nenoph. Metrica eatenus gommendabat, quate- I.c. p. 814 nus metiendae terrae inſeruirent, B. quod & facile eſſet, & vtile, verum ad propoſitiones infinitas demonſtratio- nesque procedere vetabat, vt quod pe- Ibid. p. Nitus vſu deſtitueretur omni. In do- 814. D. ctrina aſtrorum, ſcientiam ſiderum, noctis, menſium, tempeſtatum obſer- vationem laudabat, vt quae facile diſci omnia poſſent, multumque nauiga- tioni conducerent, vt & nocturnis ve- nationibus: Sphaerarum vero exami- nare differentiam, ſtellarumque a no- ſtro orbe diſtantiam, circulos item, quos emetiuntur, tanquam rem nul- lius emolumenti diſſuadebat. Laert. II, Poſtremo animaduertens, rerum 21. naturalium contemplationem non multum vtilitatis humanae uitae af- ferre, ad actionem omnia reuocauit. . „ *Primusque a rebus occultis, & ab ipſa cad. Q „natura inuolutis, in quibus omnes an- I. 5. te eum philoſophi occupati fuerunt, *auocauſt philoſophiam, & ad vitam „communem adduxit: vt de virtuti- bus & vitiis, omninoque de bonis re- Obus & malis quaereret. Cum homo autem, quem vnice eius hiloſophia ſpectabat, duabus ferere- us occupetur, contemplatione Dei, & conuerſatione cum hominibus. Hinc doctrinam eius bifariam partimur. Me- taphyſica enim ea eſt, in quantum ſpe- ctat primum illud, moralis, in quantum ad poſterius refertur. SECT. I. . DE METAPHYSICIS. Etaphyſicorum iſtam fere ex Plato- ne, Xenophonte, Plutarcho & ce- teris epitomen conficias: naro⸗ Philoſophia vera ad felicitatem eſt P.64. q. Via, eiusque duo ſunt munera, primo 32. B. Vt Deum contempletur, tum vero, vt cont. mentem a corporis reuocet ſenſu. Serran. Tria vero omnium rerum ſunt prin- Pitarch cipia, Deus, materia, ideazc, Deus eſt Nac. h 3. intellectus vniuerfalis. Materia, id, quod generationes ſubit & corruptio- nes. Idea ſubſtantia eſt corporis ex- pers, in mente & conceptu Dei. Mens veromundi eſt Deus. Plato Deus eſt 1 b, dννο Sααονον, doτν †α Phaed. p. αο, Aαντ τι—α O, in ſeipſo per- 78. 6. fectus, omnibus creaturis & vt ſint, & .. vt bene ſit eis, largitus. Ille quid ſit, ſe quidem ignorare aiebat Socrates, hoc tamen ſcire, quid non ſit. Xenoph. *Deum porro, non caſum, huius L.I. me-- „mundi cauſam aiebat eſſe, omnium- 721. FP. que rerum conditarum: quod de- .ſq. cmonſtrari poſſe aiebat ex arte, quae in ſapientiffima partium omnium con- *junctione appareat, vtilitati pariter at- „que tutelae inſeruiente: ex omnium „Eitem in conſeruationem ſuam ſtudio, * & generis propagationem. Eum ho- *„minis inprimis curam gerere, ſiue *Corpus ſpecétes, vt ex erecto eius pate- *at inceſſu, ex linguae facultate, ex per- „Ppetua in venerem propenſione: ſiue „animum, qui omnium aliorum facul- ctates excellat: ſiue vtrumque, quod “diuinationes & periculorum mnmi- „nentium praeſagia ſuadeant. Rerum *Particularium curam ei eſſe, id, quod *ex generis cuiusuis rerum pateat con- *„ſeruatione. Praemia ab eo manere illos, qui placuerint ipfi; diſplicenti- "bus poenas decerni, idque probare eius id ipfum faciendi potentiam, hu- „manique animi conſcientiam ei, diui- nitus inditam, quae id facturum eſſe *Deum perſuadeat, & quam nulla non aetas nuenio ſ Max. 5 de proni⸗ 9 dent. qgui el Cclv in et, VVe. chel 1N. a blenop. xe L. l. Mem. Socr. . in⸗ 711.6. 1 eIdLN b. oo, te , hh de 6 r dhe ain ar 4 re n E II An. de —— 5 itam ttuti. Sre. eins lene Ntl⸗ e i e on tas PDE SOCRATIS PHILOSOPHIA n atas, nulla non ciuitas, paulo cultior *„prodat. Eum temporis momento *„mentis acie cognoſcere omnia, huma- *„ni oculi perſuadere celeritatem, qui “„momento aliquot milliarium ampli- cctudinem complectatur, mentisque *jpfſius, quae locis maxime diſfitis ge- „ſta, nulla interpoſita mora, conſide- „ret. Talem poſtremo eum eſſe ac *tantum, vt vno actu omnia videat, audiat omnia, vbique exiſtat, omnia „“guübernet.“ Atque illa eſt ſumma eius cum Ariſtodemo diſputationis: cui lInuenio ſubiungere par eſt illud a Stobaeo no- ap. An-mine elus, modo tamen errore id fa- ton. & . Max. S8. Ctum haut ſit, allegatum: e Proui. && guid eura poteſt, cures, at ſ. Deus ent. , . ipſo, qui eſt . . .. , crxxxiv le curat, quid te ſolicitum eſſe iu- in ed. väat hel: Deos omnia, quae dicerentur, vel I58r. agerentur, vel clam deliberarentur, ſci- bXenop. Fé arbitrabatur. L. I. „Deum omnium rerum condita- S rum curam gerere, ex beneficiis, quae 711. C. „ipfis impertitur, demonſtrari poſſe, eId L.V “qualia ſint lux, a qua ignis, frugum p. 800. „terrae, anni tempeſtatibus conueni- C. ſq. cens, productio. Hominem peculia- „riter ſua eum prouidentia comple- ccti, atque id probare omnium planta- crum, ceterarumque creaturarum, in "hominis vſum conſeruationem, ea- rundem erga hominem obſequium, "WvViribus licet eum antecellant, ſenſuum *vVarietatem, variis rebus accommoda- *tam, necefſitatis, vſus atque oble- * Gtationis cauſa: Rationem item, qua "reminiſcentiae ope varie ratiocinetur, *res ſenſiles porro, & orationem, qua "wOmnem icientiam ſuam cum aliis com- *municet, leges ferat, rempublicam ad *„miniſtret. Deum autem, vtut vi- "deri non poſſit, eſſe tamen, argu- tium ducentem. mento a miniſtris eius ducto confirma- *ri, qui & ipſi nequeant videri: qua- *les tonitrua ſint & venti, & humana mens, quae referat quodammodo di- “Vinam naturam, eo, quod illos gu- *bernet, quibus videndam tamen ſe "non praebeat.“ Atque ea ſumma eſt eorum, quae apud Euthydemum diſſeruit. SWD Animam eſſe immortalem: id quod Plato ſemper mouetur enim, immortale eſſe: aagzis . „ . . id vero, quod aliud mouet, vel moue- 635 14 tur ab alio, ceſſationem vitae motus- Ariſt. que admittere. Nub. p. Animam ante corpus exiſtere, aeter- 128. narum idearum cognitione imbutam, er, H quam tamen, dum huic coniungitur .„z. SE: corpori, amittat, ſtupefacta quaſi, do- g. nec ex ſtupore ſuo excitetur per ra- tiocinationem, a rebus ſenſilibus ini- Atque adeo quic- quid diſcit, reminiſcentiam tantum eſ- ſe, atque olim amiſſae ſcientiae recu- perationem. . Corpus, compoſitum cum exiſtat, ib. p. 80, morte diſſolui, animam vero, quae ſim- 4. plex & compoſitionis ſit expers, in aliam vitam commigrare, nulli obnoxiam corruptioni. „Animos hominum di- Cic. Lae- ccvinos eſſe, iisque, cum e corpore ex- lio c. IVv. *Ceſſiſſent, reditum in coelum patere, ptimoque & iuſtiſſuno cuique expe- ditiſſimum. Bonorum poſt mortem animos be- Phato atitudine frui, cum Deo in loco iucun- Phaedon. do, & ad quem acceſſus mortalium ne- b.06. mini pateat, coniunctos: Malos in locis conuenientibus poenis promeritis affi- ci. Loca vero illa, quae ſint, definire velle, hominis eſſe vg un or . Vnde abp. An- interrogatus, quaenam in altero mun- Mar HD do ſint obuia, ſe neque plun ibi vn- germ. de quam fuiſſe, neque cum vllo eorum, qui morte inde redirent, locutum efle, affirma-qui eſt bat. ccLXXI. P 3 Ed. Geſ- ner. I581l. SECTI. IIS8 . PART III CAeb. V. SECT. II. E T H IC A. N doctrina morum vel hominem ſo- lum ſpectandum docet, vel vt eſt pa- terfamilias, vel vt ciuitatis eſt mem- brum. Ad primum ſpectant Ethica eius, ex quibus ſententiarum, a Xe- nophonte, Diogene Laertio, & Sto- baeo conſeruatarum, hanc exhibemus collectionem. DE VIRTVTE ET VIIIO. Familiares ſuos vt ſapientes & vſuio- venophb. mnibus eſſent, hortabatur. Nam quod memor. Socr. L. P. 720. A. B. nullam aiebat haberi: Sic corpora ami- corum defunctorum, pilos, vngues, alia- que eius generis abſcindi atque proĩici. Labore occupari bonum eſſe, con- ibid. D. traque otium noxium eſſe & malum, quicunque autem boni quid facerent, eos operari, qui ludendo tempus con- ſumerent, eos otioſos eſſe. Debere omnes, ſiue ſint praeſtantio- Xenoph. Te à natura indole praediti, ſiue hebe- L. III.p, tiores, ea diſcere ac meditari, in qui- 778. B. bus excellere velint. Eos demum otioſos eſſe, qui prae- ib. 779. ſtantioribus operam nauare poſſint, D. quam ſint ea, quibus incumbant. tb. 7804 Bene facere optimam eſſe viuendi ra- tionem, in quam nihil fortunae liceat. C. Homines optimos Deoque acce- ib. D. ptiſſimos eſſe, qui quamcunque artem recte facerent. At, qui nihil recte agit, eum neque vtilem ad quidquam eſſe, Neque acceptum Deo. (lem. Eundem efie virum iuſtum & bea- Alexand.tum vbique docuit, eumque execra- Str.I. p. “batur,b qui primus iuſtum ab vtili di- giz. D. «iſit, res ſua natura coniunctiſſimas, ic. ece it impiam. Nempe ſc. II. c.“ Vt qui rem fecerit impiam. Nemp ratione caret, ei reuerentiam quoque vere impii illi ſunt, qui vtile a iuſto ſe- iungunt, hoc enimalege pendet. So- cratem ea parte hucusque ſequuntur Stoici, vt quicquid honeſtum eſt, idem vtile etiam eſſe putent. Menonem Theſlalum, qui in diſſe- rendo ſatis exercitatus, omninoque in plutarch. . ſummo, iuxta illud Empedocleum, ſa- de amic. pientiae verſari culmine videbatur, in- mult. p. terrogabat, virtus quid eſſet? Cumque 93. 4. reſpondiſſet ſatis prompte atque pro- terue, virtutem & pueri eſſe, & ſenis, & viri, & feminae, & magiſtratus, & pri- vati, & Domini, & ſerui: Tu vero, re- ſpondit, praeclare, qui de vna interro- gatus virtute, velut apiarium quoddam virtutum excitaſti. Non male conii- ciens, ab homine, qui ne vnicam qui- dem cognitam virtutem haberet, plures nominari. A Gorgia interrogatus, quid de glutarch. Perſarum Rege ſentiret, & an felicem r. α=*. eum putaret?; ſe neſcire, reſpondit, 7 p. 6. quam probe animum virtute atque do- 4. trina imbutum habeat. Scilicer in hiſ- ce felicitatem ponens, non in bonis, for- tunae obnoxiis. . Cum Euripides in Auge de virtute Laert. II, dixiſſet: Opiéimum iſt, temere haec di- 33. mittere atque relinquere. Surgens egreſſus eſt, ridiculum eſſe dicens, man- cipium, ſi quod ſe ſubduxerit, dignum id inueſtigatione haberi, virtutem vero ita ſinere diſperire. Dicebat mirari ſe, cur hi, qui lapidea ſi- gna ſculperent, ſumma ope niterentur, vt lapis homini quam ſimillimus eua- dat, ſeipſos curare negligerent, ne lapi- dibus ſimiles & ſint, & videantur. ibid. . De Leg. Gulpa, erat, in q a fortunae aliquid liceat. 1,12. * Wibil vocem ſuppleui, quam exigere Xenophontis contextus videbatur. Ap. Stanleium, neſcio cuius Hortabatur 1,,594, Ne⸗ C. z. in⸗ quue Sin ten. lbid, II1, . ¹Clem. 6 Al. Str. Nonn. qin in Greg. Keliut. ſo⸗ Max.. be 1r. Dil. XI. p. MI 142 e Stob. 5, lp. 4. ſen iibid. ln idie o Mar. ibid. genn 5 Stode ed Serm.II. . P. 80, 1Stob Z UIV,p. 92. I il8. rie V. Dl P Memot., r n 741I. E, 6g. ( = ☚ . ſe. §o. Utur iden ile. lenn Plutarch, ſr de alit . I, In mult. . le 4. Pro- enis, Ppri⸗ ,le. Ir0⸗ dun onii. gui. Ures ce Plutarch. e1., ad. it,4.,.6. eo. 4 Ihi-- for⸗ tutelaer lh di- 33. gen nn- UII e10 eaſ. Zis⸗ ntun, ella⸗ pi⸗ — caius tur Drf 50CRATIS PHIIOSOPHIIA 9 ibid. Hortabatur & iuuenes, vt iugiter ſe in ſpeculo intuerentur, vt, ſi formoſi quidem eſſenr, digni ea ſpecie fierent: Sin deformes, eruditione deformita- „reuyn tegerent. Ibid. I, Bene incipere paruum non eſſe, ſed „hn. ab exiguo momento pendere.* Al. Str. Virtutem eſſe animae pulchritudi- V,p.594. nem, turpitudinem eius vitium eſſe. Pulchritudinem corporis b pulchrae zn enn. animae aiebat eſſe indicium, ideoque aeliu, formofos maxime diſcipulos coopta- Max. bat. Tyr. Diſ. In vita perinde ac in ſimulachro o- XI. p. mnes partes pulchras eſſe oportere.“ eSdees Thus Diis, Laurum bonis viris es- . . d 1.p. 4. ſe tribuendam. ibid. Defendendos eſſe, qui accuſantur immerentes, laude ornandos, qui bono aliquo excellunt, atque ceteris prae- ;,,1 ſtant. ibid. ornatum, ſed indole excellentem aeſti- mari. ſic nec viro ex opibus, ſed exin- fibid. genio pretium eſſe ſtatuendum. Nec ignem veſtimento, nec facinus 5 Stob. foedum tempore poſſe occultari & d 0. Rogatus, quinam tranquille viue- 5 rent? illi, inquit, qui nullius ſibi conſcii t0 1lv ..criminis funt. 5. M 192. Nobilitas quid eſſet? ſciſcitanti, ani- mi, reſpondit, & corporis bona tempe- ild. S. TIeS. XXCIV. DE AFFECIIBVS AMORE, IN- P. 494. VDIA, TRISTTIIIA. kxenoph Fratres, ex intentione Dei, magis Airmmor. quam manus duas ſibi auxilio eſſe de- Zr. E. bere, magis item, quam pedes, vel o- q. Culi, aut quicquid geminum natura finxit; eam haut obſcure ob cauſam, quod, ſi amore mutuo coniungantur, longiſſime mutuo praeſtandi ab eis au- Equum generoſum non ſumtuoſe xilii vis porrigatur. Hocque eſt, quod prolixa ad Chaerecratem oratione So- crates demonſtrauit. Deſinit in hanc ſententiam poſte-Xenoph- rior eius cum Ariſtippo confabulatio: L. III. p. Omnes res bonas atque opportunas 776. B.f. eſſe eis, quibus conueniant, malas ve- rOo atque foedas, ſi ad ea referantur, qui- bus conueniant minus.] Inuidiam eſle dolorem non in ami-" corum aduerſis rebus, nec in ſecun-„„ 8. dis hoſtium. Sed eos ſolum inuidere, Stob. qui iniquo animo ferant bonam fortu-Serm. nam eorum, quorum aduerſam for-CIX. p. tunam non minus inique eſſent la- 58 turi. . Serm. II. Neque nauim vna ſolum anchora, p. 33. neque vitam vnica ſpe oportere mu-PlId. Serm niri-n XXXIIX. 1 P. 224. Malo conſilio ſpem ſuperſtruere, n. nil aliud eſſe, quam nauim infirmaeton. & anchorae committere.“ Maxim. Pulchritudinem famae ex inuidia Serm. ceu morbquodam marceſcere.- AXKlII. p. Multos in monimenta defunctorum t0h. gratos ſe exhibere & beneficos, quos Serm. viuos antea per inuidiam dolore affe-XXXVIII cerint. p. 224. Inuidiam vlcus eſſe animae.“ IExX . Nihil natura iucundum eſſe, vel in- Max. S. jucundum, ſed omnia talia conſuetu-XX.p.31. dine fieri. 1 Ex iis, S Amorem intempeſtiuum ſimilem O-cxxxvII. dio eſſe. R iiecl . . X IUISd. Interrogatus, quid bonis moleſtum germ. eſſet? dixit: Proſperitas improborum. CxLIV, Rogatus item, quomodo quis vitam p. 230, triſtitila vacuam degeret? reſpondit, fie- ibid. ri non poſſe, vt, qui in ciuitate habi- tat, aut familia, & cum hominibus verſatur, nonnunquam triſtitia non afficiatur. r‿iId Einod“ quid ſit, explieat Ariſtot. Polit. V, 3. 4. & Phyfic. II, 4. eonf. Aldobrand. & Mer. Caſanb, ad illum locum Laertii. Spem 120⁰ PART. WI. Spem malam ſicut malum viae dhu- Cle . Cen ad peccata ducere. 58n Nec mulierem ſine viro, nec ſpem 2BN Ma-bonam fine labore quidquam parere ximo & Vtile. 7 Stob. Serm. Anon. Hyemem operimenta, ſenectutem CXLIX. autem indolentiam requirere.“ p. 2399. In vita tanquam in theatro tamdiu stob. permanendum eſſe, quamdiu rerum Serm. & operum huius vitae iucundum fu- CxVI. —: erit ſpectaculum. Stob.s8. Vt amens vinculis, ita indoctum CXX. p. inſtitutione eſſe vinciendum.“ ex ⸗ „ Colloquii eius cum Euthero eo ſum- Memar. ma redit, evitandos eſſe, qui omnia I.p. 7719. Feprehendere geſtiunt, eorum quae- C. rendam familiaritatem, quorum candor dXenoph ſit conſpicuus: Ea ſuſcipienda, quae Nez, perficere poſſis, vitanda, quae vires ex- E,1eqꝗ. cedant: Et, ſi quid ſuſceptum ſemel fuerit, id ſummo ſtudio eſſe vrgen- dum. ea. L. . Sapientis officium eſſe aiebat, vti e- III. Me-is, quae bona ac honeſta eſſe agnoſce- mor. p. Fet, vitare vero, quae turpia eſſe ſciret. 778. C. Eos, qui ſciunt, quid agere oporteat, fibid. & his contraria faciunt, ſapientes ac temperantes non eſſe, ſed potius infi- pientes ac ſtupidos. bid. E. Iuſtitiam aeque ac omnem aliam virtutem ſapientiam eſſe. ibid. p. Ignorare ſeipſum, & quae quis ne- 778. A. ſciat opinari, ac ſcire velle, proximum elſle inſaniae. id L. V. Eum eſſe pium, qui Deos honore af- p. 81I. A. ficit. hominibus debeantur. Sapientem eatenus quemuis efſe, quatenus no- vit id quod eſt vtile pulchrum eſſe ad id, ad quod vtile fuerit. Fortes de- nique eos, qui ſciant, vt rebus terribi- libus, & alea plenis, debeant vti. At- que illa eſt ſermonum ſumma, quos cum Euthydemo inſtituit. ib E. Iuſtum eſſe, qui ſciat, quae lege CAL. V. . Hominis ſapientiam in eo conſiſtere Plato vnice aiebat, vt ea, quae neſciat, ne-Abol. que ſcire ſe putet. ntt. Cuidam nihil ad ſe ex peregrinatio- Senec. ne commodi redundaſſe conqueſto, Ep. 28. & quid miraris, reſpondit, nihil ibi pe- 104. regrinationes prodeſſe, cum te circum- Feras? . Vnicum bonum ſcientiam, malum contra vnicum infcitiam eſſe, Opes vero ac nobilitatem non ſolum nihil in ſe habere honeſtatis, verum & o- mne malum ex iis oboriri. Cum ſapiens os ſuum aperuerit, a- Stob. §. nimae pulcherrima ſimulachra tan-I. b. 4. quam in templo perſpici. Srah5 Nauigando gubernatori, viuendo 10.. illi, qui plus ratione valeat, auſcultan- 1,32. dum eſſe. Quid prudentia eſſet? interroga- ibid. tus, animi, reſpondit, concinnitas; Roganti, quinam prudentes eſſent? qui non facile aberrant, dixit. Animae rationem ipſam augere ſe- ipſam: & oportere in vita, tanquam in tul quadam, primas dicendi partes obtinere non ditiſſimum, ſed pruden- tiſſimum. – Fugitiuos, etſi nullo perſequente, ſi- ib. Ser. bi metuere, inſipientes autem licet ni-IV. p. 56. hil eis aduerſetur fortuna perturbari. Aldoleſcentulum videns diuitem & ib. fin. imperitum, videte, dixit, mancipium aureum. Luxurioſos, cum aegrotant, ſtu-- 5. b. 58. tos, cum fortunam ſiniſtram experi- untur, aegre poſſe curari. Timidum quidem armis contra ſe-ib. p. 59. ipſum vti, ſtultum pecuniis. Neque Achillis arma Therſiti, ne-i5. p. 60. que animi bona homini ſtulto conue- nire. In bello quidem ferrum auro prae- ſtare ad defendendum ſeſe: in vita au- tem ſapientiam diuitiis. DE 7 Laert. „ 31l. Stob. ib. p. 48. id. Serm. LXXIX. 3803.5. DE 4 Zenopn. Memor. hus LyII. p. tiu AIl⸗. Be 10 Il. Lib. 5722,0. hot nol c ex id . WV L. Wp. 0 pen Kob 9, (. WI. . 9 197. Stob. N. LXXVII, ri 5.450. Id. Serm, 1. A din 1474. I Dar DuI FVenoph. Memor. Ac II3. e tere Plato ne hol. o a 1be- 104. um- um Laert. Il 31l. Dpes nihi Ko. t, 4- Kob. §. tan-. b 4. nio ens lun. 1). Gr. idi, itas; qui. do⸗ eſe, 1b. . 40 nin 94 tes den- e, ſt. ib der. tni. V,56, .lult. . arl. In & ib. Kn. um er. 1ler , 59 o- db.g. 00, ue- l. Fennn. rae⸗ LXXINN. 1- b. 469. UE 803. B DE PIETATE ET OBEDIENTIA. Nenoph. Cum Lamprocle quae locutus eſt, Memor. huc fere redibant: Maximum efſte vi- L.II. p. tium, ingratum ſe beneficiis praebere. 741. à. Beneficiorum maximum a parentibus nos habere. Filio immorigero nec Dei bonam voluntatem, neque homi- num fauorem eſſe expectandum, vt quibus verendum ſit vtrinque, ne male gratiam referat, quam non referre ſci- at illis, quibus cummaxime id debeatur. Id. Lib.I. Precari nos id ſolum oportere, vt P.722, C. bona Dii largiantur: Quae enim bona nobis ſint, optime noſſe ipfos Deos. Sacrificia noſtra facultates non debere excedere, quandoquidem Dii animi magis integritatem quam munera re- ſpiciant. ibid B 6 (Qum Pythio oraculo docebat, Deos 1. VP. colendos eſſe, juxta ciuitatis, in qua quis degat, inſtituta, ſecus agentes ſu- perſtitionis & vanitatis arguebat. Id. L. IV. Deos religioſius & rectius coli non P.803. B. Poſle, quam ea, quae iubent, faciendo. Superſtitionem ſuperbiae, tanquam 187. Parenti, morigeram eſſe. Stob. S. Patri, quamuis aſpero, ſicut legi du- LXXVII. riori, morem tamen eſſe gerendum. 4 6. Patris increpationem ſuaue reme- 1XXXI. dium eſſe, plus enim vtilitatis quam b. 474. Mordaicitatis habere. DE FORTIIVDINE ET IMBE- CILI LI LAIERE. enabl. argumentum eſt iſtul: IIp.733. Oportere virum obfirmare ſeipſum, ſq. ad labores atque aerumnas libenter ſu- ſtinendas, ita vt quod necefſitas im- poſuerit, non inuito, ſed lubenti, eue- nire videatur. Mollem vitam, atque 4 deliciis affluentem, neque corporis ſanitati, neque mentis profectibus con- ducere. Tolerantiam vero magnis facinoribus nos idoneos reddere. DE SOCRATIS PHII OSOPHIA tioni longiquae & diuturnae, vel vti- Diſputationis eius cum Ariſtippo . 121 Id. L, III. idam, Olympiam iter pedeſtr Cuidam, Olympiam Pedeſt C ,.7g8. B. reformidanti, demonſtrabat, eum, ſi deambulationes, quas domi faciat, ex- tenderit, confectum habiturum O- lympiam iter. Quum alius diceret, ſe longo defes-o. C. ſum eſſe itinere, eum ille reprehende- bat, quod magis, quam quieum ſecu- tus eſſet, graueque onus geſtauerat, ſeruus, fatigatum ſeſe oſtendat. Mortem perſimilem aiebat eſſe vel Plutarch. Cr a er; a Conſ. ad profundiſſimo ſomno, vel peregrina Apoll. p. „51. r 107. E. que extincktioni animi iuxta àc corpo- ris: quae ſingula deinde examinans, quicquid ex illis admittatur, mortem malam haut eſſe oſtendit. Primum enim, vt eſt apud Plutarchum, cum dormientibus male non agi oſtende- bat: eumque ſomnum ſuauiſſimum cenſeri, profundiſſimus qui ſit. Quod ſi peregrinationi ſimilis ſit mors, bonum eſſe potius, liberari enim nos a ſeruitute carnis, & paſſionibus eius, mentem ſtoliditate implentibus. Si extinctio ſit corporis & animi, omnis mali atque doloris nos exuere ſenſu, perinde ac ſenſu omnis boni, omnis- que voluptatis. Statuam ſua baſi, virum, virtuti de- ditum, bono propoſito nixum immo-?- tum eſſe debere. a Ex An. Qui lubens perfert labores, eum ton. & bona quadam ſperecreari. Otia vero Max Ser. & momentaneas voluptates, neque cor- bint⸗ poris bonam conſtitutionem efficere videntur Ppoſſe, neque animi profectibus con- ex Xe ducere. . noph. L. . . . II. me- Quid fortitudo ſit? interrogatus, mor. p. animi, reſpondit, & corporis motus. Stob. §. . 734. Conſpicatus Corinthiorum portas Stob. §. valide clauſas; Num, dixit, mulieres = hic habitant?“ n. & Q Honeſte, Mx. Ser. S XXXIX. P. 537. 122 pJNT III CAP. V Ex iisd. Serm. CLV. p. Honeſte, aiebat, potius mori velis, quam turpiter viuere. . 248. Libertatis ſororem otium eſſe aiebat, Aelian. teſtesque eius rei Perſas & Indos alle- Var. Hit. gabat, qui vtrique ſegniſſimi eſſent ad X, 14. negotia. Phrygas contra & Lydos ad opus faciendum promtiſſimos eſſe, ſer- vi quod exiſterent. 2 DE TEMPERANTIA,CONTI- NENTIA, ATQVE ANIMO . SVA SORIE CON- TENTO. . Xen. me- Omnem occaſionem vitari iubebat mor. I.p. incontinentiae, non facile eam tueri 723. E. virtutem poſſe affirmans, qui multum cum formoſis conuerſarentur. Conſpectum atque oſcula formoſo- rum venenum infundere, araneorum & phalangiorum veneno acrius: 1 quod demonſtrat inſtituta cum Cri- tobulo diſputatione. Xenoph. Neminem prudentem atque inge- 1. c. p. Duum ſeruum intemperantem ſibi ad- 729. B. ſciturum, illi vero, qui voluptatibus eiusmodi ſeruit, Deos eſſe obſecran- dos, vt Dominum meliorem nanci- ſcatur. 14.L. Lp., Diſputationem cum Antiphonte in 73. A. id fere deſinere animaduertas: non conſiſtere in luxu & fuperbia felicita- tem, ſed nulla re indigere diuinum, quam pauciſſimis, proximum diuinae naturae eſſe. . Tb.pa3, IIIis, qui in conuiuiis aegre ſibi pos- C. ſfunt temperare, auctor erat, vt abiis ſibi cauerent, quae ſuadent, vt, tamet- ſli quis non efſuriat, nihilominus tamen edat, bibatue, ſiti nulla vrgente. Quin etiem per iocum narrabat: Circen ex hominibus hoc modo fues feciſſe, quod multis eiusmodi rebus eos in conui- viis exciperet. Verum VIyſſemp ar- tim Mercurü monitu, partim quod ib. B. C. 7 ipſe temperans eſſet, ſeque cohiberer, in fuem haut fuiſſe mutatum. . Summa diſputationis eius cum E- T. L. III. pigene haec eſt: diligenter tuendam p.786. fq. Corporis eſſe ſanitatem, ab ea enim a- nimae quoque ſalutem pendere. . Quum parum ſuauiter ſe comedere Ibid- p. nonnemo diceret: eum, vt comedere ?37. ceſſaret, monuit, ſic enim fuauius, & cum minore apparatu, & valetudini conuenientius victurum. In Verba ebν*ιςoροροο ο οοοιaν, Par- id. p. ticulam & additam eſſe, vt ea come-789. E. dantur, quae neque animum laedant, neque corpus, neque inuentu difficilia exiſtant, cedar. Colloquium cum Euthydemo huc ſpectat: Temperantes ſolos eſſe eos, qui optimorum habito delectu a peſſi- mis ſeſe abſtinent. Temperantia item homines & exceéllentiam conſequi, & felicitatem, & ſermonibus inſtituen- dis idoneos reddi. . Amicorum nonneminem dicere au- ilr. de diens, quantain hac vrbe viuitur im-p. 470.u. penſa! Mina venditur vinum Chium, purpura tribus, mellis hemina quinis denariis; Eum ad farinas adduxit, heic dicens ſemiſextarius venditur obolo, paucis in vrbe viuitur. Tum ad oli- vas, duobus inquiens aereis choenix venit: deinde ad exomides, hanc de- cem drachmis vendi veſtem, vile- que eſſe rerum in vrbe pretium in- dicans. Cibi ex fame appetentem, deliciis: Laert. Il, Sitientem, vino non facile parabili o- 27. pus haut quaquam habere. Quietem & otium vt poſſeſſionum ibid.. 31 omnium pulcherrimam laudabat. Praecoces fructus qui magno eme- rent, eos deſperare aiebat, ſe diu ſu- peruicturos. Quae Iuuenis virtus ſit? rerrogatus : Nihil nimis, reſpon- it. 791. ſq. 8. 32 Obſonium L. IV. p. Yenoph, Memor. Vid L. II. b. „95. Pr Athen. L. Pl V,.186. Vt E. Aelian. h. d UI Stob. Fer. II.. 4, Cl gtob def, ( s 0⁰0 ibic⸗ 1 idic. ſti Ex 4n, . & Mar, e, Curne 1,44 tent CO bil. 8. LXIV.p. tia; . briisd. lup AIVI, 1 Nen ecen Laer. I, 34, Mll Ex isd.§. CWNV th 1. S. D Ren, memor. lp. 2, Drbi ſui ſe Aus t rles ant 1 Rel lut⸗ re, Erhr. lm til n2. lere bid, lere 797-0. & lini a-i e ol. nt, lit mcb.V, s, lh J; ⸗ Plut, de An. trang. A. l 1s ic 0, - i le⸗ ſe⸗ n- : Laert, Il, - 27. n ſbi.31 5. 32 . ⸗ l⸗ plagiari- DE ρο CRATTS PHILOSU Pν½IIA. Xenoph,. Obſonium auidius * deuorantem Memor. 8 L. III. b. Videns vna cum pane, vos, dixit, qui 789. B. Propius aſſidetis, obſeruate, num pane Athen. L. pro obſonio, an obſonio pro pane V. p. 186. Vtatur. Quum ei diceret nonnemo, magnum eſſe abſtinere † ab iis, quae quis con- cupiscat: ſed multo malus eſt, reſpon- dit, ne cupere quidem quicquam o- mnino. Stob. Ser. Pulchrum eſſe aiebat in foco ignem III.b. 48. conſpici ſplendidum, in felicitate ani- mum. stob., Ser. Oportere nos voluptates non ex a- V.p.65. liis, ſed ex nobis ipſis aucupari, cor- pusque, vt decet, praeparatum eſſe oportere. Aelian. IX, 29. äbid. Nulla re indigere, Dei eſſe, quam pauciſſimis autem, Deo proximum. ibid. Interrogatus, quibusnam rebus ab- ſtinendum eſſet maxime? turpibus & iniuſtis voluptatibus reſpondit. Ex Ant. Interrogatus, quis ei ditiſſimus vi- KF krii deretur? Qui, dixit, minimis eſt con- b. 44. tentus, nam contentum efſie naturae continet diuitias. ibid. 8. Interrogatus, quid eſſet continen- LXIV. p. tia? coercere & vincere corporis vo- ESd. luptatem, reſpondit. 11sd. . . . S.LXVI.. Malos viuere vt edant, aiebat, bonos, p. II4. edere vt viuant. E Laert. II, Quum te diligere & appetere dixerit Rx lid 8 mulier, tum ab illa magis metuendum CXXIV. tibi eſt, quam cum conuitiatur. p. 199. DE LIBERALITATE, PRODIGA- *Xen, IIATE EI AVARIIIA. memor. Pecuniam ab aliis accipientes, eorum EF. Is. ſer uos fieri exiſtimabat, infimo ſerui- ipſtus tutis genere. . . Sapientiam eos, qui pecuniam accipi- ostales ant, eius communicandae cauſa, proſti- ocat. tuere non minus, quam qui formam ibid. p. 1 123 proſtituant. Hli, quem egregia indole praeditum eſſe quis animaduertat, im- pertiendum eſſe quicquid boni ſciat, amicum vt eum faciat, bonique ciuis of- ficium obeat. Atque eo ſumma redit ſecundae eius cum Antiphonte diſpu- tationis. Baſil. Diuitem, opibus ſuis ſuperbientem, W. ⸗ ſe quidem laudare poſſe negabat, donec c legen. vt eas collocaret cognouiſſet. Gentil. Nec equo ſine freno, neque diui-libr. p. tiis ſine ratione tuto vti quempiam 583. B. poſſe. Ron der⸗ Auaros cum auibus comparabat, gtob ger. quarum alia deglutit, quicquid inue-XvVII.p. nerit, & quandoque ſuffocatur: aliae 155. vero ſequuntur, vt, quod habet, ei ex- H torqueant, & ipſae quoque aliae poſt a-g. xY. lias ſuffocantur. b. 64. Auarorum diuitias, vt ſol poſt oc-Ex isd. caſum, neminem mortalium oble-S. XII. Ctare. . Qui diuiti largitur, nihil ab eo dif-g 1virt. ferre, qui aquam in mare profundat. p. 96. Auarorum vitam funerali conuiuio Stob. S. eſſe ſimilem, omnia enim cum habeat, XVII. p. hominem qui praeſentibus hilariter 155. fruatur, non habere. 4 . . . . nton. & Prodigorum bona ficui arbori com-Max. 8. parabat, poſitae in loco praecipiti & CXL. p. abrupto, de qua homines nihil acci- 221. piant, ſed corui & milui: quemadmo- dum ab illis ſcorta & adulatores. Interrogatus, qui ſint auari & pecu- niae ſtudioſi? qui turpia inquit lucra venantur, & neceſſarios amicos con- ibid. temhnunt. Vinum mutari cum vaſis, diuitias s autem ſequi mores poſſidentium. CXLI. p. DE MAGNANI MITATE ET' 248. SVPERBIA. Excandeſcente nonnemine, quod, Fenoph. * Haec confuſe atque obſcure a Stanleio reprae- ſentata ex Xenophonte reſtituenda putaui. 1 Apud Aclian, habetur “vρνα*ρ, hoc ſenſu: Maznum eIſ⸗ ſ quir optati, potiatur. . Memor. IT Ap. Laert. & Stob. eſt: Homines viuere Vvt p 78. C. edant, ſe edere vt viuat. . QC2 ſalutans 124 PARTZ. HI. ſalutato nonnemine, ab eo non eſſet vi- ciſſim ſalutatus: Ridiculum e ſſe aiebat, eum, aegre non ferentem ſi cui occur- rat, forma corporis minus commo- . da, quam ſua eſſet, vtentem; iraſci ta- men ſi cui occurrat, moribus qui mi- nus ſit commodis. Stob. 8. Apud ſuperbiam ceu apud malum XXII. p. figulum, aut ſtatuarium, peruerſas ¹89. rerum repraeſentari imagines. ibid. Vtres quidem inanes ventum, ſtul- tos autem opinionem diſtendere. Ex Ant. Idem efle in ſecunda fortuna altum svis ſapere, & in lubrica via curſu con- P. 234. tendere. . DE PATIENTIIA. Si in aquam turbatam quis incidat, Plut. deeamqueob incontinentiam bibat; mi- Ntt nus in eo eſſe mali, quam ſi animo vind p. Conturbato, iraeque pleno & furoris, 55I. A. priusquam fſubſiſtat ille & purus fiat, ad ſatisfaciendum animo ex cognatorum atque gentilium ſuppliciis te conferas. Id. de Si in vnum congereremus noſtras Conſol. aduerſitates, ea conditione, vt aequalem ad Apol inde vnusquisque portionem auffer- P.106. B. ret, plerosque libenter, receptis quas adtuliſſent, abituros. Stob. 8. Idem eſſe ac ſi in Gymnico certami- CVIILp. ne victus iniuriae actionem aduerſario 79. intentet, ſi quis in vita, a fortuna victus, eam accuſare ſuſtineat, neſci- vs quo iure quibusque legibus in vitae certamen cum ipſa deſcenderi- mus. . DE VER ACITATE, ET ADVYVLATTIONE. Xenobh. Viam ad gloriam meliorem nullam L. I. p. eſſe, quam vt quis bonus ſit, videri 732. A. Nolit. Stob. 8. Adulatorum beneuolentiam, quaſi in XIV. p. fugam actam, fortuna aduerſa recedere. à. Lepores quidem canibus venatores capere, ſtultos laudibus paſſim a mul- tis cCapi. CAP. Y. Lupos canibus, aſſentatores ami- ibid. cis ſimillimos eſſe, diuerſiſſima tamen vtrosque ſtudia ſequi. Adulationem pictis ſimilem armis ibid. eſſe, delectationem enim quidem, non vſum praeſtare. . Fideles exiſtimandos, non qui dicta & facta tua laudauerint omnia, ſed qui c Er-p. peccata reprehendant. 76. Loquacem & calumniatorem non id. ſ. admittendum, eos enim non beneuo- UIII. p. lentia ductos agere quod agunt: ſimi- 79. literque quae quisque dixerit, aliis expoſituros. . Bonos viros iis oportere moribus es- id. S. ſe, vt maior ſit is quam iuramento LXXxvV. fides. b. 145. DE VRBANITATE ET CO MITATE. Plur. d‚ Ei, qui ſaltando exercere corpus ve- Sanit. lit, exigua domo opus eſſe: qui ſer-tuenda.p. mones ſerere velit, ei quemuis locum 130. F. ſufficere. Ignem quidem vento, amorem ek.er autem conuerſatione accendi. Mb. G. Libertatis, vt cuiusque partis anni, Ant. ſer. in tempore gratiam eſſe magis iucun- XLIX. p. dam. . 1174. Arrogantiae eſt, omnia dicere, nihil Ern. autem audire velle. . . . . 57. Aut quam minime cum potentibus, ad. ſerm. aut quam iucundiſſime colloquendum. CLxx. DE IVSTITIA. P. 278. Diſputationis eius cum Hippia ſfum- Nene ph. ma in hoc conſiſtit: Res iuſtiſſimas De- w. „. os lege mandare, idemque apud eos 504. ſ. iuſtum eſſe & legitimum. Qui lucrum turpiter quaeſitum ad Stob ſ.X. honeſtos in ciuitate vſus expendunt, b. 134. ſimile quid facere illis, qui ſacrilegia ad pietatem & religionem conuertunt. DE AMICITIA. Eius de amicitia diſputationi iſte prae xenoph. poſitus ſcopus eſt: Omnium bonorum Memor fertiliſſimum l 746 Ex Ant. & fer 1 bid. D. S ☛e EE— ibid, . 4 755. a hib O Plut. d frat,4 bat, mot p⸗ abe 4656,. B. ſc Ph 0 ll Yenoh. n nll 777,C. Il ⸗ r ſin n d bp 4 ran Amis ibis, hon cick r Au, gui Max, 56. Ron id. . enolul, ſmi. 79. AiS Hses. id. I. ento LXKY. l 1 „ Plut, de - t el-tvenda. CU 130, F. en Kobe g VIN.o. . Ma. Gl, Ant ſer. CüN- NIIL.,. 74. Pz, üd Ferm, ihilere . Ul. Dls, id. ſerm. uIn. CLXY. .275. n⸗ Yencph. ) Memor., .1, Iy. P. 208 904. ſ 140 dob. ad rae Yenoph. uN Memor. II7. E 9P“ lg. 1 II, Dr SOCRATIS PHILOSOPHIA fertiliſſimum eſſe amicum moderatum, & virtutis amantem. jbid. p. Cum Antiſthene de eo egit, quod 784. ſq. vnusquisque expendere debeat, quid A. prodeſle amico valeat, vtque operam nauet, quo maximum ſuiapudeum pre- tium exiſtat. Sermonum cum Critobulo haec eſt ſumma: Improbos amicos eſſe non poſ- ſe, ſiue inuicem ſibi, ſiue bonis. Com- parandi amicos viam hanc eſſe, vt pri- mo quis ſtudeat eſſe bonus in iis, in qui- bus talis cupiat videri. Omnes vero virtutes ſtudio & doctrina incrementa capere poſſe. ibid. p. Amicorum neceſſitatibus pro viri- 755. A. bus ſubueniendum efſle, Ariſtarcho de- monſtrat. Darium ſe malle amicum habere aie- ibid. D. 125 Mirari ſe aiebat, facile quemuis re- Laert II. cenſere negotio quae poſſideat alia, 30. amicos neminem. Amicitiam qui violant, etſi iniuria Anen- . affectorum effugiant ſupplicium, certe cGxxXpV Dei non effugere vltionem. bp. 213. Qui fratribus praeteritis alios ſibi a- ibid. micos acquirunt, iis eſſe ſimiles, qui ſuo agro reliéto colant alienum. Amicum ſincerum in rebus aduer ſis non eſſe timendum. Srob Neque frumentum optimum nos iu- Aα. dicare, quod in pulcherrimo agro na-1xxIv. tum eſt, ſed quod commode nutrit: ne- p. 494. que virum bonum & ſtudioſum, aut? amicum beneuolum, qui genere clarus, ſed qui moribus egregiis fuerit. Id.ccxr. Medicos aegrotis, amicos infortuna-.„48 tis conſulere oportere. ibid. Anton. Plut. de 5 „ . frat. a- bat, quam Daricum: quod eſt monette Iucundum eſſe, ſenſibus integris Ma. mor. p. ab eo appellatum genus. cum amico bono ſeneſcere. F cI. p. 486. BE. 240. . SECT. III. OECONOMICA. D hominem, qua pater eſt familiae, Oeconemica eius pertinent, quae ab Iſchomacho didicit, tradita a Xeno- Phonte in peculiari de eo argumento opere, cui addi poſſunt ſententiae ſe- quentes. Kenoph. Aedes altius eſſe aedificandas, ea qua II. pag. meridiem ſpectant parte, vt ſol hyber- 7yz. C. nus non excludatur: humilius vero, qua ſeptentriones ſpectant, ne venti frigidi poſſint incidere: ita denique or- dinandam, vt quauis parte ſit iucundiſ- ſima, & ſanitati conuenientiſſima. Pi- cturas vero & colorum varietatem plus adimere oblectationis, quam afferre. lb.p. 789 Seruum ſuum vehementer verbe- A. ranti nonnemini, quod voraciſſimus eſſet, atque inertiſſimus; tune vero, di- cebat, vnquam conſideraſti, vter plu- res plagas mereatur, tune, an ſeruus tuus? . Interrogatus vtrum melius eſſet, Laert. II. vxorem ducere, an non duceres Vtrum- 33. uis, inquit, horum egeris, poenitentia duceris. Aliis de ratione matrimonii contra- Stobaeus hendi eum conſulentibus, dixit, quem- r. V. admodum piſces, qui nondum intra p. 198. naſſas ſunt, intrare cupiunt: qui intus autem ſunt iamiam, intrare deſide- rant; ſic & vos, ne idem vobis accidat, videte. Viros oportet ciuitatis legibus obe- gtobaeus dire, vxores autemmaritorum ingeniis. ſerm. LAXII. 443. SECIT. Q 3 126 PAKTY. U. C AP. W. SECT. IV. . P OLITTICA. Beſych. Ab hominem in ſocietatem ſpecta- rint, ſed quotquot imperandi artibus Plat. tum Politica eius pertinent, quae ſunt inſtructi. . eadem cumPlatonicis ſtatuitHeſychius Regem eſſe, qui volentibus imperet: id. L. Iv. luſtrius, Politicorum nomine publica- qui inuitis praeſit, non ex lege, ſed ex ar-?. 813. B. tis. Vbiadeo ea reperire eſt, ſtyloli- bitrio, tyrannum eum eſſe. Porro, cet & aſſumentis Platonis deformata. vbi magiſtratus ex iis conſtituantur, Iis tamen ſequentes addas licet illiusge- qui leges obſeruent, eam Ariſtocrati- neris ſententias, ex Nenophonte, Sto- am efſe, vbi ex opulentiſſimis, eam eſ- baeo, aliisque collectas. ſſe zXαονoo τιa, democratiam vbi ex NXenoph. Eos, quioccaſione ita ferente vel ex- omnibus.] . Zid. mem. I. ercitui, vel ciuitati, vel Reipublicae ne- P. 721. B. ſciant inſeruire, & tamen rebus ſuis con- fidunt, vtcunque opibus valeant, aliis obnoxios eſſe oportere. Quum ab Antiphonte eſſet interro- mem I. Yatus, quo pacto alios in ciuili pruden- p.731. E. tia ſe inſtituere poſſe credat, ipſe vwero Rempublicam non attingat, ſi qui- dem eius rei ſibi peritia ſit? reſpondit: vtro modo, o Antipho, magis Reipu- blicae tracto negotia? an ſi id faciam ſo- lus? an ſi, vt plures ei negotio idonei euadant, operam nauem? Templis ac aris locum illum eſſe con- mem. xenientiſſimum, qui apertiſſimus pari- .777: ter ſit, acminime tritus. Nam iucun- dum eſſe, vtii, qui orare volunt, vi- deant: neque minus iucundum vtpu- ri accedant. . Reges ac Principes non illos dicebat ibid. p. eſſe, qui ſceptra teneant, nec illos, qui 779⸗D. vela promiſcua multitudine ſint dele- Ci, vel ſorte, vi, fraudibus eo peruene- 3 CA DE GENIO ur. de Ocratem genio vſum fuiſſe, (ad Gen. So- Qquem oraculi effatum, Patri eius red- crar. p. ditum, reſpexiſſe credebat Plutarchus,) Xenoph. Boni ciuis officium eſſe, opulentio- rem reddere Rempublicam tempore pacis, victricem tempore belli, hoſtes ei conciliare in legationibus, in ſeditioni- bus plebem concionibus coercere. De vulgo ignobili aiebat, eum, qui Laert. II, laudet, perinde facere, ac ſi quis vnum 33. tetradrachmum reprobaret, congeſtum ex hiſce cumulum vt probum fuſci- Legem non fuiſſe factam propter ſtrom.lll, bonos. p. 478. B. Stobaeus Conuenire, vt homines digni com- munem fructum percipiant, ex ſocie-xr. tatis ciuilis proſperitate. 243. Interrogatus, quae munitiſſima eſſet ibid. ꝑ. ciuitas? quae viros bonos habet, re- 247. ſpondit: quae rectiſſime conſtitutas in qua magiſtratus coniuncti ſint ani- mis: quae optima? in qua plurima vir- tuti propoſita praemia ſint: In qua o- ptimum ſit habitare? vbi ſecundum kegzes viuatur, & iniuſti puniantur. P. VI. SOCRATIS. a quo, ſi quid ei ſiniſtri impenderet, moneretur, ab Athenaeo negatur,“* animo, quod diſputationis euincit 589. vid. ſupra c. II. * Memoria fallit Stanleium, quando Genium Socratis acerbe ab Athenaeo explodi ait. Nihil enim tale apud eum inuenias. Expeditiones eius bellicas in dubium reuocat L. V. p. 215. ſq. At- que hoc animo Stanleii obuerſatum, vel inde colli- gas, quod eo loco & Antiſthenis fragmentum ex- hibeatur, ad quod paulo poſt prouocatur: id tamen stiam non de genio, ſed expeditionibus Socratis acerbitas, Cc. de Eius acer Nex. de o quan ine naee pho zeu Plun Chr ex! lexi diuin. I, cer 54. lech niſi blut, de Genio Cuth Locr. P inl 580. D. nn len ſu ſteren Ta, 1 CüIN Ceſſer tum, Peri runt, guere que ( Cum turba ſoine fence e emolt ctinm Mleins tibus Pperet: id.I. lexar.d8.. vorr , Antur, erati- am el. rbi ex entio. dil . mpore ſtese ltoni- . n, gui Laert.I, VNu 33. eſtum ſulci. Clem. Al, Oter Kroml, 54 /0. obaelts I. 24. geſſet bi p ,ͤ le. 47 ituta? t mni- avir- nao- dum DE CENIO &0 CRATTIS acerbitas, apraeiudiciis minime vacuo. Nempe animae parum candidae, atque de optimis peſſimna ſuſpicantes, nun- quam, vt Origenes, ait, a calumnliis ab- ſtinent. At teſtes habemus Athe- naeo opponendos Platonem, Xeno- phontem, & Antiſthenem, Socrati co- aeuos, quorum teſtimonia Laertius, Plutarchus, Maximus Tyrius, Dio Chryſoſtomus, Cicero, Apuleius, & ex Patribus, Tertullianus, Clemens A- lexandrinus, Origenes & alüi firmant. Cic. de Eiusque rei complura argumenta, Ci- diuin. I, cerone memorante, ab Antipatro col- 34. lecta fuere: ab aliis vero autoribus non- niſi ſequentia conſeruata habemus. blut. de Theocritus ad Eutyphronem vatem Genio cum iret, conſulendi eius ſtudio; in eum Socr. p. incidebat, cum aliis in platea obambu- 580. D. antem compluribus, in quibus & Sim- mjas erat & Socrates, qui multis eum uaeſtionibus exercebat. Subito au- tem ſubſiſtens, atque reliquis vt ſubſi- ſterent perſuadens, poſt aliquam mo- W ram, reuerſus eſt, atque per alium vi- cum ire perrexit, ſociosque, qui prae- ceſſerant, reuocauit, ſe a genio moni- tum, vt hac diuerteret indicans. Ac plerique quidem vna cum ipſo abie- runt, quidam autem, vt Genium redar- guerent, eadem via perrexerunt, ſibi- que Charillum tibicinem adiunxerunt. Gum autem per vicum incederent, turba iis porcorum occurrit, qui, cum decedendi ſpatium non eſlet, impetu ſuo in coenum eos propulerunt. Quam quidem rem identidem narrans Cha- rillus, ipſe quoque Socratis Genium de- fendebat. —Neque ſoelius Socratis Genius ille emolumenta curabat, verum amicorum etiam & familiarium ipſius, cuius rei 12 7 ſequentia ipſe Socrates allegat exem- pla. L Charmides, Glauconis filius, Ne- plato meum certamenaditurus, vbi primum Theag.“ incepiſſet loqui hac de re, vox illa exti- I. r. p. tit, qua monitus Socrates, ne ire per- ag: . geret, ſuaſit. Charmides vero victori- var. VIII. am fortaſſis ſe reportaturum haut eſſe, 1. vocem innuere putans: ſed tamen cer- tamine me exercuiſſe, inquit, emolu- mento mihi erit hoc tempore. Quo dicto ad certamen abiit, vbi aliquid ipſi euenit, quod non exponitur quidem, conſilium tamen a Genio datum com- probaſſe dicitur. . Timarchus & Philemon, Philemo- Plato I. c. nidae filius, cum in Niciae, Heroſca- ſ: 129. A. mandri filii, ceadem conſpiraſlent, cum Socrate compotabant. Timarchus executurus ea, quae animis deſtinaue- rant, ſurgere ex compotatione para- bat, ad Socratem dicens: vos ſane bibi- te, mihi vero eſt ſurgendum, vt aliquo . abeam, paulo poſt rediturus. Tum Socrates, ſurgere noli, inquiebat, (Ge- nii percepta voce, ſimul ac loqui ille coepiſſet,) edidit enim conſuetum ſi- gnum Genius. Tum ille ſe inhibuit. Mox iterum cum vellet diſcedere, re- tentus a Socrate eſt denuo, vocem audi- ente. Poſtremo, Socrate aliis rebus in- tento, ſurrexit clanculum, caedemque patrauit, ob quam ſupplicium cum ei ſubeundum eſſet, ideo, fratri Chiro- macho aiebat, ſe admortem rapi, quod Socrati minus paruiſſet. Critonis, familiaris ſui, oculum cum Cicer. de alligatum vidiflet, quid eſſet? quaeſi- diuin. I, vit, cum autem ille reſpondiſſet, in a- 54. gro ambulanti ramulum adductum, vt remiſſus eſſet, in oculum recidiſſe: tum Socrates, non enim paruiſti mihi agens. Forte tamen ex eo, quod Athenaeus negat, militiam Socratis ad Delum, quam obeunti Dae- mon eius ſaluti fuiſſe perhibeatur, natum quodstan- leius dicit, negaſſe Athenaeum, quae de Socçratis Daemonio perhibentur. reuocanti, Plato Theag. 128 PART. MI. reuocanti, cum vterer, qua ſoleo, prae- ſagitione diuina. Maximam eiusdem Genii in animos eorum, cum quibus verſabatur, vim p.r30.4. extitiſſe, argumento eſt allegatum ab ipſo Ariſtidis, Lyſimachi filii, exem- plum, & Meleſiae, fili Thucydidis. Quorum ille, militiam ſecuturus, cum diſceſſiſſet a Socrate, iuxta cum con- verſatione Socratis doctrinae etiam ha- bitum amiſit, quem non verbis edo- ctum ſeſe comparaſſe fatebatur, cum ita edoctus nunquam a Socrate fuerit, ſed eo, quod proprior ipſi extitiſſet, viderit eum, & eodem leco aflederit. Hic vero iisdem mediis, eadem facili- tate, eundem habitum fuit indeptus. De Gen. Neque ad priuatos tantum homines Socr. p. iſtae pertingebant praedictiones, ve- 581. C. rum ad publica quoque negotia. Exer- S ra9. citus Athenienſtum cladem in Sicilia ante indicauit amicorum nonnullis, vt Plutarchi teſtimonio conſtat, & ipſe affirmat apud Platonem. Vbi & aliud egregiumexemplum, vel argumentum potius veritatis praedictionum Daemo- nis ſui ſuppeditat, de negotio mentio- nem iniiciens, cuius maxime dubius ea ibid. aetate erat euentus. Audire, inquit, amultis poteritis ea, quae ego de illa Aexercitus noſtri clade, quae in Sicilia ccontigit, praenuntiaram: nunc vero etiam, an vera Daemon loquatur, ex- “„perimentum capere licet. Sannion, *„Cali filius, ad expeditionem profe- *„Sus eſt: ſignum mihi obuenit: cum 4Thraſylo abit bellum Epheſo & Ioniis cillaturus: eum vel caedendum arbi- *tror, vel ſummum periculum fubitu- „rum: multumque toti negotio me- tuο. Atque iſta eius apud Plato- nem verba ſunt, antequam res illa e- ventum ſortiretur, prolata, qui prae- Jenord dictioni omnino reſpondit. Thraſybu- itt. * us enim, ab Epheſuüs repulſus, atque inſi- . 433. ſq. ſpiritu illo, credidife. CALP. VI. gni clade affectus fuit, in fugam acti, CCCChominibus amisſis, Athenien- ſes, eamque ob victoriam duo ab Ephe- ſiis trophaea erecta, id quod XXI belli Peloponneſiaci anno euenit. Prouocauimusſupra ad vniuerſalem ſcriptorum de genio Socratis conien- ſum, ſed tamen in iis aliquis tam circa nomen, quam circa indolem eius diſ- ſenſus deprehenditur. Vulgo Daemon eius vocatur, quo & ipſi Socrati appellatur nomine. Plato aliquando uſtodem eius vocat, Deum Apuleius, eo, vt ait Auguſtinus, quod Aug. de Daemonum nomen poſtremo omnes exhorrerent: Obſeruandum tamen eſt, non Deum, ſed nuntium diuinum, eum exiſtimaſſe Socratem, eoque ſenſu ſi- gna illa a Deo eſle, intercede ſcilicet Hoc, vt alia lo- cataceamus, ex prima eius epiſtola col- ligere eſt, ibi enim de ipſo ſigno ſermo- nem inſtituens voce Daemonis vtitur: vbi vero de monito ſermo eſt, quod eo ſigno tanquam inſtrumento denuncia- batur, tum Deum nominat. Atque ita illa pariter atque alia eius generis Platonis loca accipienda ſunt, vbi So- crates, de Daemone verba faciens, ait, ſ. Deo viſum fuerit multa diſceta: tem Ri- gnum a Deo nibil me impedire conaba- tIur. C VIII. c. I5 D. L. Quantum ad ipſum ſignum modum-plut. I. c. ue praedictionis, ſunt, qui ſternuta-b E tionem ſiue ipſius, ſiue aliorum id di- cant fuiſle. Alio enim ſternutante a dextra, ſiue ante ſiue poſt ipſum, ſoli- tum eum fuiſſe ad agendum ſe confer- re: ſin a ſiniſtra id fieret, opere eum abſtinuiſſe. Ipſe vero ſi ſternutaret, antequam opus aggrederetur, tum perrexiſſe ad illud: ſi in ipſo opere, tum Vero ipſum intermiſiſſe, quam quidem opinionem argumentis tueri non mul- tum attinet. Nempe ſi vel caſui vel corporis 581.A. — GgS — – B Vvid. Plu- tarch. c. d b. 589. & uaſt, Pplat, init, . 0 n ha nie affl Ate En . ſtergye 1 in lb. , Gill de Dl Daemo- t ne Soct, i Denig ErrI. . 1 l jen⸗ he. belli lemn len⸗ t ll. 08 o eum Uodl ug. de e Vlleiz eum 1 ſ. icet col- mo- leris 50 „/ i/ 1/. Aa- lum-lut. l⸗ tu- 9l,4, Idi- teà4 er- eb ret, tum turm demn mul⸗ 1 vel poris corporis temperiei debeatur haec ſter- nutatio, illa eius vis praeſaga & ſuper- naturalis eſſe haut potuiſſet. Si a cauſa nobiliore atdue externa procedat, ad genium erit recurrendum. Alii, praeſcientiam illam Socratis in animo eius fuiſſe, ſtatuunt. Quod veroa & Qu a. genio ſe moneri aiebat, id ita interpre- Plat. init, tantur, vt idem ſibi velit, quod οα0ν² SgMο° iſtud, quo animum alicuius ei quid ſuggerere, vel inclinare eum dicimus. Et ſane non raro Daemont voxipfum ſignificat animum. Verum Conciliari haec ſententia cum Socratis dictis nequit, quibus vocem & ſigna exteriora deſeribere videtur. Vt ta- ceam humanam indolem talem ſcien- tiam haut ſuperare. 2=ð 1. c. Plutarchus, exploſa Terpſionis opi- nione de ſternutatione, primo ſuſpica- tur apparitionem forte aliquam ei fa- ctam eſſe, poſtremo tamen concludit, inſolitum quendam ſonum, atque inar- ticulatum, vocemue obſeruatum ei fuiſſe, ad eum extraordinaria quadam vVia delatam, cui ſimile ſit, quod per ſomnum nobis quandoque obueniat. Sed ea ratione non euitatur, quam an- tea vrgebamus, difficultas. Si enim propria quadam vi eum ſo- num Socrates interpretabatur, diuerſa haec ſententia ab eorum haut erit opi- nione, qui putant prophetico quodam afflatu gauiſum animum eius fuiſſe. Si alterius rei ope id factum dicamus, ad genium res redibit. Vid. Plu- tarch. c. Alii Genium Socratis ex illis exiſti- mant fuiſſe ſpiritibus, quibus peculia- a li ee Nis eſt mortalium cura, quos ita deſcri- did. de Punt Maximus Tyrius atque Apuleius, Daemo- Vt praeter Angeli nomen nihil eis deeſſe ne Socr. videatur. De Orig. Nec deſunt, qui ea quoque Socra- Err.l. tis genium appellatione“ dignentur. . Lactantius enim, vbi Angelos a Deo ad Vterque DE GFENIO S0CRATIS. 129 homines tuendos mitti probaſſet, ad- *„dit: „Et Socrates eſſe circa ſe aſſi- “„duum Daemonem loquebatur, qui *ſibi puero adhaeſifſet, cuius arbitrio *& nutu ſua vita regeretur.“ Et Eu- ſebius verba iſtaPſaltae: mandauit unge-in PxcI. lis ſuis ſuper te, vt in omnibits viis tuis Cuſtodiant te, interpretatus, “ ex ſcri- „pturis nos diſcere ait, hominum quemuis cuſtodem ex coelo ſibi miſ- “ſum habere, neque Platonem dubitaſ- ſe ea de re ita ſcribere: omnes animae *Poſtquam vitae conditionem delege- ccrunt ſibi, ad eam procedunt, a Dae- *mone impulſae, quem ſortita quaeuis fuerit, quique adiunctus ſit ei, ad illam *in hac vita tuendam, perficiendasque *res, quas ipſa electione propria perfi- *ECiendas ſuſceperit.“ Statimque ſub- iungit: Hoc Socratem quoque ſpe- „Ctaſſe, par eſt credere, identidem af- firmantem a Daemone ſe regi., Cla- rius vero Eugubinus: Daemonium De pe- autem Socratis, cuius meminit tot ren. Phi- cE ocis Plato, cum Socrates eſſet vir bo- V H *nus, hortareturque ad virtutem o- 25. */mnes homines, & ab ipſo Dacmonio cad bonum ſemper vocaretur, fortaſ- cſe non male eſſet, ſentire fuiſſe ange- *Ium ipſius, qui & Balaam hariolo & * mago apparuit, eumque a ſcelere auer- *tit.* Et expreſſe Ficinus de Genio illo Argu- faciens verba: „Si minus placeat fa-mento *miliarem hominis ducem genium e-Abolog. “*ius vocare, angelum ipſius appellare“" licebit. . Praecipuum Collii argumentum, quide anim. iſti contradixit ſententiae, atque mali-Pagan. 5, gnum eum ſpiritum contendit fuiſſe, 14. huc redit: quod nunquam Daemon ille a peccatis eum reuocauerit, ſed a periculis tantum corporis. At eius rei contrarium ex paulo ante al- legatis cum Timacho & Philemone geſtis patet R Hoc de diu. I Apulei. 130 PANT III CAP. VI. Hoc negari non poteſt, prout a Cicero- nemonitũ eſt etiam, nunquam impuliſ- de Deo ſe, ſemper reuocaſſe illum hunc Daemo- Socr. p. nem. Eiusque, Socrati ſuffenus eam ra- 82. tionem reddit Apuleius: “quod Socra- *tes, vtpote vir apprime perfectus, ex ſeſe ad omnia congruentia officia ſibi DE GENIO *„Promtus, nullo adhortatore vnquam Indigeret: At vero prohibitore non- „nunquam: ſiquibus forte conatibus *eius periculum ſuberat, vt monitus „Praecaueret, ac omitteret coepta in- *Praeſentiarum, quaetutius vel poſtea *Capeſſeret, vel alia wia adoriretur. SOCRATIS DISSERTATIO GOTTFR. OLEARII IN ACAD. LIPS. A. cloloccII. P. P. "* . INter Socraticae Philoſophiae virtu- mnia, ſpecétra, aliaque id genus nuga- tes non vltima ea eſt, quod procul habitis priorum Philoſophorum repa- T“ονινας fabulis, aliisque obſcuris in- volucris, ad pompam & populi admira- tionem compoſitis, veritatem autem inuidioſe ſubducentibus, ſimpliciſfime quae noſſe e re erat generis humani, do- de Gen. Cuerit. Namq; vt ait Plutarchus Ooαu— Socr. P. reo; hν ο Ricαzριοοεαιρν A cdι ido&σαdEs, & IIO.ανW.ςr! & Erοια Jede , eO AASMαα. Seaανανυααd- ε ad& † rνααâο τταοαοι α Aéνn vWN 6²z7α MTναυ †7 αι Mν.ỹ h. e. Cum laruis, & fabulis, & ſuperſtitioſis Daemoniorum cultibus plenam a Eyiha- gora atque Empedocle Philoſophiam ac- cepiſet, eamque adeo oppiao Aymphati- cam, ipſe, vi! rerum reéctam intolligen- tiam, tta orationis quoque in veritate proponenda ſobrietatem inuerit. Sane enim, vt eodem loco docte pariter at- que prudenter monet Plutarchus: alii nulla fua culpa, ab ipſa natura ita facti, vt ob cerebri infirmitatem ad omne ſu- Perſtitionis genus ſint procliuiores, ſo- menta ſibi fingunt aſſidue: alii vt Diis chari eſſe, eosque habere magnorum facinorum auſpices videantur, dignita- tis autoritatisque amplificandae ſtudio talia comminifcuntur. Atque hoc quidem viris onſnos, Quibus indomi- tam populi turbam coercere, & ad hu- manſtatis ſtudia reuocare eſt animus, haut parum vtile eſle videtur. Vnde nullum facile antiquiſſimorum legisla- torum inuenias, qui viſa diuina non jactauerit, vt luculente in Thera- peuticis ſermonibus a Theodorito fuit monſtratum. Piloſophiam vero ſi ſpe- ctes, atq; ad illam iſta referas, non æνουυR tantum erit eiusmodi Tauchoαορ ſed aduerſa etiam fronte cum eius profefſi- one pugnabit, / ar ernPvεαιαdαon A6αν⅞I Aα ννυσοο νυ⅛ Üä. α οα— g geds n v*ναυρomtb, 7116 T, zdco gXα d 1& M6Nα ιοαàeerρν, Nα 1, AOrονοt Eu dnet dααC»̈oen dT†ιιanGρυſuι⅛.ασι, αν. TSισυορ uνι H⅓ νν doοττoοαςe ̃ Sic enim legenda & diſtinguenda puta- mus, quae praua diſtinctio & articulus X*½ Cum non alienum fit a Stanleii inſtituto, in- tegra autorum quorundam veterum & recenrio- rum opuſcula, ad hiſtoriam Philoſophorum perti- nentia, hiſtoriae ſuae inſerere; non malam grati- illud Academicum, qualia perire maximam par- tem ſolent, hic exhibeamus, & ab interitu vindi- cemus: maxime eum dignum id viſum ſit el. Fabri- cio, in Bibl, Gr. quod iXεRXιοι commenda- am lectorum nos inituros ſperauimus, ſi ſchediaſma ret. omiffus iniſe Aul pr Fere V ſp⸗ . 1 tra 4 nin niu „ron uendAL Ppret iine oe, Wum in Tim, N an non. tbus Nitus in⸗ oſten lgr⸗ Diis TIm niita⸗ ldio hoc On. Ahu- mus, nde la- non ere⸗ fir ſpe. AA ſed eſſr , , o. Sic W Ulus Pak⸗ ndi- bri⸗ nda- fus DE GNTO SOCRATIS omiſſus perturbatiſſima reddiderat, fa- cili ſenſu: Quae cum omne bonnm at- que viile ad principia rationis röferre profeteatur, éo guod aa Deum revar- rere ſoemher docet, principium actionum vna cum ratione negligens, & demon- DPrationem, in qua pretium eius poſetum . 7 ſſe videbatur, poſtponens, adoracula, ſö- mniqa, atque viſa conuertitar. Atque indeeſt, quod maximas laudes mereri Socrates viſus Plutaccho fuerit, ααα / / y‚ —2 DPiRoοσαοιdU†τ+ραοo, XA αι οÜ0ερα (G NXα= S&ν*οορνιNρ, TA T*τν &α Aτιπ s0, 0 οοαν c ANisα⅜ DPiNor AX- eiag oααν. Eo quod charackterem doctrinaez ſuae Philoſophia magis dignusn induerit, dum ſimptlicitatem ommis ſubi ονσσρπ α.α..οαHιν ngennam magis & veritati magis eonuenientem fuit am- blexisg. Quae ſane inſignis eſt Socra- ticae Philoſophiae commendatio: cui tamen haud parum detrahi mihi viſum ſubinde fuit iis, quae de Daemonio eius multi paſſim tradidere. Sane enim ita uae huc ſpectant a nonnullis propoſita Aite, vt ad Pythagorae atque Empedo- Cclis reedſoMXναο PrOρ–”:Uam ad Socra- tis 0ι οοον αιαοοεdere videantur. A- mori itaque Socraticae ſapientiae id dare viſum hac vice fuit, vt ea, quae de Daemonio Socratis apud veteres pa- riter ac recentiores obſeruauimus, pau- lo curatius excuteremus. §. II. Vt autem in iſto argumento tractando aliquanto verſemur diligen- de Diu. , tius, paulo altius Veterum de Daemo- *54. niis doctrina erit repetenda. Daemo- iu Tim. um itaque (quam vocem cum Cice- Plat. rone, qui alias, Daemonas inter- de an. c. . Pretatur Lares, atque Tertulliano re- tinere viſum eſt: latina voce Dei, qua Apul. c. vſus eſt Apuleius, genii item & fſortu- ²3. nae, quid enim fortuna & genio Caeſa- rum notius? hon difficulter explican- da,) idem prorſus quod Daemon eſt, nec illa aliter, quam vocis forma & fle- Xione differunt: cetera origo, ſignifica- tus amplitudo, verbo, omnia eadem, vnde promiſcue etiam vſurpantur, idemque adeo quod Daemonium paſ- ſim, ab aliis Daemon Socratis appella- tur. Vocem rag 7 JeHoονααςι αααd. h. e. a ſcientia inſigni Graeci repetunt, atque illi imprimis, ex quorum diſci- plina nunc repetenda nonnulla ſunt Philoſophi, Plato in Cratylo, Heſiodi autoritatem ſecutus, Chalcidius ad'Ti-b. 45. maeum, & Hierocles in aureo ad aurea Pythagorae carmina Commentario, Io- annem enim Tzetzen in Scholiis adb. 225. Heſiodum, Martianum Felicem, La- ckantium, Seruium, atque alios nunc taceo. Vnde Eufebius in Praepara-L.IIl.c5. tionibus agnoſcit omnes in iſta vocis explicatione conſentire ι MKναναο. Equi- dem & a dala diuido Grammaticorum nonnulli vocem deriuauerunt, eaque deriuatio commodam ſatis interpreta- tionem ab Etymologo accepit, Daemo. nas a duiav dici docente, quod ſint ga=- &α Adοναoντις Rrle,a quaſi ng, or- ſſal Tν αναιĩtUesnταοοa: I. e. V- niciique di- videntes, hominum quaſe diribitores. Nec adeo ad minus conuenientem ve- tuſtiſſimae Philoſophiæ explicationem, quam Henricus Morus in Mfſterio pie-p. I18. tatis ſuppeditauit, recurrere opus, qui parũ memor latius patere vocis Aaiua ſignificatum apud veteres, atque DEOS etiam ambitu ſuo complecti, Daemo- nem a dais deriuat, eo, quod Daemo- nes fint animae a corporibus ſuis diui- ſae atque ſeparatae. At iſta vocem deriuandi & explicandi ratio potiorum autoritatibus deſtituitur. Nec alia, quam Scriptorum Eccleſiaſticorum au- toritate nititur alia vocis notatio, qua a dauahen, terrere illa deducitur. Cum enim fuperſtitioſi ritus, ſuffimenta R 2z ”YMU aliaque 13² PART. III. aliaqque id genus caeremoniae ipſum Daemonum nomen exoſum Chriſtia- nis reddidiſſent; malis geniis id relin- quendum eſſe penitus, àνρoαdαοο Rο ne bonis dicato, atque adeo conueni- entem vocis acceptioni Etymologiam quaerendam quoque eſſe putabant. Hinc apud Euſebium veteri deriuationi noua iſta ſubſtituitur, cuius Euſtathi- vm quoque, Homeri interpretem, alic- vbi mentionem iniicere obſeruamus. §. III. At maius operae pretium fe- cerimus, ſi vocis ſignificatum adcura- tius perquiſiuerimus, ipſa enim eius diuerſa acceptio omnis dubitationis de Genio Socratis fons extitiſſe videtur, & prima origo. Ipſum itaque fum- mum Deum, qui eſt bominum Pater at- que Deum Rex, &, vti Hierocles appel- lat, oρ &α, hocce nomine tam apud . Poetas quam apud Philoſophos venire, nemo facile in dubium vocauerit. Vt- vt enim aliena ſint pleraque in hanc rem ab Auguſtino Steucho Libro octa- vo de perenni Philoſophia adducta ve- terum loca, vt quae maximam partem vel de iis, quos Deos vocat ſecretior Philoſophia, vel de Daemonibus, ſenſu mage reſtricto ita appellatis, ſint acci- pienda, non deſunt tamen luculenta antiquiſſimorum Theologorum loca, uae clariſſime idipſum euincant. Ita Orpheus, pater occultae iſtius Philoſo- phiae, apud Proclum, vbi prolixe ab eo quem woaοατι vocat, e. & raàſa 1t- ad Tim. roiſau, eſſet celebratus, addit: Sv &αατ P. 94 Aaipar Poe‿†r Ausα A6ν MaεαnD οα Imperium, Daemonque vnus mundique ingens Rex. Imo ipſe Plato Aéviso Aaiuzza vniuerſi moderatorem Deum appellat. Similiterque r αnαν pariter atque 1r Sαα Deum fupre- mum diuinitatemque mundi mo- ee za- deratricem fignificat apud Demoſthe- gang. nem, vbi poſt Seos ad dαaνο ο is ſupe- CAP. PlI. rius eiusque omniſcientiam prouocat. Illorum vero etiam, qui &α— dicuntur Ndrdso, & quos adcurate deſcribit Hie-p. 10. ſeg. rocles, paſſim permutatum nomen cum Daemonibus apud Philoſophos inue- nias. Quamuis enim ſolicite vtrosqueb: 32. Plato in tertio de Republica aliique diſtinguant, paſſim tamen nomina eo- rum confunduntur. Nam vt recte? Marſilius Ficinus adplotinum obſeruat, Plr b. S . 278. praeſtantiſzmi quique Daezmones Deo- rum nomine appellantur, quemadmo- dum & inſimi Dii Daemones nuncupa- ri ſolent, cuius rei exemplum in vita Plotini habemus, quem Daemonem imo Deum magiſtrum habuiſſe Por- phyrius narrat. Et Proclus in Alcibia- dem rν daitαοον,, inquit, ⸗ aänooααDdlb7 οστοτνο %οοα itous ie, αOcο Pasa- Cucvot r Wnα α rπ bν—dαοαεαοſπι b8 oisr⁸ ιπ αι Oeνορ. h. e. Summi atque praecipui inter Daemones ſunt diuini: qui ſaepe pro Diis reputantur ob ſummam, quam cum diis habent, conuenientiam. Et apud Iamblichum de myſteriis me- §. 4. 6. k. dium genus Deorum commemoratur, per quos ipſos Daemonas intelligi recte ad illum locum Galeus obſeruauit. Qui vero maxime proprie apud iſtos Theo- logos atque Philoſophos Daemones ap- pellantur, ii ſunt, qui inter Deos & ho- mines ſunt interiecti, quos, vt Martia- nus Felix ait, Graeci Daemones appel-L. II. b. lant, Latini medioxumos, quos etiam an- 39. gelos appellari poſſe, ait. In quorum priore cum eo accurate concinit Apu- leius in libris de doctrina Platonis, & de Deo Socratis, poſterius Hierocles etiam aliique agnoſcunt. Atque debp. 42. hiſce Daemonibus prolixior iam nobis inſtituenda eſſet diſquiſitio, cum ex iſto Daemonum genere a plerisque creda- tur fuiſſe Daemonium Socratis, niſi ea lus & otii & chartae exigeret, quam iſti Schediaſmmati deſtinaummus. Miſſis itaque — —* — - eV080 —— —— 0cR. Mur Hie-ar. ſe. CU lue- ned z2 Ie 1e0- ecdeban. IV. mo- ho- Vit nem Por- bin. τπα☛ ſa- ℳ * ,. gie ui am, iam. me-54. l uur, ede C neo⸗ a. ho- tie- zel. l. I ,. n-. 39 um U⸗ es e,⸗4, his DE GENIO itaque lis, quae prolixius ex Chaldaeo- rum & Perſarum Philoſophia, ex Py- thagoricis fragmentis, ex Platonico Ti- maeo, Conuiuio, Epinomide, librisque de Republica, Plotino, Porphyrio, Iam- blicho, Chalcidio, Maximo Tyrio, Plu- tarcho, Apuleio, Martiano Capella, Au- guſtino, Marſilio Ficino atque aliis pro- lixe commantari poteram, praecipua tantum, & quae confuſioni in ſcriptis iſtis legendis euitandae maxime inſer- vire valeant, delibare conabor. Eos itaque Plato in Epinomide ita deſcribit, vteοS αεο να⁰ eſle dicat *ναν α reirm oν⁰ 1 77 Slupcias Attios, s0- Xaι TiHεια *ναροαυ‧, Yäρ απ¾ι NνdW d- rogeics h. e, Genus aereum, tertiam at- que adeo mediam obtinens ſodem, inter- bretum ſaue internuntiorum munus ſiſti- nens, precibus colendum, proſperorum FZarcsge, gratig. Quae omnia latius Perſequitur in conuiuio Platonis Dio- tima: quae omnem naturam Daemo- num inter mortales Deosue mediam eſſe docet, eorumque officium in eo conſi- ere ait, vt humana ad Deos, diuina ad homines referant, horum fſcilicet ad Deos preces & ſacrificia, illorum ad hos leges & ſacra inſtituta, vnde & ρρα.ο. dicuntur in quodam oraculorum a Pro- clo explicato eραÜtο ατιισ Detao T dAſeinο„ν. Atque iſtam Daemonum naturam hac ratione in medio conſtitu- tam, perficere quaſi Diotima ait vni- verſa, atq; ſibi inuicem connectere Per eam vaticinia procedere, ſacerdotum Circa ſacrificia, incantationes, atque ex- Piationes diligentiam, diuinationem omnem, omnemque magicam. Deos enim hominibus miſceri neutiquam, ſed per Daemonum commercium o- mne inter Deos hominesque confici colloquium, ſiue vigilantibus id, ſiue dormientibus obtigerit. Ex quibus haut dubie ſuam Daemonis definitio- J ρμRRATS. 133 nem confecit Apuleius, qui in libro de Deo Socratis, Dazmones, inquit, ſumt genere animalia, ingenio rationabilia, animo pasſiua, corpore aeria, tempore aeterna & Chalcidius ad Timaeum: b. 78. Daemon efßs anima!l rationabile, immor- P. 227. tale, patibile, aeiherium, diligentam hominibus impertiens. Qlae cum ſa- tis, quantum ad praeſens negotium per- tinet, omnibus ſint obuia, prolixius de- ducere ſuperſedemus, diſcrimen, quod inter Deox, Daemonas & animos huma- nos Cconſtituunt, annotaſſe contenti. Poſt Deos igitur Daemonia debutantur, vt habet Tertullianus in libro de anima. Diſferunt autem, vt proxime allegato loco docet Apuleius, a Dirs immorta- libus Daemones pasſtone, ſunt enim iis- dem, quibus nos perturbationibus obno- xii, vnde & religionum diuerſs obſer- vatitnibus, & ſacrorum variis ſüppliciis, Reqes impertienda eſt. Sic & Chalci- dius ad Timaeum: patibile eſſe, dicit, Daemonumgenus, nec immuné a pasſto- nibus, cuius affectus nobis quoque con- ſulat, quippe quibus eo ipſo coniun- gantur, vtque auxilium ferant, conci- lentur. Quod tamen diſcrimen, vt melius pateat, non abs re fuerit, Hiero- clis verba, quibus ille diſcrimen inter Sααοι αανν.υρνα Qqui, vt ipſe ait, nil aliud unt Pythagorae, quam daineres d e- E0:, ſiue Av,hο Platonicorum, & &ορR aaνα τι Conſtituit, adſcribere. Es: εα inquit, rανασιαιnιραυνν ατſ½ Ae&‿ρα παd huisνρα Oαορ dαρα Tu* rrw* cοτσααου¹sY?— ), h. e inter eos, qui natura excellunt, primas atque opti- mus eſt Deus zernm omnium conditor, cui honos debetur ante alia omnia, cum nullo alio honore comparandus. En ti- bi Deum Deorum ab omnibus creatu- ris toto coelo, quod dieitur, diſtinétum. Iam vero b é& nsασααααιραοG i, aτ 9 er aνασ adρν Aαρ*ꝶ voνττο, α⅜ R 3 ara α Pe. 225. b. 40. 134 PART. MI. ara oÿ zveinoHnαοασι α u αρ Rhe iui Adurias eis Aς n ατπααντεuο B* erοαâν., rταρπαXαα⁵ααα vτ⅜ον Oe& rgo6ιαο. 8 αWοε M ννα 2ν οαπνο Tα 6 1⁰ Oeo* bοàiws giv. Méoc Saia H” Tin, & v, ev- ucvoi Hecss Avαια νονs u c vosseg r,“ - sg*ρ, 9 77 r006° Aο 5ů— το. Materαιaα, ν αστſ wo J, 205 Ar†— Ioτ 5„“ doο râ Ato e, oς ⁹ Oes,, α r0con z,“ dXνριWĩÜ .αανσιι 7S RWος d ρ°οο. eρο aναα Xogsvst, riv àααααπωουo αν. ονadsD*αα Jeagiæs v*ν ες.οτιυι 1 Sauσ eWααοι Pανdυb— g aigd* TS Auας nα αν‿ραν⅜νι T α 7é- gara T7s Snéincn, esron etag Tetg AoXα⅓αςτα sabντοαιαιαι nuuo, 9 α eins- èòè νραͤαdπdo â ναDů α Oow rο Ae, , An , xaxiα Aν e, r 5 evενο.. Heakt 4« Socré Tweg ovte ., cigovreg, 940o* soτιſuοο α αMοι.ο αεοα * des, gorres uä 90 2s Diolſes 6ρr⁵ ret* zodhατ—7aνα T e .αDο.n 7§ρ. h. e. In mundo (1.e. inter creatiras) primi ſunt, qui ab ipſo progeniti poft ipſum exiſtere coeperunt, ſne vlla mutatione (quam ex- periuntur Heroes illuſtres, ſiue Dae- mones, horum enim cognitio gradus, atque adeo mutationem, admirttit)nen- te in ipſum conuerſe- & Ene pasſeonté, (quam in Daemones cadere ex Apuleio modo didicimus) deſcendentem in ipfos ab effoktrice omnium rerum cauſa bono- rum participationem tanquam purisſfi- ma ſpecula recipiente. Quos, quae? prae manibus habemus, Pythagorae car- mina Deos immortales paulo ante nomi- nauere, quoniam non moriuntur (h. e. vt paulo antea id explicauerat Hiero- cles, beatam illam in Deo vitam non exuunt, neque vnquam obliuione ſi- ve fuae naturae, ſiue bonitatis pater- nae, occupantur, quod h-umanis men- tibus, in haec inferiora prolabentibus, CAP. VI. iuxta Pythagoreorum Platonicorum- que ſententiam contingit) negue eam, quae? iphfis cCum Deo intenceait, ſimilitu- dinem vnquam amittunt. hiue naturam ſpeectes, Lue debitum ipfis honorem, ſunt, qui iàm porro in armi- nibus Pythagoricis dicuntur Heroes il- huſtres, qui mente quidem ad obifßvem Jomper conuertuntur, & qua in ipſo fru- vntur beatitudine luſtrantun, non vero perinde ac ili ſine mutatione. Eo ipſo namque, quod medii cum Deo vniumur. mutationemque mali expertem recipi- vnt, alia atque alia mentis intentione Deum contemplantes quaſiexiiltant, im- mutabilemque & ſimplicem primorum contemplationem multipliciſua cognitio- ne ſimul & diuidunt & contrahunt, ex- troma ſublimis illorum cognitionis initio- rum ſuorum principiuem ſacienps. Vn- de illuſtres Heroes merito appellantur. Illuſtres quidem, vt, quiboni ſint, & luce vndiquaque coruſèi, mali omnis at- que obliutonis expertes ; Heroes vero, quippe qui quidam quaſß amores Lnt, (medii enim vltima fummis coniun- gunt, vnde & apud Platonem in conui- vio praecipuus inter hos Daemones οο Qicitur) atque oratione pollentese amantes proinde atque diſorti Dei ama- tores, qui a terrena Mtia vita ad diui- nam nos erigant. Hic autem, vt con- fuſio euitetur, dum Daemonibus appli- camus, quae de Pythagorae Heroi- bus νονοοςσ dicit Hierocles, id obſer- vandum ante omnia, quod iam monui- mus, ipſum Hieroclem diſerte dicere eosdem Daemones quoque atque &α² Yéoss appellari, eſſeque medium ge- nus inter Deos immortales & homi- nes, quos c†zαανααι haαιιοονος PaI poſt appellat Pythagorici carminis au- tor. Deinde omne iſtud Daemonum ge- nus rurſum in tres claſſes ab ipſo etiam Platone, quod obſeruauit Hierocles, diſtingui, Medii vero d fvfNẽ te ge⸗ WI⸗ u⸗ an les, DE S0OCEATIS DAENMONITO. 3; diſtingu, in quorum prima poſiti Daemones, Düs immortalibus propio- res, angeli nominentur, in extrema conſtituti, Heroes, in media vero, Daemones boni. Diuerſamque non- nihil tam diuidendi quam appellandi rationem apud Diogenem Laertium ſe- ui Pythagoram, qui dum 9gos , HH geriedr, owas 3 d,“douααυ. ſancit, manifeſte quatuor vniuerſim entium intelligentium poſt Deum clas- ſes conſtituit, in quarum prima Deos immortates Collocat, altera Angelos & Daemones honos Platonis complectitur, quos vno ααQανoονοοπmääine appellat, ter- tia Heroas, qui tertiam Daemonum Platonicorum claſſem abſoluebant, & quarta denique homines, qui in aureis carminibus ατνι⁰ ara ez appel- lantur, quam diuiſionem vbique in ſuo de Myſteriis opere etiam ſequitur Iam- blichus. Ceterum diuiſſionem Plato- nicam Daemonum vlIterius perſequi- tur Ficinus in commentariis ad Ploti- ni Enneadas, vbi ad diuerſas aeris re- giones & varia vitae humanae genera cam reuocat. Quid vetat ipſa eius ver- ba adſcribere? vbt, inquit, ſecundum imaginationem vita diſponitur, erxter- nus dazmon noſter eſt aereus, in aere vi- delicet inſfemo, ac per imaginationem noſzram imcginatione ſua nos agitane: vhbi vero ſocundum rationem viuitur, daemon foris ex aezre medio ratione ſua ralionem verſat humanam: vbi denique intelleltualis eſt vita, dazmon ex dere Jummo per intellgentianz adſpirat in- telligentiae culus doctrinae funda- menta mihi apud Chalcidium quoque deprehendere videor. Clarius illa tra- ditur a Proclo in Alcibiadem, vbi tres Daemonum ordines facit, quorum Primi oeρα+ , ſecundi Aeesiαos tertli οαιιο & νονDορο dicuntur, quibus cMοv†ιρ Oalaetαοtribuitur. Quae X vVero alias paſſim occurrere folet Dae- monum diuiſio, qua quinquefariam illi diuiduntur, in igneos ſcilicet, aere- Os, aqueos atque terreſtres, ea non tam Platonis eiſe videtur, quam recen- tiorum quorundam Platonicorum, ex Orphica Schola petita. Ea tamen et- iam diviſio eodem, quo prior illa, fun- damento niti videtur, dum fſcilicet ad operationes Daemonum, quibus hu- jus vel illius elementi naturam propi- vS repraeſentant, reſpicitur: quo ob- ſeruato via forſan patebit conciliatio- nis cum doctrina Platonica; quae, ipſam naturam Daemonum ſpectans, omne eorum genus a6ροo eſle ſtatuit. Niſire- centiſſimi forſan audiendi Magi & The- vrgi, qui Daemones in ſupercoeleſtes, Coeleſtes, & eos, qui haec inferiora dis- ponunt, diſtribuentes, vltimos hoſce in quatuor illas claſſes ſubdiuidunt. Ce- terum rem rurſum Ficini verbis, qui- bus inter alia in Platonis librum deci- mum de Republica commentatus eſt, oſtendere malumus: nimirum, inquit, ſecundum qiinque vires, quae in mun- danis inueniuntur, quinque Daemonum genera computantur, quorum exnume- ro Coeleſtes quidem Daemones Deorum mundanorum vnitatem accommodate ſe- quuntur, aetherei vero Daemones 1. e. ignei, Deorum eorundem intelligentiam, aeret Daemones rationem, aquei ima- Zinatiohem, terreni veronaturam, quam in Diis mundanis appellauimus vegetäa- bilem. Sub his Orphici collocant Dae- mones ſubterranzos, mundanorum De rum corpora infimo ordine referentes, ſeelerumqie vitores. Quibus non dis- ſimilia habemus apud Proclum in Alci- R P- 812* biadem. Neque quantum mihi con- f. 43. ſtat diuiſio in Daemonas bonos & ma- los vſpiam diſerte a Platone propoſita fuit, wut Porphyrius in libris de Abſti- . nentia, Chalcidius commentario ad “ Platonis II, 276. 9 136 PART. III. Platonis Timaeum, Proclus in Alcibia- dem Platonis, Iamblichus in libro de Myſteriis aliique nonnulli eam propo- nant. Vnde recte Ficinus ad Conuiui- vm Platonis non Platonis, ſed Platoni- corum quorundam & Chriſtianorum *26. eam eſſe agnoſcit. Quod enim Auguſti- nus Steuchus in libro octavo de peren- ni Philoſophia apud ipfum Platonem Daemonas aereos ſtrictiori ſignificatu nil niſi malos genios notare exiſtimat, in eo inſigniter eum falli fupra poſita Pla- p. 220. tonis definitio abunde euincit, & lucu- lentapPlatonicae ea de re doctrinae expli- catio, quam debemus Chalcidio in prae- ſtantiſſimo ad Platonis Timaeum com- mentario, cuius locum ob nimiam proli- xitatem exſcribere ſuperſedeo. Quid quod infirmisſima eiusratio ſitꝰ Ex eo e- nim argumentatur, quod venreia tribua- tur aPlatone Daemonibus, quam àατ eſſe, atque adeo bonis geniis tribui non poſſe variis adductis Platonis locis o- ſtendit. Sane enim mαια ſimpliciter magiam notare poteſt, ſic apud Heſy- chium Pom &ρα explicatur aαν⅜νροEρHd za de, & apud Demoſthenem α1α⅝ Jdemos & éne iunguntur in oratione pro corona. Sed ſatis de obſcuris iſtis Dae- monum diuiſionibus, quae quod ad confuſionem euitandam & diſcrimen inter Deos & Daemonas conſtituen- dum pertinere viderentur, paucis at- tingendae fuerunt. Iſtud vero dis- crimen mutabilitatem paſſibilitatem- que, pro diuerſis Daemonum ſpecie- pus rurſum diuerſam, vt latius dedu- cit Ficinus ad Apologiam Platonis, ab- ſoluere iam vidimus. Addi poſſunt aliae differentiae, quas fuſe perſequi- tur Porphyrius in epiſtola ad Anebo- nem: vbi Deos & Daemones ratione ινιοα quam habent illi ad corporaae- theera, haec ad aerea, ratione item in- telligentiae purae, & naturae incorpo- 6AP. VI. reae eos inuicem differre ſtatuit. Quae omnia tamen diſplicent lamblicho in obſcuro de Myſteriis Aegyptiorum O- pere; qui denique Daemonum a Diis diſcrimen conſtituit ineo, quod Dae- mones a aαάͤ ſint ſenſibus, Dii etiam intelligentiae. Quod illi partibus tan- tum quibusdam mundi, certis videli- cet vrbibus, regionibus, animalibus, plantis, hominibus, hi vero rebus o- mnibus praeſint. Quod illi æouwνwsι quodammodo ſint & α ab iis re- bus, quas adminiſtrant, hi vero cor- pora quidem conſcendant, ab iis ta- men prorſus ſint ſeparati: quod illi miniſtri ſint, iſti Principes: quod de- nique a tendentibus ad geneſin quali- tatibus hi prorſus ſint immunes, mi- nime vero illi. At & diſcrimen Dae- monum iſtorum ab animabus tam ſepa- ratis, quam iis, quae in corporibus adhuc verſantur, paucis expediendum. V- traeque Daemones appellari ſolent. Generatim enim loquendo omnes na- turae ſpirituales, quae cum corpori- bus coniungi poſſunt terrenis, dααaes appellantur (quos vt ab illis proprie ſic dictis Daemonibus, quos uc daiuoas nonnulli vocant, diſtingnat Pythagoras uawz ιαι Jinovas appel- lat, )ſiue corpora reapſe inhabitent, ſiue minus. Inſignis eſt Hieroclis locus in commentario ad aurea carmina rααaα Oonνα Toxα, α ν αα Aοτοουν⅛. me αα Nαιοναα c& Jaαοννοuvvo:J α Sis zhte. Bera aenn, durds 1⁵ Obα οα⁰ α Aασ. 6 r Xοοοσ,. †αν.gs οααι. α ναυυNς is οοRττοαοο α Piie αοναiα οαασανοG Hπ ο αιανι οοοe. .õãõã Daemo- num appellatione hominum animos in- telligit (Pythagoras) veritate & vir- tute inſtructos, quafi danovas ieé. ſCi- entia praeæditos, eos vero deinde ab illis diſtinguens, qui natura Daemonesſunt, mediumque De Deo 5 Socratis / P 79. 64 tinm tan. eli. bis, 80. Ors re⸗ cor- t. il de. ualt. Dae epe. lhuc ſoluunt, terrenos nuncupaltit, vt qit pos- lint in terris verſari, terrenaque cor- pora ſubeuntes in terris habitare. Sic ltaque Daemonas Oéρ & Tesc ta- les diſtinguit: omneque entium ratio- nalium genus Daemonum nomine ap- pellari poſie oſtendens, tres Daüemo- num claſſes conſtituit generaliores, claſſem ſcilicet Daemonum coleſtium hoc eſt Deorum, aethereorum h. e. Dae- monum proprie ſic dictorum, & ter- reſtriuin h. e. animorum humanorum. Speciatim vero illi, qui corpore exſo- luti ſunt, animi, Daemones appellan- tur, vt videre etiam eſt apud Plato- nem in libris de Republica, ex quo id f. 44. Obſeruat etiam Proclus ad Alcibiadem P. 79 De Deo Priorem. Sic Apuleio ſecundo ſegnatu Socratis ſpevies Daemonum ſt animius humanis, p. 79. xutus & liber, ſtipendiis vitae corport ſao abiuratis, quem vetere latina lin- gua lemurem eſſe dictatum ſe reperire ait, honoris gratia Dei quoque no- p. 779. f. 743. men accepiſſe. Atque huc pertinet quod de fine Philoſophiae dicebat Py- thagoras, quem τοοααα & νοονNπσÜο T0ρα οο eſie ait, huc, quae de Aτο τι0α gεια tradunt ſuperſtitioſae Romano- rum caeremoniae, pertinent. Hinc vero factum, vt multi ex Platonis Scho- la vniuerſim Daemones exiſtimauerint eſſe animas corporeo munere liberatas, quorum tamen errorem ſolide euer- tit Chalcidius ad Timaeum, & niſime- moria fallit Iamblichus de Aegyptio- rum Myſteriis, Proclus item in Plato- nis Alcibiadem commentario. Ani- mum vero humanum etiam in corpo- re adhuc degentem Daemonem appel- lari, tritisſimum eſt. Sic Proclus ad Alcibiadem priorem obſeruat a Plato- ne in Timaeo animam rationalem Dae- monem & quidem animalis vocari, vbi ſimul fundamentum, cur Di quoque & DE SOCRATTS DAEMONO. . mediumque genus (entium Mopcv) ab- Mat. 137 animi Daemones vocentur, ediſſerit. Sic paulo ante allegato loco Apuleius. Nam quodam ſignifecatu & animus hu- manus, eiain, nunc in corpore ſetus, Dae- mon nunoupatair. Exemplum eius rei ex vetere Poeta adducii: Diine hun ardorem mentibus aldunt, Euryale, an ſua cuique Deus ſit dira Aupidos Nimirum Deus illi & Daemon pro ſyn- onymis habentur, vnde & de DEO Socratis librum infſcripſit, quo de Daemone Socratis egit. Mox vero addit: igitur & bona cupido animi Deus bonus eſt, vnde nonnulli arbi- Wrantur, vt tam dictum eſt, daizovag dici heatos, quorum Daemon bonus, id Aſt animats virtute perfectus eſt, gqucm noſtra lingua, vi ego interpretor, haud Nciam an bono, gerte quidem meo peri- culo, potenis genium vocare: quoniam Deus, qui oct animus ſui cuinsque, quan- quam ſit immortalis, tamen quodam- modo cum homine gignitur. Similia in- venias licet apud Plutarchum ſub ini- tium quaeſtionum Platonicarum, vbi multis allatis exemplis animum homi- nis Deum & Daemonem dici confir- Sic enim Menander α.α ραν Oεο. Sic Heraclitus 79 οα du- oans daitc. Ipſeque Plato exinde eadem, qua Apuleius, ratione vocem e- uittcw explicat, apud Clementem Alex- andrinum, quod etiam eius diſcipulus Topi Xenocrates apud Ariſtotelem in To- c. 6. picis fecit. Sic Antoninus Imperator in iis, quae ad ſe ipſum conſignauit, paſſim, maxime vero luculente Libro quinto Aaiuoe vocat, quem ſui parti- culam a ſe auulſam Iupiter cuique at- tribuit, praeſidem ducemque ei futu- ram. τ mM &ε ⅞H11 pergit Saoνια α Aρ ½ h. e. hic vero eſt mens cuius- vis & ratio. Eundem paſſim r0 s0αν Scs alper dicit, h.e, genium quem n Strom. II. 138 2 PARZ. W.. in ſo habet quisque quod & aliis Stoicis non infrequens: Senecae imprimis, de Deo Socratis P. 78. ap. Stob. . . . 2 1. Eth. tiam luculente Porphyrius explicat d qui paſſim animum mentem, rationem, diuini päartem spiritus & interdum De- vm appellauit. Iam vero cum promi- ſcue Daemonem animum quoque no- tare conſtet, diſcrimen iam inter Dae- mones ſecundi generis, h. e. zαοαα & tertii generis h. e. νταιν äνιει, ſine aui- mos humanos erit oſtendendum. In eo id potiſſimum conſtituit Apuleius, quod corpora illi habeant aerea, at eo tantum differre videntur ab animis, in hoc terreſtri corpore habitantibus, non vero ab iisdem, vinculis illius iam exſo- lutis. Nam animae quoquea corpore ſe- Paratae aereum aethereumue huiusmo- di bsvνα tribuunt Platonici & æXersI Grres Chriſtiani, quorum opiniones ea de re hic curioſius non perueſtigabi- mus. Poterit tamen corpus iſtud aere- vm diſcrimen aliquod conſtituere, ſi conſtanter & ſine mutatione illud Dae- monibus adhaerere, vt qui ſint &- aνHνι, dicamus, amitti vero ab ani- mis humanis, iisque, ſi bene rem geſſe- rint, reſtitui. Sane id maxime con- veniens eſt doctrinae Platonis, qui a- nimam ſemper in corpore eſſe, in di- verſo tamen, pro conditionis ſuae di- verſitate ſtatuit. Quam eius ſenten- b. 203. eει inquiens Woxn, Setgn ασαα 6, E 1 AEe τ t*dαοας οιανHεν. ρανναια poregor * anertasn αſτ 10σσ 7‿dιο σοM NWπα τποN ροιo, h. e. Pro ſuae conditionis natione anima cor- us inuenit, ſibi conuentens atque ad- aptataum. Magis itaque purgatae cor- pus adhaeret, ad ſpiritualem naturam propius accedens hoc eſt gethereum. At- que hinc eſt, quod Hierocles Daemo- nes ab animis eo differre potius dicat, quod illi minime natura comparati ita ſint ( νοειωτι) vt in terra atque CAbP. VI. terrenis corporibus habitent, bene vero iſti. Rectiusque & clarius juxta mentem noſtram id diſcrimen indicat Chalcidius ad Timaeum, vbi dicit: Daemonem animal eſſe immortale, quia non mutet corpus aliud ex alio, ſed eo- dem ſomper vtatur. Ex his vero etiam diſcrimen Axipévoy ab animis humanis gvοναohdHJος Patet, Vt proinde ea de re addendum nil amplius eſſe videatur. Iam vero de Daemonum corporibus, ſede, officiis, cultu, adparitionibus plu- ra addere animus non eſt, de iſtis enim legentibus Platonicorum Scripta non multum difficultatis oboriri poteſt. II- lam tantum partem attingere placet, quae ad praeſens negotium maxime Pertinet. Receptiſſima itaque Pla- tonis & Platonicorum docëctrina habet ſortiri vnamquamuis animam Daemo- nem, quem Aaineva ounsostbn, vocat, h. e. proprium Daemonem, Iamblichus in ſectione nona Libri de Myſteriis, vbi ex inſtituto de hoc Daemone agit. Mul- ta de eo tam Theurgia quam Geneth- lialogia & Aſtrologia docet, haec e- nim etiam multa ρο rασ rαπ₰ àναα Aaiuo habet, vt ex Vettio Valen- te aliisque veteribus Genethliacis Sel- denus, Salmaſius aliique aeui no- ſtri viri docti obſeruarunt. Quam- vis Nonnulli Daemonem Geniturae, cuius conſideratio ad Genethliacos maxime pertinet, a Genio ſacro, di- vinitus immiſſo, & Genio, quem profeſſionis vocant, diſtingui velint. Nos, praetermiſſis Genethliacis, ea po- tiſſimum, quae ad Theurgiam ſpeétant, perſequemur. Hunc Daemonem ita- que, vitae ducem, Iamblichus, ex mente Platonis, probat Animae tribui ante conceptionem, quod etiam patet ex Echethic. fragmento Porphyrii apud Stobaeum. p. 203. Atque eum non a certa aliqua coeli parte aut elemento ſenſibili, ſed a totius . 7* totin omi ede Rilt ludicat iit: ae. lognie oο. etiam Nmmanis dere leatur. dibi, Usplu. Senim ta non eſt I. Phcet, wime e Dlr. haber emo- t, ke. us in „pbi Mul. eth- e⸗ d dlen- el - un. turae, lacos di- uem inr. po⸗ Gunt, Nita- ente Aute t ex Eclethie⸗ eIih. ,203. celi ed4 tius ſ — f. 42. b. lae: de quibus luculente P. 278. in Alcibiadem priorem Platonis. DE S0 CRATTS DAFAMONTO. totius mundi diſpoſitione, & vita in eo omnigena, deriuari dicit lamblichus: quo ipſo maniſeſte diſtinguitur a Dae- monibus ſtellarum pediſſequis, & ab iis deriuatis, qui ſunt velut aereae ſtel- agit Proclus Ce- terum Ficinus ad Procli librum quar- tum Enneadis tertiae multa habet de his, de quibus nunc agimus Daemoni- bus, vbi & rationem deducit, quomo- do oculis hominum ſiſti illi ſoleant. Au- diamus ipſum: Daemones inquit, Rel- lae ſunt aerei coeti, Cireuitus Nelarum coeleſtium pro viribits imitantes - - — no- que elektione tantin in nos agunt, ſod Plurimum tellarum inſtar ipſa naturg digue radiis ſuts, gugmuis oaltis, ta- mon admodum officacibitg. Quos giuli- dem Wagus, qui congregare Nouerit, pot- erit & videre ceterisquo monſtraxre. tcut & ſolis vadii e veſtigio poſßs occa- JRum, qui per ſe minimo diſoernuntur, a- liguando certis vaporibis congregdti, Ratim ſub ruboris vel paltoris Jorm videntur; O& ſiammia nonnungutam mo- ridie accenſo procul in lino non ceornitur, adhibitis vero lignis apha,'et. Videtur. itaqgue bacerdos Aegptiug Daemonis Plotinici radios congregaſſe, dtquét, (vt Porphyrius teſtig oſi) praeſentium ocu- lis Olend ſe, ſiue colens Deos hoc eo- Pum munere nc impetrauerit, ſiue va- porem certim, Daemonibusqae cogna- um infuderit aeri, quo certo modora- dii Daemonis congregari potuerint. Sod guanam forma coniecit mogus, Plotini Daemonem eſſe ſupremum? gatiqa ſoili- cer non difformi quodam inſtar ridis Julgore venit, ſicut inſimi ſolent Dae- mones imn aere miſto, non ballore iterum vel rübore, ſicut medii nonnunqugm conſnenernnt, ſod lumine puro penitus atque laricmo, quod aetheroorum coeleſtiumque Daemonum oſ proprium. Obſeruandum autem eſt, Daemones 39 iſtos, qui hominibus tanquam proprii addicuntur, ex ordine inferiorum eſſe, iuxta ſententiam Platonicorum: niſ quod pauci nonnulli, vt Socrates at- que Plotinus, ex fuperiore Daemo- num genere duces nacti fuerint, qui Dii proinde promiſcue & Daemones (quod ex fupra dictis patet) appellan- tur. Equidem ſunt nonnulli, qui Dae- monas illos vniuerſum habeant pro ani- mae noſtrae parte, mente ſcilicet, quod imprimis hic nobis obſeruandum: ve- rum ex Platonica Schola nemo, quod ſciam, eſt, qui ita ſentiat. Pythagoreos quosdam ita ſtatuiſſe euidens eſt ex Timaeo, & Iamblichi Protrepticis, a quibus in iſtam ſententiam fere addu- ctus etiam Porphyrius fuit, vt ex eius ad Anebonem epiſtola patet. At ſoli- cite iſtam opinionem explodunt Iam- blichus de Myſteriis Aegyptiorum, & Proclus in commentario ad Alcibiadem priorem. Daemonem itaque huius-Sect. Ix. modi vbi ſortita anima fuerit, iuxta c. 8. puriorem Platonis doctrinam (a qua bag. 313. nonnihil recedit lamblichus, vt in notis ad eum doctifſimus Galeus oſten- dit, Ducem eum nanciſcitur & o=- Xαν rν adiοοder̈: qui ſtatim a- nimae adeſt, eiusque vitalia opera exe- quitur: ipſam ad geneſin deſcenden- tem corpori alligat, totum animal re- git, vitamque animae propriam guber- nat: ita vt ea cogitemus, quae ipſe ſug- geſſerit, agamus, quae nobis in men- tem is induxerit. Eius vero ſuggeſtio- nes hoc percipiamus euidentius, quo magis purgatam mentem, atque adeo ad accipiendas ſuggeſtiones eius magis idoneam habuerimus. §. IV. His de Daemonibus ex Pla- tonicorum Schola paulo fuſius repeti- tis, facilius erit deinceps, quae de So- cratis Daemonio traduntur, percipere. Daemonium iſtud pasſim ſibi tribuit ipſe Socrates & ad facta ſibi ab illo 8 2 indicia 140 PARTI. IIl. CAP. VI. indicia vbique, modo ſeſe obtulerit oc- 1α ₰% 2Re νvντρσ ν oαννπMαα—ια caſio, prouocat. Meminit eius rei prae- rie vναooς τD daaοas dv , Sroi cipue apud Platonem in Euthyphro- dr ahτασ αNπι „ονα ααο ρα ace ne, in Apologia, in Theaeteto & in Zeνn ridhà ₰αα. Haec ommnid tibi eo Theage. Praecipua ex iſtis locis pau- confelio commemorqui, vt demonſtrarem lo diligentius ſunt expendenda, vt ex iis am ſtius Daemonii virtutem, in hac de indole huius Daemonii regctius iu- etiam conſuetudinis illius, guae mihi cum T.I. opp. dicare liceat. In Euthyphrone Socra- ilis imercedit, qui meam umiliarita- Plat. p. 3. tes de Melito conqueritur, a quo accu- tem amant, ratione, principatuin ommnino p. 128. ſari ſe dicit ι zoiusτρν uι o ναOσα nο. obtinere. Multis iguidem ilud aduerſa- gνα Oss, vt Deorum fabram, & qui tur, & his, viut mea conſuetudine vian- nouos fngeret Daezmones, cuius criminis tur, haud licet aliquid a me emolumenti Paulum quoque Apoſtolum coram A- capere, nec quidem cumillis familiariter reopagitis poſtulatum eſſe conſtat: poſſum verſari. Plurimis vero vt fami- quod cum ipſo ſermones miſcens Eu- Liarem me praebeam non impedit, nihilo thyphro inde ait eſſe, quod ſibi Daemo- tamen, etiamſi mecum verſentur, plus v- nium asνι₰ ανοαιũ—! wh h. e. quotidie ad- tilitatis capitunkt., Quorum vero conſuetu- eſſe dicat. Iple vero Socrates in Thea- dinem ſuaſerit mei illius Daemonii virtus, ge, cum ad diſciplinam eius admitti Miomninzſunt, quos tu modonotaſti, con- Theages cuperet: 6σιτ, inquit, Jee tinuo enim magnos progreſſus faciunt. uéiea rapennvo, nol e aαοο dααιαν. Sic & in Apologia Socrates eius rei, vey Jripabviov &i ε r S†τ Daotn, 5 5rαν νρ Qquod priuatim tantum ſingulos adire iae, A et‿ααa.me d, MπWä ·- αdετ⁰νι atque monere per omnem vitam inſti- rT‿†⁹oz τ†——e* ρονoovoovw αm—wiοτι α tuerit, rempublicam vero gerere nun- däν ri Me r& iανN Aαv rνον, α Qquam voluerit, iſtam rationem reddit, Piüias Oeovn, radov 1S† Ar, ι Quam &alias ſaepius ex ſe Athenienſes Sà o *‿àe Hi, mihi Daemonium, audiuiſſe ait, quod Daemonium fſcilicet quod diuina ſorte a pueris me ſequitur ſuum ipſiobſtiterit. &r σ Aτνταο, in- & ducit. Eſ vero ilud vox, quaé quot- quit, àr Mo Räésr ri “ aHαμνον νρ ies audita fuerit, abſtinendum eſſe monet Tas Daun oο n α Tâ YααHυ r nco H²⅜ abeo, quod facere animum indureram, day Me/ur νρUuleòrο sο ϑ r Sro &α² nunquam vero, vt quicquam ſiſeipiam, a rαααιπ⁰ dειιoνν cv Ti eοαμρνM Jſuadet. Etſe amicorum quis mecum , 5ra* agrat, A droοröιsGv. T818 3 . . . . „7 „. 5 . communicauerit quippiam, voxque illa av MeRXDWο e‿ααο..õ*X HMutisrei caltſa ſt, ſe exeruerit, id quoque, de quo conſulta- quod penos me ſit diuinum quiddam &- tio inſtituta fuit, omittendum eſſe monet, Daemonium, vox guaedum, quam qui- nec fieri ilud patitun. Hocque vbi dem Melitus in accuſatione ſua debac- exemplis aliquam multis confirmaſſet, chatus diſerte perſfrinxit: Huius vero addit: Tadra d zdrra Aona o r.ι ausſpiciis a pueris vſus ſum. Vox nimi- dvauig An 1& autoi* Trerâz* X es ra um quuedam eſt, quae«, vbi ſo erverit, v*οτιρας τ ε α diao ‧ ‧Lτνoν 1 ſomper me reuocat ab eo, quod facere rar Riarar zonρααιρναο ουν inſtituo, nunqguam vero ad Jfaciendum T1, α S S sre PeXαDNαα. gtippiam impellit. Atque hoc oſt, quod 2 p. 3. ker uas dae r s. s , dio mihine res quidem ciuites capeſſam im- r6 o Tgrο .Sd.â ie woHM⁵ο Pedimento eſ. Et in eadem Apologia, σ ανaιſ .ν daXαdιNdοονς ADeXSν. exX eo potifſimum Socrates colligit ni mali . i, hil ali mali eſſe in morte, Areopagitarum iudi- cio ſubeunda, quod nullo ſigno Dae- mon ſe ſiue domo egredientem, ſiue verba coram iudicibus facientem, pro- hibuerit. vam, inquit, 6ri dgat eRoο èèͤ ao PAoα Ar,doss as al, ascd dgien, 74 Péverer. „ 7a oαρρορoσρα οα Pau rucn, 78 Jainolis, e9“ e vα οροοαοασαν Y*αονoσνo ρ1 Ado ανα A “, α rdrv S αααιοιοσσι suνſπιαπα Ai† aιοοουα νιαοο νοαιο. vorl bSoooπdρρορ τιο οονσεdVůH ο aαoo, ra— Ti, ν‿ aοααüuιαA, ri , voiτα N— 1a ανιαιο .αραα να ρασ Eicyt. S6 6⁵ cino Jey zvartc o Tο 1 Des gedon, r uiza AusauvoονοsνDdνον%ot s 1 dashebon, *r⁸ sr Tο Noοναο “ 5Mτiv oνο*. 8́ ð e Réoτ erak. vvyt ο Sdres 7 eo Tabve rv zcäir, r e, sρα☛ Svl, r & νο vανααυdoNn, u. T1S* dai†αο να —- 2èl êõðõ oi 10 uααρν+νιρο ο ααι* ρooρ*dokt. Volo vobis indicare, quid ex eo, quod modo mihi euenit, mihi in mentem ve- nerit. Male hic Serranus: Indicare vo- bis volo, quaenam ſit mea iſtius caſus in- dicatio. Tota enim orationis ſeries euincit, hoc ſibi velle Socratem: ſe ex eo, quod nihil prohibuerit Daemon, colli- gere, mali nihil in iis, quae ſibi obuene- rint eſſe, non vero ipſum caſum ſibi ob- venientem ſe praeſenſiſſe. Nominati- VIIS itaque mihi eſt 7 σαανααο, aC- cuſatiuusi; hoc res ſignificata, illo ſi- gnificans notatur; contraria vero o- mnia ſequitur Serranus, perperam, niſi fallor, & repugnantibus verbis ſequen- tibus, ſed pertexenda loci interpreta- tio eſt. Mihi enim, ita pergit: O Iudi- Ces, aliquid dicta mirabile euenit. Fa- miliore nimirum mihi Daemonii mei prazſagium, qnteacltae vitae meae tem- boribus freqens admodum mihi obtigit, in exi li guoq;, momentirebus prohibens, DE CGENITO SOCR ATISOSOS V 141 E quid parum conueniens facere para- rem. Iameg, quae videtis, mihi olue- nerint, guat ſane malorum maxima ali- quis éſſe arbitretur. Mihi tamen ne- git mane domo exeunti diuinum iſtud adubrſatum eſt ſgnum, neqgue locum huncce conſèendenti, neque dicturo vel in vno verbo obfint. At ſaepe me alias dicentem in media oratione cohibuit. In to vero negotio nulli, ſiut operi, ſaue Jermoni meo aduerſatum oſt. Quam aque cauſam eius rei exiſßtimem? Di- cam vobis. Nimirum hoc omne, quod Mihi euenit, bonum eſſe videtur. Haec ſunt inſigniora Platonis loca, qui- bus Daemonium Socratis deſcribitur, quos ante oculos habuiſſe Apuleium, Plutarchum, Maximum Tyrium, Pro- clum, Ciceronem: ex noſtris Minuti- vm Felicem, Tertullianum, Clemen- tem Alexandrinum, Chalcidium, Eu- ſebium, Lactantium, Gelaſium, Euſta- thium, Suidam aliosque, vbi de hoc So- cratis Daemonio agunt, abunde patet, quorum proinde locis, nil ea de re no- vi nos edocentibus, hic adducendis me- rito ſuperſedemus. Ne tamen quod vid. A- vnico Platonis teſtimonio hactenus ni- nen. x. ti videtur, inter fabulas reiiciendum gid. a- Penitus eſſe aliquis exiſtimet, cum & pol. alia multa de Socrate credatur finxiſſe, comm. & neglecta Socratica ſimplicitate ad Py- Macrob. thagoricas reoavoNhονρâαοο,., & Aegyptio- I. . apnd rum commenta, quod acerbe in Epi- gaſeb ſtola ad Aeſchinem in eo reprehendit praepar. Xenophon, fuerit procliuior; ipfum XIV, 12. quoque audiemus Xenophontem, puri- b- 817. oris doctrinae Socraticae ſectatorem acerrimum. IIIe igitur in quarto me- morabilium Socratis libro, Hermogeni, vt contra Meliti accuſationes ſe defen- deret Socratem monenti, eum reſpon- diſſe ait. Sopu s*ρρ 7 & iρνοα Spevrigat Ts r T Jecaαςε a‿τπο- iag ivavrc , 1 õ :Quum modo 8 3 conarer, 142 PARZYI III. conaret, mi Hermogenes, meditari defenſionem ad iudices, Daemonium aduerſatum eſt mihi. Regerente au- tem Hermogene mirabile prorſus hoc ſibi videri; perrexiſſe Socratem: av- Aαοι α ροα Jun: OsXτ⁵ον Mνν νε Tαςρ— NeνDιν r& Gia i.. Lune vero mira- ris Deo videri potius eſſe hoc me tempo- CAP. VI. ſus, patrauit ea, quae mortis cauſa ipſi extitere. Vnde & mortis ſupplicio iam proximus, VItro fratri ſe ad mortem proficiſci fatebatur, quod Socrati mo- nenti non obtemperaſſet. Sed nec il- lud praetereundum eſt, quod a Dae- monio ſuo admonitus Socrates cladem Athenienſium in Sicilia praedixerit, vt lan eſſte ten di⸗ tio re viuendi finem facere? Alios verote- eſt in eodem Platonis Dialogo, & apud p. 129. 7 Gcio'T) ſtes infra loco magis opportuno addu- Plutarchum de Genio Socratis & in p. 50b. eee eſe cemus. Vita Alcibiadis. Cladem puta, quam, Ni- P 129. go. Ekel cia Nicerati filio praetore, Syracuſas ob- 351. r. §. V. Verum inter exempla potius ſidentes Athenienſes accepere, quam p. 540. indiciorum Socrati a Daemone ſuo fa- luculente adeo Thucydides Lib. 7. Plu- b. 33 1. orum iſta locum forſan merebantur, quorum haud contemnendam meſſem veteres nobis offerunt. Sic enim Charmidae, Glauconis filio, quem ad Rempublicam capeſſendam Socratis o- pera adductum eſſe, XNenophon narrat, & cuius paſſim cum laude mentionem. facit Plato, cum Socrate de adeundo Nemeo certamine conſilia communi- cante, obſtitit Daemon. At iuit Nihi- lominus Charmides, quod peſſime ei ceſſiſſe conſilium, Plato memorat in Theage, & qui ab eo idipſum accepit Aelianus in Var. Hiſt. Non minus memorabile eſt alterum eodem loco a Platone commemoratum exemplum. Timarchus & Philemon cum Socrate conuiuabantur, de Nicia Heroscaman- dri filio vero interficiendo cum inter ipſos antea conueniſſet, Timarchus, vt exſequeretur quod decretum fue- rat, ex conuiuio ſurgens, quidais, dice- bat, Socrates, vos quidem bibite, mihi vero eſt ſurgendum, vt aliquo profici- ſcar, mox autem, ſi ita ſors ferat, ſum rediturus. Socrati vero, iſta dicente Timarcho, coeleſtis vox obtigit, ille- que adeo Timarchum ne exiret, prohi- buit: paruit ille, &;altera vice exiturus a Socrate iterum monitus, paruit iterum. Inſcio autem poſtremum Socrate egreſ- tarchus in vita Niciae, & Diodorus Si- culus in Bibliotheca deſcripſere, & quae mortem Imperatori, vitam morte grauiorem ad latomias condemnato ex- ercitui attulit. Nec diſſimile eſt exem- plum, quo eodem loco agmen huius- modi exemplorum claudit Plato. Thra- ſyllum nimirum in expeditione aduer- ſus Ioniam atque Epheſios ſequi conſti- tuerat Sannio, Cali filius: prohibuit conſueto ſigno amici eius, Socratis, Dae- monium, auguratus inde expeditioni triſtem euentum Socrates fuit, mor- tem vero Sannioni. Vt reſponderit vaticinio euentus, non docet iſto loco Plato, vel ipſe quem loquentem indu- cit Socrates. Tempus enim, quo iſta, quae in Theage refert Plato, a Socrate prolata fuerunt, finem expeditionis Thraſylli anteceſſit. Quem infauſtum adeo ignominioſumquefuiſſe, vt ae- reum trophaeum in Athenienſium op- probrium erexerint Epheſü; ipſi vero Athenienſes, ſub Alcibiade militantey, commercium eorum, qui Thraſyllum Ducem fuerant ſecuti, non minus ac ſi contagium eius metuerent, refugerint, ex Plutarchi Alcibiade diſcimus. His p- 207. addi poſſunt, quae Cicero collegit prae ſagae iſtius virtutis a Daemonio Socra- tis profecta ſpecimina. Narrat ille eum, cum en qua⸗ ret? wi⸗ tum L. 1. de ate ⸗ oi lortem tl o- llec . ADee. nden tit, Vt Tapud 1 lih, G in de t. J. d. 100, JuuNb. o, 7 Dlu. . 314. rusi⸗ e, & morte 10 ex- Thra- duer- uſti. buit Dae- coni mor⸗ derit loco ndu- ſta, crate lonis ſtum t ae⸗ 10- ero Ues, Tum al rint, His 207. le 1I. Ce ae Dir. c. r. z4. eum, cumm DE CEFNIO S50OCRATISYS 143 cum Critonis ſui familiaris oculum alli- gatum vidiſſet, quaeſiuiſſe, quid eſſet cumque ille reſpondiſſet, in agro ambu- lanti ramulum adduétum, vt remiſſus eſſet, in oculum recidiſſe: tum Socra- tem, non enim paruiſti mihi reuocanti, dixiſſe, cum vterer qua ſoleo praeſagi- . tione diuina. Non abſimile eſt, quod de Genio Theocritus apud Plutarchum ſe prae- Socr. p. ſente factum eſſe teſtatur. Obambula- 580. pant nimirumad Symbolum & ad An- tocydis domum, nota Athenis loca, So- crates, variis ipſi cum Euthyphrone i0- cis ſermonibusque intercedentibus. Subito autem ſubſiſtens, reliquis, vt idem facerent, perſuadebat, moxque conuerſus per vicum arcas fabricanti- vm diſcedebat, ceteris quoque, qui iam praeceſſerant, Feuocatis, monitis- que, ſe, vt hac diuerteret, a genio ſuo eſſe admonitum. Paruiſie Socrati ita mo- nenti cum Euthyphrone Democritus ait ſeipſum. Alios autem nonnullos, Socratico genio illuſuros, aliam viam eſ- ſe ſecutos, Charillo quoque tibicine ſibi adiuncto. His igitur per viam ſculpto- rum, iuxta curias iudiciarias, euntibus porcorum turbam, quae coeno antea volutata fuerat egregie, occurriſſe, eos- que, cum quo cederent non haberent, partim proſtraviſſe, partim luto miſere commaculauiſſe. Non impune iſti So- cratis contempſerant Genium: at maio- re etiam ſuo malo illi, qui in pugna ad Delium vna cum eo victoribus Boeotis terga obuerterant. In iſta enim fuga, vna cuml achete, Praetore, & ceteris fu- gitiuis, in triuium delatus Socrates, ea- dem qua ceteri fugere noluit. Quibus quaerentibus, cur non eadem via perge- ret? deterreri ſe a Deo dixit: eos vero, QAquialia via fugerant, in hoſtium equita- tum incidiſſe narrat Cicero, loco paulo L. I. de ante allegato. Eiusque rei apud Plu- Diu.c. 5 tarchum quoque extat memoria, Py- rilampae, Antiphontis filio, qui eidemde Gen. fugae interfuerat, teſtimonio firmata. Socr. p. Hle enim vna cum aliis, qui in Boeoto- rum equitatum inciderant, accepto vul- nere captus ab hoſtibus fuit, factusque adeo ab Athenienſium Legatis, qui pa- Cis ineundae cauſa ad Boeotos aduene- rant, certior, Socratem cum Alcibiade & Lachete per Retiſtam deſcendiſſe, ac domüũ feliciter euaſiſſe, multis incuſavit ſeipſum, pariter atq; amicorum ſuorum quosdam, & manipulares, qui cum ipſo Ppraeter Parnetem fugientes ab equiti- bus Boeotis fuerant interemti, quod Socratis genio non obtemperantes alia, quam qua ipſe ducebat via, a prœlio pro- fecti eſſent. Noui poſtrema iſta omnia fi- dem amittere, ſi ſtandum Athenaei ſen- tentiae, qui libro ſexto Dipnoſophiſta-cap. r5. rum & allas vnquam militlam ſecutum eſſe Socratem negat, & expeditioni ad- verſus Boeotos eum interfuiſſe minime vero videri ſimile ſtatuit. Cuius ſuſpi- cionis contagium, ne ad alia quoque, quae de Socrate retulimus hactenus, perueniat, non immerito nobis metu- endum eſſe videtur. At bene ſeres ha- bet: ſane tales ſunt Athenaei ratiun- culae, vt dum maxime in dubium ad- ducere aliorum fidem laborat, maxime ipſius periclitetur diligentia atque au- toritas. Quod enim ex Platonis Cri- tone Platonem, qui pugnae ad Delium Socratem interfuiſſe, Pariter ac ad Am- phipolin & Potidaeam, in conuiuio & Apologia memorat, mendacem parum memorem eſſe euincere conatur, id in- feliciter admodum ei ceſſit. Verum enim quidem eſt, diſerte in Critone Pla- tonem teſtari, quod nunquam Socra- tes vel ad ſpectaculum vllum, vel aliam ob cauſam, extra vrbem profectus ſit, niſi ſemel ad Iſthmum. Verum idem etiam Plato eodem loco addit, eum nun- quam alio extra vrbem profectum eſſe, L. 11. ſegm. 1 loc. cit. 144 niſi forſan militiae cauſa aliquo iuerit. Quae vltima verba cum mira oſcitantia vel praetermiſerit Athenaeus, vel in ex- cerptis ſuis non annotauerit, ipſe recéti- vs negligentiae, quam obliuionis & ma- lae fidei Plato, accuſatur, vt dudum ⁊c zdvuCaſaubono obſeruatum fuit. Re- tius proinde mentem Platonis perce- pit Diogenes, de Socrate inquiens: 22 gyalas * 2 Dey O, zα zänrεο α l 7rXν &α+ õ h. e. vt pere- gre ageret, opus non habuit, Rcutreligui Philoſophi, niſß militige gratig. Quod vero Athenaeus ex Thucydidis argu- mentatur ſilentio, eo loco habendum, quo alia eius generis argumenta, quae negatiua Dialecticorum filii appellant, jure meritoque cenſentur. furdum eſt, quod Athenaeus putat, Socratem inter medias Deliacae fugae trepidationes fortitudinem tamen ani-- mique praeſentiam retinuiſſe, fruſtra- que adeo hac quoque ex parte ſuſpecta redditur Platonis ea de re narratio. Au- diamus enim, vt rem Diogenes deſori- bat. Ile, fugientibus Athenienſibus ceteris, Socratem lento paſſu abiiſſe dicit, ſaepe clam retroſpicientem, & Vl- ciſci paratum, ſi quis inuadere tentaſſet. Quid quod antequam fugam arripuit, ſtrenue rem gerere potuerſt. 10 2d c. 31. Pertinet locus Simplicii ad Epicte- tum: qui eum fortiſſime pugnantem, & per hoſtile agmen ſe recipientem in- ducit, ita, vt nemo perſequi eum au- ſus fuerit, magnitudine animi perter- ritis omnibus. At & in hac ipſa pugna, quae infeliciter adeo ceſſit Athenienſi- bus, Nenophontem equo delapfum, ex raeſentiſſimo vitae periculo eripuit, quod praeter Platonem grauiſſimi au- tores, Strabo libro nono & Diogenes in vita Socratis teſtantur. Neſcio ita- que, quid ſibi velit Athenaeus allegato de Socrate Herodici Cratettii loco, qui Nec ab- PART. III CAP. VI. nil aliud probat, quam fugiſſe Socra- tem, niſi quod maxime in eo maleuolum animum prodat, cui vt ſatisfaciat, cau- ſae, quam praecipue agit, nocere ma- vult. Aperte enim Herodicus Deliacae fugae interfuiſſe Socratem teſtatur. Quod etiam probat ab ipſo Athenaeo allatus Antiſthenis locus, quamuis in eo ille errauerit, quod iſta occaſione con- ceſſa a Socrate Alcibiadi militaria prae- mia tradat, cum ad Potidaeam hoc fa- ctum eſſe certiora argumenta euincant. Quam Antiſthenis confunonem ex eo natam eſſe puto, quod, ſicuti in Poti- daeenſi pugna Ariſtidis latus texerat, atque ita praemium, quod ei conceſ- ſit, parauerat Socrates; ita ad Delium P. 155. fugientis pedibus Socratis latus texerit Alcibiades eques, cuius rei autor no- bis Plutarchus eſt in Alcibiade. Ve- niam itaque nobis dabit Athenaeus, quod eius fuſpicionibus, Platonis & Antiſthenis, quos tam recente rei me- moria impudenter adeo mentitos eſſe probabile non fit, Herodici item, Plu- tarchi, Strabonis, Diogenis, grauiſſi- morum certe autorum, teſtimonia præ- feramus. Atque ſic eius quoque, quod VItimo loco attulimus, ſpeciminis diui- nationis Socraticae paulo firmior fides perſiſtet, cui multa alia addi poſſent, Din. I.54 ſi, quam tempori debemus, bonorum ſcriptorum cladem euadere licuiſſet Antipatri libro, in quo, vt a Cicerone habemus, colleéta permulta erant, quae mirabiliter a Socrate diuinata fue- runt. de Genio §. VI. Iam, vt in ſummam colliga-Socrat. p. mus, quae in hactenus a nobis allatis 589. locis obſeruanda potiſſimum videntur de Socratis Daemonio; a pueris ei illud adfuiſſe videmus; quo pertinet, quod a Plutarcho memoratur oraculum, quo parens Socratis, Sophroniſcus, monitus fuit, vt ſineret eum agere, quicquid in mentem doer. euolum C- Ere mx- eſtatur. benaeo lsineo he con- in Prae- hoc fa. inomt. nex e n Poti- eNert. conceſ. Deliumt. 15. texerit or no- Ve- enaeus, nis & i me- 8 elle „MW⸗ tauich⸗ lapre- Abod duI- F fides ſlent Dinlz oroN cuillet erone rant, afue⸗ de Genio Aatis 509. jentur iilud Juod quo nltus nid in entenn Cc. I. DE CENIO S0CRATIGS mentem veniſſet, & neque vim faceret, neque alio abduceret, ſed, quo propen- deret puer, eo ipſum tendere pateretur, ſed vota pro eo aſſidue Ioui Forenſi & Muſis faceret, de cetero nil curioſe in eum inquireret, habere eum in ſe du- cem omni magiſtro praeſtantiorem. Hoc vero ſuperioris cuiusdam Numi- nis nutu ei obrigiſſe, & Oca geoi- ga, vt ipſe ait in Theage, quam νas roHαατπ. in libro ſeptimo Ilontαςν vοαοα Aelianus. Exeruiſſe autem ſe hoc Dae- monium in iis tantum rebus, vbi praeſa- gio, non vero vbiconſilio opus erat, gra- ves tradunt autores, diſerte Apuleius, p. S87. 88. Vbi de hoc Socratis genio agit: Gera- tes Deum ſuum cognouit & coluit, ac Propterza eius cuſtos, prope dicam, par contubernio, & praemonenda praemo- L. 1 I. nuit: Pcubt tamen interfectis ſapientiae Ohicin, non onſelio, ſod Prdeſagio indige- bat: vt vbi dubitatione claudicaret, ibi diuinat ione conſeſteret. Huc refero quoque Plutarchi verba, quando 7 0o- oπτ i Tev v, fſacultatem vi- dendi vitam moderantem, Socrati Dae- monium adiun xiſſe ait: Hasn ro rρ— deν iνοοτια Dαα&ν *αÜαÜιh dWn d- AMeis α1 οοραααοαοννπος vν: guae in anteriora tantum & fu- turqa tendens, lumen rebus obſodris ac- cendit, & quae humana prudentia at- ingi nequeunt. Vt adeo manifeſtum euadat ea, quae ratiocinando aſſequi poterat, Socrati genium non ſuggeſſiſſe. Hinc etiam Diogenes ra s;Nosſa zoo= ſegm.33. uai,, dicit genium iſtum, i. e. futu- Diſl.xvI. T'a Praedicere, & Maximus Tyrius in genere Daemones huiusmodi ibi de- mum, vbi deficit ratio, ſuppetias ferre docet. Addicebat autem Daemon So- crati non tantum vbi ipſi, ſed etiam ami- cis aliquid cauendum eſſet. Cauen- Diu. I.54 dum inquam, nunquam enim, vt Ci- ceroni etiam obſeruatum eſt, & ſaepiſ- uz ſime apud Platonem teſtatur Socrates, impellebat, ſed reuocabat. Quo ſpe- ctat etiam Clementis Alexandrini lo- b. 31I. cus, vbi Deum cauſam peccati non eſſe oſtendens, licet ea non impediat, a So- cratis genio exemplum petit. Ka) 1 Vougarei, inquit, 19 daibsnor Arrov . 8. i Aun .αωνον, α„MMα οσν ο v,., e d E 1 pos†νHv. Namque & Serati Dae- monium non eo, quod prohiberet, cauſa erat, ſod quod impelleret, quamuis im- Pulerit nunquam. Quae verba male accepit doctiſſimus interpres, quod contextus nulla ratione habita ea verte- ret, & geminam negationem ad idem participium ννπαιντε†—ε“rοεt, cum tamen prior ad praecedentia verba reſpi- ciat. Ceterum voce intercedente, quam generalius onuas nomine quoqne deſi- gnat alicubi, ſe admonitum fuiſſe a Dae- monio ſuo tum ipſe Socrates apud Pla- tonem in plerisque locorum ſupra alle- gatorum teſtatur, tum alii, Platonem, vti b. 82. videtur, ſecuti. Sic Apuleius, Plutar- chus atque alii ſe accepiſiſe teſtantur. AdditquepPlutarchus, Simmiae fide, tan- P. 338. quam iactatores inanes, Socrate repre- henſos eos fuiſſe, qui per ſenſum viſus cum Diis ſibi intercedere commercia di- cerent, illis vero, qui voces diuinas ſibi oObtingere faterentur, animum eum ad- vertiſſe, cumque iis ſerio & cum ſtudio quodam fuiſſe verſatum. Quod ne- ſcio, an ſatis cum celebratiſſima, quae Socrati paulo ante fata ſua obtigit, 2e poſſit conciliari, qua ipſi mulier eximia venuſtate, & candida veſte, oblata fuiſſe dicitur, nomineque appellato iſtud Ho- mericum occinuiſſe: Tertia te Phihiae tempeſtas laeta locabit. Rem habes apud Platonem in Critone, a quo Ci- cero in libris de Diuinatione, Diogenes in vita Socratis, & Chalcidius in Ti- maeo eam accepiſſe videntur. Forte tamen non per ſomnum oblata, ſed ea, T quae de Socr. fides. 146 . PARL. II. quae vigilantibus obtingunt, viſa, So- cratem reieciſſe Plutarchus iudicat. At ne ſic quidem ſcio, an ſatis tuta ſit ſiue Plutarchi, ſiue, quem adducit, Simmiae, Sane alia mens eſt Apulei, qui Geniò p. non auribus modo, ſed & oculis Daemo- 33 nis ſui ſigaum Socratem vſurpaſſe arbi- trabatur. Et ne ſine ratione ſta ſentire videatur, ſubiungit: Nam frequentius non vocem, ſod ſgnum Diuinum ſbi obla- tum prae ſe ferebat. Mox, addit: id lignum poterat iphius ſpecies habuiſſe, quas ſöolus öbcrates cerneret, ita vt Ho- mericus Achilles Minernuam. plerosque veſtrum hoc, quod modo dixi, contatius credene, & impendio mirari Jormam Daemonis Socrati vuſtatam. At enim Pythagoricos oppidomirari ſolitos, l guis ſe denegaret vnquam vidiſſe Dae- monem, vt reor, idoneus autor eſt Ari- Noteles. Quod ſi cuiuis euenire poteſt Jacultas contemplandi diuinam ehfi- giem, cur non dpprime potuerit Socra- ti, quem cuilis amplisſimo Numini ſapi- entiae dignitas coaeguarat. At haec fateor Pythagoricis & Magicis Apuleii, & recentiorum Platonicorum ſomniis, quam puriori Philoſophiae Socraticae mihi magis conuenire videntut. §. VII. Haec igitur ſunt, quae de iſto Socratis Daemonio maxime obſeruan- tur. Iam de eo, qualis fuerit, ater an al- bus, an ipſa Socratis ratio & bona mens, cum quadam auuνoοτν coniuncta, quae imminentia pericula eum cauere pru- denter doceret, celebris eſt, & iamdu- dum agitata quaeſtio. Nec defuere ex Socraticis, qui ea de re certiores fieri cupientes, ipſum interrogarent Socra- tem, quid per Daemonium ſuum intel- de Genio ligeret. Quod ſeipſum feciſſe Simmi- Soerat. p. as Fefert apud Plutarchum, ſed nullum 588. ille ab eo reſponſum ſe accepifle ait, quamobrem etiam poſtea nunquam in- terrogationem repetere auſus fuerit. Crodo 6AP.vIr M Et ſane vix dubito inter Socraticos, de genio ſuo verba facientem Socratem audientes, plerosque de media quadam inter Deos hominesque natura, cuius nutu ille regeretur, id accepiſſe. Sane enim recentibus adhuc Pythagorae, Empedoclis, & eius generis Philoſopho- rum dogmatibus, aſſuetae erant eorum aures huiusmodi doctrinae. Vt tace- am amorem & exiſtimationem, qua di- ſcipuli praeceptores plerumque proſe- quuntur, facile illum ſenſum verborum Socratis ipſis perſuaſiſſe, qui honori praeceptoris maxime conducere vide- retur. De Platone ſane ex illis, quae hactenus diximus omnibus manifeſtum eſt, eum vel ipſum ita ſenſiſſe, vel aliis, vt ita ſentirent, perſuadere voluiſſe. Eumque ſequitur tota recentiorum Platonicorum ſchola, quae valde in di- gnitate huius Genii, aliisque, quae ad eum pertinent, celebrandis, eſt inge- nioſa. Proclus in Alcibiadem, ex quo genere Daemonium Socratis fuerit, curioſe indagat, diuinum eum fuiſſe ait, vt qui Deus in Alcibiade at-P. 43. que Apologia appelletur. Rationem etiam addit: animarum, inquiens, diui- narum, quae intelleltualem vitam elege- runt, Daezmones ſunt diuini, in Daemo- num quidem genere ſiummi. Et paulo poſt: Merito itaque socrates Daemonem IJuunm appellat & Deum,tanguam exDae- montm ordine ſimmum, quapropter per- Ffectus Socrates erat, tali ſeilicet Dae- mone gubernatus, & ad einsmodi ſui Daemonis normam ſoſo dirigens Vn- de porro patet, Daemonem hunc ex eorum genere fuiſſe, qui circa animas in altera illa & coeleſti vita verſantur. P- 43. Nam, quae eſt ewusdem Procli doctri- na, circa animas, quae ita vitam hie agunt, tanquam mox adſublimia redi- turae, Daemon hbic idem eſt atque ſuper- ne. Circa minus perfectas vero, alius quidem b. 350. 7 guidem eſßt ipſe ſecundum eſſentiam PDaemon, alius autem, qut vitam nuper e.litäam comitatir, quem aτ οτνοονα/» 7& Gis Platonici vocant. Atque hu- lusmodi Daemonem non Socrati tan- tum praeſto fuiſle, verum & Plotino, loco allegato Proclus tradit. Sic & Plo- tinum, & Iamblichum, atque Porphy- rium, licet de Socratis Daemonio ſpe- ciatim ipſis non ſit ſermo, ex iis tamen, uae in genere de Daemonibus docent, ſentire manifeſtum eſt. Eandem ſen- tentiam aperte tuetur Chalcidius, tam vbi de Daemonum natura ex inſtituto agit, quam vbi peculiari opera de So- crate & eius in diuinando virtuti- bus loquitur: Denique etiom, inquit, viglanti Socrati non deerat propitia diuinitas, quaz einsdem moöoderatur alus, vt Plato demonſtrat in Euthy- demo. Et paucis interiectis: Egers enim imbecilla hominum natura prae- Sdio melioris praeſtantiorivque natu- r6. Et iterum: Nec vero dubita- re fas eſt, intelligibilem Deum, pro bonitate naturae ſuge, rebis omnibus conſulentem, opem generi hominum, quod nulla eſſet ſibi cum corpore cnciliatio, diuinarum poteſtatum interpoſitione fſer- re voluiſſe. Nec opus eſt ad Apuleium prouocare, qui per totum, quem de Ge- nio Socratis ſcripſit librum, in illa ſe eſſe ſententia prodit, Daemonem quendam ex mediatoribus, qui inter diuinam & humanam naturam intercedunt, Socra- ti praeſto fuiſle. Tardius Plutarchum nominamus, vt qui de Socratis genio ſceptice diſputare videatur, allatis alio- rum ea de re ſententiis, nil ipſe defini- ens,ita tamen, vt in eam, quam hucusq; expoſuimus, maxime videatur Pro- cliuis. G§. VIII. Ab his ex recentiſſimis Pla- tonicis viri quidam doctiſſimi non diſ- ſentiunt. Nominandus ex illis primo DE SOCRATIS DAEAONTIO. loco Marſilius Ficinus, qui luculente hoc argumentum tractauit in Com- mentario ad Platonicam Socratis Apo- logiam. Vbi, vt cetera mittamus, & quaeras, inquit, qualis Socratis Dae- mon fuerit, reſpondebitur igneus, quo- niam ad cont emplationemſitbtimiumeri- gebat; Item saturnius, quonigm inten- lionem mentis quotidie mirus in modum abſtruhbebat a corpore, non prouotabat vn- guam, quia non Martius, ſod ſaépe aba- Aoοnnibus reuocabat, quia ènturnias, Sic petita ab elementorum & planetarum qualitatibus deſcriptione naturam So- cratici Daemonis explicat: quem in Commentario ad Plotinum quoque exp.272. cognatione Daemonum cum elementis exponit, vbi tamen aereum facit Socra- tis Daemonem. Verba eius ſunt: Plote- numigitet atque souotem praeſtanticſe- miim inter qereos dutcit Daemon. Imo & oſtendit, quomodo continuata, quam Platonici vocant, *ιαεοÜ per eum cum ſummo Deo Socrates coniungatur. Ae- reum enim, qui Socratem ducebat, Dae- monem, ipſum a quodam inter aethe- reos praeſtantifſimo duci ait, ducto ſi- militer a quodam inter coeleſtes Dae- mones optimo: vt ita Socrates conti- nuata ſerie moueatur a ſummo: quae fa- cile intelligent, atque cum aliis Plato- nicorum, Deum Socratis Daemonem dicentium, conciliabunt, quibus ſupra dicta recte percepta fuere. Vt vero de Ficini ſententia amplius conſtet, mouet ille de Socratis Daemonio quaeſtionem: an ipſum intellectum eius poſſimus Daemonem nuncupare quod fieri poſ- ſe affirmat, cum & in Timaeo dicatur ſupremam nobis animi partem Deum tanquam Daemonem tribuiſſe: & in Sympoſio ipſe mentis amor ad diuinam pulchritudinem contemplandam Dae- mon nominetur. Attamen praeter haec, inquit, neceſſe eſt ſuperiorem nobis T' 2 fſubſtantiam 147 148 Jubſtantiam Daemonis praeſidere, pro- pterea quod, vt in Smpoſto legibuseque Probatur, humanum genus a diuinis ni- mium diſtans media quadam naturain- diget, qualis eſt Daemonica, quaſ con- ciliatrice. Nec iniuria diuina pru- dentia, vt in Politico Protagoraque pro- batur, Daemones nobis praefecit propin- giiores, quaßi paſtores, ſaue, vt in Critia dicit, gubernatores. Homo ſiquidem in hac iegnorantiae caligine conſtitutus, innume- isgue fortunae vel malis agitatisz, vel diſtractus illecebris, ad conſtitutum ſibi a Deo finem absque perpetuo Dei auxilio peruenirenon poteſt. Hinc probat De- vm nos Daemonibus ſuperioribus quaſi rectoribus commendaſſie, qui vaticiniis, auguriis, ſomniis, oraculis, vocibus, ſa- crificiis, inſpirationibus adiuuarent. Horum vero e numero eſſe vult So- cratis Daemonem, a mente Socratica differentem. Sic igitur Platonem nos velle ſentire ait, quem recte eum per- cepiſſie omnino arbitror, quod omnia loca, quibus Socraticum Genium de- ſcribit, omnia exempla diuinationum, ab eo allata, huc tendant, quodque fu- ſius etiam probet Proclus ad Alcibia- dem Platonis, ipſam mentem & intel- lectum Socratis Daemonem eius eſſe non poſſe. Ipſum vero ſe in eadem eſſe ſententia, tum ad Plotinum, tum alibi paſſim Ficinus prodit. Sed Auguſti- num Steuchum etiam audiamus, non minus induſtrium dogmatum veterum & Platonicorum imprimis, indagato- rem, qui de variis vocis Dazmon ac- ceptionibus apud veteres agens, primo Deos inferioris ordinis eam notare ait, & ex eorum numero Daemonem So- cratis fuiſſe obſeruat, quem etiam pro- pterea oupr, râ Ocραον appellatum eſ- ſe, ex Platonis Euthyphrone obſeruat, & xνοιοαιαννταιτρρ τπ aa: quod pecu- hHarem ſibi Daemonem ad latus eſſe ia- PART. UII. CAP. VI ctaret. Imo ex toto libro octauo operis de perenni philoſophia ſatis conſtat, hoc ſenſu ipſi venire Platonis, in quibus de Daemonibus agit, adeoque etiam ea, quibus Socratis Daemonium defcribit, loca, quem proinde totum vel exſcri- bere, vel in compendium redactum hic exponere, & fuperforaneum & breui- tati diſſertationis Academicae minus conueniens arbitramur. Contenti igi- tur nuperrimi Seriptoris A. Dacerü ad- huc addidiſſe ſuffragium, ad aliam fſen- tentiam recenſendam progrediemur. En tibi ipſa eius verba exargumento lu- culentae verſioni Apologiae Socratis praemiſſo. Alii, inquit, Socratis Dae- monium pro inani habuere omento, alii variis modis, quae de eo dicuntur, e- plicare conati ſunt. Ego id tantum hic monebo, doctrinam Platonis, Cuiuis ho- mini Genium, qui eius ab incunabulis cu- ramgerat, deſtinatum eſſe docentie, ve- ritatis diuinaez eſſe radium, in ſoripturis ſacris manifeſtatas, vt in quibus hominum mentionem inueniamus, gui angelis ducibus vle fuere, ipſegue Chriſtug teſtetur, angelos habere in- fantes, qui perpetuo faciem Patris coe- leſtis contueantur. Et hoc quidem nul- lum dubium admittit. Quae retio eſt, ob quam calumniaez dicam Origenet ſeribit eis, qui inter fabilas reiicere i- Rtam de Genio Socratis narrationem au- debant. Nec contentus Genium So- crati tribuiſſe Dacerius, bonum quo- que angelum fuiſſe eum ſtatut. Mox enim ſubiungit: Certisſimum argu- mentum bonum fuiſſe, cuius auſpiciis Socrates vſus eſt, Genium, hoc eſt, quod tota vita ſua pietatem, temperantiam at- que iuſtitiam fuerit ſectatus; quod in omnibus nebus meliorem partem fuerit ſecutus: quod neminem vnquam iniu- ria affecerit: quod perpetuum vitiis in- dixerit bellum, falſarum religionum Jortisſimus e1 — DE CENIO SOCRATIvCY 49 Jorticſimus exiiterit impugnator, & o- mme ſuum tempus emendandis homini- bus, & veritati atque iuſtitiae do- cendae impenderit. Equidem ad- verſarium hic Vir doctisſimus e ve- teribus habet Tertullianum, qui er Daemonium Socratis ſubſtantiam piritualem ab ipſo diuerſam intelligit, ſed eam ex ſpirituum & rernpnnoro, Te do*ν ordine fuiſſe, exiſtimat. Sdane, inquit ſub initium libri de anima, So- crates facilius diuerfo Spiritu agebatur: Stqguidem aiunt Daem nium illi a puero adhbaeſiſſe, peſimum reuera Paedago- gum, etſi poſt Deos, & cum Deis, Dae- monia deputantur penes Philoſophos & Poetas. Sed illi aliorum Patrum loca opponere non difficile eſſet, qui, ſi di- ſerte Socratis Daemonium inter coele- ſtes ſpiritus non reponunt, ex ea ta- men, quam vbique prae ſe ferunt So- cratis exiſtimatione, qua parum abeſt, quin inter ſanctos & martyres eum ex- tollant, facile Ducem eius Genium ro tartareo Spiritu non habere depre- Rendumur. Hinc cum Dacerio quo- que alius ex Gallis Vir doctus, Car- pentarius, qui vitam Socratis verna- culo ſermone conſignauit, hactenus conſentit, vt Genium Socratis, ſiqui- dem pro ſubſtantia ſpirituali ab ipſa So- cratis anima diuerſa ſit habendus, inter Cacodaemones referri non poſſe exi- ſtimet. Dicit neminem in iſtam ſen- tentiam facile deuenturum, ſi conſide- ret morum in Socrate probitatem: ſi diuinam illam, quam ad Graecos attu- lit, ſuoque exemplo firmauit, expendat Philoſophiam. Si nunquam alii rei vIli quam virtutis ſtudio hominibus inculcando eum operam dediſſe recor- detur. Si meminerit, acerbiſſimum bellum vitiis eum, nullo hominum, in quibus illa viuebat, habito diſcri- mine, indixiſle. Non enim eſſe iſta mali Daemonis, quales praecipites homi- nes dare ſoleant in illa criminum bara- thra, a quibus Socrates eos reuocabat. Non poterant, ita pergit, ab abominan- do eiusmodi & periculi pleno commercio bulcherrimae de honitate & prouiden- tia diuina profeciſèt doctrinae. Non Profunda iſta animae tranquitlitas, & Rupendus rerum infra nos poſetarum contemtus. Quas non expertits eſt vi- tae huius calamitates? WMa Reipublicae vixit aetate, qua veterem ſuam diſei- plinam illa perdiderat, qua populare imperium in ſummae inſolentiaez genus degenerauerat. In tyrannide vixit, e- verſamque vidit Rempublicam. Inbel- Oo fuit. In vrbe moratus oft. Inimicos ſuos de innocentia ſua triumphare vidit. Quae amen vogiie animumeius non perculer re, vt ne vultum quidem mutauerint. In medio tempeſtatum manquillus, Conflan- tiam ſuam tanto magis augebat, quo magis fortuna ei ſo ſe praeberet inſtabilem. §. IX. Graues fateor rationes, qui- bus tanto minus opponi aliquid cum ratione exiſtimes, quanto minus in- dignum eſt prouidentia diuina, quae tenebris ſuis immerſis paganis pro- poſuit virtutum exempla, peculiari cu- ra tueri', & defectum ordinarii Iumi- nis, per gratiam ſupplere, vt in Theo- logorum ſcholis loquuntur, extraor- dinariam. Nec ea, quorum ſummame- rito eſt penes Chriſtianos autoritas, O- racula abnuunt, quin potius haud abſi- milia exempla paſſim ſuppeditant. Ter- tullianum aliter ſenſiſſe non miror, cu- ius menti fortaſſis obuerſabatur, quod Pagami hoc Socratis exemplo ad ſu- perſtitiones ſuas firmandas pariter ac aliis miraculis oraculisque paſſim ab- vterentur. Atnullum exinde pro paga- norum fuperſtitionibus propugnacu- lum extrui poſſe, recordari potius de- bebat Vir bonus, cum accerrimus I 3 fuerit Qu. Pla- arbitris iactauerunt. ton. init. 150 PARTI. III. fuerit earum hoſtis & impugnator So- crates: quem ſane vindicare ſibi non poterant, niſi impudentiſſime mentiti ob id ipſum quippe damnatum, quia α Oαανοαααhoc eſt ab ipſo- rum fuperſtitione exiſteret alienis- ſimus. Sique adeo Genio duétum So- cratem eſſe conſtet, cur malum eum pronunciemus, nulla ratio apparet. S. X. Tanto maior eſt apud nonnul- los procul dubio huius ſententiae fi- des, quanto antiquiori autoritate ni- titur. Sane enim ante Socratem non Pythagoras tantum, verum Empedo- cles etiam, & Pherecydes multa de Dae- monibus huiusmodi vitae Ducibus & Au Tai Tivtg ac aαι⁰οo νοαναMα dgRr;αο: α ταWDρςπ*νττ—r ctαα α ai s οραρ, cας orinre in- quit apud Plutarchum Empedocles h. e. Puae cuique noſtrum obtingunt no- bicque praeſunt Fatae, ſiue Daemones, diuina otque terreſtris. Taceo Poetas, quorum nullus fere eſt, in quo doctri- nae huius ſemina non inuenias. Nec negauerim in Chaldæos & Hebraeorum traditiones iſtam opinionem deſinere, quae inde ad alios duoque praeter Pla- tonicos propagata fuit, & Chriſtianam etiam Eccleſiam in ipſis incunabulis ſu- is occupauit, hodieque occupat. Ab- vterer otio meo ſi Patrum antiquo- rum & modernorum Romanae Eccle- ſiae Doctorum loca, vel etiam fanatico- rum ſomnia prolixius hic perſequi vel- lem. Sunt ex Doctoribus quoque Proteſtantium Viri celebres, ab ea mi- nime alieni: qui etiam Daemonem, quem quis nactus fuit, ita ferente vo- luntate diuina, multis, vt Socrati, va- riis ſignis & viſibili quoque forma haud raro prodere ſibi perſuaſum habent. Diuina inquam voluntate, Aſtrolo- gico- Magicas enim ſuperſtitiones, qui- bus veterum Theurgicorum s9αιMdοορορα— CAD. VI. uαι imitati nonnulli, ad ſenſibile com- mercium pellicere ſolent Genium ſu- vm, de quibus multa afferre poſſemus, niſi petulantium ingeniorum curjioſita- tem veriti, rectius iſtam camarinam non moueri exiſtimaremus, pro ſuſpe- cta & maxime periculoſa habent omnes. Ceterum commercii huiusmodi, ma- gicis carminibus non comparati, mira- bile exemplum habet Bodinus, a quo illud acceptum Antidoto ſuo aduerſus Atheiſmum inſeruit Henricus Morus, qui Bodino (cui ſane Genium huius- modi ad manus fuiſſe Guido Patinus pluribus narrauit) vel potius amico Bo- Patiniana dini, cui illud obtigerat, & obtigiſſe b. 3. 9 . . ſibi Bodino narrauerat, non minus ſe habere firmam fidem ait, quam Liuio vel Plutarcho, quascunque, res olim ge- ſtas commemorantibus. Res vero ita ſe habet: narrauit Bodino quidam ex familiaribus, Vir ſanctus, ut ipſi vide- batur, & pius, ſe ſpiritum quendam habere, qui perpetuo ſe comitaretur. Eum vero anno demum trigeſimo ſe- ptimo aetatis ſuae a ſe deprehenſum & obſeruatum eſſe aiebat. Colligere ſe tamen ex eo, quod per inſomnia, & viſiones, de multis ſibi imminentibus malis ſaepe fuerit admonitus, per o- mnem vitam praeſto illum ſibi fuiſſe. Sentire autem huius Spiritus commer- cium ſe tum demum coepiſſe, poſtquam per annum integrum Deum ſupplex oraſſet, vt bonum ſibi mitteret G vm, qui vitae ſuae, omniumque actio- num ſuarum, Dux eſſet atque modera- tor. Ante & poſt preces iſtas ſemper binas ternasue horas in meditandis & legendisSacris litteris & diligenti exami- ne religionum omnium ſe poſuiſſe aie- bat, Déo ardentiſſimis precibus ſuppli- cantem, vt mundo inter tot cultus varie diſtracto, oſtendere ſibi velit, qui ve- rus ſit & quo potiſſimum delectetur. Huiusmodi eni- —, —3 r% — — — — — —— 9 4 4 g, ſita⸗ nam le. ines, ma. rr. Go Iſus IUIS, ius. ns Bo-Pztiniana gille d. 3. Bſe ini ige. 1 ex de. An ur, ſe⸗ um eere 1„ bs 10. ille, er- ex ni- 10⸗ ra- per le⸗ ie e⸗ ur. D CLNITO S0CRATIS 151 Huiusmodi precibus vacanti forte ob- latum eſſe locum Philonis Iudaei, in libro de ſacrificiis, vbiait: bonum ſan- Cumque virum mains gratiusque Deo Jacriſicium gquai ſo ipfum offeri non Poſſe. Philonis igitur conſilo obſecu- turum, animam ſuam Deo ſe obtuliſſe. Hoc facto, inter alias multas viſiones atque inſomnia, vocem Dei aliquan- do inter dormiendum ſe audire ſibi vi- ſum eſſe, dicentis: ſeruabo animam tuam. LEgo ſum, qui ante apparui tibi. Ab illo tempore circa horam tertiam quartamue matutinam oſtium ſuum quotidie pulſatum concrepuiſſe, quo a ſe aperto, nemo apparuerit, continu- antibus quotidie interea hiſce pulſa- tionibus, eumque, niſi ſponte ſua ſur- rexiſſet, e lecto excitantibus. In mentem igitur ſibi denique veniſſe ma- lignum hunc eſle Spiritum, eaque propter obnixe Deum ſe oraſſe quo- tidie, vt bonum ſibi angelum mittere dignaretur. Factum inde eſſe, vt paulo mitius oſtium pulſaretur: & eo de- mum vsque rem proceſſiſſe, vt vigilan- ti ſe tandem die clara Genius manifeſta- verit, vitreum baucalium, in menſa, cui aſſidebat repoſitum, variis motibus agi- tando. Eundem biduo poſt, praeſen- te etiam quodam ex famlliaribus, ſca- mna feriendo ſignum edidiſſe: atque ab eo tempore hunc ſpiritum ſibi per- petuum comitem adfuiſſe, ſignisque editis de rebus faciendis atque fugien- dis extitiſſe monitorem. Dextram feriiſie aurem, ſi quid male, ſiniſtram, ſi recte ageret: dextram, ſi inſidias ſtru- cturus ſibi allquis accederet, ſiniſtram, ſi vir bonus, & bene ſibi cupiens. Si- gno edito cohibuiſſe, ſi quid noxium cibus vel potus minaretur: a rebus, quibus euentus non eflet reſponſurus, reuocaſſe: excitaſſe ad ſuſcipienda ea, quae ſibi ſucceſſura eſſent. Plalmis De- vm & opera diuina celebrantem, mira quadam virtute confirmaſſe: ſi in col- loquiis imprudenter, ſi in ſtatis pre- cum horis obſeruandis negligenter ſe geſſiſſet, caſtigauifſe. Somnum extra- hentem, vt excuteret eum, monuiſſe, nec paſſuim, vt vltra quartam diei ho- ram ei indulgeret, ſed ea audita, vocem, uis primus ſurget oraturus? inſonuis- E. ad Eleemoſynas multum hortatum eſſe, & de imminentibus periculis dili- genter admonuiſſle. Inter alia narra- bat, ſe, cum ad dormiendum ſeſe ali- quando componeret, tamdiu fuiſſe ab eo vexatum, donec ſurgeret, totam- que noctem ſupplicibus ad Deum pre- cibus conſumeret. Factum inde alte- rO mane eſſe, vt mira felicitate carni- ficum manus effugeret. Quo facto, cum obdormiuiſſet, monitricem Genii ſui vocem ſe audiuiſſe, iam dicendum ſz, qui ſodet in latibulo altisſammi. Col- loqui etiam familiarius cum Genio hocce cupientem, ipſe pulſatis vehe- mentius foribus increpauit. Studio- rum autem moderatorem ſeſe praebe- bat accuratisſimum. Libros malos, vel nil profuturos, manibus excutiebat, i- pſe legendo ſcribendoque modum po- nebat: &, vt quietior animus colligeret ſeipſum, ac meditationi vacaret fre- quentius, efficiebat. Imo & perſaepe vigilantis aures ſubtilisſima quadam vo- ce, ſed aaνραοιο feriebat, certiorem qua- ſi facturus ſuum alumnum, praeſto ſe eſſe ad ôfficia, & vigili cura tutelam ſuam obire. Ceterum vigilanti ferma, quae oculis pateret, ſeſe obtulit nun- quam, niſi quod lumen quoddam val- 7 de clarum, in orbem ductum, nonnun- quam oculis eius ſe oflerret. Praeter- ea tamen ſemel in extremo vitae con- ſtitutum diſcrimine, vbi exanimo De- vm oraſſet, vt ſuae conſulere dignaretur ſaluti, ſuper lecto, in quo decumbebat, puerum 152 PART. WIL. CAP. VI. uerum veſte alba, in purpureum adductis exemplis manifeſta: oratio- Inclinante colorem, vuſtu forma- nem Socratis eum quoque moderatum que plane admirabili, ſeſe animaduer- eſſe, ex Apologia patet, in qua diſerte tiſſe aiebat. Memini Virum probum, Socrates nil mouiſſe Daemonem, ait, nec indoctum, & ſuo loco ſatis conſpi- dum cum judicibus ageret, ſaepe ali- cuum, ante annos non adeo multos as ſermones ſuos interpellantem, vnde ſimile quippiam de Iudaeo, ad noſtram nil, quod detrimentum fibi afferre que- religionem conuerſo mihi narraſſe. V- at, ſermones ſuos habuiſſe colligit. At triusque nomini cauſae ſunt, cur par- in eo vtrinque intercedere diſcrimen cam, ludaeus quantum noui ad plu- videtur, quod ſuaſor nullius rei Socra- res iam abiit. le Genium ſibi praeſto tis Daemon extiterit vnquam, monu- eſſe asſidue aiebat, formoſisſimi pueri iſſe contentus, vt obſtinerer, ſi quid, forma, caeſarie fulguris inſtar candi- quode reſuanon eſſet, patrandum ſu- cante, veſtibus albis & adpedes vsque ſciperet. At aliter familiaris Bodini promiſſis, monitorem, ſi quae eſſent amico Genius, cui non ſatis fuit, agenda, fidelisſimum, ſi quae cauenda ducem ſe praebuiſſe, ſuaſor etiam imminerent, indicem maxime ſolici- extitit, ad preces & laudes Dei e- tum. Plura ille addebat miranda ſane, vm excitauit, ad alia quoque, quae & quibus non credulus ego, quae ta- vſui ipſi eſſe poſſint, agenda impulit. men ille ſerio, & ac ſi ipſe teſtis quarun- Nolim eius rei rationem repetere ex dam rerum extitiſſet νιειττιaffirma- iis, quae commentatur ad Apologiam bat, quibus hic recenſendis abſtineo, Socratis Ficinus: Non prouocabat, in- ne delectari incertis narratiunculis vi- quit, Socratis genius, quia non Mar- dear. Nec de Cardani Genio quip- tius, ſed ſaepe ab adtionibus euocabat, lumm addo, de quo multa ipſe habet quia daturnius. Ergone Martius fu- in libro, quem de vita propria ſcripſit, erit ille amici Bodini ſpiritus? ſed hoc & Vir omnem laudem ſupergreſſüus J. eſt difficultatem, ſoluendo, maioribus P. 797. A. Thuanus in ſuorum temporum Hi- difficultatibus implicare, eamque di- ſtoria, vt & Thuanorum elogiorum ſtinéctionibus expedire, quae ſunt me- compilator Antonius Teisſierius, ad ra cerebri, parum ſani, figmenta, vt re- argum⸗ Apol. quos harum rerum curioſos ablegamus. cte iudicabat Vir doctiffimus A. Da- gocr. p S. XI. At inilla Bodini Hiſtoria tam cerius. Magis ſe ipſi probat illa ratio, multa inuenimus, quae illuſtrandisiis, quod Socrates, cum virtuti fuerit de- quae de Socratis Daemonio obſerua- ditiſſimus, propenſiſſimusque ad quae- vimus, posſint inſeruire, vt ea confer- vis honeſta amplectenda, neque aliud re inuicem operae pretium omnino quippiam quam vitam ſimplicem atque videstur. Pauca attingemus. Mo- aequabilem debuerit ſequi, nulla alia nebat amicum Bodini asſidue Daemon, re habuerit opus, quam vt prohibere- 12. ſiquid grauius immineret malum, ver- tur, ſi qua forſan ratio eius vel ad iu- ba etiam facientem ne quid temere, ne dicium falſum, vel aderrorem, ipſum in- quid praecipitanter, atque impruden- duceret. Quae ſi Dacerio probatur ter, eflunderet contine bat, ſtudia mi- ratio, non defraudandus erit laude ſua nus profutura impediebat. Eadem Ficinus, qui eandem poſt obſcurio- Socratis Genius munera obire ſolebat, rem iſtam, cuius antea mentio facta atque de ceteris quidem res ex ſupra fuit, tradidit: non adhibebat calcaria, . inquit, 1. c. — e de Genio ge 9 581. D doer. p. ch V u en aun Pie ſen do. tum erte dit, A. nde gue. A men cr. n. luic, nſu. ddlnn fuit, tium eie⸗ GNe ulit te ex giam inr. lor- ut, fu- o ridus e ci⸗ tne. rte. 4tel. Dr. docr. p. ratio, 12. t de⸗ luue. Uind qne dere- min⸗ atur leſua Grio. . fachi rie, gri „. — E de CGen Socr. Pp. 580. de Genio geretur. P- Socr. 581. DE GENIO SOCRATIS inquit, Viro per ſo ad honeſta propenſo, ſed cohibeat fraeno, vbi in eligendis ad ISnem viis, ob coniecturarum fallaciam Poſſe decipi videretur. Atque eodem quoque reſpicere Plutarchus videtur, vbi in rebus æα aν bονα dασοορ⅓d- Sos Ooovpou Daemonem Socrati auxi- lio fuiſſe ait. Quid ergo? an Bodini amicus Socrate inferior fuiſſe firmo a- nimi ad honeſta agenda propoſito, qui proinde non prohibente tantum, ſed ſuadente quoque & impellente Dae- mone opus habuerit, erit dicendus? Sed loco ſuo iſta relinquentes, quemuis hic genio abundare ſuo patiemur, nos reliqua perſequemur, quae in Bodini narratione Socratis cum Daemonio ſuo commercium illuſtrant. Illud itaque non praetereundum, quod ſicuti ille, quem Bodinus deſcribit, Daemon ſi- guo & voce munus obire ſolebat, ocu- lis vix vnquam conſpicuus, nec ad col- loquia & mutuos ſermones facilis; ita Socraticus quoque genius ſignis & vo- cibus tantum vſus fuerit, nec ad fami- liares ſermones ſe demiſerit vnquam. Et quod magis mirandum, fſicuti ille Bodini Daemon, a dextris ſignum ede- bat, ſi male, a ſiniſtris, ſi recte quid age- retur, ita Socratis quoque Daemon contraria ratione a ſiniſtra ſignum e- debat ſi male, a dextra ſi recte aliquid a- Autorem eius rei habemus Terpſionem Megaricum apud Plutar- chum, qui ſternutationem fuiſſe Geni- vm Socratis, teſtatus fuit, & quidem cum ipſius tum aliorum. Et aliorum qui- dem ſternutatio ſi a dextra ad Socratis aures appelleret, illum actionem ſuſci- piendam ſuſcepiſſe, vel in ſuſcepta per- ſeueraſſe. Quodita Galaxidorus apud eundem Plutarchum explicat, vt hoc ſignum non forte fortuna natum, ſeda Genio quodam profectum efle, dicat. Verum alii Socratici atque Platonici 153 ſignum & vocem, qua intercedente, monebat Daemonium de rebus neceſ- ſariis Socratem, in ipſo animo eius, quam extra illum, quaerere maluerunt, non ſenſibilem illam, quod Terpſioni iſti, imo & Apuleio, ac forſan aliis viſum eſt, ſed, vt ſtylo Scholarum loquar, in- telligibilem fuiſſe ſtatuentes. Huc ertinet prolixior Simmiae apud Plu-p. 582. P P P tarchum diſceptatio, ſummam eius tan- tum referemus. Serzs itaque ra α AαWσúν Vel potius Aανσι+ voαναα h.e. vocis, quod inprimis obſeruandum, non au- ditum, ſed intellgentiam fuiſſe ait, qua Socrates Genii ſui monita percepit. Rem illuſtrat ſimili, petito a vocibus, quas per ſomnum nobis audire vide- mur, quae non νοſint, ſed Xéνσοvd— Eai 1 venocρ, h. e. verborum, vt ita lo- quar, adparentiae, quae menti obuerſon- ur, corporis impedimentis non per- turbatae. Sic etiam, quae Socratiob- tigit vox, non ſonus, ſed vox Genii ſine ſono, quae ipſam mentem & intelle- ctum Socratis, purum quippe, & a per- turbationibus vacuum attigerit, ipſi fuiſſe videtur. Nimirum habere, ait, Geniorum cogitationes lucem, qua af- fulgeant eius capacibus, nil opus haben- tes verbis aut vocabulis, atque adeo geniorum orationes ferri per omnia, in ſolis tamen reſonare tranquillis & va- cuis perturbationum animis. eſt Chalcidii ſententia. Vox, inquit, guam vcrates audiuit, non erat, opinor,, talis, quae gere idto ſonaret, ſod quae ob egregiam caſtimoniam terſue, pro- ptereaque intelligentiori animaez prae- Gentiam coetumque ſolitae diuinationie reuelaret. Siaquidem pura puris von- tigua eſſe miſeerique fas ſet. Atque, vt in ſonmis audire nobis videmur voces, Jermonumque expreſſaverba, nec tamen illa vox eſt, ſed vocis ofncium imitans ſi- ghiſicatio, Lc vigilantis Socratis mens V braeſentiam Eadem b. 350. XXVI p 154 PARI. III. praeſentiam diuinitatis ſgni perſpicui notatione augurabatur. Quae ſane ita re- praeſentant exacte Plutarchi mentem, vt eum, cum iſta commentaretur, prae manibus habuiſſe Chalcidium non ad Aleib. dubitem. Nec diſſentit ab iis Proclus. p. 45. Quantum, inquit, ad Daemonis vocem pectat, attende. ocrates ſane, primo qui- dem per intelligentiam ſcientiamqué re- rumſeparatarum, inſpiratione Daemonis fruöbatur, ad diuinum amorem addue reuocante. Secundo vero & invitae ne- gotiis dirigebat prouidentiam ſuam ad deteriores, atque ſocundum ipfſam Dae- monis actionemnon imelligentia ſiuue co- gitatione tTantum, neque ſolis viribus opinantibus, lumen accepit inde proce- dens, ſedipſo quoque ſpiritu, dum ber totam eius vitam inſpiratio illa Daemo- nica repente procederet, ipfumque ſen- ſum (internum intelligi puto) iam mo- veret. Atque huc etiam, niſi fallor, ſpectant elegantiſſima Maximi verba: ρα ravI e 6 Eeongärs sοονααι 1T 1, rals rio' Occo“ Ocovats νρ„νÿvsHεαο½, 5t 7 aduτIdoIM-,αα ατε οοα 1α ςα ⁹ αρνπ+£ ‧ο8οροvIνw üο⁄=α dveniρια Te, ραbσ εααιν ισοσο v„. Hoc prae reliquis Socrates, dum mente & intel- lectu Deorum vocibus frueretur, con 2- cutus eſt, vt primo vitam ſuam honeſte, tanti comes Numinis, inſtitueret, altis deinde liberaliter, ſicuti opus érat, in- Jeruiret. Quibus omnibus ex recenti- oribus doctiſſimi Dacerii ſuffragium eſt addendum, quod cum omni ex parte Plutarcho accedat, non opus erit, verba eius paulo prolixiora hic repetere. At ſicuti vocem & ſigna, quibus Socrati Daemon ſuus loquebatur, ad intelle- ctum mentemque ipſam, non ad ex- ternos ſenſus retulere Socratici atque Platonici; ita familiaris Bodini amico Daemonis etiam vocem intus in ani- mo eius reſonuiſſe, non externa audi- CAL. VI. endi inſtrumenta pulſaſſe, Henricus Morus exiſtimare videtur. ipſum audire: Conſentaneum, inquit, profecto videri poteſt, Bonum ilun Ge- nium ſo in ipfius corbus inſenuaſſe, per- inde atque malos auunt infnuare ſe in corpora impiorum: cumque in cerebro eius reſideret, iludque cogitando de hoc vol illo obiedto fouraret, Kcuti C& n0S5 de re aliqua cogitantes, ipſum git'a- mus, fgurationes iſtas, éxternis Jonſe- bus prorſus conſepitis, communi ſon i facile repraeſentatas fuiſſe, cunque in earum memoriam rediret expergefactus, Ffieri non potuiſſe, quin aliis in ſommnii Confimilia ipf, viderentur, ſed haec fa- teor ad inſomnia maxime & viſiones pertinent. In ſequentibus quoque de excitationibus ad pietatis officia diſſe- rit. Raptus vero iſti, inquit, deuo-⸗ tionales imerdum a piritu fieri pote- rant, accendendo puriorem quandam a- moris flammam, perinde atque corro- borando & excitando imaginationem. Attamen iſtae forium puliationes, ab aliis quoque auditae, non a Spiritu in- tus habitante & operante, ſed exterius corpora mouente, procesſiſſe videntur. Denique & iſtam obſeruare vtrobique liceat circumſtantiam, quod mentis puritati, in Socrate pariter ac Bodini amico, tribuatur famlliarius iſtud cum Genio commercium. Atquehincpo- tiſſimum eſſe puto receptam in ſcholis Platonicis ſententiam, quod iis, qui mentem reXa zaD dοα Perpurgaue- rint, ſomnia diuina, &angelorum com- mercia, ac vecd Oas Obtingere ſole- ant. Vnicus nobis in illam rem fuffi- Iuuat cit Porphyri locus, qui expreſſe ait, ſi Lib. Il. de quae eum, quem vere Dei famulum àbft. §. vocat, preſſerit neceſſitas, eſſe bonos Genios, qui, varia ratione ei occurren- tes, id quod euenturum eſt, & quod cauere oporteat, indicent. Eos autem non ell.vels ſolle non ſit inte ſter er Var bie Ger Aio Pro Pen lcet ge gent Hian iſta 4 eig oc nu. Pro künat de Im. Mot mort. an ut lec Scr cor ſtri ade A gua gue rut Mie Lelan nim, Pyin Auli Us Wien uua git, „ Ct- . per- relr le hoe 5 nos ro- ſenſ- ichi, mi ec ſa- lones lede Ciſſe⸗ Jeud-⸗ fote- A- ro- nem. , d A. terius entur. iqe enti odini cu epo. 2015 gui e- om- ſoe⸗ ſuf⸗ ——;R——2 Jum 105 ten⸗ uod ter non Ult. . 53. mMort. an. DE GENIO non voce clamare, ait, quae audiri poſ- ſit, ſed, cum ipſi ſint intellectuales, per intellectum eos, qui illos colunt, my- fkteriis initiari. Atque inde natus ſu- perſtitioſus ille Diemonum cultus, dum variis exercitiis & religionibus ad ſenſi- bile magis commercium pellicere ſuos Genjios ſtuderent, de quibus Iamblichi aliorumq; recentiorum Platonicorum, Procli, Plotini, Marini, & ipſius Por- Phyrii ſcripta abunde teſtantur. Et licet illas ſuperſtitiones, Eccleſiam quo- que iauagentes „acriter caſtigauerit gentium Apoſtolus, in ea, quam Co- c.II.v. 18 ofſenſibus ſcripfit epiſtola, quemad- d. modum prolixe oſtendipoſſet, niſi ve- la iam contrahenda eſſent paulatim, & iſta commentatio peculiarem potius exigeret operam; tamen vel hodie ad- huc vigent in ea doctrinae iſtius ſemi- na. Plures animo premunt, nonnulli proloqui etiam audent, & ne homines fanatica vertigine aperte laborantes iam nominem, aliquoties nobis allega- tus celeberrimus Anglus, Henricus de Im- Morus, vbi ſententiam Cardani, alio- rumue quorumcunque, quandam in corporibus noſtris diſpoſitionem ad Ccommercia huiusmodi cum angelis no- ſtris requiri exiſtimantium, reieciſſet, addit: Veruntamen regeneratio poft- guam ad debitum gradum peruenit, gltanquam id ſene multo labore animi- glue angore ſeri nequeat, ominem natu- raez impuritatzm facile poteſt corrigere. Adeo, vt nequaquam par ſit, vllum exi- mie bonum ſincerumque hominem dean- gélorum familiaritate de'ſperare. Ete- nim, qui tam in magna gratia eſft apud Principem, minime mirum eſt, eum ab Aulicis quoque eius paulo crebrius ac be- nignius ſalutani. Imo parum memor illius, habent Moſen & Prophetas, eorum, qui vltro talia commercia ambiunt, ap- probat deſiderium, modo illud cum ſuperbia, ſui exiſtimatione, peculiaris- , L. C. S CRATIS. 155 que alicuius pretii affectatione non ſit coniunétum. „2⸗ §. XII. Sed hucuſque nos perduxit ſententia eorum, qui Socratis Daemo- nium diſtinctam ab ipſo ſubſtantiam, in- ter ſummum Deum humanamque na- turam mediam eſſe exiſtimarunr. Eo- rum nunc paucis expendenda ſenten- tia eſt, qui ipſam animam Socratis eiusque οooοννο ſiue partem no- biliorem Genium eius fuiſle, exiſti- mant. Recentiores imprimis frequen- tes in iſtam ſententiam ire videas. Te- ſtatur ſe in eam propendere Motthaeus Vayerus, praeſtantis ingenii vir, vbi innocentiam Socratis aduerſus eos, qui magiae eum ſuſpectum facere cu- piunt, defendit his fere verbis; Armul- ti, qaicquid de Genio Scratis iactariſo- Oet, riſi dignum eſſe, exiſtimant, deſen- T. 3,opp. dentes ſolam Socrati prudentiam, quam . libenatiten ipſ Deusimpertiuerat, Dae- monem eius fuiſſe. Quod ſi tamen ali- quanto plus ribuere et cutquam videa- Fib-rze. tur, Cum Euſobio, (qui perperam, niſi fal- ¹7: lor, pro hac ſententia citatur) Auguſti- no toucho & Marſilio Ficino, honum Jfuiſſe illum Socratis Genium ſtatuere po-Lib. I. c. térit. Richardus Simonius quoquein 14. P. 85. Critica Veteris TLeſtamenti hiſtoria, poſtquam Philoſophorum, qui origi- nem linguarum ad naturam referunt, ſententiam ita explicaſſet, vt naturam eos rationalem intellexiſſe per naturam perſuadeat, addit: Epdem modo expli- candum eſt, quod in Cratylo Plato ha- bet, vbi Deum quendam linguarumau- torem eſſe, Cratylus contendit. Sane e- nim nullim alium Deum intelligit, quam ipſam rationem, quod tanto magis éſt ve- roſemile, quod Theologos ſaepius, quam Philoſophos ſo gerant Platonici. Sane enim per Dauemonem etiam, ſaue Deum ocratis, nil aliud, quam eius rationem intellexerunt. Eadem eſt Petri Chau- vini in Diatriba de naturali religione V 2 ſententia, 156 PAKRI. III. ſententia, ommia, inquit, quae dicuntur dedocratis Genio, adſèribimus illius pro- bue conſcientiae, quae illum ad honeſta quaeque accendebat. Fateor, quamplu- rima dicta fuiſſe a Platone, Diogene La- ertio, Aeliano, Apuleio, ceterisque, tam veteribus, quam recentibus, de Daemo- ne, quem fabulantur, aafuiße bocrati. Verum ſi ſymbolam hic meam liceat con- Jerreinter tot eruditos, icemus credulae antiquitatis ſomniis pruetermisſis, illum Genium nil aliud fuiſſe praeter eimiam, ac inter reliquos probatisſimam conſci- entiam, quaez cvatem maxime excita- bat, vt Graeciam emendaret, atque cor- rigeret, inter tot libidines atque volu- bptates, quae, Alcibiade Duce, Rempubli- cam ad ſuum interitam edoctam vaſta- bat, vel, vt etiam vicinis ac poſters prae- luceret. Quod vero Veteres pedeten- tim de manu in manum decepti fuerint, haec fuit cauſa, quod vulgo inter eos dicti Theologt crederent, vnicuique ho- mini adeſſe Genium, qui illum regeret. Itaque vulgo mutarunt in angelum con- Nientiam hominis. Huic creduli- tati manum dedit Socrates, qui pa- ri vſus eſt artifcio, quod & adbhibue- runt magni, ante illum, viri. Nam, vt ſuis populis perſuaderent, quae vellent, llis intimabant, ſe ab aliquo numine df- FKatos fuiſſe - — — cui augendae creduli- tati accedebat iocoſus Socratis ſermo, tum & Delphicum oraculum quod mi- ra de &ocrate praedicabat. Haec licet paulo prolixiora ipſius Chauuini ver- ba propterea hic adducere placuit, vt rectius candidis lectoribus iudicare li- ceat. Reliqua, quae ſubiunxit partim a Viro clariſſimo awτνσ ααεmI PProlata, ſe- cundis curis, ſi otium ſuperfuiſſet, e- mendata forſan fuiſſent: Quod enim exiſtimat diuerſimode deſignaſſe iſtum Socratis Daemonem veteres, Apuleium vero temeraria aτοιασασνας Deum po- CAP. VI. ſtremo ex eo feciſſe, id non nimis &αοα.- o dictum. Neque enim Apuleius, vt fupra oſtenſum, primus Deum vo- Cauit, ſed ipſe apud Platonem Socra- tes, nec Deus Socratis aliquid eſt prae- ſtantius, quam Daemon, cum Daemo- num nobilior ſpecies Deorum nomi- ne venire, Platonicae Philoſophiae gna- ris non ſit iganotum. Neceſt, quod ex Hiſtoriolis, a Platone allatis, argu- mentetur vir doctus, quae ipſi tam ob paucitatem, quam ob incertitudinem ſuſpectae ſunt. Paucitas quidem, vt nobis videtur, non nimia eſt, plures quidem quam duas vel tres eum non habere, ipſe exiſtimat, ſed aliter rem ſe habere, ex fupra narratis liquet. Quantum ad incertitudinem earum, non videmus quare, ſi, vt a Platone referuntur, eas ſpectes, minus certae vi- deantur, quam quae Liuius, Lacitus- que, & alius quicunque rerum geſta- rum conditor, de rebus ſui temporis, quarum ipſe ſpectator fuit, vel alios te- ſtes fide dignos appellare poteſt, con- ſignauit. Ea itaq; tanquam adrem minus ſpectantia praetermittere viſum fuit. At doctiſſimi conſiderationum Criti- carum, Hiſtoricarum & Moralium au- Gtoris hac de re ſuffragium etiam au- dire iuuat. Scrates, inquit, adeo pru- dentia pollebat, vt omnes res diu ante proſpiciens, fäamiliarem Daemonem hba- bere erederetun. At nihil aliud erat ile Daemon, quam mens ad praeſontia attentus, praeterita adcurate expendens, & in futura alte penetrans, coniecturu, quas profunda rerum mundanarum co- gnitio ſippeditat, nixa. Idemque au- tor praeclaram Diogenis ſententiam p. 215. adducit, dicentis: Ingenio valentes ora- culi facile carent. Quem etiam ad- ducens autor Platoniſmi detecti, ;-p. 60. mmino, ait, qui ingenio pollent, viuum o- raculum & Daemonem familiarem circumferunt. 66. — 1 t Si dut ar leilg, V=- ocka- Prae- gemo- nomi. egnn- quod Igu- n ob Unem n, Vt Nures n non Prem guet. Nrum, Ntone geyi- itus- eſta- 0li⸗, te⸗ coN= uins flit. Crit⸗ 6,. n al- n al- hre- ute , u- lrit ntie lene, uris, 1(h⸗ e al. Nüm b. 215 NA- ad. . 9-p- 60, 0- rem runt. .. . . . . .. P. 589. ab eo proponuntur, vt ipſe vix 1 ( pD· SOCRATIS D AEFMONIO. cirecumferunt. Qui fuſius paulo ante ſuam de Socratis Genio ſententiam expoſuerat. Vocem, inquit, coeleſtem, uae Socrati obtigit, non piuto cabalam Chaldlaeorum, vel peculiarem quandam reuelationem notare. Non multum pro- Focerit oportet in Allegorica Mtorum temporum Philoſophia, qut non videt, nil aliud voces iſtas ſibi velle, Genii, Dae- monir, vocis coeleſta, quam ocratem proprii ingenii atque rationi, quam aſ- ſEidue conſulebat, virtite, diuinam na- turae linguam, quaez Creatorem nobis annunciat, didiciſſe. Ratio relte conſul- ta, & natura bene intellecta, ſünt ora- cula ſapientum. Ratio, vt Heraclides Ponticus ait, Daemon eſt, quem Deus in- parte corpori noſtri ſuperiore conſt ituit, vt inclinationes vere cocleſtes nobi Ad- Wiret. G. XIII. Et ſane, non hodie demum aut nudius tertius nata eſt illa de So- cratis Daemone ſententia, iam olim a- pud nonnullos vel obtinuit, vel an- ceps eorum reddidit iudicium. Pro- onit inter Quaeſtiones Platonicas ſub initium ſtatim iſtam Plutarchus, an na- turam ſuam maiori iudicandi & inue- niendi virtute praeditam Deum voca- verit Socratesꝰan diuinam aliquam cau- ſam, Geniumque, quem dictorum fa- ctorumque ſuorum habuerit autorem? & allatis, pro priori ſententia, Menan- dri atque Heracliti locis, quibus alia multa, Pythagoricorum imprimis, & Stoicorum, loca addi poſſent, quibus mentem Deum & Daemonem appel- lant, quaeſtionem indefinitam relin- quit. Eodemreferunt Timarchi Chae- ronenſis viſa, a Simmia Socraätico ex- poſita, apud eundem Plutarchum in li- bro de Genio Socratis: quae tamen ita fidem eis apud audientes polliceatur. Erat ille Timarchus ex aequalibus Lampro- 157 Clis, filii Socratis, ad praeclara omnia e- rectus, qui, quod pernoſcere cuperet, quidnam rei eſſet ille Socratis Genius, in antrum Trophonium deſcendit. Vidiſſe ſe ibi inter alia retulit, multas ſtellas circa voraginem quandam agi- tatas, aliasq; in eam ſe demergentes, a- lias ſurſum tendentes: cumque inter- rogaſſet eum, qui praeſto ſibi erat ex ſacerdotibus, quid hoc eſſet? illum re- ſpondiſſe: Ipſos Genios vides, res enim ita habet. Omnis anima menti (quam v& Graeci vocant) ſt particeps, nequé homo eſt, qui ratione deſtituatun. Ani- ma tamen in quantum carni & affelti- bus miſeetur, voluptate atqué dolore deterior facta, ratione priuatur. Non omnes vero eodem modo animae carni atque affectibus miſeentur- namqué 10- tae ſe aliae corporibus immergunt, 10- taeque perturbatae per omnem vitam af- fectibus aufferuntur. Aliae vero eX parte immerguntur, ex parte vero ſui purisſima ſupra eminent, nec plane ſub- ledunt, ſod leuiter quaſe attingunt caput humannm, nauss inſtar habentes, quae ſuperſeciem pelagi radit: & ſtatuae in terram defoſſae, cuius pars ſuperior &- elaborata prominet. Et Ma pars qui- dem pura magis in iis, qai recte es vtun- tur, tantum ex anima ſiſtinet, quantum eius iphe obſoquitur, affelctunm erxcuſſoim- perigo. Iäa nague, quod demerſum in homine fertur, dicitur anima, id autem, quod a corruptionz iſta integrum man- let, plerigie mentem (vav) appellant, in- tra ſo ecam eſſe perperam erviſtimantes. quemadmodum & in ſpeculis eſe viden- turres, quarum per 'adiorum repe- cusſionem abiis exhibenturimagines. Ili vero, qui rectius ſentiunt, illam partem, vipote extrapoſetam, Daemonem vocant. Huc reſpicere etiam videtur Cicero, Somnio Scipionis ſub finem, verbis: d- que ocyus faciet, iam tum, cum erit V 3 incluſus 158 PARI. III. incluſus, in corpore eminebit foras. In- tegrum autem oraculum, Timarcho redditum, prolixius licet, echibuimus, quod male admodum ab interprete ha- bitum, a pauciſſimis forte recte intelli- gatur. Ex eo, recte vero intelleéto, fa- cile patet, mediam hanc eſſe ſenten- tiam inter opinionem eorum, qui ſe- aratam a Socrate ſubſtantiam, inter lumnanam diuinamque naturam me- diam, Genium eius fuiſſe dicunt, & eo- rum, qui ipſam animam illam eſſe aiunt: ad quam propius tamen accedit, ipfſa magis, quam vel illa vel iſta, paradoxa. Ad eam vero, quae ipſam animam Socra- tis Genium eius fuiſſe dicit, ſententiam, pertinere exiſtimant etiam, quod apud eundem Plutarchum legimus, Patri So- cratis de eo puero obtigiſſe oraculum, vt ſineret eum agere, quicquid in men- tem veniſſet, & neque vim faceret, ne- que alio abduceret, ſed liberam eius voluntatem ferri pateretur, vota in- terea pro eo faceret Ioui & Muſis, ce- tera in Socratem non inquireret cu- rioſius, vt, qui in ſe ducem vitae ha- beat, ſexcentis magiſtris ac paedagogis praeſtantem. Facere hoc ad corrobo- randam eam, quam diximus, ſententiam eorum, qui Spcratis Genium ipſam ani- mam eius fuiſe exiſtimant, ſibi perſua- det doctiſſimus vitae Socratis ſcri- tor, Carpentarius, cui & priora duo oca Plutarchi, ante allegata, obſeruata fuerunt. At vero non video, quomo- do ex vltimis iſtis aliquid ad eam ſta- biliendam peti poſſit. Quod volun- tati enim ſuae permitti Socratem vult oraculum, hoc non excludit Daemonis auſpicia, quin potius praeſupponit, cum ideo, quod a Daemone admonita, atque in optimam partem determina- ta Socratis voluntas fuerit, oraculum hoc exigere videatur. Nec ſolide ſa- tis vrgetur, quod Socrates e dvvα ha- 6XT. VI. bere dicitur illum /ανa., ſi enim per motus internos ille Socratem duxiſſe credatur; & vero Spiritus eſt, vbi opera- tur; non video, quid exinde confici queat. At iuuat ea occaſione cetera quoque, quae ad hanc ſententiam illu- ſtrandam Carpentarius attulit, audire. Noluiſſe, inquit, Socratem Simmiae, de hoc Genio interroganti, reſpondere, in- deque fieri probabile, eum affirmare quidem, quod verum non eſſet, noluiſ- ſe: ſed tamen, vt opinio, quae maiorem diétis ſuis conciliaret autoritatem, in- valeſceret optaſſe. Sed mera haec eſt, quod ipſe vir doctus non diffimulat, coniectura probabilis, cui probabilem opponere quid impedit? nimirum non videri virum tantae integritatis atque pietatis, quantae Socrates fuiſſe Car- pentario videtur, piis fraudibus veri- tatem promouere voluifle, & fraudi- bus quidem, quas ipſe in Pycthagori- Cis aliarumque ſeétarum Philoſophis improbaret. Sed addit: Quando au- tem Socrates ipſe dicit, non omnibus, qui cum ipſo verſubantur, prodeſſe hoc ſuum commercium, niſi ſüi Dauemonis virtute iuuentur: amittere item nonmullos Fru- Atum eius, ſimul ac a conſpectu ſuo paulo diſceſſerint longins, nonne ipſe ſatis pro- dit, Daemonem nil aliud eſſe, quam iu- dicium ſuum & viuidam ingenii vim, quaez durabilem magis minusue in ani- mir audientium fecerit impresſtonem, pro diuerſo eorum habitu atque condi- tione? Mihi ſane, ſi hic reſpondendum ſit, nexum huius argumentationis pa- rum euidentem mihi eſſe, dicam libe- re. Qun potius contrarium ex illo Theagis Platonici loco deducerem. Quomodo enim Socratis animus pro- hibere, quominus ad commercium eius admittantur nonnulli poreſt, pati, vt admittantur alii, ſed ſine fructu, pecu- liari denique influxu & auxilio, vt alii egregie — — — — ——— — im Per li Operer- Cetere miliu Uire, 1e, de re in⸗ tmare Oluiſ- Orenn 1, in⸗ celt, uln, len non tque Cx. reri udi- ri. s .- ui um tute Pu- l 9- Lib. 3. egregie proficiant, & tradita ab ipſo in vIus ſuos conuertant efficere? Sanere- Ctius illa in diſtinctam a Socrate rem, quam in ipſum eius animum compe- tunt. Quod vero Socrates de voce, qua moneatur, tam multa dixit, id de internis addicentis vel prohibentis ani- mi motibus accipi poſie, Carpentarius ait, quemadmodum & nos cor animum- que nobis hoc vel illud dicere, familiari ſermone prae nobis ferimus. Sed, cum Socrates ipſe vocem hanc Daemoni tri- bpuat, verbis adeo euidentibus, vt & ho- ſtes & diſcipuli eius de anima ipfius ac- cipere ea non potuerint; cum voce iſta de rebus adeo multis admonitus fuerit, non video, quomodo in hunc ſenfum commode, quae de voce Daemonii ſui dixit, trahi poſſint. Noui, prudentiae Socratis & longo rerum vſui tribui poſ- ſe, quae ille praedixit, doctiffimum vi- rum exiſtimare: atque ad hoc confir- mandum aflerri, quod Nenophonti de expeditione Cyri minoris, & an in A- ſiam eum ſequi debeat interroganti, nil reſponderit certi, ſed ad oracula eum ablegauerit. Et noſtrum quidem inqui- ens, (vt eleganter verba eius apud Xe- L. I. de nophontem vertit Cicero) humanum Diu. c. eſt conſilium, ſed de rebus & obſcuris 4. & incertis ad Apollinem cenſfeorefe- rendum, ad quem etiam Athenienſes publice de maioribus ſemper rebus re- tulerunt. Sed, vt ad vltima primo re- ſpondeam, nuſpiam legi, Socrati, Dæmo- nem ſuum, omnia quae vel ad ſeipſum, velad amicos pertinerent, manifeſtaſſe, quod ne Prophetarum quidem vlli ob- tigiſſe, Lheologi ſtatuunt; quandoque tantum id factum eſſeputo. Cum illo- rum vero plerisque, quae Socrates prae- dixiſſe dicitur, ita video eſſe compara- tum, vt eorum, tanquam mere contin- gentium praeſcientiam, ingenii huma- nae prudentiae atque ſagacitati tribue- DE GENIO &0 CR ATIS. 159 re non poſſim. IIla omnia igitur vel pro fabulis erunt habenda, vel adhuc habebit fundamentum nonnullum eorum ſen- tentia, qui Daemonem Socratis ab ani- mo eius diſtinguendum eſſe ſtatuunt. §. XIV. Priorem ſententiam ample- cti videtur Antonius van Dalen: Quid de Orac, non, inquit, dixere veteres Ethnici de P- 16. Daemonio Svcratis, quid non & Chri- Niani? At ex quibus vllius autoritatis viris conſtat, talem Socrati affuiſſe Dae- monem aſſoſſorem, cum omnes id ex ore Sbcratis ipheus (aut Spcraticorum, Chae- réphontis aqltorumque, quibus Sperates id dixerat) haurire debuvrint. At & neſcio, an exinde, quod a Socrate tan- tum & Socraticis iſta habemus, argu- mentum peti poſſit, quo euertatur hi- ſtoriae veritas: ſimili enim argumento omnem Romanam Graecamue hiſtori- am in dubium vocare liceret: Socratem vero, omnesque, qui eum ſecuti ſunt, pro viris nullius autoritatis habere vix auſim. Vt taceam eodem, quo patrum nonnulla narrata defenduntur, iſta quoque defendi poſſe. Vix ſcilicet auſuros fuiſſe Socraticos, tot fabulas de Socratis Genio comminiſci, quas ſi ni- hil veri eis ſubfuiſſet, non deerant, qui mendacii eos redarguere poſſent Socratis hoſtes: imo & alii, qui ſi non odio eum proſequebantur, mente ſal- tem, nullis partibus addicta, atque inte- gra, in lucem protrahere iſta commenta potuiſſent. §XIV. Non eo animo iſta diſputo, quaſi Socratem ſenſibili alicuius Dae- monii commercio vſum fuiſſe indubi- tatum mihi ſit, hoc mihi volo tantum, non habere certa ſuae ſententiae argu- menta, qui aliter ſtatuunt. Quae cer- ta in hoc negotio videntur, paucis ediſ- ſeram. Certum itaque puto Socratem ipfum huius Genii mentionem feciſſe, eumque vitae ſuae arbitrum agnou R, 00 Laert. II, 22. Thucyd. 160 PART. III. hoc enim, ſi non Platoni, Nenophonti certe crederem, aliisque Socraticis, imo &illis, qui ex Socratis ſchola minime prodiere. Certum etiam eſt, diſcipu- lorum eius plerosque hoc ita intellexiſ- ſe, vt praeſidem vitae & actionum æco- zoννbν eX ſublimioribus ſpiritibus ali- quem ei praeſto eſſe, exiſtimarent. Cer- tum porro eſt, ipſos quoque hoſtes So- cratis non aliter id accepiſſe, prouocat enim Plato audacter ad ooα+* „hoc eſt, accuſationem Meliti, in dua eum hocce Daemonium eriwaueds ait, non pro- vocaturus ad monimentum adeo re- cens, ſi aliter res ſeſe habuiſſet. Nec. hoc in dubium poteſt vocari, vix aliter accipi Socratis de Daemone ſuo dicta potuiſſe, cum ſummam in dicendo a- eéNea, & ſunplicitatem prae ſe tu- lerit ſemper: hoc vero certe eſſet reααττιαοαρπ ſi verbis aequiuocis & ma- gnum quid ſonantibus, ſibi autoritatem Conciliare, audientes in admirationem rapere, atque ſtuporem conatus fuiſſet. CAP. VI. Imo & fraudibus autoritatem ſibi So- cratem quaerere voluiſſe, ab eius inge- nio, prout omnis illud deſcripſit anti- quitas, eſt alieniſſimum. Hludquoque extra omne dubium eſt poſitum, mulſta- rum Socratem rerum praedixiſſe euen- tum, in quibus exitus eum non fefellit, eas vero maximam partem mere fuiſſe, vt in ſcholis loquuntur, contingentes, nec mentis proinde ſolertia ea aſſequi illum potuiſſe. Atqui hoc ſolum argu- mentum doctiſſimum Carpentarium, vt ſuſpendere mallet iudicium, adduxit, non dubito igitur eo cum reliquis, o- mnibus certe maxime euidentibus, uun- cto, ad ſummum probabilitatis gradum prouehi eam, quae Socrati vitae magi- ſtrum adhaeſiſſe Genium exiſtimat, ſen- tentiam. Quae ſi cadat, magnorum inter veteres virorum autoritates, So- cratis virtus & integritas, ipſa denique paene dixerim omnis hiſtoriae fides ruinam eius ſubſequatur, neceſſe eſt. CA P. VII. DE MILITIA SOCRATIS. Aut vni veterum obſferuatum eſt, peregrinationibus nihil ſibi opus eſſe, Socratem exiſtimauiſſe, totamque vitam domi egiſſe, niſi vbi militia ei forte ſequenda eſſet. Bellum exortum fuit anno II. Olym- LI.p 39. piadis LXXXVI, omnium, quae in- q. pium vtraque, ter Graecos geſta fuere, grauiſſimum. Eo Athenienſes atque Lacedaemonii dimicabant. Occaſionem atque prae- textum illi Athenienſium cum Corin- thäs de Corcyra & Potidaea contro- verſiae ſuppeditauerant: quarum vr- cum tributa antea Athe- nienſibus pependiſſet, defecerat, & La- cedaemoniorum implorauerat auxili- vm, qui copias etiam miſerant, praeſidio Potidaeae quae eſlent. In eo bello tribus vicibus militis munia obiuit. Prima vice poſt! Olympiadis LXXXVIannum II, in ob- ſidione Potidaeae, ad quam oppugnan- dam cIoloc grauis armaturae milites A- thenienſes miſerant, Phormione duce, qui mari claſſe, terra vallo vrbem oppu- gnabat. In his Socrates fuit atque Al- Socrates Thucyd. I.. 41. * . 2 cibiades. Laertius, mari eos pugnaſſe Laert. II, ait, nam pedibus minime licuiſſe, obſi- 23: ſtente belli ratione. Plato Socratem Conuiu. aeque ac Alcibiadem pedibus militaſſe ait, quod minime contradicit Laertio: nempe omni illius belli tempore prae- lium commiſſum fuit nullum, ſed veli- tationes tantum, atque leuiores pugnae. In eo bello, vt Alcibiades teſtatur, contubernahis eius, omnes alios laborum P 220. ibid. le do, me pan per tra u tine Tun dan ſee R n lul nti. loqe ultr. ellen. felit, fuiſle, entes, legni rer rium, kuwit, 8, 0. Hiun⸗ Adum magi⸗ ſen⸗ Orum 8,80- nique fides ſt. Ctntes Imm)i. 4 oſt lelp41. epoſt inob gnan- 0 tes A⸗ duce, l- eA- nalle Laert. II, obu- 23. atern Conuiu, ltalle?? ertio: Pprae- I . relr lanae. 5 44 ltur, ibi, Nios Or/RHD. DE MIIITIA SöO0OCRATIS laborum patientia ſuperabat, & ſi quan- do, vt in bello contingere ſolet, com- meatus laborarent penuria, nemo huic Parem ſe praeſtabat in ſiti & fame ſu- peranda. Quemadmodum & con- tra, vbi conuiuandum eſſet, ſolus maxi- mam voluptatem afferre videbatur. Et quamuis, ſibi relictus, parciſſimus vini eiſet; inuitatus tamen, omnes bibendo longe ſuperabat: & quod maxime eſt mirandum, Socratem ebrium nemo vn- quam mortalium vidit. Gelu, quod in ea regione diriſſimum, mira virtute tolerauit: eoque ita inua- leſcente cum maxime, vt nemo e ten- toriis egrederetur, & ſi qui exirent, nonniſi veſtibus circummuniti, & pe- des pellibus, ac conſtipatis pannis, cir- cumuoluti, ipſe tamen ita cum ceteris militibus egrediebatur, vt nihil ad eam veſtem adiungeret, qua antea vſus fuiſ- ſet: nudis vero pedibus per glaciem fa- cilius incederet, quam cum calceis alii. Quod milites quidam videntes ab eo ſe- ſe contemni arbitrabantur. Vt con- templatione eo tempore extra ſe poſi- tus quaſi fuerit, commemorari quoque meretur. In cogitationem inciderat mane, atque eodem in veſtigio a matu- tino tempore ſtetit cogitabundus. Cir- ca meridiem milites id ſentire coepe- runt, mirantesque alter alteri narra- bant, Socratem ab aurorae inde illuce- ſcentis tempore ſtetiſſe cogitabundum. Sub veſperam Ionici quidam milites circa eum ſtrata poſuerunt, & fub dio lacuerunt, attente illum obſeruantes, an tota quoq; nocte ſit perſeueraturus. Stetitque ille, donec illuxit aurora, & ortus eſt ſol, quo ſalutato poſtremum Noéct, abiit. Frequentes ei eiusmodi raptus Att. II, I. fliſſe, Gellius teſtis eſt. Non omit- tendum autem, vt in pugna ſe geſſerit. Plato lc. Amicum igitur fſuum Alcibiadem in medio hoftium videns, & grauiter tim repulſos Boeoti primum inſeque- IoTr vulneratum, nunquam deſerere voluit, ſed praecedens eum, ipſum & arma eius bliaco 6 fortiter conſeruauit. Nec minor lpſi. Laert. VSs amore atque fortitudine modeſtia l. ec. extitit: cum enim, pugna finita, prae-?lutarch. mia Ducum illis tribuerentur, qui in in Alcib. pugna primas tuliſſent, Socrati ea debe- ri iudices decreuere, qui tamen id de- Pprecatus, vt Alcibiadi darentur preci- bus ſuis obtinuit. Secunda vice fortiter bello rem So- crates ad Delium geſſit, Boeotiae op- pPidum, Olympiadis XXCIX, anno l, quo illud oppidum Athenienſes oppu- gnauere. Boeoti, vt autor eſt Thu-L. IV. p. Cydides, Duce Pagonda, inſecuti Athe-216.C. nienſes ſigna infeſta iis inferre coepe- runt. Et ſiniſtrum quidem cornu Boeotorum, vel ad mediam vsq; aciem, ab Athenienſibus victum eſt, victis ad eam partera, quae adhuc pugnabat, fuga inclinantibus. A dextro vero cornu A- thenienſes ſuperabantur, quos paula- bantur. Pagondas dum ſiniſtrum Boeotorum cornu laboraret, duas equi- tum turmas, clam vt collem circumi- rent, miſerat: quae cum repente appa- ruiſſent, Athenienſium cornu, quod vicerat hucuſque, exiſtimans alium contra ſe venire exercitum, grauiter perculſum eſt: copiisque adeo Atheni- enſium vtrinque preſſis, tum illo nempe terrore, tum a Thebanis, ab altera parte inſecutis, & ordines eorum perrum- pentibus; vniuerſus exercitus in fu- gam ſe coniecit: aliis quidem Delium Gad mare curſu contendentibus, aliis ad Oropum, aliis ad Parnethem mon- tem, aliis vero alio, vt quibusque ſalu- tis ſpes oſtendebatur. Quos Boeoti quidem inſequentes caedebant, praeci- pue vero ipſorum equites, & Locri, qui, illis in fugam verſis, auxilio Boeotis ve- nerant. In eo diſcrimine Socrates, & Plato X Fportitudine u-. . 2I. ½. 162 PARTY III CAP. VIII. fortitudine vtebatur ſolita, adeo, vt Laches fateri non dubitauerit, non inferiores extituros eo praelio Athe- nienſes fuiſſe, ſi omnes eius exemplo pugnauiſtent: & cura pro amicis con- Laert. Il, ſueta. Xenophontem enim in fuga, equo Strae. L. hiſſo, humi ſtratum videns, ipſe pedi- IxX. p. 402 bus pugnans, nam & ipſi equus perie- B. rat, humeris ſuſceptum, per aliquot ſtadia deportauit, eumque defendit, donec inſequi hoſtes deſuſſent. Cum- que, ita infeliciter pugnato praelio, vna Plato l. c, cum aliis fugeret, in quibus & Laches erat, Archon, & Aleibiades; ipſe non aliter incedens, ac ſi in vrbe deambula- ret, animi robur prae ſe tulit, quo lon- giſſime Lachetem ſuperaret, oculis o- mnia circumluſtrans, vt quem incru- ento Marte nemini aggredi licitum ſit futurum: quod ipſum etiam, vt ſaluus euaderet, effecit. Eos enim, qui ita ſunt animati, in praelio vix quisquam audet adoriri, cum illi contra, qui prae- cipiti fuga ſe proripiunt, facile infe- quentium manus incurrere ſoleant. plut. de Qum ad biuium delati eſſent fugien- Gen. So- tes, Socrates quidem fubſtitit aliquan- crat. p. tum, comitesque, ne pergerent ea, Se. r. quam ingreſſi fuerant, via, ad montem I. Parnetem, ſed altera potius, per Reti- ſtam, admonuit. Nempe Daemonis, inquiebat, audio vocem. Maior pars 1 I— factum eſt, vt vlterius examen illae me- iram vix continebant, tempore mini- me opportuno iocatum eum exiſti- mantes. Paucis, vt ſe ſequerentur, per- ſuaſit, in quibus Laches & Alcibiades e- rant, qui ſalui patriae redditi fuerunt. Reliquis equites hoſtium occurrerunt, qui a perſequenckis ceteris redibant, eosque aggrediebantur. Hi armis certare initio, vbi maiore tamen ho- ſtium numero includerentur, retroce- dere: poſtremo oppreſſi omnes inter- emti fuere, vnico excepto, qui ſcuti ſui ope ſaluus Athenas euafit, cladis illius nuntius: altero item, Pyrilampe, filio Antiphontis, qui haſta vulneratus & captus fuit. Qui cum ab Athenienſium legatis, pacis caufa Thebas miſſis, So- cratem cum ceteris fociis ſuis faluum Athenas redüſſe, audiuiflet; Thebanis omnibus faſſus eſt, identidem ſe vna cum reliquis commilitonibus ſuis reuo- catum a Socrate fuiſſe, qui, Genio eius obſecuti minus caeſi miſere fuerint. plat. A- Poſtremo militiam ſecutus fuit eo-pol. p. demanno ad Amphipolin, quae capta 28 E. eo tempore a Braſida fuit, Lacedaemo- ene . II, 22. niorum Imperatore. Thucyd. Quamuis autem ea, quae de militia L. IV.p. Socratis habent Autores allegati, men- 320. D. dacii arguere nitatur Athenaeus, ita tnen tamen manifeſte iniquum aduerſus 215. ſn. eum prodit animum, ſolideque adeo eius ratiunculis, a nupero vitae Socra- tis ſcriptore Gallo, Carpentario, ſatis- reri haut videantur.] —è . CA P. VIII. QALEM SE IN DEMOCRATICO ET OLIGARCHICO REIPVBL. STATV GESSERIT. VIIo in Republica munere fungi Socrates voluit, niſi quod Senato- rem, prouecta iam aetate egerit, ſiue quod Athenienſium Rempublicam, li- cet popularis regiminis ſpeciem prae ſe ferret, ad tyrannidem tamen & monar- chiam propius accedere ſentiret, quae Aeliani ſententia eſt: ſiue quod Genii Var. III, monitu apublicis negotiis arceretur, vt 12 ipſe eſt faſſus. Quod quidem conſili-b. . vm ſaluum eum praeſtitit, vt quem con-pol. p. ſentire in ea, quae perperam & contra 31. E. iura in Republica fierent, ſua virtus non pateretur: quibus tamen ſeſe opponere neminem nen ex 406 . t. A- . pol P32 110 5. tun *cap. na ob Venoph. 40 mem. L. tll 1 1I. ſei A. g llato l. . tll Yenoph. N Hiſt. Gt. en L.I. p. D Z h lr cie men der ſer T me fi wte Ort No— E — — OoSeELE Per⸗ 4 e⸗ erunt. erunt, ibam, ArINs ho. troce⸗ inter⸗ wfai llins flio Num 8, §0. UMum Ebanis e vna reuo. oeius II. at. A- it eo-pol p. apta 2) . -let II, 22. .. IUnucjd. Dal. W.p. men 320 D. „ Atben, ua en, il Ve p. Henſlb , . deo octa- ſatis⸗ eme⸗ 0 GeniVa. UI, Pt 17. in t Pla- nlli „0n. A- CON-pol. p. 8non ere inem * cap. I. neminem ſine maximo poſſe periculo, exigui illius temporis experientia eum docuerat. Plat, A- In Senatum leqétus eſt, nomine An- Pol p.32. tfiochidis tribus, ad quam, vt obſerua- B. tum ſupra“, Alopece, pagus, qui Socrati natales praebuit, Pechbar. Eam vero ob cauſam ſacramentum quoque ſena- Kenoph. torium praeſtitit, a Solone inſtitu- mem. L. tum , quo comprehendebatur, vt I. p. 71I. ſecundum leges ſententiam diceret, ne- A. que amore, neque odio, vel alio praetex- Plato l. e. tu quocunque praepeditus. Porro O- lympiadis XOIII, anno tertio, cum Pry- tania ad Antiochidem tribum deuolue- retur, Prytanisq; fieret Socrates, occa- ſio ipſi conſtantiae exercendae data fuit. Xenoph. Nauali praelio apud Arginuſas Atheni- Hiſt. Gr. enſes & Lacedaemonii concurrerant. J. 6. Duces Athenienſium X fuerant, Lace- 4. qaemoniorum claſſi ſolus praeerat Cal- licratidas. Inferiores ea pugna Lace- daemonii diſceſſere, naui praetoria ſub- merſa. Athenienſes Arginuſas rediere, nauibus amiſſis XXV, vna cum vecétori- bus, paucis exceptis, qui ad littus eua- ſerant. Duces decem Therameni & Thraſybulo, triremium praefectis, in mandatis dederant, vt naues, quae nau- fragium feciſſent, inueſtigarent: quod vt efficerent, cum vela feciſſent, ſubito orta tempeſtas eos impediuit. Ducum horum ſex, Athenas reuerſos, ſi- mulac adueniſſent, re ommi de praelio expoſita, in carcerem Senatus coniecit. Eos Theramenes accuſauerat, qui eos examinandos eſle vrgebat, cur naufra- gis non ſubueniſſent. Reſpondebant Duces, quod poterant iure, ſe, vt ſubue- niretur, in mandatis dediſſe, reosque eſſe, magis quam alium quemuis, debe- re Theramenem & Thraſybulum, qui- bus id datum fuiſſet muneris: nolle ta- men ſe in accuſatores criminationem retorquere, ſatis enim tempeſtatem eſ- QuArEMASF. TN REP. GESSERIT 500. 16 ſe omnibus excuſandis. Ea tum qui- dem reſponſione contentus ſenatus fuit. Paulo poſt tamen, circa Apaturia, (quod feſtum Athenienſium eſt) qui- dam ex Theramenis amicis, eius inſtin- ctu, tonſo capite atque pullati inceſſe- re, eoque habitu, eorum, qui naufra- gio perierunt, agnatos ſe eſſe aientes, ſe- natum adiuere, atque X ducum cauſam denuo tractandam eſſe vrgentes, adeo populum accendere, vt ſenatum minis ad ferendam reclamantibus licet legibus aduerſus X Duces ſententiam cogerent. Socrati, vt decretum aduerſus eos per- ſcriberet, mandatum fuit: quod ille ſe facturum negauit, imperitiam ſcriben- di & formae decreti ignorantiam cauſa- tus. Id vero riſum omnibus in Sena- tu mouit, indeque forte nata Porphyrii calumnia fuit, qui ſcribere aegre Socra- tem potuiſſe, affirmauit. Hoc tamen Socrates faciens, cioavevoy id fecit: genu- inam vero rationem Athenaeus agno- Athen. ges, quas iuramento ſeſe promiſerat vit, inuictam eius fortitudinem fuiſſe, L. P. in non oflendendo in Reipublicae le-259.P. oph. mem. L. obſeruaturum: id quod magis eſt reue-I. p. 7n. ritus, quam vim, quae ipſi quidem mi- B. nabatur. ſuffragium ſuum ei oppoſuit. Quo fa- cto cum oratorum haut pauci eum ac-& „SS . . —70 multuante, vt ea de re quaeſtio inſti- cuſare pararent, populusque voce tu- Sane enim, cum ad ſenten- Laert. II, lam ferendam pergeret Senatus tiar pergeret Senatus, ſolus X 24. 7 . Pioa- tueretur, poſtularet; ipſe tamen in le- gum & iuris gratiam periculum ſubire o“ maluit, quam carceris mortisue metu in iniuſtam conſentire ſententiam: qua- lem fuiſſe eam, qua capitis ſupplicio ad- dicti viri illi fuere, ipſi Athenienſes poſtea agnouere, poenas eius rei ſub- eunte Theramene, non diſſimiles eis, quarum cauſa extiterat: qua tamen rurſus occaſione Socrates animi inuicti experimenta edidit. X 2 ⸗ pDoſt rte leg. 7 6 ον* ro. 164 PART. III Poſt diuturnum cum Lacedaemoniis bellum, quod per annos XXVII fuit continuatum, ipfſis poſtremo Athenis a Lyſandro, Lacedaemoniorum Duce, expugnatis, (quod factum eſt Olympia- dis XIV, anno L) de mutanda Repu- blica ex Democratica in Oligarchicam contentiones ſunt ortae. Therame- nes popularem Reipublicae formam tuebatur, Lyſandri tamen autoritate & minis victus, in triginta conſtituendos rectores conſenſit, qui totidem reapſe tyranni fuere. In eis ipſe erat Thera- menes, cui id officii datum eſt, quod magna eſſet aequitatis eius & continen- tiae fama, vt aliorum rapinas atq; auari- tiam coerceret: Critiae inquam, Socrati antea amici, iam veroinfenſiſſimi, quod Eurydami ipſi improperaſſet amores. Chariclis item, & reliquorum, quorum a Nenophonte nomina, iuxta cum cae- dibus, & iniuſtis proſcriptionibus me- morantur. Hi, a malis puniendis facto initio, ad opulentiſſimos quoſuis inde Sen. de Perrexerunt, in optimis ciuibus deſi- Tranqu. nentes. Non poſſe inueniri vrbem ma- anim. p. gis miſeram, quam eo rerum ſtatu A- 153. thenae extitere Seneca affirmat. „Mil- Aeichin. cc le tre . 1 Vt Aeſchi r C. le trecentos viros, vel vt Aeſchines Cteſiph. habet, mille quingentos, & optimum p. 307. C.* quemque [indicta cauſa] occiderant. *Nec finem ideo faciebat, ſed irritabat cſeipſam ſaeuitia. In qua ciuitate erat *Ariopagos, religioſiſſimum judicium, *in qua ſenatus populusque ſenatui ſi- *milis, coibat quotidie carnificum tri- *ſte collegium, & infelix curia, tyran- „nis anguſta. Ne ſpes quidem vlla *recipiendae libertatis animis poterat „flerri, nec vlli remedio opus erat *Contra tantam vim malorum.“ Cicer. ad fugere omnes,“ Socrates tamen in me- Attic. c dio erat, qui pedem porta non extulit, XV..is Iugentes patres conſolabatur, Senec. l. c. Diod. Sic. L. XIV. Pp. 236. Dif- OAP. VIII. *„diuitibus, opes ſuas metuentibus, ex- *Probrabat ſeram periculoſae auaritiae *poenitentiam; & imitari volentibus „magnum circumferebat exemplar, *cum inter triginta Dominos liber in- *Cederet. Quam quidem ſaeuitiam & iniuſti- tiam non ferenti Therameni Critias . diem dixit, tanquam Reipublicae pro- Xenoph- ditori, quam tamen ille ex ſententia I. I.. hiſt. ſenatus geſſerat. Aſt Critias, & qui Graec. p. eius partibus ſtudebant, Oligarchiae a 464 Theramenemetuentes, manum arma- torum ei immiſere, qui captiuum eum ducerent. Ille contra ad aras confugit, a quibus vi diſtractus, dignum ſe oſten- dit Soerate magiſtro diſcipulum, vt Dio- doro Siculo eſt relatum. Miſerabatur eum populus, nemo ſuppetias tamen ferre audebat, quod militibus vndique ſtipatus incederet. Accurrebat ſolus cum duobus amicis Socrates, qui mili- tum manibus eum eripere conati ſunt, quorum tamen impetum repreſſit The- ramenes, ſe laudare inquiens atque am- plecti virtutem eorum & amorem, maius tamen ſibi obtingere non poſſe malum, quam ſi morte ipſis ſuĩi amor ſit luendus. Vnde Socrates, cum ſociis, neminem alium in partes ſuſcepti ope- ris venire, multumque ſea parte aduer- ſa ſuperari videns, ceſſit. Therame- nes vero in carcerem coniectus, ex iudicum ſententia cicutam bibere iuſ- ſus eſt. . Eas vero XNXNX tyrannorum iniurias Aelian. ſeuere reprehendere non ceſſabat So- r- I. 4 II. crates. Quum videret enim multos ſummae exiſtimationis viros interfici, & locupletiſſimos quosuis grauiſſimnis inſidiis circumueniri, ad Antiſthenem dixit: Nunquid te poenitet, quod in vi- ta nihil magnum, neque ſpectabile con- Diodor. Sic. l. c. & ſecuti ſimus? quemadmodum videmus *deſperantes de Rep. exhortabatur, & in tragoedia deſerili Reges Atreos, Thyeſtasque Laert. Il, 34‧ ( Venoph. 0 Memdr. Lel. p. . 716. D. 9 he iu 4u. ul r doe lon lote lun jen ex. itine ibus lar, rin⸗ Uſti- Diodor, . . ie.! itins Rierle. ntin b.l nit, qui Graet . ie 1 464. rma- eum ngit, tten- Dio⸗ Atur. men igde Ous nili- int, he⸗ m⸗ en, oſſe rſit Ciis, pe⸗ QVALEM N. IN REP. GESSERIT 5OCR 165 Thyeſtasque, & Agamemnonas, atqué Aegiſthos, nam illi obtruncati intragoe- diis & mala fercula comediſſ vbique Leguntitr. Nemo vero Tragicorum oo progreſſus audactae eſt, vt porcum ma- Aatum in ſéenam introducat. Laert. II, Indignanti quod deſpiceretur, poſt- 34. quam XXXtyranni ſummam rerum Xenoph. y5* „ Meinbr. Cüpaſſent, Ergone, inquiebat, poeni- L. I. p. Tet? Wirum item videri, ſi bubulcus, 716. D. qui & numerum vaccarum imminuat, & deteriores eas reddat, non malum ſo bubuleum eſſe fateatur- Sed hoc magis mirum, ſein cinitate quis factas princepæ, & ciués pauciores deteriorbsgue red- dens, non erubescot, neque matum ſo Ciuitatis reldtorem eſſe fateatur. Quod quum ad eos renunciatum eſſet, ar- ceſſito Socrati, Critias & Charicles ne dicendi artem apud adoleſcentes exer- ceret, interdixere. At eos Socra- tes interrogauit, ecuid in interdidis, quod non intelligeretur, quaerere lice- ret? cumqueei rei annuerent; Ego igi- tur, dixit, legibus quidem porereſum pa- ratus, ſed tamen ne per ignorantiam com- mittam aliquid, informari a vobis velim, virum, gquusn dicitis, ab arte eſſe alſtinen- dum dicenai, hanc ipſam artem eo manda- 1o comprehendi cenſeatis, qua recta di- cuntar, an qua recta minus? Nam ſe oou comprehendatur ars, qua recta dicun- tur, a reclte dicendo mihi abſtinendum erit; ſi ea, qua dicuntur minus relta, operam mihi dandam eſ patet, vt recta dicam. Tum excandeſcens Charicles, quando, inquit, ignoras hoc, Socrates, quod facilius intellgas dicimus, pror- ſus vti iuuenibus non collquaris. Tum Socrates, ne vero in hoc quoque man- datum impingam, definite iunuenum ge- tatem. Tum Charicles, ea ſunt, qui- ecunque ſenatorum nondum hbabent aeta- zem, prudentiam conſaummatam non- dum conſecuti. Adeoque cum iis, qui annum AAAXnondum adtigerunt nocol- loquitor. An vero, inquiebat ille, ne emere quidem mihi quicquam licebit ab &ν,Hαaα α/ν detatem non attigerit, nec, quanti vendat inierzoore? Id veroli- cebit, reſpondebat Charicles, verum ſoles tu interrogare, de rebus, quas Praectare cognitas habes & perſpectas, de iis quaerere caueto. Annon verore- Wondebo, inquikbat ille, vhinam habi- tet Charicles, vel vbi ſit Critias, inter- rogatus. Imo einsmodi quaeſtionibus, reſpondebat Charicles, icet. Critias autem, ab hie tibi abſtinendum, o So- crates, aiebat, quae ſutoribus, & fubris, & aecrariis artiſicibus abs te proponiin- tur. Etenim arbitror abs te iam illo- rum aures pertuſas loqguacitate tua es- ſe. Ergo, fübiecit Socrates, abſtinen- dum a iuſtitiga, pietate, ceterisque re- bus, quae iſtaz ſu t Profecto, aiebat Charicles, etiam a bubulcis, quod nifi kfeceris, caue, ne & ipfe vaccas pauciores reddas. Iſtudvero odium atque indignatio eo- rum aduerſus Socratem incrementa ex eo ceperat, quod amici quidam eius vr- be clam excesfiſſent, quod ipſius factum interpretabantur inſtinétu, vt Theba- nis, quae Athenis gerebantur, prode- rentur. Neque ea fundamento care- bat ſuſpicio, vt ex epiſtolarum eius vltima eſt colligere. Eam igitur ob rem ad cauſam dicendam citatus eſt, vbi, poſtquam de variis rebus re-"Ita in ſporliſer „ vt occaſionem nancisce- . o⸗ rentur vberiorem ipfum opprimendi, geq plate vna cum quatuor aliis ad Piraeum* ab- in Apo- ire, ducendi ad carcerem Leonis cau- logia p. ſa, quem morti deſtinauerant, opibus 32. ha- eius inhiantes, iuſſere. Id vero So- crates, ſe quidem facturum, negauit, , eo- nunquam ſe iniuſtae rei manus com- nem Sa- modaturum inquiens. QCui cum re- lamini- ſpondiſſer Charicles, itane putas, o Pn ala- mine ad- X 3 Socrates, ducerent, 166 PART. III. CAP. IX. = Socrates, te libere loquentem, nihil ad accerſendum Leonem, Socrates ve- propterea laturum mali? Imo mala in- ro reécta domum perrexit. Ab eo ve- Finita, reſpondit ille, azque tamen ro0 tempore adeo conceptum aduerſus . ol.1 * graue nullum, quam ſi iniuſti perpe- i ſum odium incaluit, vt, niſi eorum 2rauero quippiam. Tum vero Chari- ſublata autoritas fuiſſet, capitis ĩpſi fu- cles pariter ac ceteri eius collegae con- erit ſubeundum diſcrimen. ticuere. Iueruntque reliqui quatuor CAP. IX. EIVS CVM SOPHISTIS ET ANYTO CONTROVERSIAE. Cie. Br OOPhiſtae „ea aetate magiſtri dicendi, rent, eo accepto, demonſtrabat. Quas So- quales Leontinus Gorgias, Thra- cratis reprehenſiones probantesAtheni- Gymachus, Chalcedonius, Protagoras enſes, Sophiſtis deriſis, ad ſolidam colen- Abderites, Prodicus Ceius, Hippias dam virtutem iuuenes ſuos excitabant. Eleus,aliique multi temporibus eisckem, Sed &alia Socrati diu agitata con-Hiban.ve docere ſe profitebantur, arrogant bus trouerſia fuerat, quae mortis quoque Aol p. ſane verbis, quemadmodum caufa ipſius extitit occaſio, quamuis haut 707. A. inferior, ita enim loquebantur, di- paucis ante annis initium cepiſſet. Ep. So- cendo ſuperior euadere poſſet: con- Anytus nempe, profesſione Rhetor, ſed cratis. Cic. O-cinnitate vtentes ſententiarum, ar- quem priuatim aleret coriaria merca-⸗ rat. c. 122, gutoque & certo ac circumſcripto tura, atque ditaret, filios duos in So- verborum ambitu, ad voluptatem au- cratis diſciplinam tradiderat. Offen- rium magis, quam ad certamen iudicio- ſus vero, quod ei operam nauames, eo rum compoſitto. . vsque haut profeciſſent, vt alimenta Iiban. Eorumque tanta erat exiſtimatio, vt ſibi ex cauſis dicendis poſſent compa- Apol. T. quocunque loco iuuenibus perſuade- rare, a Socrate abductos operae addi- ,0 rent, vt omni cumaliis commercio va- Xit, cuius ipfum quidem publice tra- Cic. Brut. Edicentes, ipfſos vnice ſequerentur. Ctandae puderet. Id quod aegre ferens, c. 8. Iis oppoſuit ſeſe Socrates, qui ſubtilirate ſalutis iuuenum ſtudio, Socrates, (qui- uadam diſputandi refellere eorum bus impendentem ruinam praeſagie- Liban. l.c inſtituta ſolebat verbis: Quaeſtionibus bat, euentu minime fallente, vt quos P·642. Aà pro more ſuo eos vexans, multumque ſua paulo poſt perdiderit intemperan- Parta exiſtimatione inferiores eſſe o- tia,) Anytum ideo reprehendere non ſtendens: nec ipſos intelligere ea, in ceſſabat, identidem diſcipulis ſuis oc- quibus aliis inſtitutionem polliceren- cinens: *Infanda eſſe, quae ad coriari- rur. Iuuenes vero abinanibus eorum am pertineant, neque iuuenibus fe- colloquiis reuocabat. Atque eos, qui in- renda: Nempe res, quas quisque tra- genio & eloquentia pro diuinis huc- „ctet, cordi ei eſſe debere, vt Medi- vsque fuerant habiti, vanos eſſe ver- cina Damoni, Conno Muſica cordi porum captatores, ignorantes eorum, * ſit. Ipſum Anytum, quamdiu in quae profiterentur, atque opus ha- „Schola ſua filii eius fuiſſent, eorum, bentes potius, vt, minerual ſoluentes, in- quae ipſi diſcerent minime puduiſſe, ſtituerentur ipſi, quam vt alios inſtitue- quamuis, id ſatis non eſſet, auls cendis 20 G£. 8. 2 aſ̃ Lelian, Var.ll, te nu, Veno item, mn⸗ Ali⸗ Esye. 0 Ve. erſus Dlato A. DrNe. ikr. S8o. theni. len⸗ dant. con. 1 ge Lendd. libin. c ðð = Apol. p. laut ,, A, Piſſet. lo. 8o. or, ſec cratis erc. . 1 S0. fen- 6, e0 Ned onpe- addh. e tra. eens ſr ebge⸗ tquo eran- non s 0c- riari- s ſe⸗ we tla⸗ Cordi iu in Oru, cuiſle, tCnſs cends l. p. 644 B 5S5500CR. CVM SOPHISTR ET et ſis dicendis viétum ſibi quaerere pos- ſent. Sed ipſi ſibi gratulabatur, Plu- „tonis galea & Gygis annulo, quod „tectus incederet, diſſimulabat enim cEapud ciues coria ſibi victum praebere, . *parum honeſte operae, cuius puderet, „ucri nullo captus pudore, quo vel “Ccarere debebat, vel operam non dis- ſimulare. † Anytus, teſte Aeliano, nihil non in- termittebat, quo illud vleiſceretur op- probrium, verum Athenienſes time- bat, dubitans ecquo animo accuſatio- nem eſſent laturi, nam magnum erat tum Socratis nomen, cum propter a- lia, tum quod Sophiſtas arguebat, qui nihil honeſti vel ſcirent, vel dicerent. Schol. A- Cum Melito igitur conſilia conferebat, riſtoph, juuene, Rhetore, Socrati planeigno- a2d Nub. to, quem Plato deſcribit, hirtis capil- Eutly. lis quod fuerit, non nimis promiſſa bar- phrone. ba, ac naſo praeadunco: qui drachma T. I. p.2. ad quamcunque rem poſſet impelli. B. Eius conſilio igitur periculum facere iban. in re minoris momenti, quam in par- Apol. T. : 641 tem accepturi eſſent accuſationem So- cratis Athenienſes, voluit. Nam aper- te ſtatim eum in crimen vocare non arbitrabantur eſſe conſultum, partim ob paulo ante dicta, partim ne Socra- tis amici & aſſeclae exasperatos con- tra accuſatorem iudicum animos in ſu- as partes pertraherent, vt qui falſo de- tuliſſet hominem, non ſolum nullius mali in ciuitate autorem, verum etiam ex diuerſo ciuitatis Athenienſium or- namentum. Ariſtophanem ergo Poe- tam Comicum excitant, ſcurram & nugatorem, vt in ſcenam Socratem Aelian. Var. II, 13. Aelia n 1. c. ANFIO CONTROVERSITAh. 167 Produceret, & ab iis, quae plerique de eo conficta norant, malis taxaret atque inceſſeret: eſſe nempe eum nugatorem, & dicendo efficere, vt malae cauſae bo- nae videantur: introducere nouos Dae- mones, quam ipfe neque agnoſceret intera, neque coleret Deos vllos: atque haec ipſa quoque in eos, qui eius ope- ra vterentur, transfundere, eosque in falſam opinionem deducere. † Ari- ſtophanes arrepto argumento, ſtrenue rifum interpoſuit, optimum Graeco- rum ſibi argumentum faciens, non Cleonem, non Lacedaemonios, aut Thebanos, aut ipſum Periclem: Sed virum Diis omnibus, praeſertim A- pollini, charum. Rei itaque inſolen- tia, & inuſitato Socratis in ſcena ſpe- ctaculo, primum omnes Athenienſes, nihil minus qui expeétaſſent, obſtu- puere. Deinde, vt qui natura ad in- vidiam eſſent procliues, & ad optimis quibusque obtrectandum propenſi, non ſolum illis, qui in adminiſtratione Reipublicae, & magiſtratibus excelle- rent, verum aliis etiam, qui vel doctri- na litterarum, vel vitae grauitate prae- fulgerent, Nubes illas (id nomen dra- mati erat) libentiſſime audiuere, & a- ctorem, qui Socratis perſonam gere- bat, plauſu tanto ſunt proſecuti, quanto antea nunquam: imo accla- mando victoriam ei decreuere: man- daruntque iudicibus, vt Ariſtophanis nomen, non alterius, ſupremum ſcri- berent. Socrates vero, raro ad ſcenam adibat, niſi quando Euripides cum no- Vis Tragicis certaret, ſiue eoin loco, ſiue in Pirraeeo; tum enim ventitabat. †¼ Corruptiſſima hic Graeca ſunt in epiſtola Xenophontis, ex qua iſta Stanleius refert, Senſum item, quem ex iis exſcalpendum efſfe putauit ille, mutare nolui. †t Stanleius haec ita interpretatus fuerat, ac ſi Aelianus, ex quo haec deſumta, dixiſſet, Meli- tum & Anytum Kriſtophanem impuliſſe, vt iſta, quae praeceſſere, commenta Socrati amiciſſimis quo- que perſuaderet. Verum praetulimus ſenſum, quem ipſa Graeca Aeliani luculeater fundere vi= debantux. Nempe PART HI 168 Nempe ſapientiam virtutemque & ex- cellentiam carminum eius adamabat. Equidem Alcibiades nonnunquam, & Critias, vt comoedias in thearro audi- ret, eum inuitabant, & tantum non cogebant. Verum ille adeo magni Comicos haut faciebat, vt potius men- dacia eorum, mordacitatem, & futiles nugas contemneret, id quod imprimis male eos habebat. Atque id ipſum quoque in cauſis fuit, quae Ariſtopha- nis comoediam peperere: neque enim iis ſolis, quae Anytus & Melitus ſug- geſſerant, ea debetur. Neque etiam vero diſſimile eſt, Ariſtophanem ma- gna pecunia ex hac re locupletatum fuiſſe. Nam & cupiebant omnino ho- ſtes Socratis, & feſtinabant Socratem calumniis proſeindere, & conuitiis: eo vero, quod pauper eſſet & malignus Ari- ſRtophanes, admittendis eorum corru- Piclis facillimum ſe praebebat. Vt paucis rem abſoluamus, ſummo ab o- mnibus plauſu drama exceptum fuit, etenim illud Cratini tum quidem obti- nebat: B Srenam occupat totam impetigo trenue. Quoniam autem Bacchanaliorum feſtum tum celebrabatur, magna Grae- corum multitudo ſpectandi animo eo confluxerat. Quumque in ſcena So- cratis perſona compareret, atque ille crebro nominaretur (quem non mi- rum exacte repraeſentaſle hiſtrionum erſonas, cum vel figulos eius formam feliciter eſſe imitatos conſtet) peregri- 1 ni, quis eſſet ille, qui in ſcena traduce- retur, neſcientes, ſuſurro & murmu- C A IVDICIVM doer. 4. A B eo tempore, quo primum con- P-b 24 trouerſia inter Socratem & Any- Apol. tum mota fuit, complures praeterie- re anni, quibus ſibi inuicem publice CALF. X.- re excitato, quisnam eſſet ille Socra- tes? interrogabant. Quod quum animaduertiſſet ille, (etenim non forte fortuna aderat, ſed antea monitus ſe traducendum in co- moedia eſſe, eoque maxime conſpicu- vm theatri locum occupauerat,) adtol- lendum ex animis peregrinorum hae- ſitationem ſurrexit, & per totum dra- ma, congredientibus hiſtrionibus, ſtans cernendum ſe praebuit, atque ridens. Aelian. Cumque apraeſentium nonnemine es-Var. V, 8. ſet interrogatus: iſtane moleſte fers, Plutarch. Socrates? Nequaquam vero, dixit, nam 7 οα. in hoc theatro velut in magno conui- 27: vio oblectandis pluribus, qui iocos in?10. .. me coniiciunt, inſeruio. Primum haec Comoedia Iſarcho Archonte acta fuit, cum Cratinus victoriam re- Schol. ad portaſſet, anno I Olympiadis LXXXIX. Aei ie Eandem Ariſtophanes, cum repre henſionem quorundam ob eam incur- riſſet, vlciſcendi animo rurſum in- ſequenti anno exhibuit, Archonte Amynta, apparatu & ordine haut pau- lo deteriore. 7— . . Laert. II, Amipſias quoque, alius Comicus, 28. Socratem deriſit in dramate, cui Tri-*Non bonis titulum“ fecit, hiſce inter alia Putem verbis: ðð ey TGi- e . . vt O Socrates, multis ſtulitor, paucis-a ud La- Zmis ert. titu- Molior, Oadmm Rt ipfus ades, obdurans lum dra- & perferens. maris⸗ N. ,„. .fnotare Hanc penulam tibi quatſo guis in- ſed habi- duit? tum, quo . . . . . . 8 Frqus hoc incommodi coriarii dedit. Kena ſſteba- P. X. tur. Hinc 8 CRATI §. penulae obtrectabant: clandeſtinis quoque inſi- S 0 dis vtebatur Anytus, donec, poſtre-in verſi- mo opportunitatem naétus, efficeret, busAmi- Vt accuſationem aduerſfus eum apud bſiae. Senatum . “ H mnem bi. P Senat tem er laelt. Ne I 40. ( C cje aſet nd „»ᷣay e be Pol. P.19, ob liban. Dle Apol. . (en 644. gl Ien Cra I n ue⸗ Nem Ftab eN Jenoph. Apol, p. & Mem. phi LIW. . hil 1b D. Her *Kanle. ue ſati 1 .de fenſoyit 10 circum. C. ſpie io, 0- ℳ 7 tae, J. guamte- ale mii lon⸗ 0l. fanter, iu/ ationim , expen. 6 dene & ſen guent. ge guae tamen: lconterasl octa. dille, n 0. hien. dtol. he. ndra- ſtans dens Acliza. ne e. Var . fers, Anant. Nam a. onui. 4). coS inb 10,0. imum nonte Me. Ariſt. NNin epre cur- a in⸗ honte pen. ett l, CUS, 28, TEI-Non er Aiabuen, 9 1 . N. lls- 2uld la. ett. titu. ylun dn. matis, notate, r in- led hubi. tum, quo .650 clates Ueditin ena ſiſteba⸗ tur. Hinc penulae „ etian e juſt⸗ mentio gran. oltre-in vel. usAmi- etn cere⸗ ſae, cpudl natE II, 40- Schol. ad Senatum inſtitueret Melitus, erat au- tem libelli eius ile, qui ſequitur, ſenſus. ex Laert. elitus, Meliti filius, Pitthenſis, So- „Cratem, Sophronifci fillum, Alope- *Cienſem, defert. Socrates, praeter ius *& aequum, Deos, quos ciuitas eſle cen- * ſet, ipſe non cenſet, nouaque Deorum *numina introducit: praeter ius & ae- * quum item, iuuentutem corrumpit: *„Poena illi, mors. Iat. A. Hoclibello, iuramento intercedente, pol. p. 79. Oblato (νwτνισοιρνσ q Plato appellat) Cri- . Suid. to vas eius ſiſtendi factus eſt. Paulo 10 3 . . e. poſt clanculum ad eum miſit Anytus, Liban. Precatus, ne deinceps mentionem fa- Apol.p. Ccere vellet coriariae a ſe exercitae, 644. quod ſi promitteret, vicisſim actioni ſe renunciaturum pollicebatur. At So- crates, veritatem, dum viueret, ſe disſi- mulaturum haut eſſe reſpondit, nec vnquam aliter, quam feciſſet huc vs- que, de eo locuturum. Neque actio- nem ab eo inſtitutam id impetraturam, vt ab iis dicendis reuocari ſe patiatur, ad quae proferenda ſeſe officio teneri exiſtimet. Xenoph. Tempus omne, quod ab accuſatio- 70r. D. ne inde ad iudicium vsque effluxit, 2 Mem. Philoſophiae, pro more, im pendit, ni- L. IV. p. hil de defenſione ſolicirus: quod cum 816. D. Hermogeni obſeruatum eſfſet, eum- * Stanle- que ille ea de re interrogaret: Nonne ius verte- ſt i, veér reſ oondit 6X mds Sinen, 6 bat: Af- „reſpondit, ei’ 4 farim de- mneditatione vitam me ασαſριν* Illo ve- lenſonis 10 quaerente, quo pacto“ dixiſſe So- circum- Cratem, quoniam nunquam iniuſti quid- ſpicio, o- quqin admiſi, quae ſanz optima ſit de- ene n bi Popfeo. At olſeruamus, Hermogenes alebat, oratorum arte quandoque iudi- n„ui con⸗ Cés éo ddduci, vt ſontentiam aduerſus kanter, iuſtos ferunt, abſoluant iniuſtos. rationem profelto, aiebat Socrates, bis defenſto- taét, gsan te- At geus & nem ad iudices meditari volenti numen pere aduerſatum eſt mihi. Tum Hermo- quenz. genes; mira ſane refers. Mirumne quae tamen a Graecorum ſenſu recedunt, maxime ſ conferas locum ex Memor. allegatum. IV DICGIV M S0 CRATIS vero ſit, Socrates reponebat, Deo vi- deri potius eſſe, vt hoc tempore viuendi Jfaciam ſinem? nemo me vel melius vixit, vel ucundi- vy, idque, vt nunc mihi maximo eſt ſo- latio, ta ſummae, & amicis meis, & mi- hi extitit voluptati. Quod ſi diutius viuam, neceſſe erit ſenectaz ſubire incom- moda, auditu male & viſi aſfici, minis intelligendi facultate valere, minus ad diſcendum ſieri idoneum, magis vero obliuioſum; qui fteri taque podſet, vt diutius viuere, & deterius, Cupiam?! Ve- roſemile eſt, Deum, mei amantem, voluis- ſo, vt aetate, qua maxime deceret, modo optimo morerer. Nam ſi iudicum mo- riar ſontentia, mortis genere occum- bham, quod lenisſimum eſt omnium, mi- nimumque negotii exhibiturum amicis, quo nihbil committatur indecori in prae- ſentium conſpectu, & corpore atque animo Janus diſcedere posſem. Hoc annon opta- bileſet imprimis? Optime profelo Deus meditandae defenſeoni aduerſatur nem- pe eam ſi perteéxere datum eſſet, extra- heret id meam in hac vita commoratio- nem, vt morbis excruciatus, & ſonectae imhecillitate, demum vitam ſnirem. Equidem illa, mi Hermogenes, égo pro- felto non expeto. Sed ſe vitae meaeer- poſitis rationibus, vtque aduerſus De- vim & homines me geſſenim, iudicibus viſum ſuerit, vt capitis ſupplicio affi- ciar; mortem eligum potius, guam vt vitam longiorem emendicem, morte deteriorem. Similiter alii eius familia- res ad defenſionem parandam eum ex- hortabantur, de victoria ſecurum eſſe-: tuliſſet, vt ea pro ſe in iudicio vtere- tur, non inuitus legit, & commode ſcriptam eſſe dixit, non ſibi tamen eam commodam eſſe. Lyſia vero, quo pa- do ſibi minus commodam diceret? interrogante. Ad hoc vsque tempus . . . .gde jubentes. Diſertiſſimus orator Lyſi-or. 1,54. as, quum ei ſcriptam orationem at-Laert. II, 41. 6 P ART. III. interrogante, annon vero, aiebat, caleei aut veſi es concinnae eſſe poſſunt, & ele- gamtes, nec tamen mihi conuenire? di mihi calceos Svonios attuliſes, non vte- rer, quamuis eſſent habiles, & apti ad bedem, quia non eſſent viriles: ſic illam orationem diſertam ſibi & oratoriam lur. X videri, fortem & virilem non videri. Kheto. Quamuis enim acerbe aduerſus iudi- rib. Lyſ. Ces dictis refertiſſima eſſet, erat tamen Laert. II, illa iudiciali inſtituto vicinior, quam vt 40. Philoſopho conueniret. Xenoph. Cum iudicii adeſſet dies, Anytus, bol.ke. Lyco, & Melitus, accuſationem contra eum inſtruere parabant, primus plebis, Liban. ſecundus oratorum, tertius poetarum Apol.l. c. Cauſam acturus. Primus Melitus ca- thedram conſcendebat ei negotio deſti- natam, atque orationem, tenuem ſatis atque ieiunam, infeliciter adeo recita- bat & pueriliter, vt nonnunquam prae metu penitus exciderit, atque hiſtrio- nis inſtar, inflexo capite, ſpeciem eius prae ſe tulerit, qui ſubueniri memoriae ſuae peteret; vt riſum continere non pPoſſent vel ii, ad quos maxime cauſa tanti momenti pertinebat. Eius ora- tionis pars extitiſſe videntur ſequentia, ſparſim a Nenophonte tradita, quo- rum nonnulla a Libanio etiam allegan- tur. Memor. Perſuadere bocratem guditoribus ſälas; I. p. 712. vt leges receptas contemnant, ſtultorum D. Dwe, aientem, vt fabis gubernemtur; id, quod ad ſuffragia ſpectat Senatorum, quae ferebant fabi in vrnam conie- Ctis. Memor. e Socratem ex Critiae atque Alci- I. p.713. biqdis neceſſartis, quorum illius ſumma A. ſe in Oligarchia prodiderat auaritia atque violentia, alter tyrannidem affe- Ctabat. Mem. I. SMos item eum, vt parentum detre- p. 719. B. AOarent obſoquium, imptuißſe, diſeipulis bollicitum, facturum ſo, vt parentibus CAL. A. ſapientiores euaderent! atque docentem optimo iune ſieri poſſe, vt ſtolidum pa- rentem vinculis filius oerceat. Nempe idem ius eſſe in eos, qui minus ſapien- tes ligaſent, iis, qi iphis quoqué ſapien- tiores exiſterent. Vt ceteris etiam cognatis omnibus ibid, D. parum honoris exhiberent eundem effo- ciſe, nihil eos emolumenti vel aegrotis, velaccuſatis afferre inquientem. Nem- pe illis medicomagis, his cauſae patrono opus eſſe. Bonam voluntatemitem amico- rum, qui nihil proeſtare queant, nauci eſſe exiſtimandam. Sapientisſemum quemque honore dignisſßimum eſſe. At- que eo boc intendige ipſüm, vt praecci- puum honorem ſibi ſoli omnem arroga- 17 6I.: Ex Poetis eum loca excerikiſſe, guae lc. offenſae maxime eſſe pocſint; alia, in qli-! 2O: G, bus nihil eſſet improbi, in pesſimum ſon- ſum vertiſe, vi familiares ſuos ad im- proba facta excitaret, v. g. Heſiodeum Ilud: Nullum opus eſſe putes probro, ſunt otia probro. ita expoſuiſſe: quaſßi Poeta ſuaderet o- mnia lucri cauſa fieri iure poſſe. Frequenter item Homerica illa in ore eum habuiße, detorta in peſſmum ſen- ſum, quafe Poeta nempe pauperem ver- berari permitteret, Regem nactus, magna aut virtute virum quem Conſpicenet, verbis hunc demulcebat amicis: O felix, tibi non ignaui more timen- dum eſt, Verum ipſus ſedeas, aliosque ſodere ubeto. At, ſequem media clamantem e plebe videret, Hune ſceptro ferit, caſtigans, talia alur. 7. Iufelix: Liban. Apol. 1. 61 lie L ,.63) Ml 0. omhla Ctre ſut. Iberat Onnnub⸗ Diunl. ſubiro lc4 (ien, 2 docta e taeA4 et b Plao Atque Apol, ſermo init, Cie de 1 rat. lel, . 1 51. reture cing Anie Nug 7o arne vert e . A erten n a. Nenge ſipien- opien. mihutidind. n e- Neyn- hotreng Amich- „gulelcih. in Mi-20,, ſa. Adim- deum ſum ret - in ore ver- irtuti peli imer⸗ à Socra- Orat. IVDICIVM Infelix: ne te moueds, melioribus adures Praebetuas, animi nullo qui robere praeſtans Non es conſliis vllis nec idoneus ar- mis. Liban. FEinita oratione deſcendit Melitus, Apol. T. ei ſccedebat Anytus, oratione proli- I. p.635. Na & inuidioſa: poſtremus Lyco, arte G. omni adhibita, quae a Rhetorica eſt fa- cultate, accuſationi coronidem impo- ſuit. Nolebat autem Socrates, vt mo- ris erat, cauſae patronum ſibi aduocare: ipſeque, dum aduerſarii dicebant, aliis omnibus mentem occupare videbatur. Cicer. de Illi vbi dicendo finem feciſlent, ipfe Diuin. L. ſubito ſuggeſtum conſcendit, quod fa- I. 54 ciens, ſignum a Daemone, quo prohi- tio. Bp-4 Deretur, ne faceret, nullum accepit, b plato atque in riſum ſolutus ſubamarum, Apol. ſermonem, qui ſequitur, recitauit, ni- ge hil praemeditatus, 'vt non fupplex aut I, reus, ſed magiſter aut Dominus vide- 54. retur eſie iudicum, liberrima contuma- Ciea, quae non a ſuperbia quidem, ſed Xenoph. animi procederet magnitudine. E- Abol. p. . vero, iudices, primum hoc miror, 703. c. «vnde vnquam Melitus hoc animad- *Verterit, quod ait, me, quos Deos *exiſtimet ciuitas, pro Diis non habe- „re. Nam ſacrificantem me commu- *„nibus feſtis, & in aris publicis, tum alii, qui coram adſunt, videre, tum *Melitus ipſe, ſi quidem voluit. No- *VoOsS vVero Deos quo pacto ego intro- *“ducam, eo, quod voce Dei me dirigi *Profitear? Nam qui alitum ſignis, & cchominum vtuntur affatis, ex vocibus *ſcilicet coniecturas ſumunt. De to- *nitruis quis dubitet, vocem ea ede- *re, & inter praecipua eſſe omina? Sa- *Cerdos item e tripode Pythia, nonne *& ipſa voce, quae habet a Deo, enun- *Ciat? Enimuero Deum futuri prae- ſcium eſle, ac ſignificare futura cui 5& CRA TTIS. Vi *„velit, omnes haut aliter atque ego & *dicunt, & exiſtimant. Sed alii auguria, *& omina, & coniectores, & vates ad- *„Pellant eos, qui futura ſignificant. *“Ego vero Daemonium hoc appello, * meque arbitror, dum ſic voco, magis *Vereac pie loqui, quam ii, qui aui- *„bus diuinam facultatem adtribuunt. *Neque me impoſturam hac quidem *Parte committere, multi ſunt teſtes, „quibus conſulta numinis, minime falſus, enunciauerim. Haec audien- tes, cum tumultuarentur, iudices, quia partem dictis fidem non haberent, par- tim inuiderent ei, quod maiora a Diis quam ipſi eſlet conſecutus, tum per- *rexiſſie Socratem: Age vero, alia quo- *que audite, vt magis etiam ex vobis *illi, qui volent, diuinitus honorem *mihi tributum non credant. Quum *Oahaerephon aliquando Delphis ora- *Culum de me ſciſcitaretur, in multo- *„rum praeſentia; reſpondit Apollo: *neminem hominum me vel liberalio- *ris eſſe indolis, vel iuſtum magis, vel *„“magis prudentem.“ Qumque, his etiam auditis, iudices magis tumultua- rentur, rurſus dixiſſe Socratem: “At- qui maiora, iudices, Deus ille de Ly- *Curgo, qui Lacedaemoniis autor le- “„gum fuit, quam de me, oraculis pro- *„didit. Fertur enim Lycurgum, in- *gredientem fanum, ſic allocutus efſſe, „Vt diceret: Dubito equidem, num *te Deum adpellem, an hominem. Me *„Vero Deo quidem ille non com- *Parauit, ſed inter homines plurimum *Praeſtare cenſuit. Nihilominus vos *„ne in his quidem Deo temere fidem habueritis, ſed meipſum conſiderate. *Quem enim minus me cupiditatibus cCorporis ſeruire noſtis? quem libera- liorem? qui a nemine neque mune- *ra, neque mercedem accipio. Quem Ver iuſtiorem merito exiſtimetis eo, X 2 WKZ qui 172 . PARI. WI. *„qui ſic ad praeſentia ſemet accom- *„modat, vt alienae rei nullius egeat? *& ſapientem illum virum quis merito *non dixerit? qui, ex quo tempore in- *telligere, quae dicebantur, coepi; nun- *quam intermiſi tum inquirere, tum *diſcere, quicquid boni poteram. At *minime fruſtra me laboraſſe, annon & „illa vobis argumento eſſe videntur, *quod multi ciues ex iis, qui virtuti *dediti ſunt, multi etiam exteri mea * Cconſuetudine prae omnibus vti malu- “erint? Quid eſfle dicemus in cauſa, *quod cum omnes norint, minime mi- hi facultates eſſe ad remunerandum, *nihilominus multi cupiant aliquid mi- *hi donare? Quod ego item a nemine *beneficium repoſcam, cum complu- *res, ſe mihi gratias debere, fateantur? *Quid quod aliis in obſidione ſuam de- *Plorantibus ſortem, ego vitam dege- “„Trem, nihilo magis iconltaribus im- “„peditam, quam cum maxime beata *„Ciuitas eſſet. Quid? quod alii deli- *Cias e foro ingenti pretio mercantur, *ego ſine ſumtu ſuauiores illis delicias *exanimo meo comparo. Quod ſine- *mo in iis, quaecunque de meipſo dixi, „redarguere mendacii me poteſt, cur « non merito tum a Diis, tum ab homi- *„nibus lauder? Et nihilominus tu, Me- lite, dicis, me, his vtentem inſtitutis, “„“corrumpere iuuenes. Atqui noui- *mus certe, quid ſit, iuuenes corrum- “pere. Tu dicito, an quem per me ſcias vel ex religioſo impium, vel ex “„modeſto petulantem, vel ex frugali *Prodigum, vel ex ſobrio vinoſum, vel c X laborum tolerante mollem, vel alias deteriorem factum?“ At ego profe- cto, ait Melitus, noui eos, qui abs te perſuaſi ſunt, vt tibi magis obtempera- rent, quam parentibus. *Equidem *hoc, inquit Socrates, quantum ad in- «ſtitutionem, verum fateor. Sciunt CAP. X. „enim hanc meam fuiſſe curam. Ita "de valetudine medicis potius homi- *nes, quam parentibus obtemperant: *„& in concionibus omnino Athenien- *ſes vniuerſi potius iis, qui prudentifſſi- „me dicunt, quam neceſſariis ſuis pa- rent. Annon in delesgctu praetorum *& parentibus veſtris, & fratribus, & *Vro vobis ipſis antefertis eos, quos „exiſtimatis rerum bellicarum peritiſſi- äs eſſe? Nimirum, O Socrates, in- quit Melitus, & expedit ita, & vſu rece- ptum eſt. *Annon igitur; ſubiecit So- *cCrates, aequum hoc tibi videtur efſe, *„quod cum in ackionibus ceteris prae- ſtantiſſimi quique non ſolum pares caliis ſint, ſed etiam eximio quodam ho- „nore ornentur; ego, quia maximo in „hominum bono, quod inſtitutio „Praeſtat, quorundam opinione ce- „teris praeſtare iudicer, Capitis abs te canquirar? Plura eiuscemodi prolata tum ab ipſo, tum ab amicis eius, fuiſſe, qui eius cauſae patrocinabantur, Xenophon narrat: Sed adeo diſplicebat iudicibus inſolitus, quem ſequebatur cauſam di- cendi mos, vt, Platone ſuggeſtum con-Laert. II, ſcendente, atque Apologiam pro So- crate his verbis exordiente: Minimus natu cum ſim, Athenienſes, omnium, qui tribunal conſcenderimt, interpellato o- mnes inclamarint, imo eorum, qui deſeen- derunt: quod facere proinde coactus fuit. Ipſi vero fuffragia ferentes CCXXCI iudicum ſententiis eum da- mnarunt. Moris autem apud Athe- nienſes, Cicerone obſeruante, fuit, Vt, De Orat. reo damnato, ſi fraus capitalis non eſſet, quaſi poenae aeſtimatio fieret. Ex ſen- tentia, cum iudicibus daretur, interro- gabatur reus, quam quaſi aeſtimatio- nem commeruiſſe ſe maxime confite- retur: quod cum interrogatus Socr t tes eſſet, XXV drachmas, vel, v Eubulides 41, 1, 54. viam . AIV. No⸗ Max. eum 1 Plzto Geill Apol. p. tione 38.0. fatett * Fe ſenl noph.l.. Ci. Prien 1c. qoon, bereri, Laerh Il Lin 2. Higis Yenoph. den lc. Var, ceſle ſte le a aſbi cll e e O (1 me 6 ho ¹Corlol, ad H. I TVr. uNN Diſſert. int del I. WIIX. trad memor. (ecl IV. dag. Iatan- 910.5. Occr lato Thee- don. b. 8 4. n. lu hom- Pperant. hemien- dentic. ſilis Pe- etorum bus, & 0, 0S beritiſlt⸗ ltes, In. lurece. lecitd0. tur elle, prae. n pares dumho- Nmoin Nſtitutio One ce- 5 b te wom guieins ophon lcicibus lim di- n cON- Leert I, ro 50. 41 inimut nn li lato 0- coactus erentes n da⸗ Athe- in, Ve Orat. onelle 54. Exlen- Nerro⸗ matio- obite- 0rt vel, V bulides Laert, II. Xenoph. don. p. rpIoν1àꝶâi SαιiAuTr s Eubulides dicit, centum ſoluturum ſe dixit. Neque amicos enim quidquam . xe. Conferre patiebatur, Platonem nem- noph.l.c. Pe, Critonem, Critobulum, & Appol- lodorum, qui XXX minarum pretium eum offerre iubebant, ſeque dabant fi- b* Plato deiufſores:? dicebat enim multae ſolu- Apol. p. tionem eius eſſe, qui iniuſte ſe feciſſe 38. C. fateretur,“ atque iudicibus aiebat, ſe- aoph.I.e. ſe meruiſſe, vt ampliſſimis honoribus & 4d Cic. praemiis decoraretur, &, vt ei victus I. c. quotidianus in prytaneo publice prae- beretur, qui honos apud Graecos ma- xXimus habebatur. Cuius reſponſo iu- dices ſic exarſerunt, vt capitis eum condemnarent, adiectis aliis XXCſuf- fragiis. Sententia lata, a riſu ſe haut contine- bat, atque, ad amicos conuerſus, ne- ceſſe eſt, inquiebat, eos, amici, qui te- ſtes docuerunt, vt peierando falſum aduerſus me teſtimonium dicerent, *cVna cum illis, qui paruerunt, magnae ccſibi tum impietatis tum iniuſtitiae *Conſcios eſſe. Me vero cur animo abie- "EC0% magis nunc eſſe conueniat, quam ante condemnationem, quum non ſim äuictus quidquam eorum feciſſe, ob *quae illi me accuſarunt? Neque enim cme pro loue, Iunone, Diisque praeter *hos ceteris, nouos quosdam Deos ſa- 2. 1. c. ³ Conſol. ad Hel- XIV. OOcraes (vt Seneca ait) eodem illo b Max. —.*vultu, quo aliquando ſolus XXXty- Tyr. rannos in ordinem redegerat, carcerem Diſſert. intrauit, ignominiam vel ipſi loco de- XXXIX. tracturus. Neque enim poterat carcer . 389 videri, vbi Socrates erat. འHic ab Vn- memor. decimuiris vinctus, XXX diebus poſt IV. pag. latam ſententiam fuit, eiusque rei illa 516. B. Occaſio extitit. Nauem illam, qua olim Plato Theſeus quatuordecim illos iuuenes in Thae. (retaln deduxit, illosque & ſeipfum 58. A. 8 . CA P. XI. DE CARCERE EIVS. 173 cCrificiis placaſſe, nec iurando inuocaſ- „ſe, nec denique nominaſſe com- *pertum eſt. Iuuenes autem, quo pa- *Gto corrumperem, ad tolerantiam & frugalitatem eos qui adſuefeci? A faci- „noribus, mortis fupplicio dignis, ſa- *Crilegiis, parietum perfoſſione, pla- *gio, patriae proditione, ipſi me abſol- *„Vunt aduerſarii. Quo fit, vt mirum „mihi videatur, quamobrem mortis caduerſus me ſententia ſit dicta. Ne- *„ que ideo, quod iniuſte occidor, ani- “„mum me abiicere par eſt. Id enim *„non mihi, ſed iis, qui ſententiam tu- lere, dedecori eſt. Palamedis me ſola- “tur exemplum, qui non abſimili mor- tis genere periit: is enim, etiam nunc, *Jonge magis celebratur quam VIyſles, *Cuius iniquitate interemtus fuit. Non *modo futura, verum praeterita etiam *„tempora teſtimonium mihi praebitu- cra noui, neminem me vnquam laeſiſſe, aut peiorem reddidifle: ſed omnibus, *qui mecum verſati fuerunt, profuiſſe, *quantum in me poſitum fuit, quic- *quid mihi fuit bonorum, gratis cum *„els communicando. Quibus dictis ita diſcedebat, vt nihil eſſet quod dictis ab ipſo non reſponderet: atque tum o- culis, tum geſtu, tum incefſſu hilarita- tem prae ſe ferebat. ſeruauit, Apollini ille ſe dedicaturum, ſi ſaluo ſibi redire liceret, vt paulo poſt contigit, votum fecit, miſſurumque promiſit quotannis Delum cum mune- ribus. Eam vero inde religioſe obſer- vare conſuetudinem perrexerunt A- thenienſes. Quae antequam obiren- tur ſolennia, vrbem luſtrabant, nec quisquam publico decreto capite mul- cCtabatur, priusquam nauis & Delum juiſſet, & inde rediiſlet: quibus rebus X 3 nonnunquam 14 PART. IIr. nonnunquam, vento inprimis aduerſo, longum tempus ducebatur. Auſpicia ſolennibus Apollinis dabat ſacerdos, puppimnauigii coronando; id quod pridie, quam iudicium ſubiret Socrates, contigit, eaque de cauſa tam longum inter iudicium & mortem eius tempus interceſſit. plato l. e. Eo interuallo plurimi ipſi aderant a- & rel. Plato Criton. b. 43· micorum, cum quibus, pro more ſolito, diſputando tempus terebat. Ab iis iden- tidem, vt elabi conaretur, ſolicitabatur, nonnullis etiam vi eum ſeſe abducturos pollicentibus. Quod non modo non ad: mittebat, verum ridebat etiam, an lo- cum extra Atticam noſſent? interro- gans, quo mors penetrare haut poſſet. Eo animo Crito quoque ad eum acceſ- ſit, biduo ante eius obitum, mane ſum- mo, qui frequentiore acceſſu ſuo, do- nisq; repetitis in ſuas partes aliquantum pertraxerat eum, qui cuſtodiae praee- rat. Cumque dormire Socratem cer- neret, dormienti aſſedit, ſfomnique ob- ſeruans ſuauitatem animi eius aequali- tatemq; miratus eſt. Simulatque exper- gefactus ille eſſet, noua parum auſpicata ſe aiebat afferre, quae, ſi ipſi vel maxime talia non videantur, videri tamen o- mnibus Socratis amicis: nauem nempe ſequente luce fore in portu; affirmare enim nonnullos, Sunio recens profe- Cos, ibi eam ſe reliquiſſe, eſſeque vero- ſimile, ea ipſa illam venturam die, Socra- tem vero proxima moriturum. Quod Wur ſüackuu ſit, Socrates aiebat, non tamen hodie illam arbitror venti- ram. Nempe poſtridie, quam venerit, me aiunt moriturum illi, quorum eſt barum rerum arbitrium. Craftina ta- men luce me moriturum haut eſe ex ſomnio colligo, quod iſta mihi obtigit no- de. Videbatur enim mihi mulier, ſpecie egregia, albis induta veſtibus, meo nomi- no mie appellare, & dicere: CAP. XE. Tertia lux pinguis Phthiae te Mrt in ora. Idemque Aeſchini quoque ab eo rela-II, 35. tum efle, Laertius refert. Eam igitur Crito occaſionem arripuit, qua ei per- ſuaderet, vt fuga ſibi conſuleret: id quod variis efficere argumentis conaba- tur. Nempeauaritiae criminis ſuſpe- ctos fore ipſius familiares, qui, vt opibus parcerent, eum redimere noluiſlent. Poſſe autem id exigua fieri impenſa, & ſine moleſtia eorum, qui illis valeant fa- cultatibus. Se ipſum quidem illi im- penſae faciendae imparem haut eſſe, Vel, ſi par non ſit, Simmiam, Cebetem at- que alios ſuum etiam collaturos. Non eſſe ipſi voluntarium ſubeundum exi- tium, & quod euitare facile poſſit: libe- ros eum relicturum in ancipiti atque exigua fortuna: neque conſtantiam eam homines eſſe interpretaturos, ſed animi imbecillitatem. Haec, Crito in- quiebat, vt conſideres argumenta, peto, vel potius vt admittas: moram enim de- liberando ducere hoc non patitur tem- pus, quod factum velis, hacnocte opor- tet facias, poſthac enim ſerum nimis omne conſfilium fuerit. Cui Socra- tes: „magni profecto aeſtimandam „eſle illam animi eius alacritatem, vo- *Tuntatemque paratam, ſi cum rectara- *tione coniuncta ſit: ſin minus, quan- tο maior ſit ea, tanto grauius eſſe fe- „“rendam. Non hominum hic ſpe- *„Ctandas opiniones eſſe atque iudicia, *ſed ius atque aequum; malum malo *non eſſe depellendum: fidem Reipu- *blicae magis quam priuatis deberi. Le- *gibus arrie obnoxium ſe ſua volun- tate factum eſſe, in ea Republica vi- *tam agendo, easque iam demum vio- are ſumme iniuſtum fore. Carcere *ceffracto, non amicos tantum ſuos *„multa ſubituros diſcrimina, ſed ipſum *etiam ſeſe, exitu alio nullo, quam vt UM cEEXul Lpol in. T ex E abe 6er (6 r. 4 j b d are 4 t le Lac iſſee 7 29Lazert. tar, 1 44. Dell ¹ Diod. XC Kel. L. fert te e rar . lltur e1 Per. tet: idl ohabe⸗ ſuhe. Opibs Ulſſent. aln, & t fi⸗ ili im. le,vel, emn at⸗ Non II ex- t: lbe- atque AItim 5, ſed ito in- vpeto, im de⸗ tem- ot⸗ nümis S0cra- uda Vo- eRara- ,guatr. Alefe- udicta, n mio eipu⸗ ri Le- VOun- lici vi- m io⸗ rcere 1 ſus ipfum lamn Vt 4 exll eual deinceps & viuat & moriatur. ccEa vero conditione ſi ſit, meliorem li- c berorum ſuorum conditionem haut “eUaſuram, quin potius maiorem eo- *rum curam amicis fore, ſi honeſtam * ipſe mortem obierit. Quicquid de- *„nique incommodi expectandum ſit, „juſtitiae nihil eſſe anteponendum. Si- *i, ſi malis artibus ex carcere dilaba- tur, neque quod ſupereſt vitae iucun- *dum fore, neque poſt mortem melio- py/ CAherRE SOCEATIS rys ac Corybantum tibiae aures meas cir- cumſonant, horumqae verborumſtrepitus ita aures meas occupat, vt alia admit- tere nulla gqueant. Quicquid igitur, vt ab hoc me auertas inſtituto dixeris, fru- Rra dictum putes. S alia vero de re me ducas monendum, mone. Reſpon- dente Critone, praeter hoc nihil ſe quod moneat habere: de illa itaque re, aiebat, oqgui amplius noli, nosquét adeo ita pergamus, quandoquidem hoc modo crem fore ſuam in ſecutura vita condi- *„tionem. Atque Ma, inquit, perinde W CA P. XII. MORTIS TEMPVS ET GENVS. praeit, iterque commonſtrat, Deus. Abpol. in.“ LFropustnorri⸗ eius paulo ante atti- frequentiſſimae ea aetate extiterunt A- 4 gimus. Marmor Arundellianum, thenis, pro Socrate & contra eum dice- Lachete Archonte, diem eum obi- re. Polycrates Sophiſta, ingenii oſten- iſſe dicit, aetatis LXX anno, quem tandi cauſa inuectiuam aduerſus Socra- abſoluiſſe eum ex Platone colligi- tem ſcripferat, Lyſias vero, celeberri- tur, qui Xàαιιαι k[mzionta ei tribuit. mus orator, qui Olympiade C vitam fi- II, 44. Demetrius Phalereus mortem ipfius ad niuit, Apologeticam, vt ſupra ljam indi- a Diod. XKCV Olympiadis annum primum re- catum, elaborauerat. Similiter Plato Sicul. L. fert, poſtquam LXX exegiſſet annos. quoque, & Xenophon, & longo poſt XIV. p. a Diodorus Siculus Lachetem eius anni, tempore Libanius, Socratem orationi- ap. Laert. 264 — .: . . 26 4 quo obiit, Archontem facit. bus defenderunt. Polycratem autem Dial. de Quamuis autem vix quicquam in hi- licetlſocrates de haut paucis admonuiſ- Script. ſtoria Graecorum melioribus nitatur ſet erroribus, in inueétiua ſua commiſ- Socr. p. teſtimoniis, quam tempus exceſſus So- ſis, Anachroniſmi tamen in ea relin- 1I3. . Cratis, Leo Allatius tamen, audacter ma- quebantur plures, cum nondum ea ae- gis, quam prudenter, vitae eius mortis- tate exculta ſatis ſtudia chronologica que tempus in controuerſiam vocat, fuerint. Inde eſt, quod ipſe Plato vice Cuius rei iſtam habuit cauſam. Epiſto- plus ſimplici cenſuram ſubeat Athe- larum Socraticarum, quas edidit, XVe naei, Ariſtidis, Macrobii & reliquo- Polycratis oratio quaedam allegatur, rum. Socraticae autem illius epiſtolae quam in iudicio, quo damnatus eſt So- autor Polycratem agnoſcit Patronum crates, habuerit. In ea vere oratione litis, Socrati intentatae, orationem- moenia Athenienſium, ſexennio poſt que eo loco, eoque tempore recitatam Socratis exceſſum ſi hucuſque tradita exiſtimat: in qua & Hermippus opi- ſequamur] reſtaurata, a Conone me- nione eſt, eam in rem a Diogene Laer- morantur, id quod fuſpectum reddit il- tio allegatus, At Phauorinus, ſubſecu- Hus epiſtolae fidem. Res vero ita ſe ha- tae aetatis Criticus, qua maiora incre- bere videtur; Poſt Socratis mortem fre- menta Chronologica ſtudia ceperant, quens erat in Rhetorum ſcholis, quae erroremiſtum, temporibus ſuppulatis, etexit, 176 PARTI. III. in Phae- don., ab init. detexit. At Phauorini cenſuram repu- diatam cupiens Allatius, temporum ra- tiones incertas eſſe perſuadere conatur, vt Socratem vitam poſt reſtaurata Athe- narum moenia extraxiſſe oſtendat. Praecipuum arietem, quo ſubuertere, quicquid ab antiquioribus adſtructum fuerat, conatus eſt, Suidae ipſi teſtimo- nium praebet, qui, neſcio cuius auto- ritate, XXKCannos Socratem ait vixiſſe. Reliquae Allatii machinae minoris vir- tutis ſunt. Emendatio nempe Meurſuü parum ſolida, & Scaligeri error, de qui- bus ſupra egimus: abſurdiſſimus item ChroniciAlexandrini Metachroniſmus, quo Socratis mors ad Olympiad. CIV refertur, cum annos vixiſſet XC: aui- soooο α tem Anonymi vitae Ariſtotelis ſcriptoris, qui Ariſtotelem XVII anno- rum iuuenem triennio Socratem audi- viſſe ait: &, quod imprimis moueat ri- ſum, proſcripti apudomnes Platonis A- nachroniſmi, veritati impugnandae ab Allatio temere admouentur. Atque ea quidem ipſi argumenta ſunt, quibus incautum lectorem turbare nititur, So- phiſtica praeterea ad hoc inſtitutum Di- alogi forma abuſus. Mortis modum en tibi a Platone tra- ditum, Phaedonis nomine, qui mori- enti ad finem vſque adſedit. Quotidie ego & alii ſolebamus ad Socratem ven- titare: ad ipſum forum, vbi acta eſt So- cratis cauſa, mane conuenientes, car- ceri enim proximum erat. Quotidie igitur expectabamus, donec carcer a- periretur, mutuis interea & deambu- lationibus, & colloquiis, tempus teren- tes. Vbi apertus erat, ad Socratem adibamus, & ſaepius totum cum illo diem traducebamus. Eo autem die maturius ſolito ad illum conuenera- mus. Nam pridie, quum ad veſperam e carcere egreſſi eſſemus, audieramus, nauigium illud ſacrum Delo adueniſſe. CAP. XII. Vna autem ſtatuimus praeter morem citius ad Socratem venire; atque etiam venimus. At ianitor ad nos egreſfſſus, qui antehac nobis ſolebat parere, edi- xit, vt expectaremus, nec prius ingre- deremur, quam ipſe iuberet. Sol- vunt enim, ait, Vndecimuiri Socra- tem, & iubent, vt hodie moriatur. Ita non multum tempus moratus, redit, &iubet nos ingredi. Ingreſſi igitur, offendimus Socratem iam ſolutum, & Xantippen (illam enim noſti) infan- tem in manibus geſtantem, Socrati- que aſſidentem. Poſtquam nos vidit, & ſalutauit, & huiusmodi quaedam dixit, quae mulie- res ſolent: Socrates, extremum, ait, te nunc alloquentur amici, & tu illos. Con- verſis veroad Critonem oculis Socra- tes, hanc ait, Crito, velim mulierem ali- quis alio abducat. Illam igitur Crito- nis famuli aliqui abduxerunt, claman- tem & eiulantem. At Socrates, lectu- lo aſſidens, crus plicatum manu con- fricauit: & fricans, quam, inquit, mira res eſt, quam homines iucundum vo- cant: quam modo plane admirabili cum dolore coniungitur, qui contra- rius tamen iucundo creditur, quod in eodem tempore in eodem eſle non poſſint, Quod ſi quis tamen iſtorum alterum capiat, cogetur fere & alte- rum capere, quaſi vno capite ambo apta contineantur Et mihi qui- dem videtur Aeſopus, ſi haecanimad- vertiſſet, fabulam fuiſſe compoſitu- rus: Deum nimirum, cum haec duo bellum inter ſe gerentia conciliare vel- let, nec poſſet, ipſorum vertices in idem colligaſle: & ideo vbi alterum ad- fuerit, ad extremum & alterum quo- que ſubſecuturum. Quemadmodum modo ipſe expertus ſum. Quandoqui- dem e vinculo dolor nunc aderat cru- ri: vbi ablato vinculo ablit dolor, voluptas volupt tur. Vemn morin iis po Aeloj reddie Molti nuper oſtg⸗ e rei in habere Coile hi, l ſit. I bes: 1 Vt eids ANem Milu batur⸗ tes l lumn fer cuncdu COgi d0 n orati⸗ rum! quas Pula umn! tung reler ſequ die: Fim vene pius uan uag gerer eſtpr Videt tur Parel Morem leetiam Kreſlis⸗ e, ecl. ingre. 8o. Socra. tur. Ita ledlit, igitut, um, & inkin. ocratl. uit, & eulie. ait, te Con- Socra- emn d- Crito⸗ aman- ecku⸗ ucon- Mra VO- irabili oUtra- quodl enon oru Ate. anbo qui. Umad. oſtu- duo evel- Ces i mach⸗ quo⸗ Odum oqi⸗ t cru- olor, luptis MoRTV TEMPVS FT MODVS voluptas continuo illum conſequi vide- tur. Et commodum quidem per Io- vei (excepit Cebes) haec mihl in me- moriam reuocaſti, Socrates. Nam de iis poematibus, quae nuper feciſti, Aeſopicis nimirum fabulis, quas verſu reddidiſti, & Apollonis hymno, quum muhki me iamdiu interrogant, tum & nuper Euenus: ecqua ſcilicet cauſa, poſtquam huc veniſti, hos verſus con- dideris, cum nullam antea operam huic rei impenderes? Si igitur vis, me aliquid habere, quod Eueno reſpondeam, quan- dô ille me rurſum interrogabit, dic mi- hi, (quaeſo) quid illi refpondendum ſit. Dic vero, inquit, illi verum, Ce- bes: me non eo confilio haec feciſſe, vt eius & ſcriptorum ipſius aemulus eſſem. Sed vt inſomnio identidem mihi oblato parerem, quo mihi edice- batur, Muſicam fac & operare, Socra- tes. Primum ergo carmen in Deum il- lum feci, cuius hoc erat ſacrum. Se- cundum illam curam de Deo quum cogitarem poëtam decere, ſi quidem eo nomine cenſeri debeat, fabulas non orationes condere; ipſe vero fabula- rum non eſſem peritus: hac de cauſa, quas ad manum habebam, & noram, fabulas Aeſopicas, ex illis, quae pri- mum mihi obuiae eſſent, experimen- tum feci. Haec igitur, Cebes, Eueno refer: & valere iube, &, ſi ſapiat, me ſequi. Diſcedo enim, vt opinor, ho- die: nam iubent Athenienſes. Et Simmias, quale, inquit, eſt, quod E- veno fuades, Socrates? equidem ſae- pius cum illo iampridem verſor: at, quantum quidem praeſentio, haud- quaquam volens hac in re tibi morem geret. Quid vero? inquit ille, non eſt philoſophus Euenus? Mihi quidem videtur, ait Simmias. Voluerit igi- tur & illud Euenus, & quicunque, vt par eſt, philoſophiae ſtudium ample- ctitur. Non tamen vtique violentas ſibi manus afleret. Hoc enim mini- me fas eſſe aiunt. Et ſimul haec di- cens, crura e lecto in terram demiſit: & eo modo ſedens, reliquum ſermo- nem perſecutus eſt. Cebes vero illum interrogauit, qui hocais, Socrates? ne- fas eſſe, ſibi ipſi manus violentas affer- re: velle autem philoſophum ſequi e- vm, qui moriatur. Qui Socrates, nos homines Deorum ſumus poſſesſio: at- qui, inquit, ſi quod tuorum manci- piorum ſe interficeret, tuo iniuſſu, num ipſi ſuccenſeres, & ſi vindictae oteſtas eſſet, vindicares? Itaque & ho non minori ratione videtur niti, non prius mortem ſibi conſciſcere o- portere, quam neceſſitatem aliquam Deus immiſerit, qualem nobis modo impoſuit. Et conſentaneum, ait Ce- bes, hoc quoque videtur. At illud profecto, quod modo dicebas, philo- ſophos facile mori velle, ab iſtis dis- ſentaneum eſt, ſi ea quae nunc diximus, recte dicantur: nimirum De- vm noſtri curam gerere, & nos ad il- lum, vt rem mancupii, certamque pos- ſeſſionem, pertinere. Statuere enim, hominum ſapientiſſimos minime tunc indignari, cum ex hac procuratione, hocque munere diſcedunt, ad quodo- ptimi rerum domini & cuſtodes, Dii eos praefecerint atque collocarint, rationi conſentaneum minime videtur. Non enim profecto vir ſapiens arbitrabitur, ſi liber extiterit, ſe melius ſibi ipſi, quam Deum prouidere. His auditis, Socra- tes, fuübtili illa Cebetis disquiſitione laetari mihi videbatur: & conuerſis ad nos oculis, rationes, inquit, ſem- per aliquas inueſtigat Cebes: nec con- tinuo vult fidem adhibere iis rebus, quae a quouis dicantur. Verum & mihi quidem, ait Simmias, idem, quod Cebeti, videtur. Quid enim aliud e vellent ibid. 1778 PAkT. III. vellent viri ſapientes, quum haec age- rent, quam vt Dominos ſe meliores fu- giant, & illis facile ſe ſubducant? Et mihi quidem videtur Cebes ſermonem ad- verſus te collimare, qui tam facile com- mittis, vt & nos relinquas, & optimos Dominos, vt ipſe fateris, Deos. Iure id quidem vos dicitis, inquit Socrates. Exiſtimo enim vos a me poſtulare, vt defenſionem apud vos inſticuam, tan- quam in foro. Maxime, inquit Simmi- 2s. Age vero, inquit, conabor me apud vos accommodatius probabiliusque de- fendere, quam apud iudices. Ego enim, inquit, Simmia & Cebes, ſi me non exi- ſtimarem venturum, primum quidem ad Deos alios, ſapientes & bonos, tum ad homines, iam mortuos, iis, qui hic ſunt, meliores; perperam profecto agerem, qui propter mortem non indigner. Quare hac de eauſa minime indignor, at Praeclara ſpe me ſuſtento, mortuis ali- quid poſt mortem extare: &, quemad- modum iam olim etiam aiunt, longe melius eſſe bonis, quam malis. Tum Crito iamdiu is, qui venenum tibi da- turus eſt, ait, vt tibi ſignificemus, par- ciſſime efſe loquendum: loquentes enim, ait, magis calere. Nihil autem huiusmodiofferendum veneno. Nam inde euenire, vt bis & ter etiam repe- tendus ſit veneni hauſtus. At illum iube valere, ait Socrates. Curet tan- tum, quod ſuum eſt, tanquam etiam bis daturus, &, ſi oporteat, etiam ter. His dictis longam exorſus eſt diſpu- tationem, qua demonſtrauit praeci- puum Philoſophi officium efle, mor- tem vt meditetur, quamobrem metuere eam accedentem non debeat. Cum vero mors ſolutio animae a corpore ſit, Phi- loſophi eſſe aiebat, animam a corporeis affectibus liberare. Quo magis vero meliora intelligentia complectimur, eo magis a ſenſibusanimumreuocari Tum CAb. XI vero perfectiſſime nos intellecturos, vbi penitus per mortem animus a corpore fuerit ſeiunctus: eamque intellectus perfectionem ſolam eile verae philoſo- phiae metam. Quam partem diſputationis vbi ab- ſoluiflet, renouandae ei occaſionem Ce- bes dedit, immortalem eſſe animum, vt doceret, Socratem orans. Id igitur probare aggreſſus Socrates, primum ar- gumentum ex mutua ſucceſſione gene- rationis & corruptionis, tanquam con- trariorum, plane neceſiaria, duxit: quo fundamento Pythagoraea nititur ue- T αον☛rνρe.. Secundm, ex modo, quo animus ratiocinatur: qui cumre- miniſcentia abſoluatur, eum, antequam hoc corpus ſubiret, arguat extitifle: ꝗquo tempore perfectam magis habuerit iazarum cognitionem, quas occaſione eorum, quae ſenſibus obuia ſunt, recu- peret: animum vero, ante hoc corpus exiſtentem, poſt illudetiam extiturum. Multa alia Socratis nomine protulit Pla- to, quae maximam partem iĩpſius Plato- nis ſunt, nec fieri poteſt, vt Socratis quae ſint, a reliquis diſcernamus. Di- ſputationis illius finem compendio ita Cicerorepraeſentauit: Duas, aiebat, Tuſc. efle vias, duplicesque curſusanimo- Q.l,30. *“rum ecorpore excedentium, nam qui *ſe humanis vitiis contaminauiſſent, *& ſe totos libidinibus dediſſent, qui- *bus coecati velut domeſticis vitiis at- que flagitiis ſe inquinauiſſent, vel re- *cEpublica violanda fraudes inexpiabiles *„Concepiſſent, iis deuium quoddam iter eſſe, ſecluſuma concilio Deorum. *CQui autem ſe integros caſtosque con- “ſeruauiſſent, quibusque fuiſſet mini- *ma cum corporibus contagio, ſeſeque “ab his ſemper ſeuocaſſent, eſſentque *in corporibus humanis vitam imitati *Deorum, his ad illos, a quibus eſſent *Profeéti, reditum facile patere. Itaque . D Vt ibid. Alato (( Vt ant fe e & haedon c 7 did. DU , D — . — ro di MORTYN TEMPVS EV MoDVS. 179 Orpore *Vτcρ, qui non ſine cauſa Apollini nunc diſputabam, & res ſingulas ordine lecus ðJM * Gicati fint, ſed, quod ab eo diuinatio- perſequebar: ſed arbitratur, me illum hloſo. Dð em habere videantur, qua prouiden- eſle, quem poſtmodum mortuum con- *tes, quid in morte boni fit, cum cantu ſpicietis: & rogat me, quomodo velim Vbitb. bi *& voluptate moriantur; Sic omnibus ſepeliri. Neque vero meminit, me en c.. “& bonis & doctis eſſe faciendum. iampridem longum ſermonem hac de n, Nt Plato Vnusquisque igitur ſe paret atque ac- re inſtituiſſe, nimirum, poſtquam bibe- igtrur Ffhaedon. Cingat, tanquam iter expedite fuſce- ro pharmacum, me non amphius vobis- crr⸗ FP.: 15. A4. Pturus, quando fatum vocauerit. Vos cum remanſurum, ſed abiturum ad gene. *Simmia, & Cebes, aliique, qui hicade- beatorum felicitatem. Haecame qui- mcon- „ſtis, ſtato quidem ac certo tempore demnequicquam videntur dicta. Vos *profſiciſcemini. Nunc me vocat, vt ergo mihi erga Critonem fideiubete *Tragicus quidam dixit, fatum. At contraria quadam fideiuffione ei, noch, fortaſſe tempus iam eſt eundi ad bal- qua ille mea cauſa apud iudices cauebat. cneum, nam mihi quidem confultius Ille enim fideiuffit, me remanſurum: lt: u u . c videtur, Prius me lauari, quam bibam vos vero ſideiubete, me non hic reman- ige⸗ venenum, nec mulieribus, vt mortu- ſurum, vbi mortuus fuero, ſed diſceſ- . hiert AAuW VI lauent, negotium faceſſere. ſurum: vt Crito facilius ferat, etiamſi iint bid. Haec locutum Crito interrogabat: viderit corpus meum neque cremari, . Mgie Ecquid vero his aut mihi, Socrates, nedq; ſepeliri, * neq; meam vicem indi- kerl⸗ mandas, aut de liberis, aut de qualibet gnetur, quaſi acerba quaedam paſſus Nnck alia re, in qua poſſimus tibi maxime gra- fuerim: neque inipſo funere dicat, So- nm. tificari? Nihi certe, inquit, Grito, no- cratem aut exhiberi, aut efferri, aut hu- ll. vi mando, praeter illa, quae ſemper vo- mo mandari. Verum ita habeto, mi huo. bis dixi: nimirum, ſi vos de vobis ipſis Qrito, his de rebus non ſatis circumſpe- Is Curam geratis, & mihi, & meis, vobisque cte loqui, non tantum flagitium eſſe, ſed V Dr adeo ipſis officium praeſtiteritis, quic- & animis detrimentum adferre. At 10 1 quid feceritis, licet modo nihil diſerte potius decet, bono efſe animo: ac cor- ieben li. Paciſcamini: quod ſi veſtri curam abie- pus meum ſepeliri dicere, & quidem ino. Qho Ceritis, & virtutis, etiamſi magna & ve- ita ſepeliri, vt tibi gratum erit, legibus- nqu M hementiaſſeueratione modo multa pol- que maxime conſentaneum arbitrabe- len, liceamini, nihil certe amplius agetis. re. Vbi haec dixiſſet, ſurrexit, vt cu- qui. Ethaec, ait, magno & alacri animo cona- biculum adiret, ſeſe lauandi cauſa: Cri- K⸗ 2=ð bimur praeſtare. Ecquo vero modo to illum ſecutus eſt, nos vero iuſſit ex- elre⸗ te ſepeliemus? Quo modo, inquit, vo- pectare. Frequens interea inter nos biles lueritis: modo me certe teneatis, ve- ſermo erat de ea calamitate, quae illius Gum ſtrisque ego manibus non elabar. Hisq; morte nobis impendere videbatur: fu- rum. dictis cum ſuauiter arriſiſſet, nosque 8 turum plane ratos, vt tanquam filii, pa- coh⸗ ſet intuitus, non perſuadeo, inquit, vi- tre orbati, ita nos omnino reliquam vi- i⸗ “ ri, Critoni, me eſle illum Socratem, qui tam eſſemus traduétur. Poſtquam Aue * Plane horum ſententiam apud Platonem Ser- poſitum, vulgo ex ſuperſtitione fua cenſebant Gen. ue ranus non fuerat aſſecutus, nempe verba Platonis tiles: Serranus plane diuerſo ſenſu vertit: Vt Crite tati eum ſenſum fundunt: non eſſe aegre ferendum Facilins ſerat, & Bidene corpus meum aut romburi, len Critoni, licet Socratis corpus ſolitis funerum hono- aut bumo mandari, menm becem minime indigae- bu⸗ non iriarur⸗ nedue naeo eretnetur ſepelia: far. ,in qua re magnum ad felieitatem momentum Z 2 vero 180 PARI. WI. vero ille lotus efſet, & liberi ad ipſum adducti, (duo enim ei filii erant paruuli, vnus grandior) ipſiusque vxores adue- niſſent, illas coram Critone allocutus eſt, & quae voluit, mandauit: ita & vxores, & pueros iuſſif abire. Tum ad nos venit. Dies vero ad occaſum ſolis pene inclinarat. Nam ſatis lon- gum tempus in eo cubiculo erat com- moratus. Tunc venit vndecimuirorum famulus, &, ad ipſum accedens, Non ar- bitror, ait, Socrates, me illud in tere- prehenſurum, quod in aliis ſoleo re- prehendere: quod mihi indignantur, & me diris deuouent, quando magiſtra- tuum imperio ad idme cogente, ipfis denuncio, venenum eſſe bibendum. Te vero, ego, & hoc quidem maxime tempore, noui, & generoſiſſimum & manſuetiſſimum, omniumque, qui huc vnquam venerunt, optimum: vt qui- dem pro certo habeam, te mihi haud- quaquam indignaturum, (noſti enim autores) ſed illis potius. Nunc ergo, (noſti enim, quid nuntiaturus huc ve- nerim) ſalue, & conare quam facillime res neceſſarias pati. Ita ille in lacry- mas effuſus, diſceſſit. Et Socrates, con- verſis ad illum oculis: Et tu quidem, inquit, ſalue. Nos omnia praeſtabi- mus. Etadnos, quam vrbanus, ait, il- le eſt: & ad me toto hoc tempore lu- benter accedebat, & colloquebatur ali- quando, & erat omnium iſtorum opti- mus: nunc vero quam me generoſe de- flet. Verum enim vero, CGrito, parea- mus illi: & adferat aliquis venenum, ſi contritum eſt. Tum Crito: at exiſtimo, ait, ſolem adhuc eſſe in montibus, nec- dum occubuiſſe. Vidi & ego alios ſe- rius bibiſſe: etiam poſtquam ipfis ſigni- ficatum eſſet, & coenare, & bene bibere ſolitos, & cum quibus voluerint collo- qui. Sed nihil feſtina: ſatis adhuc eſt temporis. Et Socrates, merito, ait, . CAF. XII. Crito, illi, de quibus loqueris, haec fa- ciunt. Exiſtimant enim, dum haec a- gunt, lucro id ſibi cedere. At ego me- rito haec non fecerim. Nihil enim me lucraturum arbitror, ſi paulo tardius venenum bibero, praeterquam, quod ridendum me propinem, quod nimia vitae tenear cupiditate, & parcam ei, quod meumamplius haut eſt. Verum age, pare, nec quid aliud agas. Qua re audita, Crito puero, proxime adſtanti, annuit: & egreſfus puer, adduxit illum, qui pharmacum ei exhibiturus erat, quod in poculo tritum afferebat. Quem conſpicatus Socrates: eſto, inquit, Oo- ptime, (tu enim rerum iſtarum es peri- tus) quid faciendum eſt? Nihil aliud, in- quit ille, quam vbi biberis, deambulare, donec grauitas in tua crura incubuerit: tum ſedere. Et ſimul porrexit calicem Socrati. Quo accepto ille, & valde qui- dem pacatus, nihil tremens, nec colore, nec vultu commutato, ſed taurino, vt ſolebat, oculo, conſpicatus hominem. Quid ais, inquit? licetne alicui de hoc poculo libare, annon? Tan- tum, inquit, contriuimus, Socrates, quantum ſatis eſſe arbitramur. Intel- ligo, inquit: ſed precari Deos & licet, & oportet, vt noſtra hinc illo transmigra- tio felix fauſtaque ſit: quod ego precor, & ita fiat. Et haec ſimullocutus, ſilens, facile & expedite ebibit. Tunc noſtrum quamplurimi, qui quantum enitipote- ramus, lacrymas continere hucvsq; co- nati fueramus, vbi & bibentem, &hauſto veneno, illum conſpeximus, tum vero haut quisquam ampſius ſibi poterat a la- crymis temperare. Tum ille, quid, in- quit, agitis amiciꝰEquidem non alia de VxOTé & liberos cauſa amandaram, quam vt ne hac in re peccarent: Ego enim au- divi, cum bono omine & gratulatione eſſe moriendum. Verum quieſcite & forti animo eſtote. Nos, his auditis, pudore pudor bammun laſſer, nusa⸗ num ipfun VSqu⸗ rogat ſet it conu frigo⸗ eum nenu ei ob crate⸗ ſte, 4 lum. Fuit bum. Aii⸗ teſpon V. 1 hoik, Socrat, XIV. b Plut. dr vit. X., Auc t. Craten mot. p. declar Mdas ⸗ luectz. luec 1* 0 me⸗ im me Cirdins 1 quod Cnumi camn ei, Verum Qute Cthnti, tillum, 8 erat, Wenm it,00. 3peri. ulc,in. bulare, buerit: Aicem equi. Clore, no, N inem ni de Tan- taes, lntel- cet, nur. tecor, ſlens, ſtrum pote⸗ co⸗ ero al⸗ in⸗ ide luun nau⸗ lone eſ6* licſs, ore Socratic abiere. d Cratic. vsque pede vehementius compreſ Togat, an id ſentiret: cum &ille negaſ- ſet, iterum ſuras comprimit, & ad nos conuerſus, nobis indicabat, Socratem frigore obrigere: ipſumque attingens, eum moriturum aiebat, vbi primum ve- nenum ad cor perueniſſet. Iam enim MORYIS TEMPFVS ET GENVS . 181 pudore ſuffundebamur, & comprime- arrecti ſtabant oculi bamus lacrymas. At, poſtquam ambu- laſſet, & ſibi grauari crura, dixiſſet, ſupi- nus accubuit. Ita enim ille, qui vene- num propinarat, ei mandauerat: qui ad ipſum aliquo poſt tempore venit, a. 0, Quod Crito conſpicatus, os & oculos illi compo- ſuit. Hic fuit exitus viri, vt quidem Plato ait, omnium, quos vſu & experi- entia cognouimus, profecto & ſapien- tiſſimi & iuſtiſſimi. Atque iſta eſt hi- De Nat. ſtoria, cui ſe illacrymari ſolere, Cicero r- L. aĩebat. 33. Magum ex Syria aduentantem A- thenas, non modo ob varia reprehen- diſſe Socratem, verum etiam mortis ge- nus ei praedixiſſe, autor eſt Ariſtoteles. citatur Vitam eius Epigrammate finiuit Laer-Laert. Ih ei obriguerant praecordia. Tum So- tius, cuius iſte eſt ſenſus: 45 crates, retecta illa, qua obtegebatur ve- Nunc bibe apudſuperos, bone spcrates, ſte, Aeſculapio, inquit, debemus gal- ipſe enin Apollo lum. At perſoluite: ne id negligatis. Te ſapere haut leuiter, dixit, at is Fuit hoc quidem vlimum eius ver- ſapiens, bum. Sic fiet, ait Crito. Sed vide, an Ciuibus ingratis tibi enat porredta ci- aliquid aliud mandes? Cui nihil ille cuta, reſpondit: at poſtmodum ſeſe motita- Al ipf hauſerun protinus ore vit. Tum famulus illum detegit: &illi tuo. ” CAP. XIII. XIV,. DE IIS, WAE POST OBITVM EIVS CONTIGERE. b plut. ſta ipſi cum lacrymis perſoluerent ciatur. IIle igitur, ne quidem portam . amici, non ſine funebri apparatu, ingreſſus, ſepulchrum, in quo compo- quamuis id ſibi diſplicere eis fuiſſet te- Id. de ſtatus, in illis luctum pullata veſte Iſo- virt. cratem, immodico dolore Platonem mor. p. declarafſe, obſeruat Plutarchus. b Eo . D. officio defuncti, Tyrannorum metuen- Apol. tes ſaeuitiam, ex vrbe clanculum dilapſi, T. I. p. Maximam partem Megaras“ ad Eucli- 6986. dem ſe contulere, a quo humaniter ex- ² Rpiſt. cepti ſunt: reliqui in alias partes XVI. EpintSo- Paulo poſt mortem Socratis Lace- daemonius iuuenis, cui nonnifi fama XVII. ille innotuerat, Athenas profectus eſt, vt in eius ſe traderet diſciplinam. IIIi, Portas Vrbis tantum non ingreſſo, & quod iam teneret propemodum, quod exoptauerat, exulſtanti, Socratem, cu- ius videndi cauſa venerat, ebiiſſe nun- 8 ſitus erat, adiuit, atque ibi flebilibus mortuum affatus verbis, lacr ymis etiam additis, ſub nocte ſepulcro indormi- vit. Inſequente vero mane, puluerem magno affectu deoſculatus, omnique loco conſultato Megaram repetiit. Rem non abſimilem Suidas narrat, V. Zong. (eius generis enim multa contigiſſe Li- banius innuit.) Cyrſam nempe Chi- Abol. vm, Socratis audiendi cauſa Athenas 68 venientem, ad ſepulchrum eius acceſ- ſiſſe, ibique obdormiuiſſe, cum quo So- crates, per ſomnum ei oblatus, vbi ali- quammulka diſſeruiſſet, ea ille re laetus domum ſtatim reuerſus eſft. Hiſce rebus moniti Athenienſes, Epift. So- quam iniuſte feciſſent ſentire coepe-xyli. runt, atque quantis Lacedaemoniorum 3 obnoxii . p. 85. C. 182 obnoxii eſſent futuri opprobriis, qui Perdant ſapientes, Athenis qui eſſent, quos illorum filii ita depereant, vt lon- ginqua ſuſeipiant itinera, ea ſola cauſa, vt Socratem videant: quem ĩpſi, penes ſe cum eſſer, ſeruare noluerint. Quare fu- rore perciti, delatores Socratis iniquos dentibus tantum non diſcerpſere: eos vniuerſa ciuitas incuſabat: decretum iu- dicum reuocabatur: mortisque illi affi- ciebantur ſupplicio. Eorum furorem augebat Anthiſtenes: Nempe in Ponti- cos iuuenes, qui Socratis gloria per- moti acceſlerant, cum incidiſſet, eos ad Anytum abduxit, dicens, illum ma- gis, quam Socratem in morum doctri- Gtrina ſapere: quare indignati qui ad- erant, ciuitate Anytum eiecerunt. He- racleam igitur is abiit, ibi ſimili ratione ² The- expulſus, vel vt alii volunt, lapidibus mmiſt. or: necatus.“ Melitus ab Athenienſibus b Laert. dammatus, cielue affectus ſupplicio II. 44. fuit. Suntalii, qui idem omnibus, cau- * Diod. ſa indicta, eueniſſe aiunt.“ Re⸗, b. Plutarchus, eos tanquam extreme 266. b malos ita Athenienſibus odio fuiſſe, ait, Ep. So-vtneque ignem eis accenderent, neque cratic. interrogantibus reſponderent, neque XVII. 4 n qua illi lauifſent, eam tanquam pollu- & d. p. tam a miniſtris iuberent effundi, donec Laert. VI, 10. 538. impatientia odii ſeipſos ſiſpendiſſent. tatis, atque vna vniuerſae Graeciae Ob- limach. Laen. II, lidem, vt poenitentiam vberius de- ſeruatus fuit. . .⁵ . CAP. XIV. νονaραα / DE CORPORIS IPDSIVS ATQVE ANIMI INDOLE. n ek. ² Plat. Vantum ad corporis formam, ea e- gis, quam omnis, vel Themiſtoclis, vel geſo. ene Orat minus elegante, ob temperiem Periclis eloquentia, efficax, velalterius 432 corporis atra biliarem, caluus, ſimus, o- cuiusuis: Callidaque ea adeo erat, vt adde culis prominentibus: obtutus ei ſeue- quamcunq; vellet quaeſtionis partem, Theae- rus & cernuus, oratio difficilis & conci- ei. & ſa, elocutio aſpera & ſine cura, ſed ma- rotag. in balneo aqua vterentur eadem, ſed PART HII CAP. XIV. clarent, in patriam reuocarunt amicos eius exules, iisque conuentus agendi permittebant libertatem; publica ſpe- . ctacula & agones ad tempus ſuſpende- runt; ſtatuam ipſi ex aere in Pompeo poſuerunt, quam Lyſippus finxit. Pe- ſtem vero, paulo poſt inſecutam, o- mnes iniuriae, Socrati illatae, poenam interpretabantur: eoque decretum promulgarunt, ne quis Socratis publi- ce aut in theatro mentionem faceret, vt iĩta factiobliuio induceretur. Euri- pides igitur, quo minus diſerte id poſ-exverſ. ſet facere eo impeditus decreto, tecte Grot. p. id eis exprobrauit in Palamede, in quo 396. ad Socratem dramate illismprimis ver-Fragm. ſibus alludebat: et eir. Neci dediſtis, ah neci docktisſimam 33. Danai, innocentem, muſicam lIu-r, ſeiniam. ν Quibus verbis pronunciatis, ad So- gee, cratem ea pertinere intelligentes ſpe-α“ Gtatores, omnes in lacrymas fuere ſo-A7. luti. Soliushuius viri exitus, iudice Eu- qundare napio, S totam ciuitatem calamitate in- videtur, voluit, idque facile ſequentia eum tem- addita pera cum prioribus comparanti con- expli- ſtabit. Ab eo enim tempore nihil prae- quid ſit clari geſtum ab Athenienſibus fuit, ſed &,dsva languere magis magisque inde flos ciui-Sic Cal affirmantem negantemue, poſſet defen- dere: Ariſtophani propterea notatus b in Nu. it. Schol. x gie vertit Stanleius, ſecutus Xylandri interpre- .◻ . . , . . 6 tationem: in Graecis verbum &1ir*†ο inuenitur, . —— bib. quod notare etiam poteſt ſuffocationem ex vehe- mentiore affectu, vt nuper viris doctis oſtenſum. quaſi Xenop. T poſtrema vox re- candum, 1. III. A. I. 52. goel uar euad tt. felil ſumm fere 1¹ den. Ep⸗ Vtel CIV. laert, ". 1,22. fie Xen. Me- 000 mor. abs oͤbr h⸗ 1c,730 un Alato ff Sympol. e0, 5,220 A. Vvic Epiſt So. natt crat. VI. Kon X Duno (Ie Phrꝛedro coh p. 22 N Cit. de Mn fato c.5. ne Ae ein nn me ſib⸗ C0l1 nlao Jile Fmpol. ia b. ma 216. D. el. ſcul rikoph, len 1 o, ag ia s ice, * lrn l 6 it amico ggencll Uſpende. Pompe Ut. Pe. tam, 0 Poenam ecretun 1s publi ficerer, un. eid poe: re⸗ , tellent , Imisper-Eregn. Vet,trag. 5 74) Pirſman 3 m M- 99⅜ 180ℳ) ,4d 50-7 4 tes he⸗ lere - l poſtrema . vox le- NCeBN- iundue dum, klpne. id it, ſecl N. los Cini-zi (al Cine O0. Inrn. ℳ0ℳ riai Cbrd . 3‚ or, ia Ae. Nls, Telli⸗ drerius elat, ſt nutem, tdelen- notatus bin Nu. — bib ex vehe 4,1, 52. ſtenſum, quui CcLa rt. ALaert. 2 Xenop. 1 DE CORPORIS PSIVS ATOPE ANIAMI INDOIE quaſi duplici dicendi facultate polleret, quarum altera cauſa inferior ſuperior euaderet. Tantus eius in diſputando feruor erat, "vt verbera ſibi paſſim ipſi impingeret, barbamque velletet, ri- ſumque moueret praeſentibus, quem lubenter ferre ſolebat, monitoribus facilis. Quandoque verba faciens te- gebat faciem, ne rebus, oculis ſeſe of- ferentibus, diſtraheretur. Corpore I1, 21. 11, 26. Sen- Ep vtebatur perpeſſitio,“ quod etiam tu- CIV. Pe 100 6 Laerr, Ebatur, diligenter valetudinem curans, II, 32. facile frigus ferens, & famem, & &, ſi ita Xen. Me- OCCaſio ferret, vinum largius hauſtum mor.p. absque moleſtia.. Eadem aeſtate & 815 D. hyeme veſte vtebatur, vnica per an- I.c.p. 730 um contentus, calceos non geſtans,* h plato frugalem viétum ſeétatus. Verbo, ad- Sympoſ. eo, ſi faciem aſpiceres, exigui pretii eſſe .270. 4 videbatur, vt Zopyrus phyſiognomon, „730 qui ſe profitebatur hominum mores, Epiff. So-aturasque ex corpere, oculis, vultu, crat. VI. fronte pernoſcere, ſtupidum eſſe So- * Plaro cratem dixerit, & bardum: quod iugula Thaedro concaua non haberet, obſtructas eas P* Partes & obduratas eſſe dicebat; addi- fato c. 5. dit etiam eſſe mulieroſum; in quo etiam Alcibiadis & aliorum ex familiaribus eius, qui praeſentes tum erant, cachin- num dicitur ſuſtinuiſle. Sed eius ta- men arti Socrates ſitbuenit, eam fasſus ſibi naturam eſſe, a ſe ſic edomitam & compreſſam doctrina. Ob iſta omnia m plaso Silenis ſpecie ſimilem eum aiebat Alci- Ssympoſ. biades, (quos referebat vultus for- T. III. p. ma, Caluitie, naſi ſimitate) capfſulis in- ab. D. ſculpi ſolitis, ſedentibus ac tibiis ca- ritoph, Dentibus: vt enim intus Deorum i- p. 136. Magines condant capfulae eius generis, ita Socratem quoque integritate, caſti- tate, ceterisque virtutibus omnibus 183 eſle ornatum, ad virtutem diuino in- ſtinctu, vt Plutarchus ait, incitatum, n Ady. quo ſpectantia in omni genere exem- Colot. p. pla affatim Kenophon, Laertius, atque III7. A. alii memoriae prodiderunt. Tanta eius prudentia erat,“ vtnun- 4 T quam eum judicium in praeferendis Miemor. eis, quae eſſent meliora, fefellerit, heque p. g18.A. alterius adhoc opera habuerit opus. Quamuis afſidue hoc ſolum ſe noſſe fateretur, quod nihil ſcirer. Quae cauſa fuit, cur mortalium ſapientisſi- mum Apollo Delphicus eum pronun- laro ciaret, " multispraeſentibus, ſequenti 21 : dato Chaerephonti, qui eum interro Liban. gauerat, oraculo: Apol. P. Sapit Sophocler, & magis Euripides 663, B. Sapit: &‿d omnes anteellit Socrates. Ael Exiſtimante, vt eſt apud Ciceronem, Nub. p. Apolline, quod haec eſſet vna omnis 131. ſapientia, non arbitrari te ſcire, quod Cic. A- neſcias. Eo vero oraculo, licet nihil ad. Qu. ſibi exinde tribueret amplius, multum: tamen hominum auctam inuidiam ſen- 37. ſit. Adeo erat religioſus, vt ſine Deo-ſ Xen. rum confilio ni ageret,neque Socra- Memor. tem impii quidquam ac nefandi vel: rs patrare quisquam vidit vnquam, vel t;dem. dicere audiuit. Reuerentia Deos L. I. p. proſequebatur non humana, ſed quae 71ο. omnem aliam ſuperaret. Atque huc Piiend. referunt nonnulli, quod per Gallum,xgaid. canem, vel platanum, ſub qua cum ſuis Vang. conſidebat, iurare ſoleret, quod im- Schol. pietatem alii ſunt interpretati. Ariſtoph Conſtantis animi erat, inuictae-Lactr. que ſententiae, & publiei bont inprimis dyeo 4. ſtudioſus: quod cum ex aliis conſtat, zgνaα tum ex eo maxime, quod ſolus decem b. e. Sta- abſoluere duces auſus fuerit: quod item tus po- XXX tyrannis, Leontem Salaminium pularis. * per Gallum iuraſſe Socratem apud Schol. A- riſtoph. quem citat Stanleius, legi haut memini. Inramentum per anſerem inter Socratica refert ille Grammaticus ad Ariſteph. auss p. 566. Ex quo etiam id habet Suidas v. Nανινον. quemad- modum & per hircum, quercum, lapidem, eum inraſſe apud eundem, Tertullianum item Lactan- tium & Auguſtinum leginms⸗ 20 G 184 ad ſe adduci iubentibus, parere nolu- erit: ex carcere etiam effugere recuſa- verit, & plorantes ſeuere increpauerit. XNanthippe dixit, ſe in mille mutatio- onibus, quibus ſtatus Reipublicae tum Cic. Of conuulſus fuit, ſemper videre Socra- Kc. I, 26. tis vultum eundem, ſiue domo exeat, K . ſiue redeat, neque aut hilarem magis, zenes aut magis turbatum. Nempe ad o- Bp. 104. Mhia animum aequum prae ſe ferebat, Plin. H. longeque a dolore remotum, atque o- N. VII. mni metu ſuperiorem. Aetate pro- u. 18. vectior cum in morbum incidiſſet, e- vmque nonnemo eorum, qui viſita- bant aegrotum, interrogaſſet, vtageret? Bene, reſpondit, vtcunque eueniat: Si viuam enim aemulos plures, ſi moriar bplures laudatores habebo. Xen. Ea ipfſius temperantia erat, vtnun- Weror; quam id, quod magis iucundum eſſet, P. 81I Bpraeferret ei, quod ſanitati magis con- duceret. Nec plus edebat, quam fa- mes, quae condimenti loco ei eſſe ſo- lebat, ſuaderet. Potus quicunque es- Aelian. VH. IX, ſet, iucundus ipſi videbatur, nunquam enim, niſi ſiti id exigente, bibebat, id- que ea faciebat cura,vt nunquam bi- de gar- 8 ⸗ beret ante, quam primam vrnam hau- §I2. F. ſtam effudiſſet. Ad conuiuium inui- Xen. tatus, quod G'fficillimum aliis, facile, ne ewmor. plus ederet, cauebat, quam conducere P.723. noſſet ſanitati corporis. Eius enim 1xen. diligenter curam gerebat, à quodani- Memor. mi ab ea pendere actiones iudicaret. 1, p. 712. Quamobrem & ante coenam deambu- A. Iationi vacabat: quod cum obſerua- tum eſſet nonnemini, illeque quid a- Aelian. Yeret? interrogaſſet, condimentum ſe, v. H. aiebat, in conam comparare. IIli vero XIII, 27. eius continentiae tribuitur, vtquam- Laert. Vis ſaepiſſime peſte affligerentur ea ae- II, 25. tate Athenae, ſolus tamen eam euaſe- rit. Tanta frugalitate fuit, vt quantu- lumcunque etiam poſſideret, conten- Xen. 1. c. P* 711. PART III. CAP. XFP— Liban. Apol. T. I. p. 640. D. tus tamen viueret ſemper. Mediisque vitae cum ſplendore tranſigendae de- ſtitutus, anxie non de maioribus opi- bus acquirendis quidem, ſed de mo- ribus facultatum modulo accommo- dandis cogitabat: quo ita viuebat Laert. contentus, vt, proximum ſe eſſe Diis, II, 26. putaret, quod paucisſimis egeret.. .. 25. Eorumque, quae publice vendeban- tur, multitudinem obſeruans, quam multis, aiebat, non indigeo. Verſi- culos item iſtos identidem in ore ha- bebat: Auri quid apparatus? aut quid pur- . puraec? S&enae iſta non vitae parata exiſti- mem- Alcibiades, ambitioſe munificus, Aelian. complura, eaque maxima munera illi V. H-.X, mittebat. Xanthippe igitur donorum ²9. magnitudinem mirante, eumque vt accipeéret impellente, Socrates, quin & nos, dixit, certemus liberalitate cum Alcibiade, neque- za, guae miſit, accipia- mus, ipfi quoque noſtro modo munificen- tiam exercentes. Cumque idem gran- Laert. dem quandam aream ad conſtruendam 11, 24. domum ei largiretur, dixit Socrates, anvero, ſi calceamentis mihi eſſet opus, corium dares, vt calceos mihi ipſi conf- cerem? Sane ridiculus eſem ego, ſe ac- ciperem. Archelaum praeterea, Mace. Laert. donem, & Scopam Crannonium, Eu-Il, 25. rylochumque ariſſaeum aſpernatus eſt Stanleius magno animo, cum neque ab eis mis- lium ſas pecunias accepit, neque proficisci Lariſaei ad eos ipſe voluit. Et Archelaus qui-Scnec. de dem cum mitteret ad eum, ad ſe vt ve- bene. niret, dixiſſe Socrates traditur, nolle ſo ad eum venire, a quo acciperet beneficia, cum reddere illi paria non pogſit. Per- Anton. diccae accerſenti excuſabat ſe Socra-Sα⅝ tes, ne pesſimo, inquiens, exitio pere- L. XI. ſ. am, vbi gratiom coliatam referre non ²5. botuero. Nocte . Enn quane quic⸗ VNI expel facib⸗ Ece eunt ſperl eos ſi in ſrett lamt. I, M 20. mneb⸗ & Max. Serm. Plolo⸗ UIl. Ment laert. Ilechen b. Lqui 920. tarent nus e0 tra ei inpe 1 Mrohe rens Vit. Renee b. ( IIl. deira uon olt, inn Aln Ml. 2 guomo- per. ioleg. her Ctaee. li. ſus ding 4 US 6 Grot Idre disgneliben ce de. 4l. 1. bus o)i . RM de no. ViUebatlaet, ſle Dis, ll 20. egeret dl25 ndeban- Verſ- Ore ha- d dur- 1exiſhi. difens ‚Aelian. nera ili. E, norum ²9. ue vt 1 . luin & te eum NAl Mö- igran. Laett. Ndamm” 24. clates, 1gun conf- Nar- Mlace Lien. Il, 25. 1. Uu. male tus eſt geanlein Smis- ſlien ſciscileae § denee e c denek. eNree 6 nole ſ⸗ efa, Per-Anton. 1-f1S :at, e ee re on Nocte „quam Laert. II, ita vt in ius quoque illum trahere cogi- Aclian. Nocte prouecta cum ex coena ali- X, 29. quando rediret domum, adoleſcentes gquidam, iuuenili petulantia acti, e- vm rediturum cum exploraſſent, clam expeétarunt in inſidiis, cum accenſis facibus & furiarum larvis, quibus & ceteros ludificabantur ea praeter- euntes. Socrates vero, vbi eos con- Pexiſtet, nihil perturbatus, conſtitit, eosque eondem modo interrogauit, ac ſi in Lyceo vel Academia cum lis ver- lſlaretur. Laert. I, Magno animo eos, a quibus conte- 26. mnebatur, deſpiciebat. Cumque ei tan dixiſſet nonnemo, alterum male de i- Serm. Pſo loqui abſente: velverberet, inquit, LIII. abſontem. Alii nuntianti aterum ma- Laert. II, ledictis eum inceſſere, bene, reſpondit, 256. loqui non didicit. blut. de Calce impetitus ab, adoleſcentulo ui. „admodum feroce & impuro, quum 10. B. ſuos indigne id ferre ac fremere videret, 20. tarent; Qluid ergo, inquit, an, ſime aßt- nus lalce ſeriiſſet, icſſuri eratis, vt Con- tra ei calcem impingerem? Nec tamen znpune id homo tulit, omnes enim eam ipſi proteruiam exprobrauere, calci- tronem appellantes: quam ille non fe- rens ignominiam laqueo vitam fini- vit. Senec. LD. Colapho percuſſus, nihil aliud dixit, II. de ira qam penmoleſtum eſſe, nos homines *11. Sgnorare, vbigaleatis in publicum ſit pro- deundum. Alio magna vi in eum irruente, nihil erturbatus ſuſtinuit, tamdiu irati ver- do leg. bera tolerans, donec tota facie contu- = ſus intumuiſſet. [At, cum ille verbe- ed, Grot., Tàre deſiiſſet, nihil quidem aliud feciſſe aiunt Socratem, ſed vt ſtatuae autor inſcribi ſolet, ita ipſum fronti ſuaein- ſcripſiſſe ille fecit, & hac vindicta fuiſſe Plut. de contentum.] quomo- M, p. Qoties ſe vehementius commotum 454.A, V DE SOCR CORPORIS ATOrF ANIMI INDOILIE 185 . aduerſus amicorum aliquem ſentiret, Xenop. antequam fluctus inſurgerent, mariti- L. I. „. mum quaſi aliquod ſubiens promonto-12. B. rium, vocem remittere ſolebat, vultu renidere, & manſuetius obtueri, ver- . gendo in diuerſam partem, & contra-I1 2. rios illi affectui motus ciendo, inuictum « plut erectumque ſe ſervans. de Exil. Auari vt eſſent, minime eos, cum qui- p 600.F. bus verſabatur, docebat, Neque enim ¹ Laert. pecuniam a diſcipulis exigebat ipſe, qua in re liberalitatem ſe exercere il-ton. m- dicabat. poſ. init. Tametſi eſuriens aſſentari tamen Paert. nunquam fuſtinuit, venuſtus tamen I, 32. erat, & facetus inter familiares. Cum- keſa. que in conuiuio aliquando coram O-f aa Plu- mnibus increpaſſet amicorum nonne- tarch. de minem, eique dixifſet Plato, annon ſanit. tu- priuatim haec ei exprobraſſe praeſta- end. p. bat? ille reſpondit, nonne vero ea de re g E. a te quoque priuatim moneri praeſtabat. de Tranq. Quam patriam haberet? interrogatus,anim. c. nec Athenas, nec Graeciam, ſed mun- XV. dum patriam ſibi eſſe, reſpondit. Ve- Muraten. nuſtiore quandoque habitu amicieba- Senlec. tur, à quali incedentem eum Plato de- Aelian. ſcribit. Imo & cum vacaret, fidibus V. H. XII, canere didicit, minime pudendum, di- 15. cens, quod quisque neſciat diſcere. Quo- Ve Ma- tidie etiam ſaltabat, eam exercitatio-VIII, 8. nem plurimum ad tuendam valetudi-h Xea. nem conducere exiſtimans. Neque memor. etiam cum pueris ludere erubeſcebat.s IV. p. Iuſtitia adeo erat conſpicua, ? vt nei 88 minima quidem re laederet quempi- ul. VIII, am, quin potius benefaceret omnibus, 4. Cc. adde Pla- quotquot cum eo verſarentur, quan- en tum poſſet. mem. III. . p. 733. B. Inuicta eius continentia fuit, Alci-Lban biadis formam contemſit, Theodotam Declam. vero & Calliſtonem meretrices, femi- XXV. nas formoſiſſimas, deriſit. Aelian. Bonorum virorum multum delecta- i . 2 batur conuerſatione, cumque is nihil 1x. * A 2 oh mem. I. P. 731. 196⁶ non communicabat eorum, quae no- verat: cum iis in ſcripta inquirebat ve- terum ſapientum, ex quibus optima quaeque decerpebat. Atque inde licet confirmes ea, quae de morum doctrina à ſeptem ſapientibus inchoata in vita PARI. W. 6AP. AVI. Solonis diximus. Hanc vero cum e- lusmodi viris contractam amicitiam o- mnibus opibus anteponebat. Atque nem. I!. inde ita ab iis expetebatur conuerſatio P.752.F eius, vt eos ipſe expetebat atque deſi- derabat. = CAP. XVI. DE VXORIBVS SOCRATIS LIBERISQVE. Taen. I., as VXOres duxit, priorem XKan- 26. thippen, ciuis Athenienſis, vt The- Theodo-Odorito affirmatum, filiam, qui addit, rit. The- Ppudicitiae parum integrae eam, ante- P1 XII. quam Socrati nuberet, fuiſſe, quam r. das: non ipſitantum, ſed & aliis proſtituif- Athen. ſet. Relatum & Athenaeo eam, ſibi L. V. p. iam nuptam, amico commodaſſe Socra- 219. B, tem, Alcibiadem quoque eius commer- cio eſſe vfum. Verum, & Ariſtoxeni, & Porphyrii, a quibus iſtae originem ca- lumniae ducunt, notior apud omnes malignitas eſt, quam vt vllam ab iis rela- ta autoritatem mereantur. Sell. I, Eadem iuxta Gellii delineationem W. moroſa admodum extitit, & jurgiofa, irarumque & moleſtiarum muliebrium per diem Perdue noctem ſatagebat. Laert. II, Ea vero ipſa cauſa fuit, cur iällam du- 37. cCeret Socrates, vt Antiſtheni eſt faſſus. Xenoph. Quod eos etiam videret, qui éueftris H rei peritisſimi peri volunt, non llos ſebi 1.876. equos comparare, qui lubentisßime pa- reant, ſod valde amimoſos, éxiſtimantes, Jeſe, ſi tales coercere posſint, facile re- liquos etiam tractaturog. r taqgue ei- iam cum multum hominum conſuetitdine cuperet vti, hanc ſibi quaeſeuiſſe, quod Ninet futurum, vt, ſi eam tolerare pof- Jor, facile cum reliquis hominibus ver- Laert.l.c Jari queat. Alcibiadi, dicenti, non eſſe tolerabilem Xanthippen, adeo mo- roſam, reſpondit, anqui ego ita hbiſee iampridem aſſuetus ſum, ac ſi iugiter Jonum trochlearum audiam. An vero u non toleras ſtreperas anſerum voces! Hloque dicente, at mihi oua & pullos pariunt, & mihi, regefſit, Aanthippe ſi- lios. , Moroſitatis eius, & patientiae Socra-Laert. l.c. tis complura ſpecimina proſtant. A- micis quibusdam Socratis praeſentibus aliquando, pro more ſuo affectui indul- gere occipiebat, nihil regerente Socra- te, ſed cum amicis domo exeunte. Vix limina egreſſo, ex conclaui fuperiore aquis eum ſordidis perfudit, quo facto, adamicos conuerſus, nonne, inquit, di- cebam Xanthippen tonantem mox pluitit- ram. Cum aliquando pallium ipfi in foro id S. 37. deripuiſſet, ſuaderentque amici, vtin- . juriam verberibus vlciſceretur, Prae- clare, inquit, vt nobis rixantibus quis- que veſtrum acclamet, Eia bocrates, Eia Kanthippe. Ad ſimilem fabulam alludere videtur Eis savr. Imperator Antoninus his verbis:“Qua- II,26. lis fuerit Socrates, cum pellem praecin- geret, cum Nanthippe veſte ſumta pro- *Cesſit: ac quae dixerit ſociis Socrates “pudore affectis, ac recedentibus, cum „Viderent eum in iſto ornatu? Plut, de Cum Euthydemum ex palaeſtra ſe- cum adduxiſſet ad coenam, Nanthip- hib. b. pe ira conceptamenſam euertit. Qua 454. re motus Euthydemus conſurrexit, & abire parauit. Tum Socrates: nonne idem gallina nuper doemituae, me praeſen- te, faciebat, nec tamen ea re me quidquam commotun vidiſti. Placentam, 1 Aelian. elabe XI, 1e. per: ue Ctar den Mll Anton. Pan ſerm. 124 4 Anton. IIn re ha em, ſuge tue Theodo- Laen lllnn 4 ( Atten. ſern L. XIII. Eon 588.D. Wad 1 IX W N Cornel. ge Nep. vit. P. . Au. vit, 1 Anſtid. Ve 13250. GR Cytillc. . Niinl ſi VINNS ch D. 1 Laen I ma 26. er at 1e l Ppiſt So. crat. ſh WVII. V. 57. Um e. Um o- Auge Lerapt. „2, men litinne Dullos he . cr-laenle A tibus ndul. Dert. Vix kiore acto, d. Uu- o 1sz. tin- rae- uin- ,Eie etur iee u. I120, cin⸗ r0. tes CNH ſe Dut, le ira eo⸗ i- ib p. u 64 8 nne n- o , al DE VXORIPVS SOCRALIS LTPERISOVED 197 Aelian. Placentam magnam pulcherrimeque 3 pPerat, indigne ſe, pro more, grauiter- ctam pedibus conculcauit. Cui arri- dens Socrates, nunquid, dixit, non tu ſe- mul ea carebis? BB Id. vVII, Cumque alio tempore eadem veſtitu 1o. pParum decente ad publicum prodire Anton. Pararet ſpectaculum, vide, dixit, ne ſerm. 12 4non ſpectandi cauſa, ſod vt ipſa ſpeclte- ris, Abeds. Iure igitur dicere ſolebat, ria ſèma- c. Ha aſzcutum, Grummaticam, panperta- tem, & malam vxorem; quorum duoef- Jugerit, malam vxorem effugere nonpo- tuüerit Theodo- VXoOrum alteri Myrtus nomen fuit, rit. The- quae Lyſimachi neptis, filia Ariſtidis rap. XII. fnit, non eius, qui iuſti tulit cogno- PA14. men, vt Laertio, & ex eo Suidae tradi- Laert. II, tum, ſed alterius cuiusdam Ariſtidis, 26. qui tertius fuit ab illo, vt Achenaeoob- Athen. ſeruatum. 1. I. duas grandaeuas fuiſle oportet ante P.553. D. XXVII Olympiadem, qua natus eſt Socrates, Ariſtide iam antea diu, ſene- ctute prouecta, in exilio mortuo. Sa- Cornel. ne certum eſt Olympiadis LXXVII an- Nep. vit. no Il mortuum Themiſtoclem eſſe, Ari- Ariſtid. ſridem autem quadriennio ante, quam plut. vit. Themiſtocles relegaretur, Athenis vi- Ariſtid. vere deſiſſe, Aemilius Probus autor eſt. P.325.C. Quamobrem caute magis neptem Ari- rr. ſtidis, non fillam, Myrtonem Plutar- VLp.186 Chus appellaui. D. Perſuaſum nonnullis, Myrtonem pri- Laert. II, mam eum duxiſſe, quod Nanthippen ſu- 26. perſtitem ei fuiſſe ex Platone conſtet, ita tamen, vt vtramque eodem tempo- re vxorem habuerit, quod Demetrii Phalerei, Ariſtoxeni, Ariſtotelem in Epiſt. 8o- 0, iuxta Athenaeum, ſequentis, Calli- erat. ſthenis & Porphyrii nititur autoritate. XXVII. Vnde Ariſtippus in epiſtola ad filiam P. 57. Anton. elaboratam, quam ab Alcibiade acce- ue gerens Kanthippe, de caniſtro eie- Ariſtidis enim Iuſti filias ſuam Myrtonem, ei, vt Athenas conce- dat, autor eſt, atque Xanthippen & Myrtonem ſtudioſe colat, cumque iis perinde vt ipſe cum Socrate degat. Bigamiae vero Socratis aetate per-Laert. l.c. mittendae, cum antea monogamiaam ſtricte obſeruarent, ea Athenienſibus occaſio extitit: Peſtis anno Olympiad. LXXXVIIſecundo, & LXXXIIXÄter- tio, ciuitatem grauiter afflixerat, quam cum bella exciperent & fames, adeo ex- Bauſta ciunibus vrbs fuit, vt publico de- creto edicerent, duas vxXores, cui lubi- tum eſlet, ducere permitti. Qualiber- tate vſus Euripides fuit, vſus & Socra- tes, vt Satyro affirmatum, Peripatetico, & Hieronymo Rhodio, qui & ipſum decretum protulit. Atque eam cau- ſam eſſe dicit Athenaeus, quod ea de re Athen- Comici Poetae ſileant, nullam alias ca-l. b. lumniandi Socratem praetermitten-². tes occaſionem. Plutarchus innuit eam Plut. I. c. duxiſſe Socratem, miſericordia ductum, viduam enim eam fuiſſe, neque dotem habuiſſe, ſumma indigentia laboran- tem. . Relatum aPorphyrio eſt, Nanthippes Theode- & Myrtus altercationes plerumque de-rit. The- ſiſſe in verbera, quae coniunctis mani-rap. S. bus Socrati intulerint, quod ille prae-All. b. ſens eorum pugnam intueretur, neque?ρn. ei vnquam intercederet, ſed rideret ef- fuſe: quod & faciebat, vbi ipſum pu- gnis impeterent ſuis. Et Nanthippe filium ſuſcepit Lampro- Yenoph. clem, cui haut aeque facile ac parenti mem. L. erat matris ferre moroſitatem: ſique ea Irg.4. eius tandem vinceretur patientia, a “ Socrate ad officium reuocari ſolebat. Iuuenis obiit, vt colligere eſt e Plutar-Plut. de cho, qui de Timarcho Chaeronenſi nar-Genio rat, eum, cum oppido Iuuenis fatis fun- degr. geretur, Socratem oraſſe, vt eodem 91. cum filio ipſius Lamprocle ſepulchro componeretur, paucis enim ante Aa 2 diebus Laert.l. c. PAET III CAP. XII. allatum, ſinu ſuo eum geſtante, Plutar- Putoblu- chus memoriae prodidit. tarchum memo- 198 diebus is deceſſerat, coaetaneus ei, & a- A. mMicitia coniuncétiſſimus. Ex Platone au- Yenoph. Plat. pol.p. 34. D. à Cicer. III, 16. Or. tem plures ex ea filios Socratem ſuſce- piſſe conſtat, is enim in Apologia Socra- tis trium meminit, duorum virili aeta- te,* tertium infantem: qui idem cum eo eſſe videtur, quem die, qua mortuus eſt Socrates, a Kanthippe in carcerem C A P. riae la- Ex Myrtone duo ei geniti filii ſunt. pin hic maior natu Sophroniſcus, minor Mene-allegari demus ſeu Menexenus, quamuis hunc & reſpici ad locum Platonis Xanthippe prognatum nonnulli affir- ment. XVII. DISCIPVLI ET AVDITORESSOCRATIS. Vm eſſent plures orti a Socrate, quod ex illius, vt Cicero ait, variis & diuerſis & in omnem partem diffu- ſis diſputationibus alius aliud appre- henderat, proſeminatae ſunt qua fa- miliae diſſentientes inter ſe, & multum disiunctae & diſpares, cum tamen o- mnes ſe Philoſophi Socraticos, & dici vellent & eſſe arbitrarentur. Ex his fuere. Plato, a quo Ariſtoteles & Xenocra- tes, quorum alterius ſectatores Penipa- tetici, alterius Academici ſunt dicti. Deinde Antiſthenes, qui patientiam & duritiam in Socratico ſermone ma- Xime adamarat, a quo Cynici primum, tione permutauit, quam a Menedemo, Eretriae docente, accepit, ab eo Pyrrho fuit, vnde Pyrrhonii. Euclides Megaren- ſer, Megaricae ſcholae autor, quae Dia- lectica etiam dicta fuit, nominea Clino- macho, * Euclidis diſcipulo, accepto, deſüt ea in Cenone Cittieo, qui ”tοm ſcholam inſtituit. Nominantur Herilſiani quoque, in- ter eos, qui Socratici audire cupiant. His vero omnibus, a Cicerone comme- moratis, Suidas Bryſonem Heracleotam addit, cui iuxta cum Euclide Logicae e- riſticae inuentionem tribuit. TZheo- dorum item, cognomine Atheum, pe- culiaris ſectae, quam ſecuti Theodorii Euclidis auditores refert Laert. II, I12. primumque miſſa fuit. Critia“s in Phaedo- ne p. 60. A. a Laert. II, 26. 713. B. deinde Stoĩci. appellabantur, autorem, dogma eius L. 29. Tum ab Ariſtippo, quem illae magis erat, αα+οαορςÜ. 1. e. non dari tunpium i: XII, voluptariae diſputationes delectaue- honeſtorumquea natura diſerimen. 1 rant, Cyrenaica Philoſophia manauit. Fuere alii Socratis diſcipuli, qui Phi- ar. Fuerunt etiam alia genera philoſo- loſophiam eius amplecti, nulli tamen Vyr Did phorum, qui ſe omnes Socraticos eſſe Socraticorum ſectae dabant nomen, VII. Gg dicebant, ſed ea horum vi & diſputatio- tales Crito & Chaerephon fuere, Xeno- Cie Tuſ ⸗ nibus ſunt iamdiu fracta & exſtincta. Ex phon item, atque Aeſèhines, nec non 32 his fuere Simmias, Cebes, Glauco & Terphon. 9 Phaedo Eleus, qui ſcholam ſeorſin VIimam claſſem auditorum eius ii re habuit ab eo Eliacam appellatam, quod abſoluebant, qui Philoſophize ſtudis m nomen poſtea cum Eretricae appella- ex inſtituto non incumbebant, quales Vi *IImo contrarium eſt apud Platon. Visig Pé 7. dSαοριτ+³ü c ν.aoρυ.ο ſcripfiſſe Nein 4 ⁊be e s aanios do ℳ₰ atdi, ait. Nominis vero Dialecticorum mentionem aei⸗ l Sicque etiam eſtn Phaedone p. 60. B. ens L.II. ſect. 106, de Clinomacho habet nihil. n W A Clinemacho Thurie Dialecticos nomen Ceterum confido me recte Stanleii mentem aſſecu- habere, neſcio vnde hauſtum Stanleio. Eum inter tum, in cuius textu traiectio neſcio cuius culpa ad- 1 I Putodlu. tarchum memo⸗ tine la. t lie er allegini nc& rehhici r. ad locuin latonis in Dhꝛedo. nep. 60. 4. laen, na. - 4- n cu⸗ 30. 4 Aelian. III, 28. PDloTPILI ET AVDIToRES SOCRATIS 1 9 Critias & Alcibiades extitere, qui paulo Mennchg. ſuperauerunt. Ambo tamen, quam- 7i3. B. diu Socrati adhaererent, nihil tale prae ſe tulerunt, ſiue quod aetas nondum idonea eſſet vitio illi explicando: ſiue quod aſtute, quae Xenophontis eſt coniectura, ad Socratis ingenium ſeſe componerent, eius doctrina in iis ar- tibus ſe profecturos ſperantes, quibus inſtruéti, animo iam tum propoſita feli- cius exſequerentur; quae ſimul atque moliri occoepiſſent, nuntium Socratis amicitiae miſerunt. Critias ab eo alie- nus amorem in odium vertit, quod eius in Euthydemum amores improbaſſet. Alcibiades, ſuo ingenio effraenatae libi- dinis homo, a Socrate identidem ad bo- nam frugem reuocabatur, bonusque erat, quamdiu in eius eſſet familiaritate. Is forma adeo conſpicuus erat, vtob- trectatoribus ea occaſionem dederit, eſſime eius cum Socrate commercia Ariſti- interpretandi, eamque in rem Ariſto- Pus eſt a-veim Diogenes atque Athenaeus alle- Pud. Di-gauerunt, quorum iſte Aſpaſiae quo- que verſus nonnullos, eo ſpectantes, ad- V. p. 279. duxit. Vindiciae tamen Socratis a- it. L.xIII, pud Platonem & XNenophontem ha- 1. 36˙.2 bentur-. SðèðM Max. Inſtitutionis, qua Alcibiadem Socra- Tyr. Diſſ. tes emendare eſt conatus, ſequentia ha- vVII. ſqq. bemus exempla: Perſuadebat ei, nihil Cic. Tuſc. æum hominis eſſe, nec qiidquam inter UIh, 32. Alcibiadem, ſummo loco natum, & guemuis hatulum intereſſe. Quamob- rem ſe Alcibiades afflictauit, lacry- mansque Socrati ſupplicauit, vt ſibi virtutem traderet, turpitudinemque depelleret. Quum videret Alcibiadem ob diui- tias, agrorumque multitudinem, elato animo eſie, eum ad locum adduxit, in quo tabula quaedam, deſcriptionem poſt omnes Athenienſes ambitione terrae complectens, ſuſpenſa erat, ro- gauitque, vt Atticam quaereret. Quam quum inueniſſet, ſuos fundos eum re- quirere iuſſit, eoque reſpondente, nu- ſpiam ibi pictos eos apparere, Horum ergo, Socrates reſpondit, poſe ſeone te Dr gugae partem terrae (gquae gii- dem ſit alicuius exiſtimationis) nullam conſtituunt. Idem adoleſcens cum valde in popu- li concionem prodire metueret, Socra- tes eum excitare cupiens, Annen, dixit, Jutorem illum, nomen autem addebat, nihili facis? Annuente Alcibiade, So- crates perrexit, annon etiam illum in irculis praeconem, illumque tento- riorum ſurtorem? Idque fatente Alci- biade, nonne, dixit, hi ſunt, ex quibus confatus O populus Athenienfes? Qua- re, ſe ſengetlos contemmis, in concione Con- gregati metuendi haut erunt. Addendi iſtis omnibus quatuor Cri- toniæ, Philoſophi, ſilii: quorum natu Macrab, maximum Critobulum, famoſae pul- Saturn. chritudinis, opumque ampliſſimarum, VII, 3. adoleſcentem, Socrates ad compara-Xenoph. tionem formae opumque prouocauit, V. 5. &licet ſuas facultates quinque minis g22. B. aeſtimaret, ſe ipſo tamen pauperiorem efle demonſtrauit. Secundus Hermogenes fuit, quo in- Xenoph. opia laborante, amico ſuo Diodoro vt Memor. eum aleret Socrates, Perſuaſit. 760. ba. Tertius Epigenes, Iuuenis, ſed parum Xenoph. integra valetudine, quam vt curet So- Memor, crates ei ſuaſit, vt qua mentis quoque IV. .786 integritas, atque intelligendi vis, ni- Idem. II, I. Laert. II, tatur. Dionyſ. Minimus natu inter eos Ciecſippus. Halic. de Poetas diſcipulos habuit Euripidem, ret1 vt anonymo vitae eius autori proditum, 1 . atque Euenum. . 4 os Piovo Ex oratoribus Lyſtas Scholas eius ,29 o imus, . frequentauit, ea arte maximus, „„ i, X *ν (Leg. Sunchey, quo ſenſu & Plutarchus lequitur) veicas, vaeτ α SoνσνσυοσaaN. G)Mα 2stοοιαα —Stanleius. A a 3 perſpicuus, . 190 PARI: II. perſpicuus, vix imitabilis, qui Athenas anno II Olymp. LXXXII delatus eſt. Itemque Iaſis, quem obſequentem ex Laert. II, Teſractarĩo fecit, & Iocrates, de quo, 29. inuene adhuc, magna Socrates fuit au- guratus. Fuere etiam in numero di- ſcipulorum eius, auditorumue, Adi- mantus, & Glauco, Ariſtonis filii, fra- Plato tres Platonis, vt & Charmides Glau- Atol b Lonis filius. Glauco viceſino aetatis Mems. Anno nondum ſuperato oratorem age- I. II-p. re coeperat, atque ad maxima Reipu- 772,774blicae munia adſpirabat, neque illa Eaert. Il, ĩpſi ſomnia, quibus rifſum omnibus 24. mouebat, excuti poterant, donec a- micis quibusdam conciliantibus, in So- cratis perueniret familiaritatem, qui eum errore explicitum dedit, vtque agnoſceret, viribus ſe imparem eſſe ſu- ſcepto muneri, effecit. tem filiuum Clauconis, excellentis in- genii iuuenem, omnibusque Reipu- blicae muniis idoneum, meticuloſe tamen publicis ſeſe negotiis ſubducen- tem, idem Socrates, vt magiſtratum fuſciperet, fuit hortatus. Plato Fuit & Nicoſtratus, Theodotidis fi- Apol. lius, eiusque frater Theodotus, Aeanto- dorus item cum fratre Apollodoro, & xenobh: Loſanias, Aeſthinis parens. Chaere- 11. 43. ates, Chaerephontis frater „cum quo maximae ei interceſſere inimicitiae, quas tamen Socrates compoſuit. plato Paralus porro, Demodoci filius, cui Apol. frater T heages, & Antipho Cephiſſien- ſis, Epigenis pater, cum quo, quod mercedem a diſcipulis non acciperet, Xenoph de àvraguelz itemque de veracitate a- eobr. Pid Xenophonfem diſputat. Phlia- I. p. 729. NRus denique Eumares, & Lenomedes 731. 732. Athenienfis. Praeter hos vero alii fuere, cum qui- bus identidem Socrates diſputabat, e- osque inſtruebat. Viciſſim au- g Plato Euthyphr. Laert. II, 29. h Xen. CAP. XVII. Ariſzodemus, cognomine paruus, qui Nenoph. a ſacrificiis, precibus, & diuinationeab-„ n . ſtinebat, omnesque, qui illis ſe impen- 1. 2 derent, ridebat, a Socrate erroris con- victus. Xenoph. Ariſtarchus cognatos ſibi oneri eſſe Memor. aegre ferens, quem adingenuam ad-II p755. verſus eos liberalitatem Socrates ad- duxit. . . .. Xenoph. Eutherus, qui, ex itinere redux, a- I. I1, Me. gros ſuos ſibi ſenſit ademtos, patriam- mor. p. que haereditatem inuenit nullam, 757. ſ. quamobrem, cum operis faciendis vi- Gtum quaerere, quam amicos rogare mallet, ab eo illum Socrates inſtituto reuocauit. . Diodorus, Cui Socrates, vt Herma- genis curam gereret, perſuaſit. Euthydemus, qui varias Poetarum id. L. IV. Sophiſtarumque collegerat ſententias, ?.791. eoque omnes ſe aequales excellere ex- iſtimabat, paulo poſt etiam fuperiores ſeſe confidens ſuperaturum, aSocrate Id. p. ad agnoſcendum errorem atque igno- R ni rantiam adductus, cum magna pertur- ,765.D. batione abiuit. Eld. Llll Hippias Eleus, ² cum quo de iuſtitia P.767. DP diſputauit. aerr. Nicomachides, b Pericles& Pphicra-E zhr tes, ad quos de Imperatoris officiis rαρα= diſſeruit. Horum poſtremo magnos e6 animos addidit, Midae gallis, aduer-eſt quod ſus gallos Calliae tumentibus, caudas-Gallinas, que pandentibus,“ ei monſtratis. naiene Theaetetus, quem, vbi de ſcientia lianands cum eo diſputaſlet, diuina quaſi ſapi-videmus ibid. p. 760. entia inſpiratum dimiſit. tumen- phry g afr; tes Gc Eurthyphron, quem patri litem in- audam tentare paranti, reuocauit. — panden- Diſputauit etiam cum Parrhafio b pi- tes. Ctore, Clitone ſtatuario,' & Piſtia ar-Plato morum fabro“ de arte ipſorum, apud Zanaer Xenophontem. 29. Mem. II, p. 780. E. i ibid. p. 781. D. Mibid. p. 782.A. 15 Allan Dil de ockat, Laert. 2⁰, Tule I, 29. leen Il, 41. laert le, mid. 1. F. 71. - 5 ilg. 804, , ,l.lll. P765.D. cla lt ALaett, Il, 30. 1 e- f05, r-eſt gnol -Gallinas Indicas . fele, ae tlaliqnando Di- widemus tudhel⸗ tes & I-caudam , nanden . tes, P PPplato I. Thentt. ud laet.ly 49. — Rrh A. SCRIPTA SOCRATIS 192 CA P. XVIII. ZM SCRIPTA ap Allat. RVi nihil Socratem ſcripfiſſe con- Diſſ. de tendunt, Cicero, Plutarchus, Dio deribt. Chryſoſtomus, Ariſtides, Origenes, & *ct * . reliqui, ad philoſophica ſcripta reſpi- ciunt, in quo genere nunquam ipſe ſcripto tradidit quidquam; dicta enim eius a diſcipulis, Kenophonte, Plato- ne, atque aliis in litteras relata fuerunt. Hinc eſt, quod fſcripta Platonica, & Phaedo inprimis, Socratis nomen tu- lerint, eoque ab Ariſtotele fuerint al- legata. Quaedam tamen alia a Socra- te perſcripta eſſe, ex iis ad oculum patet, qui Euripidem ab eo in ſcribendis Tra- Laert. Il, goediis adiutum aiunt. Quo ſpectat 28. Mneſilochi iſtud: Phryges Poetaz Euripidis opus nouum Cui oocrates ſarmenta ſubiecit ſua. Et rurſus: Euripides Secratis Calliage- que vſus gubernaculis. * Superbu tu muttimque temet efforen’s. u fas mihi: cauſa eſt, ſi quaeris, docrates. rTuale. IV, Huc Ciceronis illud pertinet, inqui- 29. entis: Ccum Oreſtem fabulam doceret *Euripides, Primos tris verſus reuo- *Caſſe dicitur Socrates.“ Axſopi etiam Jabulas quasdam in metrum redegit, elegantia non ſumma, quarum mentio Laert. II, apud Platonem, Plutarchum, Laerti- vi, initium vero eſt iſtud: Ciuibus Aezſöopus Aixit, queis culta Coörinthu, Ne in ius virtutem iudice plebe vocent. Laert.l.“5. Paeanem item, ſiue hymnum in A- SOCRATIS. pollinis & Dianae honorem. Fuitque eius nomine circumlatus tali initio: Salue Phoebe, &! Luna ſoror, pan nobile franrum. Quem Dionyſidorus ei abiudicat. Meminit & Plato eiusdem. IIIis au- tem ab aliis additur: Grylli, Nenophontis filii, encomium, Laert. L. qui in pugna Mantinaea occubuerat, II. I. 55. uem tamen verum Socratis foetum uiſſe vt credamus, temporum haut pa- titur ratio. Maiorem fidem haber, quod dicitur Lacrt, I. Dialogos eum compoſuiſſe, quos &. 62. Aeſohinzt dederit, vt quaeſtum faceret apud illis, cum eum paupertate laborare a- quem nimaduerteret. His omnibus. tamen res paulo Epiſtslae addendae, quarum nonnul- liter re. las LeoAllatius edidit. Pluraque alia eum fertur. ſcripſiſſe Arrianus &Athenæus innuunt. Harum EPISTOLAE SOCRATIS. fdem EPIST. I. dotets . . argumen Propoſitum meum, & inſtitutum, / de- vt mihi videtur, minime aflequeris. Ktruxit cl. Neque enim alias iteratis litteris, & Bentle- vberioribus donis oblatis, me ſolicita- ius in iu- res. Verum tu, vbi Sophuiſtas reli-dicio e quos, ita & Socratem venalem doctri- lis Cha- narum mercaturam facere ducis, ideo- laridis. que ea, quae prius ſcripſeram, ſerio non ſcripſiſſe, ſed vt maiora a te mune- ra elicerem.“ Nunc igitur montes auri polliceris, & congeſtorum dono- Miter ac- rum copia tantum te perficere putas, cepit Al- vt ad te, commerciis, quae mihi cum latius. Athenienſibus ſunt, neglectis, aduolem. * Stanleius coniunxit non coniungenda: Nam apud Laertium legitur Eugizide Towzega * Os, & Ka νMa r .ν.ςαιςt3ειααal Vbi vtcunque legas & explices vocem Zcoxα † 0 6 S, qua de re plura docti interpretes, Cla- z erube Calliae Poetae drama e Taâς allegari, ex quo ſequentes duo verſus, hic quoque latine redditi deſumuntur. Totus igitur hie locus ita refingendus. Et: Euripides Socra- tis clauiz compacta dedit (quod ex Mneſilocho nempe allegatur) Caltias bere in captiuis &. Sane 192 PART III. CAp. XyIIIITI lem. Sane ſermones, rationesque Philoſophicas venales exponere omni- no indecorum eſt, & a mea conſuetu- dine mirum quantum recedit. Ex 1r6απ οamque me in Philoſophiam, id ſi- Wia duidem mandatum a Deo habebam, “ quae iniſinuaui, ac dedi, quippiam ab ali- verba i-Quo accepiſſe nusquam redarguar, qui to, quem in publicum congredior, vt quicun- expreſſi- que voluerit, audiat. † Neque enim mn⸗ſen⸗ clam aliis, ac foribus obſeratis, quod poiſunt: de Pythagora tradunt, Philoſophiae o- led ferri Peram do: neque in publicum egres- nequit ſus, ab iis, qui ad audiendum ſe con- Allatii ferunt, pecuniam extorqueo: quod zatio ga. nonnulli ſuperiori aeuo factitarunt, & gue mzn hac tempeſtate plerique faciunt. Nam èu, audi- ad vſus vitae neceſſaria, mihi ego ex me endi et- ſuggero, nec fallor: dapſilem rerum e copiam, vbi nactus fuero, non habeo, in, 3 1 otefate apud quem deponam. Iis ſiquidem, feds. qui daturi ſunt, neminem mihi fore Suſpicor fideliorem puto. Quorum ſi fidem tamen ſuſpectam habeo, etiam depoſitum con- oerae. fidens iis, neque catus, neque prudens Pfiſfe 74 iudicabor. Si probis moribus fuerint Eoyr: homines, licet nihil illis concredide- „aαπ Tim, accipere tamen ab eis nihilomi- Ssx. Nus fas erit. Neque enim pecuniae siu, Concr editae cuſtodes fidi, gratiae ſuae infidi cuſtodes erunt. Neque iis me priua re vnquam in animum inducent; quae dare cupiebant; verum, vt qui ** Aliter gratis a me accepere, quod pecunia ie 4. B vendunt alii, mei, vbi opus fuerit, ra- tionem habebunt. * Sed enim, vt verbo expediam, ſi amici fuerint, mul- a* leg. . SHS .665 s ta, Perinde ac vos, † † ex propriis etiam t„ue., in nos profundent: ſi non fuerint, mul- a Hanc ta etiam ex noſtris hianti deſiderio ſur- interpre-repta ſibi conquirere conabuntur. tatienem Mihi praeterea ad conſeruandas o- parrtenla pes tempus non ſuppetit. Admira- HH tioneque eorum ducor, qui ſui cauſa srtnare OPes ſe comparare fatentur, atque ob videtur. operam dant. eas ſeipſos magni faciunt: cum diſci- plinam negligant, aucupandis opibus Itaque rerum fupel- lectile admirationi, inſcitia deridiculo ſunt: & aliis omnibus rebus, praeter- quam ſemetipſis, felices ac beati iudi- liter cantur.?“ At quomodo non durum Allatius. erit, cum ad amicos recurrere turpea- deo eſſe ducamus, neque ab aliis pen- dere † velimus, pane eorum paſti, a= pecunia tamen pendere vt nos haut di- tles. in pudeat? An non nouimus hoſce tan- , . tum propter opes in pretio haberi, & 7 fortuna illa pereunte, dedecoris ac ignominiae maculis omnibus notaris ad- eo vt in honoribus ipſis gaudia moe- rore, (neque enim fui gratia honoran- tur) contaminent, & in ignominia ma-, 3 gis impenſe indoleant: cum ipfi hoc g, , ſint, ob quod dedecore afficiuntur. =. “ Primum ergo minus bene exiſtimas, 5 71 * ſi animum induxiſti tuum, vt opina- Tir a⸗ reris Socratem, quod ipfi gratis agere . indecorum viſum eſt, id pecuniarum & ganakß cauſa facturum, non animaduertens, — . . Q71 59â. me hic multa, ſed potiſſimum patriae Ali Co- vtilitates, neceſſitatesque detinere. dices ha- Neque mireris, ſi patriae vtilitates me bent 7S . rachere, quamuis neque rebus mi- Ac, r— taribus obeundis, neque oratoris Gav vn- partibus agendis exerceor, aſſeueraui. de ſuſpi- Nam primum, vt opinor, pro ſuo cio verae quisque modulo, quae in rem ſint, ea eRionis: facere debet. At maiora viribus ali? is relinquet, * & quibus par fuerit ea ef-S e ficiet. Deinceps in ſimili ciuitate non 7cορ conſiliariis tantum, aut nauarchis, & αοα copiarum ducibus, ſed ilis etiam opus 7% eſt, qui ceteros tuendi officii admo- 14%7. Stanl. neant. Etenim haut mirum †t eſt, ex i . Ieg illis nonnullos pondere, ac magnitu-„de, dine rerum oppreſſos, veluti ſomno 12, obtorpeſcere, quibus excitandis ſtimu- a- lis opus eſt. His me Deus praefecit. ,oro Hincque, non ſine cauſa odioſus, iisdem iniquioribus/ 9. Stanl, 13a. r — — — — —*° E ſen ſe⸗ r⸗ Ds l. lo el- 1- Aliter Un Allins, e- — eh- 54 irtlez. i8 6necis , Tec * ua. AC! . ma- aN hoc T0/ er Nion nas (VYe, T/, inn. , ere 4 4 FRnu- duraf . / WN. Ai (o⸗ ere. dices ha- SIe bent 1. 7 Nl- A,eR- f011S ℳ VN⸗ raul. de uſi. ſuo cio ferne „ledkionis lno. e, kertfk. leg litu. ey mO m-DA. eln ℳ hanl, SCEIPIA SOCRATIS iniquioribus vtor. Verum ille, vt hinc abeam, non permittit, cui obe- diendum potiſſimum duco. IIie enim, uid mihi conueniat, optime cogno- ſcit. E, cum primo me ad iter com- Pararem, prohibuit, & , cum ſecundo Triberes , interdixit: cui libens mo- rigeror, dictisque obtempero. Et Pin- darum ſane in hoc ſapientia pectus mu- niſſe mihi autumo, qui dicit, Deo monſtrante ad opus quodlibet principi- vm, recta erit ſemita ad aucxupandam virtutem, & ſines illuſtriores: Fere e- nim in hunc modum Hyporchema illi effuſum efft. Alia eiusmodi Poetae ce- teri de Diis dixere: nempe ea, quae eo- rutm conſetio fiunt, feliciori exitu termi- nari: quae praeter Dei nutum, inuti- lia obperantibus eueniſſe. Graecarum Vrbium illae, quae ceteras prudentia antecellunt, Deum apud Delphoscon- ſulunt, &, quae dicto audientes rem peregerint, tempeſtiuos fructus ex eo cepere, quae non obtemperarunt, vt plurimum maximis noxis confectae ſunt. Neutiquam tamen mihi admi- rationi erit, ſi de Daemonio dicenti non credes. Iam enim & alios, eos- que non paucos, erga me comperi ita animo affecos. Simili modo pleri- que in Delienſi conflictu non credide- re. Aderam ſiquidem tunc in exerci- tu, & cum vniuerſo populo, vrbe e- greſſo, cum hoſtibus congreſſus ſum. Fuga plerique dilapſi ſumus, vtque ad traiectum quendam peruenimus, conſuetum mihi ſignum obtigit. Sub- ſtiti itaque, dixique: hac via cundum non et, viri, ſod alia, vt mihi videtur; Daemonis quippe vox oborta eft-. Eo- rum itaque potior pars, quaſi praeter tempus in non ludhcris luderem, ira ſuccenſi, recta pergebant. Pauci, ob- ſecuti, vna mecum aduerſo itinere in- columes patriae redditi füuere. Reli- 193 quos vhus exillis, cum adueniſlet, o- mnes, dixit, interiiſle. Nam in hoſtis equitatum, a perſequendo redeuntem, eos incidiſſe, contra quem primum quidem armis decertare inſtituerint, deinceps ab illis, quorum maior Copia erat, circumcluſos, pedem referre, op- Ppreſſosque tandem ad internecionem caeſos fuiſſle. Horum nuncius etiam e vulnus acceperat, cum ſcuto ſolo ſoſpes elapſus. Multa item aliquibus Priuatim, praeceptore Deo, de futu- ris euentibus praedixi. Tu vero, & regni partem offers, exorasque, vt iter capeſſam, non tanquam imperium no- vum, ac dominatum ſubiturus, ſed ex aduerſo aliis & tibi imperaturus. Aſt ego aliis imperare non didici, & fateor: idque cum neſciam, nunquam in alios imperium exercere ſuſciperem, non magis, quam talorum luſum, quem nunquam didicerim. Et ſane minora, aut nulla, eſſent vitae humanae incom- moda, ſi & reliqui homines vna me- cum ſentirent. Nunc imprudentium audacia, ea, quae ipſi ignorant, aggres- ſa, in maximas turbas res ipſas impel- lit. Hinc etiam fortunam maiorem, quam ſit ipſa, faciunt, ſuaque ſtolidi- tate illius imperium augent. Praeter ea neque illud ignoro, Regem priua- t0 magis honorandum efſe. Quem- admodum vero equo inſidere nollem, equeſtris ſcientiae ignarus, ſed vtilius mihi foret, equite licet multo inferio- rem, peditem eſſe; ita & de Rege, & de priuato iudicium fero: neque ma- iora poſſidendi cupiditate inflatus, il- luſtriores etiam, ac magis notas calami- tates expoſcerem. Videntur autem, qui res Bellerophontis in fabulas pri- mi retulere, ſimile quid innuiſſe. Ne- que enim, quod editiorem locum con- cupierit, ſed quod res grandiores, & ſupra vires difficiles, appetierit, „B b incommodis, 194 PARLI. III. incommodis, ac infortuniis poſthac diuexatum fuiſſe aluunt. Nam a ſpe, quam ſibi finxerat, turpiter, foediſſi- meque deiectus, reliquorum omnium naufragium fecit: propter exprobran- tes, relictis vrbibus, in ſolitudinem di- greſſus, rectisque tramitibus deperdi- tis, non quos ita vocare conſueuimus, ſed libera agendi ratione, e magnitudine animi profecta, qua vniuscuiusque vita perfecte dirigitur. Sed haec mo- do, qui Poetis placet, percipiantur. Quod ad me attinet, iam altera vice habeto: Nunquam hisce noſtris, quae *A uemnc tis potiora duco,“ renunciabo. Non douz placet item Deo, cui ad hunc diem alii veluti conſiliario, & procuratori, me zαüive meamque operam deuoui. zccoy EPIST. II. f. legas Satis ſcis, quibus ſtudiis Chaere- Sw α phontem proſequar. Vrbis decreto ad νασ¾*Peloponneſios legationem obiens forte 2cνvel &ad vos perueniet. Hoſpitalitatis mune- AVEA S *£τ&, ac commoda, viro philoſopho facile Wιο*ι. HDarantur: itinera vero, & potiſſimumob tumultus, quibus locis illis miſcentur omnia, nimis periculoſa ſunt. His ſi prouideris, virum amicum incolumem reddes, nobisque gratiſſimum feceris. EPIS I. III. Aneſo, Amphipolites, Potidaeaemi- hi commendatus, nunc Athenas venit, pPer populum ex familia ſua eiectus. Res enim, ibi turbatae, adhuc in obſcuro la- tent: puto nihilominus poſt tempus non multum in apertum venturas. IIIi ſi opem tuleris, in haut indignum bene- ficium conferes, & de ambabus vrbibus bene mereberis; Amphipolitanae, ne re- bellans in diſcrimen lethale veniat; no- ſtrae, ne pro ea moleſtiam ſuſcipiat, ve- luti nunc pro Potidaea conflictatur, ad- eo vt tantum non de ponderit animum. EPIS L. ILV. Critobulum, mihi obuium, ad Philoſo- 4 credentes, fungamur. CAP. XVIII. phiae ſtudia adduxi, at ille videtur a meis conſiliis diſcrepare, & ad res ci- viles potius anhelare. Doctrinam ita- que rebus illis peropportunam ipſe ſe- liget, & ductorem ad illam, omnium qui optimus ſit, ſibi comparabit. Nune enim delectisſimi quique Athenas conueniunt: quorum plerique nobis neceſſitudine, ac beneuolentia coniun- guntur: Et haec de Critobulo. De me, rebusque meis quid? Kanthippe, & pueruli valent. Ipſe, quemadmo- dum cum praeſens eſſes, ago. EPISTL. V. Thebas te perueniſſe, nobis nun-= Lege ciatum eſt. Proxenum in Aſiam ad taze- Cyrum iter direxifſe. Res veſtrae voy an vobis ſint ſucceſſurae, Deus ſcit, να- cum iam apud nonnullos ex noſtris Xαaαρα haec facta varias reprehenſiones incur-vv A- rant: indignum quippe iudicatur, ad αa. vel opem, auxiliumque Cyri Athenienſes αα— concurrere, cuius ope ipſi a Lacedae-X, gis moniis imperio ſpoliati ſunt, ipſosque ry, pro eo, per quem debellati funt, bellum Agα. ſuſcipere. Non igitur mirum exit, ſi Stanl. rerum ſtatu immutato, quidam te, quod tempori ſubſeruias, accuſent. Certe, quo ſplendidius res tibi ſucce- dent, eo magis erit aduerſus te calu- mniae locus. Nonnullorum enim in- genia ſat nota habeo. Nos vero, qui prouinciam hanc fuſcepimus, munus noſtrum, vt viros probos decet, & quae praeſertim de virtute diſlerer’. muhta illa quidem, conſueueramus, memoria recolentes, nec non id re- ctiſſime a Poeta decantatum, paternum genus infamandum non eſſe, pro certo Sed ſcias velim, duo haec potiſſima inter alia militiae eſſe, tolerantiam, & pecuniarum con- temtum; hoc namque familiaribus cari, illa hoſtibus terribiles ſumus Vtrorumque forte Slei lese WuA- 7 0) Pf Gαα 70 danl. R Quae mihi de amicis commendaue- volunt, ni prius plauſus, clamorisque N ras, ſumma cura, ac diligentia, peracta perhonorifici mercedem accipiant. 5 e“ ſunt, R cN amicis noſtrig vece dui Mihi vero viuendi ratio ad ambo Seswi Aud populam corum cauſaun defende- haec optime ſe habet. Me enim qui- r rer, non Hortuiro concluiſtui. Ii- dem erfarein uibiisdain oſſe onne d rem ardentius excepturum ſe, duod cabo. Ar i a viris mehoribus, rt , tidi ranmm ee Neillr, Pronne- potiora, probari, illa a pluribus, ſat no- rat. De quaeſtu & lucro, & de his, bPe Jarnn ehg de Den de quae ludens ſcripſeras, multos eſſe ſol- Nos cilinn eid. ens. W n neied. Piinnun aridem, Juod dumn habui niſ quod nullius rei indigus nos rlete aliiad opes, & Aluiriat, anhelant. zpſe raccellat. Naturae ſiquidem excel- recke inopem, ac paupetein enenn ie lentiſſimae proprium id erat, non vila nee ducam: deinde, quoniam multa a mul — Prop al, em tis, vel viuentibus oblata, vel morienti- Te indigere, & ad manum habere, qui- ma- bus legata, libere repudio. Virum au- bus fruatur. Eum autem cetcros ſa- . 1 uen tem ita affectum, mente captum eſſe iu- Plentia antecellere puto, qui ad ſapien- * Leg. I.rn A- dicari ab aliis ni mirum. Verum non tiffimum: ac beatisſimum eſſe, qui ad'uaxa- llgur hoc ſolum, ſed & reliquum vitae no- beatum quamproxime accedat. Hocctasra- Sabr. ſtrae inſtitutum examinandum eſt: & ſi diuitiae parere Rorn⸗ diuitiae vti- vo pro Ih & Lege, dum vſu diuitiarum abaliis differimus, que appetendae eſſent. Sed cum id uana- dern Xenu*α—. non mirum, ſi de i acquirendis etiam Ttus tantum videatur apportare, ru-iα.z n ee. . e.. Droqiſcordamus. Mihi itaque cibus fru- de, ineptumque eſſet, vero bono re- 4 ſen, 6„ galiſſimus eſt, eodem veſtitu aeſtiuis ndiate iient em efle mnelius wn. Stanl. te, , hybernisque temporibus amicior: cal- Riuntag i modo on kacile zniii ger⸗ nt. ceis nequaquam vtor; gloriam, quae ſnadebitur P e- rebus publicis agendis comparatur, ab- : ä ⸗ horreo; illa, quae ex temperantia, & Ad filios quod attinet, & quod, vt di- in⸗ iuſtitia eſt, incendor. Qui vero lau- xXeras, me oportet eorum curam gerere: ui tiſſime viuendo nihil ſibi temperant, quam ſim in gratiam illorum ſolicitus, Is varioque indumentorum genere, non omnibus liquidifſimo conſtare poſſe intra eundem annum, ſed eundem exiſtimo. Vnum beate viuendi prin- 16 quoque diem ornari geſtiunt, infandis cipium ego exiſtimo, bene ſapere. Sto- , voluptatibus indulgent: & perinde ac lidus vero, auro argentoque confiſus, e⸗ ii, qui naturalem colorem amiſerunt, primum quidem bonum, quod ſibi vi- n accitis ſeſe exornant. Sic illi vera ex detur posſidere, non habet. Dein- 1 virrute gloria, quae vnumquemque ceps tanto aliis miſerior, quanto qui , addecet, deperdita, ad ea, quae ex in- pauperie premitur, licet nunc deſipiat, ſe dulgentia aliorum pendent, confugi- aliquando poſt ad ſaniorem mentem re- n. vnt, diſtributionibusque, ac publicis dire poteſt: ille falſa opinione dece- 5 conuiuiis plauſum popularem captant. ptus, ac ſebeatum ducens, vera vtilita- HD Hinc eſſe, quod multis illis opus ſit, teneglecta, & contra affluentia rerum ue . SchIPTA SOCRATISZS Vtrorumdue exempla tibi domeſtica in promtu ſunt. EPIST. VI. non incongrue coniector. Nam ne- que ini paucis viuere poſſunt, neque, qui illis abblandiuntur, eos admittere Bb 2 corruptus, ) 195 196 PARYV. II CAP. XIIE corruptus, praeterquam, quod veris ho- rges minum bonis iam priuatus, ſpem etiam osειτι½-de illis in poſterum recuperandis amit- reν tit. Nec fieri poteſt vt tales, hominum d Y in familiaribus colloquiis aſtutiſſimo- T c9-rum, callidiſſimorumque, adulatione Toρ Aaνα Mancipati, & voluptatum illecebris, coντασ⅓° quae per omnes ſenſus in animum illa- woy a buntur, indeque, quicquid bonum ac Pa &*s prudens eſt, judicii exterminant, οoο“ irretiti, ad virtutem incolumes perue- aroess- niant. Quid igitur, nonne neceſſe eſt, ilaa vtfiliis ſtuſtitiae magis, quam doctrinae vel. oceaſiones relinquat, qui ipſe non ver- 7gooρ ο bis tantum, ſed operibus etiam fuas † νποπ in rebus illis ſpes collocaſſe demon- 0Hρ Hα ſtret?; qui ſi praui fuerint, quod vitae "WW“ν+ Cſüppetat, non habebunt, & fame per- 2 α— euntes miſere vitam finient, condignis Gαντ inertiae poenis perfolutis. Legibus o & ſancitum eſt, filium a parentibus ad Zaαℳοp, pubertatem ali. Vos autem, (dicet for- ν taſſe, neſcio) quis ciuilis homo, filiis WWταοσ fuis, qui hereditati inhiant, fronte Arc: contracta, indignanteque, neque a de- 7* mortuo manus abſtinebitis, ſed ali- Tν menta viui a defuncto depoſcetis; nec, MXMα. vitam, morte ipſa ſegniorem, ac inuti- c Cer⸗ liorem traducentes, verebimini? Vos probare Tes Meas etiam poſt mortem aliis relin- nequit qui vultis, veſtrae ne vobis quidem ad Allatius vitam ſuſtinendam fufficient. Haec 7 ρ5αιlle ſeuerius proferet ad filios audaci di- Poni pro cendi libertate, parenti, ac viro ciuili *ρεο peropportuna, vfus. Res porro mea Be . ⸗ abaliis anguſta cenſetur, reipſa opulen- bent tiſſimorum conditione nihil inferior. Quare ego filiis meis aurum neutiquam M a relinquam, ſed auro amplius, ac pre- eczar, tioſius patrimonium, amicos modera- quod ego I0sS, quos ſi coluerint, nullis rebus ne- pracfer- Ceſſariis deſtituentur: quod ſi erga a- rem pau micos male ſegeſſerint, vel hinc mani- lo poſt feſtum eſt, eos multo peius pecuniam ad Pro αcommodum ſuum conuerſuros. Ve- Mααaν⅓ Teg legens Mοον 1 Stanlei. 2 „ Eα& ſophiae par pretium puto. rum enim vero, ſi tibi, amicorum ne- gligentiam experto, conſilia iſthaec mea inconſulta viſa fuerint, dicam, non o- mnes homines erga amicos aeque affe- ctos eſſe. Sunt enim, qui eorum, et- jam poſtquam de vita deceſſerint, cu- ram habent. Deinde noſtros amicos ex iſtorum numero eſſe, qui noſtra minime moleſte conſuetudine vſi ſunt, & qui tum quoque haut minus vtilita- te, quam ex nobis cepere, fruetur. Breuis itaque beneficii breuia item eſſe praemia decet:; at diuturna aequale Vtilitati beneficium benefacientibus praeparant. Res autem meae, vt ani- mus praeſagit, tempore ipſo amicis vi- debuntur iluſtriores. are nec mercedem illis conſtituo, nec exigo. Nullum enim praeter amicitiam Philo- Neque veluti ceteri Sophiſtae de rebus meis male timeo, quae vetuſtate ipſa vire- ſcunt, &, ſenecta grauia, repullulare a-ado o- mant. Quare ipſa tunc potiſſimum a cαααd difcipulis adamantur, & foecundus pa-lego pro rens eorum concupiſcitur. Viuens b aνρι= itaque ſolidam, & veram laudem habet, si- & vita defunctus poſteritatis memoria &σα &£ viuit. Et, ſi quenquam ex neceſſariis re- ſie Allat. liquerit, veluti filium, vel fratres, hi ipſi- negile vs, ommibus illum beneuolentiae officiis desntes complectentes, & alio quopiam necef-b Lege ſitudinis modo, quam quem natura ſe- epua quimur, illi adhaerentes, curam ge- pro runt. Neque poſſunt, etiamſi vellent, me ν in mala coniectum negligere, ſicuti eos, Stay’. qui genere nobis coniunguntur, par- vipendere nequimus. Cognatio ani- mi enim, quaſi ex eodem eſſet patreor- tus, ad demortui filio opem ferendam compellit, dum patris memoriam refricat, & illius deſpectum propriam infamiam ducit. Perpende itaque, an tibi poſthac vel res meas miſere tractare, vel filios negligere. — ni N Tib ter. u⸗ e. lea 0. ſe⸗ et⸗ A⸗ 008 ra n, ta⸗ UI. e le Ds l⸗ VI- lec lo⸗ ue leis 1e- . aade- DA-lego pro 1 . 0 e⸗ et, aoe⸗ DTIA N„α re- ſie Allat. leiſe Pn⸗ Videtur 1Cle , ndei⸗ cel. lege ſe 1 1le- es, ge⸗ Re. t, Tigi 05, Sranbh. I- ⸗ ol⸗ hum un un ve lios ere⸗ JXCRIPYTA negligere, vt me defuncto, omnibus ne- nias ipſis, ſed eos, qui & pecuniarum, minem faniorem factum hiſtoriae pro- dunt. At probatus amicus, etiam pro- bato auro magis eligendus eſt, quod non omnibus appetentibus, ſed pro- bioribus amicis, nec vitae vſus tantum neceſſarios ſubminiſtrat, ſed & poſſeſ- foris ipſius animum curat: & virtutis nomine, ſine qua nihil in humanis v- tilitatem affert, plurimum conducit. Sed horum aceuratam conſideratio- nem, cum vna erimus, inſtſtuemus. Ad quae vero ſcripferas, ſatis ſit per haec modice reſpondiſſe. EPIST. VII. Nil miror, quod ſcribis: nempe quod eiusdem ſententiae erga nos eſſe, te iam abſente, ſuſpiceris, cuius, cum adeſſes, erant triginta. Ego vero ſtatim, atque te ciuitate mouiſti, in ſuſpicionem apud eos veni, & neſcioquis rumor inter eos increbuit, nusquam ſcilicet illa ſine So- cratis conſilio patrata fuiſſe. non multos poſt dies, aduocatum me, duxere ad tholum, vbi mulkis de me querebantur. Vbi me excuſaſſem, vt in Piraceum irem, Leonemque com- prehenderem, mandabant. Induxe- rant autem animum, vt, eo iugulato, ipſi pecunias corraderent, me vero ne- fario, iniuſtoque parricidio, veluti ſce- leris comitem, obſtringerent. QCum recuſarem, & tale quid in eos profer- ceſſariis affluant, videar, qui non pecu- & eorum curam gerent, relinquo. Praeterea ad hune diem a pecuniis ne- quidam heic praeſentes nunciabant, ex CRATTS 197 infortunatum, quam ſi iniuſtus fuero. Obmutuere poſthac omnes, & ex eo tempore erga me animis peius aflecti ef- ſe videntur. Res autem veſtrae, vt ſententia procedunt. Afferebant quip- pe, Thebanos vos, profugos ad illos, ex- cepiſſe humaniſſime, vobisque, vt do- mum redeatis, opem ferre, & velle, & oſſe. Hiſce allatis nonnulli ex ciui- us miſere conturbatii, eoque potisſi- mum, quod multo incertiora Lacedae- moniorum auxilia futura dicebantur. Nam, qui cum legatis eo redierant, affir- mabant, Lacedaemonios magnis inopi- natisque bellorum tumultibus fatigari, Ephorosque poſt internuncium de turbis ciuitatis acceptum, aegre ferre, tanquam qui non ad excidium vrbem, vri ipſi aflerebant, illis commiſerint: Sibi ipfis enim cum expugnaſlent, ſi voluiſſent, perdere licuiſſe,“ Corinthiis Leg. maxime, Thebanisque id vrgentibus: 7Sτ ſed vt concinne apteque ſubpaucorum * vas imperio respublicae adminiſtrarentur, Sρ, meliusque, quam ſub plebis ductu tem-“ Pioi Quare perarentur. Itaque, ſi vera haec ſunt, Ye aτα. quae referuntur, & res veſtrae ita ſe rvins⸗ habent, vt tradunt, ſane expectandumο eſt: ſi vna cum Thebanis acceſſeritis, Aovvo nequeillis in hac re Lacedaemonii adiu- ven’. tores adfuerint, facili negotio omnia in meliorem ſtatum collocanda. Adhaec ex ciuibus uriat⸗ qui nunc prae ti- more placide conquieſcumt, ſivel veſti- gium rerum veſtrarum, quod certum ſit, conſpexerint, lubentes iſta deſerent. rem, nunquam me volentem operi in- Nihil enim rerum publicarum ſanum, iuſto ſubſcripturum, praeſens Charicles animo perturbato, & prae aegritudine afflicto, anne, O Socrates, alt, malum tibi parari poſſe exiſtimas, qui petulan- ter adeo loquaris? At ego infinita, in- quam, mihi parari per Iouem poſſunt, OCharicles, at nullum tam atrox, atque ac tutum reliquum eſt, ſed omnia cre- Pris, continuisque facinoribus in caſ- ſum abiere. Hinc potiſſima vrbis pars aeque atque vos ab illis ſciſſa eſt, atque vel minima aliunde occaſione obla- ta, vobis ſimilia ſubibit. Ita, vt ſi nus- quam alias, nunc manifeſtum ſit, Bb 3 rermn. 198 PARTZ. Mr. rem omnium pesſimam vrbibus adueni- re, Principum prauitatem. Hi ergo adeo commodo proprio, vt videntur, obcoecantur, vt, cum videant res pu- blicas iam conſumtas, ipſi tamen nullum ſcelerum finem faciant, ſed quibus pri- mum perturbatae ſunt, iisdem regere, ac ſuſtinere putant, exiliis, proſcriptio- nibus bonorum, & caedibus contra ius, fasque patratis. Nec animaduertunt CAP. WIII. prauum aegritudinum medicum eſſe, u idem cum morbo graflante reme- ium vſurpat. Sed horum res depra- vatiſſimae ſunt. Tu rebus tuis incum- bens optime egeris. His enim, qui hic degunt, vna ſpes reliqua eſt, ſires ex ſententia proceſſerit, ſe graui, atroci- que imperio, ac duro dominatu libe- randos. * GOTTFRIDI OLEARII D SCRIPTIS E 8SOCRA ITIS CONTRA LEON. ALLATIVM SCHEDIASMA. IR CL LEO AlLLATIVS, vt Epi- ſtolis Socratis & Socraticorum, A. cLlIoCXXXVII aNſfe editis, fidem adſtru- — p. 81. eret, Diſlertationem, Sophiſtica Dialo- gi forma conſcriptam ei praemifit, qua receptam in hanc diem ſententiam, ni- hil vnquam Socraticorum ſcriptorum extitiſſe, impugnauit. In ea ex vete- rum teſtimoniis, eo pertinentibus, exa- minandis initium ducit, ex quibus pri- mum Plutarchum producit, qui in O- ratione de fortuna Alexandri manifeſte communi ſententiae fauet, ατισν ;- quiens, &4e udαναvοo a⸗ Sder, 80 Zanodrne, 8 Apzctα αο Kagveddhs, 35 dnapo†αes Tesν“ RhοασσWνα & paucis interpoſitis: 4 α Xsοροο„ε 7ο 7 A et x aειισυ T6 σιααιι Quid ad haec ALLA'TIVS2 Non magis ve- rum eſt, inquit, Socratem nibil ſerigeſe, quam reliquos Sperati a Pluiarcho in 1Mo loco iunctos. Exiſtimat ſcilicet, ſi * Nubes poſthaec Ariſtonhanis integras inſeruit Stanleius, ſed cum adeo neceſſarium illud drama ad Socratis hiſtoriam pertexendam haut eſſe videretur, & obuiae omnibus ſint Ariſtophanis comoediae, noluimus eam heie adtexere: eins loco Schediaſma Pythagoram, Carneadem, & Arceſilaum aliquid litteris poſteritati conſignaſle, contra Plutarchi autoritatem fuerit euictum, de Socrate quoque eius fuf- fragium non multum fore curandum. Oſiendere igitur conatur, de Pythago- ra temere id prodidiſſe Plutarchum, vt cui aperte contradicat Laertius, cuius quidem autoritatem, in ſeipſa ſpecta- tam. Plutarcho opponere non audet: aſt cum Heraclidae & Heracliti, (ſed quo- rum vterque, pariter ac Laertius, Plu- tarchi polymathiae & in hiſtoria litera- ria peritiae, haud inuitus me iudice ce- dit, ea hic nitatur teſtimoniis, pondus tamen aliquod obtinere exiſtimat. Qua- ſi vero Heracliti teſtimonium inprimis ignorauerit Plutarchus, quem dubio procul vel decipi cum fui ſimilibus, vel Pythagorae tribuere, quae Pythagorici e Pythagorae traditionibus hauſta, eius Pythag . forte nomine literis ad poſteritatem –— –6 –r- ꝑ̃ — de Seriptis Socratis contra Leonem Allatium hic adiicere placuit: quod licet iuuenile ſit opus, quip- pe A. I 696 editum, non tamen indignum eſt viſum, cui hic locus concederetur. transmiſerant, Strom.!. 333 — = — -—— SCRIPTA SOCRATIS transmiſerant, putauit. Quis enim vel hodie vel olim Epicteti nomine non ci- tauit s5v6aαd5n-Neius, quod tamen non ab ipſo, ſed ex ore eius ab Arriano ſcri- ptum fuiſle, omnibus conſtat? Sedlon- ge petita forte haec videbuntur, pro- Pius igitur Allatius eſt vrgendus. An- non igitur Heraclidae autoritati Epige- nem apud Clementem Alexandrinum 199 vertit Arcerius: Admodum enüm Ado- leſeens ſub Pythagora, mortem in ſpe- Aaculo Cereris matris Dezm 'effugerat, legendum efle ſuſpicatus zeρ ca r yaρα. At, quam male conueniens ſit loco iſti haec emendatio, nemo non videbit, cui noſtram examinare vifum fuerit: ita nempe audacter legendum & diſtinguendum eſſe ſuademus: zeri- Strom. I licebit opponere? qui Kégnoz α v 78 . ρ α roy IIuαορα aAraÜo, Pp. 333. IIvOαρνοοναα Aα 10* 1s00* A6νροv6 quem in- de vita ☛ Pythag. P. 134. ter alia icriptaPythagoræHeraclides re- fert. Quod etiam Suidas repetit loco in- erius adducendo; Annon opponere li- cebit quorundam 8 ασνιαοιαειεϊhοαν P, dg.on isw,, àP. Iamblichum, quiTe- laugt iſtud ſcriptum tribueruntExſcri- bamus integrülamblichi locum ex libro eius, de vita Pythagorae, Paulo licet pro- lixiorem, vt ſcilicet ei peſſime, vt reliqua fere omnia illius libri, corrupto, medi- cam manum ſimul admoueamus: s er- J &, inquit, ααsονονwNννNτ.νGρ 10 1 Deptas raca ααιαπMUſa, nobavi- ba vblada, Ten reg e&α Acνον. α ieoo“ α rεπ 7νρâοαανοNnt, αd en 18& AUs- 7 * 7 6 2 xcαπιρουααιο τια (ege arcoo= Mstor rape) Eha ré (forte rUτ⁹‧ 41 oya c 18 . Peg, 20 00 R&t& Sα σ Wr†ͦaicd &αα &ειαςο RXHραννννονς⅜â νορ 8* ααανινια ρασsοο ατπ dρτταιοα dia Zi- , . Daislſoz, eén Taoy Or α αHXu“απιπν τιν As Aο 71 Boparg dsc chααριτσοι ν aαWαει IIo- apeps. AJο (leg. Hobaz*, ι n, ℳ) 1 W ν⅜ Ar. 6 er& avatoy i- scoë‿7i Jo Biraα⅛ τ HMνααπς oναρNται¹, cG TXαν anie (lege z sXναα Peνο Aο, Jes t8 bhααο Avdo ει r Berd- A. kOXανα mι αο νρν⅝, σιετα IHAτνà⅞ Cal leg. Hocννον] av‿†τo àασο.d0n nm é, O. ye Teρα Oswν mgi. Quae poſtrema verba, vt reliqua eius in hu- ius loci interpretatione taceamus æao= canuata, hic quoque ſuam prodens, ne quid grauius dicam, incogitantiam, ita aοααεατιαααα ι “ aͤoν Oewνοτι Hα¹. h.e. Iuuenis enim admodum, ſub exeſam Pythagorae, apudmatrem ſuam Theano rolictus fuerat. Sed vt ad ic Xρv, de quo ſermonem inſtituere cOôepimus, redeamus, fuere alii, qui Arignotae, quam filiam nonnulli, alii +ιιααα PY- thagorae faciunt, eum tribuerent, vt ex Suida diſcimus, vt adeo nulla con-in Apei- ſtans de autore huius operis extet tra- ditio. Sane nullo autoris nomine ave- teribus id allegatum fuiſſe, tum ex Iam- Pryar. blichi & Clementis Alexandrini, tum l. cc. Procli quoque ad Euclidem loco, &aliis, mihi colligere pofle videor, quem cum Pythagoricae diſciplinae myſteriis, ipfi- vS Pythagorae nomine evujlgatis, refer- tiffimum poſterioris aeui homines vi- derent, autorem, vel ipſum Pythago- ram eſie crediderunt, vel aliquem ex Pythagoricis, prout nimir um cuiusque ingenium ferret. Mirum autem, do- ctiſſ. Menagium Diodori Siculi quoque ad Laert. =— fuffragio t,αρ Xoονÿhe⁊ Pythagorae vindi-b-35 * fuffragio õ Pythagorae vi lud ſn. care: audiamus ipfum, Vt eo certius de mente eius iudicium feramus. α, inquit, Mbavpiοα T. 2ce T“ icν— veyv, α rà näa us i eia, Beagsitdſa, Gα ρ Tαρ Aaααναι, & 92 1“ a rα* dov“ Po e eN. ae nag AP- σ.. Quid haec, quaeſo, aliud ſibi volunt, quam Pythagoram eam doctri- nam, quam legXνο vocabant Pytha- gorici (namque !? &σMοννο cetfe, quem r0αεαρ Oeco, Xoν+ eX Iamblicho diſcimus,) 0. L. I. 200⁰ diſcimus,) vel quam, ſi mauis, aliquis eorum libro huiustituli complexus fu- erat, ſipſum enim Pythagorain id fecif- ſe, ne fidiculis quidem ex Diodoro ex- torqueas, abAegyptiis didiciſſe, pariter ac Geometricas doctrinas, & illas, quae ad numeros & animarum transmigra- tionem pertinent? Et num quaeſo pari jure ex nlo loco colligi non poſſet, Geo- metrica theoremata, aliaq; ad numeros ſpectantia eum Ccripſiſſe? quod tamen factum eſſe, nemo ex illo Diodori loco probare hactenus auſus fuit. Define- rem de ?eoαννverba facere, niſi no- va quaedam cauſa exoriretur, quae du- biam apud me reddit traditionis, de Py- thagora autore illius operis, fidem. di „ recte enim inter ſe Laertium & lambli- chum contendo, geminum opus ſub hoc nomine proſtitiſſe, vt exiſtimem fere adducor. tum fuiſſe leodv Xéρναν, uem Laertius allegat, ex initio eius, quod nobis ipſe Laertius conſeruauit, abunde pateſcit; at alia fuit illius rario, qui Ijamblicho me- moratur, vt ex fragmento inde allega- to liquidum euadit. Liceat illud quo- que hic adducere, vt ſimul obiter hunc etiam locum emendemus. Hgo Oeo“* Tubaννοο.ι/ ſic lego pro obaαοοÜ α Minν₰ T*α⁰ 5ααÜov εοιιHς mH7z Ar- ceriana editio habet &ριααας1 er AA- ooig Tot OůιωHς A 8NWααα ad αςα⁰ Teαα (ſic pro reαοαιιι, U editum eſt, le- gendum putarem) uerados d ae O ρ⁰αρρàKz οπWεοααι τHοαι r IIa*1⅓Hwuvvv - go⸗ αω%*α αια u a Tà“ pi Sca* didοα ava &c., reliqua ad- ducere ſuperſedemus, nec emendatio- num rationem reddimus, tum quod eas ſatis probaturas ſeſe rerum intelligen- tibus exiſtimemus, maxime, ſi his ſimi- liatradentem Proclum contulerint ad Platonis Timaeum p. 291. & in Theol. Platon. L. L c. V. tum quod id praecipue Metro namque adſtri- PART. III. CAP. XVIII. hoc loco non agatur. Satis interen eſt inde euicifle, nihil metri habere gcα- Yor a lIlamblicho allegatum, quem ab eo quoquealium eſſe, qui Clementi Ale- Xandr. & Suidae locis, inferius prolixius allegandis, memoratur, inde patet, quod eius fragmentum, e Iamblicho modo ad- ductum, ſatis oſtendat, Orphei nomen eum praeferre non potuiſſe. Vter- que tamen cooo M5ανσ Pythagorae tri- buitur: quid magis itaque veroſimile, quam ambos a diuerſis Pythagoraeis conſignatos, poſteris vero ac ſi ab ipſo Pythagora profecti eſſent, impoſitum fuiſſe? Indeque forte coniiciat aliquis, non plane ſibi contradicere ſfupra alle- gatos ſcriptores, in prodendo εαοα „ασ parente. Cum enim diuerſi fuerint hu- lius nominis libri, vni tamen Pythago- rae omnes adſcripti, diuerſos etiam eo- rum autores ſtatuere neceſſum fuit. Tam, quod ad opus zeρ 7 Mο vt Hera- clides illud vocauit, idem id eſſe cum eo opere, quod σανο appellarum, ex Heraclito nobis obtrudit Laertius, vi-VIII, 7. detur. Hoc autem ipſe Laertius non eius eſſe, ſed Lyſicis Tarentini ait, ſi recte tamen eum accepit Suidas. Sedin vo- licet etiam alicui circa illum Laertäi lo-Sν. cum contra Suidam cauillari placeat, cui tamen aegre mens poterit affingi, quae non id ſaltem nobis relinquat, circumlata nonulla Pythagorae nomi- ne fuiſſe, quae Lyſidi debeantur; du- bium tamen νoνννkρε Paärentem redde- mus Clementis iterum Alexandrini au- toritate, vel potius Epigenis apud eum, qui Brontino [maritus an pater Thea- nus ille fuerit, noſtrum nunc non eſt inquirere] iſta adſcripſit. Deſcriba- mus totum Clementis locum, eumque, ab interprete non ſatis perceptum, pau- cis illuſtremus: Tory ι .ι , ait, s Tovpapαοαας rου²ramö οσι am olim ante Menagium e Laertio repoſuit aανα Reineſius, l. c. — — -— — — — ———— era- 6X D.VII. t,ſ declia nu. lo.d. en, ngi⸗ t, I⸗ du- lde⸗ Un, 7 Reineſius, quam lectionem etiam con- firmat Harpocration, vnde ea reſtitu- enda quoque Suidae videtur, apud quem loco mox citando roao hodie legimus, coα vννsFj. ei Oe =- S1II (ℳα1 os 1 Pkct Tibe iso. Es7v*ν d ey To Tre 7 ei O,α1sαν ossο Kéonν ta Aév, r& IIOααονραd αςd dνν wnHν— ciy, α Tov eoο Xoνο, Tdy öε rs, X⁰ rà Ougind Beoyruzg=. Senſus, niſi fallor, hic eſt: relatum quidem eſſle ab Ione Chio, ſuppoſuiſſe nonnulla Pythago- ram Orpheo Poetae, inter illa vero zviæ ſiue nonnulla, vt loquitur Laertius, ieoo; etiam Aρρ⁵0ρν rρον & Sogina fuiſ- ſe, vt adeo illa Pythagorae ſint, ſi Ionis ſtandum ſit teſtimonio. Verum eius au- toritati Epigenem Clemens opponit, qui non Pythagorae, ſed Pythagoricis quibusdam autoribus iſta adſcripſit. Senſuros nobiscum circa hunc locum arbitramur eos, qui toto ſermonis filo, apud Clementem, accurate penſitato, conferre cum eo Diogenem Laertium voluerint. Ne tamen vllus dubitatio- ni locus relinquatur, Suidae, niſi fallor, loco efficiemus, ait ille, de Orphei ſcri- Ptis agens: ρναο τιαH% α lege ror- αα X‿ρàρaHα h/αοα αατ ρααα S&, é,“ ₰ r*τ1is T& TeposohaXααd αναιεν iαρ ροσaναα1́αοσαιιιπια1αανοσαναι xναας] veſeνοαd, sν AY&ασν aαnου⅜ diais und, Aévo idα crr . Oto, G * Réoxo r νοαWν νροαι Xααι⁰ 9ε Aαααιdsονσdvv ei roα.z öiron, 7*τ—ωc« αοοαν ε Dagt α ravras Dvo-. angirs, & paucis interiectis, omnia e- nim exſcribere prolixum, do ar- Dacv, raë†o Dacgie Avo, Heodiuzæ, 78 IIepivi, z6 ατν, ατναπ τ☛ο Zeo- xrο, ι Boorris. &c. Ceterum fa- teor, me nihil inuenire de aliis ſcriptis, ue Heraclides Pythagorae tribuit, in- eque contra ea ſingula perorare non poſſe. Puto tamen, iam iis, quae alla- RKIPZA SOCRATTAJ. 201 ta fuerunt, commotam nonnihil eius vacillare autoritatem, ad quam paulo magis concutiendam, addere nonnulla alia placet, quae apud ipſum Laertium noxia ei deprehendimus. Primo ipſe Laertius nonniſi tria ovpvedtnAa Py- thagorae tribuit, quae nominatim etiam recenſet. Poſtea vero ſenarinm eorum numerum ex Heraclide ſiſtit, & aliqua etiam alia poſtmodum addit; cui igitur fides hic erit habenda? Ipſemet inde fa- tetur ο„ανω αα τιdr – e A5 forte Au- oνα legendum vel' Adea', quem inter Pythagoreos Crotoniatas apud Iamblichum inueniri, iam ante nos Me- nagius obſeruauit] 12& Kooraoviatre, Yea- Pörra dva †*εsvν Ndστνινο,, quin & Hippaſum ei nonnulla ſuppoſuiſſe ait. Denique non fuit tam propinquus Pythagorae temporibus Heraclides, &, cuius epitomatorem egit, Sotion, vt o- mni exceptione maius eius ſit teſtimo- nium, vnoque omnino impetu Plutar- chi & aliorum virorum zormatdro.a- toritatem deprimat atque euertat. Sed, omisſis iſtis, de his etiam Pythagorae ſcriptis nunc diſpiciamus, quae aliunde in ſtenam producit ALLATIVS. De Aureis Carminibus ipſe ſibi non ſatis- facere videtur, quamobrem neceſt, cur nos cum larua illa manus conferamus, quin potius illa nos doceant, quo ſenſu reliqua Pythagorae ſcripta exparte fue- rint ab eo denominata. Ex Plinio ve-H. N. 24. ro volumen aliquod Pythagorae de Ma- v7. gicis herbis adducit: verum neſcio, quo animo omiſerit ſequentia mox Plinii verba: Nec me fallit, inquientis, hoc volumen eius a quihusdam Cleemporo Medico tribui: Pythagorae pertinax Jama antiquitasue vindicant. Sit ita- que, ſiadeo placet pertinax fama anti- quitasue Plinio, Pythagorae, num uero Philoſophi Pythagorae ſtatim ſit opor- tetꝰ? Annon Medici eſſe poteſt, cuius Ctͦ— non 202 PAR III GAF. WIII non Homerica tantum, ſed opus etiam xe& Tρ σα ita enim pro viXα le- gendum eſſe iam olim monuit doctiſſ. VIII, 47. Muretus] Laertius memorat? Eum ſci- licet cum Philoſopho alibi quoque Pli- nius confudit, ſub huius nomine alle- gans, quod illius eſt, ipſum illud æαα ααιαπ Pus? Quo errore & alios non- Plin. 19. nullos libros Pythagorae Samio, Philo- 5. ſopho, olim perperam adſcriptos fuiſſe conſtat: ſic enim 4ατr αXαννι à eum nonnulli referebant, qui tamen al- terius Pythagorae erant, Egcon)éναο, Vt verbis Iamblichi vtar, laliter enim pau- lo de eo, niſi me fallit memoria, Laer- tius] 18, 5s ο akitar vαορ IIV- da*νανροονσröιοα ιοvοασ Aννb0ο I»¹- A. Et uluane nemo noſtrum Samio Philoſopho non tribueret aτʃ„he α οααα ſi ea Pythagorae nomine apud veterum quenquam inveniret allegata, niſi ipſe Laertius Zacynthii Pythagorae illa eſſe monuiſſet. Necmirum cuiquam videri debet, ſi hoc ipſum quoque inter cau- ſas referamus, quae tot Philoſophi Sa- mii ſcripta nobis conflauere: quam mul- tos enim ille habuerit αwasς, tu ſuo, tum ſequentibus etiam aeuis, vi- deas licet tum apud Diogenem Laerti- vm, tum apud praeclarum Graecarum litterarum inſtauratorem Ioannem Meurſium, in doctis ad Ariſtoxenum obſeruationibus. VItimum denique Scriptorum Pythagoricorum ex Pro- clo nobis ALLATIVS obtrudit, Pro- clus, inquiens, lauduuit orationem ad Abarium, vt & alii annotarunt. Audi- amus ipſum Proclum, ilius verba L. 3. V. L. IX C. vlt de vit. Pythag. c. J, P. 83. p. 141. in Timaeum Platonis haec ſunt: α †τaς ττπ NAXαο αειο cavat 140 α dinvoovs Hobapogas, e, T a zαο Aaoν Xνν.. Abarum nos cum quo commercii aliquid fuit Pythago- rae, inter antiquos inuenimus nemi- ad Euſ. nem, Aacu igitur legendum eflje, nul- n. 53454. lum eſt dubium; Similis nempe pror- ſus librarii error eſt, qui apud Iulium Firmicum in Lib. de errore prof. rel. obſeruatus Scaligero eſt, ſcilicet & ibi pro Abaride Abarus inuenitur. Aba- ridem vero iſtum, ex Hyperboreis in Graeciam ventitantem, ad Pythagoram etiam abiüiſſe, cumque eo per aliquod tempus fuiſſe verſatum, ſatis conſtat. Actum ageremus, ſi loca veterum de Py- thagorae & Abaridis commercio poſt tot viros doctos hic cumularemus. V- num tamen quin addamus nos contine- re non poſſumus, tum quod eum ab o- mnibus, qui de Abaride egerunt, videa- mus praetermiſſum, tum quod de no- mine & ooναοâι Abaridis nos aliquid doceat, quod apud alium veterum ne- minemoccurrere meminimus, adeoque inter àraz Mv‿νναaα ε†—um duci- mus: eſt ille Scholiaſtae ad Ariſtophanis equites, ita dicentis: 51 o Sagiy3 (vocem Gaäpw rectius omitti loco ci- tato, cenſet Scaliger) Aapiv Pac! T07* ν—cv̈σοoοσοdαριρ†àòD—ẽ eagor aio T 6α1ͤ Aα+XMονâ Oτρρροονρ,αρα α—☛ νννuc »a T8 Poαιαι 1*εO*οοοτσιροoοQowoaι Be- d (vel vt Scaliger mallet AGacαιαα.] Sed ad Allatium & Proclum redeun- dum eſt, qui A ad hunc Abaen Py- thagorae nobis, obtrudere conan- tur. Aéÿugitur huius Pythagorae ne- minem plane veterum praeter Proclum meminiſie, plane certum eſt, ſoliusau- tem Procli fide atq; autoritate eum tan- ę“ quam genuinumbPythagorae foetum re. cipere, quam periculoſum! Addo, quod nec ex Procli verbis, tale aliquod ſcri- ptum vnquam extitifſe, irrefragabile teſtimonium deriuari queat. Quid e-p. 331. nim, ſi intelligamus Proclum de prolixa ila Pythagorae cum Abari diſputatio- ne, quam duobus in locis fuſe & lucu- L. I. ze lente nobis deſcripſit Iamblichus, & Aé- ins. 2 pois vltro citroque in ea commutatis, de 19. &. qua ex ſimili Iamblicho ſcriptore Pro- clo conſtare potuit? Et haec idem Mſt ani⸗ Mal. XVII. 8. 9. Deipnol IV. 25. XIV. 3. VIII. 4. Vit. Pj thag. 135. Apolyvlt adu. Ruf. fin, — — — — —-æũã· in l. 2 contra Apion. Lucian. de lapſu in ſalut. Hieron, in ep. 1 4 contra Ruſn, de auin, II. 3. C SCRIPTA SOCRATIS 20; Hik ani- de Pythagorae ſcriptis ALLATIVS, mal. quibus mirum eſt, eum non accenſuif- XVH. 8. ſe etiam, allegatos ab Aeliano & Athe- naeo de Mari Erythraeo Pythagorae li- Deionoſ. Pros, vt & hiſtoriam belli inter Cyrum Ppnoſ. . . . IV. 25. & Samios, quam Cedrenus illi tribuit. XIV. 3. ſed vidit forte, nulla veriſimilitudinis ſpecie ea Philoſopho Pythagorae tribui poſſe, quamobrem nos quoque de iis ne verbum quidem addendum exiſti- mauimus. Diſſimulare interea nolu- mus, quae de vonoνααι Pythagorae, 1 VIII. 42. Damo filiae concreditis, ex quadam Ly- vit. Py: ſidis epi ſtola referuntur, tum a Laertio, thag. p. tum a Iamblicho: non enim adeo mul- 13 5. tum obeſſe nobis iſta exiſtimamus, tum ideo, quod Hieronymus neca filio, nec a filia prolata vlla eius monumenta di- Apol.vlt, Cat, tum quod wvueneiſa Proprio ſuo Qadu. Ruf-ſignificatu indigefta ſcripta, memoriae n. tantum iuuandae cauſa, quaeue edi pro- inde nollet Pythagoras, conſignata, ſi- gnificent. Vt itaque concludamus tandem, ſatis probabile exiftimamus, multa quidem ſub Pythagorae nomine circumlata fuiſſe, quae tamen a viris doctis tanquam ab alia manu obtruſa, reiecta fuerunt, nihil publici iuris feciſ- ſe Pythagoram opinantibus; in qua ſententia praeter Plutarchum non tan- in 1. 2. tum fuit Ioſephus & Lucianus, qui non contra peculiarem (bi, ſed communem & per- Apion . . — . 1 . — Lueian. VUII gatam Sam eſſe affir mant: ₰ε 0ο½ de lapſu α dicentes, &de HoUaαοον N,- in ſalut. ſed Patrum quoque doctiſſimi, Hie- Hieron. ronymus & CQlaudianus Mamertus, vt in ep. alios nunc taceamus. conrtra . . Rufſin, de §. III. Sed demus etiam aliqua ſcri- anim. II. . ,Z . pin; 3. Cepta inter eruditos ſui aeui opinione, inter Philoſophos, qui nihil ſcriptis ad poſteritatem transmiſerunt, eum repo- nere licuit Plutarcho? & num propter- ea ſtatim ALLATII procedet argu- P. 23, mentum: Pythagoras nihil ſoripfit, & pſuſſe Pythagoram, an non ſaltem ex re- tamen ſoripfiſſe probatum eſt, ergo &- So- crates, qui imer eos, qui nihit ſoripſo- runt, annumeratur, ſoripfit aliqiid, et- ſe dicatur nihit ſeripheſſe? praeſertim cum de Carneade & Arceſilao, quos in- ter 2s Pαανôä0αa cum Socrate re- tulit Plutarchus, contrarium ſatis infe- liciter probauerit. Nam de vtroque horum ipſe Laertius idem cum Plutar- cho teſtatur, licet illius autoritate hunc impugnare hic quoque ALLATIVS allaborer. Quod enim Arceſilaus epi- gramma vnum velalterum, & epiſtolam ad Thaumaſiam, Carneades autem ad Ariarathem epiſtolam ſcripſerit; id ipſe ſaltem Laertius, qui ea refert, ſuſficere haud exiſtimauit, vt inter wνoοiαα locum propterea illis concederet. Sa- ne enim, ſi autorem epiſtola conſtituit vna vel altera, de rebus priuatis ſcripta, quod quidem ſtatuere videtur Al LA- TIVS, paucæ erunt muliercularum no- ſtrarum, quibus honoris ille titulus non ſit vindicandus. G. IV. Ad Ciceronis, (cuius ſi ſtandum eſt teſtimonio, literom nullam brates de r reliqiit,) vt & ad reliquorum veterum 83. . loca a noſtris partibus militantia, quae reſpondet ALLATIVS, eo fere rede- vnt, vt oſtendatur Ciceronem philo- ſophica tantum ſcripta Socrati negare. De aliis rebus, inquit, quae parum illi p. 84. curae erant, ſuue clam inter domeſticos, lue palam inter amicos agitarentur, quodnam cenſeri poterit impedimentum, ne literis mandaret? Sed quis credat Socratem, qui in rebus ſeriis calamo ab- ſtinebat, ad friuola, & illa, quae parum . illi curaz erant, eo abuſum fuifle? Si vero ad epiſtolam vnam vel alteram re- ſpicit Al LATIVS, quales ſcribere po- tuiſſe Socratem non dubitamus, licet de iis, quas AILLATIVS edidit, non ſentiamus cum ipfo; plane einon repugnabimus, ſed illas ſufficere CcC 2 haudquaquam 7 204 PARTI. III. CAP. XVII. haudquaquam dicemus, ad aucétoris no- men Socrati vindicandum, adeoq; ſalua veterum teſtimonia, qui Socratem ali- quid ſcripſiſſe negant, putabimus. §. V. Aſt fubſiſtendum hic minime putauit AlLATIVS, ſed alia quoque Socrati ſcripta vindicanda eſſe putauit. Imprimis vero vrget Paeana in Apolli- nem atque Dianam, & fabulas quasdam Aeſopicas, carmine diuino monitu a Socrate redditas, quarum veteres fere omnes, qui eius geſta paulo fuſius enar- rauere, meminerunt. Sed, ſi verum fa- tendum eſt, parum abeſt, vt credam, prorſus fabuloſam eſſe de Paeane & Ae- ſopico carmine hiſtoriam, reliquisue Platonis de Socrate commentis accen- ſendam, illo vnice fine ab eo confictam, vt impietatis ſuſpicionem, quam lon- gisſime a Socrate ſuo remoueret, quem ſuo quoque commercio Dii ſub ipſum fere vitae exitum dignati fuerint, & quos ille carminibus celebrauerit. Id, quod valde probabile redditur, tum il- lo, quod Dionyſodorus apud Laertium Paeana illi abiudicauerit, quodque ipſe Laertius ſuo calculo Dionyſodoro con- tradicere non audeat, ſed zar Tιαα Iaicνν enm z oρα dicat; tum eo et- Mdn at. jam, quod apud Dionem Pruſaeenſem 5oy. ?. hoc vnicum argumentum pro Socratis in Deos pietate compareat, τ+αα *αα Plutarch. 1lquit, r Jes α⁵ 6 2*⁰ quom. IIatd7α τsονρ ei T* A„M α, r aud. ſint'Arec“; tum illo denique, quod non oer⸗ r. aliunde ſaltem, ànusοοα:lane &ad poeti- ap. The-Cen ineptum Socratem fuiſſe, conſtet, Therap. Vt taceam nunc myſticum quiddam in La.p. 8. tota illa narratione de viſion eolog. Socratis, morti propinqui, venari eos, don, qui Platonicae philoſophiae peri ſibi vindicant. Quicquid n dem ſit de Paeane & Aeſopico carmi 2hν ανραιαπι. Socratem Plutarchus S 8 odoret. ſed ex ipſo etiam Platone in locis. & Dio Chryſoſtomus cum Laertio ſta- tuunt, qui tamen neutrum iſtorum ignorauerunt, vnde aliquis pro dubia habuiſſe illam de poeſi Socratis narra- tionem, non minori iure forte collige- ret, quam ALLATIVS inde elicit, eos, ſcripta Socrati negantes, de philoſophi- cis tantum ſcriptis eſſe accipiendos. S§. VI. Verum ſint ſſta omnia, quo- modo ea ALLATIVS eſſe cupit, no- dum enim in ſcirpo quaerere nolumus, nec apud lectores noſtros hucusque di- Ctorum maiorem autoritatem eſſe cupi- mus, quam ſolet eſſe iis, quae conie- ctura aſſequimur. Sane enim facile cum ALLATIO tranſigeremus, ſi te- neret firmiter, quod ipſi ſemel excide- rat, autorum loca, quae Socratis ſcri- ptum aliquod fuiſſe negant, accipienda tantum eſſe inquienti, de dogmatibus & philoſophiae axiomatibus, quaenun- quam ille litteris mandauerit, vlterius vero cum rigore non extendenda. Idau- tem ferri non poteſt, quod audacius greſſum in ſequentibus promoueat, de- turbatoque ex antiqua, longiſſimique temporis praeſcriptione firmata, poſ- ſeſſone Platone, Socratem in eius lo- cum ſubſtituere audeat, quod quibus argumentis effectum dare conetur, nunc diſpiciendi erit locus. G. VII. Facimus autem in repetendis argumentis eius, quibus Socrati vindi- care nititur ſcripta, quae Platonis eſſe ab omnibus hodie creduntur a lis initi- vm, quae ex ipſo Platone deſumſit, ab eorum enim deſtructione reliquorum plerorumque pendere ruinam depre- hendimus. Inquit enim Dionyſium epiſtola: 2 7 oραtͤ, „X* Oναn TAà ανωſτν πν. At& radr S, οντ ν ταο Pe Da, 23 Sαρνραορραι IINAτντ— ⁵ 2J**, 29* Sαa T& ε vν cYNααααι αατι 564 is 151, uαXνα »ι 7ραρoνονâρπι½ Cui accedat Ratim alter ex epiit. eius VII ad Dionyſ. amicos. gas“ snos7†— ο b A‿αι ααν⁰ Yeakua, Sà Aiſorςꝶ YGτα. o Yαα SμοÜς &σ² α α aααι rdd ℳ½ zοM„ ανN Pνρο¹“νu&Ei xe*‿τ⁸ο aναναa υ.)p ꝰ 18 oαασ⁰ Ss dio* α⁰ρ+ ruαα z,hονιπ SE 3, Dede, ey 7 Poxi, esnor dur saâ , r*r. Argumento ex hiſce duobus locis peti- to, vt me expediam, dicere poſſem, ea ad ſublimiora tantum & vsmcor†*ςcôo, ad- eoque a populi auribus amouenda, de quibus manifeſte in vtroque ſermo eſt, reſtringenda eſſe; in quo genere a ſe ipſo aliquid ρoραιαα0ο. hoc eſt, prola- tum fuille de ſuo, Plato neget, ſed So- crati deberi dicat, ſi quae eiusmodi in editis a ſe hactenus occurrant. Quam coniecturam haud improbabilem red- dunt ea, quae poſteriori loco immedia- te ſubiunguntur verba: K& ro roναον Rye idα τ Ye νν ) Aev‿dνν ννιι α S, OgOαται d Nevoaανα quibus manifeſte de ſcriptis quibusdam ſibi ipſi plaudere eum deprehendo. Sedlargiemur, ver- bis iſtis ſibi ipſi omnia ſcripta ſua abiu- dicaſſe Platonem, & Socrati ea tribuiſſe; aſt ſi, quam vere, quo ſenfu item, & quibus ex cauſis id factum ſit, conſide- rauerimus, nihil inde ad ALLATIVM redire commodi inueniemus. Pri- mum quod attinet, mentitum hacin re fuiſie Platonem AL LATIO oſtendam, autoritate, quae magna eſſe debet ĩpſi, qui genuinam eſſe defendit xKenophon- tis epiſtolam, exqua illam ſum produ- cturus, ſic enim ille, ad Platonis in epi- ſtola ad Dionyſium locum reſpiciens, inquit, 0. Js Mor Aατ ½ 7regiézs- &ε να☛οραadα Toi&τoο, or 1 &„οιι eο— ocτοο. 0*α eîPðᷣs ris & Davz, roos Te- c — 7 „* 7 — vo - - - Mstâ MS&rοà Dapsv o†αι r aαντιαα äl aνονα.οννιιοο 89 aρ σειοα SCRIPTA S0CRATIS 205 7**αnττπρ de,ra àαοιαα. ιnα R 7 * X Ti, Soon, énHc . d 6 T α o Aoοοααο. ονι Adνπ, Loonoτρ én roi vé ασ απνωαν. Cauſa vero, Gu Plato Socrati tribuere ſua inductus it, tum ea mihi videtur, quod maio- rem autoritatem inde ſcriptorum ſuo- rum fore exiſtimaret: tum quod tragi- cae memor praeceptoris cataſtrophes paratiorem ſe habere excuſationem ita Putaret, ſi forte iĩpſi de ſcriptis ſuis cau- ſa eſſet dicenda. Nec plane mentitus mihi Plato hac ex parte videtur, licet falſa veris miſcuerit, poterat enim So- crati tribuere ſcripta, in quibus Socra- tica non tantum philoſophia exponeba- tur, ſed eius etiam in docendo & diſpu- tando methodus comparebat. Vnde etiam ſimul patet, quid tum ad locum ex ico 13 Platonis, (quamuis & ſpu- ria illa ſit) tum ad Ariſtotelis, Lucilii, Horatii & Ouidii teſtimonia reſpon- dendum ſit, qui αnρςρατιρ Xν,. Jo- craticos chartos, & Socraticum opus Platonis Dialogos appellauerunt. Sa- ne EYongatr*αoa A6„ν. II ep. Platonis XIII dicitur Phaedonis nomine inſcriptus Dialogus, quem tamen Socratem habe- renon poſſe autorem oppido clarum reddere mox tentabimus. §. VIII. Eodem negotio etiam ad A- thenaei, Ariſtidis & Iuliani loca nos P. 90. reſpondiſie cenſemus, cum enim illi expreſſiſſima Platonis ex Epiſtola ad Dionyſium verba allegent, nihil de iis Vlterius dicere attinet. Id vero agen- dum nobis nunc eſſe ſentimus, vt non poſſe Socratem autorem Platonicorum Dialogorum eſle, inuictis argumentis euincamus, ne ſcilicet pro meris con- iecturis allata a nobis hactenus habean- tur. Fiet autem id, ſi ipſorum Dialo- gorum Platonicorum nonnullos, eosq; maxime illuſtres, examinauerimus, ea- que ex illis produxerimus, quae e Cc 3 Socratis 7 206 . PANTY. MI. CAbP. EWII. Socratis officina eos prodire non pe- nando Epicteti de ſcriptis Socratis 1 tuiſſe arguant. Phaedonem itaque So- quamplurimis teſtimonio düigentia, in eure crati autoritate epiſtolae XIII Platonis quo pro eααd Rνα σνvvovvzz vel 4 tee vindicare nititur: aſt vero quis a So- aliquid ſunile potius legendum, quam “ crate eſſe credat Dialogum, in quo tot quod H. Wol oin mentem venit, pro 19. t elogia Socratĩs extant, vt db0oναειιο SoCcrate aliud nomen ſubſtituendum eſ- t muagsrarey eum fuiſſe neceſſe ſit, ſi ipſe ſe ſtatuimus; produnt enim ſequentia . eorum eſſet autor? Aqua ſtultitia quis manifeſte, de Socratis circuitionibus & magis, quam Socrates, fuit alienus? Sed ειαςαιιοα quibus omnis generis homi- mittamus iſta, hoc autem, vt conco- nes exercere ſolebat, non vero de ſcri- 1,W. quamus, aegre a nobis imperrapiur ptis eius ſermonem Epicteto eſſe. Vt 141. .) quod ipſe Socrates quomodo animam augeatur tamen ſcriptorum Socratico- Vin E efflauerit, quidue poſt eius exceſſum rum numerus, idque, quod ALATT Rm, ( cum exuuis ſuis actum fuerit, tam sc- VS vult, dixiſſe Epictetus videatur, Eu- curate exponere nequeat. Iam quid de ripidis quoque tragoedias producit, i⸗ Timaeo dicemus? Non id vrgebimus cui gαoisοα Socratem, Laertius luen I. Xe quidem, rerum naturalium ſtudio nun- Mneſuochi & Calliae autoritate prodit. 44. A quam deditum admodum Socratemfu- Verum Mnefilochi teſtimonium, id e Laert. iſſe: at de Timaei natalibus luculente ſa- quod ALLATIVS vult, neceſſario non n VIII. 83. tis ex Laertio, Gellio & Tzetza nobis euincit, nec Ariſtophanis atque Calliae. 6 FKrnng conſtat, eos nimirum Philolai libris,poſt Adducemus Prioris verba, illis enim ex- Tzetz X. Socratis demum fataa Platone in Sicilia plicatis reliquis etiam reſpondere diffi⸗ n 355. Coemtis, deberi. Iam de conuiuio tum cile haud erit, inquit autem 8 L. V. p. argumentis internis quamplurimis, tum Pρρα οανα oäue TS†τ õ 217. Athenaei teſtimonio edocemur Ma α¾ õä , . α Aicev, hoc eſt, rem a Platone f Sed quaeſo, an Oovvaa ſuppeditanti ſe dam, vt recte expoſuit doctiſſimus ſcripto alicui, totùm proinde erit tri- 5 Caſaubonus, illud eſle. De Lyſide ve- buendum? ν*ννuh a certe Lucretiano 1 ro ĩpſius Socratis apud Laertium teſti- operi ſuppeditaſſe dici poteſt Epicurus, 1 monium habemus, nec difficile eſſet de vel ſi mauis praeceptor Lucretilin Epi- reliquis ſimilia proferre in medium, niſi curea philoſophia, num vero ille pro- in re manifeſta nimium prolixo, veren- pterea autor e egantiſſimi carminis hu- , dum eſſet, ne forte occinat aliquis iſta ius conſtituendus? pari rnatione Euri- e Tragici: . pides, qui iuxia nonnullos inſehola r m Tοταιοοςιαταν τwsο cratis ſere conſenuerat, ſaltem familiari- Tà α0οοoοoοαοιατναντιπ Nuxng eny. tate eius multum profecerat, & limpi- S. IX. Quae in ſequentibus deerudi- dos Philoſophiae Moralis fontes in ea tione & eloquentia Socratis diſputat hauſerat, ententiarum Socraticarum ALLATIVS, nos quidem non feriunt, pondere tragoediis ſuis maieſtatem en qui eam illi non inuidemus, nec a ſtu- conciliabat. Ipſe hanc mentem ver- le piditate eius vllum argumentum duxi- borum iſtorum eſſe ex parte vidit AL- Di mus, quo ſcriptailli monimenta abiu- LA'TIVS, qui tamen nihilominus iſta t dicaremus., Sicco igitur pede praeter- ad cauſam ſuam non plane nihil facere dle Arrian. vehere ea omnia nobis licet. Superfo- exiſtimauit. Verum in eo infelix pla- u S ranea etiam eflet faſtidioſa in exami- neeſt, quod Hermippi, apud Laertium, p. 05. Een PiEt,14. k autoritate, 33. r 1l de⸗ Arcad. p. H SCRIPIYA autorjitate, epitaphium Grylli a Socrate ſcriptum nobis obtrudat. Cecidiſſe 244. enim Gryllum, Kenophontis filium, in Boeet. p. Praelio ad Mantineam, ipſe loc. cit. Laer- 293. tius teſtatur, poſtquam ſcilicet, vt A- thenienſes, Pauſania teſte, tradebant, Epaminondam in acie interfeciſſet. Iſtud autem praelium cum anno de- mum ſecundo Olympiadis CIV L. XV. c. Commiſlum eſſe ex Diodoro Sicu- X. 41. q. IO & Aemilio Probo recte concludatur; n E. Quomodo quaeſo Exmd e Aνοαν Pen. Gryllo, qui in eo cecidit, ſcribere S0- crates potuit, cuius vitae terminum ipſe ALLATIVS vIra Olympiadem Laert. II. K QOVII produxiſſe non deprehenditur: 44. Aut errauerit igitur Hermippus opor- tet, aut Socratis pro alterius cuiusdam nomine, in textum Laertii irrepſiſſe di- cendum eſt. Atque omnino ego pro Vanoätn reſcriberem N. avngcrns. Quod vt faciam, me inducit Dionyſius Hali- carnaſſeus, qui in arte cap. VI. quod in- ſcribitur dh ττα rs /R, inquit: Au- taας ναοαα r*ρaidατ— eo*αρν. sαleg. lengarα) sαααπ Navegärds ανWααρα i“ Toic†ς idaς raναο. Forte ta- men aliquis Ariſtotelem mihi obiiciet, qui Rhet. L. I. c. 9. & C. III. c. 4. haec ha- bet %οααonrpärns &*“ rsτια, ναε, τ αοπε Avi* ey ADe- vaccig éauvit, A νι XWα—οαο.Hοαα Ve- rum vtrobique reſtituendum Wonga- Ts. Intelligit ſc. Hocratem iuniorem, Amyclae filium, maioris diſcipulum & ſucceſſorem, qui Artemiſiae hortatu orationem eera ae ſcripſit Mauſolo, eius marito, vide Suid. in Ioat. Meurſ. Lect. Att. V. 144. Aeſchinis denique Dialogos Socrati ab eo fuiſſe ſurreptos, & turpi plagio ſuo nomine editos ven- ditos ſcilicet illi a Kanthippe ſunt, qui tradant autores. Verum ne ipſe qui- dem Al LATIVS multum tribuere vi- Orat. II. detur traditioni iſti, quod Ariſtidis au- FöO CRATTG. 207 toritatem ei obniti videat. Vtque mi- nus adhuc tribuamus nos, facit origo illius fabulae, quam ex ipfis, qui eius meminerunt autoribus facili negotio colligimus. Nullum Kcilicet aliud ar- gumentum huius ſuſpicionis iis, qui a- luerunt eam, fuit, praeter r1vaαραιτα rν αςνανο,, dignam Socrate viſam, vt Phrynichus apud Photium loquitur. Quaſi vero Aeſchines, qui omnium Cdä. 58. maxime aſſiduus Socratis auditor, teſte Laertio & Athenaeo, fuit, diligentia ſua vt paria quodammodo magiſtro faceret, conſequi non potuerit. Nihilominus tamen hinc primum Ariſtippus ſuſpi-II. 62. Catus eſt, ſe ſuſpicatus eſt tantum, vt loquitur Laertius] Socratis eos eſſe, cu- ius ſuſpicionem ſecutus litteris quoque eam mandauit Menedemus Eretrienſis, quem ααπ Propterea Laertius, cumque eo Heſychius Illuſtris accuſat, Il. 60. . & Idomeneus apud Athenaeum. Cu Dribnol. ius tamen rei incertitudo ex eo quoque extr. vlterius patet, quod non deſit autor, qui ex ipſis illis ſeptem Dialogis, re zo ð Phorti Eretrico nonnullos tribuat. 61. G. K. Sed iam cum AL LATIOad al- terum eorum, quae probanda ſibi in hoc Dialogo ſumſerat, eſt accedendum, diſpiciendumque, Socratisne ſint, an minus, quas ille primus protulit, cum nonnullis aliis Socraticorum, epiſtolae Magnum contra eas argumentum ſup- peditare videtur veterum ad vnum o- mnium de iis ſientium. Nec vllum Proeis ex tota antiquitate teſtimonium ipſe ALLATIVS producere auder, praeterquam vnici Pibani, cuius ta-Apol. men locus mutilus eſt, proindeque, i-Soer: T.. pſo fatente, plane incertus, & pro cu- a iusque ingenio varie ſupplendus. An vero nec Plato, nec Plutarchus, nec Ma- XIimus'T Vrius, nec quisquam alius epi- ſtolarum harummeminiſlet, ſi Z vel ecuS 208 PD ART. III. CALP. XVIII. leuis de illis ipſorum tempore extitiſ- ſet fama? an denique Diogenes Laer- tius eas praetermiſiſſet, in ſpuriis quod; Philoſophorum conquirendis epiſtolis diligentisſimus? Verum vt, quod res eſt, dicam, videntur mihi omnino Epi- ſtolae illae ex earum genere eſſe, quae aliquid cum sατοας Sophiſtarum ha- bentes cognationis, exercitii gratia ab lis exaratae, diſcipulis eorum exemplo- rum loco proponebantur. Sic Theo- phylactum Graecas quasdam epiſtolas commentum eſſe nouimus. Tales ſunt omnes Phalaridis epiſtolae, tales Cleobuli, Piſiſtrati, Solonis, & aliae quaedam apud Laertium, vt prolixe o- ſtendere poſſem, ſiiſta hoc loco ageren- tur. §. XI. Ad Socratis quidem epiſtolas quod attinet, eas ſuſpectas omnino no- bis reddit ipſe ſtylus, qui ita Sophiſtico eſt ſimilis, vt vix perſuaderi nobis pa- tiamur, Socratem, qui adeo affectatae Sophiſtarum elegantiae ſemper obnite- batur, earum fuiſſe autorem. Deſcri- bamus, ſtplacet, Merici Caſauboni ver- bis Sophiſticum illud dicendi genus, & exemplo vno vel altero regnare id in ſuppoſitis Socrati epiſtolis oſtendamus.: de Iingu. Erat, inquit ille, Sophifticus Nylus praé Saxon. p. nimia elegantiae affectatione vipluri- 210. mum putidior. Praeter Krukturam orationis affectatam, vocibus etiam non vulgatis & deſitis, ſed Platonicis ta- men maxime vtebantur. Iam ipſe vidit ALLATIVS a talibus ſeptem, quas Socrati tribuit epiſtolas non eſſe im- munes, ideoque ipſe ſibi ex multis obii- cit proſopopoeiam illam patris defun- Gi, filios relictos hereditati inhiantes alloquentis. Verum, ne indignam rhetoricationem iſtam Socratis graui- tate fatericogatur, ſimile quid in ſepti- ma Platonis epiſtola inuenire ſe putat, vbi Dionis nomine proponuntur non nulla. Aſt diuerſa plane vtriusque loci mihi videtur ratio, ſane Dionis nomine nihil aliud profert Plato, quam argu- menta & exprobrationes, quae merito ſibi ab eo fieri potuiſſent, niſi voluntati eius ſatisfactum, & in Siciliam iter fuiſ- ſet ſuſceptum, quae quidem ſine omni agectatione ſimpliciſſime proponit. Non viuum autem aliquem, cui cum viuentibus eſſet aliquid commercii, ſed patrem mortuum Socraticae illius epi- ſtolae autor inducit, cum filiis ſuis a- gentem, oratione, non argumentis, ſed dictione fucata & zaweoτ⅜‧ορο⁵οoâ illud ra XéEac, a Longino notatum vndiqua- que ſpirante, grauida. Sic enim eum loquentem inducit: ⅝ reαοτι½ Dsgοα & Aαοοαρ αMα α r rern rα rρρρd Oνατρς H ιιτιοννν ⅓— oραοασιe Javd*⅜ On, angasſorsv iSr- Teg. &Rb7ο αιναàαH ̈σoαιιMτda⅛— varo à6‿iνo wsr—rsos, raà 9 aρτσαοραα dh cis 1 Gv ezagnéoe; Quis haec in epiſto- la Philoſophi imprimis ferret, & ad So- phiſtae declamatoris non potius reiice- ret catchedram? Iam nefſcio, an ad voces non vulgatas referendum non fit iſtud ra Mανιαπιι 1ρ das, quod in epiſto- la ſtatim prima dicitur. Quam frigida porro ſunt, quae in eadem epiſtola de debito Diis obſequio & Daemone ſuo Socrates proferre fingitur! Sed de ſtylo optime iudicabunt ii, quibus accura- tius epiſtolas illas peruoluere otium fuerit, vt cuius forma & habitus clarius legentium animis ſe ſiſtit, quam a nobis repraeſentabitur. Aft hiſtorica etiam fides epiſtolarum iſtarum non ſatis tuta ſemper eſſe videtur, vnicum iuuat ad- ducere huius rei exemplum. Dicit in prima ſtatim epiſtola Pſeudo Socrates Ere é, sScarnyiat Sre exi Tr& Sn, àS egäbonat. TIam largiamur poſterius, an vero militaribus etiam officiis nun- quam vacaſſe Socratem dicemus 2 L. V. p. Equidem 215. — – 88— “ A- I then. ],6, 0 1 ert,l! de lon⸗ fi gaen. . Anim- . adu. V, n 12. u . rel to⸗ luen. I. 480. Gn U Ura⸗ jum rius bis iamm at al- it in ates rius, nunn⸗ Equidem ita ſtatuere noui Athenae- vm, qui & Platonis, & Anthiſtenis, & XKenophontis de militia Socratis teſti- monia mendacii arguere, multis argu- mentis nititur. Verum non argumen- tis tantum eius abunde ſatisfecit vir ad A- Magaus Iſaacus Caſaubonus, ſed L aertii then. l. c. quoq; inſuper, Plutarchi & Senecae au- toritatibus illorum narrationem confir- mauit, quae quidem prolixius exſcribe- CRIEPZA ϑ CRAZTA 209 re nobis animus non eſt, qui compilati- Oonis labore nimis non delectati, conten- ti ſumus, allegatis a Caſaubono teſtimo- niis Strabonis, Luciani, & SZimplicii quo- Paraph. que addidiſſe autoritates. Ceterum plu- ad c 31. ra forte huiusmodi in epiſtolis illis pi- Epic. ſcari liceret, quae fidem illarum dubiam reddant. Sed ohe iam ſatis eſt, nobisue Poſt ludicrum hoc certamen ad magis ſeria redeundum! . XENOPHON. CA P. I. XENOPHONTIS PATRIA, PARENTES, ET IN SOCRATEM STVDIVM. Laert. II, ENOPHON, Athenis ortus, 48. Grylli filius extitit, pago Erchi- . eus: tempus, quo natus ſit, nus- piam accurate commemoratum inue- Laert. II, öO. Mortuum eſſe Olympiadis CV 56. anno I, Steſiclidi proditum; XCannos Lucian. natum obiiſſe ait Lucianus, vnde natum de Lon-fuiſſe colligitur circa LXXXII Olym- Se. Pladis annum I. Quod ſi Caſaubono adu. V, tuiſſet obſeruatum, Athenaei locum 12. fruſtra haut erat ſolicitaturus, eo ſolo ductus praeſuppoſito, quod decem an- niers maior non fuerit Nenophon anno IVOlympiadis XXCIX, quod tempus eſt, in quod incidit Sympoſium eius: Sane enim eo tempore annis XXXVI II, 50. minor eſſehaut potuit. Floruiſſe eum anno IV Olympiadis XCIV Laertio traditum; (Suidas tamen XCIIX O- lympiadem ud Laertium inuenit:) vel Olympiade XXCIX, ad quam vna cum reliquis Socraticis ab aliis fuit relatus, quorum coetui iſta aggrega- tus occaſione fuit: Laert. II. Cum Socratem in angiportu quo- 48. dam obuium habuiſſet, porrecto baculo tranſire prohibuit, eumque interroga- vit, vbi vaenirent, quae humanis vſibus ſunt neceſſaria; Is ergo ſerium dedit reſponſum, & viciſſim interrogauit, vbinam boni ac probi homines fierent, quo audito, cum haereret Xenophon, dixit Socrates: ſequere ergo & diſce, atque ex eo tempore Socratis diſcipu- lus factus eſt. Bello, quod Athenienſibus cum La- Strabol. cedaemoniis interceſſit, Peloponneſia-. p. 2 402. B. cum vulgo appellant, ſuo ingenio Paert. Il, promptum, cum Socratis fortean inſu- 23. per accendiſſet exemplum, Deliacae pu- gnae ipſe quoque pars extitit; contigit autem ea Olympiadis XXCIX anno I, fuereque ea Athenienſibus ſuperiores Boeoti. Qua clade accepta, Nenophon- tem fuga ſibi conſulentem, equo amiſ- ſo, & humi proiectum, Socrates, qui equum & il amiſerat, pedibusque pu- gnabat, ſuſcepit in humeros, iisque per aliquot ſtadia deportauit, donec inſe- quendi finem faceret hoſtis. Atque hoc tyrocinium eius fuit, quod inſecu- ta deinceps fuit longa militia, iſta ab eo occaſione ſuſcepta. Da CAP. 270 CA P. PART III CAbP. II II. . WAE OCCASIO FVERIT IPSI CYRVM IN ASIAM SEQVENLDI. Xenoph: Drio, patri ſuo, in Perſarum regno Exped. Artaxerxes ſucceſſerat: in carce- hri l rem veroab eo coniectus Cyrus, frater . Artaxerxis natu minor, qui aegrotante patre ex Lydia, cui praeerat, fuerat ad- ſcitus: quae prima extitit aαaρπαουαςα n marmore Arundelliano relata ad O- Iymp. XCIII annum ſecundum, quae tamen cum poſteriore, quae ſexto inde contigit anno, a viro docto confundi- tur. Carcere vt includeretur Tiſſa- phernis fecere accuſationes, mox ta- Epoc. mMen Paryſatidis, matris ſuae, opera eſt Can. liberatus. In prouinciam redux nihil eo- Chron. rum intermiſit, quae opibus ſilis clam P. I13, confirmandis inſeruire valerent. Prae- fecerat autem Artaxerxes Ioniis ciui- tatibus Tiſſaphernem, quae ab eo o- mnes deſciſcebant, Mileto excepta. Eo itaque vires ſeſe colligere aiebat, vt praeſidia haberet, quae vrbibus im- oneret, opponeretque Tiſſapherni. Sed & in Cherſoneſo Clearchus mili- tem in eius gratiam conſcribebat, belli cum Thracibus praetextu. Praeterea in Theflalia milites alebat clanculum, quibus Ariſtippum dederat ducem. Et ex Boeotia Proxenus copias addu- cebat, quibus contra Piſidas opus ſibi Xenoph. eſſe ſimularet. Is Leontini Gorgiae L. III. p. diſcipulus, & hoſpes Xenophontis te. . cum extitifſet, mittebat, qui eum ad 49. amplectendas Cyri Sarre⸗ inuitarent, certiorem factum, fore, vt in maiore Mars- ham ad Graec. enes eum quam in patria eſſet honore. Xenoph. Tirteras eius cum Socrate Xenophon L. III. p. communicabat, qui, veritus, ne Cyri 294. Partes ſecutus in Athenienſium offen- ſam incurreret, quod Lacedaemoniis Cyrus aduerſus eos auxilium tuliſſet, vt oraculum conſuleret, autor fuit. Delphos igitur Xenophon profectus, Apollinem rogauit, quemnam Deorum votis & ſacrificiis ſibi conciliandum pu- tet, vt ſuccedat, quod animo propoſi- tum habebat iter. Cui ille ſpondit, lacandos Deos eſſe ſacrificiis, quibus illa debeantur. Athenas igitur reuer- ſus, hoc Dei effatum ad Socratem retu- lit, a quo, quod Deum non interrogaſ- ſet, vtrum eundum ſit potius, an manen- dum, reprehenſus fuit, ſed, tanquam certus animi eſſe eundum, quomodo optime iter ſit inſtituendum, ex eo quaeſiuerit. Sed quoniam tamen, in- quiebat, ita quaeſtionem propofuiſti, Deorum obſequendum eſt voluntati. Sacrificio itaque, vt Socrates praeiue- rat, peracto, nauem conſcendit, Sardes- que delatus, Proxenum iuxta cum Cy- ro ad expeditionem in Aſiam paratos inuenit. Cyro ſtatim a Proxeno com- mendatus, ab vtroque vt maneret ex- oratus fuit, manſit tamen in volunta- riorum cenſu, nullo ſuſcepto in mili- tibus magiſtratu. tione nihil,quod militem deceret, inter- miſit, in chariſſimis ob id ipſum Cyro ² habitus. Cyrus, collectis omnibus copiis ſuis, Xenoph. caſtra mouit, & cum fratre Artaxerxe aduerſa acie concurrit. Factum id an- Quaquidem condi- Xen. L. III. p. . . I. de exp. Cy Xi. no Olympiadis XCIV, Archonte Xe- Laert. II, naeneto, prope Cunaxa, quingentorum ſtadiorum a Babylone interuallo, ad Eu- Phratem fluuium. Dum vero vtrum- que exercitum Cyrus oculis luſtraret, Xenophonti, equo aduecto, dicebat, au- ſpicata ſacrificia eſſe. Viciſſim Xeno- phon militarem Graecorum teſſeram ipſi reddebat, quae fuit Iupiter ſeruator. Et Graeci quidem Tiſlapherne erant ſuperiores, 55. Ten. L. I1 5273. Len. L. III. p. — — — — ——,,, — — — —,,—— 0 —U e-Laen. II, n 55. XENOPII CPRVM IN ASTAM SFOUναr ſuperiores, Cyrus vero in Regem im- Xen. L. II. p. 273. petu facto, ſua temeritate cecidit. Graeci victores ſe eſſe exiſtimantes, & viuere Cyrum, in caſtra ſua redierunt, at ea ab hoſte imuenerunt direpta. Cumque inſequente Die Phalinum ad eos Artaxerxes miſiſſet, vt arma red- derent, reſpondit Kenophon: nihil praeter arma ac virtutem fibi ſeſe reli- quiſſe: virtuti locum eſſe, arma quam- diu retineant: his traditis, ne fuos qui- dem ſe fore. Stolidum vero aiebat es- ſe, quod reliquum ipſis vnum eſſet, eo cedere, maxime cum fieri poſſit, vt eo id quoque, quod hoſtes poſſideant, ſibi obnoxium poſſint facere. Ad quae fubridens Phalinus, Philoſophum, in- quiebat, tua, iuuenis, olet oratio: ſed certo tibi perfuadeas velim, virtutem tuam Regiis opibus parem haut eſſe futuram. Tum Clearchus pro vni- verſo reſpondit exercitu: Si amicos nos habuerit Rex, armatos habere CA P. Praeſtiterit, ſi inimicos, id nobis ma- gis profuerit. Tiſſaphernes autem in- ducias cum Clearcho pactus, malis ar- tibus eum iuxta cum aliis ducibus qua- tuor in poteſtatem redegit. Erant illi Proxenhus, Menon, cum quo graue Xe- nophonti diſſidium intercedebat, Agias & Socrates; Cohortium praeterea du- cCtores XX, & gregarii milites CC, quos ille Regi tradidit, qui capitis ſupplicio eos adiudicauit. Aà Graecis igſtur ar- ma poſcebant Perſae, Clearchum ne- catum dicentes, quod proditionis re- vm Menon & Proxenus peregiſſent, qui ampliſſimis praemiis ſint conde- corati. Quibus Xenophon reſpondit, optimum igitur fore, vt Menonem & Proxenum Graecis redderent, qui v- trique parti amiciſſimi, rectiſſime con- ſulere ipſis valeant. Cui quodreſpon- derent non habentes Perſae, diſces- ſerunt. III. VT GRAECORVM EXERCFTFVM REDVXERIT. Raeci, ad iſtas redacti anguſtias, de patria recuperanda penitus deſpe- rabant. Xenophon igitur, convocatis, qui ſub Proxeno militauerant, ordinum ductoribus, non eſſe, aiebat, vllum ipfſis in Regis clementia relictum prae- üum, quam nein defuncti quidem fratris exuuias exercere potuerit: cu- ius caput & manum furcae affixerit, vt ſolis armis viam ad ſalutem ſibi debeant aperire. Equidem contra allegabat A- pollonides, Boeotus, falutis nullam pem niſi in Regis clementia ſupereſſe, atque pericula, quae vndiquaque Grae- cis minarentur, longo ordine recen- ſebat. Verum reſpondit Xenophon: Regem, vbi poſt mortem Cyri arma Graecos aduerſum ſeſe mouere ani- maduertiſſet, nihil non feciſſe, quo eis, vt ponerent arma, ſuaderet, duces ve- ro, qui armis poſitis ad eum veniſſent, indigniſſimis modis ſtatim excepiſle. Mereri autem Apollonidem vt cingu- lum ei adimatur, vt qui dedecore pa- triam afficiat. Subiecit Agaſias, quae tamen Xenophonti Laertius verba ad-L. II, 50. ſeribit, hominem illum eſſe parum con- ſideratum, cuius aures perinde ac Ly- dorum mancipiorum ſint perforatae. Atque ita eum res ſuas ſibi habere ius- ſerunt. Ducibus autem conuocatiso- mnibus, vt nouos in caeſorum locum deligerent Nenophon autor extitit, a quibus proinde ipſe in Proxeni locum fuit ſurrogatus. Quo facto, veſte ſe induit, quam habebat, ſplendidiſſima, vt quae, ſiue mortem, ſiue victoriam, optime addeceret. D d 2 ornatu Multum enim Aelian. DIV. H. III, 27. 212. PART IHII CAP III ornatu & nitore gaudebat armorum, taliaque ſe, ſi vinceret, aiebat, mereri, ſi victus occumbat, dignitatem ea prodere caeſi, neque poſſe fortem virum me- lioribus ornamentis componi. Clypeo vtebatur Argiuo, Attiea thorace, ga- lea Boeotia, equo Epidaurio. Vnde Ae- lianus, quam forma & moribus fuerit elegans colligit, qui adeo quae ornatui conducerent, ſtudioſe fuerit ſectatus, digniſſimum talibus armis eum exiſti- mans. Ita ornatus milites allocutus eſt, fidem hoſti non habendam exem- plo Ducum, quos paulo ante habuerant, docens, vtque reditum haberent ma- gis expeditum, caſtra & ſarcinas cre- mari ſuadens. Milites imperata fece- runt. Cherifophus primam aciem du- cebat, poſtremum agmen coercebat Xenophon, tum ob virtutem, tum ſa- pientiam ei rei delectus, quarum vtra- Chionkp. que, vt Chio ait, excellebat. Hos ve- III. ad Metrid. ro inter arcta adeo coaluit amicitia, vt nunquam toto illo, quo exercitum re- ducebant, tempore, diſſenſione eorum diſtracti fuerint animi. Recto autem itinere ad maiorum fluminum conten- debant fontes, qui iſtis regionibus vol- vebantur, vt facilior eſſet, vbi va- dis patebant, traiectus. Zathe igitur fluuio transmiſſo, Mithridates in eos ir- ruit, miſſilibusque extremum agmen afflixit, cui cum Graeci paria reddere non poſſent, fundas CC comparauit Xenophon, cumque equos inueniſſet idoneos, ſarcinis vehendis antea ad- hibitos, eis ſeſſores dedit. Qua ratione ſecundum Mithridatis conatum fru- ſtratus, Lariſſam cum Graecis ſuis pe- tiit, inde Tigridem, atque hinc por- ro Miſpila. Inde mouentes cum ma- gnis copiis Tiſſaphernes adortus fuit, ĩterata vice repulſus. Quo facto ille tutis- ſimum exiſtimauit, tumulum occupare, ſecundum quem Graecis iter neceſſa- rio eſſet continuandum. At Neno- phon alia via cum cohortibus quibus- dam in tumuli verticem euaſit, non ſi- ne ſumma itineris difficultate, magnis- que moleſtiis. Cumque adeo militum nonnemo, cui Soleridae nomen, mur- muraret, quod equo incederet Xeno- phon, dum ſibi pedeſtre iter ſit facien- dum, clypei mole oppreſſo; ad obfir- mandos militum animos equo deſiliit, clypeoque ademto, ordinibus eum ex- turbauit, ipſe vero eius loco, armis e- quitis praepeditus licet, itinere per- rexit. Milites igitur tamdiu Soleri- dam verberibus conuitiisque inceſſere, donec, vt clypeum locumque reciperet, adegiſſent. In tumuli fumma vbi pe- netraſſent, praeuenti hoſtes diffugere, vicis omnibus igne immifſo. Graeci vero Tigride fluuio excluſi, montes traiecere, ad Carduchos tendentes, gentem Perſis inimicam, robuſtam, & bellis aſſuetam. Abiis vero ita afſiduis pugnis exercebantur, vt ſeptidui itine- re maiora ab eis, quam a Perſis, toto praecedente tempore, detrimenta ac- ceperint. Centrita fluuio, qui eſtex- tremus Carduchorum patriae limes, transmiſſo, Armeniam intrauere. V- bi equeſtres copias, Regio mandato collectas, poſtquam diſſipaſſent, nullo alio obſtaculo ad Tigridis fontes per- venere: quo ſuperato ad Teleboam fluuium, in occidentali Armeniae par- te, itinere contenderunt. Heic ni- vibus opreſſi & frigore, multos ſuorum amiſere, donec ad Phaſidem fluuium penetrarent, cuius accolae Phaſiani di- cuntur, Tacchi & Chalybes. Tacchi, in quorum regionem primum perue- nere, commeatu in loca munita de- portato, maximas in Graecorum ex- ercitu commeatus anguſtias cauſaban- tur, donec magno labore horum loco- rum vnum expugnarent, qui tantam pecudum Xen., L. V. eno. buk⸗ aſl⸗ n. nur. eno⸗. dien⸗ büͤr- llüit nex. use. per. eri⸗ lere, eret, ipe. ere, tneci ntes ntes, 1, 6 luls ne- t0 1t⸗ kex- mes, V- Gato ullo per⸗ OAIN tne⸗ ge⸗ ex⸗ an⸗ dco⸗ ta dum T GRAFCORVAI EFROFTVA REDVXERII 21; pecudum vim ſuppeditabat, vt toto i- tinere ſufficeret, per Chalybas conti- nuato, gentem aſperam, cui nihil niſi caedes & vulnera poſlet extorqueri. Hincad Harpaſum fluuium iter flecte- bant, & inde ad Scythinos, vbi Gy- mniadis prouinciae princeps itineris ducem Graecis miſit, qui eis per agrum ſibi hoſtilem viam monſtraret, cui vt ignem immitterent diſcedentes, pe- tebat. Ab hoc vsque ad Montem Theches deducti, ex quo mare proſpe- xere, ſummo militum gaudio, per Ma- cronum agros pacate tranſeuntes, ad Colchidis montes peruenere, Col- chisque, qui iter prohibebant, prae- lio fuſis, Trapezuntium peruenere, quae vrbs erat in littore Ponti Euxini, Xen. L. V. uO Graeci coloniam duxerant. Hic ſacra & ludos peregerunt, atque Cheri- ſophum ad Anaxibium miſerunt, qui Lacedaemoniorum praeerat claſſi, & cum quo amicitia ei intercedebat, vt naues compararet, quibus in patriam poſſent redire. Eius vero reditum Praeſtolantes, praeda viuebant ex Col- chorum & Drylanorum agris acta. IIIO vero moras trahente, & commeatu deficiente, vicinis vrbibus Xenophon perſuaſit, vt terra tranſitum ſibi & ſuis pPermitterent. Sicque Ceraſum pe- tiit, Graecam vrbem, vbiluſtrato exer- citu, ex Xmillibus, qui cum Cyro as- ſcenderant, VIII mille & ſexcentos tan- tum ſuperſtites inuenit, reliquis ho- ſtium armis, niuibus, & morbis ab- ſumtis. Pecunias heic Graeci diuiſe- re ex captiuis diuenditis reliquas, de- cima parte vt Apollini & Dianae of- ferretur ſeruata. Portionem ſuam Xenophon aſſeruabat Delphis & Epheſi locandam Ceraſo relicta per Moſy- noecos ibant, barbaram gentem, in varias diuiſam factiones. Harum ea, quae ceteris praeualebat, Graeco- rum cum contemneret amicitam, fecit, vt inferiorum partes Graeci amplecterentur, qui, vt ſuperiores illae euaderent, mox effecere. Hinc ad Chalybas iter direxerunt, atque inde ad Tibarenos, quorum Regio- ne pacate peragrata, ad oppidum Cotyora peruenere, Graecum origine, & Sinopenſium coloniam. Atque huc quidem vsque pedibus iter exercitus confecit, interuallo a loco inde, quo praelium cum Artaxerxe commiſerant, ſtationum CXXII, paraſangarum DCQXKX, ſtadiorum XVIIIM & XKX, tem- pore menſium octo. Cotyorenſibus, forum rerum vena- lium negantibus, nec aegros recipien- tibus, armis vrbem occuparunt, & commeatum partim a Paphlagonibus, Partim a Cotyoritis accepere. u0 facto Sinopenſes, quibus tributa Co- tyoritae pendebant, legatos miſere, de vi illata conqueſtos, eosque cum Co- ryla & Paphlagonibus arma iuncturos minantes. Quibus Xenophon, ſe mi- nime vereri, reſpondit, ſiita ferant fata, cum vtrisque in certamen deſcen- dere: ſpem tamen eſſe, eadem facilita- te ſibi Corylam & Paphlagonas, qua Si- nopenſibus poſſe conciliari. Quo Teſonk mitigati Legati, amicos Si- nopenſes eis futuros pollicebantur, i- mo & claſſem ſuppeditaturos transpor- tandis copiis, cum inſuperabilis ſit ter- reſtris itineris, ob fluuios Thermodon- tem, Halyn, Irin, & Parthenium dif- ficultas. “JJMU Coloniam ibi conſtſtuere animo fi- Xum erat Xenophonti, ſed cum eius a Silano vate proditum eflet conſilium, miſere ad Graecos vna cum Sinopen- ſibus Heracleotae, non claſſem offeren- tes tantum, qua Troada ſoluerent, ve- rum etiam clam per Timaſionem, D d 3 Graecorum Xenoph. 21¹4 PAR T. II. Graecorum ducem, pecuniam promit- tentes. Quae quidem promiſſa Keno- phon, communi ſaluti vnice intentus, vt Graeci acciperent, autor fuit, ſimul- que, vt inuicem fidem darent accipe- rentque, adegit, ne quis alterum deſere- ret, donec omnium res in tuto eſſent collocatae. Heracleotae naues miſere, pecunia retenta. Quo facto Timaſion, aliique duces, militum metu a Xeno- phonte petiere, vt ad Phaſidem exerci- tum duceret: quod ille auerſatus con- ſilium, ſuſpicioni tamen locum dedit, quaſi id ageret, vt exercitum circumdu- ceret, eumque ad Phaſidem raperet, CAP. IV. . quam tamen facile ſuſpicionem purga- vit. Eo tempore de omnibus oflenſis judices conftituti, inde a caede Cyri admiſſis, reique ſupplicio affecti. Fue- re, qui & NXenophontem accuſarent, verberibus ab eo mulctati, quod iure tamen ab eo factum patuit, alium, quod commilitonem aegrum ſepelire pararet caſtigantem; alios, quod ordines deſe- ruiſſent, vel ſolo ſtrati, niue tecti, iacu- iſſent, vel prae ignauia reliquos non ſe- cuti eſſent. Hacque adeo ratione o- mnia compoſita atque pacata fue- runt. . CAL. IV. REDITVS GRAECORVM IN PATRIAM. Raeci parata claſſe vela dabant, ex Harmene, Sinopenſium portu, ſol- ventes, vbi & Chiriſophus cum trire- mibus adfuit, quas ab Anaxibio acce- perat, qui ſtipendia eis promittebat, quam primum in Graeciam rediiſſent. Exercitus, vnius alicuius imperatoris auſpicia optans, Nenophontem orabat, vt illud munus ſuſciperet, ſummum ei amorem teſtatus. Id tamen Xeno- phon eſt deprecatus, ſiue parum auſpi- catis ſacrificiis permotus, ſiue quod La- cedaemoniorum offenſam metueret, ſi officio eo Chiriſophus moueretur, cui imperatoris officium fuerat demanda- tum, ademtum ipſi paulo poſt, quod ingentem pecuniae vim Heracleae, Graecae ciuitati, foedere ipſis ĩunctae, extorquere noluiſſet. Xenophonte igitur munus recuſante, in partes diui- ſus exercitus fuit. Decem enim du- ces ex eo fuere delecti, MNIC Chiriſo- hum ſequebantur, cum Xenophonte MM pedites erant & XLequites. Chi- riſophus terreſtri pergebat itinere inde a Calpae portu, vt cum Qeandro, qui Byzantio praeerat, copias iungeret, na- ves ſuas Nenophonti permittens. Hic in Thraciae finibus, in regione Hera- cleenſium, expoſito exercitu, per medi- am illam prouinciam pacate penetrauit. Seditioſi vero in Calpae portu exſcen- dentes vicinam regionem omnem de- praedabantur. Thraces igitur aduer- fum eos inſurgentes, duas cohortes e- verterunt, tumulumque, quem reliqui occupauerant, obſederunt. Xeno- phon nuncio in itinere accepto, de Graecorum horum re deſperata, recta adlocum illum contendit, igneque, quam late poſſet, incendit omnia. Hoſtes igitur nocturnam inuaſionem metuentes diffugere, idemque Graeci fecere obſeſſi, in quos incidens Xeno- phon, ad portum Calpae tendentes, magno ab iis gaudio exceptus eſt: vn- de ad portum delati decretum fecere, quo capitis ſupphicium ſtatuebatur in eum, qui diuidendum exercitum de- inceps ſuaderet, edicebaturque, vt or- dine prius recepto terreſtre iter perfi- cerent, atque reſtitueretur imperium iis, iis m ſu tgr⸗ nſis Vri e- ent ute nold get ele. cl. 1ſe. eo. fue⸗ men interea Chririſophus viuere de- ſüſſet, Neonem ei ſurrogarunt, qui, cum MM armatorum, prouinciam de- Praedaturus, a Pharnabazo Regis Per- ſiae legato fuſus fugatusque fuit, homi- nibus amiſſis quingentis. Reliquis Xenophontis induſtria ſeruatis, exer- citus per ſpatioſam ſyluam eo impellen- te penetrauit, & Pharnabazum, iter prohibiturum, praelio vicit. Poſthac Cleander ad eos venit, qui magnum Xenophonti teſtatus amorem, & hoſpi- tio cum eo contraéto, diſceſſit. Inde enoph. Exercitus Per Bithyniam Chryſopolin, L. VII. in territorio Chalcedonenſi, progreſ- ſus eſt. Inde vero Anaxibius, Lace- daemoniorum claſſi praefectus, Byzan- tium eos deportauit, vbi ſtipendia eis promiſerat, ſimulac adueniſſent. Qui- bus tamen non praeſtitis promiſſis, ex vrbe eos dimiſit, cuius facti indignitate accenſus miles, regreſſus, vi ciuitatem intrauit depraedandae eius animo. Quod ſentiens Xenophon, turbae im- miſtus diſſuaſit, tumultumque compo- Chio Ep. ſuit, vt diſerte narrat Chio, oculatus III. ad Metri- dem. teſtis. Hocmodo vrbe quieti excefle- runt, quo facto Xenophon, in patriam redire cupidus, exercitui valedixit, & cum Cleandro Byzantium rediit. A- naxibius, abrogato ei in claſſém impe- rio, apud Pharnabazum in contemtum adducétus, quo inſtiganfe, durius Grae- cos exceperat, Nenophontem, vt ad exercitum rediret, eumque Perinthum duceret, orauit, vt inde in Aſiam vela faceret. Aduentantem ſumma laetitia exercitus recepit. Perinthum delatis Ariſtarchus, qui vrbi illi praeerat, tra- iectum in Aſiam negauit. Interea a Seutha, Lhraciae Rege, inuitati fuere REDITVS GRAECORVA IN PATRIAM.Z 215 iis, qui prius duces fuiſſent.“ Cum ta- ad auxilium ſibi contra Medocum, qui regnum eius vſurpauerat, ferendum, oblatis in ſingulos milites pecuniis, & fi- liae matrimonio promiſſo Xenophonti. Ad eum igitur, maxime cum hyberna aliunde non ſuppeterent, ſe contulere. In coena, vt moris erat, Regi ſinguli pro- pinabant, munere etiam oblato. Xe- nophon proximo loco ei aſſidens, ſur- rexit, poculoque arrepto, ſeipſum di- Xit, omnesque commilitones ſuos Regi ſeſe donare, amicos futuros & fideles in recuperando regno adiutores. Atque ea etiam re multum Seuthae Graeco- rum exercitus profuit. Cum autem ſtipendia exercitus nulla acciperet, He- raclidem XKenophon, quod ei rei pro- ſpiceret minus, increpauit. Qui, ea re accenſfus, Seuthae ab eo allenare ani- mum conabatur; ad quem adductis reli- quis ducibus, vt dicerent, ſuaſit, ſe, vbi opus ſit, exercitum contra hoſtem du- cere non minus quam Xenophontem poſſe. At illi vna voce omnes Seu- them certiorem fecere, ſine Kenophon- te fruſtra ſe in aciem educi. Xeno- phonte igitur accerſito, cum in id eſſet conſenſum, vt expeditio ſuſciperetur, per Melinophagorum regionem Sal- mideſſlam vique proceſſum fuit. Iis- que locis expugnatis, Selybriae campis conſedere. bi ad eos Charminus, La- cedaemonius, venit, & Polinicus, a Thimbrone miſſi, qui nunciarent, La- cedaemonios aduerſus Tiſſaphernem bellum decreuiſſe, cuius ducem Thim- bronem creauerint, qui hunc Graeco- rum exercitum ſibi auxilio eſſe percu- Piat, ampliſſima ſtipendia ei pollicitus. Seuthes exercitum non inuitus dimiſit, Xenophontem igitur miſere, quiin ſti- pendium quae debebantur, exigeret: * Male hic Stanleius: prioribus ducibus in locum Chiriſophi reftitutis, quo mortuo Neonem ſubſti- tnerunt. Nec ſenſus in iſtis, . impetrauit 26 PART. III. impetrauit &ille, ſed non ſine moleſtia. Inde Lampſacum ſoluerunt, vbi Eucli- des, vates, Kenophonti notus, inter- rogauit exeo, quantam auri vim attu- liſſet? Cui Xenophon ſe tantum haut attuliſſe iurauit, quantum ſibi ad iter in patriam abſoluendum fſufficiat, eamque ob cauſam equum & ſarcinas vendidiſſe. Proxima die Ophrynium pertende- runt, vbi Britonem & Euclidem obuios habuere, qui ſtipendia ſoluerent. Hi, Xenophonti amicitia iuncti, equum eius, cum pretium illius accipere nol- let, ei reddi curauere quem, plurimum dilectum, Lampfſaci vendiderat. Inde per Atramyttium & Certonium, haut rocul ab Alarnis, ad Caici campum de- kui. Pergamum, Lydiae ciuitatem, at- tigere. Ibi Hellas, Gongyli Eretrienſis vxor, Gorgionis mater, & Gongylus hoſpitio Nenophontem excepere. Hel- ladisque indicio Aſidatem ille depre- hendit, Perſam, opibus ingentibus, vna cum vxore & liberis & facultatibus omnibus. Pergamum reuerſo Lacae- daemonii, Duces militesque, vt ei ex CAP. V. . praeda equorum boumque eximia pars relinqueretur, conſenſerunt Tum Thimbro aduenit, acceptumque exer- citumcum reliquis Graecorum copiis . iunxit, quas aduerſus Tiſſaphernem e- duxit. Prouinciarum Regis, per quas Grae-Xen. 1b. Cis reditus fuit parandus, praeſides iſti fuere, Lydiae Artimas, Phrygiae Artaca- mas, Lycaoniae & Cappadociae Mithri- dates, Ciliciae Syenneſis, Phoeniciae & Arabiae Dernes, Syriae & Aſſyriae Be- leſis, Babylonis Roparas, Mediae Arbacas, Phaſianorum & Heſperiarum Teriba- Zus, Carduchi, Chalybes, Chaldaei, Ma- crones ſui iuris erant, vt & Colchi, Mo- ſynoeci, Coetae, Tibareni. Paphla- gonia imperio Corylae parebat, Bithy- nia Pharnabazi, Thracla, quae in Eu- ropa eſt, Seuthae. Totum iter, quum in aſcendendo tum deſcendendo, ca- ſtris confectum CCXV, Paraſangas ha- buit cIoclL, ſtadia XXXIIIcIL' & ccLV. temporis interuallum, quo adſcende- runt & deſcenderunt, annus I, men- ſes III. . CAP. V. QWOMODO ACGESILAVM SECVTVS, ET IN EXILIVM MISSVS Laert. II, OOſt aſcenſum vero & Ponticas cla- 5I. T des, foederaque à Seuthe, Odryſo- rum Rege, violata, in Aſiam ſe contulit Xenophon, ad Ageſilaum, Lacedaemo- niorum Regem, Cyrique milites illi, mercede accepta, concesſit, & arctiſſima Aemil. 2Micitia ei iunctus fuit. Aemilius prob.vit. Probus ait, Ageſilaum eo vſum familia- Agel. riſſime, Cicero inſtitutione eius vſum ce de ilé. Plutarchus autor eſt eius conſilio Orat. II, fiios Lacedaemona miſiſſe Ageſilaum, 53. vt in arte inſtituerentur, omnium prae- Plut. vit. ſtantifſima, parendi atque imperandi. Ageſil -. In Aſiam autem Ageſilaus profectus 606. eſt Olympiad. XCVI anno l, bellum- FVERIT. que cum Perſis feliciter geſſit. Inſe- quente tamen anno domuma Lacedae- moniis eſt reuocatus, vt patriae, a The- banis eorumque confoederatis oppu- gnatae, auxilio eſſet, quos Perſa corru- perat, vt bello ſua regna exoneraret. Ex Aſia igitur in Boeotiam reuertens cum Ageſilao Xenophon, perpenſo Vid. ſ. c. belli, quod nunc fuſcipiendum erat, UII. periculo, Epheſum cum eſſet delatus, I. v. p. dimidiam auri partem, quod ex portio- 2506. ne ſeruauerat praedae, ab exercitu ex Laert. II, Cyri expeditione reduce ad Ceraſun- Sr. tem diuiſae, penes Dianae ſacerdotem Megabyzum reliquit, ea lege, vt ſibi, L belli KLenoph Agel. Pauſan. Eliac. prior. t VI. Laett.l, 52. 1ts,,, V. b. io- 350. exlaert. I fun- .. tenn ſibi, belt XENOPFI A06ESTILIAVM SrCVνττνον &. ry belli illius periculis ſuperſtiti, reddere- tur, Dianae vero conſecraretur, ſi ali- quid in eo bello humani ipſi eueniſſet; velaurea inde Deae ſtatua conflata, vel aliis vſibus eo dicato, quibus gratiam apud Deam iniri poſſe iudicaret: alte- ram vero partem dimidiam Delphos mi- ſit, Athenienſium theſauris inferen- dam, inſcriptione addita, quae & ipfius nomen, & Proxeni, quem deceſſorem habuerat in cohorte ſua ducenda, con- tineret. Ageſilaus, reuerſus, Boeoto- xenoph. Tum agros depopulatus eſt, Thebanos- Ageſil. que cum ſoclis magna ſtrage ad Coro- neam affecit, quam exacte a Nenophon- te, qui ipſe ei praelio interfuit, delinea- tam habemus. Pauſan. Dum vero extrapatriam viueret Xe- Eliac. nophon, Athenienſes, quod contra Pror. *Perſam, cum quo foedus iunxerant, militaret, & Cyri partes eſſet ſecutus, Laert. II, qui Lacedaemoniis contra ipſos tulerat 51. auxilium, Ducemque eorum Lyſan- drum ad claſſem comparandam pecu- niis iuuiſſet; decretum aduerſus eum promulgarunt, quo exilio mulctaretur. Eſt autem ab Iſtro relatum, Eubulum Laert. II, eius decreti autorem fuiſſe, quo etiam 59. autore patriae Xenophon ſit reſtitu- tus. Laertius damnatum ait, quodIl. 5r. Laconum partibus ſtudere videretur, én X- Ageſilaum ſequens. Decretum illud oor- promulgatum dicitur quibusdam O-α+ lympiadis XCVIanno IIl, autor tamen hiſtoriae expeditionis Cyri innuit, fa- ctum id eſſe ante primum eius ex Aſia reditum: Xenophontem, eius rei igna- rum antequam Thimbroni exercitum traderet, reditum in patriam medita- tum eſſe affirmans. CAP. VI. VT SCILLVNTE ET CORINTHI VITAM EGERIT. T vero eum recrearent Lacedae- monii, ipſorum cauſa patriae inui- Laert. II, ſum, publicis ſumtibus alebant, & Scil- 52. lunte ab Eleis accepta, vrbem ibi condi- dere, domumque & agrum dedere Ne- nophonti. Ageſilao itaque relicto Scil- lunta conceſſit, ſequente eum vxore Phileſia, filiisque duobus, quos ex ea Suid. ſuſceperat, Diodoro & Gryllo, quos sev£⁵. Dioſcuros appellabant. Eo Philopidas Laert.·lc. Spartiata ei dono miſit mancipia, ex Dardania captiua abducta, quae arbitrio ipſius permitteret. Ab Olympia non longe diſtabat Scil- 7 Xenoph. de exp. Iuns, ludis ibi celebratis famoſiſſima vr- Vri v. be, ad quos ſpectandos cum Megaby- arill. Zus veniſſet, Nenephonti aurum, Penes ſe ab eo depoſitum, reſtituit. Eo, ora- Strabo culi ſuaſu, agrum redemit, quem Dia- L. VIII., nae ſacrum eſſe iuſſit, loco ab Apolline P.·387.B. indicato, quem mediumselinuntis divi- . ie derent fluenta, fluuii eiusdem nominis cum flumine Epheſinae Dianae tem- plum praelabente. Piſcibus & conchis abundabat flumen, ſyluae omni fera- rumgenere. Templum etiam cum ara de pecunia ſacra extruxit, ac poſt id temporis ſemper, conſecratis fructuum agri decumis, ſacra Deae peregit. Eo- rum ſacrorum & municipes & finitimi, viri ac feminae participes erant, ſum- miniſtrante is Dea farinas cum pani- bus, vino, pecunia, bellariis: praeterea- ue partem eorum, quae vel e paſcuis Ccri mactabantur, vel venando capie- bantur, a Nenophontis ceterorumque municipum filiis, qui ad feſti celebri- tatem venationem inſtituebant. Ita- que partim ex agro ſacro, partim ex Pholoe apri, capreae, cerui capicban- tur. Locus ipſe, qua Olympia Lace- daemonem itur, ad ſtadia XX a Ilouis Olympii abeſt fano. Idem vero & nemora complectebatur & montes Ee refertos 218 DPARZ. MI. CAP. PI. VIr. refertos arboribus, vt in eo & ſues & caprae, ouesque, & equi ſatis ad paſtum haberent. Quo fiebat, vt eorum, qui ad iſtam confluebant celebritatem, iu- menta etiam abunde ſaturarentur. Pro- Pec fanum lucus erat hortenſibus ar- oribus conſitus, fanum ipſum Epheſi- no ſimile, vt eſſe poteſt maiori minus, pariterque ſimulacrum ex cupreſſo, ad ſimilitudinem aurei apud Epheſum effi- ctum. Propter fanum pila erecta, has litteras continebat: FVyNDVS DIA- NAE SACER HOC CQCWVI POS- SESSOR FRVITVR WOTAN- NIS CONSECRATO DECVMAM DE RELIQCO FANVM SAR- TVM TECIVMQ. CONSECRA- TO SI CVIS NON FECERII DEA VINDEX ESTO. In iſto ſeceſ- Laert. l.c, ſu ſuo venationibus Xenophon vaca- bat, amicorumque compoôtationibus, & hiſtoriis ſcribendis. In amicorum, qui ad eum ventitabant, numero & Epiſt. Phaedo extitit, atque Ariſtippus, qui Socratic. Panimun loci opportunitate aedificlis, ucis, manu poſſeſſoris plantatis, dele- ctabantur. Laert. l. . Ortum paulo poſt inter Eleos & La- S. 533. cedaemonios bello, Elienſes Scillunta duxere exercitum, & priusquam ſubue- nire Lacones poſſent, Nenophontis domumatque agros inſederunt. Tum filii eius, cum paucis ſeruis, clam fugi- entes in Lepreum conceſſere. Xeno- phon Elida primum, inde Lepreum ad filios ſuos, poſtremo vna cum iis Co- rinthum ſecontulit, vbi domum con- duxit, & vitae partem reliquam exegit. Hoc tempore iunctis armis Argiui, Ar- cades & Thebani, Lacedaemonios op- pugnabant, parumque aberat, quin de- bellatum eſſet cum iis, quando legem tulere Athenienſes de auxilio iisdem Xenoph. ferendo. Xenophon igitur Athenas Hiſt. Gr. filios miſit, vt & ipſi cum ceteris Athe- extrem, nienſibus arma pro Lacedaemoniis ca- peſſent: educati enim, referente Dio- cle, Spartae, atque Laconum diſcipli- na imbuti fuerant. Deſüt illud bellum in memorabile ad Mantineam praelium, quod anno II Olympiadis CIVcommiſſum fuit. Ei Laert.II, raelio nullo, praeclaro facinore edito 4. ſuperſtes Diodorus fuit, eique filius fra- tris nomine poſtea eſt ſuſceptus. Gryl- lus vero aduerſus hoſtium equites for- tiſſime dimicabat. Cumque Theba- norum eò die res ſuperior, virtute du- cis eorum, Epaminondae, eſſe coepiſ- ſet, equitum Lacedaemoniorum for- tiſſima manus, in qua & Gryllus, impe- tum in eum fecit, vulnusque Thebano duci Gryllus ſua manu lethale intulit. Guius rei Thebanos pariter ac Atheni-Pauſan. enſes teſtes Pauſanias allegat: Praelii Arcad, c. illius picturam Athenis ſibi viſam ad- XI. dens, eandem rem confirmantem: co-. lumnam item Mantineae erectam, cum ſtatua Grylli, equo inſidentis. Tam raeclaro patrato facinore vitam Gryl- lus amiſit: Nuntiusque ea de re ad Xe-Aelian. nophontem Corinthum delatus fuit, V. H III. ſacris operantem & coronatum, qui, Hieron. caeſum filium eſſe audiens, demtam ca-Ep. Ne- piti coronam depoſuit, nuntiumque pot. ad interrogauit, quo mortis genere occu- relios. buiſlet? A quo cum reſponſum tulif 6. ſet, fortiter dimicantem in mediis ho- ſtium cateruis, pluribus interemtis, ſpi- ritum eum reddidiſſe, coronam capiti ſuo rurſus impoſuit, & ſacra peragere perrexit, ne lacryma quidem miſſa: hoc tantum dicens, noram megeniiſſe mor-— Laert. II, talem: & numina, quibus ſacrificabat, 5. teſtatus, maiorem ſe ex virtute filii vo- iax. V luptatem, quam ex morte amartudi- 10. nem ſentire. Epitaphiorum vero at- que Encomiorum, quibus Grylli funus proſecuti funt, qui gratiam Nenophon-Laert. II, ti cuperent facere, vix numerum poſſis 55. inire: l. . . 427· Laert. b. Lucian de Lo gaen. 641, ; x J Xu7 ana Chion Bollla Matnid, Laen. Il 459. ’ler desan lig Ne „ 1 5 oMyr. ¹ Leert, Runn. cCem. . I laertll, 5. P .- -bauüan. IlArcas,c, . IIl. - 1 Aelian. hn Ill. 83. Hieron. EEy. Ne- epot. ad . Heliod. . gtob. 5, 1ob. baert. lh 55⸗ aler. Max. X, 10. laerth 5 5. inire: vnde colligere eſt, quanta eius apud omnes exiſtimatio extiterit. L. X. p. Ad Dionyſium, Siciliae tyrannum, 427. Xenophontem excurriſſe ab Athenaeo indicatur, quod tamen, quo tempore ſit factum, incertumeſt. Ab illo etiam refertur, eundem, cum conuiuio Dio- XENOPII. VIIA SOIIILVNTE EV CORINTMI MORS &. 21⁰ nyſii interfuiſſet, atque a pocillatore ad bibendum inuitaretur, nomine appel- lato tyranno, quid eſt, dixiſſe, Dionyſi, quod coqaus eotiam tuus, quamuis a arte parem facile habeat nullum, ad edendum nos non inuitet etiam, nalſea- bundos? CA P. VII. MORS EIVS, CORPORIS ET ANIMI INDOILES, VIRTVTES. Laert. II, & Etate grauis Kenophon, quam iux- 56. ta Lucianum vItra nonageſimum 1cian, produxerat annum, Corinthi obüt di- gacu. p. em, Olymp. CV, anno I, Callidemo, 641. vel Callimede, Archonte, quo tempo- re Philippus, Amyntae filius, regnum Macedoniae ſuſcepit. Verecundus erat, 2 Hνιιν coma promiſſa, &, vt Laertii vtar ver- 2 de bis, Vitra quam dici poſſit formoſus. 7 Tum in ceteris omnibus praeſtans ac eſar * bonus, tum equorum, venationisque, Chion atque inſtruendi exercitus inprimis Ep. IIl.ad ſtudioſus ac peritus, vt ex libris elus in- H telligi poteſt. Religioſus praeterea, 48. 2 *²& ſacrificiis intentus, eorumque inter- S4wοτοσ Pres egregius: Socratis ad amuſſim imi- ie oneo tator, quod & effatum eius comprobat b Soxtv. eſurienti iucundiſſimum eſſe edere 1aert-herbas, ſitienti aquam gratiſſimum po- den tum eſſe. Candore eo, vt cum furto ei L. IV. ſurripere integrum efſſet Thucydidis p. 157. hiſtorias, in obſcuro latentes, ipie pri- Laert. mus cum laude autoris in locum protu- 1, 57. lerit. Vir erat paucis abſoluam, ſiue contem- plationem ſpectes & ſapientiae ſtudia, ſiue quae ad rem gerendam pertinent, conſummatae virtutis. Solus enim, vt Runap. verbis vtar Eunapii, in philoſophis fuit, Prooem. qui actionibus non minus, quam verbis philoſophiam illuſtraret. Virtutem oratione & ſcriptis complexus, rebus gerendis incomparabilis fuit, rei mili- taris peritia inter praecipuos Impera- mnat, quod Socratis haut contentus tores locum meritus. Neque Alexan- der magnus celebraretur, niſi Neno- phon dixiſſet, tralatitias quoque for- tium virorum actiones memoriae man- dandas eſſe. Ipſe primus Socratis magiſtri ſui di-Laert. II, cta, notis excepta, in publicum edidit, 48. & fide quidem conſpicua, nullis adſu- C. e. 1US. IV, 3. tis de ſuo laciniis, quod Plato fecit, ab eo propterea, Gellio obſeruante, repre- henſus. Qum quo, eodemautore, ma- gna ei aemulatio interceſſit, cuius argu- mentum allegatur hoc ipſum, quod neuter in ſuis ſcriptis mentionem alte- rius iniecerit. Obſeruatum tamen Voſ- ſio eſt, ſemel Nenophontem Platonis in Hiſt. Gr. adroonvoνανονιις N Meminiſſe, eumque Xr locum Gellii fugiſſe ſolertiam. Elus . III. quoque apud Athenaeum & Laertium w. inimicitiae memoria extat: quam & ad d.772. B. Aeſchinem ſcripta Xenophontis epi-then. ſtola prodit, in qua Platonem conde-,4 b. doctrina, Pythagoreis ſeſe adiunxerit in Italia, & Aegyptiorum ſacerdoti- bus, quae argumenta eſſe putat men- tis, conſtantia, qua decet, Socrati non addictae. Qum Ariſtippo quoque Laert. Il, minus recte ei conueniſle ex ſcriptis ⁶5. eius liquet. Extant duo apud Laertium in Laert. II, ipſum epigrammata, prius ad eius 58. cum Cyro in Aſiam expeditionem per- tinet: Ee z Non 220 PART III CAP. VIIr & VIII Non tantum ad Perſas Cyrus Neno- phonta vocauit, Sed virtus etiam limina ad alta Iouis. Dumque eius virtute ſtetit res Hella- dos, 1pſits, Luam ſapiat clare bvcrates, ecce docet * . Alero exilium eius ſpectatur: S quanquom ingratis Renophon eie- Aus Athenis, Ob gratiam gratus Cyri minus tuis. Te tamen excepit fugitiuum grata Corinthus. In qua hoſpes vrbe noſti laetus vi- veré. CA P. VIII. Septem Laertius Lenophontas nume- II, 59. rat, primum, de quo egimus, ſecundum, Athenienſem, Nicoſtrati fratrem, The- Hiuim autorem, qui praeter alia quaedam Pelopidae & Epaminondae ſcripfit vi- tam. Tertium, Medicum, Coum. Quartum hiſtoriae Hannibalis ſcripto- rem. Quintum, qui librum ſcripſit de fabularum monſtris. Sextum, Parium ſtatuarium: Septimum, Poetam, Comi- cum antiquum. Tres alios Suidas ha- bet, Antiochenum vnum, alterum E- pheſium, Cypriotam tertium, hiſtori- Ccos omnes, vel potius mythographos, quorum prioriz opus ſunt Babylonica, alierius Epheſia, X libris comprehenſa: tertii Cypriaca, hiſtoria item Myrrhae, atque Adonidis. DE SCRIPTIS XENOPHONTIS. Dionyſ. QTtudioſe Nenophontem id egiſ- de vet. ſe, vt Herodotum imitaretur tum ſcript. Verbis tum ſententiis Dionyſius Hali- cenſur. p. carnaſſenſis autor eſt. Oratione 125 * vſus eſt leniore, iuxta Ciceronem, b & Epiſt. ad . . . Pemp p. Melle dulciore, & a forenf Arepitu re- 210. motigima. Eius item voce muſas quaſßi Cic. de ocutas ferri ait, vnde & Attica Muſa di- Or.Ihiqꝗ. ctus fuit,“ vel vt alii volunt apis Atti- b 1 . . 2 Id. O..: d Multa autem de eius dictione & e zator. c., e1 . r19. loquentia Ariſtides habet, Adrianenſis, *Laert. in peculiari tractatu, qui Hermogeni ad- a hS7. ſcribitur. Libros Nenophontis, quos Scipio il-Cie ad le Africanus aſſidue in manu habuiſſe Quin- dicitur, Cicero vero ſtudioſe, vt legan-tum Ie . tur, ſuadet, multas ad res perutiles, La- ertius X numerat, quos aliter alii or- dinant. Tituli eorum generaliores 16. funt iſti: Laert. II, Köos zaαοHονο h. e. Vita & diſeiplina 56. Ori, vt Ciceroni vocatur, libris VIIIL grcto e ſcripta, vt idem ait, non ad hiſtorine f- 29 dem, ſed ad eſzgiem iufti imperii, quam- ad Quin- uis pro vera hiſtoria Diodorus Siculus tum Fr. agnoſcere videatur. * Vnde & Auſonius . I. Ep. de ſe⸗ nect. c. Vit. Sophocl, * Stanleius diſtichon pofſterius vertebat hoc ſenſu: Res geſtae & ſeriptae, monimenta perennia, „ erte Socratis ex aequo bunc diſeipulum eſſe probant. malui tamen Graecis preſſius inhaerere, quae vir- tutem Xenophontis in exereitu Graecorum redu- cendo fapientiae Socraticae inſigne argumentum eſ- ſe ſignificant. **X WValde vereor, ne Stanleius, Voſſium oſcitan- ter inſpiciens, eoque ſeductus iniuriam Diodoro Sic. faciat. Certe Lib. XV, quem allegat Diodorus Diodor. Sic. nil aliud habet de ſcriptis Xenophontis, quam Sic. L. quod rαννιαν τεν eο ano finire di-XV. ſub cat Xenophontem, quo Epaminondas occubuit. fin. Qui locus manifeſte hiſtoriam Graecam reſpicit, Auſon. quae in annum illum deſinit. Fefellit Stanleium, Grat. quod proxime praecedentibus & ſequentibus Voſ- Act. ſius eos caſtigaret, qui Cyropaediam pro vera hiſto- ria habuere. Et ſane fatendum, alieno loco Dio- dori illa verba, & praeter rationem, poſita fuiſſe. Qua in re quaecunque ſit Voſſii eulpa, ea Diodoro nocere haut debuit. alt: Ep. I. c. 8. Athen, nn v 4 i 3 Laert. Il t 57 0 Mal. ad loſuae c. II. ⸗ 38.. Vſer. n Annal. ti ad ann. M. 3603, 1 P. 1321, A V te, gll de⸗ non U 44. k. 4 milL,V. quoe n. nn Pho H kfaci que laert Ih 1 I7. Athe opul Ne iue, ſtor ge, I, ( 24 bilin adeo Nis e Gona N 5A 1. V. . V. Pe nn Aö. . io. Cit 20 iſle ir. an- tum Il., 1. otes 16. Luert. II, dlnm E. n, Cic, in 5 Bruto c. lef. 2) Nümn-a in. lustun k in 8 l. l. Ep. li,, Diodor. dorus dic. L. ait, eum ad Ori exequendas virtutes votum potius quam biſtoriam commo- daſſe, Cum diceret, qualis eſſet, non qua- lis eſſe deberet. öos dvaſzacis h. e. Oyriminoris in A- lham adſcenſus, libris VII, quorum quisque peculiari gaudet praefatione, Laert. II, toti operi praemiſia nulla, vt Laertio Mad Obieruatum. Eius libri autorem eum loſuae c. haut eſſe Maſii eſt ſuſpicio, Themiſto- II. p. 38. geni tribuit Epiſcopus Armachanus, VKer. cum tamen Nenophonti tribuant Plu- unal. tarchus, Cicero, Dionyſius Halicarnaſ- M. 3603. ſaeus, Hermogenes, Laertius atque p. 131. alii. . EAXXviWτα, h. e. Hiſtoria Graeca, libris VII, filum hiſtoriae, vbi Thucydides texere deſierat, proſecuta. Idem ar- gumentum & Theopompus tractauit. Sed vltra XVIannos non procesſit, Xe- nophontis contra hiſtoria annorum XLIIX res geſtas complectitur. Ad. Fa- Ageſilaus, de quo opere Cicero, mil. L,V. quod Ageſilaus neque fictam imaginem Ep12, ſuam pailus ſit eſſe, vnum enim Neno- Phontis libellum in eo Rege laudando facile omnes imagines omnium, ſtatuas- que, ſuperaſſe. . Laert. II, De Republica Lacedaemoniorum & 57. Athenienſium, quae Xenophontis eſſe opuſcula in dubium vocauit Demetrius Magneſius. Socratis Apologia & memorabilia e- ius, quae forte eſt Philoſophorum hi- ſtoria, Suidae commendata. Ofſſic, II,., Oeconomicus, qui vltimum memora- 24. bilium Socratis librum abſoluit, quo adeo opere animum Cicero, dum iuue- nis eſſet, oblectabat, vt Latii ciuitate donauerit. Sympoſium, quod cum Olympiadis XXCIX anno IV inſtitutum eſie fin- Athen. gatur, errorem in eo chronologicum L. p. Commiſſum putabat Athenaeus, ipſe 210 PpE SCRIPTIS YENOPHONTIS 221 propterea doctiſſimo Caſaubono vapu-Qaſaub. lans. anim- Hiero porro, ſiue de regno liber- Deadu. ad adminiſtratione domeſtica: De equis: lne⸗ * . de re egueſtris de venatione: & denique epiſtolae. Praeter iſta, quae ad noſtram aeta- Valer. tem omnia peruenere, alia quaedam Max. Xenophon ſcripſiſſe videtur, citatum-VIII, 13. que Periplum eius a Valerio Maximo lin, . inuenimus: Extat denique de acgguiuo- 48. cis tractatus Renophontis nomine, ſed Annii ille foetus eſt, & figmentum, ab eo orbi litterato mala fide obtruſum. EPISTOLAE XENOPHON enoph. TIS. p. 1000. Ad Aeſohinem. EP. I. . Poſteaquam me conueniſſet Hermo- Ex Alla- genes, cum alia quaedam narrauit, tum tii Epi- me de te interrogante, quodnam phi-ſtolis So- loſophiae ſtudium ſequereris: idem, ctatic. p. reſpondit, quod Socrates. Ego vero, 27. : etiam cum Athenis ageres, propter hunc animum te admiratus ſum. Quem- admodum igitur admirari te cepi, ſic nunc quoque prae quouis alio philoſo- phiae ſtudioſo animi tui conſtantiam demiror. Maximum enim, vt mihi vi- detur, argumentum eſt virtutis tuae: quod is te ceperit homo, ſi modo vita Socratis hominis mortalisue dicenda. Ceterum Deos ſupra nos eſſe, cuiuis conſtat. Eos maiorem ob poteſtatem veneramur. Quales autem & qui ſint, nec inueniri facile poteſt, nec inquiri fas eſt. Quippe ſeruorum etiam non eſt, ſcire naturam aut facta dominorum ſuorum; vt quibus nihil praeterea ⸗ conueniat, quam inſeruire. Quod- que maximum eſt, quanto maiorem admirationemmerentur, qui res hu- manas tractant: tanto plus hoc iis af- fert oneris ac moleſtiae, qui gloriam in multis intempeſtiuis ac variis rebus adfectant. Ee 3 222 PARZ. M. CALP. VEIII. adfectant. Nam quando audiuit quis- quam, Oo Aeſchines, Socratem de rebus coeleſtibus diſſerentem, vel ad lineas ac figuras emendandae vitae gratia diſcen- das hortantem? Muſicam enim ſcimus ipſum intellexiſſe non vltra iudicium aurium. At ſemper aliquid egregii ſuis dicere non deſinebat, quid eſſet forti- tudo, quid iuſtitia, quid virtutes cete- rae. Vocabat autem haec bona huma- na, cetera vero vel homines adſequi non poſſe, vel fabulis eſſe cognata dice- bat, qualia ſupercilioſi ſapientiae pro- feſſores ridicula commemorarent. Ne- que vero verbis haec ita tradebat, vt factis eadem non praeſtaret. Verum ad te illa non ignorantem perſcribi, quae a Socrate geſta ſunt, quanquam ingra- tum futurum non ſit, tamen & proli- Xum fuerit, & alibi a nobis eſt praeſti- tum. Deſinant igitur* conuicti, vel ad idaccedant, quod probabile eſt, qui- bus Socrates non placuit: cum ei viuo ſapientiae teſtimonium Deus exhibue- rit, mortui vero interfectores expiatio- nem non inuenerint. Uli vero egre- gii viri, Aegypti & prodigioſae Pytha- gorae ſapientiae amore capti ſunt, quo- rum fuperuacaneum ſtudium incon- ſtantis erga Socratem animi eos arguit, quod & eorum in tyrannos amor, & Sicula facit ventris immoderati menſa, frugalitati victus antepoſita. Ad Critonem. EP. II. Stobaeus Sapientiſſime nobis a Socrate eſt in- ſerm. CI. culcatum, eos, qui liberis ſuis demultis facultatibus proſpiciunt, vt autem bo- niac egregii Luadant, negligunt, ſimile quid agere equos alentibus, qui ad belli- Cos vſus eos non inſtituant & multum pabuli interea exhibeant. Sic enim e- quos habituri ſunt pinguiores, ſedeo- rum, quae praeſtare oportebat, imperi- tos. Cum equi virtus & laus non in cor- poris mole, ſed audacia peritiaque bellici vſus poſita ſit: Eodem modo & illos peccare, qui filiis multos agros compa- rant, ipſosmet vero negligunt. Nam oraedia magni pretii exiſtimationem abcbunt, ipſi viles erunt: quum opor- teat e contrario cuſtodientem longe maioris quam rem poſſeſſam, eſſe digni- tatis ac pretii. Quamobrem ſi quis fili- vm ſuum magni pretii hominem effe- cerit, quamuis paucas opes ei relinquat, multa tamen largitus eſt. Animus e- nim facit, vt res vel amplae vel exiguae eſle videantur. Quippe animo bono, quicquid poſſidet, ſatis eſſe: rudis au- tem & recte non inſtitutus, etiam in maximis opibus indigere videtür. Tu vero non plura, quam neceſſitas poſtu- lat, das filiis/tuis; quae ſane, recta inſti- tutione vtentes, vt neceſſaria, ſic ſatis eſſe ſibi copioſa exiſtimant: imperitos vero, vtut praefenti quidem corporis moleſtia leuent, futuri tamen tempo- ris expectationem, metu plenam, non imminuent. Ad Sptiram. EP. III. Mihi vero mors ipſa nec turpe quid- Stobaeus dam, nec honeſtum eſſe videtur: ſed ſerm. tantum eſſe vitae terminus, non idem 892²-: omnium, inaequalitatem annorum fe- rens ex diſſimilitudine ipſius ortus, & pro ratione roboris aut infirmitatis. Nonnunquam tamen mortem accele- rare occaſio poteſt, ſiue ignominioſa, ſi- ve pulcra ac decora. Neque mortis Stobaeus cauſa lugere tantopere conuenit, cum rn. initium viae mortalium exi-8. i debere natiuitatem: finem vero * platonem intelligere videtur, qui multa Soeratis ſer liam & Aegyptum iter ſuſcepit. anlei. – onibus addidit: ipſe vero in Siciliam, Ita- mMmortom ſe⸗ ſun in! que gue bini an i. Allat.. piſt. crat. 18. * 3 alitet Allatins, le tur hue no iter⸗ teſti tiſſin Ai bete l, ſtra de⸗ eO- . mortem. Mortuus eſt, (quem luge- dar mus) vt moriendum eſt aliis, quantum eliei voluerint, repugnent. Praeclare vero ji mori hominis eſt obſequentis, & vere nbr. eruditi. Beatus eſt igitur Gryllus, & Nn quicunque non longiſſimam, ſed cum Ren virtute coniunctam vitam eligit: etſi Mð hreuc tempus aetatis Deus ei conceſſle- rit. e Ad Lamproclem. EP. IV. . Primum Socratis admirabilem do- A. ctrinam adprobare debes, qui diuitias ut ex vſu metiri iubebat. Non enim im- Ali, menſas poſſeſſiones diuitias vocabat: e. ſed tantum, quantumrequiritur ad v- lgle ſum decentem. Monebat autem, ne no, in his iudicio falleremur. IIlos enim, sa. quos diximus, reuera diuites: reli- n quos, pauperes adpellabat: & incura- In bili paupertate laborare dicebat, quod oſtu animi eſſet indigentia, non poſſeſſio- inſti⸗ nis. Iis EPISI. V. itos Allat. E- Qui elogia filii mei Grylli ſcripſere,* oris Piſt. So-quod eorum muneris erat egere: & o⸗ erar 18. vos benefacitis, qui de iis, quae Socrati non Allatius. elenere, litteris certiorem reddidiſtis. Operae pretium ſiquidem eſt, & ipſos viros probos fieri, & admirari eum, quod caſte, pie ac iuſte vitam transege- uicl Sobaenn rit: fortunam vero incuſare, & vitu- ſeld lrm. perare eos, qui in eum mala machinati iden )- ſunt: breui enim poenas dabunt. La- mfe- cedaemonii ipſi rei atrocitate indignan- U, & tur: rumor quippe triſtis, ac ſiniſter hucusque perlatus eſt: populumque atis noſtrum maledictis inceſſunt, quod iterum plene inſaniat: quando Pythiae teſtimonio ſapientiſſimum, & pruden- tiſſimum iudicatum, aliorum calumniis animum induxerint, vt perderent. Si quis ex Socratis familiaribus opus ha- bet eorum, quae miſimus, indicate mi- hi, pollicemur namque operam no- ſtram, cum hoc bonum ſit & neceſſa- DE &CRIP TIS XENOPHONTTS 223 rium. Recte facitis, qui apud vos Ae- ſchinem, vt mihi ſcribitis, ſeruatis. Mi- hi animus eſt litteris mandare viri illius geſta, dictaue, quae optima pro eo in praeſens, & in futurum etiam tempus, non apud iudices Athenienſes, ſed in omnium oculis, qui virtutem hominis conſiderauerint, defenſio erit: affirmo- que communi conſuetudini, &, vt ille alebat, Ipſi veritati inſigniter iniuriam nos facturos, niſi lubentes ſcriptionis id genus aggrediamur. Iam mihi Pla- tonis etiam non diſſimilis commenta- rius, in quo nomen erat Socratis, col- loquiumque non ingratum cum qui- busdam, in manus venit. Nos tamen dicimus, nihil eorum audiiſſe, neque poſſe ſimilia edere; Neque enim ſumus poetae, ſicut ille: licet ipſe omnino ſe poeſin affectare neget: nam ipſe cum bellulis hiſce delitias agens, negat ali- quod ſuum extare poema, ſed Socratis ea eſle iuuenis, adhuc & pulchri dicit. Valete mihi viri longe chariſſimi. X EPIST. VI. TFeſtum Dianae, cui nos aram, tem- Epiſt. So- plumque in Laconica extruximus, ce-Tat.21. lebrantes, litteris ad vos datis fignifica- vimus, vt huc accederetis, optimum ſi vniuerſi; quando id fieri nequit, ex vobis nonnullos ſacrificii conſortes fu- turos vt mitteretis: quod eſlet nobis pergratum. Hic ſane Ariſtippus fuit, eoque prior Phoedo, qui natura loci, aedificiorum ſtructura, & praecipue plantis, quas ego hiſce meis manibus plantaui, ſummopere deleétati ſfunt. Locus venationi quoque idoneus eſt, adeo, vt facultas ſit, quandocunque li- buerit, venatibus incumbendi, vt ro- buſte ac ſtrenue, quod amat ipſa Dea, animum feſtorum ſolemnitate rela- Xxemus. Ei gratias referamus quae me a barbari Regis manibus, malisque Circa 224 circa Pontum, ac Thraciam, multo il- lis atrocioribus, cum iam a tanto ter- rarum hoſtilium tractu ad portum ſa- lutis appuliſſe videbamur, ſeruauit in- columem. Si non veneritis, erat ni- hilominus neceſſarium hiſce vos ad- pellaſſe. Facta, diéctaue Socratis di- gna mihi viſa, quae memoria conſer- varentur, ſtylo ea conſignaui: ea perfe- Sta, abſolutaue ad vos transmittam. Ariſtippo & Phaedoni minime inepta ea viſa fuere. Nomine meo ſaluere jubetote Simona Coriarium, nduc plaudite, quod adhuc Socraticis ſer- monibus ancillatus addicitur, neque paupertatem, neque artem cauſatur, quae eum a philoſophandi ratione de- terreat, vt aliorum plerique faciunt, qui a Sermonum, & quae eos conſe- quntur, ſcientia, admirationeque ab- horrent: EPIST. VII. . Adi nos, caput amabile. Iam enim fanum Dianae ereximus, forma adeo venuſta, & pulchra, vt nihil ſupra. Locum plantis conſeuimus, & iam ſuo jure ſacer eſt: quae nobis reliqua ſunt, victum fubminiſtrabunt. Namque, Vt Socrates dicebat, ſi illa nobis non ſa- tis fuerint, nos erimus illis ſatis. Scri- pſi Gryllo filio meo, tuoque familiari, Vt tibi, ſi quid opus eſt, exhibeat. Scripſi vero Gryllo, quod in eumate- nera aetate animo fueris propenſo, eiusque te amore teneri teſtatus ſis Vale. EPIST. VIII. Iea or (Tolerantiam tuam iam pridemnoui, giunleio Maximeque admiratus ſum. Nam- extat in. que & diuitiis, & gloria maior omni, ter Socra. vitam agis, & hac tuae vitae ratione tic. Alla-Afhenis adhuc Socratis veluti ſimula: ep. 45. crum aliquod es ſuperſtes. Nos item PARNTY. MW. CAP. VUII. Thebis iuuenibus iuuandis, quos a So- crate ſermones accepimus communi- cantes, operam nauamus. Quod no- bis atque familiaribus pergratum eſt.] Xanthippae. EPIST. IX. Euphroni Megarenſi choenicas ſex, drachmas octo, & nouam exomidem dedi, vt hyberno tempore tibi vitae neceſſaria non deſint. Haec itaque accipias, ſcitoque Euclidem, & Ter- pſionem optimos eſſe, probosque vi- ros, & tibi, & Socrati amore coniun- ctiſſimos. Filiis vero, ſi ad nos com- meare voluerint, ne impedimento ſis, neque longum enim, neque incommo- dum eſt iter. Multis praeterea lacry- mis, o optimum caput, quarum nul- lus vſus, ſed quae nocumento eſſe pot- erunt, finis ſit. Memento Socratis dictoram, illius moribus atque ſermo- nibus, ſac ſis tete accommoda: triſtitia a aliter & tibi & filiis quam maxime aegre fa-Allſat. ecies. Hoôs ſiquidem veluti pullos So-* Cauſa Ccratis non ſolum alere, ſed etiam illis patet ex totis viribus per longum tempus nos Xenoph. conſeruare debemus: ne ſi, aut tu, aut & Laer- . . . tio, qui ego, aut alius quispiam, cui Socrate eum tan- extinéto Socratis filiorum cura incum- quam bit, vita exceſſerit, pueris adiutore, eo- mollem que, qui alimenta ſine dubio ſubmini- ar. ſtret, ſpoliatis, iniuria ac damnum fiat. nophon Ego vt ipſis me ſeruem, curo, quod non facis tu, ni tibi bene vt ſit effi- vocat, in cias. Moeror vero ex his eſſe videtur, Apol. So- quae vitae aduerſantur, cum & viuen-cratis,re- tes ab eo afficiantur incommodis. A- Pus ihti, pollodorus, cognomine mollis, & Dio praeter- te commendant, quod nihil a quo- quam af- quam accipias: quin imo dicas te di-fectu in Optime factum. Socratern vitiis abundare. Donec enim mihi, ac amicis reliquis gaec ap- facultas dabitur, nullo alieno ſubſidio pellatio indigebis. Bono itaque eſto animo, Leonem Xanthippe, neque ex Socraticis bonis Allatium „ Aſoôlicitum aliquid tenuit. Ppict. Socrat, he 22, fi. lel o 4s, ſtu ſio g Ve⸗ do i luert, Il, . 60. b. M er ſ rmi Latrt ldo 34. ( Senec deg Benet, hie . § 4 d c. re Laert, U 62. 8480. d n⸗ mett ſer, midem i vitae itque Ter- e vi⸗ Onlun⸗ 8co⸗ ntoſs, DmI heery. n mul. lepot⸗ ocratis ſermo⸗ triſtitia aalter ge ſa-Alſat. 0560- Cauſa ülis datet er WS nOsewh, Atei gui 90Cdte eum tan- incunm nan reeo⸗ mollem ann geſcti Pinuun buat, Te⸗ Imn fit ogteon . uo ſi effi rocit in iderun 4oldo. an. Clatiste · uen ai , omnibus XDio praeter⸗ 1 uo⸗ quam 4t⸗ . 1. fectu in 4 Sockatenn ctam. Valde Alillisee ⸗ Abidio pelai⸗ mo, eonem nln Alnin bons fanmm Aiqricl euir, & Laet- Laert. II, Laert. II, borum fuit patientiſſimus. Is cum So- DE SCRIPTTS YENOPHONTISZ aliquid dimittas, memor quantus ille vir fuerit, quem qualis vixerit, non vt mortem oppetierit, attente conſidera. Quamuis & illa, recte eam conſideran- tibus praeclariſſima non videri non posſit, Vale. . Coebeti & Smmiae. EP. X. Sermone hominum tritum eſt, pau- pere nihil opulentius eſſe. Nam, vt video, per vos amicos, qui mei curam geritis, cum non multa habeam, multa poſſidere deprehendor: recteque agi- tis, quotiescunque ipſe ſcripſerim, po- ſtulata ſubminiſtrantes. Commenta- riorum nullum mihi ſupererat tale, quod aliorum oculos, me abſente, non vereretur, vt præſentibus vobis intra domus limites, vbi iacebat Euclides, libens volensque ſum faſſus. Sat mi- Epiſt. Socrat, 22. 225 hi notum eſt, amici, ſemel elapſam, ac muhtorum manibus abiectam icriptio- nem nunquam poſſe recuperari. Pla- tonis, etiam abſentis, magna eſt ob ſcripta autoritas, quare iam & Italis, & Siculis omnibus ſui admirationem mo- vit. Nos vero vix nobis ipſi perſuade- mus, ea tanti eſſe, vt ſtudio aliquo digna habeantur. Neque ſolum id mihi cu- rae eſt, ne de opinione ſapientiae quam mihi comparaui, aliquid perdam: ſed de Socrate potiſſimum ſollicitus ſum, ne illius virtus, ſi ipſe ſcripto parum dextre defungar, mea culpa periculum ſubeat. Idemque eſſe exiſtimo calumniis aliquem onerare, & indigna virtute illi- Vs, de quo ſcribimus, conſcribere. Hic itaque timor nos occupat, Cebes & Sim- mia, niſi aliter de his iterum vobis vi- ſum fuerit. Valete. . AESCHINES. CA P. ESCHINES Charini, lucanica- 606. rum fartoris, filius, ſiue Lyſaniae 4 Ma- potius, Athenienſis, ex Sphettia tribu, Iifides Platoni, atque aliis, a pueris la- 34. cratem ſequi conſtituiſſet, pauper ſum, Senec de dixit ei, neque munus, quod tibi offeram, Benef: I, habeo, me ipſim tamen trado totum. Cui ³. Socrates, nonne vero animaduertis, ait, quantum mihi munus obtuleris? Aſſide- bat autem ipſi omnium diſcipulorum diligentiſſimus, neque vnquam a late- re elus diſcedebat, vnde Socrates ſoli ſe inpretio eſſe lucanicarum fartoris ſilio dixit. Nec Plato tamen eum, nec A- riſtippus amauit. Eum Socrati, vt ex carcere fuga ſe proriperet, ſuaſiſſe, Ido- meneus autor eſt, id quod Critoni ta- aer. II, men a Platone tribuitur. Pauperrimus S I. VITA AESCHINIS. autem cum eſſet, vt dialogorum ſuorum acciperet quosdam, Socrates praecepit, eisque lucrum faceret: quam rem ſu- ſpicione aſſecutus Ariſtippus, cum eos Megaris perlegiſſet, vnde vero haec ti- bi, inquit, plagiarie? Cumque alio plutarch. tempore Ariſtippus, ira aduerſus eum de cohib. accenſus, interrogaretur ab aliquo, vbi iĩta p. nunc veſtra illa, Ariſtippe, amicitia?42. dormire illam, reſpondit, ſod ſe in eo eſ- ſe, vt ſiſeitetillam, Aeſchineque obla- to, itane, dixit, prorſus ego tibi perditi ingenit & inſanabilis eſſe vidéor, vi aſtigatione etiam indignum me habe- as? Cui Aeſchines, nihil, ait, mirum eſt, ſi in aliis rebus omnibus ingenio ſü- perior, heic quoquée prior, quid facto o- pus eſſet ſenſeſti. Pauperie adactus in Siciliam ad Dionyſium tyrannum F conceſſit, D. 4t9 conceſſit, eo, quo Plato & Ariſtippus Paert l. ibi degebant, tempore. Plato itaque, vit. Ap-Cuius parum firma tum quidem apud pollon. I. tyrannum gratia, eius conſolidandae c. 35. OcCcCaſionemi captabat, dum Aeſchinem * e ad eum deduceret. Nempe, colloquen- plutazch. icum tyranno copia vt ſibi fieret, pe- de adul. Tit. Eaque impetrata, quod putaret & amic. tyrannus, Platonem fuam cauſam ver- diſcr. p. bis acturum, in iſtam Plato eſt locutus 67. ſententiam. & guem ſentires, Dionyik, hoſtili animo in sbzcliam uppuliſſe, occa- ſeone tantum patrundi animo propoſite deſtitutum, eum ne qualſo patereris im- pune id ferentem inde ſoluere? Neuti- quam vero, reſpondit Dionyſius, ini- micorlum enim non facta modo, ſod & con- Elia poenam merentun. Tum Plato: guis vero beneuolentia aduerſiun te adductus huc ſe contuliſſet, cuperetezue vero ei perficiendorum animo deſtinat rum nullam ei occaſtonem prabberes, ummne a te deſpici atque praeteriri ge- quum cenſeres? Quibus dictis, cum in- terrogaret Dionyſius, ille quis eſet! Aeſohines eſt, reſpondit Plato, moribus E quisguam Socraticorum alius optimie, aptausagite ad eov verbis aſtigandos, qiibuscum verſatur; qii longum mare emenſis, vt tecum de rebus ad fäpien- tiam pertinentibus ſermones onferret, negligitur tamen. Quae ita permo- verunt Dionyſium, vt ſtatim in ample- Xus Platonis prorueret, candorem ho- minis, magnumque animum, admira- tus, & Aefchinis honeſte atque ma- Laert. II, Zhifice rationem haberet. Haec Plu- 61. tarchus. Contra Laertius Aeſchinem in Siciliam delatum, deſpectum Plato- ni, commendatum ab Ariſtippo fuiſſe CA P. SCRIPTA EIVSDEM. Cripſit Dialogos, orationes, epiſto- magnam temperantiae, humanitatis, las. Dialogis, vt Athenaeus autor eſt, integritatis laudem eſt Athen. L. XIII. p. 611I. 26 PART III. 6AP. I. & II. ait, cum quo Socraticorum etiam epi- ſtolae faciunt. Cum Dionyſio autem dialogos quosdam Aeſchines communi= cauit, quos liberaliter ille eſt remunera- tus, vixitque cum eo Aeſchines, donec tyrannide depulſo Dion fuccederet. Quo facto Athenas reuerſus eſt Aeſchi- nes, vbi, cum philoſophiam publice non auderet docere, quod maxima eſ- Lert. lc. ſet Platonis fama atque Ariſtippi, pri- 8 62. vatim mercede accepta docebat, poſtre- Reſſi . mo foro ſe applicabat, cauſisque dicen- nis vita. dis, in quo genere ſummam eius facul-Laert. II, tatem fuiſſe Timon teſtatur. Scripſit 63. aduerſus eum orationem Lyſias, quae inſcribitur zο οννσονιd4 t,riααρ vel, Vt ha- bet Athenaeus, zooo ATun, r0*Yaneiſt- Atheu. οονν in dua varia eum adſpergit L.xXIII. . labe, exigua certe probabilitate. Nem- oII. pe eum, vt taceam defenſionis cauſae ihiuſtae, & mutui accepti, quod reſti- tuere nollet, dicam, vnguenta vendere voluiſſe, contra quam leges Solonis iu- beant, Socratisque praecepta, ait, & in propriam vxoremliberosque fuiſſe in- Iurium: vide ipſum Athenageum. In- tima familiaritate er Ariftoteles con-Laert. lc. iunctus fuit, cognomine a ο Octo autem Aezſchines Laertius numerat; primisn hunc ipſum Aeſchinem, phi- loſophum. Secundum, qui Rhetorica ſeripfit. Oratorem tertium: Demo- ſthenis aeq ualem. Quertum Arcadem, Iſocratis diſcipulum. Quintum Mi- tylenaeum, cognomine Rhetoromaſti- gem. Sextaum Neapolitanum, philo- ſophum Academicum, Melanthi Rho- dii diſcipulum. Septimum Mileſium, Ciceroni familiarem, qui politica ſcri- pſit. Odtauum ſtatuarium. II. conſecutus. Menedemus 7 luer I. Me 60. 105 dome- Ae neum 2 a)ud Ardl then. L. C AllI. pitin 611. e 6 2 Athentl I. V. tk 220. II b citatus Polluci VII, 25.2 Athen. . Arf. Harpoc& ſo⸗ † — E 1 *Athen. . l. c. 2d quem Vid. Ca. lo en Laert. Il, Menedemus eum accuſat, quod mul- Aen 60. tos ſibi arrogauerit Socratis Dialogos, hunk⸗ 4 de I- acceptos a Nanthippe. Ipſius tamen neum Aeſchinis eſle credit Panaetius. Eſſe olec apud A-alltem Dialogos Aeſchinis, qui Socrati- ſket. then. L. cum exprimant ingenium VII, Laer- aſohj. . . . 5 . ch AXlIII. p, tius docet. Miltiadem primum, ſtylo I. exaratum magis exili. Secundum 3 Erelle Calliam, in quo, quod Calliae & paren- R B a Athen. tim eius diſſenſiones perſequatur, A Ole⸗ eſeh.. L. V. p. thenaei reprehenſionem incurrit, nec 220. non eo, quod Anaxagoram atque Pro- b citatus dicum derideat, occaſione ex diſcipulis Polluci eorum Theramene, Philoxeno, & Ari- VII, 25.2 . . C, c Athen. Phrade arrepta. Tertius Rhinon eſt, & l1. c. Aſpaſta quartus, Athenaeo allegatus, dHarpoc, & Harpocrationi. Quintus Alcibia- A NNWuςαο.K dAo& Athenaeo itidem allegatus. Axio- hi nis pita. Rnncl Hacill-baen, I, Nemm- 6. l. c. Chits ſextus, in quo, vt Athenaeus ait, lae Alcibiadem, tanquam vinoſum per- eſti. ſtrinxit & muúlieroſum. Cuius rei dere cum nullum veſtigium in Aviocho, qui 8 iu⸗ hodienum inter ſpurios Platonis Dia- in logos extat, inueniatur, argumento id in- eſt, eum Aeſchinis non eſſe, quod Voſ- I- ſio viſum fuerat. VItimus Telauges (Oh-Laettle, eſt, in quo vitia illius hominis ſalſe de- 0o ridentur: vt a Demetrio Phaleraeo & *Athen. Athenaeo habemus. nerat; ſphi. d aue m, Sebtem alii Aeſchinis nomine Dialo- Pri vid. Ca-lOgi cCircumferebantur, quos Aα mo- ſaub. c. nominahant, nimium remiſſi, nec So- Een, XX. . Lratis vim & copiam Praeferentes, M. I1,60. quamobrem eiuseſſe, Piſiſtratus nega- “ bat, Athenienſis, maximamque partem “ a Paſiphonte Eretrienſi ſcriptos, atque Rlo⸗ Aelſchinis inſertos libris, affirmat Per- on ſeus. PHorum iuxta Suidam nomina “ ſunt: Phaedon, Polyaenus, Dracon, 1- rixtas, qui forte idem eſt cum eo, quem de virtute tenemus, Eraſcſtratus, l- Laert. II, Facultatem eius in dicendo ſummam ui 63. orationes produnt. Cuius rei confir- atIs, Uts. mandae cauſa ad orationem, qua Phaea- DE &RIP TTS AESCHIINIV 227 cis, magiſtri militum, patrem defendit, Laertius prouocat, ceterasque, in qui- us Leontinum Gorgiam maxime fuit imitatus. Epiſtolae eius ad Dionyſium Tyran- num mentionem Laertius fecit, ſua aetate ſuperſtitis, alia eius nomine in Socraticorum epiſtolis apparet, cuius iſte eſt ſenſus. P AESCHINIS EPISTOILA. Quamprimum Syracuſas delatus ſum, in foro Ariſtippus mihi occurrit, qui me, manu prehenſum, ad Dionyſium ſta- tim abduxit, cui Ariſtippus, & gquis, Dionyſi, huc aduentaret, vt ſtultitigm menti tuge inſtillaret, eum nocere tibi um maxime cupere annon exiſtimes? Cumque annueret Dionyſius, quid vero ei, Ariſtippus perrexit, facturus eſſes? Maximo, reſpondit Dionyſius, um malo afficerem. Verum, inquie- bat Ariſtippus, ſe quis adeſſet in ſapien- iae ſtudtis te adiuturus; ille nonne Prodeſßſe tibi vell cenſendus ſit? Idque etiam concedente Dionyſio: En tibi igitu, aiebat, Aezſèhinem, ex Spcratis diſeipulis, qui huc venit, vt ſapientiae Praeceptis animum tuum imhueret, pro- deſſe tebi Cupit, in eum igitur heneficia onfer, guge talibus deberi aonoſiis. Tum ego interpellato eo, multum, in- quam, o Dionzſ, amoris teſtatus iſta commendatione Ariſtippus, ſapientiaé vero tantum bocſdemus, quantum nosab Smniuriisin, vos, Ousm, guibis conuerſäamur, abſtineat. Qua delec7tatus oratione Dionyſius Ariſtippum laudauit, eaque ſe praeſtiturum, quae mihi deberi a- gnouiſlet, pollicitus eſt. Poſthaec Al- cibiodem meum recitari audiuit, eoque, Vt videbatur, delectatus, vt, ſi alii no- bis eflent eiusmodi Dialogi, ad ſe illos mitteremus, praecepit;: quod nos Ff 2 facturos Aliam de Thargelia a- Eb. ad pud Philoſtratum allegatam habemus. ul, Aug. crat. — Ep. So- 228 PART. III CAP. I facturos etiam recepimus, propterea- que propediem ad vos redituros nos eſſe confidimus. Recitanti mihi Pla- to adſtabat, id enim dicere fere omiſe- ram, atque cum Dionyſio quaedam mei cauſa voce ſubmiſſa loquebatur, Ariſtippum reueritus. Vbi enim a Dionyſio diſceſſiſſet, narrauit mihi, nunquam libere praeſente homine iſto, Ariſtippum autem nominabat, ſeſe lo- qui ſolere; quid vero de te, inquiebat, dixerim ad Dionyfium, ipſe teſtabitur. Subſecuta die in horto confirmabat Dionyſius, vt de me Plato locutus eſ- ſet, variis iocis additis, neque enim alio nomine ſermones illos poſſim appella- re. Ego vero Ariſtippum pariter ac Platonem monui, vt aemulandi finem facerent, famaeque, quam apud multos indepti eſſent, parcerent. Tum enim ridendos nos hominibus maxime expo- nimus, vbi actiones vitae profesſioni minus reſponderint. 2— CRITO. Laert. II RITOAthenienſis fuit, Socratis 121. ..: Suid. diſcipulus, quem eo proſecu- tus affectu eſt, vt nunquam ne- ceſſariis carere ſit paſſus, qua quidem de replura in Socratis vita relata habes. Xenoph. Puic, cum multum negotii faceſſe- mem. L. rent, litibusque obruerent, quos mini- 1I.7S9 me omnium offendiſſet, eius quippe ingenio ab altercandi ſtudio alieniſſi- mo abuſi; quod ſequens, iure potius cedebat ſuo, quam vt foro illud com- mitteret; a Socrate conſilium acce- pit, vt ſimilis cum aduerſariis ingenii hominem turbulentum, atque irrequi- etum, ſibi adiungeret, cuius ope reliquo- rum iniurias depelleret. Cuius audi- ens dictis Crito, Archidamum elegit, juris conſultiſſimum, ſed pauperem, qui donis eius atque liberalitate deuin- ctus, acerrime omnes inſectabatur, qui vel ipſi, vel familiaribus ipſius vlla re aegre facerent. Scripſit autem Crito Dialogos XVII, l. c. vno volumine comprehenſos, quos ita Laertius recenſet; Non ex diſeiplinis conſtare probitatem. Quid ſet abunda- re. Quid idoneum, ſaue ciuilis. De honeſto. De maleficio. De felici- tate. De lege. De diuino. De arti- bus. De re venereg. De ſapientia. Protagoras, ſiue ciuilis. De litteris. De Poetica. De honeſto. De diſeipli- na. De ſcientia, ſiue quid ſit ſetre. Praeterea & pro crate Apologiam con- cinnauit. Filios habuit IV. Critobulam, Her- Iid. I. c, mogenem, Epigenem, & Cteſeppum, o- mnes Socratis auditores, de quibus jam diximus. 4 TTres alios eo nomine Suidas nume- rat, quorum vnus Getica ſcripſit, ſe- cundus Pieria Macedoniae vrbe eſt or- tus. Tertius Naxo, Hiſtorici am- bo. §5 I M. IMON Athenienſis fuit, coriarius. Is quoties ad eius officinam Socrates ventilaret, atque diſſereret, omnia, Laert. II, quae poterat, notabat, vnde ατσια dicti Dialogi eius. Eos XXXIIIedidit, vno volumine omnes. De Piis. a⸗ ono fotioj . I ſerme Peric mmür — Laert. II. 174. den. un i 6 t extat, Plteri — Apntn nnint mabet tus el. ndlio ppele⸗ ter ae finem hultos Lenim epo- Slon WII, le. 108 1td ilini undo- De falii- e arti- m. rit. ℳ Cidit, De ene Suid. CGTAVCO. STMMTAS CEDES Quid ſat honeſtum. De virtute, quod do- De fortitudine ſiue Delege. De populari- De Poegſt. De bo- De philo- bono. De boneſto. De iuſto duo. ceri non pocſet. virilitate tres. tate. De honoré. na valetudine. De amore. ſophia. De ſcientia. De mißica. . Quid ſit pulchrum. De diſeiptina. De diſzrendo. Deiudicio. De eo quod eſt. De numero. De diligentia. De operando. De auaro. Deiactantia. De honeſto. Et quos alii recenſent: De conſulendo. De rationt ſiue aptitudine. De maleficen- tia. Fertur hic primus inter Socraticos, ſermones Socratis recitaſſe. Eum cum Pericles, ad ſe vt veniret, inuitaſſet, o- mnium rerum copiam pollicitus, /e qui- 2²9⁰ dem libertatem in dicendo vendere nolle reſpondit. Eſt inter Socraticorum, epi- ſtolas eius nomine inſignita iſta, qua A- riſtippi litteris reſpondet. *„Noſtram te apud Dionyſium do- forte „QArinam audio deridere.“ Coriarium rα— ne eſſe fateor, atque illam artem exer- & *Ceo in dedecusbß hominum maleferia-Potius *torum, qui cum Socratem ſe imitari an⸗ *Profiteantur, perditam vitam agunt. e „Quantum adliberos tuos, iis inſtitu- . „endis Antiſthenes operam dabit, ad &αα quem ſcriptis litteris meos mores ma- Allatius le perſtrinxiſti. Verum de iſta vrbani- ,ſhra- ctate ſatis. Mei te eſſe memorem velim, ⅝οnn „& ſiccae vitae, plurimum enim haec fuerat *ſapientibus proſunt. interbre- tatus. Laert. II. 174. LAVCO, Athenienſis, nouem iti- dem volumine vno complexus Dialogos eſt: Phidylum. Euripi- dem. Amyntichum. Euthiam. Loßethe- phemum. Menexenum. XXXIVVfalſo ei tributi. dem. Ariſtophanem. Ephalum. Anaxi- Alii extitere SIMMIAS. IMMIAS Thebanus fuit, qui Dialo- gos XXIII vno volumine abſoluit. De ſapienti. Deratiocinatione. De muſica. De carminibus. De fortitudine. De philoſophia. De veritate. De Litteris. De dodrina. De arte. De regimine. De Id. ibid. decoro. Quid eligendum, quidue fugien- dum ſit. De amico. De ſoeientia. De a- nima. De bene viuendo. Deposſebili. De pecuniis. De vita. Quid Lthoneſtum, De diligentia. De amore. D CEBES. EBES Thebanus, Philoſophus, So- cratis auditor, Dialogos ſcripſit tres. Tabulam, quae hodienum extat,* Sptimam. Phrynichum. Scri- pſit etiam hiſtoriam inferorum, & alia. Id. II, 125 Atque illi philoſophi fuerunt, qui ma- giſtri ſui ſcholam in ſectas haut diſtraxe- re: quare maiore iure Socraticos eos ap- pelles, quamuis reliqui etiam eum ſibi titulum arrogent. * At Critici, Peripatetici & Plato eo Dialogo allegantur, iuniores Cebete. Ea igitur ab aliena manu infertur, viri eruditi ſuſpicantur, nam frag- 2 mentum Tabulae, quod in extrema parte Timaei habet Chalcidius, in ea, quam hodie tenemus, inue- nitur. Adde Petitum Miſcell. IV, 4. 6 Olympiades XXXVII 2 3 44— XRXVIII CHRONOLOGIA PHIL Ob- Archontes. — — —,— — M‧--— Damaſias I. Halic, Dracon Tatian. Clem Suid. Haeniochides Hal. Ariſtocles Marm. Naſcitur Thales Laert. Circa hoc tempus, natus Solon, vt ab anno, quo obiit, re- tro numerando colligitur. Phryno victor Pancratio in Olympicis Euſeb. Idem, vt ve- roſimile cum eo, cum quo Pittacus luctatus eſt. Periander Corinthi regnare coepit. Draco leges Athenis condit. Res Arionis Euſeb. Pittacus floret Laert. des Laert. XLV Initium regni Alyattae in Lydia, naſcitur Anaximan- VSVS AD ARISTOZ 8 ◻ — Critias I. Marm. — dbiit te⸗ △☚ ° 5 ,Re Epimenides Athenienſium luſtrat ciuitatem Laert. Naſcitur Epi- Philombrotus. Plat. Sol. menides. Suid. . Solon Laert. Solon fuit Archon, legesque condit. Dropides Phil. in Critia. Eucrates. Laert. Anacharſis Athenas venit viſum Selonem Laert. Simon. Marm. 5 2 5 — Philippus. Clem, Periander moritur anno regni XL Ariſt, Polit. V. Laert. πſ £ — — Aera Philoſ. . – Damaſias. Marm. Sapientis nomen Thaleti datum, ceterisque VI Sapienti= bus Laert. Circa hoc tempus tragoedias agere Theſpis coepit. Anaximander Zodiaci obliquitatem inuenit, Plin. — 1 Archeſtratides Hal. 4. △W☚- £ d . „ S 3α . α — S Pittacus moritur. Laert. G S ESSα mniman⸗ Ariſtomenes Laert. — r — 0α O.1 O Pythagoras Thaletem viſitat, vt colligitur ex lamblichos, Comias Plut. Sol. LV 2 . — △ — 1L + — +☚ = — — +☚α H α II CHRONOLOGIA PHIILOZ Hegeſiſtratus. Plu. 23 24 25 . 26 Euthydemus. Laertt, 27 Chilon Ephorus Laert. 28 Anaximenes floret Euſeb 29 30 31 32 33 34 Erxiclides. Pauſ. 35 Thales moritur Laert. 37 38 39 40⁰ 41 42 Cyrus Sardes expugnat, Croeſum capit. 43 44 45 56 — 47 2 6. 48 Heraclides, Hal. 4. 2 — 51 . 52 53 55 Piſſtratus moritur, anno regni XVII Ariſt. Pol. V. 56 57 38 59 60 61 1. 63 Darius regnare ineipit, LXVI — ☛ — E + —☚ — „ S VSOVE AD AkISTOT 67 68 69 — 71 72 73 TXVIII Lyſagoras. Marm. 2 55 3 TXYISE Aceſtorides. II. Hal. 5. S5. 3 DU 80 3 ⸗ Ir 82 –— Myrus. Hal. 5. Anaxagoras naſcitur. Colligitur ex Laert. S. Pythagoras moritur, Hipparchus Hal. 6. Pythocritus, Marm. △☚ °2 Diognetus. Hal. 6. Pugna Marathonia. Hybrilides Hal. 7. Pauſ. Phaenippus. Plut. Ariſt, = = 3 4 XIII — £ Anchiſes. Hal. 8. 1 Ariſtides. Marm. Darius moritur, ſuccedit Xerxes. Philocrates. Marm. Leoſtratus. Hal. 8. — Nicodemus. Hal, 8. + ☚ ☚ ° d 7 α☚ — Calliades, Martin, Xerxes Hellespontum traiicit. Pugna Salaminia;, Xanthippus. Marm. Anaxagoras Athenas venit. Timoſthenes. Marm. Adimantus. Marm. Phaedon. Diod. Sic. Dromoclides. -= - Aceſtorides, Menon. 234 LXXVII 2 3 LXXVIII 2 „△ £ 2 2 α * ° ⏑ ν α ☚ — R. — –☚ ☛☚ d d S — LXXXIII LXXXVI CIR ONOLOGIA PHILOS. Chares Praxiergus Demotion Apſephion Theagenides Lyſiſtratus Lyſanias Lyſitheus Archidemides Tlepolemus Conon Euippus Phraſiclides Philocles Bion Mneſithides Callias I. Soſiſtratus Ariſton Lyſicrates Chaerephanes Hal. Antidotus Euthydemus Pedieus Philiſcus. Hal. Timarchides Callimachus Lyſimachides Praxiteles Lyſanias Diphilus Timocles Myrichides Glaucides Theodorus Buthymenes Nauſimachus Antilochides Chares Apſeudes. Ptol. 126 111 112 113 114. 115 116 117 118 1179 120 121 122 — 123 124 125 127 128 129 130 131 132 133 135 136 137 39 141 143 144 145 1460. 147 148 149 150 140⁰0 142 Socrates naitur . . Lapis coelo ad Aegos Potamos delabitur, praedicente id Anaxagora Circa hoc tempus Xenophon naſcitur. Anaxagoras poſtquam XXX annis Philoſophiam docuiſſet Athenis, damnatus iudicio & exilio mulctatus fuit, vt eex Laert. eolligitur. ſ LXXXVII baelentt il pkiam dociſſet katus kuit, ſier — LXXNVII — 3 — LXXXVNI 2 3 —4 — LXXXIX +☚ α H 1.α + ο d ◻ . +☚ 5 . „ . 4 △ ° ☛ 29 — ☛☚ +☚ QνÆ☛ α. H 3 Pythodorus. Thuc. Euthydemus Athen. 5§. Apollodorus. Athen. 5. Epaminondas Dieotimus Euclides Euthydemus Stratocles Iſarchus Amynias Alcaeus Ariſton Ariſtophilus Archias Antiphon Euphemus Ariſtomneſtus Chabrias Piſander Cleocritus Callias Theopompus Glaucippus Diocles HEuctemon. Marm. Antigenes. Marm. Callias. Marm. Alexias Pythodorus. Athen. Euclides Micon Exaenetus Laches Ariſtocrates Ithycles Lyliades ySVE AD ARISTOT. 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 162 164 165 166 167 168 169 170⁰ 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 183 184 185 186 I Annus Belli Peloponneſiaci. N D☚ D e 8 Pugna ad Delium cui Socrates interfuit. Nubes Ariſto- 9 iterum acta eadem Ariſtophanis fabula. (phanis actae. 10 II Tempus Sympoſi Nenophontis. 12 13 14 15 17 18 19 20 21 Finit hiſtorlam fjuam Thucydid. Xenophon eam con- 22 tinuat. 23 24 25 Primus Cyri in Aſiam adſcenfus. Marm. 26 Diony ſius Syrac. Rex factus. Diod. pugna ad Arginuſam 27 & X Duces interemti. Sð † Tyranni XXX Theramenes interfectus. Adſcenſus Cyri in Aſiam contra fratrem ſuum, mors eius. KXenophon exercitum Graecorum reducit. X XX tyranni de- ſtructi. * Socrates moritur. Thimbro in Aſiam contra Tiſſapher- nem mittitur. Xenophontis reditus. 2– 236 CHR ONOLOGIA PIILOS. XCVI Phormio 187Ageſilai in Aſiam contra Perſas expeditio. 2 Diophantuns 188 Ageſilaus domum reuocatus cum Boeotis pugnat ad Coro. 1 3 Eubulides 189 Conon Athenienſium moenia reſtaurat. (naelam. 4 Demoſtratus 190 . XCVII Philocles 191 2 Nicoteles 192 3 Demoſthenes 193 4 Antipater 194 XCVIII Pyrrhion 195 2 Theodotus 196 3 Myſtichides 197 . 4 Dexitheus 198 Ariſtoteles naſcitur. XCIX Diotrephes 199 2 Phanoſtratus 209 3 Menander 201 4 Demophilus 202 C Pytheus Marm. 203 2 Nicon Hal. 204 3 Nauſinicus. Hal. 205 4 Callias Hal. 206 CI Chariander 207 2 Hippodamus 208 3 Socratides 209 4 Aſteius. Pauſ. 210 4 CII Alciſthenes Hal. 211 2 Phraſiclides Marm. 212 3 Dyſcinetus Pauſ. 213 4 Lyſiſtratus 214 CIII Nauſigenes Marm. 215 2 Polyzelus Hal. 316 3 Cephiſodorus Hal. 217 4 Chion 21⁸ Snat ad Coro. (uaelam. Timocrates Hal. Cariclides Molon. Hal. Nicophemus Callimedes Euchariſtus Cephiſodotus Agathocles. Pauſ. Marm. Elpines Calliſtratus Marm, Diotimus Eudemus Ariſtodemus Theſſalus Apollodorus Callimachus. Athen. Theophilus. Pauſan. Ath&. Themiſtocles Archias Eubulus Lyciſcus Pythodorus Soſigenes Nicomachus Theophraſtus Lyſimachides Charondas Phrynichus Pythodorus, Arr. Euaenetus Aeſicles Nicocrates Niceratus Ariſtophanes. Arr. Ariſtophon. Ar. Cephiſophon PSVE AD ARISTO 219 220 221 222 223 224 248 249 251 252 253 Xenopkon moritur. Plato moritur anno aetatis LXXXII. Athen. Lib. V. Ariſtoteles Mitylenen ſe confert. Ariſtoteles ad R. Philippum abit, Alcxandro M. XV anno- rum 1 adoleſcente Laert. Ariſtoteles in Lycaeo docet annis XIII. CXXI Euthycritus Hegemon. Hal. Ar. Chremes Anticles Hegeſias. Arr. Cephiſodorus Philocles, Laert. Archippus Laert. Neaechmus Hal. Apollodorus Archippus Demogenes Democlides Praxibulus Nicodorus Theopraſtus Polemon Simonides Hieromnemon Demetrius Phalereus Carinus Anaxicrates Coraebus Xenippus Phericles Hal. Leoſtratus Nicocles Calliarchus Hegemachus. Laert. Euctemon Mneſidemus Antiphanes Nicias Nicoſtratus Olympiodorus Philippus CHRONOLOGIA PHILOS. 1268 Polemon Academiae praeeſt. 255 256 257 2⁵8⁸ 259 † 260 261 262 Ariſtoteles Chalcidem abit ibique moritur, natus annos 263 ]LXIII Laert. Ei ſuccedit Theophraſtus. 264 265 266 267 269 289 290 Aatus aunos ◻ 1 F* 0 = & d 5 5S X △☚ ;b . . 5 CXX α☚ 291 292 293 295 296 297 298 299 200 301 302 303 304 305 306 307 3082 309 . 319 Pytharatus. Cic. 311 312 21¹3 314 315 316 317 318 Diognetus. Marm. 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 vysovE AD ARIST07 CXXXII +☚△⏑ G ◻ℳ △ α% H SAr 8 d4 . 3 △☚ ν * — CHRO NOLOGIA PHIIL O5 2331 332 333 334 335 336 337 33⁸ 339 340 341 342² 343 344 Lacydes Academiae praeeſt annis XX ⅞I. Laert. Lacydes Scholam Euandro tradit & Telecli Laert. Carneades naſcitur, SECTA — — — —————— — Plut. de Curiol. P. 516. — — —, — =— △₰— Laent. Curioſ. p. 516. Plut. de S3 241 . SECTA CYRENAICA. ARISTIPPVS. . CAP. I. PATRIA EIVS ATQWE PARENTES. Xiſtimatio, quam ſibi Philoſophi EPindies ab aliquo tempore compara- verant maiorem, occaſionem au- endis quotidie philoſophorum ſectis Tippeditbat. Philoſophorum enim vnusquisque, magiſtrum ſapientia ſupe- raturus, füisque inuentis ab eis tradi- ta interpolans, autoris nouae ſectae ho- norem aucupabatur. Ionicae igitur philoſophiae ſucceſſio, quae vna ſerie ante Socratem procede- bat, inde ab eius tempore in Scholas di- viſa plures fuit, quarum nonnullae exi- guo tempore floruerunt, ceteris aeta- tem ferentibus. Breui tempore COrre- naica, Megarica, Eliaca, & Eretrica ſubſtitere, nomen alocis, vbi eam pro- fitebantur, mutuatae. Aliae longe ſuc- ceſſione fuere ſpectatae, Academica CA P. II. nempe & Cynica, quarum illius pro- pago Peripatetica eſt, Stoica huius. Eas primo loco expediemus, quibus bre- viſſimi temporis aetas conceſſa fuit, ſi- ve quod ratione ſolida niterentur nulla, reliquorum, vt Cicero ait, vi & diſpu- De Orat. tationibus fractae & exſtinctae: vel II, 17. quod in obſcurioribus orbis partibus plantatae, eam aetatem conſequi non poſſent, quam illae, quae in florentiſ- ſima totius Graeciae vrbe, Athenis, ra- dices egiſſent. ARISTIPPVS, in Socratis qui fue- rat auditoribus, eo defuncto in patriam ſuam, Cyrene illa erat Africae, rediit. Quamobrem Cyrenaicae nomen obti- tinuit philoſophia, quam eius diſcipuli amplectebantur. Patrem Aretadem Suid. habuit, itidem Cyrenaeum. Lacrt.l 5. ATHENAS AD SOCRATEM AVDIENDVM VT SE CONTVLERILTLTI. (rene Athenas profeéctus eſt Ari- ſtippus, Socratis fama inuitatus. Nempe de eo ex Iſchomacho audiuerat, in quem ludis Olympicis inciderat. Cumque ex eo quaeſiuiſſet, quibusnam diſputationibus Socrates ita adoleſcen- tum animos deuinciret? atq; exigua ſer- monum eius ſemina & documentaacce- pPiſſet, ita vehementem ſenſit animi ar- dorem, vt & corpus marceſceret, & plane pallidus gracilisque redderetur: donec Hagrans deſiderio Athenas nauigauit, & ex ipſo fonte hauſit, Socratis & facie viſa, & diſputationibusauditis, quae ad conſiderationem malorum hominis, & liberationem ab iisdem, pertinebant. Dicit Ariſtoteles, nocere philoſophiam iis, qui optime dicta in peſſimam par- tem interpretantur. Ariſtippus igi-Cic. de tur, quem illae magis voluptariae So-Or. III, cratis diſputationes delectauerant, vo- 17. luptatem vltimum eſſe hominis finem, quo omnis contineatur felicitas, do- cuit. Et ſane illi doctrinae vita eius & mores reſpondebant, luxuienim in- dulgebat & vnguentis, veſtibus item pretioſis, vinoque & mulierculis: &, vt Athen. verbo abſoluam, vitam agebat, ita prae-Dipn. ceptis moribusque Socratis aduerſam, «,: vt aduerſae erant res ipſae. Quamuis Laerr. I, Hh enim 65. 242 PART WI. enim opibus afflueret, & praedia pos- ſideret tria, primus tamen Socratico- rum mercedem exegit, & quaeſtu eſt philoſophatus. Quod Socrates ani- Laert. II, maduertens, quid eſt, inquit, quod 30. tam magna poxſdeas? Cui Ariſtippus, CA P. . AEGI NAM VT FVERIT PROFECTVS. Athen. QOcrati vbi valedixiſſet Aeginam ſe L. XII, p. contulit, vbi liberiorem, quam an- 544. T. tea, egit vitam, & luxu diffluentem ma- gis. Et quamuis hortando Socrates ei minime deeſſet, irritum tamen eius ſtudium extitit, quamobrem etiam Lib. I. colloquium cum eo, quodapud Xeno- Mem. So-Pphontem legimus, publicari eſt paſſus. crat. init. Eo loco in Laidis familiaritatem perue- Arben. nit, famoſiſſimi apud Corinthios ſcorti, quae Aeginam quotannis ventitabat, feſto Neptuni, aſſidentemque ſibi di- ligentiſſime Ariſtippum habebat, qui etiam in eius gratiam Corinthum iter ſuſcepit, vt Hermeſianax autor eſt in apophtegmatibus. Ecce Crenaeus languens penetrauit in Mihmum, Vir grauis, aft Laidem deperiiſſe forunt. Omnis Ariſtippum Veneris contemne- re ſoepira Docrina haut potuit nempe docere Sophum. Corinthum cum nauigaret, ingens orta eſt tempeſtas, quae valde animum ipfius perturbauit. Cumque cetero- rum nonnemo id ei exprobraret, noæ, inquiens, vulgus ignobile minime ti- memus, vos ergo philoſophi quid trepi- datis? Nempe, dixit, alia eſt vitac, Cu- ius nos curam gerimus, quam veſtrae Var. Hiſt. ignitas. Vel, vt Aelianus narrat, cum Ix, 20. TRli . 1 in⸗ r. alter interrogaſſet, tune etiam perinde ac alii trepidas? reſpondit: non eadem Gell. ſ cauſa mihi atque tibi, tu quidein XIX, I- ap. A- then. L. XIII. p. 599. B. Laert. II, 71. CAP. UI. T. . quid eſt, quod exigua adeo tibi ſuppetant! Eamque viuendi rationem ſibi impro- Lert. II, bari eo quoque oſtendit, quod cum 2: XXminae ab eo ſibi mitterentur, ſta- tim remiſerit, Daemonem, quo minus admittat, prohibere inquiens. III. vitae improbae atque infauſtae amit. tendae, ego felicitatis atque beatitudi- Aelian. nis perdendae periclum ſubeo. l. c. Sugillatus ob Laidis amores, habe- Laert. II, ré ſo Laidem, dixit, non ab ea haberi. 75. Admittebat autem Lais, Phrynes ae- Arhen. mulatione, omne hominum genus, . 544. diuites paupereſue, quamobrem Ari-— ſtippus, ob nimiam in eam liberalita- tem a ſeruo ſuo reprehenſus, quae gratis tamen Cynico Diogeni ſe ſub- ſterneret: pecuniam ei ſo dare, reſpon- dit, vt ipſe fruatur, non vt alii ſruan- tur minus. Cumque Diogenes quoque . in eum ob commercium cum Laide frequentius animaduerteret, tu, inqui- ens, Ariſtippe, & ego eadem femina oble- Adanur, vel cede, vel Onicos mores in- due. Ei Ariſtippus reſpondit, an in- conieniens tibi videtur, domusm habita- re, quam alii antea incoluiſſent? vel vela naui facere, quaez altos quondam vexiſſet? Non zagis profecto eſt incom- modum ſomina vti, quae aliorum volu- btati inſeruiit. Aeginae vsque ad Socratis exitum blat. ſubſtitit, quod ex Platone non tan-Phaed. p. tum colligitur, ſed & ex iſta epiſtola Epsdoct eius de eo argumento exarata: XVI. *Allatum ad me & Cleombrotum * de Socratis morte, quodque, cum *Ppoſſet XI virorum effugere manus, *noluerit, quamuis lege abſolueretur, "*idem hoc eſſe, ac patriam, quantum „in ſe eſſet prodere, exiſtimantem. Puto ego eum contraleges in carcerem conieétum, Prooem. L H c.17. Uen len re finen Tu appe lLaett. Il, N N2. quo. laert. 1G 95. Ol Cie. A- tra . Cquu i⸗ as. ſoon Laert. I,de⸗ 2. ſe el Cic.l. c. ſe l. Ma. ſ, themat. pal nor. Pro b, Ge l n ſe iſpermn, l Unpro. laert, I lod cum 65. ntur, ſta. 10 IUnus e qmit- ACtitldi-Acluan. le 8, be- Laett I 4 nes ge- Athen. Camis 1. AXII. emn Ari- berdlitr. , quue ſe ſub⸗ reſpon. uer. noue Lade ingui⸗ oble- Nretin- M in- obita- t vel ndam incon- volu. Eitu NI Ult, Itin- ed, ſto n XVI. Dtu cum nus, etur, Ntum Ntenn. eren Gtum Laert. adv. Ma- AKISNTTLPPI PITA cconiectum, quacunque ratione effu- (cgere iure potuiſie, ſum autem in ea "“pinione, nihil in hoc negotio tam *male atque inconſiderate fieri ab eo *potuiſſe, quod iure ſe tueri haut *queat. Quare minime eum repre- hendo, quaſi id, quod fecit, malo con- ſilio ſuſceperit. Scribitis omnes So- CA P. FET PHIIILOS &. 243 *Cratis familiares atque Amicos Athe- *nis abiiſſe, metuentes, ne quid ve- *„ſtrum alicui ſimile eueniat. Bene *„factum, cumque Aeginae nos adhuc *haereamus, aliquamdiu adhuc esdem *loco commorabimur, poſthac ad vos *venturi, & quacunque poterimus *re commodis veſtris inſeruituri. IV. VT SECTAM CONDIDERIT. Poſtremo in patriam reuerſus Ari- ſtippus, Cyrenen, philoſophiam G E in ea docuit, ſeckaeque extitit autor, Tliſt. Piul quae Cyrenaica fuit appellata, a loco, ab aliis Hedonica, quod voluptatem finem hominis eſſe teneret. Sectato- rum autem Ariſtippi, qui Cyrenaici appellati fuere, doctrina haec fuit. Laert. II, Naturalem philoſophiam reiiciebant, 9². quod nulla videretur ad eius cognitio- Prooem. 8ECT. nem via patere. Logicam excolebant ob eximium vſum eius. Meleager ta- men atque Clitomachus affirmant, eo- dem pretio cum Phyſicis dialectica apud ipſos habita fuiſſe, vt quae vſus eſſent nullius. Nempe ſine iſtis hominem, qui, bona ac mala quae ſint, cognoue- rit, aptum eſſe ad recte diſſerendum, & excutiendam ſuperſtitionem mor- tisque metum. I. DE IVDICIO ETP QAE EI INSERVIVNT. Laert. II, Enſus certas ſemper ingerere notio- 95. nes negabant. Nihilque quod ex- Cic. A- tra nos ſit percipi, ea percipi ſola poſſe, cad. Qu. quae ſenſu, quem vocant, interiore per- IV, 7. Cipiantur, qualia ſint dolor aut volu- pPtas. Neque colorem vllius rei, neque ſonum nos aſlequi, ſed hoc ſolum ſen- Laert. II, tire, quod tali modo afficiamur. Pos- 92. ſeque animi quidem noſtri zabiara . percipi, non ea vero, ex quibus exi- Cic. I. c. ſtunt. In ſolo interiore tactu veri es- ſe iudicium, quia ſentiatur. . Plenius Sextus: dicunt Iudices eſſe themat. Paſſiones, ſolasque Ccomprehendi, & P. I73. ſq. non eſſe fallaces. Eorum autem, quae procreant & efficiunt paſſiones, ni- hil eſle, quod poſſit comprehendi, ne- que quod poſſit non fallere. Nam quod, inquiunt, dealbamur, & dulce- dine afficimur, dicere poſſumus aſle- reranter, neque, quod falſum dicamus, conuincemur. Quod autem id, quod procreat & efficit affectionem, ſit al- bum aut dulce, non pofſumus affir- mare. Nam fieri poteſt, vt etiam a non albo albi efficiamur, & dulces, a non dulci, quandoquidem is quidem, cui caligant oculi, & qui morbo laboratre- gio, ita mouetur ab omnibus, vt ful- veſcat: qui autem ophthalmia laborat, fit ruber: qui vero compreſſit oculum, mouetur tanquam a duobus: qui vero eſt furore correptus, geminas videt Thebas, & viſione ſolem apprehendit geminum. In his autem omnibus, uod ſic quidem afficiantur, nempe vt Auuo afficiantur colore, aut rubro, aut vt duplices res videant, verum eſt. Quod autem ſit fuluum, quod eos mo- vet, aut rubrum, aut duplex, falſum eſſe eſt exiſtimatum: ita igitur con- ſentaneum eſt, nihil amplius nos H h a percipere P. 174. 244 PARI. MII. percipere, quam noſtras ipſorum af- fectiones. Vnde aut ponendum eſt, affectiones eſſe ea, quae videntur, aut ea, quae ſunt efficientia affectionum. Et ſi dicamus quidem eſſe affeétiones ea, quae videntur, omnia quae viden- tur, dicendum eſt, eſſe vera & eiusmo- di, vt poſſint comprehendi. Siautem efficientia affectionum appellamus ea, quae videntur; omnia, quae videntur, dicendum eſt eſſe falſa, nec poſſe com- prehendi. Quod enim nobis accidit, muam nobis oſtendit affectionem, & nihil amplius. Vnde, ſi oportet ve- rum dicere, ſola affectio eſt, quae no- bis videtur. Quod eſt autem extrin- ſecus, & eſt efficiens affectionis, forte quidem eſt, nobis autem non videtur. Et ea ratione in propriis quidem affe- ctionibus nos omnes minime erramus: in ſubiecto autem externo erramus o- mnes. Et illae quidem poſſunt com- prehendi, hoc autem non poteſt, cum ad id diſcernendum anima ſit valde im- becilla, propter loca, propter inter- valla, propter motus, propter muta- tiones, propter alias plurimas cauſas. Vnde nec in hominibus dicunt eſſe aliquid commune, quod iudicet, no- mina autem imponi communia iudi- Ciis. Nam album quidem & dulce vo- cant omnes communiter: commune autem aliquid album aut dulce quod ſit, non habent. Vnusquisque enim 1 CAP. IV. apprehendit propriam affectionem. An autem haec ei & proximo ex albo in- generetur affectio, neque ipſe poteſt dicere, vt qui proximi non ſuſcipiat affectionem: neque proximus dicere poteſt, affectionem illius non ſuſcipi- ens. Qum autem nulla ſit in nobis communis affectio, temerarium eſt dicere, quod id, quod mihi videtur, tale etiam videtur aſſiſtenti. te quidem ego ita ſum comparatus, vt dealber ab eo, quod incurrit ex- trinſecus: alter autem ſic conſtitutum habere poteſt ſenſum, vt aliter ſit affe- ctus. Non eſt ergo omnino commune id, quod nobis videtur. Quod autem re vera propter diuer- ſas ſenſus conſtitutiones, non ſimiliter &eodem modo moueamur, perſpicu- vm eſt & in iis, qui regio morbo la- borant, & in iis, qui laborant oph- thalmia, & in iis, qui affecti ſunt ſecun- dum naturam. Quomodo enim ex eodem alii quidem ita afficiuntur, vt fului fiant, alii vero rubri, alii autem albi: ita etiam eſt conſentaneum, eos, qui ſecundum naturam ſunt affecti, pro- pter diuerſam ſenſuum conſtitutio- nem, ab iisdem non moueri ſimiliter: Sed aliter quidem eum, qui coeruleis, aliter vero eum, qui nigris eſt ocu- lis. Quo fit, ut rebus quidem com- munia nomina imponamus, peculia- res autem ſinguli habeamus affectiones. SEC T. II. DE FINE S. SVMMO BONO. TE autem aſſertionibus, ſic pergit Sextus, de illis, quae ad iudicium pertinent, conuenire etiam videntur, quae de finibus dicunt. Nempe ex affectionibus aliae ſunt iucundae, aliae vero aſperae & mole- ſtae, medii generis aliae. Et aſperas quidem ac moleſtas malas eſſe alunt, N quarum finis ſit dolor. Iucundas au- tem bonas, quarum finis, qui falli ne- queat, ſit voluptas. Quae autem ſint intermediae nec bonas eſſe nec malas, quarum finis quoque nec bonus ſit nec malus, qui quidem ſit affectio in- ter voluptatem & dolorem medja. 4 fectiones ergo omnium rerum iudice Nam for- len mo lup m cul ek LaertII, 87. IliI Ier Naa- ll a- ler riuy. 00 I. Eift lerl EX Pe ſer ti ſe Laett. Il, pr. W no 6 I ſa ti te hem A 1o in. e poten ſuſeiinr 8 dicere teii. n nobis ium elt Vigerur, umfor. palatch, rrit ex Titutum rſitaffe- Immmune r Giuer. militer erſpion. orbo la⸗ 1t oph- ſecun- lun ex Ir, Vt Utem n,e0s, ipro⸗ titutio⸗ iliterr ruleis, t ocu- ncom- echlin iones. Wau⸗ Une⸗ n ſint malas, s ſit io in⸗ Laert. II, 86. Laert. II, 87. τα½ 5 A Tu ανα. eſſe & fines, & viuere nos eas ſequentes, euidentiae & iucunditati intentos, eui- dentiae quidem in aliis affeckionibus, iucunditati autem in voluptate. Duas etiam affectiones ſiue paſſiones e- Os ſtatuere, a Laertio habemus, dolorem & voluptatem. Et voluptatem quidem lenem motum definire, dolorem vero motum aſperum. Nihil differe a vo- luptate voluptatem, neque aliud alio magis volupe eſſe, atque illam quidem cuncta animantia appetere, hunc vero reformidare. Voluptatem porro corporis vIti- mum hominis finem ſtatuunt, vt Pa- naetius affirmat in libro de ſectis, ne- que voluptatem tamen ſtantem, qua- lem Epicurus pro fine habebat, quae conſiſtit in indolentia, & quiete, ab o- mnibus perturbationibus immuni. Finis autem iuxta eos a vita beata differt, finem quippe eſſe particula- rem voluptatem, beatam autem vitam ex collectione huiusmodi voluptatum particularium exiſtere, quibus & prae- teritae connumerentur, & futurae. Par- ticularem quoque voluptatem propter D Laert. II. 88. ſe eligendam, beatitudinem vero non ropter ſe, ſed propter particulares vo- uptates eſſe optandam. Finem voluptatem habendam argu- mento nobis eſſe, quod a pueris hanc tum ei dolorem abhorrere. nobis naturà conciliauerit, absque in- ſtitutione, quodque, cum illa frui- mur, nihil amplius quaeramus. Ver- ſa vice nihil nos aeque, quam oppoſi- Volupta- tem bonam eſſe aiebant, etſia turpiſſi- mis rebus proueniat, vt Hippobolus Laert. II, 89. docet in libro de ſectis, licet enim actio in ſe ſit parum honeſta, voluptatem ta- men in ſe ſpectatam & bonam eſſe & expetendam. Indolentiam, quam Epicurus tuetur, voluptatem non putant, neque priua- ARISTIPPI PHII OSOPnIA 245 tionem voluptatis pro dolore habent, nam & voluptatem & dolorem motu abſolui, indolentiam vero & voluptatis carentiam motum haut eſſe, ſed homi- nis dormientis conditionem referre. Poſſe quosdam aiunt voluptatem ap- petere minus, ob animi peruerſitatem. Neque tamen omnes animi volu- ptates atque dolores ex corporis volu- ptatibus doloribuſue exiſtere ſtatuunt, ſolam enim patriae, & noſtrummet ipſo- rum, proſperitatem voluptatem animis noſtris poſſe afferre. Nec tamen ex memoria praeterito- rum, aut expectatione futurorum bo- norum, perfectam voluptatem exiſte- re poſſe, vt viſum eſt Epicuro, mo- tum animi enim tempore ſolui atque dilabi. Nempe o„οoaο voluptate eſſe aiebat, in momento temporis con- ſiſtentem praeſenti. Vanam enim eſſe praeteritorum memoriam futuro- rumue expectationem, ac friuolam, neque ad beatitudinem pertinere quic- quam, ſolum enim, quod praeſens eſt, bonum eſſe. Nempe eis, quas olim perceperit, vel deinceps ſit perceptu- rus voluptatibus, plane ſe moueri ni- hil Ariſtippus aiebat, quandoquidem illae quidem diffugerint, hae nondum acceſſerint, nec certum ſit, quid iis, ibid. ibid. ibid. “ Athen. XII, p. 544. B . vbi aduenerint, ſit futurum. Hinc Ael. V. colligebat, ſolicitos mortales nequ praeſentibus teneri, neque futuris de- bere, conſtantisque & ſerenae mentis argumentum eſſe, ſi talibus minus quis perturbari ſe patiatur. Suadebat etiam, vt praeſentis tantum diei ratio habere- tur, eaque die praeſentis tantum partis eius, qua rem quamuis, ſiue geramus, H. XIV. e H. AXI V, 6 * ſiue mente expendamus. Nempe prae- ſentia tantum noſtra aiebat eſſe, non vero praeterita atque futura, illis iam elapſis, his incertis an vnquam ſint aduentura. h 3 Neque 4246 PARIZI. TIII. Laert. 1. Neque ſolo viſu autem vel auditu 90. voluptates conſtare poſſe, quandoqui- dem eos, qui lamentationes imitantur, libenter audiamus, ſerio autem lamen- tantes illibenter, & ſine voluptate. Priuationem autem voluptatis hu- iusmodi, aut doloris, medium ſtatum eſſe. Longe porro praeſtantiores eſſe cor- poris, quam animi facultates, deterio- resque corporis, quam animi dolores, quocirca & his peccantes crudeliſſime exerceantur. Dolorem naturam noſtram abhorre- re, cui maxime conueniat voluptas. Quare longe maiore cura opus ſit, vt vni, quam vt alteri proſpiciatur.“ Sed tamen quandoque repudiamus res vo- .* CAP. V. luptati inſeruientes, tanquam quae mo- leſtiam afferant, vt res difficillima ſit coniunctio voluptatum, qua beata vita abſoluatur. Placet etiam iis minime ſemper in Laert. II, voluptate viuere ſapientem, vel dole- 91. re inſipientem, ita tamen plerumque rem ſeſe habere contendunt. Satis au- tem eſſe, ſi quis vel per vnicam inciden- tem voluptatem ſuauiter afficiatur. Dolorem ſummum malum dicere Cicer. non dubitant. Nec omni tamen ma- ule. II, lo eum excitari cenſent, ſed inſperato 1d. Tuſc. nec opinato malo. Maioremque pe-III, 13. nes hos quam penes alios eſſe dolorem. Laert. II, Diuitias praeterea voluptates effice- . I 1 — . 2 re, neque adeo propter ſe expetendas. 92. SECTI. III. DE VIRIVTE. Cic. Of- Mne bonum in voluptate poſue- fic. III, 33 runt, virtutemque cenſuerunt ob eam rem eſle laudandam, quod volu- ptatem efficeret. Laert. II, Nihil natura iuſtum, honeſtumque, 93.99. aut inhoneſtum eſſe, ſed lege & con- ſuetudine. Virum tamen bonum ob imminen- tia damna nihil perperam acturum, o- pinionesque finiſtras euitandas, atque eum efſſe ſapientem. † Laert, II, Prudentiam bonum eſſe, non pro- 91r. pter ſeipſum appetendum tamen, ſed eorum cauſa, quae nobis ex illa proue- niunt. CA P. Amicum neceſſitatis cauſa ample-ert.lc. ctendum, nam & corporis partes, quamdiu adſunt amari. Virtute quasdam & imprudenti- ibid. bus eſſe commune. Gorporis exercitationem virtuti ac- quirendae conducere. ibid. Sapientem nunquam inuidia labora- ibid, turum, neque cupiditati, neque ſuper- ſtitioni vnquam ceſſurum, iſta enim ex inani opinione exiſtere. Dolri & metui obnoxium eſſe, hoc enim natu- raelegem poſtulare. V. VT AD DIONVYSIVM FVEPRIY PROFECTVS. Dhiloſtr. PEaetate Dionyſius Siciliae tyranni- vi. A-T-dem obtinebat, ad quem haut pauci Ariſtippus fuit, magnificentia tyranni & profuſa liberalitate inuitatus. In- terroganti igitur Dionyſio cuiusnam rei Pollon. l, philoſophorum abierunt, in quibus & * Malim: Quare maxima indußria birumque rurant. † Ita vertendum ex Caſaub. emendatione. Modo non luperfit vitium in textu. gratia Laert. II, gratid reſpo⸗ Vel, egete Cpu Luet 11,40D 66. MlI Klo⸗ ſet: iee terep fruens I1. r dn borab⸗ XVII. v. Om. 33. inger Laert. II, (Xem 78. Dion Kepil rumb eany tarein Paj luenl. CIl 79. Wn Eerer Gee Vele eien VIt Auf. laert, Il, J 67 eiD Vvelle Xit, *In maioris dedin innni⸗ ARISTTPPI AD DIONFSTEM TITER. emo. mn ſi VIt gratia veniſſet? vt, quae habeo impertiar, reſpondit, & quaenonhabeo, arcipiam Vel, vt alii narrant: Quando ſapientia egebam, öbcratem adiut, nunc pecunia der inleen l, opus habens ade veni. Facile autem ſe dole. 9t. Laert. II, ad Dionyſii animum inſinuabat, inge- nqte 66. nium enim el facile, vt ſe accommodare tisau- & loco, & tempori, & hominibus, noſ- iden⸗ ſet: omnesque obire poſſet partes, &, Dõ quicquid contingeret, in optimam ver- tere partem. Atque ita praeſentibus ſterete fruens, vt abſentibus vteretur non la- um . L. I. Ep. borabat. Nempe vt Horatius canit: eratorl. Tut, XVII. v. Omnis Ariſtippum decuit color, & ſla- le pe- Ih . 23 tus, G& res. Nen lerlh Quam belle vero ipſi cum Diony ſii e. N ingenio conuenerit ſequentia abunde Laert. II, exempla docent. Iuſſerat aliquando ndas. 92. 78. Dionyſius in conuiuio, vt ſinguli in ve- ſte purpurea comparerent, id ſe factu- rum Plato negauit, dicens: Effeminata veſte non poſſum tegi. eam vero Ariſtippus induit, & cum ſal- tare inciperet, hilari facie dixit: Laert. . mple. AItes, Jacris nec Liberi Patris pudica mens, puto, corrumpi- tur. Qumq; alio tempore pro amicis qui- ibis, utiac⸗ Laert. II. 79. busdam ſuis apud Dionyſium interce- horr Rin deret, illeque audire nollet, ipſe ad pe- hola d. des eius prouolutus, poſtremo, quod hel⸗ vellet, mpetrauit. Quod factum, cum ei exprobraret nonnemo: Non ego, di- . Xit, ulpandus eram, ſod Dionſtus, gqui agures in pedibus habet. Laert. II, Tres formoſiſſimas meretrices cum 7. el Dionyſius adduci iuſſiſſet, vt, quam vellet, eligeret, omnes ille ſimul abdu- Xit, nec Paridi tutum fuiſſe, inquiens, nat⸗ 247 quod vnam praetuliſſet. Sed tamen ad veſtibulum deductas, rurſus etiam o- mnes dimiſit, non minus ſe in confe- mnendo, quam eligendo facilem oſten- dens. Quam ob cauſam Stratonem, vel, vt alii habent, Platonem ad eum dixiſſe ferunt: Tibi ſoli & chlamydem & pan- niim ferre dateim. Nempe mirabantur eum, quod miles perinde pallio, ac ſcrutis, apte ſeſe atque decore noſſet ac- conmodare. Conſputus a Dionyſio, aequo id ani- Laert. II, mo tulit. Quamobrem cum arguere- 68. tur a nonnemine, Piſeatores, inquit, vigobium venentur, mari ſe patiuntur ad- Jpergi, égo vero, vt Blenum capiam, ad29 improbo dictome aſpergi non paterer? Pecuniam cum peteret a Dionyſio: Laert. II, & vero nulla re ſapientem indigere, ille 82. ab eo ſe didiciſſe diceret: da modo, aie- bat, de hoc enim poſtea viderimus. Cum- que accepiſſet, videsne ſubiecit me non gbνν* Hac morum facilitate, primus vt eſ- ſet Dionyſii gratia in ceteris ſapientibus omnibus conſecutus eſt, quamuis ita liberum ſe quandoque dicendo oſten- deret, vt offenſam eius incurreret. Cumque ex eo percontaretur Diony- ſius, quid'eſſet, quod diuitum limina phi- loſophi freqgetentanent, non verſa vice di- vites lemina philoſophorim Quoniam, reſpondit, noruntilli, quibus opus ha- beant, at iſti ignorant. Cogente eum aliquando Dionyſio, vt de philoſophicis rebus diſſereret: Ri- diculam, dixit, eſt, quod qiidem me, vt loguar, interrogas, quando tamen obor- teat logiti, pſe praeſonibas. Quamobrem Laert. II. 68. Laert. II, 732 X In Graeco textu eſt 2²εN0° , quod eſt piſcis unn en. In I diie n 7. maioris genus, quam vocem tamen pronunciatio 7 aequiuocam reddit, ea enim non multum differt a nk’ SAi', quod tyrannum notare in Lexico Ms. „Mose inuenio, quod mecum communicauit, doctiſſimus gani mihique amiciſſimus Io. Pearſon. Xz„ναα ro- gau Sv. SRé”,οαρν ρbς.. Et rurſus Bæveo- , „ 5 7. 7 „ νανυ Wςςαα Mος leg. BRvοο,, αοινπ. tιοςσ αι dUl]-,. quod firmat Athenaeus L. K VII. c. 10. Stanlei. indignatus 248 PART. III. indignatus Dionyſius infimo omni- vm loco iuſſit accumbere: quod, ni- hil commotior, fecit, honoratiorem, in- Athen. quiens, hunc locum facere voluiſti. Pro- L.XII. p. xima die interrogatus a tyranno, quid . ie Abi de illo loco, quem tenuiſſet, videre- dre, tur, comparanti eum cum loco, gquem praecedente coena occupauerat. Nihil ſibi differre, aiebat, videri. Nempe addebat, hodie contemnitur quidem, eum poſtquam deſtitui, honorificis qii vide- batur heſterna luce: Ec quem hodie te- neo locum honorificus eſt maxime, qui beri a me non occupatus pro infimo habe- batur. Interrogatus quanam re Dionyſu offenſam incurriflet? Eadem, reſpon- dit, qua alii. plut. Cum Dionyſius verſus iſtos Sopho- Pompei. clis, cuius eos eſſe Plutarchus teſtatur, be i 1. (Zenoni tamen haec eueniſſe aiens,) re- taſlet : Quisquis thrannum acceſſerit fre- quentius CAP. CAP. vV. Fitſeruus illi, ſit licet liberrimus. ex tempore Ariſtippus reſpondit: Non ſoruiet, ſiliber ante venerit. Cumque magnam auri vim Platoni Dionyſius offerret, quam ille accipere nollet, Ariſtippus eodem tempore in aula eius viuens dixit, prudemter vero liberalitatem exercet Dionyius, nobis multa poſtulantibus exigua, nibil petenti Platoni maxima concedit. Cum aliquo tempore ex Platonis fa- Plut. Di- miliaribus nonnemo, cui Heliconis onyl. p. nomen, ſolis praedixiſſet deliquium, 900. eaque praedictione, quod euentus exa- cte reſpondiſſet, apud omnes maximo in honore eſſet; Ariſtippus apud alios philoſophos iocatus, ſe quidem rem longe magis inexpeétatam antea conii- cere poſſe dixit. Cumqueiilli, quod- nam vero id eſſet, interrogarent. Pla- tonem & Dionyſium, inquit, paulo poſt inimicos futuros pruedico, idque euentu fuit comprobatum. VI. AEMVLI EIVS. Ratia autem, qua apud Dionyſium bhocque adeo, quo minus quis bonus exi- Tvalebat, in cauſa fuiſſe videtur, cur Rat, haut obſtat. ab aliis philoſophis paſſim traduceretur, in quibus Laert. II, Xenophon, qui, quod male ei cupe- 65. ret, eius cum Socrate de voluptate di- xenoph. ſputationem publicauit. mem. II. . = init. Sed & Plato, quod minus ei faueret, ILaert, l.. ca cite eum rodit in Phaedone, eo quod Socrate exhac vita diſcedente Aeginae vitam ageret. Idem, cum in aula Diony- ſii verſarentur ambo, luxum eius repre- Laert. I. hendit. Cui Ariſtippus quaeſtionem 69. oppoſuit, an probono haberet viro Dio- mhmwan minus? Plato ſe bonum exiſti- mare, reſpondit. At vero, Ariſtippus aiebat, multo maiore ille uiuit impenſa, Sed & Phaedo eum deridebat. Cui Iꝗ. I,76. interroganti, quis ſit, qui vnguenta O-Sen. de leat? Ego ſum, Ariſtippus reſpondit, Benet. Wl homo, & me miſerior Perſarum Cclem. . quidem. Mali veromale pereant cinae- 179. C. di, qui vnguenta nobis exprobrant. Sed & Aeſchini male quandoque cum Laert. II, ipſo conuenit. Cumque aliquando 82. irati ſibi inuicem fuiſſent aliquamciun, Ariſtippus prior eum affatus, annon re- dibimus, ait, ingratiam? annon deliran- di faciemusfinem? Num expectabis, do- nec aliquis nos ſeurra inter pocula re- conciliet? Tum Aeſchines, lubenti ſime, inquit Gib. b. Plut VII 125. Ceterum vide, ne vt aliae animan- Al. Pae- tes nihil propterea amittunt, ſic ne homo dag.II: p. ingoit ſubiee prior. dte te ſu hein Hioft 462. . Aliſ nem l14 Ieho Rec ilie nrina mirun . ſiher⸗ zuse D Soctatic, bus Bp.l.pare ronice gunn “ lafe Aml- ſthenis A epiſtolae A eſpon. ſerie gens. jr⸗ tuse tis d ſte⸗ Wec. ArMyII ANISTIPPI 2449 inquit. Memento ergo, Ariſtippus ſubiecit, quod ad te, maior licet natu, prior acceſſerim. Tum Aeſchines, re- Phatoni ] de guidem, inquit, nam longe me virtu- ccipere 16 Taperds, go ‿οGn riae, tu reconcilta- ore 1 De ira 110nis Alttor fäiſti. Eandem rem ita e in N , vere cobhib. p. Plutarchus refert: Aeſchines cum ab nekir 4462. D. Ariſtippo animo diſſideret, hic, a non- lerenti nemine interrogatus, vbi nunc veſtra illa Ariſtippe amicitia? dormire eam, reſpondit, ſed in æo ſo eſo, vr ſicſcitet. niͤfr. Ulnt D. Aeſchineque oblato, itane, dixit, pror- lconi t fſus ego tibi deſperato ingenio & inſana- Nutn t. bili eſſe videor, vi caſtigatione otiam pu- S or tes indignim? Cui Aeſchines, nihil, ait, MMin mirum eſt, ſi aliis rebus omnibus ingenio adios ufperior, hete quogue prior, quid facto o- n tem pusſet, perſenſeris. conii- 22 Denique & Antiſthenes eſt in eis, qui- quoc. Socratic. bus eius ingenium diſplicebat, quod ap- Pla- Fop. IX. I-paret ex epiſtola eius, cuius illud eſt ar- S ronice gumentum, inter Socraticas extans, cui entu yui. tta fere reſpondit Ariſtippus. ſthenis ARISTIPPVS ANTISTHENI. epiſtolge Ariſtippus ſum, quam dici poſſit, mi- reſpon- ſerior. Qui enim non ſim, cui cum R. tyranno exigenda eſt aetas, cibi & po- neque, quando ita ſe gerendi finem ſit facturus, ſatis noui. Recte igitur facis, aliorum qui indoleas miſeriae, cui af- fectui tuo, vt gratum me praebeam, tuam tibi gratulor felicitatem, tibique gratias habeo. Vale. Ficus, quas habes, & farinam Creten- ſem hyemi inſtanti aſſerua, omnibus enim iſta opibus * praeſtant. Praebe- at tibi idem Enneacrunos fons & po- tum & lauacrum. Sit tibi eadem aeſta- te & hyeme veſtis, ſordida, vt decet in- genuum hominem, in libera Athenien- ſium republica vitam agentem. Me quod attinet, cum primum in inſulam vrbemque tyranno obnoxiam, delatus eſſem, animus praeſagiebat, mala ea ſu- biturum, de quibus in litteris tuis ſcri- bis. Iamque me Syracuſü, Agrigenti- ni, Geloi, & quicquid eſt Siculorum, miſerantes * mirantur. Sed vt ſtul- tiam meam ** caſtigem, quae me im- prouide, in haecce praecipitem dedit abſurda, ipſe mihi, ne vnquam iſta ma- la euadam, imprecor. Quandoqui- dem **o matura aetate, & ſapientiae ſtudiis imbutus, famem & frigus vt ſub- irem, gloriam contemnerem, barbam promitterem, animum non potui in- ducere. Lupinos tibi mittam come- dendos, poſtquam Herculem pueris te oſtendiſti, quod dictis ſcriptisque re- petere, minime te exiſtimare alienum aiunt. Lupinos vero apud Dionyſi- vm commemorantem contra tyranni- dis leges peccaturum puto. Quod ſu- pereſt Simonem coriarium te adire ve- lim, vt cum eo ſermones miſceas, eo enim magis ſapere quenquam tibi non Peut- W tus quotidie impleto lauticiis, vnguen- 4 tis diffluenti, Tarentina incedenti ve- Cuili nys. ſte? Neque eſt profecto, qui Dionyſu hntn 0- den me crudelitati ſubducere velit, qui me oncit W non rudem, verum Socratis tinétum ſiruncen. 1. ſapientia detinet, cibos vt dixi, vn- ”MU guenta, veſtes ſubminiſtrans, homi- oruo dagl.H. num Deorumue nihil reformidans iu- rinoe-79,. dicium. Verum accedit iam ad iſtum malorum cumulum, quod Siculas mihi ecun ber l donauerit puellas tres, formae maxime Hando . emendatae, vaſaque argentea plurima, din, * Pro Yoνιdαoz ſcribo YXααορ quod dici- 4 re- ł tur pro Xcονυzs. dic Xpααα. quoque legitur in For. . Ep. XI. fin. av eunαι 1οnice. Stanl. 3 o⸗ ** ponenda poſt Pea Der eſt ραα poſteaque 4.. legendum vdy h Sεανwvc0᷑ꝓ us re πρ0.οτT—Ü‿ Gn’, Dorice., Ironia arguta & ad riſum mouendum nqut . compoſita. 7aρντραα enim eſt rem cum ad- miratione ſpectare, quae in miſerantes non cadit. Stanl. XXW„ Legendum T° ₰ι avigg eοa Sa- vny. . ttx forte leg, 974 7. Ii facile 259 PARZ. III. CſAP. VI. facile perſuadere poſſe noui. Nam mi- hi quidem cum mechanicorum operis familiaritatem non licet inire, qui alio- rum imperio ſim obnoxius. Hac tamen altercatione non obſtan- te, gratiam, qua in aula valebat, in Anti- Ithenis vſum vertere non haeſitauit A- riſtippus: amicos quosdam eius, qui ad mortem condemnati fuerant, depreca- Ep. So-tus, quod ex ſequente ad Antiſthenem cratis XI. epiſtola eius colligitur: Locri iuuenes, quos mihi commen- „aueras, liberi dimittentur, neque ca- AdAn-Pitis ſupplicium, neque mulétam fubi- tiſthen. turi, in confiniis licet mortis iam con- ſeripta e- ſtituti. Nolim tamen* vt Antiſthenes rola⸗ reſciſcat, mea cura amicos eius ſeruatos dice m eſle, ferre enim non poteſt, vt tyrannos ironice quis ſequatur, cum piſtoribus & caupo- eſſe vide- nibus, qui victum Athenis ſine fraude tur. vendunt, & tunicas denſas, hyemi de- ass pellendae, ſeruis itidem Simonis * Laert. I, onuerfandum dictitans. Heic enim o- 66. pes nullae. Antiſthenis, magiſtri fui, exemplum ſecutus eſt Diogenes, ipſe quoque Ari- ſtippum irridens, & aulicum canem eumappellitans. Quin & dum olera ipſe ablueret, praetereuntem ita eſt af- fatus: Ma tu ſe apparare tibi didiciſſes, nihil neceſſe eſſet, vi tyrannorum oberra- ** res liminibus. Cui Ariſtippus: Tu ve- ro, ſi cum viris verſari didiciſſes, non . eſſet, cur herbas ablueres. Quod ita Epig. L.. expreſſit Horatius: Ep. xVII S&pranderet olus patienter Regibus vti gerrz.14. Nollet Ariſtippus. & ſeiret Regibus vti Faſtidiret olus, gui me notat - - Szurror ego ipſe mihi. populo tu, re- Cius hoc & Splendidius multo ſt, equus vt me portet, alat Rex. Ohicium facio. Tupoſcis vilia: ve- rum és Damte minor, quamuis fers te nullius ogontem. Theodorus etiam in libro de ſectis Ari-Laert. II, ſtippum perſtringit, eundemque, qui 65. derideat, ſeruum Alexis comicus in- ducit in Galatea, his verbis: Vacauit herus Rhetorum quondam fJoholis, Dum iuuenis eſſet, poſt Sophiſtae ad- haeſerat. Ortum Cyrene narrat ipſe nobilem, Aeui & Sphiſtam primum, Ariſtip- pum ſitie Omnis fututorem ſed aeui maximum. Auditor ergo fit Tulento praæftito Hie herus, arte ſed parum profece- rat. Hinc mox culinam praeiulit ophi- Nicae. CA P. VI. APOPHTHEGMATA EIVS. Suid. Pophthegmata eius, quo genere o- Amnes philoſophos acumine ſupera- re credebatur, ſequentia ad noſtram memoriam peruenere. Laert. II, Cum perdice, L drachmis emta, re- 66. prehenſionem incurreret, zu eam, dixit, obolo non emeres? Cumque annueret alter: Mihi vero, inquit, tantundem 1. valent drachmae. Beneficium maximum quod eſſet, quo a philoſophia ſe exiſtimaret affe- Qum, interrogatus, hoc, reſpondit, quod intrepide cum omnibus verſari queam. = Reprehenſus, quod exquiſite & mul- lbid. tis ſumtibus viueret: ô vituperandum hoc eſyet, ait, profecto in Deorum non hie- ret ſolennibus. Ab alio quid philoſophia reliquis mortalibus diflerrent interrogatus, hoc aiebat, Ibid. ni laett,ll vo. ſe gui⸗ n ibil. P doc ma Wid, 1bi int Alt hab el e 1 4 leg Laert. M. — -⸗ — ibid, — —NWðð luert, 7 72. ibidl Tuve- „ o lod in d ee G: ve. nulius 6 Ari-Leer, Il, e qui G. öl. Ondam e Ad- Mem, ih⸗ mum. Pine lſele- pbi- APOPHTHEFEGMA aiebat, quodſi omnes leges intereant, ae- quabiliter tamen ſimus victuri. Laert. II, Viciſſim quaerente ex eo nonhemi- 69. ne, quanam re a doctis indocti diſta- rent? eo, inquit, quo differunt ab indo- mitis euis domiti. Ingreſſus aliquando meretricis cubi- culum, cum adoleſcentibus nonnullis, eorum aliquem erubeſcere videns; Non, inquit, ingredi turpe eſt, ſod egredi non poſſe, turpe eſt. Gum propoſitum aenigma, vt ſolue- ret, anonnemine vrgeretur; Quid, in- quit, Rulte, vis, vt ſoluam, quod liga- tum nobis materiam praebet diſcurſus. Praeſtare, aiebat, mendicum quamin- doctum eſſe, illum opibus enim, hunc bu- manitate deſtitai. Conuitiis aliquando laceſſitus, ſubito abiuit. Conuitiatore vero, quid fugeret⸗ interrogante, Quoniam, inquit, male- dicendi tu poteſtatem, non audiendi ego, habemus. Dicenti cuidam, ſe philoſophos ſem- per dinitum limina obſidentes videre. Et med, de, inquit, languentium ianu- as terenis vides, nemo tamen eſt, qui aegrotus malit quam medicus eſſe. Laert. Il. Glorianti, quod multa didiciſſet; 7i. Sicuti, ait, non ei, qui plurimum come- dunt, plurimumqgue in Gymnaſio exer- centur, rectius valent, gaam qui necéſ- Jariis implentur, ita neoc qui plurima, ſed qui viiligſima dectione collegerunt, Junt magis eruditi. wid. Laert. II, 70. ibid. ibid. ibid. ibid. Oratori, qui cauſam pro Ariſtippo vicerat, ſciſcitanti, quid Socrates igi- tur tibi profuit? Hoc, inquiebat, vt quaez pro me dixiſti, vera praeſtem. Laert. I, Aretam, filiam fuam, praeclaris mo- 72. nitis inſtituebat, exercens eam, vt id, quod nimium eſſet, contemneret. ibid. ſ(. Rogatus a nonnemine, quid ab eruditione emolumenti filio ſuo ſit expectandum? S& aliud nihil, hoc ſal- 74 AKISNTILPPI. tem, reſpondit, ne in theatro lapis la- pidi inſdeat. J Qum filium quispiam ei commen- daſiet inſtituendum, Loe drachmas po- ſtulauit, eoque dicente, tanti emere mancipium poſſum; eme, reſpondit, & habebis duo: ſelium ſeruumque em- titium. Pecuniam ſe ab amicis non in propri- os vſus, ſed vt ſcirent, cus vſui eſſe de- beant opes, accipere dicebat. Exprobranti, quod Rhetorem con- duxiſiet, cauſam ſuam qui ageret. Co- quum etiasm, reſpondit, vbi conuiuari libuerit, nduco. . De natandi peritia glorianti, nonne Laert. II, pudet, aiebat, de his, quaez Delphini et- 73. tam posſent gloriari? r Quid ſapiens ab eo, qui ſapientiae ſtudia non excoluiſſet, differret? inter- rogatus, Virumquenudum ad eos, qui- bus ignoti ſint mittenduun, aiebat, tum enim, quid diſtent appariturum. Alii, ſibi placenti, quod vino ſe largi- vs inuitare, ſine crapula, poſſet, hoc et- iam muliim poſſe, reſpondit. Reprehenſus, quod pecuniam pro inſtitutione acciperet, Socratis diſci- pulus qui ſit? Merito autem, inquit, accipio. Socrates enim ſubmiſſo ſibi a nonnemine vino atque Witico, paucis in vſus ſuos réſeruatis, cetera remiſet. Ha- buit nempe ille rei ſuaeæ curatores Athe- nienſium principes, Eutychidem ego, em- piitium ſoèruum. Platonis reprehenſionem, quod ma-Laert. II. gnam piſcium vim ſibi comparaſſet, 5. cum ineurriſſet, obolo, dixit, eos emi, YIII. nonne vero pretio Mto ipſe quoque com- 544. paraſſes? Cumque annuiſſet Plato, non ego ergo luxui, ſed tu auaritiae crimi- ne teneris, dixit. Simus, Dionyſu quaeſtor, Phryx Laert. l.c. gente, peſſimorum morum homo, do- mum ſuam eum deduxit, pauimentis Ii 2 ex ibid. ibid. ibid. ibid. ibid. ibid. P„ ex marmore magnifice ornatam, in cu- ius faciem Ariſtippus deſpuit, locum magis opportunum ſe videre nullum af- firmans. Laert. Il, Vt Socrates mortuus ſit interroga- 76. tus, ta reſpondit, vt ipſe cum maxime cuperem. Polyxenus Sophiſta, in domum eius veniens, mulieres conſpicatus, & coe- nam magnifice inſtructam, inuehere in iſtum coepit luxum. Continuit ſe Ariſtippus parumper, atque tum, vt ipſe vna coenaret, eum inuitauit. Cumque ille ſe accipere inuitationem teſtatus eſſet; Cur ergo, inquit, mihi erprobrabas'»nempe nontam ciborum de- licias, quam ſumtus auerſari videris. L. II. Sat. Geſtabat ſeruus in itinere pecuniam, HI.v0οcumque onere laſſaretur, quod graue eſt, eſffunde, aiebat, & fer, quod potes. Ea de re ita Horatius; Craecus Ariſtippus, qui ſeruos proii- cere aurum, In media iusſet Lydia, quia tardtus irent. Laert. II, Nauigans, cum nauem, qua veheba- 77. tur, piraticam eſſe reſciuiſſet, pecuniam ex arca depromptam numerauit, poſt- ea in mare vt excideret, quaſi inuito ſi- bi & ingemiſcenti, effecit. Feruntque dixiſſe, praeæſtat vt iſta Ariſtippi caitſck, quam vt Ariſtippus in gratiam iſtoraum bereat. . ., Homines, in auctionibus variam ſu- pellectilem inſpicientes, reprehende- bat, quod vitam ſimili Rudto quisque nam non examinaret. Laert. II, In Aſia moratus, cum ab Artapher- 79. ne ſatrapa comprehenſus fuiſſet, vbi „ Haec Hunc verotua illa confidentia eſt? non- omida emine aiente, Sulte, reſpondit, con- Stanleio, Edens neſem, ſe non hoc tempore fuerim, ſine qui quo cum Artapherne mihi Loquendum. bus ta- Eos, quti liberalibus artibus imbuti*] nen n ghiloſophiae ſtudia omiſiſent, vt ad me- reger ſenſus non fluit. ibid, PART. III. CAP. VI I. chanicasartes ſeſo conferrent, cum Pe- nelopes procis omparandos aiebat; illos enim & Molantho & Polydoram, ceteras- que? ancillas omnes ſibi conciliare. Do- minamhaut vincere potuiſſe. Cui geminum Ariſtonis iſtud: VlIyf- TLaen i;. ſe, ad inferos delapſo, cum mortuis fere omnibus vt colloqueretur datum eſſe, Reginam ne videre quidem licuiſſe. Rogatus, quaenam puerõs ingenuos diſcere deceat? Ea, inquit, quaz viri vſui ſunt fuüturd. Exprobranti, quoda Socrate ad Dio- ibid. nyſium ſe contuliſſet; Atqui, inquit, adee doctrinae indigus ad bbcratem ſüum pro- 5 fectus, dad Dionyſeum verorecreatione & luſibus opiis habens. . Meretrice ei dicente, quod vterum ibid. geſtaret ex eo. Non, inquit, hoc magis noſti, quam per ſpinas denfecmas am- bulans dicere poteſt, iſta me ſauciauit. Cuidam, quod a Dionyſio pecunias accepiſſet, Platone libris ab eodem do- nato, improperanti, reſpondit: Nem- pe pecunia ego, Plato libris opus habe- bat. . ibid. Praedio amiſſo egregio, condolenti Plut. de ob iacturam, vnicum, ait, habe agel- Tranq. lum, mihi tres adbuc relinquuntur. 3. . Annon igitur tibi botilts condolendum.9.. Nempe ſtolidum eſt, vt ait Plutarchus, amiſſa lugere, & non potius laetari de iis, quae relinquuntur nobis. Cum ei obiiceret aliquis, diceretq ue, Anton. propter te periit ager, annon, inquit, mölius propter meagrum, quam propter agrum me berire? Iratum conſpicatus nonneminem, Iid, ſerm. verbisque irae indulgentem, non, in- 76. quit, irae verba accommodemus, ſod extinguere verbis conemur iram. Mulierem, parua ſtatura, ſed emen- lid, ſerm. datiſſima forma videns, paruum inquit 1832, malum, ſed magnum bonum (pulctrum.) ,, Qui inuertenda vero haec putant 4, ut- leguntque, 7 s α„½0. & Max. ſerm. 35. legun 69 . Ariſ tann tit, ſecke lid. ſerm. inen 6 enm Fop. Laert. IH, C V 94. Oeu E Hiſt inſer MII Getur, Dialec rice 204, 2 upen Ul Lai⸗ mium lnn. niſs rehen 16 4 exer lerrt Dion 1 laen um /, . ertio — Chr Kuinrel⸗ um Pe. t; Uoe lterql- . eleen ll lirfere 0O, ſe, . ennig di e viri dDio- dis. inquit ulela⸗ , , Taldi n * ne* terum ibid, magir Ir Ar. it. CNNas n Go⸗ Menr. ube- olentiblut. de CCyel. nd ntui . 60. . unn. chus, Nri de lteh PM.) 1u0, Utant i,ke e, ,2 & i d. lid. ſerm. „ rvyouvnyv. APOPHITHEGM. FT SeRIPTA ARISTIPPI. leguntque, exigaum bonum, pulchrum) ſed magnum malum, male ſententiam Ariſtippi accipiunt, qui ad peruulga- tam ſententiam alludendo, eam inuer- tit, vt ingenio ſuo, voluptates vbique ſectanti, eam accommodet. . 24 Abalio interrogatus, an matrimonii ineundi ſibi ſit autor? minime ego qui- 4. za⸗dem, reſpondit, e formoſam enim du- nv nor⸗veris, ommunem habebis, ſen dutem de- , Eas Jormem, poena tibi fuerit. i avXα Vnt, qui nihil omnino ſcriptum eum reliquiſſe affirmant, in quibus & Soſicrates eſt. Alii aiunt ſcripfſiſſe Hiſtoriae Libycae libros tres, Dionyſio inſcriptos. Dialogos XXV, (vel potis XXIII, vitium enim in numero eſſe vi- detur,) vno volumine comprehenſos. Dialecto Attica quosdam, reliquos Do- rica, quorum iſti ſunt tituli: 1 Artaba- zus, 2 ad naufragos, 3 ad exules, 4 ad pauperem, sad Laidem, 6 ad Porum, 7 ad Laidem deſpecito 8& Hermias, 9 ſo- mnium, Io ad pocillatorem. II Philome- lus, 12 ad ſeruos, 13 dd eos, gqui vino ve- uſto & ſäortis eum indulgere aegre fe- rebant, I4 ad obtrectatores ob conutuia ei frequentata, I5 Epiſtola ad Areten, 16 4d ecum, qui ſoipfim ad Olympica exercebat, Winterrogatio, I8 alia in- terrogatio. I9 Chria * ad Dionyſßum, 20 alia inimaginem, zl alia ad ſiltam Dionyhtii, 22 dd eum, qui ſo contemtui eſſe putabat, 23 dd eum, qui conſulere parabat. Porro eius ſunt exercitatio- a Laert. num libri VI. De voluptate'liber, La- X, 4. ertio in vita Epicuri memoratus. De Laert. IHI, 34. CAPD. SCRIPTA EIVS. ſciplina, de virtute exhortatorius, Arta- 253 Iuuenes hortari ſolebat, vt elusmodi ſi- lid ſerm. bi comparare diſeerent commeatum, cum 134. quo in naufragio quoque enatare vale- rent. Dicere item ſolebat, non quemad- Stob. modum calceus maior vſui parum ido- ſerm 92. nous eſt, ita & cum opibus matoribus ſé rem habere. Calcet enim magnitudi- nem, ſe pedis menſuram erxcedat, vſus impedire. Opibus autem vel vniuerſis, vel expurte, vbi opportunum fuerit, vti licere. ð VII. b b Laert. Phyſeologia, ex qua allegatum Laertio, l 2 Pythagoram hoc nomine eſſe appella- tum, quod aeque ac Pythius certe lo- queretur. De veterumluxulibri qua- tuor exempla eorum complexi, qui a- mori & voluptatibus ſe permiſere, v. g. amores Empedoclis in Pauſaniam ein Id. Ix, libro primo: Crateae in filium Perian- 60. drum, ¹ Ariſtotelis in Hermiae concu- ga. 1, binam“ in libro quarto. Socratis ine Id. v, Alcibiadem, Xenophontis in Clini- 2. am, & Platonis in Aſtera, ? Nenocratis? Id. II, in Polemonem.i Quae tamen poſtre-g PS-j ma exempla non noſtrum eſſe Ariſtip- 49½. pum, qui horum librorum extitit autor, h Id, Il, luculenter demonſtrant. 29. . . i Id. IV, Epiſtolae eius IV proſtant in colle- 19. ctione epiſtolarum Socraticarum, quas publici iuris Leo Allatius fecit. Sotion & Panetius ita eius tracta- tuum recenſionem inſtituunt: De di- Laert. II, 83. bazus, naufragus, exiil, exraονιν VI, Chriae tres, ad Laidem, ad Porum, ad socratem, de fortuna * GChria eſt breuis & concinna dicti vel facti ali- cuius relatio. Earum tertiam ad filium Diony ſii Voſſius operi de Hiſtoricis Graec. inſeruit. Quae ſi hiſtorica fuit, eiusdem generis & reliquas duas fuiſſe veroſimile eſt. . I1 3 CAb. Epiſt. So- cratic. XXVII. * ita 254 PART III. CAP. IX. M. CAL. IIXE. MORS Vm tempore haut exiguo verſatus cum Dionyſio fuiſſet, filia Arete ad eum poſtremo miſit, atque, vt ad ſe Cy- renen rediret, orauit, vt rebus ſuis roſpiceret: periculum enim eſſe aie- Pane amagiſtratibus opprimatur. Quo facto Dionyſio valedixit Ariſtippus, at- que in itinere morbo correptus Lipa- rae, quae Aeolia inſula eſt, nauem relin- quere coactus eſt, vbi & diem obiit, vt colligere eſt ex ſequente epiſtola eius ad filiam Arèten ſcripta. ARISTIPPVS ARETAE. Litteras ad me tuas Teleus reddidit, quibus impenſe precaris, vt quam citiſ- prlenr ſime Cyrenem aduolem, quod non ſuc- Allatius. edunt ex animo res tuae, Praefecto- rum cauſa, & vir tuus verecundia im- peditus, ſuetusque longea ciuilibus tu- multibus vitam agere, domeſticas res adminiſtrare mimis idoneus ſit. Ve- nia igitur impetrata a Diony ſio ad te na- vigandi, qui, officium quo minus face- rem aduerſum te, mihi fuit impedi- mento, in lLipara inſula morbo ſum af- Hlictatus, vbi Sonici familiares opti- mam mihi nauarunt operam, prouide me curantes, & ills humanitatis officiis, quae orco proximus ab amicis poterat expectare. Deeo vero, quod ſcribis, qualem ſcilicet honorem defer- re debeas iis, qui a me liberi facti ſunt, & qui contendebant, nunquam ſe Ari- ſtippum deſerturos, donec ipſis vires ſuppeterent, omniaque illi, tibique grata facturos, fac ſis ipſis in omnibus credas. Ex meaetenim ſuppellectile id habebunt, ne ſint mali. Tu vero id a me conſilium habeas, bene te cum principibus gere, vt conſilium meum proficuum ſit: eritque, ſi a plurimis EIVS. aucupandis animum auertas. Rerum etenim ſuperuacanearum poſſeſſionem contemnens commodiſſime, aetatem transegeris. Neque enim adeo in te erunt iniuſti, vt, demtis omnibus, te mendicantem viuere cogant. Duo namque viridaria, quae ſupererunt, & ſplendido & ſumtuoſo vitae generi ſuf- ecerint. Quae vero in Bernice eſt poſſeſſio, ſi vel ſola concedatur, abunde puſillis nobis vitae commoda, vſusque, ſubminiſtrabit. Non id iubeo, vt de- ſpicatui habeas res exiguas, ſed ne ob parua turberis, nempe & in magnis turbare non eſt laudabile. Si vero na- turae ceſſero, auesque modum conſilii mei ad quam optime inſtruendum Ari- ſtippum; Athenas petito, vbi Kanthip- pam & Myrto, prae omnibus aeſtima- to, quae me ſaepius rogarunt, vtte ad ſacra Eleuſinia adducerem. Hoc ita- que dulciſſimo vitae modo cum iis v- tens, Praefectis Cyrenaeis concede, vt ad libidinem vsque iniuſti ſint. Tibi namque in naturali fine, qui eſt volu- ptas, iniuriam non inferent. Tui au- tem illi conatus ſint, vt vna cum Xan- thippe & Myrto viuas ea ratione, qua mihi ecum Socrate viuere moris erat, magis ac magis earum ſocietate a qua fa- ſtus, ac grauitas longe ſubmouentur, te ipſam adornando: ſi citius Tyrocles, Socratis filius, Cyrenem aduenerit, qui mecumapud Megara viuebat, optimea te id actum erit, ſi viuendi modulum communicaueris, & illum aequeatque filium tuum honoraueris. Filiam, ſi non vis alere, in enutriendis enim pu- eris maximis te moleſtiis implicari af-. firmas, filiolam Euboidis, quam large & liberaliter tractaſti, & in mei gratiam meae matris nomine decoraſti, & ego ipſe Lobꝛens Ll ſint qu⸗ ſed Con risfi dena com nm Colll- Laen. X 1 AW 4 Rerum fonem Letatem eoin te bu te Duo runt, 8& eri fuf. nice eſt abunde Roque, N de- d ne ob ngnis verona- conlili⸗ umn Ari- Launthup⸗ jeſtima- vtte ad oc itr nis N- ede, t Tibi Kt volu- Tui au- mn Xn-⸗ ne, qua is etat, quafe⸗ ntur,te Nrocles eritqun ptines dulum neatque Uiam 1 1 enimpu- jcnri a- m latge graram , eo iſe — AxISTIPP MORS, DOτ ÜιPvI ET S ½ ipſe etiam ſaepiſſime illam amicam com- pellaui, adhibe. Porro ante alia par- vuli Ariſtippi curam gerito, vt nobis dignus, atque philoſophia, quam illi ſo- lam, ſed veram, firmamque haeredita- tem relinquo, euadat. Reliqua enim vitae neceſſaria principes Cyrenaeos aduerſarios habent: de Philoſophia ve- ro, nec verbum mihi ſcripſiſti, quod eam Nicluis tibi eripuerit. Delectare itaque ſummopere, bona mulier, illas poſſidens diuitias, quæ ſub tua poteſtate ſint, quarum filium poſſeſſorem facito, quem vellem ipſe iam meum filium eſſe; ſed quando hac ſpe fruſtratus diſſoluor, confido, eum ate per ſemitam bonis vi- ris familiarem deductum iri. Vale; & de nobis gemitus, ac lamentationes compeſcito. Stobzeus Liberos eius, Areten iſtam, filiam — 255 philoſophiae innutritum ſtudiis, quem tamen ob ingenii ſtuporem exhaereda- vit, & familia expulit. Quam ob rem ab vxore increpatus, admonente ab ipſo eum eſſe, exſpuit, hoc quoque a me eſt, inquiens, ſed nulli vſus eſt mihi. V. el, Laert. II, vt Laertioò relatum, pediculi quoque & : 81. pituita a nobis ſuut, quaez tamen velut inutilia a nobis quam longigime proii- cimus. Arote filium habuit, aui Ariftippi Laert. II, nomine appellatum, qui a matris in- 85. ſtitutione ασασαm—ατιε tulit, cogno- men. Praeter duos autem illos, auum at- que nepotem, Ariſtippum, alios eius- dem nominis duos Laertius memorat, alterum hiſtoriaz Aradicae autorem, alierum ex Academia noua philoſo- Laert. II, fſerm 74 commemorant, filiumque praeterea, phum. CAP. IX. DISCIPVLI EIVS ET SVCCESSORES. Vditores Ariſtippi praeter Areten Laert. II, liam, quam magna cura inſtituit, 85* animumque eius conſummata in rebus philoſophicis eruditione imbuit, Aec- thiops, Ptolemaide ortus, & Antipater Cyrenenſis commemorantur. Arete philoſophiam a parente acce- ptam, Ariſtippo iuniori, filio ſuo, tra- didit, qui cum Theodoro Atheo eandem communicauit, Seétae autore, quae Theodoria fuit vocata. Antipater, Ariſtippi ſapientiam cum Epitimide communicauit, diſcipulo ſuo, Epitimides cum Paraebata, Paraeba- tes cum Hegeſia & Anniceride, quorum poſtremi, de ſuo quaedam cum adieciſ- ſentaeceptis; nomen ſectis dedere He- geſcacae, & Anniceriac. Laert. II, 86. HEGESIAS. CAP. TI. VITA LTEGESIAS, Paraebatae diſcipu- lus, aαα + οαναοdνατις habuit cogno- men, quod mortis oratorem no- tat. Eius rei cauſa fuit liber ab eo ſcri- ptus, qui awναοοτοαα dicebatur, quod Cic. Tuſc, I. 24. EIVS. a vita quidam per inediam diſcedens, reuocatur ab amicis, quibus reſpon- dens demonſtrat in hoc libro, multis mortem nos ſubducere malis, non bo- nis, vitaeque humanae enumerare inſtituit 256 PARZ. III. CAP. I. & W. valer. inſtituit incommoda, atque eo elo- voluntariae mortis oppetendae cupidi- nim quentiae apparatu vitae fuit inſecutus tatem ingeneraret, ideoque a Rege Pto- 9. miſerias. vt earum miſeranda imagine lemaeo VIterius hac de re diſſerere pro- audientium pectoribus inſerta, multis CAP. hibitus eſt. 6 II. PHILOSOPHIA EIVS. Laert. , A Beo diſcipulis Hegeſtacorum haeſit 93. nomen: Idem cum Cyrenaicis ſummum bonum amplectebantur, affir- mantes inſuper: Neque gratiam eſſealiquid, neque a- micitiam, neque beneficentiam, quod non per ſe iſta omnia appetantur, ſed vſus ac neceſſitatis gratia, quae, ſi abſint, nec illa ſubſiſtere. Vitam omni parte beatam conſequi poſſe neminem, corpus quippe muſtis morbis pasſionibusque affligi, animam vero vna cum corpore pati & perturba- ri, & plurima ſperata a fortuna inter- verti. . Vitam mortemue eligere, noſtri arbitrii. . Natura iucundum iniucundumue eſſe nihil, ſed propter rerum vel rarita- tem, vel nouitatem, vel ſatietatem, lae- tari alios, alios triſtitia confici. Neque paupertatem diuitiasue ad voluptatis quidquam conferre ratio- nem, neq; enim exquiſita magis, quam pauperes, voluptate diuitiores affici. Seruitutem quoque ac libertatem, no- bilitatem atque plebeiam ſortem, glo- rem eſſe riam & ignominiam, nihil hac ex parte differre. Inſipienti vitam in lucro eſſe, indif- ferentem ſapienti. Sapientem ſui ipſius cauſa facere o- mnia oportere, neque alium quemuis ſibi ipſi praeferre. Quamuis enim cum maxima ab aliis beneficia accipiat, non tamen ea ho- rum, quae ii praeſtiterit, merita ae- quare. Certam ſenſus nobis perceptionem neutiquam ingerere, ideoque ea faci- enda, quae rationi conueniant. Peccata veniam mereri, ſponte enim peccare neminem, ſed aliquo animi mo- tum affectu. Odio neminem habendum, ſed eru- diendos potius, qui odium mereri vi- deantur. Sapientem magis euitandis malis, quam bonis indipiſcendis fore inten- tum, propoſito ſibi eo fine, vt neque in labore viuat, neque in dolore; idque eos aflequi, qui neutro modo a rebus voluptatem prouocantibus afficiun- tur. ANNICERIS. CAP. I. VITA EIVS. . Laert. H NNICERIS, Cyrenaeus, Paraeba- gendis excelluiſſe dicitur, eiusque rei 8;. Mitae diſcipulus fuit Epicureum fuiſ- aliquando, Platone praeſente, experi- ſe dicit Suidas, atque Alexandri ae- menta dediſſe, iuncto curru, & in Aca- tate vixiſſe. Equis curribusque re- demia aliquot curſibus peractis, quibus ita * — —* — —— — ⏑ — — luert Ih 20. (. 0 le,Il33 in 1 “ laert. II, 1 . *mil cit lant II. N. did. — 61 „ Muuch mal le. cee gller fi Cit denn Nit De tch 0rhI. 49 pic. ebto. pro. parte indik⸗ e 0. emuis balis ta Ee⸗ te eri⸗ AcCA- nibus ita Plac. Phil. I, 7. frigidumque adeo ſenſum non elicere non potue- HEGCESAS. ita menſuram obſeruauerit exacte, vt nunquam orbitam rotae mutauerint, praeſentibus omnibus, Platone exce- pto, obſtupeſcentibus. Plato vero iſtam eius ſeuere increpabat ſolertiam, feeri non poſſe, inquiens, vt, qui tantum ſtu- ra atque admiratione vere digna non . neglexertt. Laert IIl, Qum vero Platonem, Dionyſũu ĩuſſu, ²0. Aeginae inter mancipia vendi contin- di inres nihili impendiſſet, alia grauio- ANNICERISE 257 geret, Anniceris vt praeſens eſſet acci- dit, a quo XX, vel vt alli volunt, XXX minis redemtus, atque Athenis amicis ſuis reſtitutus fuit: qui cum reddere pecuniam ſtatim Anniceridi cuperent, accipere rwluir, non ſolos ipſos eſe, in- uiens, qui Platonis curam ſuſeipere me- imtm,. . Re PFrater ipſi fuit Nicoteles Philaſo- Sajqd. phus, diſcipulus celebris ille P ſdo- Auc. ilts. ð 7 C P. If. PHILOSOPHIA EIVS. Cic. Of- ANNICERII diſcipuli eius ſunt vo- ſc. III33 *Cati, qui cum ceteris omne bonum in voluptate poſuerunt, virtutemque laudandam eam ob rem cenſuerunt, l, quod efficiens eſſet voluptatis. In o- mnibus cum Hegeſiacis ſentiebant, ami- citiam tamen relinquebant in vita, & gratiam, honoremque aduerſus paren- tes, praeclaraque pro patria facinora. Ceterum ſtatuebant: Sapientem, quamuis moleſtias ſub- eat, atque labores, beate victurum ni- hilominus, etſi minimum ei fuerit volu- ptatis. Amici felicitatem non per ſe expe- tendam, neque enim eius ſenſum ad al- Laert. terum peruenire, neque eam rem ſatis eſſe ad animum obfirmandum, atque, vt praeclarius quam alii ſentiat, erigen- dum: praeterea oportere ita aſſueface- re animum, propter congenitam ei pra- vam diſpoſitionem, * vt ne propter e- molumenta tantum noſtra amicum ſuſ- cipiamus, iisque deficientibus ab ipſo diſcedamus: ſed ex beneuolentia qua- dam, ob quam labores quoque non ve- reamur, eius cauſa fuſcipiendos. Quam- vis enim vltimum finem in voluptate conſtituant, eaque priuati doleant, a- micorum tamen gratia labores, quibus carere alias potuiſſlent, ſubeundos eſſe agnoſcebant. THEODORVS. CAP. I. . VITA EIVS. Laert. I. A Nniceridem THEODORVSaudi- Zenonem Cittieum, & Pyrrhonem E- phecticum: Atheus dictus, quod Deos 893. vit, vti & Dionyſium dialecticum, uid. . . Oeο. * Stanleius pariter ac Laertii interpres Latinus, Plutarch. malo exemplo ſequentia a praecedentibus auellunt. ceterapeſſime explicare & interpolare conati ſunt: Cic. de runt. Nempe hoc ſenſu Stanleius iſta priora ver- Nat. De- tebat, Amici felicitatem per ſe non eſſe expeten. or. L, I. Aam: iudicivo enim cum aliqus conſentire, bel erigi atque confrrmari ßltra quod bulegur ſentiat, non ſatis eſt ad ſatitfaciendum rationi. Quin potiue optimisz rebus bt nos aſſuefaciamus oportet, pro- pter congenitos nobis affectus, Bitio contaminatos, Spero Graeca Laertii vna cum ſcopo orationis at- tendentes, verſionem noſtram praelaturos. X K k negaret, KTongat. 258 PARLI. WI. negaret, librumque ſcripſiſſet, vel, vt Suidas ait, libros, quibus omnia, quae contra vrgeri ſolent, refutaret, ex qui- bus plurima Epicuro deſumta. Idem poſtea per abufum oερ eſt dictus, cuius Paert. II, rei occafio diſputatio fuit cum zilpone, IOI. cuius iſta ſumma extitit: Num credis, aiebat otilpo, te hoc eſſe, quod te eſſe affirmas; cui cum annueret Theodo- *rus, Skilpo pergebat, ſi diceres igitur *Deum te eſſe, num eſſes? cumque rurſum Theodorus aſſenſum praebuiſ- cNſet; eris igitur, ſubiunxit Stilpo, o ſcelus, eadem ratione auis & quaecun- que res alia. Eaert: II, Eum Cyrenaei relegarunt, quibus 104. ludens aiebat, male facitis Cyrenaei ex Eaert. II, Lybia in Graeciam me expellentes. In- IoI. de Athenas delatus, Areopagi iudicio L obnoxius, ad mortem damnatus fuiſſet, niſi Demetrii Phaleraei euaſiſſet auxilio. Inde quoque eiectus, ad Ptolemaeum Lagi ſe contulit, apud quem moratus, legatique munere eius nominead Lyſi- machum defunctus eſt. Penes hunc vero cum impio ore quaedam effutiif- ſet, Lyſimachus interrogauit, nonne Eaert. II, til T heodorus es ille, quem vrbe prohi- 02. buere Athenienſes? tta eſt, dixit, mihi ferendo amplius impares Athenienfer, vt Bacchum Semele eiecere. Tum Lyſi- machus: ad me poſthac ne accedas, Ca- vere te velim. Cui ille, Cauebo, in- quit, quam diu Piolemdeus non miſerit. Micthrusigitur, Regis filius, tum prae- ſens, non Deos tantum, inquit, verum CAP. II Cic. Reges etiam ignorare videris. Cui Theodorus, Deos quomodo ignorem? & ex eo quos tibi offenſos credam. Mortem ei Valer. Lyſimacho minitante, magnum, inquit, Maxim. effeciſti, ſe cantaridis vim conſecutus es. aulo'a- Vel, vt Stobaeus refert: neſèiebam te, vir-liter Sen. tute Regis deſtitutum, vim veneni habe-— de tranq- re. Quo dicto accenſus Lyſimachus anim. c. crucem ei minatus eſt. b Theodorus, VI. vero, iſtiæ quaeſo, inquit, iſta horrili- iaiol a4 lia minitare purpuratis tuis. Theodo-—intel. ri quidem nihil intereſt, humine anſä- ſuſf. b. blime putreſoat. So6. B. 1. — Cic. Poſtremo Cyrenen ſe contulit“, at-Tuſc. I, que cum Mario in magna vixit autori- 43. tate, hac ipſa in vrbe, ex qua antea fue- Laert. rat eliectus. I1, 103. Laert. Cum Euryclide autem, Sacerdote, di-II, 1or. putans, interrogabat, qualesnam ſ- ſent, qui mteria polluerent? Reſpon- det Euryclides, qui cum non initiatis ede non i- communicant. Polluis igitur, Theo-dem pla- dorus ſubiecit, qui ea talibus imper-ne ſed tiris. Lerat: num id Quod Ariſtippo & Diogeni alii, id eſt vid. ſ. Theodoro nonnulli tribuunt, & Cyni- vita Ari- co Metrocleo, qui cum diviſſet ad A—ſoi c. riſtippum, non opus haberes illa difci- Penr pulorum turba, herbas ſi ablueres, re- 103. ſpondit, tu vero, ſicum hominibus noſſes verſari, herbas abluere nonhaberes ne- ceſſ. De Hipparchia demum, Cratetis vxo- ed re, dixit, haec ſt illa, quae radiis apud er tblas relictis, pallium geſtat. 9. Suid. CaA P. II. PHILOSOPHIA EIVSDEM. Zui. Mni genere eruditionis ſuos inſti- ſtituit, ſectaeque extitit autor, quae Theodoria eſt appellata. Indif- ferentiam do cebat, nihil res aſe inuicem differre docens. Fi 1 Laert. II, Finem opinatus eſt gaudium & moe- rorem,alterum ob prudentiam, alterum ob imprudentiam. Bona eſſe prudentiam atque iuſtitiam, * h. e. Philoſophatur. Nam pallium Philoſophi geſtabant. mala Laert Il 4 101. haud ter e Dne 4or. we cdan ſt. cart NMe er ¹ (e, CKiit. 1, Wemg. 1 d enn eiValer uid Aanin, be. N. 2 Daulo 2. , liter den. e -detrang. Achusanin. c. lorus I. .,, Plut. an rri dr n, „ iitidl id Clſir lifk 9, 606. , t., (ji.. N Tuſt, h lor. . fue-d Laert. II, 103. d laett. edl-n, 101. . Pon- 6Ce non i. leO-dem pla er- he ſed gemi · num id 1, del wid.. 9 n, Laert. II, 101. THIFODORVO . meala vero contrarios habitus, media voluptatem & dolorem. 4 Amicitiam ſuſtulit, quam neque in ſapientes, neque in inſipientes cadere putabat. Hi enim, cum vti amicitia neſcilant, rema ſeipſa perire. IIlos vero, cum ſibi ipſis ſufficiant, amicitia non in- digere. Rationi quoque conſentaneum eſſe dicebat, vt ne pro patria mortem ſibi arceſſat vir ſapiens, neque enim ſapi- entiam, vt ſtultis bene ſit, perire fas eſle. Communem patriam mundum eſſe. Furto quoque, & Sacrilegio, & adul- 259 turpe natura eſſe, ſi vulgaris de hiſce opinio tollatur, quae ſtultorum con- tinendorum cauſa concinnata ſit. Sapientem publice absque vIlo pu- dore veneri operaturum. Argutiis vſus huiusmodi eſt: Non- ne mulier, litteris inſtructa, bona eſt, qua eſt litterata? Et puer & adoleſcens bonus, quod litteris animum imbuit? Perinde igitur & femina bona erit, quia forma valer. Et puer, quia pulcher eſt, erit bonus. Puer igitur atque puella ad hoc boni, ad quod forma eos in- ſtruxit natura: boni nempe ad vium "Preſſtas formae.“ Muhtum autem in eo gene-Laertii terio, ſapientem, ſi res poſtuler, ope- re quaeſtionum valebat. verba ex- ram daturum. Nihil quippe horum Rainie CAP. III. anici MORS ET SCRIPTA EIVSDEM. verlo. AMphicraes ait, lege eum damna- Atuùm, ob Atheismum, perüſſe, hauſto veneno. Scripſit autem prae- ter ea, quae ad philoſophiam eius per- tinebant, alia haut pauca. XX Theo- doros recenſet aertius, primus Sami- VS eſt, Rhoeci filius, qui carbones fun- damentis Epheſini templi ſubiici ſua- ſit. Nam, cum humidum eflet ſolum, carbones, ligni natura exuta, ſolidi- tatem accipere dicebat, cui nullus no- cere poſſet humor. Secundus Cyrenaeus eſt, Geometra, ex cuius diſciplina prodiit Plato. Phi- loſophus tertius. Quartus libellum de vocis exercitatione ſcripſit: Quintus de legumlatoribus, ducto a Terpan- dro initio. Stoicus ſextus. Soptimus hiſtoricae Romanae autor. Syracuſi- 4 vSs octauus, qui Tactica ſcripſit. No- ſequi. nus Byzantinus Sophiſta, qui ciuilibus orationibus famam indeptus eſt. Cuius gentilis fuit decimus, Ariſtoteli in Rhe- torum epitome memoratus. Theba- nus vndecimus, ſtatuarius. Duodeci- mus pictor, cuius mentio apud Pole- monem. thenienſis de quo Menodotus. E- pheſius decimus quartus, piétor iti- dem, de quo Theophanes in Tr. de pictura. Decimus quintus Poeta epi- grammatum autor. Decimus ſextus, qui de Poetis ſcripſit. Decimus ſeptimus Medicus, Athenaei diſcipulus. Duo- douigeſimus, cui patria Chius, Stoicus. Vndenigeſimus Stoicus. Vigeſimus Tragicus Poeta. Kk a BION. Suid, Decimus tertius pictor A- 262 VIT A. Heodoriae ſectae addiétus BI ON fuit, Boryſthenita. Quibus vero ſit ortus parentibus, & quibus ex re- bus ad philoſophiae ſe contulerit ſtu- dia, ipſe Antigono aperuit. Sciſci- tante enim eo: Eae tuum nomen, patriam, genus at- que parentes. Bio ſentiens ſe apud Regem male au- * nre- dire: pater meus, reſpondit, Libertus Nbhe- fuit, * Cubito ſe tergens, † (Salſamen- cog, tarium fuiſſe innuens,) Borſthenita, t Similia frontem non habens, ſod inſeriptionem e Hora- fyontis, ſoueri Domini argumentum. in bia Matrem ex lupanari duxit, meretri- eius ha- Cém Lacedaemoniam, Oly'mpiam appella- bet Ssue tam, qualem nempe ducere liceret eius Lasrt. 1V, 46. ton. ſor tis homini. Fuit autem, pater, ne- mum, verum, ea ſecta repudiata, palli-IV, 5r Rehen ſcio ob quod in rempublicum facinus, vm & peram arripuit, & Cyniſmo ſe p. 592. Uun vniuerſa familia venundatus. Me addixit, cui conſtantiam eius deberi, , adoleſcentulum haut inuenuſtum orater omnis perturbationis expertem, Laer- emit, meque poſt fata haeredem inſti- tius cenſet. Poſtea Theodorum A- tuit, cuuus ego libris crematis atque di- theum eſt ſeçcutus, qui omne genus erptis, Athenas concegt, ibique ani- eruditionis profitebatur, cuius am- mum ad philoſophiae ſtudia applicui. Plexus doctrinam Theodorius eſt di- Huius me ſſe patris, generiz meglo- Gtus. Poſtremo Theophraſtum Peri- rior huius. pateticum audiuit. CAP. II. Ariſtippe „APOPHTHEGMATA EIVS. nihurumn Laert. (Omplura autem reliquit commen- xima perturbaretur? interrogatus, e, vt vidi- W, 47. taria, ſententiasque, graues pari- reſpondit, qui ſe maxime felicem eſe mus ſu- q. ter atque vtiles. Sic enim, cum vitio cupit atque beatum. Prd Yifd ei verteretur, quod adoleſcentem quendam ſibi haut adiunxiſſet, Nempe, * reſpondit, mollem caſeumhamo attrahe- re non licet. L Quiſnam mortalium anxietate ma- PARkT. III. B ION. V CA P. I. 6AP. I. II. BIONIS. Ma vero de me habui dicer?. Defe- nantque iam Perſaeus & Philonides ea hiſtoriae tradere, tu vero meipfſum in- taere. Non ſoles, o Rex, ſagittarios Stob. tibi comparaturus de genere eorum Serm. 84 gunerere, ſed ſcopo propoſto guinam o- ptimi ſint experirig. Sic & de amitis non vnde, ſed quales ſent, erat diſpi- ciendum. Et erat ſane alias verſatili ingenio Laert. Bion, Sophiſta callidus, plurimum-1V, 4. que philoſophiam excolentibus adiu- menti afferebat. In quibusdam“ ma- Hert gnificus quoque, neque a faſtu alie- 33. nus. Cratetem Academicum audiuit pri- Laert. eius, VXorne ducenda eſſet? interrogatus, , a, (nam hoc quoque Bioni tribuunt “ ke nonnulli, Bianti adſcriptum apud Gel- , lium, nititurque, vt veroſimile eſt, er? ror natione) reſpondit ror nominum cognatione) reſpond Finn * Sequentibus omiſſis integrum ſenſum non re- liquerat Stanleius, facile ex Laertio ſupplendum, * „X apud quem pro 75†ταο cum Menagio. OiXατιποαςα 4 R deformem cie legendum putaui. MATA- aorray raca Il, aiprur Mn, nempe notum, ſor jeteres teseli. Uisgra⸗ Mp fiſine, d0 140 mor⸗ . tuo n oben caln do tenr l. l utllin Doſtn A Rake n cum e0, * eiprofu. turas, lec. cau tern te v⸗ ktum . lauc⸗ Mid⸗ Ur giie led Dule , e 1in- Nrios Rob rumn Rem 6 M - icis enio baert. UIm- IV,4- iu- Laert Ina- je. . lie. . PI- Laert. Wi-I,S ſe ri, el⸗ A- Dus ⸗ . i. Auiſtippe tributum ab aliis le, t vidi⸗ eſſe mus ſu⸗ Pta TINa ite l an, —- g NaNM Aigen LhfLre=brLſLMetDnW Mreeeree BIONIS VIYAFEV APOPHIEGM. Ii deformem duxeris; magnum babelis malum; ſi forma ſpectatam: communis erit. Seneltutem malorum omnium portum eſſe aiebat, ad quem cuncdta ea confuge- rent. Gloriam annorum eſe matrem, pulchritudinem alienum bonum, Diui- tias neruos rerum. Ad eum, qui agros ſuos dilapidaue- rat, Terra dixit Amphiaraum, tu ter- ram abſorbuiſti. , Magnumaiebat, malum eſe, ferre non W poſſe malum. xæra Reprehendebat eos, qui homines tan- nasévrν guam ſenſu carentes cremanent, iuxta raa= täamen cum eiz, tanguam ſenſu gau- xaévw*os, dentibus, alia igni traderent. nempe Optabilius eſſe aiebat ſuae aetatis notum, ſorem alteri indulgere, quam alienum veteres docerpere, id enim qui faciat, eum & res cui- . visers. o‿σDρρaναaςιqnquinare & animum. Sra⸗ — 1 tidimas, Socratem reprehendere ſolebat, RKul- eo mor- tum fuiſſe dicens, quidem Alcibiade tmo vna athſtinuerit, quo opus tamen haberet. enn Facilem Aſſe aiebat ad inferos viam, te, quaſi Clauſis enim illac oculis per ueniri. poſtac Alcibiadem perſtringere ſolebat, e- quoque, vm, dum adoleſcens eſſet, viros ab vxo- eun o ibus ,cum maturae Jfactus eſſet aetatis, ei profu. vr†τ⅜ρα dri⸗s abſtraxiſſe inquiens. curas, Cumque Rhodi eloquentiam exer- cerent Athenienſes, philoſophiam do- ceret ipſe, atque reprehenſionem pro- pterea incurriſſet, ſrumentum, reſpon- dit, qui attulerim, bordeumne vendam? 26 Dicebat, cos, qui apud inferos ſunt, maäaiores cruciatus habituros, ſe integris, quam ſi perforatis vaſis aquam ferant. Rogante eum loquaculo quodam, vt opem ſibi in certo negotio ſertct, Jfa- ciam, reſpondit, quod petis, per in- ternuntios mecum agere, nunquam ipſe venire, volueris. Qum peſſimis hominibus nauigans in piratas incidit. Hlis igitur pereundum L ſibi eſſe, ſi agnoſcantur, clamantibus, ipſe de ſe alctum aiebat, niſi agnoſeatur. Animi elationem profectus in viru- tte ſſe aiebat impedimentum. getic Ari- — De diuite auaro, nen zum nummos Rippus habere, ſed ab iis haberi aiebat. de Lacy: Auaros opum quidem quefi ſuae eſſent de mere- anxie curam aiebat gerere, vtilitatis ticei ſe vero, perinde ac ſi allenae eſent, capere ye vo, „ . * non nihil. ab ea ha- Fortitudinem inuenes, prudentiam'beri aie- ſenesexercere aiebat, tantum vero ce-bat. teras virtites prudentia, quantum re- liquos ſonſus viſu ſuperari. Senectutem exprobrari vetabat, ad eam onim omnes vt perueniant, expetere. Inuido ſubtriſti, neſèio, inquiebat, an tibi malum an alteri bonum aliquod uenerit. Impietatem peſimum aiebat fiduciae Socium. † Nam Hlumilem facit, lingua ferociatlicet. Amicos, quales cunque ſmnt; ſeruari o- portere, ne videamur vel malis vſe, vel contemſiſſe bonos. † Stanl. habet fduciae in dicendo Sozium. Sed cauſa non eſt, cur ſententia Bionis anguſtioribus terminis concludatur: in graeco enim eſt vox rasbuρτας,. Talis homo ore quidem, non tamen re valere, in ſequente iambo dicitur, vt manife- ſtum ſit, Bionem non negare impietatem cum ſiducia in dicendo conſiſtere poſſe, ſed cum intre- pida animi libertate. Ceterum νοσοαα legi- tur apaud Laertium. Sed veroſimillima eſt Mena- gii emendatio qui do‿αα⅜uρ1h. ſubſtituit, allegato loco Plutarchi de inſtituit. Puer. ſub init. Vbi pulcherrimus fiduciae theſaurus hic eſſe dicitur, ſi 54 quis bene natus ſit, eamque in rem hic ipſe, qui apud Laertium ſequitur lambus, allegatur, verſu etiam auctior — 2, /. 4 AXν αο ααAοοαια oοασσοοα ðα Tig ij, 77 — 2 „ „ Ova ονασ ιας A,ρς αοο. Vbi & ιωνασ ρανυ‿NoρWρν corde elatus, poni- tur pro ρα0σαπονο ore elatus, quod eſt apud Laertium, Senſus eſt: Humilem facit pectus ferociat licet Si dedecus matris patriſue quis ſciat. Kk 3 Interrogatus 9 262 a. Interrogatus Deine eſſent,' an minus- 117. . reſpondit. b plut. de Tune ſenex turbam a nobis propelleré adul. & urds. * EFlamic. Agrum laudando magis,'gquam fodien- iſcr. P. colendo ſe fertilem redditurum 59 autumabat. ld. de Eos, quti adulatores facile admittunt, nucon p. amphorarum aiebat eſſe ſimiles, quas 536., auribus apprebenſae Jacile circumfe- runtur. Stob. 8. Quid eſſet amentia? interrogatus, IV,p.57. profciendi impedimentum, reſpondit. Id. S. I. Sopruos honos liberos eſſe, aiebat, at in- F. 32. genuos, mali qui ſint, ſeruos eſſe, cupidi- tatum maximos. gtob. S8. Grammaticos aiebat, dum VlIyaſis er- Iv.p. SS. rores inueſtigarent, ſuos nequle videre, neque eodenn, quo ille, moao, ſeſe errare, maximos exantlando labores, animad- verteré. Id. S. X. Auaritiam omnis mali vocabat me- b. 130. gropolin. . Staruam Perſaei videns, cui adſcri- ptum: IIEPY AOZY ZHNQNOZ 0 KIT- TIETZ. Perſaeus Lenonis Cittiet s. Kal- ptoris caeluim dicebat erraſſe, ſeribere enim eum voluiſſe Oinrieus, quo admis- ſo, ſenſus erat inſcriptionis Perſaeus Zenonis maneipium! Stob. ð8. Diuitias ſi quis firmas opinetur, ne- ner. que vnquam da. ſo diſceſſuras, eum for- mnam contemnere videri, caſusqite inopinatos: ignorare vero, quam dubia Athen. L. IV. p. 162. C. A MORS Laert II, OOſtremo in aduerſam valetudi- 54. nem incidens, vtrelatum a Chalci- denſibus, apud quos diem obiuit, ſuperſtitioſas ligaturas ſibi paſſus eſt applicari, & impietatis in Deos poeni- tentiam egit. Summa autem eorum, PARAJ. II. CAP. II. res ſit proſperitas, & quam eosdem non ſemper ſogiatur. Fortunam item diuitibus opes non proprias eſſe velle, ſod mutuo dare. Fortunam velut poetriam, dicebat, Id. S. V. nunc primi nunc vltimi adoris locum no- P. 69. bis tribuere: alias Regis, alias mendici berſonam. Porro, quemadmodum vilia marſu- Ser. XC. pia, etſi nullius fuerint pretii, tanti ta-b: 504. men aeſtimantur, quami comprehenſa in iis pecunia eſt, ita diuites quoque, vanos & nihili homines, bonorum, quae posſident, aeſtimatione venire. Ridiculos eſſe aiebat, qui diuitiis ſtu- Id S. XC1. deant, eas enim porrigere fortunam, a- P: II1. varitiam ſeruare, benignitatem digſ- bore — 5 Ridiculos item putabat Aſtronomos, LxxIIX qui, cum non videant piſoes iuxta ſe in p. 465. littore natantes, illos, qui in coelo ſint, videre ſe dicant. Bonum magiſtratum munere deceden- i. tem non ditiorem, ſod clariorem eſſe 308. aiebat oportere. Non aliter quam e domo vita nos e= Id. 8. l, igi, putabat, ſz locator non accepto ha-?. 19. bitationis pretio fores reuellat, tegutlam adimat, puteum obſtruat Ita nempe & e iſto ſe rolegari dicebat corpuſeulo; quando, quae locauit, natura oculos ademerit, aures, manus, pedes, non morari ſe amplius. P. III. EIVS. quibus opus aegroto eſſet, laborabat inopia, donec ex familia ſua duos ad eum ſeruulos Antigonus mitteret, i- pſeque in lectica ſequeretur, vt af- firmatum Phauorino in varia hiſto- ria. Eo vero morbo vitam amiſit, 4 4 . . . S . „Sonſus eſt de huinsmodi quaéſtionibus in turba & coram pluribus agi non poſſe. luſitque leett I, 10,. eX lep t, Id. 8.v. n. 5.69, ſ. der C. te- b 504. Nle, d u-l8X0l. A-. Al. N. 18,5. , LMNI in 465. nt, n. Il. 8. Nr., o9. , ll..l - . 10. he Mom ge ulo; ulor abat 10 i. t A- iſto⸗ niſtt, ſgne M10RS luſitque in eius mortem ſequentibus Diogenes Laertius: Teltus Sotharum gquem dedit, Bion Boriſthenita, Dixiſſo fertur quod Dei ſint vmbra . Fſintque fumus. Quod ſe teneret Prmiter; Sic ipfum Natuiſſe, Vt eſt locutus, crederem: male ſed Natuiſſe. Verum incidens morbumgrauem,mor- tis timensque legem Modo qui Deos negauerat, temploin- Frequens & dris, Irriſor & mortalium, Deis qui Sacra Fferrent, Menſis & aris gnäauiter, focisque, Sa- ra fecit, Adipe, nidore, thuribas nares im- plens Deorum. Peccata nec faſſus ſolum priora, de- Ppréodtuv, . S Anui ſod & collum dedit vt carmine . id ſanaret, Manuſque loris vinctus eſt, magi- cae conſiſuts arti. Rhamnumque, frondem & auream, aditu ſuſpendit aedis: Qui cuncta, fatum ſe placet, patrare let paratus. BIONIS. . 26 Stultus, prout conduceret, Deos qaui dicat oſſe, Ac ſe Dei ſulſeſterent vti viſum fit Bioni. Deceptus ergo, dum larynx carbun- cutlo tumeret, Tendens manum, atque ſüpplicans, ait, iam Pluto ſalue. Nominis illius decem Laertius me- morat: primum Pherecydis Syri ae- qualem, Proconneſo ortum, duorum librorum, Laertüi extantium aeuo, au- torem. Syracuſium ſocundum, qui de arte Rhetorica ſcripſit. Tertium Phi- loſophum. Quartum ex Democriti familia, Abderitam, Mathematicis ar- tibus deditum, qui Attica pariter Dia- lecto ſcripſit & Ionica, primusque di- Xit eſſe partes orbis habitabilis in qui- bus ſex menſibus dies, totidemquenox perpetua obtineat. Quintus Solenſis eſt, Hiſtoriae Aethiopicae ſcriptor. - tus Orator, qui IX libros ſcripfſit, Mu- ſarum nominibus infignitos. epti- mus Poeta Lyricus. Ocdtauus Mileſi- Vs ſtatuarius, cuius meminit Polemon. Nonus Tragicus Poeta, ex cenfu eorum qui Tarſici dicuntur. Decimus ſtatu- arius, Clazomene vel Chio oriundus, cuius apud Hipponactem mentio. SECTA MEGARICA EeEVCLIDES. CA PD. I. PATRIA EIVS ET PRAECEPTORES. Laert. II, 106. VCLIDES, Megaricae ſe7tae 5 autor, Megaris, vrbead Iſthmum poſita, ortus eſt, quamuis alii ex Gela, vrbe Siciliae, origines eius repetant. IIle Parmenicdis librorum valde ſtu- dioſus initio fuit, poſtea Athenas, So- Cratis audiendi cauia, abiuit. Decre-Gellius. to autem paulo poſt eius aduentum "10. cauerant Athenienſes, qui Megaris ci- vis eſſet, ſi intuliſſe Athenas pedem deprehenſus eſſet, vt ea res ei homini capitalis eſſet, tanto Athenienſes Mega- renſium odio flagrabant. Meminitque eius 7 264 PAY. IIL CAFP. I. II. & Il!. I ocvd. ejus decreti Thucydides, quo cautum l, p. 92. 4. etiam ſit, ne Megarenſibus vllius legis beneficio in territorio Attico, vel foro Athenienſi, liceat vti. Quod cum Lacedaemonii decretum reuocandum vrgerent, obtinere vero haut poſſent, Peloponneſiaco bello id anſam dedit, omnium, quae inter Graecos geſta fuere, atrociſſimo. Tum Euclides, qui indidem Mega- ris erat, quique ante id decretum & eſſie Athenis, & audire Socratem con- ſueuerat, poſtquam id decretum ſan- xerunt, ſub noctem, quum adueſpe- Gell. 1. C. Cx&PA P. raſceret, tunica longa muliebri indu- tus, & pallio verſicolore amictus, & caput rica (quam velamen muliebre Varro interpretatur) velatus, e domo ſua Megaris Athenas ad Socratem com- meabat, vt, vel noctis aliquo tempo- re, ſermonum conſiliorumque eius particeps fieret. Rurſusque ſub lu- cem millia paſſuum paulo amplius vi- ginti eadem veſte illa tectus redibat. Mortuo Socrate Plato cum ceteris Laert. II, philoſophis, tyrannorũ metu, ad ipfum 106. Megara ſe contulerunt, hoſpitioque ab eo humaniſſime excepti fuere. II. VT SECTAE NOVAE AVTOR EXTITERIIT. L., itigioſis autem diſputationibus Laert. l.e. L cumprimis fuit addictus, propter- eaque Socratis reprehenſionem incur- rit, qui eum cum Sophiſtis contendere laert. l, poſſe, non cum hominibus diſputare, a- 30⁰. lebat-Atque ei ingenio ſuo indulgens ſe- dAam inſtituit, quae Megarica prius alo- co natali, inde Eriſtica ab indole con- Laert. Il, tentioſa diceretur. Vnde & Diogenes 24 non το LScholam, ſed XoXαα me- rum ſæl eam eſle aiebat. Eoque ſpectat etiam iſta Timonis reprehenſio. Laert. VI, 107. Hos ego nugarum nolim curare pa- tronos, . Seu Phoedona mihi narres, ſeu liti- bus aptum Euclidem, Megaras rabidis qui li- tibus implet. . Poſtremo Dialecética eſt vocata, id- aert. II, 106. . . que primum Dionyſius Carthaginien- ſis ei nomen dedit, quod interroga- tionibus & reſponſionibus eorum dis- curſum abſolui videret. Vnicum eſſe bonum affirmabat, cu- ius diuerſa tantum ſint nomina, pra- dentiae ſcilicet, Dei, mentis, & cetera. Aduerſa bono omnia tollebat, nihil tale in rerum natura dicens exiſtere. In argumentationibus non umtio- nibus vtebatur, ſed concluſionibis. Diſputationes, ex ſimilibus inſtitu- tas, penitus tollebat. Eas nempe vel ex ſimilibis ad ſimilia, vel ex digimili- bus ad diſſimilia aiebat procedere: Si prius fiat, praeſtare; vt res ipſa exami- nentur, quibus ſimmiles quaeruntur: Si poſterius „nullius vſus eſſe com- parationem. CAP. III. DICTA EI SCRIPTA EIVS. Plutarch. Eleberrimum in Scholis fuiſſe Plu- le Am. tarchus ait. Cum fratrem enim rat. p. juiſſet di 489. & excandeſcentem audiuiſſet dicere, per- eam, niſi vindictam expoſcam, reſpon- dit, & ego pere–am, niſi hanc tibi iram verborum lenitate extorſero, vtqut me bperinde ac antea ames, éſfocero. Qlam ap. Sto. quidem hiſtoriam referens Hierocles, baeum 8. quando pro Zanαπαι fübſtituit α LXXXII. xpares, illud epitheton errori occaſio-· 477. nem dediſſe cenſendum eſt. Somnum Anton. & Max. . Serm 37. , 4 laert, Il, ⸗ 106. de a eſt M Libyu. vnd . Win 3 luett. I, ſei . 1 que lem inim M⸗ 1* lu. dre no n- ns -N Vi⸗ – eisli h im 1oh. gne Ilam 4⸗ dto⸗ cles, baeumm d⸗ VI. fin. pICTA FEFT SCRIPTA EVCLTIDIS Stob. 8. Somnum geminum eſſe aiebat, iu- niorem alterum, flexilemque, & quem arcere haut ſit difficile: alterum ca- num & ſenem, grandaeuis hominibus inhaerentem, pertinacem, & inexora- bilem: a quo difficile ſit, vbi ſemel ali- quem oppreſſerit, liberari. Nempe eum neque verba attendere, neque audire, ſurdum enim eſle, neque demonſtratio- nes capere, vt qui oculis deſtituatur. Interrogatus a nonnemine, qua- Anton. lesnam ſint Düi, & quibus rebus ma- gereeng xime delectentur: Cetera quidem ſe 31 ignorare reſpondit, at curioſos illis o- dio eſſe certo ſcire. Scripſit tum alia, tum Dialogos ſex, Laert. II, de quarum fide res dubia Panaetio vi- 106. detur, tituli eorum ſunt iſti: Lamprias, „Zuid. Aeſchines, Phoenix (vel, vt apud Suidam EvA. eſt, Phœnices,) Crito, Alcibiades, Eroticus. Nomine Euctlidis & alii celebrantur: Mathematicus, Megaris itidem ortus, Lib. vII. vnde & cum Philoſopho a Valerio Ma- c. 3. ximo confunditur: „Plato, inquit, *Conductores ſacrae arae, de modo & *forma eius ſecum ſermones conferre *Conatos, ad Euclidem Geometram ire iuſſit, ſcientiae eius cedens, imo profeſſioni.“ Eius operis condu- ctores ad Platonem veniſſe ex aliis quo- que veterum liquet, ab eo vero ad Euclidem geometram eos ablegatns fu- 26 ⁶ iſſe, vel addictum eis ſtudiis Euclidem Philoſophum fuiſſe, probari nequit. Quin contra potius. Proclus narrat, ex ad Eucl. Platonica Schola Euclidem mathemati- LIl. e. 4. cum prodiiſſe, eumque a Ptolemaeo, Ae- — gypti Rege, interrogatum, an via com- pendiaria magis ad Mathematica ſtudia nulla detur a non vlla eſt, reſpondiſſe, re- gia.* A morte Socratis vero vsque ad Ptolemaeorum primum anni elapſi XGV, vt Mathematicus Euclides multo , fuerit philoſopho recentior. Porro alius Euclides Archon fuit anno II Olympia- dis XXCVIII, iuxta Diodorum Sicu- Mete- lum. Sed Ariſtoteli tamen illius orol.I, 6. anni Archon Euclees audit, quod fir mant Commentatores eius, & Suidas, ?b Suid. qui in eo tantum aberrat aliquantum, *Üιι* quod annorum ſpatium inter eum at-“ ℳ.— que alterius temporis Archontem Eu- Mos Clidem exacte non definiat. Salmaſius vero, Eucleis nomen nuſpiam inter Archontes inueniri exiſtimans, atque contrarium diſerte propugnans, Sui- dae textum corrumpere conatus eſt, Diocle ſubſtituto. Habemus alium Euclidem, Archontem anni II Olym- piadis XCIV. LEuclidis vatis, Neno- d Exped. phonti amici, ipſe mentionem fecit. 4Cyri. L. Quibus omnibus accedit Euclides la- picida, cuius mentio in Platonis extat teſtamento.“ elnſcript. b. 23 5. 6 ap. La ert. III, EVBV V Vclides ſucceſſorem EVBVLI- „DEM Mileſium habuit, cuius di- ſcipulum oratorem Demoſthenem fu- 'iſſe, quibusdam eſt affirmatum, eum- que ab illo litterae R pronunciatio- nem aſſiduo exercitio didiciſſe. Hunc inimico aduerſus Ariſtotelem animo Laert. II 108. LIDES. 42. fuiſſe aiunt, eumque nulla non occa- ſione laceſſiuiſſe. . Inuentor ille multarum Dialectica- rumargumentationum extitit, quales a Laert. Peudsneooρ, mentiens: dα.οοοdυd o, oC-II, 103. cultus. zNen rex Eleltra. Sαo vàdl bveg velatus. TLeaplrne acerualis. b etie. de I. x* Mancus eſt textus, legend. c πHειι αα DPa- „ — „ 7 » X 228 * †+τ— να⸗äος ααιττιτς αντι, Tα 22 — 6 7 é&α reο —vpto.ιν τ οιοααισιαασρα oνροhbob᷑ νια Ono, SagidXe T ς L. II, 4. eaueοa*νaασααι sστcρ &. atque ita fere Baroccius. . LI cari 266 * male Kegavn tornutus, adXangos caluus, de 1 n . quibus ira fere Comicus. ro vote Eubulides CERATIINISinſtat acriter Comici Ferox ſuts. in Stan- MENDACIBVöSueturget, hiſée ver- leii tex- ſans Rhetoras logis ien e. Demoſtheni non impar oris hinc abit kient. Jacundia. VIe Hlae vero Sophiſmatum ſpecies variae 4. funt, quae generatim definiuntur Ari- ſtoteli, quod ſint &llogiſmi Eriſtici, quos ex ſchola iſta deinceps in ſuam et- liam Stoici deriuarunt. Athen. Wevdouααοöρ quem Athenaeus Weuds- Dipnoſ. Aoν+†νοNονα.οâat, Cicero mentientem, captio- . b. fa argumentatio eſt, ſolutu difficihs, CG de Perinde ac reliquae pleraeque, non a Diuin, L. forma, ſed a materia nomen habens. II. c. 4. Exemplum nempe huius fallaciae, quo Cic. A-frequentiſſime vtuntur, eſt iſtud: &, ad vera dicens, te ais mentiri, mentirig. Sod 30. Sicie, te mentiri, dum vera dicis, ergo, ve- ra dicens, mentiris. Simile eſt illud I. 8g. D. apud IC. Africanum. Qui quadraginta 2 1 habet, trecenta legauit; deinde fundum acid. zihi dignum centum aureis ſub hac con- ditione legauit, ſi legi Faleidiae in teſta- mento ſuo locus non éſſet, (qua nempeo- mnia legata in irritum cadunt, ſi id, quod haeredibus relinquitur, quartam par- tem bonorum non aequauerit) quaeri- tur, quid iuris eſt? Dixi rov axo, *„hanc quaeſtionem eſſe, qui tractatus *apud Dialecticos S evdι dicitur. * Etenim quicquid conſtituerimus ve- *rum effe, falſum reperietur: Namque “ſi legatum tibi datum valere dicamus; &egi Falcidiae locus erit: ideoque va- „ente conditione non debebitur. * Rurſus, ſi, quia conditio deficiat, lega- *tum valiturum non ſit; legi Falcidiae * ocus non erit. Porro, ſi legi locus * non ſit; exiſtente conditione legatum „tibi debebitur: cum autem volunta- *tem teſtatoris eam fuiſle appareat, vt p. r EVBVLIDES *„Propter tuumlegatum ceterorum le- gata minui nollet, magis eſt, vt ſtarua- *„us tui legati conditionem defeciſſe. Tanti autem hoc Sophiſina factum eſſe, gen. Ep. Seneca ait, vt libros haut paucos de eo 6. 45. ſcriptos extare dicat. Laertius ſex diuerſos libros Chryſip- Laert. po de eo argumento concinnatos me-Il,lé. . . Athen. morat. Philetam Coum Phthiſi pe-P ix. rüſſe, contracta ſtudii exceſſu, in eo . 401. foluendo poſiti, referunt Athenaeus & Suid. Suidas. DPidgr. Flectra nomen itidem habet a prae- cipuo exemplo, de quo ita Lucianus: Lucian. Electra Agamemnonis filia fama cele- re: berrima, éandemremſimul norat, & non . norat. Aſtante enim lateri iphus Ore- ſRte, Oreſtem fratrem ſuum eſſe, & nouit, &&αignorat. Eyeα⅓ουρ N[ £„ h. e velaius, nomen Lucian. itidem a materia ſua habens, iſto exem- l. c.⸗ plo apud Lucianum explicatur: CHRY- SIPP. Reſponde mihi, noſtine patrem tu- vm? MERCA TOR maxime, CHRXY- SIPP. Quidigitur, ſi prope te Rtatuerem opertum quembiam, atque interroga- rem, noſtine bhunc? Luid diceres? MERC. SGcilicetme nonnoſo. CHRYS. Atque hic tuus erat pater, itaque ſeiſtum non noſti, palam eſt, te patrei tuum non noſſe. Simile & illud eſt Sophiſtarum, quod Socratem, apud Platonem in Me-poter. none, irrito labore ſoluere conatum A-Anal. I, riſtoteles affirmat: An noſti omnia bina I. paria eſſe an minus ? Reſpondit alter, imo vero ſo noſſe. Tum Sophiſta, pro- latis hinis quibusdam ſub pallio antea conditis, interrogauit, an igitur bina iſta paria me habere noueras, an minus? Re- ſpondente altero, ſe nonnouiſſe, Sophi- ſta ergo inquit, eandem rem ſimul & no- FKi & ignordas. rites, quem acerualem vocat Cice- de Diuin. ro, qui definiuit eundem quod ſit, cum L. II. c. 4. aliquid minutatim & gradatim addiedr L — Ye Acad. Ve. Cu vlo fie legl7. v ge verb. ſgnit, I.48. ad abin tit, 4 de verb. & rer. ſ· goit, — — — — ——(K1 P Lib. IIl in Mat. cap. XIX. T. 4 VI. opp. 139. 4 4 4 Leert. II. 109, . 8 alde AMenede-. niyt pa. tetexyvi. 1n eim A 4Pudla fe ert. L. le. n⸗ Ilie. 60 0. 45. ſpeleen. e0 40. & Fuid. Cur. rae⸗ lus: Lucian, nen Lucian. emn⸗ 1.ce Rr. - I- emn go⸗ res! §. um jo u, Me.pobker. AAnal h iu ! ter, = ntes Re⸗ hi⸗ = ce delii⸗ Loll c. tur yel Qu. VI,6 ficitur vno addito grano. mi, vt pa ALEYINVS Acad. vel demitur? vt aceruus (7206) ef- Vel potius, es 177. vt Vlpianus deſcribit, quando ab eui- ſignif. denter veris per breuiſſimas mutatio- nes diſputatio ad euidenter falſa tradu- L. 48. ad Citur. Idem Vlpianus alibi exemplum Sabin tit. affert commune, Ciceroni, Laertio, de verb. Sexto Empirico " commemoratum: git. Annon duo ſimt pauci? annon pauci et- iamſunt tres? & quatuor itidem? & ſic porro vsque ad decem? Cum duo igitur Ient pauci,idem ſunt quod decem. Kegarun h'e Cornutus, pariter ac reli- quae ab exemplo nomen eſt ſortitus. Duod non amiſeſti habes, cornua non dmi- Icſti, cornua ergohabes, quod Senecae Gellio atq; aliis repetitum. Ad eam ſpe- ciem pertinere argumentum, quod ſal- vatori obiiciebant Phariſaei, Hierony- LibAll. in mo eſt obſeruatum. De Galilæa, inquit, Mat. cap. *Venerat ad Iudaeam; iccirco Phariſae- X. r. orum ſcribarumque factio interrogat P. 39. eeum: virum licet homini dimittere v- .ραſam qualibet cauſa? vt quaſi *„Cornuto teneant eum ſyllogiſmo, &, „quodcunque reſponderit, captioni *„pateat. Si dixerit, dimittendas eſſe ν*ο.οορolibet excauſa, & ducendas *glias, pudicitiae praedicator ſibi vide- te hitui docere contraria. Si autem re- 267 ſponderit, non omnem ob cauſam dehbe- *ro dimititi, quaſi ſacrilegii reue tenebi- *tur, & aduerſus doctrinam Moyfir, ac *per Moſen Dei, facere iudicabitur. *„Igitur Dominus ſic reſponſionem *temperat, vt decipulam eorum trans- “*eat, ſcripturam S. adducens in teſti- „“monium, & naturalem legem, pri- * mamque Dei ſententiam ſecundae op- ctcponens, quae non voluntate Dei, ſed cpeccantium neceſſitate conceſſa eſt. Aliud argumentandi in hoc genere keg. 83. exemplum affert idem doctor: ſuſtinui T. II. Romae a viro eloquentiſſimo cornu-obb- b. tum, vt dicitur, ſyllogiſmum; vt quo-255. B. cunque me verterem, ſtrictius teneret. Vxorem, inquit, ducere peccatum eſt an non? Ego ſimplex, & qui inſidias vitare neſcirem, dixi, non eſſe peccatum. Rur- ſum aliud propoſuit: in baptiſiate bo- na opera dimittintur an maola? Et in hoc eadem ſimplicitate reſpondi, pecca- ta dimitti. Cum me ſecurum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua in- creicere, & abſconditae prius acies di- latari. &, inquit, vrorem aucere non eſt peccatum, baptiſinus qautem peccata dimittit, gatidquid non dimittitur, re- Jeruatur. ALEXINVWõsS. Laert. II. T Nter ceteros Eubulidis diſcipulus A- 109. LEXINVSfuit, Elienſis, magnus liti- gioſae ſapientiae admirator, Elenxinus t adde & appellatus a contradicendi ſtudio, & Ze- Menede- nonis aſſiduus aduerſarius. † eti- Eum Olympiam abiiſſe, philoſophi- ta eius am ibidem profeſſum, Hermippus re- apud La- fert. Diſcipulisque interrogantibus, ert. L. Il, cur eo degeret loco? ſectae ſe meditari dixit inſtitutionem, eiq; Olympicae de- ſtinare nomen. Verum mediis ſubſi- ſtendi deſtitutis diſcipulis eius, & aeris temperie, quae eo loco eſſet, minus de- lectatis, abiere omnes, ſolo ipſo cum ſer- voO relicto, qui & ipſe non multo poſt in Alphaeo fluuio, natando ſe exercens, arundinis laeſus acumine diem ob- juit. S. 125. 135. 136. *X Allegat Stanleius Cic. Lucullum ſiue Acad. Qu. IV. Laertium in Chryſippo & Sextum Empiri- cum adu. Logicos, apud quos tamen fruſtra illud exemplum Soritae quaero. LI 2 Praeter 263 PART III FVPHANTVS, AbOLLONIVS. Praeter Zenonem alios quoque phorum ſcriptis impetiuiſſe refer- philoſophos, vt & Hiſtoricum E- tur. EVPHANTIVS. Laert. II, 1I10. Lexini diſcipulus EVPHANTVS. fuit, patria Olynthius, Antigo- ni Regis praeceptor, qui Deme- trii pater, auus Antigoni Gonatae fuit. Grandaeuus is obiit, ſuorum tempo- rum relicta Hiſtoria: tragoediis item haut paucis, quae in ſcena publice ex- hibitae plauſum omniummeruere: Li- bro item de regno ad Antigonum, ope- re vndiquaque laudatisſino. APOLLONIVS CRONVS. Laert. l. e. T Vit & APOLLONIVS Cronus in qui Cronum Apollonium eum appellans, Eubulidis diſcipulis. Eum natalibus poſterius cognomen innuit eſſe, ab A- Finab Cyrenaeum fuiſſe, Strabo eſt teſtis, pollonia, Cyrenaica vrbe deriuatum. trabo . . . L. XVII. 1,838 4. DIODORVsS. CAP. I. VITA EIVS. . Laert. I, IODORVsS laſo ortus eſt, quae - — =- = Loſegue Momus. xit. Cariae eſt ciuitas, Aminiae filius. Illauit muris: Tu Crone nempe ſapis. Eum Eubulidem audiuiſſe, Laer- tius autor eſt. Apollonii Croni diſcipli- Strab.l.c. na vſum Strabo ait, a quo Croni cogno- men tulit, transmiſio ad diſcipulum magiſtri nomine, ratione inprimis ha- bita obſcuritatis, qua magiſtrum Cro- nium imitabatur. De hoc Diodoro Cal- Laert.l,c. limachus in epigrammate. Vixit cum Ptolomaeo Sotere, quo praeſente, cum eum tioρο interrogaret de rebus, de quibus ex tempore re- ſpondere non poſſet, non tantum a Re- ge punitus, ſed Cronus etiam cognomi- natus eſt Quamobrem ex conuiuio diſceſſit, atque oratione de eo argumen- to ſcripta moerore vitam finiuit. CAT. II. PHILOSOPHIA EIVS. Ialeckicum fuiſſe cum Strabone af- firmat Laertius. Eoque pertinet Acad. Ciceronis iſtud 4 In hoc ipſo, quod in Qu. IV, elementis dialectici docent, quomodo 47. iudicare oporteat, verum falſumne ſit, ſi quid ita connexum eſt vt hoc: Si dies ceſt, lucet, quanta contentio eſt, aliter *Diodoro, aliter Philoni, Chryſippo a- ct liter placet. Multum autem in eo ſtudio Diodo- rum fuiſſe, ex Callimachi patet Epi- 11. cc. grammate, allegato atque explicato a Ada. Sexto Empirico. Gram- mat. p. De roponn ionius connexis Diodori, ⁶2: Philonis & Chryſippi diſſenſum, cuius ex Cicerone mentionem fecimus, latius perſequitur iſtis Sextus Empiricus. qu *Quando & quemadmodum recte ſe- Math. *„quela in connexo procedat, inter ſe b. 240. *diſſident, pugnantque inuicem ea, conf. * quibus ſtatuunt iudicari conſequen-Vr'b. Hyp. p. ufian eſſe vel ein 44 ſit ( We ye r (t 44 ſ. I alite ani⸗ ailio 4 mo 4 ie Xv ( H ae Pi cot ſar ter n i eker⸗ item ex. L. pe⸗ luns, 54. i. uo Wret te⸗ Ke- Omi- liuio nen⸗ t 44da Gram- Mat: p⸗ 62 oi, nins tius US. Adn eſe-Marh r ſep. 40. H conk. e pyb. en. , H tun. /4 . Errrrr rr DIODORVS. *tiam. Dicebat nempe Philo, verumn eſſe connexum, quando non incipit a *Vero & deſinit in falſum. Quo fit, vt ex eius quidem ſententia tribus modis “„ſit verum connexum, vno autem *„modo falſum. Etenim, quando a *vero incipiens deſinit in verum, ve- rum eſt: vt illud: ſi dies eſt, lux eſt. *Quando itema falſo incipiens in fal- “ſum deſinit, rurſus verum: vt illud: * ſi terra volat, alas habet terra. Simi- iter autem, quod incipit a falſo, deſi- * nit autem in verum, eſt verum. vt cillud: ſi terra volat, eſt terra. Solum- cc modo autem eſt falſum, quando inci- Piens a vero, deſinit in falſum: cuius- *modi eſt illud: ſi dies eſt, nox eſt. Nam *ſi dies ſit, illud quidem, dies eſt, ve- „rum, quod quidem eſt antecedens. *Hocautem: nox eſt, falſum, quod qui- *dem erat deſinens ſiue conſequens. *„PDiodorus autem dicit, verum eſſe „Connexum, quod neque contingit, *cum a vero incipiat, deſinere in fal- d ſum, quod quidem pugnat cum ſen- ctentia Philonis. Nam huiusmodi con- *nexum, ſi dies eſt, ego diſſero, ſi dies *jam ſit, & ego diſſeram, ex Philonis *quidem ſententia eſt verum, quando- *quidem incipiens a vero illo, Dies eſt, *„Verum dicit ilud, ego diſſero. Ex Diodori autem ſententia falſum. Con- tingit enim, vta vero incipiens, nem- cpe dies eſt, in falſum aliquando deſinat, *hoc nempe, ego diſſero, cum ego ſilu- erim. Atque adeo caſua vero inci- *Pere & deſinere in falſum poteſt. Nam *Priusquam coepero diſſerere, incipit *quidem a vero, dies eſt, in falſum au- tem deſiit: nempe ego diflero. adu. Ma- them. p. 250. Et alio loco: “* Nam vt de connexo *„Prolixi non ſimus; dicamus, rectum eſſe connexum, quod non incipita *Vero, & in falſſum deſinit: Illud v. g. ſi motus eſt, datur inane, ex Epicuri 269 „quidem ſententia incipiens a vero, *“nempe ii eſt motus, & deſinens in ve- *rum, datur vacuum, erit verum. Ex *Peripateticorum autem ſententia in- *Cipiens a vero, nempe ſi eſt motus, & *deſinens in faſſum, nempe datur va- „Ccuum, erit falſum. Ex Diodori au- *tem ſententia incipiens a falſo, nempe ceſt motus, vt deſinens in falſum, nempe *datur vacuum, erit ipſum quidem ve- *rum, aſſumptio autem, nempe eſt au- *tem motus, erit falſa. Sunt, qui dicunt argumenti, quod Laert. Il, ρορνονιπιοαι.o, velatum, dicunt, & cera- II. tini ſ. cornuti eum eſſe inuentorem, de quibus plura in vita Eubulidis. Ale-in Lib. I. Xander Aphrodiſeus eum vſum ait ar-prior A- gumento, quod zvoαιαοατιαοοτοat Xαι. nal, argumentum dominans, de cuius origi- ne & virtute ita Epictetus: *Dominan- *tis argumenti quaeſtiones ab huius- *„modi occaſionibus proficiſcuntur. *„Nempe cum tribus hiſce propoſitio- *„nibus commune inuicem intercedat *Certamen: 1 COmne praeteritumneceſ- *ſario verum eſt. 2 Ei, quod fieri ne- *guit, id quod ſeri nequit non eſt con- *ſöguens. 3 Non poteſt fieri id, quod *werum neque eft, neque futurum eſt. *Diodorus hac pugna animaduerſa, *Priorum duorum probabilitate ad „Probandum illud, nihbil poſſe fieri, *gusd verum neque ſit, neque futu-=in lib. I rum ſit, vſüs eſt. Et Alexander: prior. mo Corinthi eſſe poſſbile eſt, ſi ihi vel *fui, vel ero. Quorum neutrum ſi ſet, posſebile id non oſt. Posſebile eſt, vt in- gentns *fans Grammaticus fiat, italis futurus 6oen ſ, Ccuius rei firmandae cauſa Diodo- Pyrth. rus Dominantis argumenti interroga-Hyp. L. *tione vti ſolebat. III. c, 8. Nihil moueri credebat, argumento P. 125. & nixus tali: & quid mouetur, aut in eo, an Na- in quo eſt, oco mouetur, aut in eo, in quo 39 4. . non eſt. At, neque in quo eſt mouetur, LI3 manet ap. Arri- an. II, 19. „* 4 270 PART III TGTIFAS, CLIINOMACTS manet enim in eo, l in eo eſt. hü ſiue ortum habere ſiue interi-b id. I. e. Nec vero, in quo non eſt, vbi enim aliquidnon eſt,ihi neque ugere quidquam tum. b b: 134. Principia rerum minima eſſe aiebat, « dem neque pati poteſt. Non ergo mouetur & inſecabilia corpora; numero infi-pyrrhon. quidquam. Vnde conſequens eſt, ni- nita, ſed finita magnitudine.“ Hyp. III. p. I15. Stob. Ecl. ICHIHYAS. 1I12. Laert. II, ITTA8. Metalli filius, vir illu- Euclide ſunt, ordine cenſetur. Ei Dialo- ſtris in horum philoſophorum, quiab gum Diogenes Cynicus dedicauuit. CLINOMACIIVS. I12. Laert. II. IN Euclidis fucceſſoribus CLINO- Primus ille de Axiomatibus, Categore- MACHVS Thurius extitit quoque. matibus, & ümilibus ſcripſit. S8S T I LP O. CAP. I. VITA. . Laert. QTII-POortus eſt Megaris, Hellados I1I, 113. oppido, vixit Ptolemaei prioris ae- vo, magiſtros audiuiſſe dicitur ſequen- tes: Ipſum Euclidem ſcholae autorem, quod tamen aetati eius minus eſt con- Antaneumn ‚vt ſupra etiam obſeruatum fuit. Ex ſequacibus vero eiusdem, Thra- ſymachum Corinthium, Ichthyæ famili- arem, vt autor eſt Heraclides, Diogenem b Laert, Cynicum, Paſiclem item Thebanumb, VI, 76. Cratetis Cynici, fratris ſui, diſcipulum, suid. & Dioclidem denique Megarenſem. eE Eum acutum hominem, & probatum 1 “ temporibus illis fuiſſe dicit Cicero“. Qui · addit, ſcribere ipſius familiares, & ebrio- ſum & mulieroſum illum fuiſſe, neque hoc ſeribere vituperantes, ſed potius Plut adu. 3d laudem. Vitioſam enim naturam W orr. ab eo ſic edomitam & compreſſam eſſe is doctrina, vt nemo vnquam vinolentum & Kre-illum, nemo in eo libidinis veſtigium nuns Se- Viderit. Plutarchus animi in eo robur, nec. Ep. . .„ EIVS. manſuetudine & continentia egregie temperatum, admiratur. Rerum ciuilium ſtudio plurimum tr -Laert. Il, buebat. Ac, praeter vxorem, quam I4. duxerat, Nicarete etiam pellice vteba-adde A- tur. Filia ei fuit famae parum inte-Almn. d. grae, quam Sdtmmias Syracuſanus, ex 496. coniunctiſſimis eius, duxerat. (Quae Laert. l.c. cum inquinatiſſimam vitam duceret, eamque parenti dedecori eſſe nonne- mo diceret, Stilpo non eam, reſpondit, maioriſibi dedecori, quam ipſe ſit decori — ei, eſe valere. *[Eodem ſpectat, quod Plutarcho re-de animi latum, qui dicit, Stilponem, a filia impu-tranq. p. dica, quo minus viueret omnium aeta- 467. tis ſuae philoſophorum iucundiſſime, minime prohibitum eſſlſe. Quin & Metrocli, id exprobranti, meumne, re- ſpondiſſe, hoc eſt peccatum, an filiae ſoque Metrocle filiae peccatum id eſ- QLuid ais? ſe, ipſius infortunium. reſpondiſſe, 112 cont, (ll Mut, vit, Demett. ne 1. op- Ar b. 3. len de An, gl Conſt. cYal 5. & Ey. il Lan I,. Ub. to⸗ terl-bid le e. bat 1. din ldem lf feahen Hyp. II. §. — ..IIS. dtod Bel. Eyl. 1. a. t. — Are⸗ egie Nlrluet, I, Ualn U. lehr Aͦ A. 1Se ihen. L. inte-. . 5 er 465. Queleenle⸗ celet, vnne⸗ ndit, uri - 0 te-de anini wh t, . xetr. 6 lume, in & ,Ie- iue! id el. 1d! nclle . STTLPO C. L VITA EFFS reſpondiſſe, nonne peccata ſunt lapſus, iisque excidunt homines, guibus potiri debebhant? Cui cum annueret Metro- cles, nonne vero, ſubiunxiſle, eæcidere talibus eius eſt infortuniusn qui excidit: Placidaque & philoſophum decente o- ratione oſtendiſſe, vanum latratum eſ- ſe Cynicam calumniam.] Magna eius apud Ptolemaeum Sote- rem gratia fuit, a quo cum Megarae vi captae eſſent, pecuniam ei obtulit, &, vt in Aegyptum ſe ſequeretur, inuitauit. Pecunia, non omni tamen, accepta, in Aegytum proficiſci noluit, ſed Aegi- nam ſe contulit, ibique, donec Megaris conf. diſcederet Ptolemaeus, vitam egit. De- Plut. vit. 111 jg01 Hlj - Demez, Metrius quoque, Antigoni filius, Me T. I. opp. 8 AXDUSIIELIS 1 p. 893. rent ſui, iuſſerat, reſtituerentque, ſi & de An. qiulae ablata ei fuiſſent. Quamobrem tranq. T. rerum ab eo amiflarum conſignatio- Laert. II, II K. Il b. 475. nem cum peteret Stilpo: Nibil quod Senec. de Gonſt. c ium eſſet, ſo perdidiſſe, reſpondit, do- 5. & Ep. Arinam enim &ł eruditionem neminem 9. Rebi ademiſſe, eloquentiam quogue ſibi eſſe relidtam & diſeiplinam. Simulque tanta vi humanitatem ipfi fuaſit, vt aſ- ſidue eum Demetrius audire cuperet. Laert. II, De Phidiae Minerua ita ab eo inter- II6, rogatum nonneminem ferunt: Num Minerua Touis filia Deus eſt ?ͤ Cumque annuiſſet ille; dixiſſe Stiponem: As ſta non Iouis, ſod Phidiae eſt. Illoque concedente; non ergo illa, dixit, Deus. Qua de cauſa cum in Areopagum eſſet Pertractus, nihilinficiatum ferunt, ſed relto ſo dixiſſe, affirmauiſſe, non Deum e- nim eſſe Mineruam, ſod Deam, mares enim eos eſſe. Quod tamen reſpon- ſum Areopagitis cum ſatisfaceret mi- nus, vrbe excedere iuſſus eſt. Riſiſſe autem aiunt illud d'étum eius Theodo- rum, cognomine &oεορ vnde hoc noue- rat Stilpos inquientem, num ſublata palla ipſam inſpekxerat? Erat nempe . aris expugnatis, vt domui eius parce- Theodorus procaciſſimus ſermone, moderatior Stilpo, vnde & a Cratetero- gatus, an precibus Dii & adgeniculatio- nibus delectentur? Noli me, reſpondit, de hiſce, oRtulte, in publica inerrogare via, ſod priuatim interroga. Ingenium ei ſimplex fuit, neque vlla Laert. Il, ſimulatione fucatum. Cratete igitur 117, Cynico ſemel ad id, de quo interrogatus fuerat, non reſpondente, ſed foedum edente ſtrepitum, noueram, dixit, te qquicquid potius, quam quod honeſtati conſentaneum eſſei, prolaturum. *[Temperantia fuit inſigni, quo ſpe- ctat, quod Athenaeo de eo relatum. Stilpo, ait, ſua confiſus temperantia, .X. p- nihil metuit, cum allium comediſſet in *2. templo matris Deum obdormiſcens, quamuis alias arceretur delubro quis- quis tale quid comediſſet. Dormienti autem Dea aſtans cum diceret, Philoſo- phus es, o Stilpon, & iura tamen violas ſacrorum, reſpondere ſibi in ſomno vi- ſus eſt, praebe, quod edam, & allio abſti- nebo.] E Caricam illi Crates aliquando, & vna Laertel, interrogatiunculam, propoſuerat. Eam vero ille ſtatim comedit: cumque excla- maret Crates: caricam ſe perdidiſe; non ſolum, reſpondit, garicam, ſed & interro- gatiunculam, cuilis arrhua illa extitit. Eundem Cratetem cum hyemis frigo-Mert ke re vidiſſet torpentem, videris mihi, in- Feh. vit. quit, o Crates, aris noaναιbρas häbere: Stilpon, quod in pronunciationeambiguum eſt. atq; vel ita accipi poteſt, quaſi ouo pallio *αι eum indigere dicat, vel ita, quaſi pallio & bona mene eum carere dicat. Ru- Wα =S$½ bore igitur ſuffuſum Cratetem ita re- ſpondiſſe: V Atqui ego kilponem Megaris mala miulta forentem PVidi: vbi monſtroſ, eſſe ferunt habi- tacla Tybbhoei. Hic 272 Hic diſputabat iuuenem comitante ca- terua, Nonopera, verbis hic de virtute doce- bat. Laert. I1l. Pertur Athenis hominum ita in ſe PARS III. &STILPO CAP. M. II. Cum Cratete diſputans, inter lo- quendum, vt piſces emeret ſubito abiiſſe fertur. Aquo cum retineretur, quod diſputationem deſtituat accuſatus. Non deftituo, ait, nam diſputationem teneo, te 119. . —. . . . . 9. ſtudia vertiſſe, vtex officinis ad eum ſolumrelinquo. Nempe manet diſputatio, videndum confluerent. Cumque ea de re nonnemo ipſi dixiſſet: Te, OStil- Po, velut beluam admirantur. Mini- me, reſpondit, ſed velut verum hominem. NRultus, reſpondit. CAP. biſeèes vendentur. Quid lapide grauius ſit? interrogatus, gtob. ſerm. IV. II. p. 57. PHILOSOPHIA EIVSDEM. MEriͦcaR ſcholae extitit princeps, Plut. adu: eriſtico dicendi genere potentiſſi- Colot. p. mus, doctrinaeque & diſputationum III9. fubtilitate, fibi ipfi, patriae, & amicis ſummum decus conciliauit. Vniuerſalia plane tollebat, dicebat- Laert. Ih, que qui hominem dicat, eum neminem 179. dicere, quod non hunc aut illum vox ſi- gnificet: quomodo enim vni magis quam alteri, atque adeo huic conue- niatꝰ Rurſus id, quod videmus, olus haut eſſe, olus enim ante multos annos fuiſ- ſe, atque hocolus proinde haut eſſe. plut,adu. Vhum item de alio raedicari poſſe Colot. p. negabat, hoc modo ratiocinatus:- Si de 120. eauo praedicetur currere, non idem eſt cum ſubiecto praedicatum. hominis definitio, alia boni. Similiter aliud equus eſt, aliud currere, inter- rogati enim diuerſam vtriusque defi- nitionem reddemus. Certe ſi homo & bonum eſſe, equus & currere eſſent idem, quomodo bonum de cibo vel me- CAbP. Alia eſt dicina praedicari poſſet, & currere de leone & cane? quae res ſunt ma- Xime diuerſae. Eorum itaque, quae ſunt in ſubieæcto vel de ſubiecto nullam ad- mittit complexionem: ſed ea niſi idem cum ſubiedio ſint, de eo praedicari, ett iam per accidene, poſſe negat. Quam- vis vera ex ſententiolis iſta fuerit, quam per luſum & iocum inter Sophiſtas ſparſit Stilpo, acerbe tamen impugna- vit Epicureus Colotes, prolixa contra Stilponem inſtituta diſputatione, quae eam ſolam ſententiam contineret, quam tamen neque reſoluere potuit, neque confutare. Hoc ſolum dicens, nullam hanc vitam fore, qua vnum de altero praedicare haut liceat. Verum euidens eſſe, Plutarchus affirmat, Stil- ponem vocibus tantum quibusdam of- fenſum, modum loquendi impugnaſſe, non quod in vſu haberetur abrogatum, vel res ipſas ſublatas ſerio voluiſſe. Summum bonum mentem eſſe aie-Senec. bat, nullis paſſionibus obnoxium. Ep. . III. DISCIPVLI EIVS. . Laert. Il. T Nuentione & eloquentia longiſſime 113. Talios anteceſſit, vt omnem Graeciam fere ad Megaricam ſcholam adduceret. Eum Philippus Megaricus refert a The- ophraſto Metrodorum, Cui Theoretici cognomen, abſtraxiſſe, ab Ariſtotele Cyrenaeo Clitarchum & Simmiam; a Dialecticis, Paeonium quidem ab A- riſtide, Diphilum item Euphanti, & Myrmecem Exaeneti, vt cum eo diſ- putarent aduentantes, ſectatores na- ctum eſſe. Hucuſque Philippus. Prae- ter hos Phraſßidemum peripateticum, euius in Phyſicis maxima autoritas, ſibi adiunxit. —..—,— Laert. Il, 120, X Laert. I, 105. uid. Qads. . lo⸗ ille od Nn 0, te tio, Arls, Kob, ſerm.ly., . 5. reye InA.- gune nad- dem et⸗ Cach. luacm niſtas ga ntri lune dter, otuit, cen, n de eruin Stl. mof⸗ nnle, tum, , genec, Ae- ſe “ Cil⸗ 6 a- Prae- ncuin, 1/lbi lund, —— 120. Laert. II, 105. Suid. Oaid. Gell. II, 18. Laert. l. e. Laert. II, MORS &TIIFP. PHAEDO. PLISXTANVS adiunxit, Alcimum item, oratorum ſui aeui in Graecia maximum. Zenonem porro Phoenicium, Epicureum philo- ſophum, Cratetem, & reliquos: &, vt CA P. 273 verbo abſoluam, quoscunque ipſe ſibi adiungere voluiſſet. Narratque Hera-Laert. Il clides ipſum Zenonem quoque, Stoicae 120. ſectae autorem, in eius diſcipulis fuiſſe. IV. MORS ET SCRIPTA EIVS. Srnern fatis functum eſſe Hermippus teſtatur, hauſto prius mero, vt citius moreretur. XX Dialogos eum ſcri- pſiſſe Suidas autor eſt, nouem tamen tantum ei Laertius tribuit, neque eos multum adeo gratiae habentes, quo- rum en tibi titulos: Moſehuc, Ariſzi vel Callus, Ped, 9. G A , Metrocles, Anaximener, Epigenes, ad liam, Ariſtoteles. Filium habuit ſuperſtitem Drgſonem, ipſum quoque philoſophum. SECTA ELPIACA Liaca Secta natales PHAEDONI debet, Elienſi, nobili familia orto. Illum a Piratis primum contigit ra- pi, atque lenoni pretio certo adduci. Ad fornicis itaque limen conſidere coa- ctus, a Socrate, forte fortuna iſthac tranſeunte, fuit obſeruatus, qui faciem notans ingenuam, qua plane erat ſingu- laris, Alcibiadi & Platoni, referente La- ertio, vel, vt Gellius habet, Cebeti per- ſuaſit, vt emeret eum. Ab illo igitur tempore philoſophiae ſtudiis animum adiunxit, affiduus Socrati auditor, ita Platoni charus, vt Dialogorum excellen- ET ERETRICA. EDO. tiſſimum de animi immortalitate iĩpſius nomine inſcriberet. Sectam inſtituit, quae a patria ipſius Laert.l,c, Eliacae nomen tulit. Dialogi ei tri- buuntur ſequentes: Zopprus, Medus, Sinon, Antimachus ſiue senex, Nicias, Simmias, Alcibiades, Critolaug. Ho- rum tamen an vel vnicus Phaedonem Laert. II, autorem habeat, dubitare Panaetium vi- 64. deas. Medum Aeſchini qui tribuant Laert. Il, fuere, fuere qui Polyaeno adſcriberent, 105. cui Antimachum quoque vindicant, & Su‿vthicem hiſtoriame. PLISTANVsS. Ontinuata Eliaca ſecta in PLISTA- NO fuit, Elienſi, Phaedonis ſucceſ- ſore, quem Menedemus excepit, & hunc demum Aſelepiades. „7 * De Pyrrhone Laert. IX, 61. inso‿ε Agoοvοα ϊ.. Eundem tamen Bguooane vocat Suid. v. Lopßeov. MENEDEMVS,. 274 Laert. II, 125. PARS III MENEDEMVS CAP. I M. M. MENEDEMVS. CAP. I. PATRIA, PARENTES ET PRAECEPTORES EIVS. Vit MENEDEMVS ex iis, qui Phae- donis ſcholam conſeruarurft, Elia- cam dictam hucusque, a Menedemo ve- ro Eretriacae nomine inſignitam. E- retrienſis ille fuit, filius Cliſthenis, ex Theopropidarum familia, qua tamen generis nobilitate non obſtante, archi- Laert. I, 130. tectonicae operam dedit, paupertati ob- noxius, Cliſtchenes. Tabernaculorum ſartorem alii dicunt fuiſſe, Architectum Heſychius illuſtris vocat: In vtraque arte filium ab eo inſtitutum fuiſſe ad- dens, Menedemum. Quae cauſa fuerit, cur Alexinius“ quidam ei, decretum ſcribenti, exprobraret, non decere fa- pientem, inquiens, vt decreta pariter ac tabernacula conficeret, SW Miſſus autem ab Eretrienſibus Mega-Laert. l.c. ras, vt in praeſidiol bi eſſet, inde Athe- nas abiit, audiendi in Academia Plato- nis cauſa, qui ita eum doctrina cepit, vt cingulum ponere non dubitaret. Porro ab Aſelepiade Phliaſio, neceſſa- rio ſuo, Megaras ad Silponem traductus eſt atque eum vna cum illo audiuit. In- de Elidem nauigantes in Anchipyllum & Moſehum inciderunt, qui ex Phaedo- nis erant ſchola. Sunt, qui ei contemtui fuiſſe dicant & Platonem, & Kenocratem, & Cyre- naeum Paraebatam, maghi autem ha- bitum Srilponem, de quo, quid ſentiret? interrogatus, liberum ſſe, reſpondit. C G A P. II. SCHOLA ET PHILOSOPHIA EIVS. IX Datriam reuerſus, ſcholam aperuit, & philoſophiam docuit, translata igi- tur Eretriam Eliaca ſchola, inde ab hoc tempore Eretricaæ nomen tulit In ſchola eius mullus, vt tum fieri æ mabat, circa eum ordo, nulla fübfellia per gyrum diſpoſita, ſed prout ſingulis, vt vel ambularent, vel ſederent, obue- nerat, ita eum audiebant. Vnum eſſe bonum ſtatuebat, vnam virtutem, grauiter in eos, quiplura ſta- Laert. Il, tuerent animaduertens. 129. Vnde ali- quem, qui plura admittebat bona, irri- dens, quaerebat, quot igitur bona ſſe cenſeret, &öanſutis eſe centum arbitna- ret ur? TLaert. II, Ingenium ei erat verſatile, inque o- 134. rationis com pofſitione tanta vis, Vt dif- ficile eſſet ipſi occurrere: in omnes partes ſe verfare folebat, & vbique quod diceret, imlemiebat. Erat autem con- tentioſa maxime, autore Antifthene in fucceſſionibus, eius eloq uentia, ſole- batque huiusmodi quaeſtiunculis vVti: Num alud ab alio differt? ita fane. Aliud eſt autem prodeße, quam bönum- bonum itaque non prodeſt. Tollebat propoſitiones negantes, ſolisque affir- mantihus locum faciebat: & ex his quo- que ümplices ſolum, reiectis, quae tales haut eſſent, admittebat, coniunctas haf- ce appellans atque complexas. Heraclides Platonicum eum fuiſſe, & dialectices tamen extitiſſe contemto- rem ſcribit. Itaque ſciſcitanti aliquan- do Alexino an patrem caedere deſuſſet? * Viderur eſſe is ipſe quem Alexinum vocat La- ertius L. II, ſ. 136, & de quo actum ſupra, Nomen A- lexinii tamen Stanleius non pro viri proprio, ſed pro patriae viri indicio habet. nequt Laert. II, Laert. II. 126. 134. Laert. II, 135. nett genn nege ope⸗ Au Laert. H, 137. 1 U Laent , 137. dl.8. — — — ib, ſegi lanle, Athe⸗ ato. ,vt Ceſlr ienl, Uctus t In- G& edo⸗ Laert. II. lan n. Vre- n he- iret? t. nes guocl CoU⸗ Hhene ſole: Vti: ſane. mum: fr- quo. tales laf. ,5 Laert. ll Ulle, nj⸗ MO- an- iſet? — 07 ſed Nelt! ib. ſ. 138. neque cecidi, dixiſſe, neque deſti. Vr- gente vero altero, vt velaffirmaret, vel negaret quaeſtionem, eique ſoluendae operam daret: Ridiculum, aiebat, eſt, veftrasſuſoipere leges, cum in ipſo limine queant reopelli. Laert. I, A& Rétiſſima amicitia Aelepiadae iun- 137. tus fuit, nulla re Pyladis in Ore- ſtem amori cedente. Aetate autem eum Aſelepiades ſuperabat, vnde vulgi natum dicterium, Aſelepiadem poetam, Menedemusm hiſtrionem eſſe. Athen. Cum iunuenes eſſent ambo, & pauperes, L. IV. p. ad Areopagi pertracti ſunt iudicium, vt 168. juxta Solonis legem, de qua in vita ipfſi- vs actum, rationem redderent, qui fiat, SZ vt omne tempus in philoſophorum te- E’ rentes diſputationibus, neq; labore, ne- que patria hereditate eis, de quo viue- rent, ſuppeditante, ſubſiſtere tamen valeant, neque vlla re indigeant? Tum illi orare, vt expiſtrino praefeétis aceer- ſeretur aliquis; quod vbi faéctum eſſet, ille noctu ſemper ad piſtrinum ees de- ſcendere, ibique molendo duas drach- mas mereriteſtatus eſt. Qua re atto- niti Areopagitae honoris cauſa CC drachmarum praemium eis ſolui iuſle- runt. Laert. II, Necalii deerant patroni, quorum li- 137. beralitate ſubleuarentur: Archepolis tria millia eis obtuliſſe, cum tamen amica ortz eſſet contentio, vter ðòð ſecundus acciperet, neuter accepit. Qui maxime tamen eos fouerent EHip- ponicus Macedo, & Agetor Lamieus fue- re. Horum poſterior vtrique XXX minas eſt largitus. Menedemo Hippo- nicus drachmarum dedit duo millia, in dotem filiabus, quas ex Oropia vxore tes ſuſcepiſſe ab Heraclide refertur. ib. 1I. '37. Nempe vxorem vterque duxit, ſo- NATATES &HIOLA MOEES ETVS ferturque — 275 Niihil eum ſiue ſcripfiſſe, ſiue compo- Laert. ſuifle, Antigonus Caryſtius refert, ne- u6. que pro certo quidquam definiuiſſe. Vehemens tamen adeo fuit diſpu- tator, vt liuida ſaepe facie diſcederet. CAP. III. MORES EIVS. liam Aſclepiades, Menedemus maorrem, quam ſua defuncta vxore Aſelepiades ſecundis nuptiis ſibi iunxit. Menede- mus contra, cum in Republica alquo eſſe coepiſſet loco, aliam duxit, nobilil- tate & Opibus ſpectatifſimam ‚ſed nihi- ominus tamen, cum vna habitatent do- mo, priori vori rei familiaris curam permifit. Aſclepiades autem, cum in maximis opibus minima licentia cum Menedemo vixiſlet, iam longaeuus, E- retriae diem obiuit. Cumquealiquan- to poſt ad doemum comeſſabundus ac- ceſſiſſet quidam catamitus eius, atquea ſeruis limine arceretur, introduci iuſ- ſit Menedemus, Aſclepiadem etiam ſe- pultum eum admittere inquiens. Erat autem Menedemus hoſpitalis Laert. I. maxime, & quia parum ſalubris erat E- 132. retriae aer, frequentia obibat conuiuia. ORM Ordinem in iis obſeruatum ita deſcri-o5- bit Antigonus Caryſtius. Primum ipſe „ .£. cum duobus vel tribus prandebat, v- Laert II, que dum in veſperam vergeret dies. Si 39. quis interea alius veniret, finito pran-L. X. p. dio admittebatur. Si quis igitur ante 419. ſtatutum veniſſet tempus, deambulans percontabatur egredientes, quid eſſet appoſitum ac quomodo? Et, ſi quidem oluſculum vel ſalſamentum (a quibus initium prandium ducebat) appoſitum audirent, abibant: ſin carnes, ingredie- bantur in locum ſibi deſtinatum. Le- ctuli autem ſtoreis aeſtate, hyeme ver- vecinis pellibus ſternebantur: Pului- nar inuitatorum quisque ipſe afferebat Mm 2 ſihi. 17 Laert. II, 140. Laert. II, 131. Laert. II, 140. 276 ſibi. Poculum, quod circumfereba- tur, cotula maius non erat. Bellaria illis fabae ac lupini, interdum de fructi- bus, quales anni tempeſtas praeberet, mala punica aeſtate, vere cicer, hyeme caricae. Idque Lycophron confirmat Chalcidenſis, in Comoedia Satyrica, quam Menedemum inſcripſit, in qua ita ſatyros aflatur Silenus: Boni parentis filii nequicſimi, Vobiscum, vti ipſ cernitis, laſci- viam. Hautſimili nos, per louem, vel Caria Coena, Rhodusue, & grata nobis Iq- dig Excepit vnquam: bellam, Apollo, coe- nutam! . PAnRS III MENFDEMVS CAP TV V Et paulo poſt: —= = 6Crateribusgaue aquas Pentobolis Circumferebat ſernutus, Immotus aaltans guin & eecra- bilis, Soli, & lupinus, debitus plebeculae, Frequensoberrat, compotator paupe- rum. Dum biberent, prandio iam finito, quaeſtiones Menedemus proponebat, atque menſae ſecundae locum varii ſermones tenebant, quibus omnes ad temperantiam & continentiam excita- bantur. Eos haut raro vſque dum gal- licinio interpellarentur, protrahebat, quod ingratiis fiebat hoſpitum, qui Hunquam illis exſatiari poſſe videban- tur. . CAP. IVYyV. GESTA IN REPVBLICA. Ontemtui autem initio in patria fuit, caniz appellatus & fultus. Poſtremo in ſumma omnium admi- ratione vixit, adeo, vt reipublicae ſum- mam ei permitterent, ducentorum in annum ſtipendio, ex qua tamen ſum- ma quartam ille partem accipere no- luit. Ex quo autem reipublicae ſuſcepit adminiſtrationem, ita in ea animum habuit defixum, vt, cum thura ali- quando Diis offerret, extra thuribu- lum proiecerit. Quod cum Crates a- nimaduertiſſet, eique publicae rei cu- ram exprobraſſet, eum in carcerem iuſ- ſit duci. Cumque ipſe ducendo for- te fortuna in via occurriſſet, Agame- mnonius & ciuitatis Dux appellatus ab eo fuiſſe. . Legatione ab Eretrienſibus, magno vbique exceptus honore, ad Ptole- maeum defunctus eſt & Lyſimachum, Demetriumque, Reges Macedoniae, in quibus prior Demetrius regnauit, poſt eum Lyſimachus, indeque poſt hu- ius ſucceſlorem Pyrrhum Ptole- maeëus. Accuſatus autem apud Demetrium fuit, quaſi conſilia prodendae Ptole- maeo vrbis ageret, quam ille ſuſpicio- nem epiſtola diluit, cuius iſtud initium: Audio tibi de nobis plurima eſſe narra- a &c. ſimul monens, caueret vnum ex his, qui infenſi ſibi eſſent, Aeſchylum nomine. Conſtat quoque eum apud Demetrium grauiſſime pro Oropo le- gatione functum eſſe. Erat eius inprimis etiam ſtudioſus Antigonus, Macedoniae Rex, ſeque ipſius diſcipulum profitebatur. In e- ius gratiam decretum Menedemus ſcri- pſit ſimplex, & ſine affectatione, cu- ius iſtud initium: Quoniam Antigo- nus Rex praelio fractis Barbarorum viribus in regnum rediit, ceteraque o- mnia feliciter ipfe ſuccedunt, viſum ſe- natui populoque &. CAP. laert. II, 126. ⁵½ Ktanl. auger pro rav- apud Laerti vm legil⸗ ſe vide⸗ tur, nam vertit E. retrien- perbum. 1 Laert. Ih ibic, ¹ mahn Laenti d verba ita accipere, eum An⸗ tigono praee. 00 Piſle, br esi f e lium ſ. A e. minerit I ſ. 4 hu⸗ le- nn öbid, e- cio⸗ U: rro- nex Iüm pud le- ſus ibid⸗ lle 1e⸗ i⸗ U⸗ ⸗ . A. GESTA VIRTVTES EI APOPHITEIEGM EIVS CA P. V. VIRTVTES ET APOPHTHEGMATA EIVS. Enedemum, quod ſumma eſſet Laert. II, lemu ſumm 126. grauitas eius, Crates irriſit ſequen- * Stanl. tibus: * %*⁊ ö Phliaſiumqut Aſolepiadem taurum- 1 % i gue Eretrenſom apud . e Timon; Laerti 8 . vm legiſ. Dicdurus faſtu turget rudibusqut ſe vide- cachinnis. en Aceo autem grauitate pollebat, vt vertit E- ret,ien. Eurylochus Caſſandreus vna cum Cle- ſem ſu- ippide, Cyziceno adoleſcente, ab Anti- pertum. gono inuitatus, non auderet parere, ne Menedemus id reſciſceret veritus. Laert. II, In obiurgando amarus erat & vehe- 127 128. mens; Cuius rei ſpecimina Laertio al- legantur ex iis, quibus iuuenem, auda- cius aduerſus ſe inſurgentem, Hiero- clem item, nec non adulterum glorian- tem, iuuenem item clamantemrepreſſit. Conſulenti eum Antigono, an ad ibid. conuiuium ſibi eundum ſit, in quo lu- Xum regnaturum cum maxime noſſet, neque eundum eſſe ſuadens, nequema- x* malim Hendum: hoc ſolum, vt conuiuis nun- Laertii tiaret, autor fuit,* Regis ſo eſſe ſzlium. verba ita Stupidum quendam temere eius ſer- accipere, mones interſtrepentem, & nihil quod HS n: 3d rem faceret aflerentem, an villam ha- paece, beret? interrogauit. Cumque ille piſſe, ss Multa ſe habere praedia reſpondiſſet Regie f. Perge, dixit, & illorum curam gere, ne lium ſe ruſticitatem exuere cupiens, & illa a- Wc Tmuttas. Sciſfcitanti, an vxor eſſet ducenda ſapientiꝰ An ego, inquit, tili ſapiens vi- deor. Qumquealter annuiſlet; atqui ego, inquit, vxorem duxi. Laert. I, Cum nimiam nonneminis a quo ad 129. Coenam itentidem inuitabatur, profu- ſionem haut poſſet compeſcere, vocatus aliquando, ſilentio eum caſtigauit, nul- lum alium praeter oleas cibum attin- Haec vero eius libertas parum abfuit, quin in Cypro dum ageret, apud Ni- cocreontem, vna cum Aſclepiade, a- mico ſuo, eum in periculum adduce- ret. Nam, cum ad feſtum, quod ſingu- lis menſibus redibat, inuitati a Rege eſ- ſent; Menedemus, i honeſto quidem, in- quit, Mta ſolennia ſunt, quotidie celelra- ri ea oportebat, ſin minus, nimium quo- que eſſ'“, quod tam ſaepe celebrentur. Tum Rex, hanc diem, vt Philoſophos au- diret, ſeſe inſtitiiſſo giebat. Menede- mus igitur ſententiae inſiſtens, omni die philoſophos audiendos eſſe defendebat: quod tanta egit contentione, vt niſi ati- bicine opportune euocati fuiſſent, morte eis libertas fuerit luenda. Vnde, cum naui fluctibus plurimum iactaren- tur, Aſclepiadem dixiſſe ferunt: Tibi- emis docta modulatione ſeruatos ſo &ſſe, Moenedemi vero perire audacia. Ordinis in ſchola ſua parum erat Cu- Laert. Il, riofſus, alias tamen gloriae auidus, & ani- 130. mo elatus. Adeo, vt, cum ſub primum contractae familiaritatis tempus fa- brum in aedificando ipſe cum Aſclepia- de iuuaret, Aſclepiades quidem nu- dus ſuper tectum lutum ferre coramo- mnibus viſus ſit, ipſe vero, ſi quem ſen- ſiſſet praetereuntem, latebras quaeſi- Verit. Erat etiam aliquanto ad ſuperſtitio nem procliuior. Hinc, cum aliquando in coqui taberna carnes cum Afclepia- de comediſſet imprudens morticinas, eo animaduerſo nauſeam & pallorem contraxit: donee Afſclepiades obiur- garet, non ex cibo, ſed phantaſia eum aegrotare demonſtrans. In ceteris magno animo fuit & inge- nuae indolis? corporis robore, etiam ſenex, plane athletico, aduſta facie, haut parum obeſfſus, ſtaturae mediocris, id, Mm 3 quod Laert. II, 131. Laert. II, 133⸗ 279 quod ex ſtatua eius apud Eretrienſes pPatere Laertius air, poſita in vetere ſta- dio, atque ita elaborata exacte, vt nudi corporis proportionem referat. Amabat Aratum & Lycophronem, Tragicum Poetam, Antagoram item Rhodium, ſummum tamen eiusin Ho- merum ſtudium extitit: proximum Lyricis tribuebat: poſt quos ſummum Sophoclisapudeum pretium erat. In ſatyricis ſecundas Achaco „primas Ae- ſchylo deferebat. Vnde eos, qui con- tra in Republica ſentiebant, ita compel- labat: Deprenſus ot a languido haut raro celer, Teſtudo Regem ſaepe cepit alitum. qui funt Achaei verſus, fallique adeo li- quet eos, qui nihileum praeter Euripi- dis Medeam dicunt legiſſe, quam inter Sicyonii Neophronis poemata habe- mus. Laert. II, De Bione, qui vates ſtudioſe inſecta- 136. . Laert. II. 142. Laert. II, 143⸗ batur, dicebat, mortuos illum iugulare. Dicente nonnemine, maximum eſſe PARS TIV. MENLDEMLS CALV. VI. bonum potiri deſideratis, multo, dixit, maius eſt, en ſolum, quaez deceat, deßede- rare. In diſputando vehemens erat, mori- bus cetera placidiſſimus. De Alexino, quem diſputando acerbiſſime ſaepe ex- ceperat, irriſerat amariſſime, reipſa ta- men optime mereri ſtuduit, vt vxor eius ſalua Delphis Chalcidem traduce- retur, itinere alatronibus infeſto, cu- ram gerens. Amicitias pie ſancteque coluit, cuius rei argumento eſt eius in Aſclepiadem I3a. I. fides, de qua antea dictum eſt nobis: 143. ſolumbPerſaeum conſtantiſſimo odio eſt proſecutus. Haut enim obſcurum erat, Antigonum, cum Menedemi gratia E- retrienſibus rempublicam reſtituere voluiſſet, ab eo, ne faceret, prohibitum fuiſſe. Quamobrem in conuiuio aper- te in eum inuehebatur Menedemus, ſic inter cetera inquiens: Atqui iſte qui- dem philoſophus eſt, vir omnium qui ſunt, Ru deinceps exiſtent, profecdo nequiſ- mus. ,B CA P. VI. ERETRIAE VT VALEDIXERIT DIEMCVE OBIERIT. Oſtremo ſumma cum Antigono Rege familiaritas ciuibus ſuis eum ſuſpectum fecit, quaſi proditionem moliretur. Quam, cum ipſi Ariſtode- mus dicam ſcribere non vereretur, fu- gam arripuit, atque Oropi moratus eſt primum, in Amphiarai fano. Tbi cum aurei quidam calices furto eſſent ſub- ducti, publico Boeotiorum decreto lo- co migrare eſt iuſſus. Inde igitur in atriam clanculum rediit, vxoreque ac filiabus ſecum abductis, ad Antigonum Regem ſe contulit, ibique moerore vi- tam finiuit. His tamen contraria Heraclides re- fert; Nempe Demetrium, ſenatus principem, vrbi itentidem ſuppetias aduerſus eos tuliſſe, qui Demetrium Regem ei imponere ſatagebant. Neque adeo prodendae vrbis vnquam ei ve- niſſe in mentem, ſed calumniam eam fuiſſe. Quin potius profectum eum ad Antigonum, vt integram patriae fuae reſtitueret libertatem, orantem; quod cum impetrare non poſſet, fame ſeptidua prae moerore vitam eum fini- viſſe; id quod Antigonuis Caryſtius et- iam confirmat. Vixiſſe annis LXXXIV Heraclidae teſtimonio conſtat. HISTORIAE Laert. II, — — — — — —— Uius baert, II, Eennen bis: te, deſt erat, er täh per⸗ 8, ſe n, natus etias ium ſeque ei ve⸗ neum eum triae tem; fame ſini⸗ is et⸗ W 1 Helas 2 3) 279 (862. HISTORIAE PHIILOSOPHICAE PARS IV. ACADEMICOS COMPLEXA. PLATO. CA. f. PATRIA, PARENTES ET AETAS PLATONIS. Nter Sectas, a Socrate deriuatas, Ma- Xxima ACADEMICAE fuit auto- quoillius philoſophiae profeſlores do- cebant. Habuit autem ea familia au- torem PLATONEM: eandem poſtea SWeubephus, Aenocrates, Polemon & ECrantor conſeruarunt. Vetus Acade- mia ſiue prima ea eſt appellata, quamdiu eidem illi praeeſſent. Cranmzori fucce- dens mediam Academiam inſtituit Ar- ceſelaus, in qua Lacydem, Teleclem, Euandrum & Hegefinum habuit ſuccef- ſores. Nouaez Academiaez autor Car- neades extitit, ex qua & Clitomachus prodiit. Quartam nonnulli etiam A cademiam agnoſcunt, a Philone & Charmide, imno & quintam, ab Antiocho fundatam. H r. Plato Athenienſis Ccitra controuer- 1o r. ſiam fuit: nec fidem merentur, qui CHil- II. Thebanum eum, Cynocephali natum, 390. garriunta. Collytei pagi parentes eius b' Laert., Fuiſſe Antileontib eſt proditum. Na- tus autem Plato, iuxta Phauorinum in Paett. Aegina inſula, in domo Philiadae, Suid, Thaletis filii, patre eius cum ceteris eo IIXNar. Miſſo, vt agros ſortiretur, poſt recu- peratam Aeginam, quaeab Athenienſi- bus defecerat, ſub Peloponneſiaci belli initia. Rediitque cum parentibus Athenas, expulfis a Lacedaemoniis, ritas, quae nomen ab Academia habuit, loco apud Athenienies, in Aeginae ſubuenientibus, Athenienfi- vm colonis. Generis eius ſumma erat nobilitas. à4 Laert. Pater enim eius Ariſto, Ariſtoclis filius, IIl, r. ex Codri, Melanthidae, poſteris erat, eurf qui, vt Thraſyllus autor eſt, ad Neptu- Aeurt.⸗ num genus referebant. Melanthus au-Athen. . tem Meflana profugus Athenas venit, III, 10. vbi, cum Xanthum dolo interemiſlet, Boco- regnum accepit poſt Thymoetem, vltxi- cen mum Theſeidarum. Mater Platonis cum Peridtione fuit, quae Potona aliis all- quibus dit, cuius cum Solone cognationem tum bel- hoc modo Laertius & Procluss dedu- lum A- cunt. Duo eram Exceſtidae filii So- SbnN. lon & Dropides. Dropides Critiam f Laert, ſuſcepit, Soloni in carminibus ſuis me- III, 1. moratum-k-: a4 Ti- Dic Critiae faciles, vr patri praehe- macun- at aures Plar: E . . 25. S certum cupiet tutus hubere du- h apud om. . Procl. l. c. Critia genitus Calaeſchrus fuit, ab hocrurfum Critias, qui in XKXX tVy-= rannis fuit, & Glaucon, (vel vt Apule- u de . pul. de ius vocat, Glaucus). Glaucon Char- Dogm midae & Perictiones pater fuit. Peri- Plar. ſub SGione ex Kriſtone Platonem, ſextum init. p. m. inde a Solone, genmuit. Solon ad Ne- 34. ptunum & Neleum, Neſtoris paren- tem, genus referebat. Ita Laertius, a quo in eo ſolo diſcedit Proclus, quod Critiage prioris fiium Glauconem ſaciat, 280 faciat, & Callaeſchri fratrem, id enim di- ſerte Critiam firmare ait, apud Plato- nem in Charmide, vbi Glauconem, Charmidae patrem, patruum fuum ap- pellet. Hac vero ratione maternum pariter ac paternum genus a Neptuno Plato deriuauit. Fuere, vt Apuleius loquitur, qui Platonem auguſtiore conceptu proſatum a 1. c. „. . 6 6. 2pud 0 dicant. Ariſtander, cum ceteris Pla- rig. Cel- tonicis plerisque, a matrejeum ex ſpe⸗ ſum L. ctro, Apollinis habitum praeferente, vI. conceptum arbitratur. Speuſippus, ⁵ ap. La- in libro, quem Platonem inſcripfit, ſiue ert. h,2, Jin**, & CQlearchus in laudatione Platonis, Anaxilides item, in ſecundo de philoſophis libro, nec non Plutar- c plut., Chus, Suidas atque alii referunt, vul- Sympol. gatam apud Athenienſes fabulam fuiſſe, VIII. 1. eſſe eum Apollinis filium, qui in viſione Peridtionae, emendatisſimae formae 4 Apu- feminae, oblatus, ei ſe miſeuerit, à ex lei Lc. quo ea concubitu grauida ſit facta. A- I 3. riſtone interea marito identidem Ve- „ 2. — — — PAhS IV PLATO CAP. I. DG nerem cum ea coniungere fruſtra cona- to, donec in ſomnio ei appareret Apol- lot, ſimulque voce moneretur diuina, vt decem menſibus ab vxore abſtineret, donec partum edidiſſet. Abſtinuit igi- tur, indeque T'yndarus: Non eſt mortali genitus, mihi crede, parente Sed genitore Deo fatus prodiuit in au- rqm. Sunt inter eos, quod Hieronymo re- adu. Io- latum, qui ex virgine natum exiſtima-vinian. runt. Inter Athenienſes autem ni- l hil tritius fuit fabula a Phoebo Aeſcula- r 6b. pium genitum eſſe & Platonem, alte- rum corporibus, animis alterum ſa- nandis. ** . Poſt Platonem alios Ariſto filios ex Laert. Ill, Pericdtione ſuſcepit duos, Arimaretum 64 & Glauconem, & filiam Potonam, Speu- ſippi matrem. Omnia vero iſta clario- ra erunt ſequentem conſiderantibus tabulam, genus eius repraeſentan- tem: Plut. 2¹. T. — „ 7 7 * res S. νρααυoννοο öπHτιαοα 7eα A- 4 2 „ R zv& forte legendum 7 Xααιιρον6 αννι. Inter ſcripta Speufippi Platonis memoratur Xαιια. Stanlei. Ed. Baſil. & Codex Reg. ha- bent 1XAàατιαοα zραο.Hiänαα h. e. in ſèpulcrali Platonis coena. ** Nempe id ſepulcro eius ab Athenienſib. in- ſcriptum. v. Olympiodor. in vit. Plat. Bos ipſos tamen verſus, quibus id dicitur, ſibi tri buit Laert. Ill, 46. . Neptunis 4 n gchol 20 Pindar Nem.IX, v. 61; adde A- pollo. “ dor. L. . de is Amphi- is fili- am dicit, bauſan. Corin- thiac. c. XVIIU,, 151. Laert. II, 1. Proclus ad blat, Tim. p, 25. ihaeres Platonis ae Coie⸗ Qura 40 Ktanlein Laert 4 II 64 1 — — — adu. lo-⸗ rinian. . L l. l. IV. opp. L 186b. . . - X luert. l, 4. 1 gid. 1- 0- ls PATRIA, PARENTES ET ATAS 284 conie- (neELuſebii attingam errorem, qui in an- HH num IV Olympiadis LXXXIIX, quo Archon Stratocles fuit, & Chronici A- lexandrini, quod in ſequentem annum eum reiicit;) Laertius quidem octoge- ſima octaua Olympiade eum natum do- cet, innuens, vt puto, eius initio id fa- tum eſſe, dum Archon adhuc eſſet A- minias. Scilicet idem alibi Laertius ait, Laert. I, Iſocrate ſex annis Platonem fuiſſe mi- * norem, Iſocratem enim Lyſimacho, Platonem Aminia Archonte natum di- * Irs Neptunns -= Chloris, * nata Tireſia Schol. ad 2 Pindar Periclymenu: Nem. IX. v. 61. hili adde A- M S 1.* T pollo- dor. L. I. Pori c.9 p. 41. Sed is ⸗ Anaäaropormpils Amphi- . onis fili- Melanthus am dicit. . Naulan. Codras -- VXoOr Athenienſis Corin- thiac. c. S . XVIII. p. ⁸ . . . . 7 . 151. . Neleus Laert. III, 8 e Proclus — — : ad blat. . Execeſtides* Tim. p . „ 1 25 MM Solon Dropides Critias „ . . Callaeſchrus ¹ in ar. . — == = . um. Ariſtocles Glauco Critias exXXX tyrannis vnus kliove- ppe ———-— lyti. Ariſto --- Perictione Charmides b Athen Plato, Adimantus, Glauco Potone — Eurymedon 217. E. . . . *Diodor. ** haeres Adimantus Iun. * Speuſippus Platonis ſucceſſor Sic. L. Platonis . . XII. p. quee Annum eius natalem quod attinet, cit, ſub quo & mortuus eſt Pericles, & 1or. tertius agebatur belli Peloponneſiacis Salmalſ annus. Aminias ille Aminion dici-Hiert. tur veteri Grammatico ad Euripidem, rIr.a F. Epaminon Athenaeob, Epaminondas Petau. Diodoro Siculoe cuius varietatis cauſa Miſc. Ex. particula en ſiue addita ſiue omiſſa eſſe tcit. . c. VII. videtur, quorum vtrum rectius factum Salmaſi non facile eſt definire. tamen Salmaſius verum nomen Aludtua eſſe ſententi- defendens plane affirmat nunquam aam de- Graecis Archontem niſi addita parti- ndie cula nominari, ſed ille Petauio eadlaett, Nn confutatus III, 4. Athen. 282 PARS IV. PLATOUO CAP. II. confutatus eſt error, cum quo facit marmor Arundellianum, in quo prae- poſitio Archontum nominibus ad- di haut ſolet. Nec multum diſſentit Athenaeus, D. V. p. qui anno proxime praecedente Plato- 217.A. B nem natum ait, Archonte Apollodoro, qui fucceſſor in hoc magiſtratu Euthy- demi fuit, eo munere functi tertio anno Olympiad. LXXXVII, additque quartum decimum annum impleuiſie Platonem Euphemo Archonte, Olym- piadis Canno quarto. In anno enim mortis ipſius exacte conſpirant Laer- tius & Athenaeus, ad annum primum Olympiad. CVIII eam referentes, Ar- chonte Theophilo, qui Callimacho in eo munere ſucceſſor fuerat datus. In hoc ſolo Athenaeus in diuerſa abit, quod LXXXII s computatis Archon- tibus, totidem annos Platoni tribuat, cum annis tantum LXXXI eum vixifle conſtet. Floro apud Plutarchum relatum eſt, qui addit, ſacerdotibus & Prophetis SdeHανν diktum Apollinem eſle, vt qui ſepzima die ſit editus. Atque hinc fabula nata videtur parentem Platonis eſſe Apollinem, quam nihil diuinae ipfi- vs naturae obeſle Plutarchus cenſet. Incidebat autem, anno Olympiadis XXCVIIIE primo, Neomenia Heca- tombaeonis menſis poſtridie Kalendas Auguſti noſtri: Sique adeo eas ſequa- mur hypotheſes, quas in Socratis vita cap. I. expoſuimus, deprehenſa eius anni lit- tera Dominicali E. Thargelionis ſeptima, juxta calculum Iulianum, anticipando hic adhibitum, in diem Veneris incidet, quae ſit menſis Maii XXX. iuxta Gre- gorianum, in diem Veneris, quae ſit Iunii LX, anno periodi Iulianae 4286. Atque iſta quidem fide Hiſtorico- rum nixi diſputauimus, cum quibus tamen minime conſentiunt Aſtrolo- ͦðð TLacrtIl, Dies eius natalie, iuxta Apollodo- gi. Schema enim Platonis natalitium i pirm 2. rum, Thargelionisſeptima fuit, apud De- hoc modo Iulius Firmicus repraeſen-Aſtron. Seinre lios Apollinis memoriae ſacra. Idem tauit: Anrin. e * 7 . „, 7. VIII, I. ☛ M. 31. P. 172. ve⸗ p Oympj.- . ocorus Valer. Maxim. H L. l. ( WW . 1. laett, TP 8 Horoſcopus i. ta cael, it 0⸗ npirn. Aſtron. VI.c. An. ls D D = c ſint partiliter collocati, in occaſu ve- EpVA4TIO ET STVDIA. 23 3tHoroſcopus inquit, ſi in æ fuerit *inuentus, & in eius parte & && & & * ro Iupiter poſitus & habent ſigaum; *& in anaphora Horoſcopi Q conſtitu- *tus ſignum Kteneat; ) vero in I *Collocata, & in quinto geniturae loco cConſtituta, horoſcopum trigonica ra- *diatione reſpiciat; & nonum ab Ho- *roſcopo locum tenens in librae ſigno cſit conſtitutus; haec genitura diuina- *rum & coeleſtium inſtitutionum red- *dit interpretem, qui docili ſermone, *& diuini ingenii poteſtate, compoſi- “*tus, ac coeleſti quodammodo inſtitu- *tione formatus, vera diſputationum Iicentia, ad omnia ſecreta diuinitatis caccedat, haec enim Platonis genitura *fuiſſe, vera narratione hiſtoriae ſugge- ritur. Ita Firmicus, cuius ſchema calculo ceterorum minime eſt con- Aelian. 21. Olympi- odorus vit. Plat. Valer. Maxim. 1. 1. c., VI, a Laert. III, 4. ſentaneum, competens ſcilicet in me- CAP. EIVSDEM EDVCATIO, ENXERCITIA ET STVDIA. Tne dum adhuc eſſet Plato, matris Perictiones ſinu geſtatus, Hymettum, Atticae montem, apum mellisque a- bundantia celebratiſſimum, Ariſto, pa- ter eius, petebat, vt Muſis ibi Nym- Phisq; ſacra faceret, vxore & filio comi- tantibus. Sacris autem dum eſſent in- tenti, infantem mater in proximis myrtis, denſis atque opacis, repoſuit. Adeum itaque in cunis dormientem, apum ſeſe applicuit examen, Hymettii mellis artificum, eumque circumuoli- tantes, & fuaui circumſtrepentes ſufur- ro, mel paruuli labellis inſeruere. Qua re audita prodigiorum interpretes ſin- gularem eloquii ſuauitatem ei pollice- bantur, eiusque facundiae iam in in- fantia extitit praeſagium. Parentes aui Ariſtoclis nomen ei indidiſſe Alexandro relatum.“ Speu- dium Februarium & Martium menſem, quo ſol piſcium ſignum peragrare ſolet. Hinc patet ingentem committere a- nachroniſmum eos, qui Platonem in Aegyptum abiiſle dicunt, Ieremiae Prophetaeaeuo, quod ad XXXVI O- lymp. refert Euſebius, eumque ibi audi- viſſe. Nempe captiuitatis Babylonicie tempore, Ieremiam in Aegyptum de-lerem portatum fuiſſe conſtat, a loanne, Cha- XLIK. reae filio. Iudaeos autem Babylonem Nebucadnezar abduxit, ea aetate, qua Romae Tarquinius Priſcus regnauit, in Aegypto Vaphres, ad quem Iudaeo- rum confugerunt reliquiae: quod XLEVIcontigit Olympiade, CLX ante Platonis natalem annis. Hanc igitur Auguft. opinionem, antea aſe defenſam, poſtea de Doctr. in libris retractationum reuocauit, at- Slailell, . que ex inſtituto confutauit in iis, quos de ciuitate Dei ſcripſit libris, Hippo- nenſis Epiſcopus. o. de Ci- vitr. Dei II. VIII, II. ſippus verob domeſticis inſtructus do-b Apu- cumentis puerieius ingenium, & admi- r. dc randae verecundiae indolem laudat, Pesp. (quae tanta fuit, vt ne ea quidem aeta- 35. te ridere immodice ſit deprehenſus“) e Laert. & pubefſcentis primitias labore atque III, 26. amore diſcendi imbutas refert, & in vi- ro harum incrementa virtutum, & ce- terarum, conueniſſe teſtatur. Prima litterarum rudimenta a Diony- Laert Ill, Ro Grammatico, cuius etiam in Ante- 4. raſtis meminit, accepit. Palaeſtricis exercitatus apud Ariſtonem, Argiuum palaeſtritam, fuit, quae magna ea ae- tate in exiſtimatione faerunt, vt quae ludorum partem Olympicorum abſol- verent. Eis vero tantum profecit, vt lu- dis Pythiis in iſthmo luctatus quibus- dam tradatur. Vt annis vero atque virtute, ita ibid. Nn 2 egregie 284 PARSIV. PLATO. CAP. III. W. egregie corporis quoque forma & ro- bore incrementa cepit, quae cauſa fuit, vt Platonem vocaret Ariſton, quod no- men ad corporis amplitudinem perti- a uer& Het: alii tamen ad humeros latius pa- 7 Suid. tentes, Neanthes ad frontis amplitu- s ρν vt Ginem, alii ad eloquii vbertatem refe- E gure runt. Sed quaecunque eius nominis Helych. fuerit occaſio, ei quod a parentibus in- vit. Plat. ditum fuerat, ceſſit. Sarapidem quo- vtrumq; que dictum Heſychius autor eſt. b E- zundi mendatiſſima aurem erat corporis for- “ ma, niſi quod gibbus in ſincipite com- c oνovs Pareret, & vocis laboraret balbutie, * vt σο°ο TLimotheo eſt obſeruatum. 4 quod Picturae quoque, vt Dicaearchus te- zraerer ſtatur, ſtudioſus fuit, multumque Poe- B „o-ſi ſeſe impendit, quin & poemata plu- cis, quo Timna concinnauit: Dithyrambica pri- ſenſu a Mum, poſt Epica, quae cum Homeri- Laertii cis comparata, multum eis inferiora ak iudicans, cremauit. Inde ad tragoe- Ficino dias ſcribendas ſe contulit, perfectam- ſumitur, que tetralogiam compoſuit, (h. e. dra- vecis vi Mata quatuor, vt facere amabant in- tium hæ- vicem certantes Poetae, quatuor di- neanis Verſis feſtis, Dionyſus puta, Lenaeis, riſt. Panathenaeis, Chytris, "* quorum vlti- Prob. XI, o Satyrica in ſcenam proferebantur,) eaque mimis, vt ageretur, tradidit, in Olympicis pracmium meriturus. Ve-e Laert. rum dieante quam repraeſentanda eſ-II, 56. ſet, ſemei audito Socrate in Olympico theatro (ante Bacchanalia †) ita Sirene eius eſt captus, vt non eo tantum tem- pore certamen declinauerit, ſed peni- tus Tragicae nuntium miſerit poeſi, crematis, quaecunque in eo genere ela-f† Laert. boraſſett, Homericum illud adiiciens. III, 6. Huc ades o Valcane, Plato nam te é- Homer. get in hac re. I1 v. 392. Ab eo autem tempore, quo egit an- num aetatis XX, qui in Olympiadis XCIIannum IVincidit, Socrati ſe ad- iunxit, & philoſophiae operam nauare coepit. Sunt, qui dicants, pauperie adactum & Aelian. militiam ſecutum fuifle, in Socratem Iil, 27. vero cum incidiſſet, & rebus homini maxime necefſariis eſſet imbutus, di- venditis armis ad philoſophiam ſe ipſius autoritate contuliſſe, quod tamen, ne- que immerito, in dubium Aelianus vo- cauit. Pro patria eum militiam eſſe ſecu- tum, conſtat ex reſponſo, quo Croby-; . . . . Laett. li Sycophantae conuitium diluit. Ter in, 24. eum militaſſe Ariſtoxenus i autor & int. c. XI. 30. niſi . . 7 „ ap. eum * Quocunque modo vocem ryod4 ορνο expli- pariter ces, dithicile eſt eam conciliare cum ſuauitate oris ac Laer- apum portento indicata: cum ſingulari eloqui tium le- ſuauitate, quam Valerius Max. L. I. c. VI, cum gi malis αα⅜sXοvo, quam bPlucarch. de Plac. philoſ. I, XαW ð˖ cum ATοσιdd. -ννwσον νι1 quod Epi- vos tanl. itribut . . d'apud Zramma vetus ei tri uit. Nifi haec omnia ad elo- Laert. lll cutionis tantum, non ad pronunciationis elegan- tiam, pertinere dicas. Aelian. XX Stanl. habebat quatuor diuerſie feftis Lenaeis, V. H. II, Panathenaeis, Chytris, quartum Satyricum Ffuit, 30. quatuor numerans, non vero nominans. Sup- Euſtath. pleuimus ex Laertii loco ad marginem allegato. ad Ho . mer. Il. E. † ante Bacchanalia) Haec parentheſis nata ex p. 392. eo, quod diuerſos autores ob oculos haberet Stan- 2 leius. Nempe Diogen. Laers. III, 6. de Platone dicit: AXWMροο νιτιειο νρο ο τ. OMhοiοαH⅛α a. La- 2 X . sdτο* LoναρατſIας dαεdωμ. ασ τ *ραρ †— *r t. Il, 8. oiaατα. Aelianus vero II. 30. aε » — 7 „ £ Acy νυdnSi³d 4 no †οι+ verCerer T & X„ „ 7 èð ναιν oααHτ—U— &c. Hinc igitur Stan- . leius in praecedentibus dixerat Platonem in Olym- . picis certare tragoedia voluiſſe. Et ſubiungit, in theatro Olympico, ante Dionyfia, Secratem audi- entem, conſilium mutaſſe: Sed haut dubie apud Laertium legendum T Atevραιαιàον Oα- 2 / . . — 768S Veoρ. asρας, quod iam ſuboluit Viris doctis. Luculento argumento vera haee leétio eſſe probatur ex Philoſtrato Vita Apollonii L. V. c. 7. Vbi in Olympicis tragicorum certamina vſu rece- pta non furfſe affirmatur. eſt . qae Aelian. eſt V. H.Vll, be 144. ls tunen I lanahra liſ tantum 4 uin. r hi oppu- gnationi . eum ait IIl interfu- an K. ni 0 Dogm. t init. fii⸗ Laert.ll, pul nd. Cun tem 64 P MMHul uole guel le Ven Mam (late 2 Gore iecken me lierr ll, 80 ticis aucdt logo⸗ IIIter oei⸗ Mauen me enim mente nulit. el, Af Lien §. III, b. e-Homet. IIn 3z.:. In- dis d. We uns Aelian. n I 27. ni s e- - ⸗ i laet. el I,24. tor & ink. e. — M. 1 4er. 15 õ & Corin- thi oppu- . gnationi Mum enim ad Tanagrama acedaemo- eum ait Hiis pugnatum eſt Olympiadis XXC iaterfu- anno IV, decimo ſeptimo ante Plato- Secundum anno Olympiadis XXCIX, primo, quo quar- PhAECFPTORES k Aelian. V. H. VII. tantum ratione facili negotio euincitur. ſe. nis natalem anno. CA P. eſt, & Aelianus: * ad Tanagram nem- 'pe primum, inde ad Corintbhum, poikre- Is tamen mo ad Delium, vbi primas fertur tu- Tanagræ liſſe. Atque ita Ariſtoxenus quidem, quem falſum tamen eſſe ex temporum Pri- A Ql E IIYNERA. 285 tum aetatis annum vix expleuerat. Ad Delium quoque pugna anno primo O- lympiadis anno, cum quadrimus es- ſet, contigit. Ex poſtremis autem A- riſtoxeni verbis é αα doοννοο e. bus primas eum tuliſſe in pugna ad De- lium docetur, Colligas licet, ad Socra- tem iſta pertinere, qui ter militiam fu- . 1 . Vid. Vit. it ſecutus, & ad Delium primas pote- 8ocr, rat ferre, niſi eius modeſtia, vt Alci- VII. biadi decerneretur, fuiſſet effectum. III. PRAECEPTORES, QVI IN PHILOSOPHIA EVM IN. . STITVERVNT, A TI STVDIO Apulei. Ocratem ea nocte, quae diem prae- Dogm. ceſſit, qua commendatus ipſi Plato Plat init. fuit, per ſomnum vidiſſe di ygni le ni fuit, p dicunt cygni Pullum, ex altari, quod in Academia suid. Cupidini conſecratum eſt, prouolan- tem, & in gremio ſuo reſidentem, poſt- ea pennis coelum petentem, cantu muſico aures hominum Deorumque mulcentem. Quod cum die ſubſe- quente ſomnium amicorum nonnul- lis exponeret Socrates, Ariſto inter- venit, filiumque Platonem in diſcipli- nam ei tradidit. Quo conſpecto So- Crates, ex corporis lineamentis de can- dore eius & ingenua animi indole con- iecturam faciens, hic enus AR, excla- mabat, amici, Cupidinis in Academig Laert. ll, Socratis conuictu octo vſus eſt annis, 3 quo tempore, quod & ceteris Socra- ticis poſitum in more, quae a Magiſtro audiuiſſet ſcripto tradidit. Ex iis Dia- logos compoſuit, multa tamen adeo intertexens de ſuo, vt Lyſide, dialo- go eius, coram Socrate lecto „ Excla- mauerit quam multa, O lereulos ge me mentitur adoleſeens! Haut pauca enim Plato, de quibus nunquam in mentem venerat Socrati in litteras re- tulit. WVE ITINERA ILLIVS. SVSCEPIA. Eo, quo Socrati capitis cauſa agenda fuit, tempore, Olympiadis nempe X . âV anno I, in ſenatu fuit, collega- rum aetate minimus. Ex eo autem, quod ſenator fuit, XXX annos tum impleuiſſe colligitur, ea enim aetas huic dignitati conſequendae Solonis lege fuit praeſcripta. Hoc ipſo vero error reuincitur Hermodori, qui anno aeta-Laert.lll, tis duodetrigeſimo Megaras eum, So- 6. crate defuncta, fugiſſe dicit; eorum item deſtruit ſententiam, qui in nata- li eius metachroniſmum commitunt. Qum autem in Socratem animo iudices Laert. II, eſſent maxime iniquo, oratoris cathe- 42. dra conſcenſa Plato, defendere eum conatus eſt, ita fere exorſus: Quam- vis eorum, Athenienſes, qui locum hunc ocαο upare ſolent, ſm minimus natue exclamantibus vero cunctis, imo eorum, dui loco hoc abeunt, parere coactus eſt. Socrati damnato Plato pecuniam ob- tulit, qua libertatem poſſet redimere, quod tamen facere ille nolebat. Circa hen id tempus autem congregatis Socratis . b. amicis, vt mortem eius vna lamenta- . rentur, Plato animos addidit, non de- ſperandum ipfſis inquiens eſſe, vel ſe euim Scholae regendae idoneum eſſe. Nn 3 Hisque 286 Hisque dictis Apollodoro propinauit, qui malle ſe cicutam a Socrate propi- natam accipere dixit, quam ea condi- tione propinanti reſpondere. Timens autem poſt Socratis, quem acerbiſſi- Plut. de me, Plutarcho teſte, luxit, exceſſum, eer: b. Athenienſium ſaeuitiam, ad Euclidem D. Megaras cum ceteris Socratis familiari- Laert. Il, bus ſe contulit, a quo, donec detu- 6. muiſſet tempeſtatis ira, hoſpitio huma- nisſime fuit exceptus. De Heracliti ſecta fuiſſe imbutum, ante- P quam Socrarem ſequi coepiſſet, Apu- Laert. Il, eius autor eſt, veroſimile tamen eſt ma- 6. gis, quod Laertio obſeruatum, eum oſt Socratis fata Cratylum, Hera- cliti ſectatorem, Hermogenemque au- Auguſt. diuiſſe. *Parum putans, Vt Auguſti- de C. „us ait, perficiendae philoſophiae De d. «ſufficere ſeipſum, ac Socraticam di- ſciplinam, quam longe lateque po- „ctUit, peregrinatus eſt, Buaeuaderliimm a alicuius nobilitatae ſcientiae per- Cipiendae fama rapiebat, ad extre- :De Fi- mos vsque, Cicerone teſte, orbis nib. V, terrarum fines. Atque adeo Italiam 32, v. primum petiit, vbi Pythagoricam di- ribus Pla ſciplinam eſt amplexus, quam, etſi ratio- tonis. ne diligenti & magnifica inſtructam vi- non ta- debat, rerum tamen continentiam & vracciſe caſtitatem magis cupiebat imitari. Perba in-Quamuis ipſi quidemPythageraei quic- venio. Quid eſt naturalis philoſophiae inde BNApulei. eum deriuaſſe affirment.* dedogm. Pythagoraeorum autem ingenium ad- Plat. p. zutum aliis diſciplinis ſentiens, ad 35 ½ Theodorum, Cyrenas, vt Geometri- c Por- phyr. Vi-am diſceret, eſt profectus. Inde Ae- PARS W. PLATO CAP. IV. gyptum, Artaxerxis Mnemonis ea ae- tate imperio obnoxiam, Glei venden-4 plut di praetextu, ſtrologiae diſcendae, accipiendorum- 29. E. que a barbaris ſacerdotibus numero-Cic. de rum & coeleſtium, vt Cicero ait,“ & ba ſ prophetarum ritus vt addiſceret,pe- er. tiit. „Eam vero regionem peragra-& Val. Vt, s dum a Sacerdotibus eius gentis Maxim. KGeometriae multiplices numeros, at- VIII, 7. que coeleſtium obſeruationum ratio- Ertern. nem percipit. Quoque tempore à cſtudioſis juuenibus certatim Athenae, Platonem doctorem quaerentibus, Petebantur, ipſe Nili fluminis inex- „Plicabiles ripas, vaſtiſſimosque cam- pos, effuſam barbariem, & flexuoſos «Foſſarum ambitus, Aegyptiorum ſe- num diſcipulus, uſtrabat., Totalu- . ſtrata Aegypto? poſtremo in Saitico Epiſ conſedit nomo, a ſapientibus inſtitui cupiens, quid de vniuerſo ſtatuant, initiumne habeat an minus? an item de praeſenti ſiue ex toto moueri, ſiue ex parte, rationi conſentaneum pu- tent. Ab his Pauſanias animorum e- vm ait accepiſſe immortalitatem, eam enim iuxta cum eiusdem in varia cor- pora transmigratione eos ſtatuiſle He- rodotus teſtatur. Sunt, qui Euripi- dem eum in Aegyptum ſecutum di- cant, quem cum a morbo, in quem in- ciderat, marina curatione ſacerdotes li- beraſſent, dixiſſe fertur: L AMare vniuerſa proluit mortalium mala. Verum parum iſtis conſentanea ſunt, quae de morte eius traduntur, quam 26. Me ſſen. ta. Py- — thag. A- * Eius rei autorem Stanleius Porphyrium alle- pulei.l. c. gat, in cuius vita nihil tale eſt, niſi quod p. 205 Platonem & alios quosdam Philoſophos vtiliſſi- ma quaeque ex Pythagorica doctrina in ſuos vſus vertiſſe dicitur. Phylica vero a Pythagoraeis ha- bere Platonem narrat Anonymus vitae eius ſcriptor apud Photium Cod. CCLIX qui ab Holſtenio poſt Porphyrium exhibetur „ quod Stanleio fraudi fuiſſe . . . 7„. videtur. Sicienim ille: o7τ¾¼ Tv e Oewente- * 7 . α Ooνσαννι ρα Dac (6 ϑ épeiat) aga Tv irαi gαοραι0οu xNHαa ρ². ante d vero autem ſcopo A- Solon. p. . Socratic. p-360. tiie. U6. At 001 lee C. Caton. I Mai. , 19 16. II De Pe.“ reno. 1 Phil-1. 27, V. 2. 100 De tarn du Gixi dux UAn W I Exerc. Hnn 18, he 2 b Ce⸗ dus ſac ii. Eu. Ari Kh pra aNe ſoot. Luri ue * 2. 01 l. Apion, lan tantu de⸗ en- l IAn, ArSoln, UIN- 79,.1. r0. Ci. e e g., kin. l. e. grars el. Utis Miwim. r. VlII, 7. 3 luern. tlo⸗ Ie 4 nne, bus, ex- Cam- oſos 1ſe. 1cr. eHe- ario⸗ n di in⸗ tesli eliRH ſunt, guam — li fuſſe tuen. 700 .* Aeetn Mte Mai. c., OQVos SpycTI⁵*⁹ AVTOhES FERII. ante Socratis exceſſum obiiſſe eum conſtat, Olympiade XCIII, Ex Aegypto Platonem Tarentum rediifſe L. Camillo, Appio Claudio Coos Ciceroni a affirmatum, quibus faſtis vſo, me quidem ignorare fateor, 16. in iis enim, qui hodie in autoritate funt, eius nominis conſules, quamdiu Plato vixit, nulli reperiunrtuůYur. Et certe ea aetate Tribuni plerum- que vrbi Romae praefuerunt. Hic vero Eurytum Tarentinum, & Senio- Cic. Caton. CX D. QVOsS SECVTVS AVTORES FVERIT. De Pe. à Vguſtino Steucho, Eugubino, af- n. à firmatum, reconditam magis ſapi- 27. V. 2. entiam ex Hermete Trismegiſto Pla- tonem deriuaſſe, maxime eam, qua de Deo, ipſum bonum qui ſit, agit. Quod tamen Eugubinum conieétura potius, ducta ex mora, quam in Aegypto fecit Plato, quam certa autoritate nixum dixiſſe exiſtimo. Vt diceret veroin- duxere libri, qui hodie vulgo, perpe- ram tamen, Hermetis Trismegiſti no- mine circumferuntur, quorumque ma- lam fidem affatim nobis in Exercitatio- Exerc. I, nibus contra Baronium doctiſſ. Caſau- bonus demonſtrauit; ex Platonis libris & ſacris feripturis, vti veroſimile eſt, ab impoſtore quodam compilatorum. A Moſe autem lucis aliquantum ac- cepiſſe Platonem, grauioribus autori- bus diuerſarum gentium, diuerſorumq; ſacrorum, eſt affirmatum. Ex Iudaeis *ap. Eu- Ariſtobulo: ² Plato, inquienti, noſtras feb. præp. eges in haut paucis ſecutus eſt, a quo 9 curioſe eas erc ußas futſſe, alkgationes e- us * ſeint argimento. Ioſephus item Plato inquit, zoſtrum maxime legisla- Et ex Philofophis b L. 2. C. Apion. p. 1079. 0rem eſt ſecutus. B. liquos. 287 rem Archytam fuit ſectatus, cuius ſermonibus de voluptate interfuit: plaè'p reliquos item Pythagoraeos, Echecra- 35. tem, Timaeum, Acrionem, qui cor-Cic. l. c. rupte Ario Valerio Maximo dicitur, 4 Cic. de Coetumque, Locros. Ita cum Socra- u9. tem expreſſiſſet, adiungebat Pytha- Max IIX, goreorum diſciplinam, eaque, quae So-7. Ext. 3. crates repudiabat addidicit.“ Ad In- ? Cic. de dos quoque, & Mogos intendiſſet ani-fn. lL. c. mum, niſi cum bella tunc vetuiſſent Abulei. b Apulei. . . 1. G. Aſiatica. 8 cap. IV. Clem. Al. Str. 1. eit „: D 342. C. Numenius quid et Plato, inquit, mi- uſtin. E Moſes Atticiſſans? Ex patribus ſimi-paraen. lia apud Iuſtinum Martyrem, à Cle-pg1.D. mentemque Alexandrinum legere eſt, Clem. Euſebium item, Theodoritums & re- . r. fEuſeb. In Siciliam profe7tus Pythagoraei e glit, Philolai libros emit, numero tres, de na- 12. turali philofophia primum, ante quem s Theo- alius nullus in ea Schola euulgatus fuit. doir⸗ Sunt, qui eos a Dionyſii familiaribus vp o. Platonem accepiſſe, minarum quatuor r. Alexandrinarum pretio, dicant. AliihAguſt. Dionyſium a iuuene quodam, Philolai de Ciuit. diſcipulo, acceptos Platoni donaſſe re- D. VII, ferunt. Alii denique ad Dionem eum i Laerr. miſiſſe aiunt, qui Syracuſis eos eme-III, 9. & ret, a quo etiam C minis, vel, vt Gel-VIII, 84. lius ait,“ mille denariis fuerint com-duita- . . ⸗ men non parati. Nempe abundabat Opibus ppilolai Plato, acceptis a Dionyſio talentis plus ſed a Phi- quam XXGC. Ex illis vero Philolai li- lolao Py- bris, eorum, quae in Timaeo habet, thagori- partem haut exiguam deriuaſſe Laertio nbro⸗ affrmatur, Gellioque, quod ita eum emige di. Sillis ſuis perſtringendi occaſionem cit. Timoni " dedit. K Gellius . III, 17. * id quidem textus Euſebii non dicit. Sed hoc santum, curioſe Platonem Leges Molſis expendiſſs. . 2al Dasegégt* οαaε—aαXoρ αιdν α . c- y av Sõ e ae Togue “ 288 PARS IV. PLATO CAbP. V. Teque Plato, nam te diſcendi xciue- ius huc redit ſumma: Animum alia rat mdor, mediante corpore, alia ſine eo perci- Vi magna argenti paucos emiſſe li- pere. Prioris generis calorem efle, bello ucem, ariditatem, dulcedinem. Al- Haut piget, his tinctus coepißi ſeri- terius, eſle & non eſſe, ſimile eſſe & dis- luent. bere tanta. ſimile, eſſe idem & diuerſum, vnum 10, 4 eſſe & mukta. Inde conſequens eſſe n ah. La- Affirmat & Alcimus in Iad Amyn- rerum etlentias ſenſum non aflequi, ert. 1I1,9. taln libris* plurima Platonem ex Epi- neque adeo veritates, vnum enim es- charmi Comici ſcriptis decerpfſiſſe. Sic ſentiam cum veritate eſſe atque idem. enim in primo illorum librorum Al- Atque hanc Platonis doctrinam ab E- cimus loquitur: „Conſtat autem & picharmo Alcimus deriuat, qui de ſen- Platonem complura fibi de Epichar- ſibilibus atque intelligibilibus diſerte Laert. ccmi libris aſſumere. Conſiderandum in eam ſit locutus ſententiam. III, 10. — c autem eſſe Plato aſſerit, ſenſibile eſſe, R quod in qualitate, aut in quantitate A. Nempe Di ſemper fuerunt, atque 4 *nunquam perſiſtit, ſed diffluat ſem- nunquam intercident. 6 ven 4 per, atque immutetur. Veluti ſinume- Haec, quae dico ſemper nobis rebusin Bacerpt 4 ru ex ſumma abſtuleris, neque ae- tisdem ſe exhibent. Comic. 4 *qualia, neque eadem, neque quanti- B. Extitiſe ſed Deorum primum perhi- & Trag. 4 . „tat ε neque qualitate relinquentur. betur chaos: P. 47 8. 4 «Porro iſta ſunt, quorum iemper ge- A. Quinam vero? nam de nihilo nil a neratio eſt, nunquam vero fubſtantia pote primum iſtere. e. 2 *Prodiit. Intelligibile vero cui nmihil Ergo nec primum profedtoguidguam, , «V accedit vel decedit. Haec au- nec fuit alterum. 4 tem ſempiternorum natura eſt, quam Sed guue nunc ſic appellantur alia “ . ſimilem atque eandem ſemper eſte feent poſtmodum. “ 4 „Ccontingit., Sic Plato apud Alci- Sume numerum, quemquem libeat, mum. Et ſane ea eſt doctrina Plato- vel parem vel imparem. nis loco non vno, & in Timaeo maxi- Si quem huic cupias aggregare cal- me, vbi fuſe explicatum dedit, quid culum, aut ſubducene, ſit id, quod nunquam eſt, neque ini- An tibi hic idem videtur? non mihi tium habuit vnquam: quid illud item, vero quidem. ”M quod initium habet, non vero eſſen- Sic & aliquid ad cubitalem ſi addas “ tiam. Primum intellectu comprehen- magnitudinem, di ait per rationem, alterum ſenſu aur- Aut ſi contra demas, eadem iam men- I que opinione. Locus tamen, quem ſfſura non erit . Uer i Alcimus reſpicit, in Theaeteto eſſe vi- Quia non ſic habebat ante: Parier ſiier e detur, in quo dialogo de ſcientia agi- nunc conſidera eieet tur. Examen autem eoô inſtituit de- Homines: horum vidéas illum cre- rd iſt fnitionum ſcientiae nonnullarum, a ſcere hunc decreſcere. 4 veteribus traditarum, atque inter alias Quotquot ſunt, mutationi tempore e- Protagorae definitionem, qui ſcienti- mmi ſubiacent. A am ſenſum eſſe docuit. Contra quaim Er naturam quisqué variat, vno nec prolixam diſputationem inſtituit, cu- manet in ſtatu- A ITpſe lin . e, lmn IIl. E- en- Tte Laert, Ill, 10. le 1 ex jerl Crotüi M Pxcerpt Comic, i-& Ing. nil , lie “M SR AVTonhnEs, QVoS SroVITVYR lpſe heri, tuque aliud fuimus, aliu Jumus hoc tempore, Iterumque alii- nunquam eidem ſu- mus, vt ratio prauedicat. Laert. Addit idem Alcimus: Aiunt ſapi- III, 10. entes animum alia quidem ſentire per *Corpus, puta videndo atque audien- *do, alia vero ipſam per ſeipſam anim- ""aduertere, nullo corporis officio *vtentem, quocirca corum, quae ſunt, "talia ſenſibus percipi, alia intelligen- *tiae ratione comprehendi. Uare *Plato quoque dicebat, oportere eos, * qui cuperent rerum initia colligere, ipſas primum ſpecies, quas ideas vo- *cat, ſecundum ſeipſas diſtribuere: pu- *ta ſimilitudinem & monadem, mul- *titudinem atque magnitudinem, ſta- *tumque &motum. Secundo ipſum *per ſeipſum honeſtum ac bonum, * iuſtum, atque huiusmodi cetera, ſub- *iicere. Tertio examinare quae ſibi *mutuo cohaereant ideae, puta ſcien- *tiam, aut magnitudinem, ſiue domi- *nationem, ſimul & illud cogitare, ea, *quae ſunt apud nos, exillorum parti- *Cipatione eis aequiuoca fieri. Ex- empli cauſa, iuſta dicimus, quae ex E iuſto participant, honeſta, quae ex "honeſto. Eſtque vnaquaeque ſpeci- *es aeterna, ac praeterea intelligentia omni perturbatione vacua. Quo *Circa & ideas in natura velut exem- *Plaria dixit exiſtere., Haec Alci- mus, quorum pars prior ex Platonis Theaeteto videtur deſumta, poſterior 14 EX Parmenide, Epicharmi vero de Diis Verr. & Ideis verba, cum quibus Platonica Grotii. iſta contendit Alcimus, ſequentia ſunt: I. c. A. Tibicinalis ars resne aligua eſt?â B. Quippeni? A. Tibicinalis haec ars an homo eſt? B. Neutiquam. A. Videgmus, ipfum quid putas tibi- cinem? Laert. III, 289 B. Hominem- num redte A Recke, non- ne exiſtimas Rem ſeſe habere pariter etiam de bono? 5 Nempe vi bonum ipſum res ſit: at ſi quis bonum WMud didicerit, is iam dicatur bo- R—vus? Nam ſic tibicen eſt, qui didicit tibiis, Saltator, qui ſaltare, tum qui texere, Textor, ſimiliter qui aliud quicquid volueris: ð Ars ipſe non eſt ſoilicet ſed artifex. Pergit Alcimus: „Plato in opinione *de ideis ita ait: Si quidem eſt memo- cckria, ideas etiam exiſtere neceſſe eſt: N "memoria enim rei quietae eſt & per- manentis, permanens autem exce- *“Ptis ideis eſſie nihil. Quo enim pa- *Cto, inquit, conſeruarentur animan- tes, niſi idea ſua ſuſtineantur, & men- *te accepta naturali? Meminere au- tem ſimilitudinis & pabuli, docent- Eque quod ſit animalibus omnibus in- erſica ſimilitudinis intelligentia, quo- Circo & ea, quae pertinent ad ſpeciem *ſuam, cognoſcunt., Ita Alcimus. Quem autem ille Platonis locum re-in Ari- ſpiciat, ego ignoro quidem , Scaliger or de legebat: 7X Tâ £ο e roα Wei Oyolv zines && Tα dς &c. Omiſia voce mipn, quaſi dubium Alcimus proponeret, an vtraque opinionum de ideis ſit Platonis? Puto tamen Alcimo non libri titulum verbis illis ſignifica- ri, cum nec alias, vbi allegat Plato- nem, librum nominet, ſed doctrinam, quam ipſe ex Platonis opinione de ide- is colligit. Suntque illa, quae de me- moria dicit propoſita Platoni in Philebo: nempe ſenſum motum eſſe, corpori iuxta &animo communem, illo qui- dem aſenſibus externis impreſſionem recipiente, hoc vero agente & iudi- cante; memoriam item ſenſuum S apothecam 290 apothecam quandam eſſe, & repoſito- rium. Animum enim, quoties ſiue a- pud ſeipſum, vela corpore adiutus, re- cordatur, ſuſceptarum impreſſionum recordari cenſendum. Laert. Il, Platoni autem dictis ab Alcimo iſta 16. Epicharmi accommodantur: Erx verſ. Grotii l. c,P. 476. D Sed quidquid anima, mente ſimul eſt praeditum. Galorum vrores volucrium confde- ra: Non illaz partus edunt vitae compo- tes, Sed ouis incubantes animam adfa- bricant: Et huius norunt principem ſapientiae N!aiDäaturam ſolam, quae magiſtra ipfes 1t. Er rurſum. . Mirandum non eſt iſta me ſic dicere: Atque ipſos ſebi placere, & ingenio o- . ptimo Factos videri: quandoquidem canis cani Pulcherrimum videtur, bos itidem boui, Et afmus afino, ſus ſiii pulcherrimum. Haec ſunt, quae Laertius ex Alcimo ci- PARS IV. PLATO. CjAP. V. VI. tauit. Alia eius generis in eiusdem quatuor libris eius continebantur qui- bus ille, quantum adiutus Epichar- mi ſcriptis Plato fuerit, docebat. Nec ipſe ſuae minus conſcius ſapientiae Epi- charmus extitit, vt ex iſtis verſibus eius colligitur; quibus non defore ſibi ſecta- Eumaee, generi ſapere non vni datum torem praedicit: nent . aert. lIil, Vt reor, imo vt conſtat adeo pla»ne 1z pro certo mihi, Groräi l. Clara erit gquondam praeceptorum c.P. 478. memoriqa. Quaeque curminibus prolata nobis, alius veſtiens Pulchro amicta, purpuraque, didtis variegantibis. Ipſe inuictus alios facile reddet er- pugnabiles. Formam Reipublicae Platonem ex Laert. Il Protagorae Antilogicis delineaſſe Ari-, 37 ſtoxenus autor eſt, alii a Socrate eum padsra Politica accepiſſe inquiunt. lei. eſt Denique moralis doctrinae partem bauor: haut poſtremam ex Sophronis mimo- "“. graphi libris habere Platonem, relatum Laert. ill eſt: quos, cum diu neglecti iacuiſſent, 18. Athenis primum inuexit, idemque ſub eius demortui capite reperti fuiſſe di- cuntur. CAAP. VY SCHOLA PLATONIS. Laert. Il, A Hhenas vbi rediiſſet ex Aegypto,in 7. Academia conſedit, fuburbanogy- mnaſio, arboribus conſito, & ab Ecade- mo Heroe appellato. Hinc Eupolis Academi in vmlbra & ambulacris eſt Dei. . Et Timon: Hos inter Dux ille Plato celſskmus ihat, . CQlius ab ore melos manabat, quale Hecademi, Arbisſtis lepida modulantur voce cis cadaté. Et ab Heæcademo iſto Hecademia pri- mum fuit appellata. Occaſionem au- tem vitae hic agendae illam nactus eſt Plato: Pauper cum eſſet, ſolum in A suid. cademia hortum poſſidebat, qui fuit mi- Xα. nima pars bonorum, quæ ſeckatores eius Laert. tenuerunt. Ex horto enim trium cir-III, 20. Citer aureorum nummorum prouen- tus quotannis redibat. Poſtea vero re- ditus mille etiam nummos ſuperarunt aureos. Aelian. 8 V. IX, I 10. ſ. 4 vbi longaeuil homines v. Luci- n. a. s. d Mela II, 2 Plini- 1 VI,2. 4 di lar Laen. ſen III I ti De Ciuit./7 Dylll 4 . 4 1 6 sdem qui⸗ ichar- Nee epj. 6 elius ech⸗ ene obit, Luertl,. ,. Crotü!. lric, Ali, ot er- ern exlaen I 1. 37. e Arrn 2 emn dgten Irtem Phbauort umo⸗ adomn rert l ent, lei, eſt nut. 18. lnefub iſe d et li⸗ pri. Uitmi-riar. SSeius aert, mci- rolen- ero le⸗ rarunt zureos. Ill, 20. 4 2. Plini- SCHoOLAET SüCTA FIVSZ aureos. Temporis nempe ſucceſſuau- Stus eſt liberalitate hominum ſancto- rum, & eruditionis amantium, qui, di- verſis temporibus morientes, teſta- mento haeredes ſcribebant philoſo- phiae operantes, vtrelictarum facul- tatum ope vitam philoſophicam quiete 'men eum locum, corporis noxium eſ- ſe ſanitati dicentes, mutare Platonem * vbi medici iuberent, & in Lceum ſcho- longaeui lam transferre, id ſe facturum negauit, homines ne in Atho“ quidem ſummitatem vitae v. Luci-producendae cauſa ſe commigraturum an. α . . 7 2oς. dicens. Et ſane febri quartana ob loci Mela II, us VI, 2. MXademiam vbi iſta ratione occupaſ- ſet, ſectam inſtituere coepit, colle- tis tum aliorum placitis, tum ſuis ad- ditis inuentis, quae Academica appel- lata a loco eſt, quo docere ſolebat. Mi- Laert. ſcuit igitur Heracliteorum, Pythago- II, 8. raeorumque ac Socraticorum doctri- nas, in his, quae ad intelligentiam per- tinent, Pythagoram ſecutus, in iis, quae De Ciuit· ſenſaibus Obnoxia ſunt, Heraclitum, in D. VIII, 4 Politicis Socratem. “ Cumque ſtu- *dium ſapientiae, vt Auguſtinus ait, *in actione & contemplatione verſe- c(ctur, vna pars eius achiua, altera con- *templatiua dici poteſt. Quarum acti- *va ad agendam vitam, id eſt, ad mo- *res inſtituendos pertinet, contem- *Platiua autem ad conſpiciendas natu- *rae Cauſas, & ſinceriſſimam veritatem. *Socrates in actiua excelluiſſe memora- *tur: Pythagoras vero magis contem- *Platiuae, quibus potuit, intelligentiae *„viribus inſtituiſſe. Proinde Plato v- „trumque iungendo philoſophiam (c perfeciſſe laudatur, quam in tres par- tes diſtribuit, vnam moralem, quae maxime in actione verſatur: alteram 7 & tranquille agere poſſent. Cum ta- 291 eius noxium aerem laborare coepit, quae XVIII menſes perdurauit, tan- dem tamen ſobrietate eam & cura cor- poris vicit, integro magis, quam quo v- ſus antea fuiſſet, robore recuperato. Primumautem in Academia philoſo- phiam docuit, inde ſe in hortum Colo- neum contulit. In ſcholae quam in Laert. Academia habebat limine inſcri-III, §. ptum erat, nemini Geometriae ignaro quod ta- ingredi fas eſto, qua non linearum tan-men ky. tum proportionem & menſuras, verum rs . . .Z alii tri- internas efiam affectiones complecteba- buunt, CAP. VI. SECTAM VT INSTITVERET. *naturalem, quae contemplationi de- *Putata: tertiam rationalem, qua ve- “rum diſterminatur a falſo: quae li- *Cet vtrique, id eſt, & actioni & con- *templationi ſit neceſſaria, maxime ta- *men contemplatio perſpectionem ſibi *vVindicat veritatis. Ideo haec triper- titio non eſt contraria illi diſtinctioni, *qua intelligitur omne ſtudium ſapien- tiae in actione & contemplatione con- „ſiſtere. Atque vt tragoediam pri- mum quidem chorus ſolus agehat, poſt- Laert. modum Theſpis, interuallis choro III, 56. conceſſis, actorem in ſcenam produxit vnicum, donec duos produceret Ae- ſchylus, tertium Sophocles adderet; eodem modo philoſophiae initio vna facies extitit, phybeca enim abſolueba- tur, Ethicam poſtea addidit Socrates, edus Dialecdtica adiecta Plato per- ecit. Partium vero harum ex mente Pla- tonis & Academiae veteris explicata- rum, vix melius rationem quis reddat generalem, quam iſtis Ciceronis ver- bis: Oo 2 SECT. Qu. I, 5§. Acad. Q. 16. 292 G PARS IV. PLATO. CAP. VI . SECI. 1. E T HI C A. A Cprimam quidem illam partem be- ne viuendi a natura petebant, eique parendum eſſe dicebant; neque vlla alia in re, niſi in natura, quaerendum eſſe illud ſummum bonum, quo omnia re- ferrentur: conſtituebantque, extre- mum eſſe rerum expetendarum, & fi- nem bonorum, adeptum eſſe omnia e natura &animo, & corpore & vita. Cor- poris autem alia ponebant eſſe in toto, alia in partibus. valetudinem, vires, pul- chritudinem, in toto: in partibus au- tem, ſenſus integros, & praeſtantiam aliquam partium ſingularum: vt in pe- dibus celeritatem, vim in manibus, cla- ritatem in voce: in lingua etiam expla- natam vocum expreſſionem. Animi autem quae eſſent, ad comprehenden- dam ingeniis virtutem idonea: eaque ab iis in naturam, & mores, diuideban- tur. Naturae celeritatem ad diſcen- dum & memoriam dabant: quorum v- trumque mentis eſſet proprium, & in- genii. Morum autem putabant ſtudia eſſe, & quaſi confuetudinem: quam partim exercitationis aſſiduitate, par- tim ratione formabant; in quibus erat philoſophia ipſa, in qua quod inchoa- tum eſt, neque abſolutum, id eſt vir- tus, quaſi perfectio naturae, omnium- que rerum, quas in animis ponunt, vna res optima. ergo haec animorum. Vi- tae autem ſid enim erat tertium) adiun- cta eſſe dicebant, quae ad virtutis vſum valerent. SECT. II. PHYSICA. D- natura autem (id enim ſequeba- tur) ita dicebant, vt eam diuiderent in res duas: vt altera eſſet efficiens, al- tera autem quaſi huic ſe praebens, ea, quae efficeretur aliquid. In eo, quod efficeret, vim eſſe cenſebant: in eo au- tem, quod efficeretur, materiam quan- dam: in vtroque tamen vtrumque, ne- que enim materiam ipſam cohaerere potuiſſe, ſi nulla vi contineretur, ne- que vim ſine aliqua materia. Nihil eſt enim, quod non alicubi eſſe cogatur, Sed quod ex vtroque, id iam corpus, & quaſi qualitatem quandam nomina- bant: Earum igitur qualitatum ſunt a- liae principes, aliae ex iis ortae. Prin- cipes ſunt vniusmodi & ſimplices. Ex iis autem ortae, variae ſunt, & quaſi multiformes. Itaque aer quoque (vti- mur enim pro Latino) ignis & aqua & terra, prima ſunt. Ex iis autem ortae animantium formae earumque rerum, quae gignuntur e terra. Ergo illa ini- tia, &, vt e Graeco vertam, elementa dicuntur: e quibus aër, & ignis, mo- vendi vim habent, & efficiendi: reli- quae partes accipiendi, & quaſi patien- di: aquam dico & terram. Quintum genus, e quo eſſent aſtra mentesque, ſingulare, eorum quatuor, quae fupra dixi, diſſimile Ariſtoteles quiddam eſſe rebatur. Sed ſubiectum putant omnibus ſine vlla ſpecie, atque ca- rentem omni illa qualitate (facia- mus enim tractando vſitatius hoc ver- bum, & tritius) materiam quandam ex qua omnia expreſſa, atque effeéta ſint: quae tota omnia accipere poſſint, omnibusque modis mutare, atque ex o- mni parte: eoque etiam interire, non in nihilum, ſed in ſuas partes, quae infi- nite ſecari ac diuidi poſſint, cum ſit nihil omnino 1 Acad. † Ee ge r ell. nV. Lin⸗ Udin Uam Par- erat hon- Vir. um⸗ ,VN lun- ſum ETICA, PHIVSICA DIALEGTICGAEIVS 293 omnino in rerum natura minimum, quod diuidi nequeat: quae autem moueantur, omnia interuallis moueri, quae interualla item infinite diuidi poſ- ſint. Et cum ita moueatur illa vis, quam qualitatem eſſe diximus, & cum ſic vltro citroque verſetur; & materiam ipſam totam penitus commutari pu- tant, & ita effici, quae appellant qualia, equibus in omni natura cohaerente, & continuata cum omnibus ſuis partibus effectum eſſe mundum, extra quem nulla pars materiae ſit, nullumque cor- pus: partes autem eſſe mundi omnia, quae inſint in eo, qua natura ſentiente teneantur: in qua ratio perfecta inſit, quae ſit eandem ſempiterna. Nihil e- nim valentius eſſe, a quo intereat, quam vim animum eſſe dicunt mundi, ean- demque eſſe mentem, ſapientiam- que perfectam: quem Deumappellant, omniumquererum, quae ſunt ei ſub- iectae, quaſi prudentiam quandam, pro- curantem coeleſtiamaxime; deinde in terris ea, quae pertinent ad homines: quam interdum neceſſitatem appel- lant; quia nihil aliter poſſit, atque ab ea conſtitutum ſit inter quaſi fatalem & immutabilem continuationem ordi- nis ſempiterni: nonnunquam quidem eandem fortunam, quod efficiat multa improuiſa haec, nec opinata nobis, pro- pter obſcuritatem, ignorationemque cauſarum. SECT. III. Acad. TErc deinde philoſophiae pars, Qu. I, 8. I1 quae erat in ratione, & in diſſeren- do, ſic tractabatur ab vtrisque: quan- quam oriretur a ſenſibus, tamen non eſſe iudicium veritatis in ſenſibus. Men- tem volebant rerum eſſe iudicem: ſolam cenſebant idoneam, cui crederetur, quia ſola cerneret id, quod ſemper eſſet ſim- Plex, & vniusmodi, & tale, quale eſſet, hanc illi ideam appellabant. Senſus autem omnes hebetes, & tardos eſſe ar- bitrabantur, nec percipere vllo modo res eas, quae ſubiectae ſenſibus videren- tur; quae eſſent aut ita paruae, vt ſub ſenſum cadere non poſſent; aut ita mo- biles, & concitatae, vt nihil vnquam vnum eſſet conſtans: ne idem quidem, quia continenter laberentur, & flue- rentomnia. Itaque hanc omnem par- tem rerum opinabilem appellabant. Scientiam autem nusquam efile cenſe- bant, niſi in animi motionibus atque rationibus. Qua de cauſa definitiones DIALECIICA. rerum probabant, & has ad omnia, de quibus diſceptabatur, adhibebant: Verborum etiam explicatio proba- tur, id eſt, qua de cauſa quae- que eſſent ita nominata; quam etymologiam appellabant. Poſt Argi⸗ mentis, & quaſi rerum notis ducibus, vtebantur ad probandum, & ad conclu- dendum id, quôd explanari volebant: in qua tradebatur omnis dialec7ticae diſciplina, id eſt, orationis ratione con- cluſae. Atque haec ſunt, quae generatim de vetere Academia Cicero tradit. Specialiora plura Plutarchus, Laertius, Apuleius collegerunt. Alcinoo ea de re dicta deligemus, vt quibus rationem eius doctrinae luculenter maxime at- que exacte reddat. Cui tamen dicta, quod paulo prolixiora ſint appendicis loco Platonis vitae ſubiungenda duxi- mus. O00 3 CAbP. 294 PARS W. PIATO CGAP. VII. — E doctrinam & linguam varie variis Lauxit rerum verborumque inuen- tis, vtque Dialectica omittam, de qui- bus poſtremo actum loco fuit, primus e 24 modum diſerendi per quaeæſtiones & re- Larn Ronkones inueniſſe dicitur Phauorino. III, 48. Id tamen Alexameno Stirio, ſiue Teio, tribuere maluit Ariſtoteles, eoque ar- gutandi modo Socratem quoque vſum fuiſſe, ex ipſius Platonis Dialogis colligi- tur. Laertius primum Diatogorum autorem Eleatam Zenonem extitiſſe ait. Suo tamen iudicio addit Platonem id genus expoliuiſſe, vt non ſolum orna- tae & expolitae orationis, verum & ipſius inuentionis, digniſſime ſibi prima- tum vindicet. Laert. Maioreiure Analyticae methodi per- II, 24. hibetur inuentor, quae rem, de qua Frcl- 'n quaeritur, ad principia ſua reducit, me- 1.3. v. thodorum optima. Eam Leodamanti 58. Thaſio tradidit, atque adiumento illo muilta in Geometricisinuenit. Eſt au- 1d Lib. tem Analyſis, prout ab Euclidis ſcholia- XIII. ſta definitur,Tumtio quaeſiti tanquam prop. Lp. Conceſſi, per ea, quae conſequntur in 401. „aliquod verum conceſſum. Exem- pla eius in quinque propoſitionibus, quibus librum XIII exorditur Euclides, ſuntobuia, vtalia apud Apollonium Pergaeum, & Pappum Alexandrinum, iam taceam. Inter Geometrica eius inuenta cubi duplicatio praetereunda haur eſt, cuius Phit, de indenti & occaſionem, & modum, Plu- Socr. Ge- tarchus Philoponusque expoſuere. Pe- nio p. ſte laborantes Delios, aiunt, Delphi- 579. B. cum conſuluiſſe oraculum, & abeo re- philo. ſponſum tulifle, ceſſaturum malum, ſi haretyt. aram ſuam, quae cubus erat, duplica- Ppoft.1,7, rent. Eos igitur, ad quosarae perti- nebat cura, quatuor eius latera dupli- CA P. VII. INVENTA PLATONIS. caſſe, Plutarchus refert, adeoque non duplo, ſed octuplo maiorem eam feciſ- ſe. Philoponus alium eos cubum eius- dem molis altari ſuperpoſuiſſe ait, atque ita figuram arae alteraſſe, quac cubica non amplius fuerit, ſed in oaα, h. e. colummam quadrilateram, abierit. Nempe priore modo cubica non dupla euaſit, poſteriori modo dupla, ſed non cubica. Peſte perſeuerante interea, ad conſulendum oraculum denuo acceſſe- runt. Reſpondit Apollo ſuo eos mi- nus praecepto ſatisfeciſſe, quo iuſſerit aram condi cubicam, duplo priore ma- iorem. Ad Platonem igitur, rerum Geometricarum conſultiſſimum, inter- rogandum ſe contulere, vt oraculi ex eo ſententiam diſcerent, modumque cubi duplicandi, ita, vt ex figura eius nihil periret. Plato rideri a Deo Grae- cos reſpondit, philoſophiae artiumque ſtudii negligentes, eorumque illum in- ſultare ignorantiae, hocque praecipere ſerio, vt Geometriae ſtudiis vacare in- cipiant. Ceterum cubum dauplicari alia ratione haut poſſe, quam ſi duae proportionales mediae inueniantur in- ter duas lineas rectas, proportione du- pla. Specialius vero Platonis metho- dum duplicandi cubi expoſitam habe- mus ab Eutocio, in Commentario ad primam propoſitionem libri ſecundi Archimedis, de ſphaera & Cylindro. Ad- debat Plato Gnidium Eudoxum, vel Heliconem Cyzicenum, quod praeſti- Cetera tum cuperent praeſtituros. Deum ea arae duplicatione non adeo delectari, ſed velle, vt Graeci inteſtinis omiſſis deſidiis, miſeriisque cum illis coniunctis, Muſarum caſtra ſequeren- tur, ſedatisque turbulentis animi mo- tibus, innocue atque benigne inuicem conuerſarentur. 1 VII it⸗ Arti guo edi⸗ legil dtan nide ene e I, la d. — P — JINVFENTA EIVS 25 conuerſarentur. Addit Philoponus diſcipulis ſuis iſtud problema Platonem propoſuiſſe, eosque multa de eo argu- mento in litteras retuliſſe, quamuis ea- rum nihil temporum iniuriam euaſerit. Et certe in eo problemate praeter Pla- tonem Archytas laborauit Tarentinus, & Menaechmus, Eratoſthenesque, cum Philone Byzantino, atque Herone: A- pollonius item Pergaeus ac Nicomedes, VII, 12. Diocles denique & Sporus. Valerius ita pro Maximus ait Platonem, “ſacrae arae“ c „ cOnductores, ad Euclidem Geome- quod in . . . Qdi:is eſt. tram ire iuſſiſſe, ſcientiae eius ceden- legiſte “tem, imo profeſſioni.“ Sed error is Stanleius eſt Walerii, Platone enim Euclides Geo- videtur. metra aetate multum fuit inferior: al- Prael, I. ter vero Euclides, Platonis aequalis, in Geometricis praeſtitit nihil, vt ante nos Henr. Sauillio obſeruatum. Alia multa mathematica inueniſſe Platonem, de quibus in ſcriptis eius ſu- perſtitibus fruſtra quaeras, ſummum- que eo doctrinae genere extitiſſe, ex tri- bus Theonis Smyrnaei libris colligas li- cet, quorum prima Arithmetica, ſe- cundo Harmonica, tertio, typis non- dum exſcripto, Aſtronomica conti- nentur. Libri illi varia continent, plane ſingularia, neque obuia alibi. Sco- pumque eum ſibi propoſitum eſſe au- tor fatetur, vt introductioni inſerui- ant, ad intelligenda Platonis ſcripta ne- ceſſariae. Laert. Sunt & voces quaedam, quarum pri- UI, 24. ma inuentio Platoni adſcribitur, Antipo- dum nempe, quam primus in philoſo- pPhiam inuexit, ad ſignificandas gentes, quæ pedes ſibi inuicem in diuerſis parti- bus habitantes opponunt: reives item h. e. elementi, quam eius aeuo cum voce dp‿ quam principium vertimus, con- fundebant omnes, inde a Thalete, Phi- loſophi. Eas tamen ita inuicem Plato di- ſtinxit, vt νoσνprincipium eſſe dicat, quo prius nihil exiſtit, ex quo genere- tur, sρaο vετ compoſita dicat. Simi- liter pozmatis vox, ab eius inde tempo- ribus tritiſſima, ante eum in vſu haut fuit. Primus etiam r& aρα ατιπ ορο uixn dixit, qua phraſi numeri maioris productum ex multiplicatione eius per minorem ſignificauit. Ei quoque au- tori ναι ον⅝α, Pro ſuperſicie, vſur- pata, debetur, quam vox éeined plä- num antea notabat. Atque ita Laer- tius quidem, Proclus contra, neque Platonem, neque Ariſtotelem illa voce, In Eu- vbi de planitie ſermo eſt, vtiaffirmat, ſed clid. L. voce èinss. *Plato, inquit, diuinus, b: 32. *Geometriam theoriam planorum de- 5 „finit, ſtereometriae eam opponens, *quaſi idem ſit planum & ſuperficies. *„Berinde & Ariſtoteli factum. Eucli- des tamen & qui eum ſunt ſecuti, ſu- *„Perficiem genus, eiusque ſpeciem pla- *num conſtituunt. εαωοονοοοο i dentia Dei quoque, quam toties in ore Chriſtiani habent, vox eſta Platone pri- mum vfurpata. Primus Philoſophorum contra Ly- ſiam ſcripſit, Cephali filium, idque in Phaedro fecit. Grammaticae quoque vim primus expendit. Primus item omnes, qui ante eum fu- ere, impugnauit, vnde Democriti nul- Laert. l.c. lam apud eumfieri mentionem, miran- dum eſt. CA P. VIII. 81. 1q. ita digeſtas ab Ariſtotele, in qui- DISTINCGTIONES EIVS. e N Prumn diuiſiones ab eo propoſitas, busdam ſcriptis eius deperditis, exhibet Laertius: . Bonorum 296 PAkS III. PLAYO. CAP. VIII. Bonorum tria Animi vt iuſtitia, fortitudo, temperantia &. I cta In corpore: pulcritudo, corporis ſanitas. 6 unt genera. (Externa: amici, patriae proſperitas, opes. Naturalis, parentum in liberos, cognatorum item, quod genus amoris in brutis quoque eſt animantibus. 2 Socialis, quae converſatione contrahitur, absque cognatione, qualis Pyladem inter & Oreſtem. Hoſpitalis, aduerſus hoſpites, qua item plane peregrinos, litteris nobis commendatos, excipimus. 2 Amatoriae quartum genus nonnulli conſtituunt. Democratica: ea eſt, vbi penes populum fumma eſt rerum, atque ab eo magiſtratus & leges conſtituuntur: Ariſtocratica: in qua nec apud ditiores nec indigentiores, ne- que nobiles, ſed optimos ciues rerum ſumma eſt. Oligarchica: vbi iuxta cenſum ſuffragiis rectores eliguntur, Formae Rei- ſunt enim pauciores, quam pauperes, diuites. publicae ſunt Electione, iuxta Leges, vt Carthaginienſis: ciuilis e- quindue. Regalis nim ea. Succeſſione in familia quadam, vt Lacedaemonio- rum & Macedonum, qui certae familiae adſtrin- guntur. Tyrannica: quae eſt, vbi ciues fraude ſubiugantur, vel vi. [Aduerſus Deum: qui enim ſacra iuxta leges obeunt, ritusque ſacrorum obſeruant, iuſti ſunt in Deum. Aduerſus homines: qui rem concreditam reſtituunt, iuſti in ho- mines ſunt. Amicitiae tria ſunt genera. Iuſtitiae tria genera Aduerſus mortuos: aduerſus quos iuſti ſunt, qui ſepulchrorum curam habent. Practica: vt tibiis vel cithara cantare, quae in oculos incurrens efficit nihil. — Scientige ge- Mechanica: vt architectura, nauium ſtructura &c. effectum ino- nera tria. culos incurrentem producens. Theoretica: vt Geometria, Harmonica, Aſtronomia, quae neq; a- git, neq; efficit quidquam. Geometra Lineam cum linea com- parat: Harmonicus ſonos: Aſtronomus ſtellas & mundum. Pharmaceutica: morbos medicamentis adhibitis ſanans. Shirungie : inciſione vel cauterio id praeſtans. Medicinae ge-) Diaetetica: Diaeta idem efficiens. nera quinque.] Noſognomonica: Morbos diſcernens. Boethetica: morbos arcens. Lexduplex. (Scriptae: quales ſunt, quibus Reſp. gubernantur. Plex. Non ſcriptae: conſuetudine nixae: qualis quod nemo forum nudus ingredi debebat, vel muliebri habitu, quod ſcripta lege nulla prohibetur, non ſcripta tamen impeditur. Politica: Muſica triplex. DISTINCTIONEFS EIVSOS 207 Politica: qua vtuntur in ſermonibus, qui Reipublicae praeſunt. Rhetorica: qua legislatores in foro vtuntur, ad confirmandum, . laudandum, vituperandum & accuſandum. Oratio quintu- Vulgaris: qua populus vtitur in communi ſermone. . plex. Dialcctica: quae eſt eorum, qui quaeſtionibus & reſponſioni. 1 brvus breuibus argutantur. (Artitacaltsr qua artifices & mechanici in variis vtuntur generi- bus ſuis. Voceioas — Voce & manibus: vt ſi ad citharam canatur peracta. Sola manu, vt ſi ides tractes. Ex Maioribus, bonis, luſtis & honeſtis. Ex Maioribus, republica gubernanda & principatu illuſtribus. Nobilitatis IV. Ex Praeceſloribus dignitate acquiſita conſpicuis, vt imperio in genera. exercitum, velcerona ex publicis ludis: hucpertinent ei, quiorti ſunt ab his, quos nobiles vocamus. QW(ñEx indole ſublimi, quae praeſtantiſſima eſt nobilitas. Pulchritudo Commendabilis, vt forma emendata. tripl E. Vrtilis, vtinſtrumentum, domus &c. Commoda, vt ea, quae ad leges conſtituendas pertinent. Animae partes Rationalis, quae eſt principium iudicandi, ratiocinandi &c. tres. Concupiſcibilis, qua cibum, coitum & ſimiliaappetimus. — Iraſcibilis, quae audaciae, gaudii, doloris, irae eſt cauſa. — principium recte rem quamuis aggrediendi. 4 — — Iuſtitia, principiumaequalitatem obſeruandi in publicis priua- tisque negotiis. Virtutis perfe- Fortitudo, principium pericula fortiter ſubeundi, vt metu ne ctae ſpecies IV. fugias. 7 Temperantia, principium deſideria coercendi, vt ne voluptati indulgeas, ſed moderate viuas. Lege: quale eorum eſt, quibus in ciuitate iuxta leges magiſtra- tus committitur. Natura: Ea enim non in hominibus tantum, ſed ceteris etiam animantibus imperium in feminas tenent mares. erium V lmnper obtine Conſuerudine: quale magiſtorum eſtin diſcipulos. tur. Succeſſione: quale apud Lacedaemoniorum Reges eodem ge- nere ortos, eademque in Macedonia lex obtinet. Vi: quale eorum eſt, qui regnum inuito populo arripiunt. Adhortatio: Si bellumaduerſus aliquem ſuadeamus. ſihratio Si diſſuadeamus bellum. Accuſatio: ſi iniuriam accepiſſe abaliquo oſtendamus, quem da- Oratoriae ſex mni noſtri cauſam eſſe probemus. eſſe ſpecies Defenſio: ſi quis probet iniuriam ſe alteri nullam feciſſe. Encomium: ſi laudibus alterum proſequamur. (Vicuperium: ſi malum quem eſſe oſtendamus. Pp Rebcte 298 PARY IW. PLAYZO CAbP. VIII. Qodhcec oportet: nemperes, quae & dicenti proſint, & au- ienti. Quantum dicere oportet; ſi nec plus dicatur, nec minus quam Rect di- res exigit. ecte cuein Ad eos, ad quos oportet: vt ſi ad ſenes, perperam agentes, dr- is i Mem camus ea, quae conueniunt ſenibus, ad iuuenes, quae iu- venes decent. Tempore, quo oportet: neque prius, neque ſerius quam de- cebat, quod ſi obſeruetur minus, recte dici nihil poteſt. In facultatibus, ſi indigentiae alicuius pro facultatum noſtra- rum modo ſubueniamus. Beneficentiage In corpore; ſi vulnerato ſubuenias. . IVeſſe genera. In cognitione: ſi inſtruamus, vel boni aliquid doceamus. In ſermone: ſic enim, qui alterum defendat, eum vVerbis be- neficum in eum etlſe. Legali: quando finis rei lege vel decreto imponitur. Naturali: Qualem dies, anni & horae habeant. Finem rem quadruplici modo Hanciſci. Accidentali: qui caſu, & non expectatus, rei obtingat In mente: cogitandi, coniiciendi. L In corpore: ambulandi, dandi, accipiendi &c. Potentiarum In multitudine: militum v. c. opum &c. quo genere principes IVgenera. potentiſſimi dicuntur. . . Qua facere & pati bona aut mala poſſumus: qualis potentia mor- bum ſubeundi velſanitatem recuperandi, eruditionem ac- quirendi &cc. — Humanitatis ſin compellando: vt illi, qui obuios omnes compellant, ſalu- tant, prenſant. genera III. In adiuuando: ſialterius neceſſitatibus libenter quis ſubueniat. In conuiuando & conuerſando. Conſilii prudentia, doctrina & experientia comparata. Senſuum integritate: quae partibus corporis continetur, vt o- „ culis recte auribusque, guſtu item & olfactu vtaris. Felicitas IV Rerum ſucceſſii, ſi ea, quae animo intendis, conſequaris ex voto. — partibus abſol-Famae integritate inter homines, ſibene de aliquo homines ſen- vitur. tiant. Opum abundantia, rerumque ad vitam neceſſariarum, vt ſubue- nire amicis & publica magnificentiae monimenta ſtatuere quis poſſit: omnia ĩſta qui poſſidet ſimul, eum felicem eſſe. Metalla eflodiendi, & ligna caedendi. . Artium ſpecies Varia forma variam πiänduendi, vt ſi ex ligno vel ferro quis tres. Cconficiat aliquid. Vtendi rebus diuerſarum formarum, quemadmodum fraenis vtitur ars equeſtris, ars militaris armis, muſica inſtrumen- tis. Primo Artificiali: qualem domus ſtructura obtineat. „ — 8 1-⸗ 0 27 DISTINCVIONES FEFIVS 20909 Primo cum Yirum bonum dicimus, ab ea, quam habet, bonitate. Secundo cum bonam virtutem dicimus vel iuſtitiam, quae ipſa Bonum IVmo- ſunt bona. dis dicitur. Tertio cum bona cibum, exercitium, medicinam dicimus, quae alterius bono conducunt. D Quarto, quando bonum dicimus tibiarum cantum hiſtrioniam &c. Malae, quae ſemper nocere poſſint, vt ignorantia, imprudentia, iniuſtitia &c. Rerum aliae Bonae, prioribus contrariae. ſunt Indifferentes, quae modo nocere, modo prodeſſe poſſunt, vt am- bulare, ſedere, edere: vel plane nocere nequeunt, vt quae nec bonae ſint nec malae. Rempublicam (Si I eges ſint bonae. recte tribus Si Leges ſeruentur. . . modis ſe habere Si ſine Legibus conſuetudine ductus vitam agat, vt decet. Contrarias ſibi/ Bonum malo: vt iuſtitia iniuſtitiae, ſapientia imprudentiae &. res eſle triplici- Malum malo: Prodigalitatem auaritiae, iniuſta tormenta iu- ter, vel t ſtis contraria eſle. . ê Neutris neutra: ſicut graue leui, velocia tardis, candida nigris. Nos habere, vt iuſtitiam, ſanitatem. . Participare, nam quod in ſeipſo bonum ſit non habere, participa- Bonorum alia re tamen ex eo nos poſſe. Subſiſtere, quae nec habere, nec participes eorum eſſe poſſimus: vt eſſe virtuoſum, iuſtum, ſed quae eſſe oporteat. Conſultatio- (Praeteritum vc quidacedaemoniis nimis audentibus euenerit- nem triplicem Praeſens: vt ſi metus hominum, infirmitas vValli, commeatus de- eſſe, vel enim fecgtus expendatur. Pertinere ad WFuturum: v. g. Legatis ex ſuſpicione iniuriam non eſſe facien- tempus dam, ne omni Graeciae id dedecus afferat. ’ articulatam, vt ho- Animatam, vt rerum viventium, eamque vel minis. Vocem vel eſſe inarticulatam, bru- Inanimatam, vt ſunt ſoni omnes. toruü animantium. Diuiſibiles, quales compoſitae ſunt Homogeneae partibus ſimi- omnes, ſyllabae, ſymphonia, ani- laribus conſtantes, numero Res ſunt vel) mata, aqua, aurum. quae itidem tantum a toto diuerſis, vt a- , funtvel qua, aurum & omnia liquida Indiuiſibiles, quae compoſitae non Heterogenae, quae partibus funt, punctum vg. tonus. conſtant diſſimilaribus. Abſolutae, ad quas deſignandas nihil inſuper requiritur, v. g. ho- Res ſunt vel mo, equus &c. Relatiuae, quae aliud quippiam comprehendunt, vt maius (quam alia) velocius, pulchrius &c. Nam maius ad aliquid minus refertur, & ſic porro. Atque iſtae rerum primae diuiſiones iuxta Platonem, prout ab Ariſtotele pro- ditum, extitere. . „PpPp 2 CAP. PARS. IV. PLATO. CArP. LX. CA P. IX. TER NVM PLATONIS IN SICILIAM ITER. Laert. Ill, TE in Siciliam nauigauit, primo Achen. vt inſulam & Aetnae videret cra- XII, c. terem, augeretque icientiam eorum, I. quae ad Rempublicam pertinent, ac Apulei. philoſophiam, aliis itineribus compara- de dogm tam. Incidit hoc iter in annum aeta- lats b. tis eius quadrageſimum fere, eum Sy- Plato E- Tacuſis regnaret Dionyſius maior, Her- p'ſt. ad mocratis filius. Plutarchus peculiari Dionis prouidentia potius, quam caſu, eum in oPiNd. Siciliam delatum ait: nempe bonum Dion p. aliquem Daemonem, ad libertatem Sy- 959. racuſanis viam e longinquo ſternen- tem, in Dionis, tum quidem iuuenis admodum, eum familiaritatem addu- xiſſe, vtque hoſpitü iure ei coniunge- Plato Ep. retur effeciſſe. Multum autem eius II. viI. ciuitatis luxum, conuiuia, peruigilia auerſabatur: aſſiduus Dioni, cum eo de rebus diſſerens, quae homini maxi- me conuenirent, vtque ita ſe compo- neret, diligenter ſuadens, quo ipſo euertendae tyrannidi auſpicia dedit, quibus ea profligata paulo poſt fuit. plut. Dio, iuuenis licet, ingenio inter omnes Dione Platonis familiares maxime excellebat, c. acerrimus virtutis ſectator, quod & Platonis, & geſtorum ab eo, teſtimo- nio liquet. Quamuis enim effemina- tam valde, & luxu difffluentem, in Regis familia educçationem nactus fuiſſet; mox tamen, vbi philoſophiam, opti- mam ad virtutem ducem, deguſtare coepiſſet, amore eius animum ſuum ſenſit accendi, concepta etiam ex ſuo candore atque ingenua indole, ſpe, fore vt pariter ab ea Dionyſius quoque affi- ciatur. Atque ea cauſa fuit, cur Pla- tonem ab eo ad colloquium admitti per otium peteret. Atque ab eo etiam perfuaſus Platonem accerſiuit tyran- nus, neque alos tamen, tum quidem, quam de fortitúdine miſcuerunt ſer- mones. Plato ab ea virtute neminem magis, quam tyrannum alienum eſſe o- ſtendebat, atque inde ad ſermones de iuſtitia tranſire parabat, nonniſi iuſtos beatitudine frui, miſeros iniuſtos eſſe defenſurus. Qua tamen oratione of- fenſus Dionyſius, vt qua ſe peti cum- maxime ſentiret, & ei a praeſentibus applaudi aegre ferens, poſtremo com- motior factus, Platonem, quae cauſa eſſet ſuſcepti in Siciliam itineris? in- terrogauit. Cumque Plato, quaeren- di Viri boni cauſa ſe ſuſcepiſſe iter, reſpondiſſet; Dionyſius, eum vero nondum inueniſſe videris, ſubiecit. Laertius de tyrannide eum apud Dio- III, 18. nyſium diſleruiſſe ait, id optimum non eſſe defendentem, quod maxime no- bis conducere videtur, niſi virtuti etiam maxime ſit conſentaneum. Qui- bus Dionyſius accenſus ſermonibus, anilis inquit ea oratio mihi eſſe ſapo- ris videtur: tua vero, Plato regerebat, tyrannici eſt. Qua libertate in furo- rem actus Dionyſius ad mortem rapiPla- tonem praecepit, tuum, inquiens, ca- put mox praeſciſſum videbo. Hoc ve- ro, alebat Xenocrates, tum forte prae- ſens, nemo auſit, niſe meluim mihi ante prazſtiderit. Dio vero iram Diony ſüj Laert. iam penitus accenſam ſentiens,* in IV, II. triremi Platonem dimiſit, qua Pollis, Lacedemonius dux, quem Polidem * Stanlei. cum interprete Plutarchi vertit hoc ſenſu: non exiſtimans porro iram Dionyſi pro- teſſuram. Sed plane haec non conueniunt ſequen- tibus, quae potius ſuadent omnia a Dionyfſii furo- re metuife Dionem, ideoque Platoni fuga conſu- .* luiſſe. Rectius ergo phraſin Graecam 78ο τπα⁵ Sovro T7ρ ε YαερoPwöv interpreteris ad ver- bum, banc conſummationem irae eſſe putantes« i. e. iram conſummatam, quae magis excandesce- re nequeat, cui fuga proinde Plato eſſet ſubducendus. Laertius, 19.Tꝛtti c. qui Hippar- chum, HBippiae fiatrem, Atheni- enſium 1yrnn⸗ numin- tereme. re, gud facto N ſiſtra- tidae Citate kuetunt 1.c. a qui Hippar- a Platone ſentiret. chum, Hipp fratrem, iae. IIINERA EIVS IN SICILEIAM. Laertius, Poolidem' zetzes † vocat, eo tempore ad Dionyſium legatione fun- ctus, in patriam remeabat. A Pollide igi- tur Dionyſius clam petiit, vt naue ve- ctum interficeret Platonem, vel vende- ret ſaltem, nullam ei facturus iniuriam, vt qui ſeruus non minus quam liber be- atus ſit futurus iuſtitia ſua. Sunt, qui affirment, eo Dionyſium oflenſum fu- iſſe, quod interroganti quodnam opti- mum ferrum eſſe crederet? reſpondis- 1. Tzetz. ſet, illud optimum eſſo ex quo Ariſtogi- tonis & Harmodii confelta fueran arma; alii, quod eruditione ſe fuperari Verum omnia iſta tanquam inania figmenta Tzetzes re- iecit, a philoſophaſtris quibusdam, & Atheni- nugiuendulis, excogitata, veramque enſium tyran- num in- tereme- re, quo facto Pi ſiſtra- tidae ciuitate fuerunt expulſi. d Laert. II, 19. Dione 1. Cc. cauſam extitiſſe affirmat eam, quod fu- ſpicaretur, Dioni Platonem occupandi regni autorem eſſe. A Pollide Aegi- namb Plato delatus eſt, vbi a Char- mandro, Charmandritae filio, capitis accuſatus eſt, ex lege, qua ſancitum fuerat, primum quemque Athenien- ſium, in eam inſulam delatum, cauſa indicta capitis ſubire debere ſupplici- vm, cuius legis, vt teſtis eſt Phauori- nus, Charmander autor extiterat. Cum vero praeſentium nonnemo per iocum philoſophum eum eſſe dixiſſet, abſolu- tus eſt. Sunt, qui dicant in concionem eum, vt cauſam diceret, fuiſſe addu- ctum, vel verbum proferre nohiuiſſe, ſumma omnia animi fortitudine ſub- euntem. Tum ergo mutato conſilio eos conſenſiſſe, vt tanquam mancipi- vm venderetur. Plutarchus refert, Pollidem eum in Aegina vendidiſſe, ex decreto Aeginetarum, quod omnes 301 Athenienſes, iſthac deprehenſos, tan- quam mancipia pretio ementibus addi- ci jubebat. Platonem igitur Cyrenai- cus Philoſophus, tum forte praeſens, Anniceris, XX, vel, vt alii malunt, XXXminis redemit, eumque Athe- nas ad neceſſarios ſuos dimiſit. Qui- bus pecuniam reddere ſtatim paratis, non ſolos eſſe reſpondit Anniceris, ad quos Platonis pertineat ſalus, pecuni- amque ſe recepturum negauit. Re- latum aliis Dionem pecuniam miſiſſe, quam tamen ille accipere nolens, hor- tulum ea in Academia emerit. Pollis, a Chabria victus, & prope Helicem ſub- merſus paulo poſt fuit, famaque eſt, ſpectro admonitum eum eſſe,“ Philo- ſophi cauſa haec ei euenire. Diony- ſius autem, vt res geſta ſit, certior fa- ctus, litteris a Platone, vt famae ſuae pParceret, orauit. Cui Plato reſcripſit, ſibi quidem id otii philoſophiam non indulgere, vt Dionyſu poſſit memi- niſte. Luxu itaque ceterorum Siculorum blutarch. atque Italorum repudiato, ex virtute Dione p. viuere inſtituit Dion, vsque ad mor- 962, f. tem maioris Dionyſiüi, pedem ob id hac iſthac ei opponentibus, in familia Dio- nyſü, qui tyranni moribus viuebant. Ipie vero non ſolum ſeſe, ſed & alios quosdam id genus viuendi amplexos videns, paucos licet, ſpem inde con- cepit, fieri poſſe, vt & iunior Diony- ſius, qui poſt patrem tyrannidem ſus- cepit, iis adſcriberetur, maximo tum ſuo, tum publico omnium Siculorum emolumento. Idque agens, aſſiduis monitis ad virtutem eum inuitauit, quibus paſſim Platonicas admiſcebat † Aeliani nomen pro Tzetza irrepſerat, in tex- tum Stanleii. Perperam: nihil enim de Polide apud Aelianum. Apud Tzetz vero lecus extat Chil. X, Verſ 359. vbi qui Rς Laertio, Plutar- cho ανας et, σαε appellatur. * Vel praua lectio, vel confuſio verbi Anvö cum nuleiv hic fraudi fuiſſe videtur Stanleio, nem- pe hoc tantum Laertius dicit, Deo irato ob philo- ſophum id mali Pollidi contigiſſe. P p3 ſententias: 302 ſententias: quae cauſa fuit, vt noſſe eum ſummopere Dionyſius cuperet. Quamobrem mulctis ille, Athenis tum agens, litteris ſolicitatus fuit? quarum aliae a Dionyſio, aliae a Pythagoraeis, in Sicilia degentibus, erant perſeriptae, Platonem, vt Syracuſas veniret, inui- tantes, vt regeret principem iuuentu- tis, opibus ſuis ad luxuriam inclina- tum. Plato igitur, vt ipſe teſtatur, ne philoſophari tantum ſententia, igna- va opera eſſe videretur, metuens, at- que praecipua parte perpurgata omni Sicilie medelam iri allatum ſperans, Laert.l, poſtremo ceſſit. Inductus, vt Laerti- 21. Vs ait, pollicitatione Dionyſu, qua lo- cum, populumque in quo politiam ſu- am inſtituere poſſet, ei obtulerat, quod tamen promiſſum minime imple- vit. Hinc factum, vt ambitionis cri- Athen. men Platoni improperaret Athenaeus. L. XI. p. Interea temporis, ne Dionyſii animus 507. D. mutaretur veriti, qui infenſo aduerſus Dionem animo erant, vtexulem Phi- liſtum Patriae reſtitueret, ei perſua- ſere, virum doctum, ſed tyrannicis in- nutritum ſententiis, quem velut an- tidotum quoddambplatonis opponerent philoſophiae. Sperabar tamen Dio, aduentu ſuo Platonem Dionyſu licen- tiae fraena eſſe allaturum. In Sicilia vbi iam appuliſſet, quod 2: factum Gellius ait inter initia regni Philippi, CCCCmo ab vrbe condita & pugna Chaeronenſi anno, magno ho- nore a Dionyſio fuit exceptus. Currus enim regius eum, enaue egreſſurum, expectabat, quo in aulam etiam fuit delſatus. Sacrificia Rex ipſe pro ad- ventu eius obibat, vt qui cum maxi- mo regni ſui coniunctus emolu- mento eſſet. Modeſtia, quae tum in conuiuiis regnare incipiebat, aulae mutatio, Regisque ipfſius benignitas, magnam apud omnes emendationis Gell.⸗ XVII Plut. Dione p. 963. PARS IWV. PLATO. CAP. M. ſpem excitabant. Ipſi aulici ita operam philoſophiae nauabant ſtrenue, vt pas- ſim arena impleretur palatium, in qua geometricæ figuræ deſcriberentur. Pau- lo poſt aduentum Platonis, cum inter ſolenne ſacrificium media in arce prae- co, more ſolito, precatus eſſet, vt diu- tiſſime Dionyſu regimen Dii tuerentur, proximus ei Dion, annon inquit finem tandem contra me orandi facies? Eam rem aegerrime cum amicis ſuis Phi- liſtus tulit, qui metuebant, ne ita Dio- nyſu animum tandem ſibi deuinciret Plato, vt reſiſtere ipſi nulla amplius vi queant, maxime cum exiguo illo tem- pore tantae in eo mutationis autor ex- titiſlet. Hinc omnes ad accuſandum Dionem conſpirabant, eum nempe id agere, vt Platonis eloquentia Dionyſio regnum extorqueat, in ſuos ex ſorore nepotes transferendum: Scilicet hoc eum velle, vt regnum Academia ille per- mutet, in qua Geometria beatum e- vm facere debeat, praeſente beatitu- dine Dioni nepotibusque eius relicta. His aliisque eius generis calumniis ita accenſus in Dionem Diony ſius fuit, vt ex improuiſo, lembo iniectum, ad tri- remem deducere iuberet, nautis in mandatis dato, vt in Italia eum expo- nerent, idque quarto poſt Platonis ad- ventum menſe euenit. Verebatur au- tem Plato vna cum ceteris Dionis ami- 3 cis, ne & ipſi, tanquam complices cri- minis eius, poenas ſubire cogerentur. Imo & fama percrebuit, capitis a Dio- nyſio damnatum eſſe Platonem, tan- quam primum omnis mali autorem. Contra eavero Dionyſius, ne metus eo- rum grauioris mali cauſa exiſteret, ve- ritus, humaniſſime eos tractabat, Pla- tonem confirmabat, bonoque animo eſſe iuſſam, vt apud ſe maneret, orabat. Inque ipſo caſtro eum habitare, in hortis palatium eius contingentibus, volebat, Plato Ep. amic. Plut. 1, e. Plat. Ep. X iion. 1rg le. nu ,. 6, 7. at⸗ — TITINERA FEIVS IN ITCIIIAMHI 303 volebat, loco, quo ne ipſe quidem iani- tor, niſi cum eius venia egredi pos- ſet, adeo eum obſeruabat, amicitiae ſpe- cie, exacte, ne in Graeciam rediret, atque Dioni, quid actum ſecum eſſet, refer- ret. Sed nihilominus tamen Dionyſius, frequentius cum Platone conuerfatus, quod beſtiis quoque euenire ſolet in- genio ferocientibus, frequentiori vt vſu conſueſcant, adeo captus eſt eius ſermonibus, vt vehementer eum ama- re occiperet. At tyranni erat iſte amor, neminem enim a Platone niſi ſe ſolum volebat amari, cui offerebat ſummam in regno ſuo poteſtatem, modo Dioni ſemet in amore praeferre dignaretur. Atque illo aflectu, Platoni moleſtiſſi- mo, non minus quandoque efferue- ſcebat, quam muliebri amore aeſtuan- .⸗ tes, corriualem vbi metuunt, ita, vt fubito nonnunquam rixari cum eo oc- ciperet, mox, reconciliatus iterum, ve- niam ab eo peteret. Et ſane magno in Platonis philoſophiam ardore fereba- tur. Sed tamen, parte altera, non exigua apud eum illorum autoritas e- rat, qui ab illa eum auerterent, exitio hoc ipfſi fore inculcantium, ſi ei plus, quam ſatis eſſet, pergeret indulgere. Plato Ep. Cum bellum vero interea temporis Plut. I. e. conflatum eſſet, in patriam Platonem P- 964. dimiſit, inde eum proximo vere, mo- do pax fubſecuta fuiſlet, vna cum Dione Syracuſas ſeſe reuocaturum pol- licitus. Sed iſta tamen etiam promiſſa eius irrita fuere, quod apud Platonem quidem belli pertinacia excuſabat, eo finito Dionem ſe reuocaturum promi- ſit, quem animo interea tranquillo vt eſſet, neque aduerſus ſeſe quippiam mohiretur, vel apud Graecos famam ſuam labefactaret, hortabatur. Idque etiam Plato vt obtineret, curauit, eam- que ob rem Dionem philoſophiae prae- ceptis in Academia imbuit. Viuebat autem in vrbe Dion, in domo Calippi, cum quo inueterata ei interceſſit ami- citia. Domumque fibi in rure com- parauerat, ad quam animi cauſa quan- doque diuerteret. Atque eam qui- dem, in Siciliam reuerſus, Speuſippo donauit: cum quo intimam familiari- tatem contraxit, Platone autore, qui amoenum Speuſippi ingenium oble- ctando Dioni, vt erat modeſtus & con- tinens, maxime iudicauerat idoneum. Ludos autem ſuis ſumtibus publicos Athenienſibus Plato, iuuenumque cho- reas, parauerat. Quos cum inſtituere ad hoc munus dignaretur Dion, im- penſasque ſolueret ipſe, ea liberalitate, qua Plato non inuitus eum de Athe- nienſibus mereri patiebatur, non mi- nus amoris, quam honoris Plato apud omnes fuit conſecutus. Interea temporis Dionyſius, vt igno- Plur. I. c. miniam deleret, qua apud Philoſophos, · 965. ob cauſam Platonis, laborabat, viros doctos vndiquaque inuitabat, atque inani ſapientiae oſtentatione inepte paſſim Platonis, quas edidiciſiet, ſen- tentias proferebat. Hinc factum, vt in eius animum Platonis deſideriumre- diret, poenitentiaque duceretur, quod recte eo, dum liceret, vti non nouis- ſet, neque, quantum potuiſſet, eius inſtitutione profecerit. Cumque in- certi motus, more tyrannorum, eum inquietarent, atque mutabiles; ſubito Plato reddi ſibi coepit velle Platonem. Et Eb: cum pax facta eſſet, ad Platonem miſit, denuo eum inuitans: non tamen ad Dionem, quem vna ſe vocaturum promiſerat, eum enim poſthac accer- ſiturum ſe eſſe aiebat. Id vero Plato- nem vt parere inuitationi nollet per- mouit, (licet, vt pareret, Dion vehe- menter vrgeret,) cauſam allegantem ſenectam, & quod promiſſis Dion ſa- tisfaceret minus. Interea Archytas cumn 3 Plin. H. N. VII, 31. Plut. riato Ep. perſuaſerat, ad Platonem vt ſcriberet, ſcriptis verſatus, Hiados verſus quos- 7.p. 339, ſaluum eum venire poſſe, eiusque rei dam paululum immutatos protulit: plut. I. c,. nus. Ad Dionem quoque litteras as- dam Ariſtippi dicterii: à prudenter S. vita 304 PARS TW. PLATO. CAP. MX. cum aliis Tarentinis, quos Plato ante fu- ſidue coniux & ſoror mittebant, qui- Vm ex Sicilia diſceſſum Dionyſio com- bus & amicorum Athenienſium acces- mendauerat, ad Dionyſium identidem ſit importunitas, vt vicerit tandem veniebant, apud quem alii quoque Dio, ceſſeritque Dionyſio Plato, Dio- commorabantur ex Dionis familiari- nem & Tarentinos amicos prodere bus. Dionyſius, poſt iteratam quo- nolens, nullas excuſatione moras am- que inuitationem, repulſam ferens, plius texens. Sicque tertio, vt ipſe blut. Plato l. c. idque non ſine dedecore ſuo fieri ex- ſcribit, freto Siculo ſe commiſit. Dione p. iſtimans, tertia vice triremem ipſi mi- Rurſum vt tentaret diram ſuperare 965. E ad ſit vittatam, aliasque naues, & vna cum charybdin. Lelchin. iis Archidemum, quem Platoni ami- Aduenienti albis quadrigis Dionyſi-pinius ciſſmum eorum, quos in Sicilia relique- vs occurrit, iisque acceptum ſedere l.c. Ie. at, iudicabat, aliosque nonnullos ex iuſſit, ipſe agens aurigam: quo oble-Aelian. c. Siculorum nobiliſſimis. Praeterea ctatus ſpeftaculo ex Siculis nonnemo, V. H. Archytae Pythagoraeo omnibus modis ſuauis ingeni homo, & in Homericis ¹V, I8. — —yvp⸗ n2 cauſa ſuam ſe interponere fidem. Ili Faginus ingenti ridet ſub pondere quamprimum ad Platonem veniſſent, preſſus = Vil.5 3 toto animo Philoſophiae ſe addixiſſe Axis, dum vehitur vir praecſtantigi- Vit A. Diony ſium affirmabant, iſta ei a Dio- . mus, alter. riltipi nyſio epiſtola reddita: Quemadmodum autem ipſe aduen- S . tu enis impenſe laetabatur Dionyſius, . DIONVYSIVS PLATON. ita non minus eo Siculi gaudebant, (Praemiſſis illis, quae pro more magna ſpe anmimis concepta, atque id epiſtolarum praemitti ſolent:) “Nihil deſideriis ſtudiisque expetentes fum- näähi antiquius neque prius contin- mis, vt, Philiſto ſupplantato, de ty- . gere poſſit, quam vt verbis meis ob- rannide philoſophia triumpharet. Cer-. „temperans quantocyus ad me in Si- tabant ſtudio Platonis cum viris femi- Phtoh „Ciliam venias. Quantum ad Dio- nae. Sed & quod maximum erat, ipſe un «nem autem primo attinet, omnia ex Dionyſius plus in eo quam ceteris a- H ſententia tua peragentur. Puto enim micis omnibus ſpei ſe repoſitum habe- te aequa petiturum, ipſe vero omni- re publice prae ſe ferebat. Gum enim „bus annuam. Si venias tamen mi- reliquos omnes ſuſpectos haberet, ſo- «nus, nihil pro Dione te impetratu- lum Platonem nulla praemiſſa, an ar- —. „rum ſcito, neque in alia re vlla, ne- matus veniret, inueſtigatione, admit- L. «que in iis, quae te ipſum maxime tebat: quamuis amiciſſimum eſſe Dio- Aelian.— ſpectant. ni non ignoraret.’ Magnam praete-v. H. Addiderant alias epiſtolas Archytas, reab auri vim eidem offerebat, quam Iv. 18. ve & reliqui Itali ac Tarentini, diſcendi ar- tamen ille recuſauit. Eſt tamen One- bplut. !c. he dorem in Dionyſio commendantes: id tor quidam, qui affirmet XXC eum "ap. La.. ſe quoque addentes, & Platoni, & eius a Dionyſio talenta accepiſſe, quibus ert. It,9. ſ amicis omnibus noxae id fore, ſi obſe- ditatus Philolai ſibi comparauerit li- . quentem hac parte ſe praebuerit mi- bros. Quae occaſio extitit cuius- a vige . 4 vero, Ariſtipp. c. V. ſe ot. Dione. re gh. . Plinius e l.e. e. Aelimn, 0,1.k. 84. be⸗ im ſo⸗ A⸗ it- 10-2 Aelian. V. 18. le⸗ c10, La- n ed eltI., us lr. lins⸗ige te 5, ritn mili Vit. A . . ITINERA EIVS IN 51GILMAANAM * vero, inquiebat, liberalitatem exercet *Dionyſeus, nobis, milta poſtulantibus, *6nwgua, Platoni, nihil petenti, maxima *donat.„ Et rurſum, cum vitio ei ver- teretur, quod ipſe pecunias, libros Pla- to a Dionyſio acciperet, nempe, aie- bat, ego pecunia, Plato libris opus ha- bet. Adeo verum non eſt, qued Xe- Ep. ad nophon Platoni improperat, eum ad Aeſchin. Dionyſium, vt Siculae particeps luxu- riae fieret, abiiſſe: vel, quod Tzetzes ait, eum coquinariae operam nauaſſe, & cum Diony ſio vt hoſpitem quotidia- num, & paraſitum, vixiſſe. tam erat ab omni, quod ſordidum es- ſet, placendi ſtudio alienus, vt in con- viuio, quo omnes purpura indutos ſaltare iuſſerat Dionyſius, ipſe quidem Vid. S. id ſe facturum negauerit, verſo addito: Effeminata veſte non poſſum tegi. Sunt & qui eius eſſe dicant, quod Ariſtippo tribuunt alii. Dionyſio nem- pe dicenti: H Quisquis tyrannum acceſſerit liben- tius Fit ſeruus illi, ſit licet liberrimus. Ex tempore reſpondiſſe fertur: Non ſöoruiet, ſi liber ante venerit. oEyp. Commoratus aliquamdiu in Sicili VII. quamdiu in Sicilia Plut. 1. c. Plato, Dionyſium promiſſi admonuit, de Republica iuxta leges ſuas conden- da. At recantauit promiſſum Diony- ſius. Qumque Dionis quoque cau- ſam Plato vrgeret, primo moras neéte- re, poſtea offendi quoque eare coepit Dionyſius, tanto tamen offenſam ſtu- dio diſſimulauit, vt nemo id animad- verteret, eodem enim, quo antea, honoris genere eum afficere pergebat, ſic eum a Dionis amicitia tandem ſe ab- ſtracturum ſperans. Viciſſim Plato quoque, vtut ab initio neque dictis, ne- que factis eius, fidem conſtare, frau- dibusque eum vbique indulgere, ani- maduertiſſet, id tamen diſſimulauit ſi- riſtippi 1, c. Nempe 30 militer, animoque aequiſſimo omnia tulit, maxime in omnibus ei ſe credere prae ſeferens. Atque ita inuicem ſi- mulatione certauere, omnium oculos ſeſe exiſtimantes fallere poſſe. Eo tem- pore Helicon, Cyticenus, ex Platonis familiaribus vnus, ſolis defectionem praedixit, cui praedictioni cum re- ſpondiſſet euentus, magno id ei apud tyrannum honori fuit, qui argenti ta- lento ob id eum eſt remuneratus. Tum Ariſtippus, cum aliis philoſophis ioca- tus, ſe vero, inquiebat, rem longe - magis mirabilem paulo poſt euenturam praedicere poſſe. Cumque omnes, quid rei id eſſet, noſſe auerent; Plato- nem, inquiebat, & Dionyſium breui inimicos fore animus praeſagit: idque ſimiliter euenit. Nempe reditus Dio-pt Ep nis, quos ei in Peloponneſum trans- vIrp. mittere quotannis conſueuerat, reti- 346. nere Dionyſius velle coepit, nepoti ſuo, filio Dionis, eos ſe inquiens aſſer- vare. Id cum male haberet Platonem, mitti petebat, vt qui morari in Sicilia diutius, vbi modis tam indignis habe- retur Dion, haut poſſet. Ei vero ami- ce Dionyſius reſpondit, vt maneret orans, nam rebus ſuis conducere mi- nus putabat, pati, vt-Plato, dimiſſus, quid rerum moliretur, diuulgaret. Cum perſuadere tamen Platoni, vt maneret, haut poſſet, ſe curam geſturum pro- miſit, vt neceſſaria itineri eius appa- rarentur. At Platoni quidem in naui curſoria iter ingredi propoſitum fue- rat, quem, cum itineri acrius inten- tum Dionyſius animaduerteret, hu- maniſſimis eum proxime ſecuta die compellauit verbis. “Vt, quae inter *me & Dionem intercedunt, lites de- "nique componantur, in tui potiſſi- mum gratiam patiar, vt viuens in Pe- oponneſo reditus ſuos accipiat, ibique non vt exul degat, ſed ita vt in Siciliam Qg commeandi, Plato Ep. . . VII. p. tes Dionyſü fuit exorta, cuius He- 348. raclides, 306 *Commeandi, vbi ipſi, & mihi, & vVobis amicis illius viſum fuerit, ha- beat facultatem. Sponſor ipſe eris, tuique & ipſius amici, quotquot in *Sicilia degunt. Accipiet igitur redi- *tus ſuos Dion, ſed tua manu, neque “enim alia ratione tuto fidem haberi *poſſe puto, quae maior apud me tui * eſt atque tuorum. Annum itaque *expectes velim, vt eius pecunias te- *cum aufferas, quo ĩpſo rem Dioni gra- tiſſimam feceris.„ Conſenſit Plato diei ſpatio ad deliberandum antea ac- cepto, remque omnem ad Dionem perſcripſit. Verum vix portu egreſſae fuerant naues, vt Platoni euadendi vi- am reliquam eſſe nullam Dionyſius ſen- tiret, cum ecce oblitus promiſſi, Dio- nis bona vendidit. Circa id tempus ſeditio inter mili- ex Platonis familiaribus, autor ferebatur. Dionyſius, vt cape- retur, nihil non fuit molitus: ſed de- prehendere poterat nuſpiam. Cum- que in horto aliquando deambularet, Theodotem adſe aduocauit: Platone vero caſu ſub idem tempus ibi obam- bulante, poſtquam priuatim cum Dio- nyſio aliquamdiu collocutus Theodo- tes eſſet, ad Platonem conuerſus, id age, inquit, o Plato, vt perſuadeam Dionyfeo, Heraclidem adduciad ſe, vt pa- tiatur, quo defendat a ſe, quae ipfi tri- buuntur, criminga. Vique, ſi auditum in sicilia ferre nolit, cum vxore, & lIi- beris in Peloponneſum abire patiatur, é- vmque vitam ibi degere ſinat reditibus Nuis, donec res nouas contra Dionſium moliri deprehenfus fuerit, fruentem. Hac data ſide, ad Heraclidem miſi, mit- tamque iterum, vtbuc veniat hortatu- rus. S veniat autem, ſiue priori ſicte peſteriori inuitationi mede obſocutus, noxam eum ſiue in vrbe, ſiue extra eam, PAnS W. PLATO. CAP. IX. accepturum nullam mihi cum Dionyſio conuenit, idque is ita fore recepit; mis- ſurus eum, ſi ita Rit viſum, extra impe- rii huius ſpnes, donec de fide ipfius pla- nius ſobi fjuerit ſatisfactum. Tum Dio- nyſium affatus, nonne, inquit, bis o- mnibus conſentis, Dionyſs conſentio, reſpondebat ille, neque, G domo tua ſe contineat, damni quidquam admittet. Sequente die, quae XXma ante Pla- tonis ex Sicilia diſceſſum extitit, ma- gna feſtinatione ad Platonem Eurybius & Theodotes, perturbatiſſimi, aduo- lauere. Priorque Theodotes, prae- ſens, inquit, eras, o PHlato, cum inter me & Dionyſium de Heraclide conueni- reit: fuiſſe ſe reſpondit Plato. Atqui, excipiebat ille, ab eo tempore lidtores miſit Dionyſius, qui eum apprehendant, in quos non longe hinc abſens ne incidat vereor. Ad Dionpſiumigitur age eamus, & omne, quod poſſamus, apud eum expe- riamur. Vna igitur vadebant, cum- que in conſpectum eius veniſſent, re- liquis ſilentio plorantibus, ita exorſus eſt Plato: Metuunt Dionyſi, boni iſti viri ne in Heraclidem quid ſtatuas, he- ſternis promicſis tuis aduerſum, eum e- nim non multum abeſſe puto. Quibus verbis ira accenſus Dionyſius eſt, fu- rore identidem faciei immutante colo- rem. Pedibus igitur eius aduolutus Theodotes, dextra prehenſa, ne quid tale committeret, orauit. Continuata vero oratione Plato, bono animo eſto, inquit, Theodotes, neque enim gquic- quam Dionſus committet, aduerſum lis, quae luce heſterna eſt pollicitus. Tor- vum autem in Platonem intuens Dio- nyſius, tibi quidem, inquit, nibil ſane promiſiſſj me memini. Imo promiſeſti, regerebat Plato, per Deos, te non factu- rum ea, quae vi omittas, Theodotes mo- do orat. Praeſentes autem cum & Archedemus eſſet, & Ariſtocrates, Dionyſius. 1 ITINERA EFIVS IN SICIILIAM. 307 Dionyſius, quod & antea exprobra- verat Platoni, pro Heraclide interce- denti, maiorem ipf eſe Heraclidae & reliquorum, quam ſiti curam aiebat, eis- que teſtibus appellatis, eum interroga- bat, annon recordaretur, ſe autorem fu- iWſe ſibi Graecarum cinitatum reſtituen- eum fuiſſe fatente, ſubiecit nuntius, ſe in mandatis a Dionyſio habere, vt nuntiaret Platoni, male eum facere, qui Dionis ſibi praeferat amicos. Ab eo tempore nunquam in aulam Plato- nem Dionyſius inuitauit, quem The- odotae & Heraclidae aperte fauere, ſi- darum, cum Spracuſas primum veniſſet? bi inimicum, exiſtimabat. Plato in- blut. Se vero recordari, aiebat Plaro, ſemper- terea extra arcem militibus, quas in Dione que in ea ſententia fuiſſe optime ita con- corporis cuſtodia Dionyſius habebat, Julturum rebus ſuis Dionhium: an vni- expoſitus fuit, qui iam olim infenſo um ver hoc ſit, quod a ſe ipßi datum e aduerſus eum animo fuerant, neque id ſet confilium? quaerebat: Cui Diony- latebat Dionyſium, eo quod tyrannide ſius iracunde reſpondit, magnoque vt ſe abdicaret, & ſine corporis viue- contemtu, amareque ridens interroga- ret cuſtodibus, autor ei extitiſſet. Ne- Plato vit, an tanquam puerum igitur in iſtis que monere Platonem deſiſtebant, Ep. VII. ſemet inſtituiſſe ile putaret? Tum Plato, quotquot examicis ad eum videndum lc. eius vero, inquit, ipſe optime memine- accedebant, calumniis eum inter mi- riv. Quomodo vero, ille ſubiecit, an lites male differri, quaſi ipſo impulſore tanquam Geometriae magiſter, an alio Dion & Theodotes de Sicilia, aduerſus Laert modo? VItra tamen reſpondere vere- Tyrannidem vindicanda, conſilia age-II, 21. Plato batur Plato, ne ſuo id itineri impedi- mento eſſet metuens, verum abiit ſta- tim. Dionyſius autem inſidiis Hera- clidem circumuenire ſtatuit, verum il- le fuga in Carthaginienſium prouinci- am ſibi conſuluit. Dedit autem illa cum Platone diſſen- Ep. VII. ſio Dionyſio praetextum, vt de Dionis b. 349. S facultatibus minime reſtituendis conſi- lium caperet. Primum igitur arce Platonem amandabat, palatio proxima, in qua moratus hucusque fuerat, fe- minis decendialia ſolennia in his ipſis obeunda eſſe cauſatus hortis, quos Pla- to habitabat. Atque eo quidem tem- ore extra arcem, apud Archedemum, latonem diuerſari iuſſit, quo eum Theodotes etiam ad ſe inuitauit, de Dionyſü moribus conqueſtus. Cer- tior autem redditus Dionyſius ad The- odotem iuiſſe Platonem, denuo inde offenſae arripuit occaſionem, nuntio- ue miſſo, ex eo ſciſcitatus eſt, an apud Theodotem fuiſſet. Platone ſe apud Q9 2 te inter ac nos conuenit. rent, minarique nonnullos, vitam ſe ei ademturos eſſe, ſi qua opportunitas patrandi facinus eis offeratur. Quae res permouit Platonem, vt de fuga co- gitare inciperet, id quod hac ratione perficere conatus eſt. Tarentum ad Archytam miſit, aliosque amicos ſuos, quibus periculum, quod ſuo impende- bat capiti, nuntiabat. Uli igitur, lega- ti ornatum munere, prouincige no- mine, Lamaſcum, qui Lamiſcus Laer- tio appellatur, cum triremi miſerunt, qui Pltonem repoſceret, quod Ar- chyta ſponſore, Syracuſas vt veniret, Plato fuiſſet adductus. Eratque litte- rarum Archytae haec fere ſumma: ARCHYTAS DIONYSIO S. Nos, Platonis amici omnes, Lami- ſcum ablegauimus, & Photidem, viri repoſcendi eauſa, iuxta ea, de quibus Si recor- dari volueris, qua precum importuni- tatea nobis hoc extorſeris, vt Blatonem inuitaremus, Plato & Plutarch. paret, neque ſe iratum Platoni eſſe II. cc. 308 PARS IV. PLATO. CAP. XY inuitaremus, & quibus promiſſis in omnibus facilem te nos habituros, libertatemque veniendi abeundique, prout viſum ipſi fuerit, te conceſſurum ei eſſe pollicitus ſis, bene eſt. Recor- dare quaeſo, quanti aduentum eius fe- ceris, vtque omnibus eum praetuleris aliis. Si quae inde inter vos diſſenſio orta eſt, rectius feceris, ſi humanitate omni dimiſſum nobis reſtitueris. Quod faciens rem iuſtam facies nobis- que gratiſſimam. Dionyſius igitur, vt ſeipſum excul- oſtenderet, conuiuio eum magnifice excepit, multisque auéctum amoris te- ſtimoniis, domum dimiſit. Inter ce- tera autem ei aliquando dicebat: Ve- re†, Plato, ne male de me, amicis tuis redditus, Lloquaris. ſubridens, id vero Dii prohibeant, vt eza dicendi in Academia inopia labore- mus, vt de te loquendi nobis imponatur necesſetas. Qum in eo iam eſſet, vt diſcederet, rogauit Dionyſius, vt ex- ploraret, quo animo laturus ſit Dion, ſi alii vxorem ipfus elocauerit. Fama e- Laert. l. c. Aelian. II, 42. nim tum erat, minus ipſi placere con- iugem, nec vitam cum ea ipſum quie- te agere poſſe. In Peloponneſum igi- tur Plato, ex Sicilia redux, delatus eſt, ludorum Olympicorum tempore. O- mnis itaque Graeciae oculos a ludis ad ſe, tanquam dignum magis conuer- Reſpondit Plato tit ſpectaculum. Heic Dionem quo- que inuenit, qui ſpectandorum facro- rum certaminum cauſa aeceſſerat, ei- que omnia, quae geſta erant, narrauit. Dion vlturum ſe iurabat iniurias, quas Plato ſubiiſſet, quod tamen, ne faceret, ille ſuadebat. Athenis reddi- tus ad Dionyſium ſcripſit, cui omnium luculenter reddidit rationem, niſi quod de Dionis vxore obſcure ſcribe- ret adeo, vt nemo, quid ſibi vellet, eo, ad quem epiſtola perſcripta erat, exce- pto, intelligere poſſet. Nempe cum Dione ſe locutum eſſe ſcripſit, de eo, quod noſſet Dionyſius, negotio, mul- tumque eum offenfurum Dionem, ſi propoſita perficeret. Quae cauſa fuit, cur differret tantiſper tyrannus, ſoro- rem Areten, quae Dioni in matrimonio iuncta erat, alli tradere, quod ſpes ad- huc ſupereſſet reconciliationis: qua penitus non ita multo poſt ſublata, in- vitam licet, & reluctantem in familia- rium cuiusdam, TLimocratis, amplexus ire iusſit. Haec cauſa fuit, cur bello experiri Dion contra Dionyſium vellet, nequicquam id diſſuadente Platone, ſiue quod gratitudo in Dionyſium, a quo humaniſſime erat acceptus, ſiue quod prouecéta Dionis aetas ita eum ani-Ael. V. Quamuis Aelianus dicat, H. IIl, 7. marent. eum Dioni belli iſtius ſuſcipiendi auto- rem fuiſſe: quod Plutarchus tamen Speuſippi inſtigationibus tribuit. 7 ⸗ CAP. X. S PLATONIS IN REPVBLICA AVTORITAS. patria dum ageret, priuatam in Academia degebat vitam, longe apu- blicis ſemotus negotis, quamuis fum- ma eorum facultate polleret, vt ex ſcri- ptis eius patet. Nempe cauſa fuit, quod lex, qua viuerent Athenienſes, ipſi quidem minus probaretur. Cum fama eius maiora indies incre- menta acciperet, ad Arcadas vsque at- que Thebanos prolata, Legati ab iis miſſi ſunt, oratum vehementer, ad ſe vti veniret; non tantum iuuentutis animos philoſophiae praeceptis vt im- bueret, ſed, quod maioris erat momen- ti, Megalopolinlegibus vt conderert, ci- vitatem, nuper ab Arcadibus conditam, . cuius lutarch. 4d prin- ci. ine. tud. ini. 1 tio, 1. ſ ¹ Lzer- tium & A hunck locum Io n tI Stanle. lus, n „ horum . tamen 0 apud ( Neutrum U ito ſtorum. aß ſn 31II ue vo. lam in. AU Venio N. me e veſti. 8 denee, 4. de irg Pà I 12. te II Uuturch. vit⸗ i ſanati ud II Cer⸗ — kti ben l⸗ en 1 iſtorum, affirmaret. b II. 12. 4AVIORIIAS EIVSTN, KEPVBLEICA. cuius exſtruendae occaſio fuerat cla- des maxima, a Lacedaemoniis acce- pta, Olympiadis CIII, anno I. Val- de ea inuitatione Plato eſt delec7tatus. Interrogatis autem legatis, vt ſint ad- verſus azqualitatem in Republica ani- mati, eosque ab ea tantopere abhorre- re ſentiens, vt adduci ad eam nulla ra- tione valerent, ipſe ſequi noluit, ſed Ariſtonymum, familiarem ſuum, fub- ſtituit. erer Sed & Oyrenaei ab eo leges ciuitati cip. ine- ſuae ordinandae poſtulabant, repulſam rud. ini-tamen ab eo tulere, dicente, difficile eſ- tio. ſe leges praeſcribere hominibus, rebus ſecundis vtentibus. Variis tamen po- CAP. VIRTVTES PLATONIS, 309 pulis, importunius idem flagitantibus, vale ceſſit. Swacuſtis enim tyranno eiecto, gt nleſi leges dedit,“ vt & Cretenſibus, quibus eſt: Vi- leges Magneſia condita, libris duodecim enſibus. digeſtas, miſit. Eleis à Phormionem, vid. Plu- „r, e. .Y „1: tarch. Pyrrhaeis Menedemum, b familiares an Go- ſuos miſit, eiusdem rei perficiendae lor. b. caulſa. ðò 1126. Quae quidem fſatis eſſe putem ad tuen-b Plut. dam contra eos Platenis autoritatem, I. c. qui improperant ei,quod Reipublicae 16 K delineauerit formam, ſeuerae adeo di- 50 8. A. ſciplinae, vt nulli eam genti potuerit perſuadere, Athenienſibus, qui neque Draconis neque Solonis leges reſpue- rant, Platonicas ridentibus. male 17 XI. ET APOPHTHEGMATA AD MORVYM STVDIVM PERTINENTIA. 3. e C◻Oelbatu Plato ſobrie caſteque en —,.coluit, adeo, vt iam ſenex, vulgio- ad hunc Pilioni daturus aliquid, naturqm ſacri- locum ficiis placauerit, expiandi criminis con- citat tinentiae cauſa. Grauitatis porro erat Stanle- adeo ſibi ſemper aequalis, vt iuuenis, rn Eius diſciplina inſtitutus, vbi patriae tamen domui redditus eſlet, patremque voce apud Concitata magis loquentem audiuiſſet, neutrum HuHq uam ſehocapud Platonem vidiſſe rmare Cibum in die ſemel tan- lam in- tum Capiebat, & ſi bis caperet, parciſſi- venio f- Me id faciebat. Solus dormiebat: plu- ve veſti-rimumque contrariam iſti vivendi ra- gium. tionem improbabat. Prudentiae eius, de enet. patientiae, animi magnitudinis, ð terarum virtutum ſequentia ſpecimi- na habemus. Plutarch. Certantibus Antimacho, Colopho- vit. Ly-nio, & Nicerato Heracleota carminibus, ſanéri p. in Lyſandri honorem, praemium Ni- 43. Ceratus reportauerat: quam rem mo- fiue vo-⸗ leſte ferens Antimachus, poema 2 ſe compoſitum diſcerpſit. Plato igitur, tum iuuenis, atque Antimacho ob po- etices ſtudium coniunctiſſimus, eum ſolatus eſt, ignorantiam morbum eſſe inquiens, proprium indoctis, perinde ac coecis propzia eßt coecitas. Seruo fuo iratus, ponere illum ſta- Senec. de tim tunicam & praebere ſcapulas Ver-ira lll, 12. beribus iuſſit, ſua manu ipſe percuſſu- rus. Poſtquam intellexit irafci ſe, ſic- vt fuſtulerat, manum ſuſpenſam deti- nebat, & ſtabat percuſſuro ſimilis. In- terrogatus deinde ab amico, qui forte interuenerat, quid ageret? Exigo, in- quit, poenasahbhomine iracundo. 14. ihi Alio tempore ob ſeruuli peccatum “ cl. quoddam commotior, tu, inquit, Pel- III,38. FReppe, (Kenocrati tamen haec dixiſſe Laert. Laertius autor eſt) ſeruulum iſtum ver-IIl,39. beribus obiurga, nam ego iraſeor. Cui- Valer. . . Max. IV dam item ſeruorum, iam vapulaſſes, 1. Ext. . *De latis a Plarone legibus, quas Syracufii & Magnetes adoptarent, Kt igitur fi des apial Stanleium. non memini me legiſſe, dixit, Qq 3 310 PARS TIV. PLAZO. CAP. XI. dixit, niſi iratus eſem: Veritus nem- pe, ne ipſe modum vindictae diſpicere non poſſet, ſibi autem deforme futu- rum exiſtimans; ſi commiſiſſet, vt parem reprehenſionem culꝑa ſerui & animad- verſio ſua mereatur. ⸗ Cum capitis cauſam diceret Atheni- enſium Imperator Chabrias, ſolus in partibus eius comparere auſus eſt Pla- to, ne vno quidem ex reliquis ciuibus idem facere ſuſtinente. Occurrens igitur ei Crobulus Sycophanta, ad car- cerem Chabriam ſecuturus, ita affatus eſt: tune vero etiam venis auxilium la- trus aliis? an neſcis bvcratis tibi quo- ue aſeruari cicuam? QCui Plato re- ſpondit, pro paria pugnans, hoc capite ſubire periculanon dubitaui, idemq; pro amiconunc facere nibilhacſito. Aelian. Olympico dum intereſſet certamini, v. H. Iv, jn holpites quosdam incidit, quibus 9. ijgnotus erat, ſed quorum tamen ſibi a- nimos affabilitate ſua mirum in modum deuinciebat, tota die cum illis conui- vando & confabulando abſumta: qua tamen neque Socratis, neque Acade- Laert. III, 23. miae vel verbulo faceret mentionem, hoc ſolum dicens, Platonis ſibi eſſe no- men. lidem cum Athenas veniſſent, humaniſſime ab eo excepti fuerunt. II- lis vero age, dicentibus, Plato, nomi- nis tui virum, Spcratis diſcipulum oſten- de nobis, in Academiam viam monſtra,il- li commenda, vt & ipt, virum cogno- ſcamus: Ille, pro more ſubridens, ſᷣ eſſe virum dixit. Ea igitur re in maximam admirationem illi rapiebantur, quibus nempe adeo cum tanto viro verſari li- caillr familiariter, adeo ab omni faſtu alieno, atque jactatione, faſſi non ſermo- nibus tantum de rebus ad philoſophiam ſpectantibus, ſed vulgari quoque con- Aüfabulatione mirum eum deuincire ani- Plutarchemos hominum valere. e ſoe⸗ Solebat, quoties eſchola diſcederet, 135. . dicere; Videte pueri, vt otio ad rem a- liquam honeſtam viamini. a Miud In conuiuio eos reprehendebat, qui iudicium muſicos adducerent, eos ſermonum Homeri, impedire commercium dicens.“ quod ſe- Teſſerisb ludentem iuuenem videns, quitur ſeuere increpabat. Eoque dicente e- mene vero ob rem exiguiadeo momen-ca ſub ti reprehendas? Plato conſuetudinem ſn. &A- haut exigui rem momenti eſſe, reſpondit. thenacus Rogatus“, an dictorum factorumquexv““ ipſius quoque, vt priorum, aliqua ſit ex & . titura memoria, primum dixit compa-b Laert. rare oportere nomen, tum multum fore. III, 39. Cum equum inſcendiſſet , ſtatim ite- Laert. rum deſcendit, vereri ſe, inquiens, ne unz8. irxorvia abripiatur, h. e. faſtu praetau-II 75. mido, ad'quem vocem ex re equeſtri ita accommodabat. Ebriis vt & iracundis in ſpeculo ſeſe Laert.l.e. vt intuerentur, identidem autor erat, hoc enim ab iſtis vitiis eos deterritu- rum. .⸗ Potare vsque ad ebrietatem nus-. quam decere aiebat, praeterquam in diebus feſtis Dei, largitoris vini. Somnus item immodicus ei diſplice- I. ib bat, vnde in legibus dicit, dormiens ne- mo vllius pretit eſt. Veritatem iucundam eſſe magis I. ib. quam quicquid eſt fabularum. De ve- ritate item aiebat in libro de legibus: Praeclarum quiddam eſt veritas, o ho- ſpes, atque durabile. Verum id homi- minibus perſuadere non eſt facile. Xenocratem, de ſe multa impie locu-Valer. tum, audiuerat, quam ſine vlla cuncta-Max. IV, tione criminationem reſpuit. Inſtan- x⸗ te vero certo vultu indice, cauſamque 2„ quaerente, cur fides ſibi non haberetur? . adiecit, non eſſe credibile, vt quem tanto- pore amaret, ab eo inuicem non dilige- retur. Poſtremo cum adiusiurandum inimicitias ſerentis malignitas confu- giſſet, ne de periurio elus diſputaret, nunquant ib. P217 „ genet de in h1,41 Aelian. V. .II, 1 nin Exi do baro cirſc tatgtanl. xX Antoni · us ſerm, de 54 ſ⸗ , Ex Rob. Ten Stanl, Ver u jer ii Sob, . ſerm. 36. Fſt non/ tate. II. lem. àA 77. k 46. enn ni . .¹ aiud Hindicium Homeri, quod ſe⸗ quitut 5 Plu.lb. )de Mul⸗ en ſb Mäün. &A- t, thenaens . III, 30. e. laett, 1. luar N.lll 30,. i eſelartle t l⸗ l, ib. n ce⸗l i ⸗ lI. ih. ſe⸗ lls: ho⸗ ⸗ .Valet. P Mxll, 1 egzen, gue 2, Ur ⸗ e⸗ un tu⸗ lety Aelian. P 217. ViIRTVTESFT APOPHTEGMATA EIVS nunquam NYenocratem illa diälurum Jfur iſe, niſi ea dici expedire ſibi iudicaſſet, axif Senec. de Neminem prudentem punire aiebat, ira 1,16. 44414 peccatum ſit, ſed ne peccetur. Agrigentinos, in aedificiis magnifi- V. H.KII, cos, in conuiuiis luxurioſos videns, 29. Agrigentini, inquit, aedifcant quaſi Jemper victuri, 4. comedunt quaſe ſta- tim morituri. Exi Sto. Hominem improbum alterius cau- baeo ci- ſam agere audiens, cor eum inlingua di- tatstanl. Xit, habere. Antoni- Cum ei nunciaretur, eſſe, qui male us ſerm. de eo loquantur, parum intereſt, re- 54. ſpondit, ego ſic viuam, vt nemo eis fa- dem habeat. Juuenem claro genere ortum, qui Ex Stob. Trem familiarem dilapidauerat, ad di- Stanl,. vVerſorii limina Cohfidentein videns, a- qua & pane paſtum, ſe, inquit, ea tem- Perantia olim cibum ſumſeſſet, non eſet tibi nunc ita viuendi impoſita neceſtas. Stob. Ad Antiſthenem, longa oratione Erm. 36, vſum, ignoras, inquit, dicendo modum non e loquentis, ſed exaudientisvolun- tate eſſe adhibendum. d. ſerm. Ad iuuenem faſtu aduerſus parentem 77. b. vſum, annon ceſſatis, inquit, contemnere um, ſine quo ipſe alium ſapere non poſes. Diſcipulorum nonnemini, corporis nimium intento curae, quid vero, in- quiebat, tantopere in carcere tuo ornan- do laboras? De captiuo vinculis conſtricto, mor- tnum, aiebat, cſe in proprio corpore, vi- vere in alieno Eum, qui ſeipſum alterius cauſa non curet, omnium ſeliciſimum eſſe, aiebat, neutrum enim talem fruniſcr. Cumque quidam, cui nomen Leo- ni, inter ciues loco minime obſcuro qui eſſet, ob clamores in ſenatu nimi- os reprehenſionem incurreret, hoc, in- quiebat, . Leonem eſſe. Mirantibus diſcipulis eius, Nenocra- ti, auſtero per omnem vitam, dictum quoddam excidiſſe iucundius: an mi- rum, aiebat, inter ſpinas roſaæ & lilia exoreſöere? Eidem Xenocrati, quod tetricum Laert. noſtet hominem eſſe, vt Gratiis litaret, IV. 6. autor extitit. Frequenter in ore & iſtud habebat: Laborem otio praefer, niſi quietem glo- riae praéätileris. Iuuenes ad vitam virtuti conſenta- neam ita fere excitare ſolebat: Diuer- Jam virtutis & voluptatis confidera in- dotem: momentaneaum in hoc mundo vo- luptatem aeterna mox ſequitur triſtitia, & poenitentia. Virtutis vero exiguum laborem aeterna voluptas excipit. Multum intereſſe, aiebat, vt ita inſti- tuantur iuuenes, quo in bonis rebus de- lectationem capere aſueſcant, alias e- nim eſcam, qua ad malum inuitentur fo- re voluptatem. Philoſephiam verum animi affirma- Laert. bat eſſe ſirmamentum, cetera ornatus III, 40. tantum cauſa accedere. Menti vero Janae nihil iucundum magis obtingere, quam veritatem ſi & loguatur, &vaudi- at, qua nihil ſit magis durabile. Interrogantibus, quae optima ſit haereditas liberis relinquenda? ea, in- quit, cui neque tempeſtas metuenda, ne- que hominum vis neque Iupiter ipſe. Demonico, de filio educando eum con- ſulenti, dixit: Eadem cura liberi, qua plantae ſunt educandi: Res illa laboris eſt, hazc voluptatir. Cura tamen ge- renda, ne in hoc ſecuri, in illo ſolertes ni- mium exiſtamus. Philedono, improperanti ſibi, quod non minus in diſcendo quam in docen- do ſtudium poneret, atque quamdiu diſcipulum agere vellet? interroganti, tamdiu, reſpondit, quam virtutis & ſfapientiae Laert. III, 41. ſapientiae incrememta capere me hbaut paduerit. . Quod inter doctum indoctumue in- tercedat diſcrimen ? interrogatus, idem, inquit, quod Medicum inter & aegrotum. Principum maximum bonum aiebat eſe familiures, adulatorias artes non callentés. Prudentiam vero principi aegue ac animam corpori neceſſariam eſſe. Tum demum felicisimam Rempublicam fore, vbi vel Philoſophi imperem, vel impe- rantes philoſophentur. Nibil enim no- xium eſſe magis, quam opes & arro- gantiam cum ignorantia coniundtas. Sub- ditos tales eſſe oportere, quales principes eſſe videantur. Magiſtratusmunus Pro uhlico non priuato bono babendum. Non partem Reipublicae, Jed totam ma- xime ſpectandam ſe. Timotheum, Cononis filium, à con- plutarch. viuiis militaribus maximis impenſis in- Sympoſ. ſtruendis reuocare cupiens, in Acade-VI. præf. miam eum ad frugale conuiuium inui-H e: tauit, quale ſequi ſoleat placidus ſo- V. II. II. mnus, corporisque commoda tempe- 18. ries. Secuta die Timotheu, obſeruato quid interſit, Platonis conuiuas melius valere, altera die dixit. Atque in Pla- tonem vbi incidiſſet, tua, inquit, coe- na, oPlato, iucunda azcque eſt proximo mane quam nocte, qua ſumta eſt, ad ſer- mones reſpiciens excellentiſſimos eo tempore habitos. Hinc & quam vere Poeta locutus fu- erit, liquet, qui deriſus, quod ſolo ſpe- cCtatore Platone fabulam egiſſet, at, in- quit, ſolus ille omnium mihi inſtar A- thenienſium eſt. CA P. XII. TESTAMENTVYVM ET MORS EIVS. Aelibatum ad vitae vſque finem co- lens, haeredes ex poſteris ſuis nul- los habuit, haeredemque adeo Adi- mantum ſcripſit, qui filius fuiſſe vide- tur Adimanti, fratris ſui natu minimi, teſtamento, quod ita a Laertio reprae- ſentatur: Haecreliquit Plato atque legauit- Hephaeſtiadum fundum, cui ab a- quilone vieina via eſt, quae ducit a templo Cephiſiadum: ab auſtro Hera- cleum Hephaeſtiadum: Ab ortu ſolis Archeſtratus Phrearius: ab occaſu Philippus Cholidenfis. Hunc autem nemini licitum ſit aut vendere aut alie- nare, ſed ſit Adimanti filii, quantum fie- ri poteſt. Enereſiadumque fundum, quem emi Callimacho, cui ab aquilone vicinus eſt Eurymedon Myrrhinuſius, abauſtro Demoſtratus, Xypeteron, ab ortu Eurymedon Myrrhinufius, ab occaſu Cephiflus. Argenti minas tres, argenteam phialam, pendentem drach- mas CLXV, Cymbium, ponderis drachmarum XLV. Annulum aure- vm, & in aurem auream ambo drachmas IV& III obolos: Euclides lapicida mi- hi debet minas tres, Dianam dimitto li- beram. Seruos relinquo Tychonem, Bictam, Apolloniadem, & Dionyſium. Suppellectilem & vaſa, quorum catalo- gus eſt apud Demetrium. Neminiau- tem quicquam debeo. Curatores e- runt Soſthenes, Speuſippus, Demetri- vS, Hegias, Eurymedon, Callimachus, atque Thraſippus. Quod quidem, ſi ſuppoſititium non pe Do- eſtteſtamentum, vera non ſint opor- gmat. tet, quae Apuleio affirmantur, patri-Plat. p. monium in hortulo, qui Academiae 36⁰. junctus fuit, & in duobus miniſtris, & in patera, qua Diis fupplicabat, cumre- liquiſſe. Auri tantum, quantum puer nobilitatis inſigne in auricula geſtaret. Mortuus ALaett. IIl 40. dap, Laelt. III,12. & plures lii, ibi obſerwa⸗ ti Mena- bio. cAthen, L. V. .. 1 enet. Ep. 58 e denec. ſin. la- ett.l. c ( Desde. b nect. c.: II 1. Heron, Pp. b⸗ Nepoti. ſa an der. 1a Cler. pud l. ert. IIlo. Laen. Ulle. b Laert, II adul E amici len N 71. laert. IV, 0, 41 u Laert. 4Laert. II 1. Mortuus eſttertio decimo Philippi a Regis Macedonum anno, qui primus Laert. Olympiadis CVIIIextitit, aetatis vero IIILI2. eius iuxta Hermippum,Ciceronem, Se- enn ne necam & alios LXXXI, non vero, vt oblorus- APud Athenaeum eſt editum, LXXXII. ti Mena- Nuümerum autem eum exaéte Plato im- gio. Pleuit, ipſo natali ſuo vita functus. Ideo Athen. Magi, qui forte Athenis erant 4, immo- U. W c lauerunt defuncéto, amplioris fuiſſe ſor- dsenec. Eis, quam humanae rati, quia conſum- Ep. 58 Maſlet perfectiſſimum numerum, quem nouem nouies multiplicata compo- nunt. S e genec denio autem ſolo confectus obiit, EP. 53. quoitemperantiae eius Seneca tribuit f ap. La- & aſſiduitati. Hermippus? in nuptiali ert. I. c Cconuiuio eum diem obiſſſe dicit, ſcri- sDe Se- bentem Cicero. & Sunt igitur oppido nect. c. in eum iniurii illi, qui cum Pherecyde Hieron, ffirmant morbo pediculari eum in- Ep. ad teriifſe. In eum epitaphia reperiuntur Nepoti- ſeq uentia: TESTAMENTVM ETY MORS EIVS 33 Hunc citra inuidiam vexerat ipſa virum. Alterum: Corpus habet, gremio contectum, terra Platonis, Mens at habet ſuperùm tecta bea- ta Deum. Diuinum quem iam veneratur, quis- quis honeſtus, Et probus eſt, cuius vel procul eſt regio. Tertium: „ Quid monimenta ſuper volucrum Regina volaſti, Tu mihi dic ſuperum quam tueare domum. Diua ego ſublatiin coelum feror vm- Pra Platonis, Corpus at infirmum hoc Attica terra tenet. Platonis ſtatuam in Academia a Per- Iuſtitia cunctis praeſtans, vitaque ſa Mithridate poſitam eſſe, autor eſt Phauorinus, cum tali inſcriptione. MlI- Hoc ſitus in tumulo eſt diuus A- THRIDATES RHODOBATAE FI- LIVS PERSA Si quenquam ad magnos ſapientia ve- PLATONIS A SILANIONE FACIVM MVSIS DEDICAVIT. HOEC SIGNVM CA P. XlII. AMICI EI DISCIPVLI PLATONIS. an de vi- ta Cler. . apd modeſta, Laert. E III, 40. riſtoclees. . Laert. III, 43. xXit honores; Cholae Platonicae fama ex omnibus Partibus diſcipulos exciuit, in qui- bus füuere: ., . Laert. Spenſipput, Athenienſis, Platonis ex II, 4. ſorore nepos, quem ſuo exemplo ad Plut: de neliorem viuendi rationem adduxit. ar * VYenocrates Chalcedonius, chariſſi- diſer. p. mus Platonis diſcipulus, grauitatis eius 7I. & magni animi ſtrenuus imitator. Eum IV Athenaeus vnicum Aeſchinis audito- rem primum extititiſſe ait, ſolumque pauperiem eius ſubleuaſſe, poſtea ta men ab eo ſeducétum Platonis artibus fuifle. * Ariſzoteles Stagirita, quem cum equi Laert. Pullo Plato contendere folebat, quod v, 2. eum ingrato animo ſibi aduerſaturum praeuideret, perinde ac pullus lactatus matrem calce petere ſolet. Ariſtoteles indole viuida maxime, IV, 6 * Imo potius Aeſchinem vnicum Socratis diſci duxiſſe, Athenaeus ait L. Xl. p. 507. pulum, Placonem ab eo ad ſuam ſcholam tra 1 tardiſſima Erat autem Laert, 314 PpPARS IV. PLATO. CAP. XII XI. tardiſſima Nenocrates, vnde Plato de illis: cui euo quem aſinum iungo? dixit. Laert.lIll, Philippus Opuntius, qui leges Plato- 37. nis in cera deſcripſit: ei Platonis Epi- nomidem nonnulli tribuunt. ael, Heſtiaeus Perinthius. plt và DMion Syracuſanus: quem fummo Dionis. Aflectu Plato amplexus eſt, vt exipſius Laert. l.c. in eum epigrammatibus conſtat. Eum ad ſummum honoris apicem proue- tum videas, omniumque oculos in praeclara eius geſta conuerſos, vt ca- veret vitium, monuit, quod homines, vt ſibi maxime placere ſtudeant indu- cat, quodque ſolitudinem inprimis ſoleat comitari. Laert. lc. Amyelum porro, vel vt Aeliano di- Aeclian. . HI, 19. Citur, Renyclam, Heracleotam. 115 * . Eraſtum & Coriscum, Scepſios. Timolaum Cyzicenum. Euaeona Lampſacenum, Ariſtor. Pithonem, vel vt apud Ariſtotelem Polit. V. eſt, Parona, & Heraclidem Aenios. Hippothalea & Callippuum Atheni- enſes. Demetrium Amphipolitam. Heraclidem Ponticum. Mulieres duas, Laſtheniam Mantine- am, & Axiotheam Phliaſiam, quae vi- rili veſte incedebat. Theophraſtum, vt affirmatum qui- . busdam. . Ex oratorum cenſu Hperidem, L- curgum, Demoſthenem. Dicit autem Lycurgum Philiſtus egregia indole fu- ifſe, multasque res praeclare geſſiſſe, quas qui Platonis diſcipulus non fu- Lucian. ifſet, patrare neutiquam valeret: De- Fkren. moſtheni autem Antipatrum fugien- Encom. ti cum ſuaſiſſet Archias, vt eius dedi- fn, titius fieret, vitam ſtipulatus, ille qui- dem reſpondit, alſit vt male viuere malim, qQuam bene mori, Xenocraten qui audini & Platonem, de animi im- mortalitate diſputantés. Mneſißratum Thaſium. . . . ₰. Plutarch. Quibus a Laertio recenſitis Arifti- Timol dem addas Locrum. p. 234. Eudoxum Gnidium, qui in magno Laert. apud Platonem conuiuio, primus mo-III, 86. rem inuenit accumbendi in circulo. Hermodorum, de quo prouerbium: Cic. ad Hermodorus verbis mercatum exercet. XIt. Heracleéodorum, quem Demoſthe- enob. nes per litteras reprehendit, quod bo- Suid. v. nas artes negligat & vitam agat parum α decoram, Platonis licet auditor exti-6⁰3. tiſſet. e Euphratum, qui tantum gratia apud Athenae. Perdiccam, Macedonum Kegem, vale- HH bat, vt in regiae autoritatis partes quo- P.5086.B dammodo venerit. Ille i- denr cum Euagona Lampſacenum. Euaeonc Timaeum Cyzicenum. b de quo paulo an- Chaerona Pellenaeum.“ te apud Tſocratem oratorem, à cui coniun- Athenæ. tiſſimus vixit Plato. Eſtque editus a vm, tan- Praxiphane ſocratis & Platonis Dia-tumm lec. logus, in agro huius habitus, cum ho- gusn ſpitem apud eum Mocrates ageret. nec ſatis Akfera, Phaedrum, Alexin, Agatho- liquet nem juuenes, quos ſingulari affectu quae ſeri- Plato compleétebatur, vti ex eius in Prur- ſir . . . raefe- illos epigrammatibus patet. eada. Ariſtonymum, Phormionem, Mene-b Athen. demum, familiares eius, de quibus iam Xb b. ſupra mentionem iniecimus. c Aidid. [Ethi quidem ipſum Platonem au-dLaert. diuere: Ceterorum Platonicorum quiIII, 8. poſt eius aetatem philoſophiam ipfſius Iin ert. amplexi ſunt, catalogum nuper dili- 31. genter concinnatum exhibuit, Cl. Fabricius Bibliothec. Graec. Lib. III. C. 3.] — —,—. — Larrtl, 3 de egib. Lolll.p. 694˙ Euagon, 1.7725 Conb.vi Ven. c. VI. Laert 35. . Dlutarch. ind . 4 0 Leen, .. VII, NCie, „Arti, AII u. enob, 0- duid.v. I Nejunn iur. Athenae rs Di. nnl Al, 508 le i. demcum Eiuueone de quo pauloan- 1e ahud = AMhenæ- 4 Vn,tal- tum! e. ſeribitut N ucgon, necſotis 0-liget quae cti⸗ Maa gnetke⸗ renda, -5 Athen. n b. 509, cid ibid⸗ U-dlzen, e Laetl. zr. 1. l. DISOIPVLVI. AEMVLI E ObTREOIATORES EIVS. 15 U A P. KXIV. AEMVII PLATONIS ET OBTRECTATORES. Vemadmodum vero Platonis ſa- Pientia diſcipulos & admiratores ei conciliabat parte vna quamplurimos, ita parte altera aemulationem quoque ciebat longe maximam inter commi- litones eius, ex Socratis Schola. In his cenſendi. Xenophon, qui infenſiſſimo in eum animo cxtitit. Aemulatione mutua accenſi idem argumentum tractarunt, Sympoſium ſcribentes, Socratizgue apo- logiam, & commentarios morgles De de Legib. Republica iten ſcripfſit alter, alter Cyri H b. inſtitutionem, quem Plato librum tan- gquam meram fabulam notat, nunquam Cyrum talem extitiſie, qualis eo deli- neatur affirmans. Et quamuis vter- que de Socrate ſcripſerit, alterius ta- men mentionem non facit alter, niſi gquod ſemel Platonem alleget Xeno- Cyve de- phon in memorabilium Socratis tertio. *Xen. Antiſthenes porro, in eo cum eſſet, c. VII. Vt ſcriptum quoddam ſuum recitaret, Laert. , Platonem ſibi adeſſe auditorem cupie- 35. bat. Interrogante autem Platone quid Laert. III, 23. ſit, quod recitaturus eſſet? Quod, in- quit, contradicere alteri ſit neſas. In id vero, ſubiiciebat Plato, quomodo incidiſti argumentum? eique oſten- dens quod ipſe contradicat ſibi, eo i- pPfſo Antiſthenem vt Dialogum ſcribe- ret mouit, quem Sathona inſcripſit. . Ariſtippus in aduerſariis eius etiam extitit, quae cauſa eſt, quod in Phoædo- ne eum tecte perſtringat, quod non longe Athenis apud Aeginam degens, dum Socrates moreretur, ad eum vi- ſendũm non acceſſerit tamen. Librum Vi. ari Autem Ariſtippus de Veterum Luxu ſcri- ſtipp. c. Pſit, in quo id propoſitum habuit, vt VII. viris magnis detraheret, atque inter ceteros quidem Socrati, magiſtro, Pla- Vide S. toni item & Xenophonti condiſcipu- lis ſuis. Cum Aeſchine quoque male Platoni Vide 8. conuenit. Sunt qui referunt illum, it. ci. in aulam Dionyſi delatum, contem- tum a Platone, humanius exceptum ab Ariſtippo fuiſſe. Contrarium ta- men epiſtola Aeſchinis loquitur, edi- ta à Leone Allatio. Quae Critonem Ep. So- & SSocratem in carcere diſputaſſe Pla- cratic. to refert, ea ldomeneus inter Socra- tem & Aeſchinem geſta affirmat, Crito- ni vero adſcripta eſſe a Platone, quod minus Aeſehini faueret. Et ſane ino- mnibus ſcriptis ſuis Azſebinis non niſi bis meminit Plato, id que quidem obi- ter fecir. Semel in Phaedone vbi in- ter eos numerauit, qui Socrate mori- ente fuerunt praeſentes: rurſüm in A pologia vbi de patre Lyſaniae oratio- nem inſtituit. Phaedo, ſi fides Athenaei calumniis, Athen. adeo Plaronis malignitate male habitus Xl. p. fuit, vt coram iudicibus id egerit, vt 397. eum in ſeruilem conditionem detrude- ret iterum, ex qua Socratis liberatus be- neficio fuerat. Fraude tamen patefacta, conſilium mutauit. Praeter condiſcipulos, aemulum ha- buit Diogenem Cynicum, acerbum Legum Platonis irriſorem, vt & doctri- nae quam de ideis propoſuerat. De legibus Platonis interrogauit, ſeribe- ret ne leges? idque ſe facere affirmante Platone, nonnez Rempublicam iam ſeri- Pliſti? Diogenes regeſſit. Ita eſt, Pla- tone inquiente. Quid igitur, fubie- cit, opus vt denuo ſöribas? Deideis ve-Laert. VI. ro diſſerente Platone, ac menſalitatem 53. & cyathitatem nominante, equidem dixit, o Plato, menſam & Gathum vi- deo, menſalitatem vero & cq;athitatem Rr2 non 316 PAkKS. W. PLATO. CALP. XY. non video. Cui Plato, nec mirum, ait, quibus enim menſa &athusque conſpici- Wus: oculos habes, quo autem cyathitas intelligitur & menſatitas, animum non habes. Laert. IlI, Molon hoſtili, aduerſus eum animo, 34 non id dixit eſſe mirandum, quod Corin- thi ſit Dionyſus, ſod hoc magis quod in Secilia Plato eſſot. Senec. d. Ex odiis vero huiusmodi priuatis vRa be- Multae ortae ſunt imputationes odio- at. c. 18. ſae, confictae quidem, latiſſime tamen Laert. Ill, ab inuidis eius ſparſae. Qualis erat, aliter loqui eum aliter viuere. Quod amore praepoſtero Aſtera, Dionem, Phaedrum, Alexidem, Agathonem &. Archaeanaſlam amplexus fuerit, Co- Athen. lophoniam meretricem. Quod calu- XI. 5. mniator, inuidusque extiterit, ſuper- 977",. bus item, ficuum guloſus amator. Quod Chil. X. Peſſimus fuerit philoſophorum, tyran- Hitt. norum paraſitus, vt alia eius generis 356. fq. non magis probabilia taceam. Hinc Laert lll, occaſio Comicis nata eum perſtringen- perſtrin⸗ di: Tbeopompo in Autochare. . git Pla- Vnum nec vnum erit, tonem. Vnum duo vix ſunt, Platoniſi ſides. ova Anaxandridae in Theſzo: nume- Oua, gp/ / rurn eſſe Luando vorabat oleas noſter vt negan- . Plato. tem. Timoni vt confcta Plato afſtutus mira- cula ſinxit Alexio in Meropide: In tempore ipſo tu veniſti, verum ego Surſin ac deorſim triſtis vi Pla- to feror, Miſera, labore fruſtra lasſßis cru- ribits. Et rurſum in Ancylione: lenota nobis narras plane curſi- tans, Platonis inſtar, noſees nam caepe & nitrum. Amphidi in Amphicrate: &. Atqui bonum ilud quod nancis- ci cogitas, Te poſſe propter hanc, certe id mi- nus ſcio, Platonis illud quam bellum bonum 5 ohere H. aduerte ergo. Et in Dexidemide: dAliud nil potes quam moerere, mi Plato, Et fronte ſomper corrugata, vt cochlea. Cratino in Pſeudhypobolimaeo Homo er profecto, mentemque & ſenſus habes, Iuxta Platonem, vix ſeio, verum arbitror. Alexidi in Olympiodoro-⸗ Homo fuit qquidem, mortale quod in me fuit, Mortale quou non fuit, in auram öuanuit. Num haec Platonis ex ſohola? Et in Paraſuo: Aut cui Platone ſolitarium loqui. Platoni quoque eiusque familiaribus quibusdam ab Ephippo in naufrago ex- rupti per probratur, quod pecunia cor calumniam multis obtrectent, ſumtuo- Athen. L. XI. p. 109. ſo veſtitu fuperbiant, & ſoliciti magis de corporis ſint ornatu, quam qui lu- xu diffluere ſoleant maxime. CA P. XV. SCRIPTA EIVS. Dlalesi ſormam Platonis ſcripta ha- Logi actum inuentione, iam de natura bent. Iam ſupra autem de Dia- eius atque indole. Dialogus Laenl, 50. 0 SCRIPTIA FEIVS 317 Dialogis vero ex quaeſtionibus re- De Republica ſponſionibusque ſiue philoſophicis ſine Politicos De Legibus politicis componitur, ingenium eorum oliticos Minoem qui loquentes introducuntur oratione Epinomidem emendata apte referens. Dialectica ars Atlanticum eſt diſſerendi, cuius ope, quaecunque Alkiliadem N res, de qua inter diſputantes agitur, vel Maeeuticos Theagem adſtruatur vel deſtruatur. . . Toßhdem Duo autem dialogorum Plaronico- Lachetem rum genera habemus, vel Hyphegetici Eur)pbronem ſunt enim, vel Exegetici, qui ita ſub- Mnanom, .B dillinguuntur: . Piraſticos lonem Theoretici/ Logici Charmidem ei APhyſici Theaetetum . Practici Politici ndicticum Protagoram . Macetitic; Euthyydemum Gymnaſtici Maecutici Wem IUEG 1. Anatrepticos Hippi. a.. Elldictici P Aoegie 2. Agoniſtici Corgiam 1. Gorgiam 2. Exegetici Anatreptici Laert. I, Non ignoramus alias Dialogorum 50. obuias eſſe diſtinctiones, alii enim Cum vero magnus diſſenſus ſit, ſic Laert. Ill, Dramatici, alii Narratiui ſunt, mixii Pergit Laertius, vtrum Plato dogma- 51. generis alii, verum tragoediae magis ticus ſit, quod affirmatum aliis, aliis quam philoſophiae id genus dialogo- negatum; neceſſarium putem vt ea rum idoneum eſt. dquoque dere aliquid addamus. Aopua- . . 2 „ 7. „* 3 1 nam imponere, vt voue derew impo- DERXII Phyfieuin maeum 4 nere legem. Doctrina vero duplici ſen- Tolcum fu accipitur, vel pro eo quod decerni- Logicos DSeen tur, vel pro ipſo decreto. Id quod gien h, 2 Qecernitur propoſwio eſt, decretum im- . 1.Nl . — poſitionem importat. Plato igitur quae 1h ((WQDologiam vcratis vera putat exponit, quae falſa credit . Critonem . confutat, iudicium de dubiis ſuſpen- Phaedonem dit. Quae vera cenſet affirmantes in- . Phaedrum ducit ex quatuor illis vnum, vel So- Ethicos Spympoſum cratem nempe, vel Timaeum, hoſpi- Moneenum tem item Athenienſem, & peregrinum Oiophontem Eleatem. Sunt autem duo illi pere- EpiſtolÄas grini non Plato & Parmenides, vt vi- . Philebum ſum nonnullis, ſed fictae perſonae ſine Hipparchum nomine. Quaecunque autem Socra- Riuales tes & Timaeus proferunt, dogmata Rr 3 . ſunt Laert. IIl, 53. (ione vtitur vtriusque generis. Efſt 318 ſunt Platonis. Uli in quibus errorem reuincit Thraſymachus ſunt, Callicles, Polus, Gorgias, Protagoras, Hippias, Euthydemus & ſimiles. Inargumentando plerumque indu- autem inductio argumentandi genus, quo ex certo veris ſimilis colligitur ve- ritas, atque infertur. Sunt autem in- ductionis duo genera, alterum quoe contrariis, alterum quo e conſequen- tibus infertur. E contrariis, ſi is qui interrogatur de omnibus contra ſe- ipſum reſpondeat. Exempli loco ſit Rud: Cum tuo parente meus vel idem eſt vel non idem, ſi que adeo non dem ſit meus pater cum tuo, cum ſit alius a patre, parens meuts non eſt. Et iſtud: pomo creatura animata non ſit; lapis erit, lignum, vel aliquid ſimile. Sed neque lignum ſt neque lapis, animam habet enim, & ſeipſuüm mouet, animata igitur creatura eſti. S animal eſt au- tem, animalque vel canis eſt vel boæ, erit & hbomo animal & canis & bos. Id vero genus inductionis ex contrariis non adſtruendo, ſed deſtruendo ido- neum eſt. Inductio ex conſequenti- bus gemina eſt rurſum, vna, quando ſingulare, quod quaeritur, inducitur ex ſingulari: altera, quando ex par- ticularibus vniuerſale infertur. Pri- mum oratoribus, alterum Logicis ma- gis eſtaccommodatum. Prioris gene- ris exemplum eſt, Kiquaeratur an sem- Euthyphron, de pietate, PARS TV. PlATO. CA. XV. pronius homicidii ſit autor? idque pro- betur ex eo, quod ilo ipſo tempeore Jfan- guine cruentatus fuerit deprehenſus. Haec Rhetorum eſt inductio, Rheto- ricae enim eſt ſingularia tractare, non vniuerfſalia, neque enim in iuſtitiam inquirit, ſed de ſingularibus quibus- dam ad eam pertinentibus. Dialecti- cum eſt alterum inductionis genus, quando ex ſingularibus vniuerfale in- ducitur, vt,ſt de inmortalitate animi quaeratur, &-an ex mortuis viui exi- Nant hoc enim demonſtratur a Plato- ne in Phaedone, ex principio vniuer- ſali, quod contraria ex contrariis ex- iſtant, Id ipfum vero, generale cum ſit, ex ſingularibus infertur, qualia ſunt quod ex ſomno vigilige, ex paruo ma- gnum, & ſec alia contraria excontrarits Jequantur. Atque hoc genere indu- ctionis vtitur in opinionibus ſuis con- firmandis. Eſtautem Thraſyllo affirmatum, Tæ- tralogias Dialogorum, vt Tragici dra- matum ſuorum, Platonem edidiſſe. Suntque genuini eius Dialogi LVI, ſi in X diuidas dialogos de Republica quae ſoripſit. Tetralogias illi abſol- vunt IX, Legibus a Libris de Republi- ca diſtinctis. Prima Tematogia argu- mentum commune tractat, quae Vita ſit philoſopho conueniens, indicans. Quluis liber titulos habet duos, alte- rum apraecipua perſona, alterum ab argumentuo quod tractat. Piraſticus. 3 Socrates, Apologia, Ethicus. Tetralogia I. Crito, de eo quod agendum eſt, Ethicur. Phaedo; de anima, Ethicus. Cratylus,‚, de rectitudine nominum, Logicus. Theaetetus, de ſcientia, Piraſticus. II. Sophiſta, de eo quod æſt, Logicus. Politicus, de kegno, Logicus. Tetralogica Laert. Ill, 56. Iitr du⸗ con- . Laert.lli 5§. Hra- ice. Tl,l lica blol⸗ uhli- ge⸗ Vit lcans. Ae- n 4 Ngien rnn SCRIPZTA EIVS . 39 Parmenides, de Ideis, Logicus. Tetralogia III. Philebus, de voluptate, Etbicus. oympoſinum, de bono, Ethicus. Phaedrus, de amore, Ethicus. Alcibiades i de natura bumana, Maeeuticus. IV. Alcibiades 2, de precatione, Mazeuticus. Hipparchus, de lucri ſtudio, Ethicus Riuales, de philoſophia, Ethicus. Theages, de philoſophia, Maeeuticus. V. Charmides, de temperantia, Piraſticus. Pade ,„ Ade fortitudine, Maeeuticut. Lyfſis, de amicitia, Maeeuticus. Euthydemus, contentioſus, Anatrepticus. VI. Protagoras, Sophiſta, Endicticus. Gorgias, de Rhetorica, Anatrepticus. Menon, de Virtute,‚, Pirafticus. Hippias „ de boneſto, Anatrepticus. VII. in, 3, de mendacio‚, Anatrepticus, v de Iliade, Piraſticus. Menexenus, Oratio funebris, Etbicus. . Clitophon, Exhortatio, Lthicus. VIII. Respublica, de ilſſtitia, Politicus. Timaeus, de natura, Phyficus. CGritias, Atlanticus, Ethicus. Minos, de Legé, Politicus. N. agee. . de ferenda lege, PoliticuKs. Epinomis, Nocturnus conuentus, vel Philoſo- phi, Politicus. Epikolae EIll, quibus praemittebat r0 e νρν&' earum ad Ariſtodemum ſcripta I, ad Archytam II, ad Dionyſium IV, ad Hermiam, Eraſtum & Coriſcum I, ad Leodamanta I, ad Dio- nem I, ad Dionis ſamiliares II, atque ita . Thraſyllus. Alii, in quibus eſt Ariſtophanes Grammaticus, ad trilogias dialogos eius reducunt, collocantes in earum ſRempublicam Leges. I. Timaeum. III. Minoem. Critiam. Epinomidem. ſoöophiſtam. (Theaetetum. II. Politicum. . IV. Euittlyunem. Crawpluim. Apologiam. Critonem. Critonem. V. Phaedonem. Epiſtolas. Ceteros dialogos ſingulos & ſine or- dine ponentes. Laert l, Sunt qui, vt indicatum nobis, ab Al- 62. cibiade maiore ducant initium, ſunt alii qui a Theage, alii item qui ab Eu- thyphrone, porro qui a Clitiphonte vel Timaeo, ſunt qui a Phaedro exordian- tur, quem primum eſſe aiunt ab eo litteris mandatum, quod ipſum etiam argumentum confirmat, iuuenile quid ſapiens: quae cauſa etiam eſt, quod Dicaearchus leuem nimis eam ſcriptio- nem iudicet, cui Cicero ſuffragatur, amori nimiam autoritatem eum tribue- re exiſtimans. Sunt denique qui The- aetetum, ſunt alii qui Apologiam cete- ris praemittant. Suiipſius nullam in omnibus ſcri- tis ſuis mentionem iniecit, niſiquod in Phaedone ſemel, rurſumque in o- cratis Apologia id faciat. Phaedonem cum recitaret ſurgentes omnes, vno Tuſce. Quaeſt. IV, 24. vis ſit eius Dialogi, quo animos de- Cic Tuſc mmonſtrat eſſe immortales, Cleombroti Q. 1,34 Ambraciotae docet exemplum, a quo, ſimul ac lectus ille fuiſſet, tantum mor- raecipitem ſe dederit. Vt patet ex illo Callimachi in eum; 13 . Phoebe vale, dicens, de rupe Cle- ombrotus alta Ambraciota pgis, viuns adiuit .A. gud J. PARS IV. PLATO. CAP. XV. pimenides. Ariſtotele excepto, abiere. Quanta talis vitae huius conceptum eſt taedi- vm, vt ex muro praecelſo in mare Funere nil dignum paſſus: ſolumgue Platonis De vita mentis perpete legit opus. Dialogi, quos omnes pro ſpuriis ha- bent, vt de Epinomide lam nihil dicanmn, quem, vt cap. praec. notatum, Opun- tio Philippo adſcribunt nonnulli, † ſunt ſe quentes: Midon ſiue Hippoſtrophus, Eryxias ſiue Enaſeftratus,* Alcyon, A- cephali S. phi, Axiochus, Phaeaces, Demodocus, Chelidon, Septina, †f E- Ex his Alcyon Leoni ad- ſcribitur a Phauorino, (& Nicia Ni- caeenſi, ſoletque hodie inter Luciani Athen. opera excudi. * Ogo h. e. Definitio- L. Xl. nes, a Laertio praetermiſſae, Plaroni tri- *2 buuntur ab Ammonio, in aidzvot,quOSs Latine a ſe verſos Marſilius Ficinus e- didit, peuſippi nomine. Sane ex Plato- ne illae definitiones videntur eſſe col- lectae, quamuis Speuſippi 5oρας Laerti- . VsS etiam commemoret. Platonis eſſe ſae non dubitat Iſaacus Caſaubonus, in ob- gSxg. ſeruationibus ad Theophraſti chara- Manαιρ. cteres. Praeterea cum Platonis ſcri- ptis edi ſolent, Dialogus de viriute ſeu doctrinalis, qui Aeſchini tribuitur a- pud Suidam, nec non Dialogus deia- Ro. Eius nomine quoque Dialogus de vacca ſuppoſititius citatur a Thoma de cauſa Bradvvardino“, & inſtitutionum libri a ei e⸗ Magis circumferuntur, a Pico Miran-bE Lade. dulano jampridem exploſi.) Aſtrol.-p. Ideam ſermonis eius inter poema & 284. proſam mediam eſſe, obſeruatum Ari-a aert. ſtoteli. Nominibus vius eſt variis,* vtid ui,sz. non facile ſit indoctis ſcripta eius intel-* Binc ligere. Sapientiam proprie rerum in-nata Le- tellectualium eſſe putauit; ientidm ica Pla- tonica 1† Phaedonem quoque ſunt qui Panaetio Stoico tribuant v. Anthologiam L. l. tir. æis αισα² laν Alcibiades Kenophonti a quibusdam tribui- tur V. Muret. Or. VI. * Eryxiam & Eraſiſtratum diſtinguit, Aeſchini- que pariter ac Axiochum tribuit Suidas. de qui- bus vid. Menog. † Nempe eum eſſe qui Platoni adſcriptus com- memoratur Laertio, viſum Mureto Orat. IV. & Fabro ad Phaedri fabulas p. 10. X* Non duos Dialogos Chelidonem & Septi ad Laert mam, ſed coniungendas illas voces eſſe ſuadet ad Al 63. Laertium H. Stephanus. & cl. Fa- bricium corum gibhoth. Gr. I. Ill. i lan. III, 63. — ---ʒ— — - „Lie, elr 1,5. c. T. ⸗ Mxcis. 1 ekeenli 1Pe; c. Apelagian, Dl, Ladr. Aſtroly. . 294½ 1,.laett. l . lit lI. Hinc nata Le- vca u- 1olic ge qul⸗ Yenoß 21 Laeſt Laert. III, 65. CKRTPZYA FIVS. 327 eorum, quae vere ſunt, circa Deum animamque a corpore ſeparatam ver- ſantem. Philoſophiam proprie ſapien- tiam vocat, appetitio quae ſit ac deſide- rium diuinae ſapientige. Communi vero ſenſu apud ipſum ſapientia omnis dicitur peritia, & ſapientes omnes arti- fices. Eadem ſaepe nomina diuerſo ponit vſu. Voce aτπ, quae pro- prie malum notat, pro ſimplici vtitur, quod & Euripides fecit in Lycimnio de Hercule, quem vocat OabNov, Acoααο. T à sς dνααdρυα“⁹. Neglectum, inornatum, atque vt pluri- mium probum. L Pro eo, quod non inhonæſtum eſt etiam, itemque pro exiguo eadem voce vtitur. Diuerſa quoque nomina ad ſignifican- dam rem eandem adhibuit. Idea ipſi & genus & ſpeciem notabat. Exemplar & principium ei erat & cauſa. Contrariis ſaepe etiam expreſſionibus rem ſignifi- cauit eandem. Nam ſonſibile & quod S & quod non &t, dicit. Quod eſt, eo, quod factum ſit reuera: quod non eſt, ob continuam mutationem. Meam appellat, quod neque mouetur, neque manet. Idem & unum & multa. Si- milibusque paſſim in aliis vti obſerua- tur. Mechodus in diſſerendo tribus abſol- vitur. Primo declarat, quid ſit eorum quiduis, de quo dieitur: Deinde, cuius rei cauſa dicatur, an tanquam ad rem primario ſpectans, an quod ſimile ſit, an ad ſententiam defendendam, an aduer- ſam impugnandam? Tertio, quod re- cte dictum ſit, demonſtrat. Notae libris eius vulgo iſtae appin- guntur: .V X Platonicas voces & figuras notat XX rX, doctrinas & opiniones ſignificat Platoni proprias. * Yexi suνρααuo expreſſiones ſele- Etas. mea poteſtate poſitum ſcias. dirX repiανναàaρ edationes, eNo regies eve res ſuperfluas, O' Arrio zt*r zρ5ρ*οααονσ ſignifica- tum & vſum duplicem. Kægaοοa b ilofophicam inſtituti- onem. . scfS. ſententiarum concor- lam. „ . 4 5e)ρ Improbationem. Hucus- que Laertius. Duae autem Platonis, praeter eas, quae inter opera eius ſunt editae, pro- ſtant epiſtolae, altera apud Laertium eſt viIn, gr. in vita Archytae. PLATO ARCHYTAE c& ααſi. Commentarios, a te allatos magna, vo- luptate accepimus, mukum autorem admirati, dignum profeéto maioribus ſuis, antiquis illis & optimis viris. Fe- runtur nempe iſti Myraei fuiſſe, ortum ducentes ex illis Troianorum, qui Lao- medontis tempore exilio mulctati fue- re, optimis viris, vt a maioribus acce- pimus. Mei, de quibus ſcribis, com- mentarii limam nondum ſubiere. Quo tamen non obſtante quales habeo tibi mitto. De iis vero in publicum non emittendis conſentire nos puto, vt meis monitis nihil ſit opus. Vale. Alia extat a Leone Allatio inter So- craticorum epiſtolas publicata: Nihil eorum, vt Syracuſas mitterem, ad manus fuit, quae per te Archytas ſibi curari volebat, mittam tamen quam- primum id fieri poterit. Philoſophia a- verſionis, an probandae an impro- bandae non ſatis ſcio, & conuerſationis cum pluribus mihi cauſa extitit: non immerito, vt puto, quoniam omni ſtultiriae genere diſtrahuntur, ſiue pu- blica ſiue priuata obeant negotia. Si immerito tamen, vix vt aliter viuam in Haec 8S cauſa X 322 PAKS I. PLAYO CAP. Xr. ca ſa eſt, cur ex vrbe, tanquam ex ſae- viſſimarum beſtiarum ſpelunca, me pro- ripuerim, domicilio non longe ab Ephe- ſtiadibus, & in vicinis hiſce locis poſito. Timonem non homines odiſſe, ſed be- ſtias amare haut potuiſſe, nunc demum animaduerto, quae cauſa fuit, vt ſolus degeret, non ſine periculo tamen, vt viuere longe ab vrbe remotum, & nunc & deinceps, quamdiu hanc vitam Deus me viuere iuſſerit. His addi poſſunt Epiſtolae Platonis nomine in codicibus quibusdam MSS. editae, ex quibus primus eas protulit in diſſertatione de ſeriptis Socratis, Leoni veroſimile eſt. Haec vt viſum fuerit, Allatio oppoſita, Gottfridus Olearius, accipies, meo animo ſedet ſententia eos hocloco exhibere viſum eſt: a g Koj- Konune , Jedhonα Tαà isοu)Xα, A* vo. α„οςναασσDiâαπ, Snρα d αοα dρνν rα— Pvaροα a&* ορ ι⅛α Wννππ §—- ct, vo* oντâο τ—rêͥa“ aρ*ν õ 7 ναοναdςε ροαρ 1τdàα᷑ιεριαο ττι 1à - caαν ατιι roνρναιν. Yαο ν⅞ιιοσ 5sarsοοαρ, 7 1 1 Tν Xαν ã aia A . Tedb”bÿ“ oaα Aεταν raατα Xνρον.. &r* vαοXρι αοαρ, Noαα b io. Kon- αα Hæagaoοοa α Konuny. gς Toy vea- da ααοiαιαναυρ eνεαπ α.νNατιH α ο. Toit Yevoονι οο. /Nαιαεα α e OPocga 2 rvgοοαυα₰ dt. I8To,“ raναρ αοοαναα ic. g En A Sααιο, 4 ⁵ 4 α Toaε+H II HZꝓ—BN - vel v —, — 5. „ —— 7 S* G&. Perso α g, ge T, νοι me re& aν** oi*tαρα αααι⁰ι ου αο Toαν+το ααναι . Ai vdàe Dac rencpdioραροσ r α AsW⁰ I. Crenum, cui litteras dedi, tibi qui- dem etiam charum eſſe manifeſtum eſt; quoniam tamen ego familiaritati illi de- di initium, aequum eſſe exiſtimaui, vt aliud quaſi commendationi auſpicium faciens, te, vt curam illius haberes, horta- rer. Militiam enim ſequi cupit, faciens hoc ipſo aliquid ſe non indignum. Poſt- haec vero pauca admodum verba nobis facienda reſtant. Non enim ignoras, qua mente in Paramonum & Crenum ſimus. Etin iuuenem quidem, quoôd modeſtus ſit & temperans, & ad omnem omnino conuerſationem & vſum ido- neus. Dicunt autem de futuris ex praeteritis eſſe coniiciendum, maxime vero ex indole cuique propria, &animi habitu. De hoc vero, quod omnes laudibus eum proſequantur, teſtamur. Cum itaque talis ſit, noſter praeteree, & tuus etiam amicus, omne quod poteris ſtudium in eo (quaeſo) experiaris, digni 7 . 1 HoXαπτυς α.νιαÜον ρα nek Tv - . –„ . 2 „ 7 2 ND. Fs ve coaipegit,tdexipv,n PXα Pαα pes αααααπαοαααυοατανοαυρNοννοοvͥnαα.. K7⅞ aααα ρ αα σοα Dℳιοαιαα ovsvesv;, ér: ερααοοαα ο οοοSℳαιι TAi ουαιας HS&ανανdniαιααασ.Mριστοαο Setelay vιαα τι αM;α αο.οαουũs2ι½, c νν aαιπνανaπ αα raga Tv Xαιαιαι M Nstgg. &αα mM*l raDdο ααα dα , rmv à& ιιααυ Hαια, 3r ovvAâνονια 7. Es. oXh Hα „&ν α àααοναιι enim tales ſunt fauore. IJ. Cum ſaepe mihi narret Athenodo- rus de animi veſtri habitu, viſum fuit litteris vos compellare, atque ſalutem vobis dicere: tum propter conſuetudi- nem, quam mecum habuiſtis, & cuius adhuc quoque memores eſſe videmini, tum quod eandem ſemper in Diony- ſium ſeruetis beneuolentiam. Vix e- nim accuratius mores cuiusquam diiu- dicari poſſe exiſtimo, quam ex amici- tiae conſtantia, in cuius cura aetatem etiam — ÄQavu °° A☚ — .,6 ——C — 1¹ Allat. Oo: . iy inle. Tit A. 4, 107 4. Tigtan (dauA. 4 ira ude 24).5 * wu- xen. lol . FN cei. cuy. ³ N M. A . Fatet keeu⸗ ne . nis . in i ls, I. Oiοασι Eνναπι.. A. xοσι- SCRIPTA EFIVZSZ 223 aαρο α οα½ τοντοννοονv;νι Tö- » 7 „ 7 grse, woian†τς eN—·lαD%οαπW rαονστι — » — 7 4 „ 84 av &vοα Tο roοαανς αöιſIτανοα τααο r&* zραα νι ο etiam vos ſuperare ſentio. Ita quidem vt tum iſtis, tum reliqua veſtra animi moderatione, de qua audio, moti, nunc magis etiam, quam antea, cum a vobis diſ ederem, eo enitamini, vt in poſterum quoque tales vos praebeatis. Opti- mum (ſcilicet) huius (animi veſtri) diſpoſitionis fructum exiſtimantes, bonam apud eos, qui rectum vitae inſtitutum ſequuntur, famam. Praeter duas iſtas Platonis epiſtolas duae aliae in eodem Codice extabant, quas ab ALLATIO in ſua Socratica- rum epiſtolarumcollectioneiam exhibi- tas fuiſſe deprehendimus, cum tamen ab hoc Antiſtheni, cui rectius etiam con- vVeniunt, non Platoni, tribuantur, & am- bae praeterea in vnam contrahantur, quin etiam lectionem aliam vice plus v- naALLATIVS ſequatur, eas nihilomi- nus, breues quippe admodum, ita, vt ab Oleario editae ſunt, exhibere placuit. III. Allat. „ — „ t Oog s rSrο Shοασισ T ragd Tro- O. cayvois vas, αTixsssς 7οσαοσναιWτα b 2,de* rrrds. ιXα ιW½⁰7 1 ey 1α. ι inſe- 5 7. „ 2 3 10 ι S raνττιπ nναα rit A. T10 ανσαοαι T S. DA8D NReoρρHαντι dροααοιαια νανραρπNXιοαπαe, Trv &αν . R AX — ₰ ₰ 7 dα âνον αονια, rà& dανnατN. 2 2 . /. „ 17. 9 . Gie. c, PiAgs. rε Yag Tς Xonu Nd αιι „ 2 „ 5 2 21 7 4dar4. cαHιι, 2†,ε Arαναναι 8το roig- 87% 2 d Y. 2. 2 . rcαw ανν , r†ς Oαοο αοnνoο » „2 „ /. 2 h,α. Al, àααα⁰ρ ντ†——Lù7Yαο αàυται 1αονο. 6α e c : 6. ναπααεααο s αν αεααα ρααà»,o“7 se. T 4*εͤαdeſmD * Dac ly Tiveg dovn' 2 — „7 . . „ 0060 &αα davuden, & *τ. évvααο rαιπς aνττνα οσ rα OeoviAα νdeνσ. Ar: as Ayrivga* .α εMσαια f roN 6ασ½ τια ν%ο0. Kpei oos Erog é T rαρππA«οαo οιä bνςe J ℳH⅜ d, αο. h 2 17 Molg, 8 F ₰ 1 ο„α. Yαασ 1Toleι Aαανριν το% * &„ν ταααυ1. ₰ „ . X Mv. A. Oxoνuανρνονναατ⅓n οσεοαςνo Tε α h &‿ττο „ ur dee Dsose, 6] To& o0& zgdoννρα A. Peoαρνναν⅜ aWονοα.. Tοοστο οανν- 7 „— / . IHocaο.αανρν ι—hασααοαονπu. 191.1 Non eſt hoc philoſophiae operam nauare, ſi apud tyrannum viuas & Sicu- lis menſis aſſideas. Sed potius, ſi tibi viuas & contentus ſis. Tu vero eam viri boni excellentiam eſſe exiſtimas, ſi ingentes opes poſſideat, & amicis vta- tur potentibus. Neque vero opes ne- ceſſariae ſunt, neque ſi ſint eas ita ac- quirere decet. Neque etiam in ami- corum cenſum veniat multitudo illite- ratorum, quiue tyranni ſint inſuper. Quamobrem ego tibi autor ſim, vt Sy- racuſas & Siciliam relinquas, vtpote, qui ſciam iam eſſe aliquos, qui volupta- te te capi dicant, quodue admittant eam Viri ſapientes, ſtatuere. IV. Anticyram abeas, ibi enim plurimum hauſtus elleborus te ſanabit. Praeſtat enim hic vino Dionyſüi. Hoc enim multos ad inſaniam adigit, ille vero eam ſiſtit. Quantum igitur bona valetudo & ſana mens a morbo & inſania diſtat, tantum etiam tua praeſenti tua diſtabis conditione. Reéte ſapias.] * Vltima haec-verba ita exhibet Allatius. g ' α Oαοα να dor dνιιαι vaοαι vriX*αασαταοοοανQρονH⁹dã Gcoiαα&α wlwsαοορ, Quae ſi vera eſt lectio, omnino cum ſequenti epi- ſtola erit coniungenda. Sed non aeque neceſſari- vm illud eſt, ſi noſtra vera eſt lectio. Quae autem alteri ſit praeferenda, Lectorum eſto iudicium. Ss 2 Verſu 24 PARS IV. PLATO CAP Py. *Laert. Verſu etiam ſcripſit: Dithyrambkica IIE 5. ſcilicet, melica item, ²“ & Heroica b, & veng. ragoedias quatuor, quas igne, vt ſupra „. dictum, cremauit. Hiſtoriam item vit. So- Atlanticam, de qua ita Plutarchus: lonis ſub vmonem Atlanticum Solon exorſus an. p.96. eſt, acceptuma Saiticis ſacerdotibus, A- thenienſibus accommodatiſſimum, ſe- neéta tamen & operis prolixitate deter- ritus, iam coeptum omiſit. Idem argu- mentum Plato, tanquam fertilem a- grum, ſed incultum, hereditario ſibi iu- re relictum, occupauit. Hunc ipſe ex- poliuit, ſeptis, murisque, partibusque, & ambulacris inſtruxit, qualibus nulla antea fabula, nullumue poema, exor- natum fuiſſet. At & ille, admota ſerius operi manu, morte eſt praeuentus. Quo magis vero aliquod ſcriptum animum oblectat, eo acerbius ferimus, ſi iactu- ram partis alicuius ipſius faciamus. Nempe, vt Athenae ſolum Iouis tem- plunr, ita Platonis ſapientia inter tot aliapraeclarisſima ſcripta, ſolam Atlan- ticam Hiſtoriam imperfectam reliquit. Epigrammata denique compofuit, ex quibus ſequentia a Laertio, [Athe- naeo, Gellio] & in Anthologia conſer- .2 Laert Vata habemus: III 29, In quendam cui nomen Aſteris. Anthol. L. III. c. Aſtra vides: vtinam fiam, mi Sidus O- VI. -p. lympus, . 27, Vt multis ſic te tuminibus videam. transla- . . . b uo eſta. In eiusdem obitum puleii in Lucifer ante meus rutilans Mortalibus Apol. Aſter, HD “ 5· Heſperus a fato manibus ecce nites. lIidem vertit & Titaphium Dionis ſepulchro eius Syra- Auſonius uſis inſèriptum: quem vi-Et lacrymas Hecatae, & Troianis fata . 1 puellis, . . . 1.c. Decreuere recens ex genitrice ſatis. Anthol. At tibi poſt partos praeclaro Marte IV, 33. triumphos 26. Spes ampla effuſa eſt Daemone, clare Dion. . d Poſtre- Ciuibus ingenti in patria laudate iaces mum di- nunc, . ſtichon Quiinſanum me animi reddis amo- vertit A- Dion pulei. I. c. Ic Lion. e Laert. In Alexidem.* l.c. . . . „—. Anthol. Dixerit hic tantum, cum nil niſi pul- 111 33.44 cher Alexis . Apulei. Extitit, & vertunt quilibet in te o- l. c. culos. . Cur, anime, os canibus monſtras, an-? Laert. In, III. 30. gisque dolore 8 3 . . Athen. Poſt modo? non Phaedro ſic prius XII. 6. excidimus. In An- . , f thologia In Archaecanaſſam. . trihwur. Archaeanaſſa mihi eſt meretrix Colo- Aſcle- Phonia, cuius piadi. Inſidet in rugis heu maleſanus amor. ⁸ Laert. Quas miſeri flammas, incendia quanta l. c. * h Laert. tuliſtis. 1II, 33. Qeis flore aetatis primo adamata Anthol. fuitr! L. VII. p. m. 631. In Agathonem. S 1 con⸗ En baſians Agathona animum ſe infun- iungit dere labris cum dri. ſz rIj zrr ore po Senſi, aegrota enim, tanquam abitura peede venit. um Stan- , h leius: In Xanthippen. aneHain Malo ego te ferio: tu me ſi diligis diuerſum illud en . 1 1 1 exhibe- Suſcipe meque tua virginitate e . ees. . Philode- Id fieri ſi poſſe neges, hoc ſuſcipe ma- mo tri- lum, buitur Quam paruo & pereat tempore for- Anthol. ma vide. L. VII. p. 607. Aliud- duo eſe —.— Epi- Malum ego, me tibi mittit amans, quae- gram- ſo annue tandem, mata Xanthippe tua mox, mox mea forma Menagi- perit. ne gnod: ſtatuit ad nn. Laert. l. c Laert. ]. c. de Pietrien- ſomn ve⸗ 1o katis ris. He- 1odotum I1, VI. c, 1. à 119. a ton Llll. de Rep. laett, lc. laert, ,xc. Antho- log. au- lo aliter quamla- ertius er⸗ hibet hoc Platonis Ppigr. ulid veroßlac. co tribuit id quod latonis⸗ nomine exhüͤdet Laertin, Verhont hic exhi. beo Au. ſoniial. teram, nam di⸗ nam Ule dedit, dAnthol, 1,67. 13. eAnthol. 19o1. 1Anrhol. Iln, 3. AUuthol, Il 22,4. Ire khalte. eSmumdi. Kichon 0- VertitA. pulei!c, laert .c. Anthol. Il . W 0- le. n-laen. Il. 30. Athen. 1s n 6. In An. thologi⸗ tribuitur 0-Alcle. piadi. r. Laert, l. e. “ laert, Ilh ,. 1Anthol. L.VII.p. m. 631. ¹ con⸗ iungit chm pri. ote holt laerti. um Stan- jeius: tanqlam. 1s inetſum tamen exhibe⸗ E 6 Ppilode- mno tri⸗ buitur Aathol, I1. VII p. 607. Eyi⸗ glaln. mata Menagi us guoq, ſatuit ad laatt. Laert. 1. c. de Eretrien- ſium ve- ro fatis vid. He- rodotum „L. VI. c,. 101. & I19. Pla- ton L. IIl. de Rep. bLaert. 1. c. *Laert. 1. Cc. Antho- log. pau- lo aliter quam La- ertius exx hibet hoc Platonis Epigr. Statilio vero Flac- co tribuit id quod Platonis: nomine exhibet Laertius. Verſionẽ hic exhi- beo Au. ſonii al- teram, riam bi- nam ille dedit. d Anthol. 1.67. 13. e Anthol. I,90. 1. fAnrhol. 111, z2. 3. SAnthol. III, 22, 4. SCIPZYIA EIVS 325 In EKretrienſes a Perſis captos: Euboeae fuimus Eretrum genus: at prope Suſa Condimur, heu noſtra tam pro- cul a patria. Venus & Muſac. Haec Venus ad Muſas: colitote puellae: In vos cum armis aut amor inſiliet. Cui contra Muſae: luſusque ioci- que faceſlant! Aliger huc ad nos non volat ille puer. Fortunae voces. Qui laqqueum collo nectebat, reppe- rit aurum, Theſaurique loco depoſuit laque- vm. At qui condiderat, poſtquam non repperit aurum, Aptauit collo, quem repperit la- queum. In dappho. Deficiunt Muſas ſoliti numerare nouenas, Nam decima in numerum Lesbia Sappho venit. In tempuls.“ Omnia fert aetas, mutat tandem o- mnia tempus; Et formam, & nomen, fataque & ingenium. In moöortem. Naucleri hic tumulum cernis: ve- rum iſte coloni eſt. Per mare per terras orcus vbique Patet. In naufragum. Naufragus vt perii, pelagus, quod lumina ademit, Me veſte eſt veritum diſpolie tamen. Venerem Non verita aſt hominis manus im- proba tollere veſtem, Grande nefas paruo eſt auſa pa- trare lucro. Iſta opto indutus ſecedat ad infera tandem. Veſtemque hunc Minos cernat habere meam. . Aliud. Anthol. Ingreſſure nauem ſalue terraduc 7. marique. Naufragus at iſto eſt qui iacet in tumulo. In veneris ſtatuam. Anthol. Per medios fluctus Cnidias Venus IV2. 8. luit ad oras, Heic nempe vt ſtatuam viſeret i- prſa iſuam. Sublimique loco ſpectans totam vn- dique, dixit, Praxiteli nudam mene videre da- tum eſt? Noxia Praxiteles non fecit lumina, Ferrum Effinxit qualem Mars cupiat Pa- phiam. Aliud. Non te Praxiteles ferrumque igno- pPile finxit, Stas qualis ſteteras iudicio Pari- dis. In Cupidinem dormientem in luco. Anthol. Vmbroſum ingreſſis lucum ſeſe ob-IV,12.56 tulit intus Purpureis certans pomis, ſpes grata Cytherae. Non arcu metuendus erat plena- que pharetra, Quae denſae frondis ramo ſiſpen- derat arbor. Ipſe roſas preſſit, ſomnusque op- preſſerat ipſum. 883 Os Anthol. IV, 12. 9. 326 PARS IV. PLATON DOCTRINA Os ſuauitor riſu diductum exami- na complent, Fictis atque fauis labris incedere gaudent. . Antho. IIn Panem tibias inftantem. 75. Conticeant rupes durae, petrisque labentes Fonticuh, pecudis voxque ba- lantis eat. Pan Deus en facili ſuauiter modu- latur auena. Labraque coniunctis tentat arun- dinibus. Circa ipſum in numerum pulchrae tenero pede ludunt Fontanae Nymphae, Nymphae & Hamadryades. Anthol. In ſtatuam Satyri ad fontem & IV, 12. Cupidinis dormientis. 22. En Bromii Satyrum manus hic tibi Daedala finxit, Vt ſpiret, lapidi quae dedit arte ſua. Nympharum famulum jamiam: Qui fundere vinum Purpureum ſolitus, nunc tibi fundit aquas. Tu placidos heicpone pedes, ne for- te puellum Turbes, ne ſomno excidat ille ſuo. In eundem. rhol. Cornuti famulus Bacchi, charusque 9 z miniſter, 4 Heic cogor latices fundere Naia- dum. Atque ſimul puerum ſomni hicce quiete KPultum Vt foueam officii iam reor es- ſe mei. In argenteum Satyri dormientis Anthol. Ratuam. “ Non finxit Satyrum Diodorus: at 9r. ille ſopiuit, Argentum, noli pungere, ſo- mnus habet. In gemmam. Anthol. Quinque boues paruo complecti Ia- 1V, 18.6. ſpida cernis In ſpatio, paſtos viuere quisque putet Et buculae ſugerent petulantes for- te, ſed ecce Quo minus hoc poſſint aurea pa- la facit. DOCTRINAE PLATONI8è LINEAMENTA AVTORE ALCINOO. CAP. I. QVID SIT PHILOSOPHIA, ET QVALEM A NA- TVRA ESSE OPORTEAT PHILOSOPHVM. A, quae Platoni proprie attri- buuntur decreta atque opi- niones, ita tradi poſſe viden- tur. Philoſophia eſt appeti- tio ſapientiae: vel, ſolutio animae acor- pore, & conuerſio quaedam ad ea, quae reuera ſunt & intellectu videntur. Sa- pientia autem diuinarum humanarum- que rerum eſt ſcientia. Philoſophus autem eſt, qui a philoſophia denomi- natus eſt, quemadmodum a muſica muſicus. Hunc porro, ab ipſa ita comparatum — — — —. „ — — — — Anthol, IV,12. 9. EX ALCINOO. 27 comparatum eſſe oportet natura, vt ad eas maxime idoneus ſit diſciplinas, quae ad cognitionem eius quæ intellectu per- cipitur eſſentiae, non autem eius quae oberrat ac fluxa eſt, aptum reddere eum ac deducere poſſint. Deinde, vt natura veritatis amans ſit, nullo au- tem modo recipiat mendacium. Sed &temperantem quodammodo naſci o- portet, eaſque animae partes, quae af- fectibus efferri ſolent, contractas a natura habere. Quisquis enim ſemel eas amplexus diſciplinas fuerit, quae in conſideratione eorum verſantur, quae reuera exiſtunt, totumque eo appetitum conuerterit, nunquam vo- luptates corporis admiraturus eſt. O- portet praeterea liberali animo Philo- ſophum eſſe. Etenim rerum vilium aeſtimatio ac cura, homini veritatem rerum contemplaturo maxime aduerſa eſt. Ita praeterea natura factum, vt iuſtitiam diligat, ſi quidem & ad veri- tatem, temperantiam & liberalitatem. Adde quod docilem, & lenta praedi- tum memoria oportet eſſle. Nam & haec philoſophum informant. Quae quidem naturae commoditates, ſi di- ſciplina atque educatio, quae oportet accedat, perfectum ad virtutem effici- vnt: ſi contra negligantur, maximorum cauſae ſunt malorum. Atque has qui- dem Plato eodem cum virtutibus no- mine temperantiam, fortitudinem & juſtitiam, appellare ſolet. CA P. II. PRIMARIVM ESSE CONTEMPI ATIONEM, ACTIONEM VERO NECESSARIVM ET CONSEWENS. Cym vero duplex ſit vita, altera quae in contemplatione, quae in actione verſatur altera, praecipuum in veritatis cognitione contemplatiuae munus conſiſtit, ſicut actiuae in actio- ne eorum quae dictat ratio. Quare primaria contemplatiua vita eſt: ſecun- do poſt hanc loco, & quaſi neceſſaria, actiua. Id ita ſe habere, ex his facile pro- bari poterit. Contemplatio eſt functio intellectus, ea quae intelligibila funt in- telligentis: actio vero, operatio animae rationalis „quae miniſterio corporis perficitur. Animus namque cum di- vinitatem ipſam eiusque notiones con- templatur, quam optime affici dicitur. Atque haec eius affectio, ſapientia nun- cupata eſt: quam quidem nihil aliud, quam ſimilitudinem cum diuinitate i- pſa recéte appellaueris. Quamobrem primaria haec ac praecipua habenda eſt; ſicut maxime expetenda, hominique eſt propria, vtpote cui nulla obſiſtant impedimenta, quo minus in noſtra po- teſtate conſiſtat, & quae finis nobis pro- poſiti efficiens ſit cauſa. Actiua autem vita & id quod ad agendum confert, cum corporis miniſterio plurimum v- tantur, impediuntur ſaepenumero. uare quae in contemplatiua vita ad emendandos hominum meditari mo- res ſolet, ad actionem, quoties ĩta po- ſtulat neceſſitas, transferet philoſo- phus. Tunc demum ad ciuilem ergo adminiſtrationem ſe conferet vir bo- nus, cum male a caeteris eam homini- bus geri ſenſerit. Inter ſecundaria au- tem habebit, ducere exereitum, judi- cia exercere, legationes obire. Inter praecipua vero quae actiuo requirit & Primaria, leges condere, Rempub. or- dinare, ſeditiones componere, inſti- tuendae diſciplinam iuuentutis trade- re. Quapropter oportet philoſophum nunquam 328 PARS W. PLIATONIS DOCTRINA nunquam veritatis indagandae ſtudium omittere, ſed fouere eam & promoue- re ſemper: ad actiuam autem vitam, tanquam quae ſubſeruit priori, non- nunquam ſe dimittere. CA P. III. PHILOSOPHVM VERSARI IN TRIBVS, SECVNDVM PLA- TONEM, IN CONTEMPLATIONE RERVM, IN ACTIO- NE ET IN ARTIFICIO DISSERENDI. Tudium certe philoſophi in tribus potiſſimum ex Platonis verſari vi- detur ſententia: in contemplatione & cognitione eorum quae ſunt: in vir- tutum actione: & in ſermonis conſide- ratione. Diciturque eorum quae ſunt cognitio, contemplatiua: eorum quae ad actionem pertinent, actiua: diſſe- rendi cura, Dialectica. Quae quidem, in diuidendi, definiendi, inducendi, ac ratiocinandi modum diuiditur. Po- ſtrema rurſus in Apodicéticam, quae circa ratiocinationem neceſſariam ver- ſatur; & in Epichirematicam, quae cir- caprobabilem; & in Rhetoricam, quae circa enthymema, quae ratiocinatio imperfecta vocatus: acdenique in So- hiſmata. Quam tamen non vt neces- fariam colet philoſophus. Eius quae in agendo verſatur philoſophiae, Pars prima in formatione morum, altera in C A P. familiae adminiſtratione, poſtrema in Reipub. verſatur conſeruatione. Et prima quidem moralis, ſecunda do- meſtica, tertia ciuilis dicitur. In con- templacua rurfus, pars vna ea quae fixa ac immota ſunt, & quae diuina funt, primasque rerum cauſas inue- ſtigat, quam Theologiam vocamus: altera aſtrorum circuitusque coeleſti- vm ac reuerſiones corporum advnum idemque principium, mundique con- ſtitutionem: quae naturalis ſcientia dicitur. Quae vero per Geometriam, reliquasque,quae mathemata vocan- tur, inueſtigamus diſciplinas; Macthe- matica nuncupatur. Eo ergo modo cum diuidatur in ſuas & diſtinguatur Philo- ſophia ſpecies: de Dialectica primum conſideratione ex opinione Platonis dicendum erit, & primo quidem de ipſo iudicandi inſtrumento. IV. DIALECTICA, DE IVDICIARIO ET VIRIBVS ANIMAE PERTINEN. ETIBVS AD IVDICIVM. Voniam eſt quiddam quod iudi- C cat, quiddam quod iudicatur, ne- ceſſe eſt aliquid etiam ex vtrisque fie- ri, quod quidem iudicationem vocare poſſumus. Itaque ipſam iudicatio- nem xgrαοαν non inepte quis appella- verit: communis autem, uod zu- dicat. Hoc autem duplex videtur es- ſe. Vnum a quo, alterum per quod judicatur id quod iudicatur. Quo- rum illud intellectus eſt, qui in nobis, hoc autem quo iudicatur, inſtrumen- tum naturale ad iudicandum accom- modatum: primario quidem vera, ſe- cundo tamen & falla. Neque hoc a- liud quicquam eſt, quam ratio natu- ralis. Quod ſi liquidius etiam expli- care velimus, eorum quae eſſe dicun- tur, iudex appellari porerit philoſo- phus, a quo res ipſae diiudicantur: Iu- dex item ratio, per quam verum etiam iudicatur: quod modo inſtrumentum appellari — — — —. & — — nis de 7 „ 7 EPX ALOTNOO. 329 appellari diximus. Iam vero duplex eſt ratio: Vna penitus inexpugnabi- lis ac vera: altera pro rerum cogni- tione nunquam fallens. Prior in Dei poteſtate eſt, in hominis nequaquam. Secunda & in hominis. Sed & haec duplexeſt. Vna ad intellectus, altera ad ſenſuum ſpectat obiecta. Et prior qu'- dem, ſcientia, & quae ſcientiam gignit ratio eſt, alteravero opinio. Et illa certi- tudinem quidem acſtabilitatem habet, quippe cum circa certa ac ſtabilia ver- ſetur principia: haec veri ſimilitudinem & opinionem, vtpote quae circa muta- tioni obnoxia. Scientiae vero circa intelligibilia, & opiniones circa ſen- ſibilia, intelleétio ac ſenſus principia ſunt. Senſus autem affectio eſt ani- mae per corpus, primario facultatis perpeſſae internuntia. Quando au- tem animo per inſtrumenta ſenſuum, rerum forma ſentiendo fuerit impres- ſa, & ita quidem, vt temporis non de- leatur ſpatio, ſed diuturna conſerue- tur ac firma; huius conſeruatio, me- moria nuncupatur. Memoriae autem ſenſusque coniunctio, eſt opinio. Quoties enim aliquid, quod primo ſen- ſus mouere poteſt, nobis occurrit, ab eoque ſenſus in nobis efficitur, & a ſenſu memoria, ac deinde rurſus idem ſenſibus noſtris obiicitur, memoriam praecedentem cum ſequente ſenſu componimus, & in nobis ipfis iam di- Cimus, Socrates, equus, ignis, caete- raque huiusmodi. Atque haec opi- nio nuncupatur, quoties praeceden- tem memoriam cum recente ſenſu componimus. Quoties autem inter ſe conueniunt ea ac congruunt, opi- nio vera exiſtit: ſi diſſonant, opinio falſa. Nam ſi quis dum Socratis me- moriam habet, in Platonem ipſum in- cidat, putetque ſe ob quandam ſimi- litudinem, Socrati rurſus occurrere, ac poſtea acceptum a Platone ſenſum, quaſi a Socrate acceperit, cum Socra- tis quam ſeruauit memoria compo- nat, falſa naſcitur opinio. Id autem in quo ſenſus atque memoria fiunt, cum cerea tabula Plato comparat. Cum vero ea quae per memoriam ſenſum- que opinione ſunt concepta, anima cogitatione refingens, ad ea reſpicit, tanquam illa a quibus iſta manarunt, icturam quandam ac imaginationem interdum Plato nominat. Cogitatio- nem vero, animae quaſi ſecum agen- tis colloquium. Sermonem autem, quod a cogitatione per os vna effluit cum voce. Intellectio vero eſt ope- ratio intellectus, prima intelligibilia contemplantis. Quae duplex vide- tur eſſe: Vna animae, quae priusquam deſcendat in corpus, ſua tum intelli- gibilia contuetur: Altera eiusdem, poſtquam in hoc demerſa eſt corpus. Quarum prior, quae ante demerſum in corpore fuit animum, hoc ipfum proprie vocabatur Intellectio: altera vero, cum iam in corpore verſatur, ſicut prius intellectio, ita tum natu- ralis dicitur notitia: cum nihil aliud ſit, quam intellectio quaedam in ſub- iecta iam corpori anima. Quoties ergo intellectionem rationis ad gignendam ſcientiam accommodatae dicimus prin- cipium, non eam, de qua nunc loqui- mur, intelligi volumus, ſed eam poti- vVs, quae ſeparato adhuc a corpore erat animo: quae quidem, vt diximus, tunc intellectio, nunc naturalis dicitur no- titia. Atque hanc ipfam Plato, cum ſcientiam ſimplicem, tum animae a- lam, nonnunquam vero & recordatio- nem nominat. Ex iis denique ſimpli- cibus ſcientiis naturalis ſcientiaeque effectrix conſtat ratio, quae nobiscum naſcitur. Cum itaque ſit duplex, & quae ſcientiam & quae opinionem Tt Lilghit 330⁰ gignit ratio; intellectio item & ſenſus: neceſſe eſt & iis obiecta quaedam ſubiici; intelligibilia videlicet & ſen- ſibilia. Et quoniam intelligibilium quaedam prima funt, vt ideae: quae- dam ſecunda, vt quae in materia ſunt, ſpecies, & ab illa ſeparari nequeunt: intellectio quoque duplex erit, primo- rum vna, altera ſecundorum. Rur- ſusque quoniam in ipſis etiam ſenſibi- Kbus quaedam prima ſunt, ceu quali- tes, vt color, albedo: alia ſecundum accidens, vt album, coloratum; & quod concretum eſt, vt ignis, mel: eodem quoque modo ſenſus primus primo- rum erit, ſecundus ſecundorum. Pri- ma intelligibilia intellectio iudicat, non ſine ratione ea, quam ſcientiam gigne- re diximus, per comprehenſionem quandam ſine diſcurfu. Secunda vero eadem effeétrix ſcientiae ratio, non ſine intellectione. Senſibilia autem ea, quae prima ſunt & ſecunda, ſenſus C A PARS IV PLATONIS DOCGTRINA iudicat, non ſine ea ratione tamen quae cum opinione eſt coniuncta. Id vero quod concretum eſt, ratio eadem, illa, non ſine ſenſu tamen. Cumque intelligibilis mundus primum ſit intel- ligibile, ſenſibilis vero concretum quiddam: illum intellectio cum ratio- ne, id eſt non ſine ratione diiudicat, hunc ea quae cum opinione coniun- cta eſt ratio, non ſine ſenſu. Et cum contemplatio ſit & actio, recta tamen ratio haut eodem modo diſcernit quae contemplationi & quae actioni ſunt ſubieécta. Etenim in contemplatione quid verum, quid falſum, in iis quae ad actionem pertinent, quid propri- vm, quid alienum, quid hoc ſit quod agitur, conſiderat. Ex eo enim quod inſitam pulchri nobis bonique notio- nem habemus, ratione vtendo, eamque ad naturales illas notiones veluti ad de- finitas quasdam normas referendo, bo- nane an mala ſint ſingula, diiudicamus. P. V. DE ELEMENTO ET FINE DIALECTICAE. Ialecticae facultatis elementum primum Plato eſſe vult, in pri- mis rei cuiusque eſſentiam, deinde quae accidunt illi aduertere. Quid autem vnumquodque ſit conſiderat, vel a ſuperioribus diuidendo atque de- finiendo, vel ordine conuerſo, reſol- vendo. Ea vero quae accidunt, & es- ſentiis adhaerent, vel ex iis quae con- tinentur per induétionem, vel ex iis quæ continent per ratiocinationem: vt merito Dialecticae partes, Diuiſio, Defi- nitio, Reſolutio, Induckio ſtatuatur ac Ratiocinatio. Diuiſionum igitur alia eſt generis in ſpecies diſtributio, alia totius in partes: vt cum animam in partem rationalem, & eam quae per- turbationibus obnoxia eſt; & hanc i- Ppſam rurſus in eam quae appetendi & quae iraſcendi vim continet, diuidi- mus. Alia eſt inſuper vocis in ſigni- ficata diuiſio, quoties idem vnumque rebus accommodatur pluribus. Ter- tia accidentium in ſubiecta diuiſio, vt cum dicimus, Bonorum quaedam ad animum, quaedam ad corpuspertine- re: quaedam externa eſſe. Quarta ſub- iectorum in accidentia: vt cum dici- mus, hominum quosdam bonos, non- nullos malos, medios eſſe alios. Di- viſione igitur generis in ſpecies primo vtendum eſt, quoties quae rei vnius- cuiusque ſit eſſentia, volumus digno- ſcere. Id autem absque definitione fieri nequit. Ex diuiſione autem hoc pacéto conficitur definitio. Rei defi- niendae genus fumendum eſt: ſicut hominis animal. Id deinceps per proximas 1 di⸗ li⸗ ne Vt d le- b. 1. 8= 0- ne 00 Ut – proximas partiendum differentias, vIE que ad ſpecies deſcendendo, vt in ra- tionale & rationis expers, mortale & immortale. Sic enim, ſi proximae ad- iiciantur generi differentiae, hominis conſtituetur definitio. Reſolutionis tres ſunt ſpecies. Vna eſt, qua a ſenſibili- bus ad intelligibilia prima aſcendimus. Alia, qua per demonſtrata & ſubde- monſtrata ad primas, & quae medio ca- rent propoſitiones, aſcendimus. Po- ſtrema, quae ex fuppoſitione ad ea, quae ſine ſuppoſitione ſumuntur, per- git principia. Et prima quidem huius- modieſt, vt ſi ab eo, quod in corpore dicimus pulchrum, ad illud, quod in a- nimo dicitur pulchrum, tranſzamus; ab eo ad illud, quod in vitae officiis ver- ſatur, ac deinde ab eo ad illud, quod in legibus; atque ita porro ad immenſum pulchritudinis mare: vt iis, quaſi gra- dibus, ipſum, quod reliquum eſt, intue- amur pulchrum. Secunda reſolutio- nis ſpecies hoc modo fit: Supponen- dum id, quod quaeritur, & quae priora ſunt conſideranda, eaque demonſtran- da, a poſteribus ad ſuperiora progredi- endo, donec ad primum & id, quod in confeſſo eſt, perueniamus: a quo ſum- pto rurſus initio, ad id, quod quaereba- tur, compoſitionis modo regrediemur. Quaero exempli gratia, an immortalis ſit animus, eoque ipſo ſuppoſito, an i- EFX ALCOINOO. 331 dem ſemper moueatur quaero, hoc de- monſtrato, iterum quaero, an id, quod mouetur ſemper, per ſe mo- veatur: quod cum rurfüs demon- ſtraro, num quod per ſeipſfum mo- vetur, motus principium ſit, quaero: poſtremo, vtrum origine careat prin- cipium: quod quidem, vt certiſſimum a cunctis admittitur; ingenitum quip- pe quod eſt, interitus quoque eſt ex- pers. A quo cum ſit perſpicuum, de- monſtrationem colligam eiusmodi: Si principium originis expers, erit & inte- ritus. At quod per ſe mouetur, mo- tus eſt principium. Per ſe autem ani- ma mouetur: expers ergo & interitus, & originis, & immortalis eſt anima. Quae vezo ex ſuppoſitione eſt, huius- modi eſt reſolutio. Qui aliquid quae- rit, illud primo ipſum ſupponit, deinde quid ex ſuppoſito ſequatur, aduertit. Tum vero ſi ipſius ſuppoſitionis red- denda ſit ratio, alio ſuppoſito, quaerit, vtrum id, quod prius fuerat ſuppoſi- tum, rurſus ad aliam ſequatur ſuppoſi- tionem. Idemque ſemper obſeruat, donec ad illud, quod non amplius ex ſuppoſitione ſumitur, peruenerit prin- cipium. Inductio autem omnis eſt di- ſputandi via & ratio, quae vela ſimili ad Amiie, vel a ſingulis tranſit ad vniuerſa. Quae quidem ad excitandas naturales quas vocant, multum confert notiones. CAP. VI. SPECIES PROPOSITIONIS ET SYLLOGISMI. Rationis eius, quam propoſitio- Inem vocamus, duae ſunt ſpecies; Affirmatio altera, altera negatio. Af- firmatio talis eſt, Socrates ambulat. Negatio talis, Socrates non ambulat. Affirmationum autem & negationum alia vniuerſalis, alia particularis eſt. Et particularis quidem affirmatiua talis eſt, Quaedam voluptas bonum. Negati- va, quaedam voluptas non bonum. V- niuerſalis affirmatiua, omne turpe ma- lum. Negatiua vniuerſalis, nullum turpe bonum. Ex propoſitionibus, aliae categoricae ſunt, aliae hypothe- ticae. Categoricae, quae ſimplices, vt omne iuſtum bonum. Hypotheticae, quae conſequentiam inferunt, vel re- pugnantiam, Syllogiſmorum etiam modis vtitur Plato, tum redarguens, tum demonſtrans. Redarguens, quae Tt 2 falſa 33² falſa ſunt, interrogando; demonſtrans, quae vera ſunt, docendo. Syllogiſmus porro oratio, in qua poſitis quibusdam aliud ab iis, quae poſita ſunt, vi tamen eorum, quae poſita funt, neceſſario ef- ficitur. Syllogiſmorum alii Categori- ci, alii ſunt Hypothetici, alii ex vtris- que mixti. Et Categorici quidem, quorum tam aſſumtiones, quam con- cluſiones ſimplices ſunt propoſitiones. Hypothetici, qui ex hypotheticis fiunt propoſitionibus. Mixti, qui vtrum- que complectuntur. Vtitur autem Blato demonſtratiuis argumentationi- bus, in iis, in quibus mentem ſuam ex- ponit dialogis: probabilibus, aduerſus ſophiſtas & iuuenes: contentioſis, ad- verſus illos, qui proprie contentioſi vo- cantur, Euthydemum dicis cauſa, & Hippiam. Cum vero Categoricae ar- gumentationis figurae tres ſint: Prima eſt, in qua terminus communis de hoc quidem dicitur, illi vero ſubiicitur. Se- cunda, in qua terminus communis de vtrisque praedicatur. Tertia, in qua terminus communis vtrisque ſub- iicitur. Terminos dico, propoſitio- num partes, vt in hac, homo eſt animal, hominem &animal terminos vocamus. Atque in prima quidem figura ſaepe in- terrogat Plato, vt & in ſecunda & ter- tia. Et in prima quidem, ſic in Alci- biade: quae iuſta Aar, honeſta ſunt: quae honeſta ſunt, bona funt. Ergo, quae iuſta ſunt, bona ſunt. In ſecun- da, vt in Parmenide: quod partes nul- las habet, nec reéctum eſt, nec rotundum: at quicquid figurae eſt particeps, aut re- tum, aut rotundum eſt: quod ergo partes non habet, nullius eſt particeps figurae. In tertia ſic eodem in libro: Quod figurae eſt particeps, quale eſt, quod figurae particeps, finitum eſt: quod ergo eſt quale, finitum eſt. Sed & Categoricis ſaepe interrogare Plato- PFARS IV. PLATONIS DOCGTRINA nem videbimus, praecipue vero in Par menide, eiusmodi: Si non habet par- tes ipſum vnum, nec principium nec finem, nec medium habet: quod ſi principium, medium, finemque non habet, nec extremum habebit: ſi extre- mum non habet, ne figurae quidem eſt particeps. Ergo ſi non habet partes ipfum vnum, nullius figurae particeps eſt. Ex ſecunda vero hypothetica fi- gura, quam plerique dicunt tertiam, in qua terminus communis vtrumque ſe- quitur extremum, hunc in modum quaerit: Si non habet partes ipſum v- num, neque rectum eſt, neque rotun- dum: at ſi figurae eſt particeps, aut re- ctum aut rotundum eſt: idcirco ſi par- tes non habet, ne figurae quidem par- ticeps erit. Quin etiam ex tertia figu- ra, quam nonnulli ſecundam eſſe vo- lunt, in qua terminus communis, v- trumque antecedit extremum, in Phae- done ſic argumentatur: Si ſcientiam ipſius aequalis adepti, obliuioni non tradidimus, profecto ſcimus, ſin autem obliti ſumus, reminiſcimur. Sed & mixtis, qui per conſequentiam aliquid efficiunt, ſic vtitur: Si vnum totum eſt &finitum, hoc, principium, media, fi- nemque cum habeat, figurae quoque eſt particeps: verum antecedens, ve- rum igitur conſequens. Eorum au- tem, qui per conſequentiam euertunt, ex hoc ipſo differentiae conſiderantur. Cum quis diligenter igitur facultates animi, variasque hominum differen- tias, nec non diuerſas orationis, quas huic aut illi accommodet, perſpectas habet formas, quis praeterea quibus perſuaderi poſſit rationibus, accurate obſeruarit, hic ſi occaſionem fuerit na- ctus commodam, & ad vſum accommo- datam ſuum, perfectus erit orator. Ne- que aberrauerit, qui Rhetoricam illius, bene dicendi definierit ſcientiam. Fal- laciarum ⅞b——N—NW———— ar. par. nec d ſ non Nre- meſt rtes lens ,in e ſe. N——ʒ—ʒ—ʒ— .M.M. Aaciarum quoque captionumque ratio- nem, ſi recte inſpiciamus, in Euthyde- mo a Platone inueniemus delineatam. Nam & quae in vocibus, & quae in re- bus ipſis committuntur, tum quo pa- cto ſolui debeant, ibi oſtenditur. Sed & decem praedicamenta, tum in ipſo Parmenide, tum in aliis adumbrauit dialogis. Totum vero ab etymolo- gia in Cratylo complexus eſt locum. Denique, vt ſemel dicam, prae ceteris admirandus in diuidendo, definiendo- que, quae Dialecticae vim maxime te- ſtantur, Plato noſter extitit. Eorum autem, quae in Cratylo tradit, mens haec eſt. lbi enim quaerit, vtrum vi & ra- tione naturae, an vero poſitu facta ſint nomina: placetque illi poſitu quodam conſtare nominum recutudinem: neq; ſimpliciter tamen & fortuito, verum vt ipſam rerum naturam ſecuta videatur eiusmodi poſitio: neque enim aliudeſ- ſe rectitudinem nominum, niſi rei ipfſi- vs conſonam naturae impofitionem. Quare nec quamlibet impoſitionem nominis ad rectitudinem ſufficere, ne- que rurſus naturam, primumque vo- cis ſonum, ſed quod ex vtrisque com- poſitum: vt quoduis nomen ponatur conuenienter rei & proprie. Non e- nim ſi quodlibet nomen temere cuili- bet adhibeatur, recte ſignificabit: vt, ſi equi nomen imponamus homini. Si- quidem loqui, quaedam eſt actio. Qua- re non quocunque quis loquatur mo- do, recte loqui exiſtimandus eſt: ve- CAP. VII. EFX ALCGINOO. rum ſi ita, vt ipſarum natura rerum re- quirit, fuerit locutus. Quoniam ve- ro ipſius locutionis pars quaedam eſt, nominum impoſitio, ſieut & orationis pars nomen, ſequitur recte vel non re- cte nominare, haut qualibet nominum fieri impoſitione, verum naturali cum reipſa nominis proprietate & conueni- entia. Vt is rectus demam nomi- num futurus ſit conditor, qui ipſo re- rum naturam exprimet nomine. Rei ſiquidem inſtrumentum nomen eſt: non quodcunque fſors obtulit, ſed quod congruum naturae. Quare huius be- neficio, alter communicamus res cum altero & diſcernimus. Ex quo ſequi- tur, nihil aliud eſſe nomen, quam do- cendae cuique & diſcernendae rei in- ſtrumentum accommodum,, ſicut telae radius textoris. go & hoc pertinebit, recte vti nomini- bus. Sicut enim radio textor, vt qui proprium eius nouit vſum, recte vti- tur, cum eum faber fecerit: ita nomi- ne, quod alius formauerit, recte & vt o- portet, vtetur Dialecticus. Et vt cla- vum efficere fabri, vti autem recte gu- bernatoris eſt: fſic quoque nominum formator, quemadmodum oportet, nominibus vtetur, ſi tanquam praeſen- te Dialectico id fecerit: quippe qui perſpectas rerum, quae ſignificantur nominibus, habet naturas. Atque haec de Dialectica obiter quaſi adum- brata ſint. DE CONTEMPLATIVA SCIENTIA ET EIVS DISTINCTIONE. Dincepe de contemplatiua dicen- dum eſt philoſophia. Quius alia Theologica, alia Phylica, alia eſt Mathe- matica. Et ITheologicae quidem, pri- marum ſupremarumque ac principa- lium cognitio cauſarum, finis eſt. Phy- ſicae, uae ſit mundi natura, perdiſce- re: quale animal homo, quem in vni- verlo habeat locum: vtrum rebus o- miribus diuina praeſit prouidentia, A t 3 aliosque 333 Ad Dialecticum er- 334 aliosq; ſub ſe Deos habeat, tum ad Deos, quo pacto ſe habeant homines. Ma- thematicae finis, planam, & in tres porrectam dimenſiones naturam co- gnoſcere, motumque ac coeleſtium progreſſus perpendere. Cuius primo fum matim proponatur contemplatio. Haec ad confirmandam mentis aciem a Platone excogitata eſt: vtpote quae animam acuat, & ad rerum diuinarum contemplationem reddat promtio- rem. lud autem adnumeros quod ſpectat, cum & ipſum pars ſit Mathe- ſeos, non mediocrem ad ea, quae funt percipienda, vim ſuppeditat: ſed & ab errore atque ignorantia, quae circa ſenſibilia verſatur, nos liberat, & ad re- rum cognoſcendam recte eſſentiam raebet auxilium. Sed & ad gerenda bella reddit idoneum: praecipueque in ea, quae circa inſtruendas verſatur acies ſcientia. Geomerria quoque plurimum ad ipſius boni conferre in- tellectum videtur: ſi quis non mecha- nicae cauſa actionis ipſam ſectatur, ſed vt eius adminiculis ad id, quod ſemper eſt, aſcendat, nec in iis, quae oriuntur quotidie & occidunt, verſetur. Quin etiam Stereometria, id eſt, ſolidorum dimenſio, quam maxime vtilis eſt. Poſt ſecundam enim accretionem eius, ſe- quitur eius contemplatio, vt quae ter- tum eius contineat incrementum. V- tilis praeterea, vt quarta quaedam di- ſciplina Aſtronomia eſt, per quam coeli ſiderumque motus, tum diei ac noctis, menſiumque & annorum conſidera- mus artificem; & quaſi familiari via quadam, ipfum inueſtigamus, qui haec ferit omnia, & ab iis diſciplinis, tan- quam per inferiores gradus aut ele- menta, ad altiora progredimur. Sed & muſicam diſcere oportet, quam ad au- ditum referemus. Nam quemadmo- dum adAſtronomiam oculi creati funt, PARS. W. PLATONIS DOCIRINA ſic ad harmoniam aures: Et ſicutAſtro- nomiae cum incumbimus, ab iis, quae oculis percipiuntur, ad inuifibilem du- cimur eſſentiam: ſic & dum auribusvo- cum haurimus harmoniam; ab iis, quae audiuntur, ad ea, quae intellectu perci- piuntur, gradatim aſcendimus. Quam- obrem niſi fine iſto Mathematicas proſequamur diſciplinas, imperfecta lſane & inutilis, neque vllius momenti futura eſt haec contemplatio. Opor- tet quippe confeſtim ex iis, quae ocu- lis percipiuntur & auribus, ad illa, quae ſola cernit ratio, tranſire. Siquidem Mathematicorum conſideratio, quod- dam ad diuinorum contemplationem eſt quaſi praeludium. Arithmetica quippe & Geometria, quique eas co- lunt, ad illius, quod reuera eſt, perue- nire deſiderant cognitionem. Quam tamen non aliter conſequuntur; quam per ſomnium quaſi, reuera autem per- venire eo non poſſunt: cum & princi- pia ipſa, ſimulque, quae e principiis componuntur, ignorent. Nihilomi- nus tamen ad ea, quae diximus, confe- runt plurimum: ideoque nec ſcien- tias, diſciplinas huiusmodi. Plato ap- pellandas eſſe cenſuit. Et Dialectica quidem ita comparata eſt methodus, vt per hypotheſes geometricas, ad pri- ma, quae non fumuntur ex hypotheſi. aſſurgat principia. Quapropter Dia- lecticam iure ſcientiamappellauit. Di- ſciplinam vero mathematicorum, nec opinionem, quod iis rebus Cclariora ſunt, quae ſub ſenſum cadunt: neque rurſus ſcientiam, quia obſcuriora ſunt, quam intelligibilia prima: ſed opinio- nem corporum, ſcientiam primorum, cogitationem mathematicorùm. Fi- dem praeterea & imaginationem po- nit: alteram quidem eorum, quae ſen- ſu percipiuntur, nempe fidem: alte- ram vero imaginum & viſorum,. Quoniam nti dd. c icl lus, el⸗ EX ALrCINOO 335 Quoniam vero Dialectica efficacior eſt, quam mathematica, vt quae circa diui- na aeternaque verſatur, ideo & mathe- maticis praeponitur omnibus, tan- quam murus quidam & munimentum reliquorum. CA P. VIII. DE MATERIAPRIMA. Sunquiu⸗ vt de principiis, & iis, quae Theologicae ſunt contemplationis breuiter diſſeramus, ducto a primis initio: & ab iis ad creationem vniuer ſi, eiusque contemplationem deſcenda- mus: vnde tandem ad generationem quoque hominis, naturamque eius perueniamus. Ac primum de mate- ria tractandum eſt. Hanc ſane fictio- ni fubiectam, & omnium receptacu- JIum, nutricem, matrem, locum, ſubie- ctumque nominat, eamque ſine ſenſu tangi, & adulterina quadam ratione vult comprehendi. Eius eſle propri- vm, omnes rerum ortus ſuſcipere, ac nutricis inſtar eas gerere; formas item omnes admittere, cum ipſa ſuapte na- tura omnis formae qualitatis expers ſit & ſpeciei. Talia vero in ea tanquam in tabula effingi acformari, easque eam figuras admittere, cum nec figu- ram ipſa nec qualitatem habeat vllam. CAbP. DE IDEIS ET DE CA Cn vero principii cuiusdam ratio- nem habeat materia, alia quoque praeter materiam Plato introducit principia: vnum videlicet tanquam exemplar, quod idearum eſt, alterum, quod paternum dixeris, quod patris & autoris rerum omnium eſt Dei. Eſt autem idea, quod ad Deum, intelligen- tia Dei: adnos vero, primum intelli- gibile: ad materiam, menſura, ad mun- dum hunc, qui in ſenſus cadit, exem- plar: ad ſeipſum vero, eſſentia. Quic- quid enim adhibito fit intellectu, ad ali- quid referri neceſſe eſt. Quemadmo- Neque enim ad varias formarum im- preſſiones futuram eſſe idoneam, niſi qualitate omni, iisque, quas ſuſceptu- ra eſſet formis. penitus careret: Siqui- dem eos videmus, qui vnguenta ex oleo parant ſuaueolentia, id quod ma- Xime expers ſit odoris, quaerere: eos- que, qui formas vel cerae vel luto im- preſſuri funt, primum materiam ipſam polire penitus atque lenire, donec fi- gurae deleantur priſtinge. Conuenit namque materiae omnium capaci, ſi modo formas omnes ſuſceptura ſit, nullam vtillarum naturam habeat, ſed absque qualitate, omni atque ſpecie ſubiiciatur formis, & cum huiusmodi fit, neque corpus, neque incorporeum quid erit, ſed potentia corpus, quem- admodum aes potentia eſt ſtatua, quo- niam tum ſtatua efficietur, cum eius ſuſcipiet formam. IX. VSA EFFICIENTE. dum ſi aliquid ab aliquo fiat, vta me mei ipſius imago, eius exemplar praeſuppo- ni oportet. Et ſi externum nullum ſit, vnusquisque in ſeipſo id primo conci- piens artifex, eius deinde in materiam transfert formas. Definiunt autem i- deam, eorum, quae ſecundum naturam fiunt, acternum exemplar. Plurimis namque viſum eſt Platonicis, eorum, quae arte fiunt nullam dari ideam poſſe, vt clypei atque lyrae: neque rurfus eo- rum, quae praeter naturam, vt febris, ac bilis non naturalis: neque ſingulorum, vt Socratis & Platonis: neque vilium SðBDB vel 36 PARS IV. PLATONIS DOCTRINA vel abiectorum, vt ſordium, aut feſtu- cae: neque relatorum, vt maioris & ex- cedentis. Eſſe namque ideas notiones ſiue intelligentias Dei aeternas, ac ſei- pſis perfeétas. Quod vero ſint ideae, ſic probant: ſiue intellectus Deus ipſe ſit, ſiue intelligens quiddam, intelligibi- lia habet ſua, & ea quidem aeterna atque immobilia. Quod ſi hoc ita ſe habet, ideae ſunt. Etenim, ſi materia ipſa per ſe menſura caret, ab aliquo ſuperiori & à materia penitus remoto, menſuram ſuſcipiat neceſſe eſt. Verum quidem eſt antecedens, verum igitur conſe- quens. Et ſi hoc, ideae ſunt, vtpote quae menſurae quaedam ſunt materia carentes. Accedit, quod ſi mundus non fortuito talis eſt, non ſolum ex a- liquo, verum etiam ab alique factum eſie oportebit. Neque id lolum, ſed ad aliquid etiam eſſe factum. Id vero ad quod factus ſit, quidnam aliud prae- ter ideam eſſe poſſit? Vade rurſus ſe- quitur, ideas eſſe. Item ſi intellectus a vera opinione differt, idquoque quod intelligibile eſt, differt ab opinabili. Hoc ſi eſt, intelligibilia erunt, ab opinabili- bus diſtincta. Quare erunt prima in- telligibilia, quemadmodum & prima ſenſilia. Ex quo ideas eſſe concludi- tur. Atqui differt intellectus ab opi- nione, erunt vera ergo ideae. CAP. X. . QOMODO DESCRIBATVR DEVS ET QVIBVS RATIO- TIONIBVS INVESTIGETVR. Einceps de tertio dicendum eſt principio, quod licet pene ineffabile Plato autumet, tamen hoc modo oſten- di poſſe videatur. Si intelligibilia ſunt, eaque nec ſenſibilia ſunt, neque eo ſunt, quodparticipent cum illis, ſed intelli- gibilibus primis adhaerent, ſunt prima intelligibilia ſimplicia, quemadmodum ſenſibilia prima. Antecedens verum: verum ergo & conſequens. Homines vero perturbationi ſenſuum obnoxii, quoties intelligibile quiddam contem- plari ſtatuunt, in cogitationem ſtatim ſenſilis alicuius recidunt, quo fit, vt vel magnitudinem, vel figuram animo ſi- mul comprehendant, vel colorem: at- que ita ſincere hoc ipfum intelligere nequeant. Dii autem ſine mixtione corporalium pure nimirum atque ſincere intelligunt. Quoniam vero anima melior eſt intellectus: intelle- uautem eo, qui in potentia, melior il- le, qui actu ſemper, omniaque & ſimul intelligit: hic denique pulchrior, qui eius eſt cauſa, quiq; his ſuperior omni- bus, id reuera non aliud, quam Deus erit, quem primum dicimus, qui in cauſa eſt, vt mundi ſemper agat intelle- us. Agit autem ipſe immobilis in hunc, quemadmodum ſol in oculum, cumad eum conuertitur, & vt id, quod appetitur, mouet appetitum, cum im- mobile ipſum maneat. Sic ergo & hic intellectus coeli totius mouet intelle- ctum. Et cum primus hic intellectus ſit ulcherrimus, pulcherrimum quoque intelligibile illi ſubiici neceſſe eſt. Nihil autem ipſo pulchrius: ſeipſum ergo ſu- asque ſemper intelligit notiones. Et haec quidem functio Ulius, dicitur ides. uin etiam Deus ipſe primus, aeternus, ineffabilis; ſeipſo perfectus, id eſt, nulli- vs egens, ſemperque perfectus, id eſt, o- mni abſolutus tempore, vndique perfe- tus, id eſt, omni ex parte abſolutus: di- vinitas, eſſentia, veritas, ipſa proportio, bonum. Neque vero haec ita i o, vt circumſcvibam, ſed vt vnum intelligatur inomnibus. Et bonum ob eam qui- dem cauſain dicitur, quod in omnia pro facultate ſen C — — — — — bil. in⸗ immi ucl. ppi⸗ hens iin le- in Im, dod im- hic ele⸗ sſit le Chi ſu⸗ gei. aus, uli⸗ 16- tle⸗ di- tlo, . Vt Arur gi⸗ 0 tate ferat, atque ita omnium bonorum ſit cauſa. Pulchrum vero quod ipſe natura ſua vtrumque ſit, plus & aequale. Ve- ritas autem, quod omnis ita veritatis ſit rincipium, ut ſol vniuerſi eſt luminis. Lisut pater quod cauſa ſit omnium, cœ- lique totius mentem, mundique ani- mam ad ſe ſuasque exornet notiones. Ex voluntate enim ſua omnia ſeipſo compleuit, mundi animam excitans, & ad ſe conuertens: quippe cum intelle- Etus eius ſit cauſa: qui a patre adorna- tus, naturam viciſſim huius mundi to- tam exornat. Ineffabilis praeterea eſt, ſolaque, vt ante dictum eſt, mente pot- eſt percipi: nec enim genus, aut ſpecies eſt, aut differentia: ſed nec accidere illi quicquam poteſt. Neque malum: hoc enima nefas dictu eſt; neque bonum: fi- quidem alicuius ac maxime bonitatis particeps, talis dicendus eſſet. Neque differentia vlla: nec enim id ſecundum ipſius notionem poteſt fieri. Neque quale: non enim qualitate hoc ipſum factus eſt, quod eſt, aut ab ea perfectus. neque rurſus qualitatis expers: non e- nim qualitate vlla ad ſe pertinente pri- vatus eſt. Neque pars cuiusquam, nec vt totum ex partibus conſtitutum: ne- que vt idem aut diuerſum: quippe cum nihil illi contingat, quo ab aliis ſecerni queat. Sed nec mouet, nec mouetur. Qare prima ad intelligendum eum ra- tio, per abſtractionem erit horum: quemadmodum punétum quoque ab- ſtrahendoa ſenſilibus, intelligere ſole- mus: primo quippe fuperficiem, dein- de lineam, poſtremo punétum conſide- ramus. Secunda vero in quadam ratio- nis ſimilis proportione, hoc pacto: Quam rationem ſol habet ad viſum & ad ea, quae videntur, cum ipſe tamen non ſit viſus, huic vero praeſtet, vt vi- deat, his autem, vt videantur: eandem FX ALCNOO. = 337 facultate cuiusque beneficia ſua confe- profecto rationem ad eum, qui in ani- ma noſtra eſt intellectum, & illa, quae intelliguntur, primus habet intellectus. Quippe cum non ſit ipſe intellectus, in his tamen actum perficit intelligendi, illis vero dat, vt intelligantur, dum eam, quae ineſt illis, illuſtrat veritatem. Ter- tius autem intelligendi modus, ſit hu- iusmodi. Aliquis cum eam videt, quae in corporibus eſt pulchritudinem, ſta- tim ad eam tranſit, quae eſt in animo: deinde ad eam, quae in officiis aclegi- bus: poſtremo ad immenſum pulchri- tudinis mare: poſt quae ipſum bonum conſiderat, ipſum amabile, ipſum expe- tendum; quod tanquam lumen aliquod effulget, eique, quae paulatim ita aſcen- dit, Occurrit animae. Cum hoc vero ſta- tim Deum ipſum comprehendit ani- mo, propter eius, quae in honorato eſt, excellentiam. Partis quoque expertem conſiderat, quoniam nihil illo prius eſt. Pars ſiquidem, atque illud, ex quo con- ſtituitur aliquid, prius eo eſt, cuius pars eſt. Planum namque prius eſt, quam corpus, & linea prius, quam planum. Rurſus cum partes non habeat Vllas, ne- que loco moueri, nec qualitatibus pot- erit mutari. Etenim ſi mutabitur, vela ſeipſo vel ab alio id fieri neceſſe erit. Si ab alio, illud potentius eſſe oportebit: ſin a ſeipſo, aut in deterius id fiet, aut in melius. Quorum abſurdum eſt vtrum- que. Ex quibus omnibus ſequitur, in- corporeum quid eſſe Deum. Quod & ex iis probari poteſt. Si corpus eſſet Deus, ex materia conſtaret & for- ma: ſiquidem corpus omne ex materia formaque ſua cum materia coniuncta, concretum quiddam eſt; quod quidem ſimile ideis efficitur, & earum ineffabili quadam ratione eſt particeps. Abſur- dum autem eſt, Deum ex materia con- ſtitui aut forma. Neque enim aut ſim- Dlcs eſſet aut principalis. Quamobrem vV incorporeum 3383 PARS TW. PEATONIS DOCTRINA incorporeum quiddam Deus eſt. Prae- terea ex eo: ſi corpus eſt, ex materia conſtat. Ideoque vel ignis eſt, vel aêr, vel terra, vel aqua, aut aliquid ex iis conflatum. Atqui nullum ex iis per ſe eſt principale. Praeterea, materia ſua erit poſterior, ſiquidem CAP. conſtet ex ea. Quae quoniam abſurda ſunt, incorporeum eſſe Deum erit exiſtimandum. Etenim ſi corpus e- rit, & corrumpi poſſe eum, & natum eſſe, & mutari poſſe, ex eo ſequetur. Quorum ſingula de Deo ſi dicantur, erunt abſurda. XI. QVALITATES ESSE INGCORPOREAS. Ord & qualitates eſſe incorporeas, hoc Omodo demonſtrari poſſit. Omne corpus ſubiectum eſt, qualitas vero non fubiectim, ſed accidens: non ergo cor- pus eſt qualitas. Praeterea nullum cor- Pus in ſubiecto eſt, omnis qualitas in ſubiecto eſt, non ergo corpus eſt qualitas. Item, quahitati contraria eſt qualitas: nullum vero corpus, qua cor- pus, contrarium corpori: non ergo qualitates ſunt corpora. Vt omittam rationi maxime eſſe conſentaneum, vt quemadmodum materia qualitatis eſt Eexpers, ita & qualita; materiae ſit ex- Pers. Et ſi materia careat qualitas, ca- rebit & corpore. Iam ſi qualitates ſunt corpora, duo ac tria eodem in loco e- runt corpora: quod a ratione procul abludit. Quod ſi incorporeae ſunt qua- litates, ergo & quod harum vim effici- endarum habet, eſt incorporeum. Ef- ficientia praeterea nulla eſſe, niſi incor- porea poſſunt. Siquidem ſuapte na- tura patiuntur corpora ac diffluunt, ne- que eodem ſe modo ſemper habent, ne- que in eodem ſtatu perſiſtunt aut ma- nent: nam & vbi efficere aliquid vide- buntur, ibi multo prius pati ea reperi- es. Vnde ſicut aliquid pure ac ſimpli- citer ad patiendum eſt aptum, ita ne- ceſſe eſt aliquid, quod reuera agat, eſſe. Id vero nihil eſſe aliud, quam incorpo- reum facile videbimus; Quare de re- rum principiis, quae tradenda vide- bantur, quatenus ad Theologiam ea referuntur, hactenus. Siquidem dein- ceps ad conſiderationes veniendum eſt Phyſicas: ducto hinc exordio. . CAP. XII. DE CAVSIS MVNDI ET GENERATIONE ET ELEMEN TIS ET ORDINE. WVoniam eorum, quae natura ſenſi- bilia ſunt & ſingularia, definita quaedam eſſe oportet exemplaria, ideas nimirum: quarum & ſcientiae ſint & definitiones (praeter omnes enim ho- mines, hominem aliquem animo con- cipimus, & praeter equos omnes, e- quum aliquem, & ita deinceps praeter animalia cuncta, immortale animal & ingenitum: quemadmodum ab vno fſi- gillo plurima exprimuntur ſigna, & v- nius hominis imagines poſſunt eſſe multae, quibus omnibus idea ipſa cauſa eſt, vt huiusmodi ſint, cuiusmodi & ipſa eſt) Neceſſe eſt vniuerſum hunc mun- dum, opificium Dei pulcherrimum, ab ipſo ita fabricatum eſſe Deo, vt ad ali- quam ideam, quae exemplar eius eflet, ipſa in fabricatione reſpexerit, dum mira quadam prouidentia atque opti- ma norma, ad huius corſtructionem machinae ſeſe accingeret Deus: quia bonus erat. Ex omni ergo ipſum ma- teria genuit: quam quidem ſine orqine VIIO rit e⸗ Um wr. l FXY AL CINOO 339 VIlo ante coeli generationem temere disiectam, ex confuſione deformi, in pulchrum reuocauit ordinem, nume- riſque decentibus & figuris, eius vndi- que exornauit partes: donec ita diſtin- Xit, quemadmodum & nunc, ignis & terra, ad aërem atque aquam fſeſe ha- bent; quorum tunc ſolum veſtigia, & aptitudinem quandam ad recipiendam elementorum poteſtatem habebant: atque ita ſine ratione vlla aut concinni- tate concutiebant materiam, ab illaqque Cconcutiebantur viciſſim. Ex ſingulis enim quatuor elementis eum compegit integris: ex toto ſcilicet igni & terra, aqua atque aêre, nulla alicuius praeter- miſſa aut poteſtate. Videbat enim cor- poreum debere eſſe & generari, tactu- que omnino ac viſu percipiendum. Absque vero ignis & terrae praeſentia, nihil tangi videriue poſſe. Quare ra- tione optima, ex igne eum terraque conſtruxit. Quoniam vero vinculum quoddam horum requirebatur medi- vm, diuinum autem vinculam eſt, quod ſecundum rationis proportionem, fi- mul ſeipſum, & ea, quae vinciuntur, vnum efficit, planusque nequaquam CAP. mundus eſſe poterat, chuic enim vnum ſuffeciſſet medium) ſed globoſus; ideo duobus ad conſtitutionem eius opus fuit mediis. Inter ignem ergo & ter- ram ex rationis praeſcripto aêr interie- ctus & aqua: vt quemadmodum ſe ha- bet ignis ad aẽrem, ita ſe habeat aer ad aquam, ſic & aqua ad terram: & contra. Qia autem nihil exterius relinqueba- tur, etiam vnicum fecit mundum, i- deae videlicet ſuae, quae vnica eſt & ipſa, numero parem. Talem praeter- ea, vt nec morbus vnquam infeſtare il- lum poſſit aut ſenectus, quippe cum ni- hil cadat in illum, a quo corrumpi poſ- ſe videatur; tum ita ſe ipſo contentum, vt nulla re externa opus habeat. Fi- guram autem illi dedit globoſam, vtpo- te omnium pulcherrimam capaceiſſi- mamque & ad motum facillimam. Et quoniam nec auditu, nec viſu, nec ce- teris indigebat ſenſibus, ideo ſenſuum ad eiusmodi miniſterium nulla prorſus inſtrumenta addidit. Ceteras item motus ſpecies procul eſſe iuſſit, ſo- lumque, qui in orbem incitatur, con- ceſſit, vt qui mentis & prudentiae ſit proprius. XIII. DE FIGVRIS. MVNDI ET EARVM CVM ELEMENTIS MVYNDI ATQVE MVNDO CONVENIENTIA. 1. cum duo ſint, ex quibus con- ructus eſt mundus, corpus ſcili- cet atque anima, quorum illud vide- tur & corrumpitur, haec nec videri poteſt, nec tangi, vtriusque quoque & vis diuerſa eſt & conſtitutio. Corpus ſiquidem ex igni, terra, aqua compa- ctum eſt & aẽre. Quae quidem qua- tuor mundi artifex, cum nihil minus antea, quam elementorum obtinerent ordinem, pyramide atque cubo, o- ctaedro, atque icoſaedro, praecipue item duodecaedro formauit. Quate- nus ergo pyramidis figuram induit ma- teria, ignis emicuit. Ea quippe fi- gura ſecando maxime ac diuidendo prae ceteris eſt apta, & ex pauciori- bus conſtat triangulis, ideoque omni- vm figurarum eſt rariſſima. Quate- nus autem octaedron, aéëris qualita- tem aſſumpſit. At vero, qua icoſae- dron, aquae qualitatem accepit. Cu- bi vero figuram terrae eſt largitus, vt quae ſolidiſſima atque omnium ſit ele- mentorum ſtabiliffima. Figura deni- que duodecaedri ad vniuerſi fabricam VVZ vſus 340⁰ PARS IV. PLATONIS DOCIRINA vſus eſt. His vero omnibus magis ad principiorum naturam accedunt pla- na. Siquidem ea ſolidis priora ſunt. Hlius autem naturae duae quidam qua- ſi genitores ſunt trianguli, qui pul- cherrimi reéctanguli funt, vnus Scale- nus, alter Ifoſceles. Et Scalenus qui- dem eſttriangulus, qui vnum recte ha- bet angulum, alterum, qui duos vnius recti trientes habet, tertium vnius re- ti triente finitur. Scalenus ergo tri- angulus pyramidis, & octaedri, atque icoſaedrielementumfit: cum Pyramis ex triangulis quatuor omnia latera ae- qualia habentibus, conſtituatur, quo- rum quilibet in ſex triangulos, quales modo dicti funt, Scalenos, diſtribuitur. Octaedros vero ex octo ſimilibus, quo- rum quisque in ſex triangulos Scale- nos diuiditur. Icoſaedros ex viginti ſimiliter. oſceles autem triangulus, cubicae elementum eſt figura. Cia- tuor enim huius ſpeciei concurrentes trianguli, quadratam abſoluunt: ſicut ſex quadrata, cubum. Duodecaedron vero ad vniuerſi conſtitutionem, ad- hibuit Deus: vnde & animalium for- CAP. mae duodecim in zodiaco conſpiciun- tur, quorum quodlibet in triginta ſe- catur partes. Similiter quoque in duodecaedro, quae ex pentagonis con- ſtat duodecim, quorum in triangulos diuiduntur ſinguli, ſingulis rurſus tri- angulis, ſex Scalenos continentibus, atque ita in tota duodecaedro trecenti ſexaginta reperiuntur trianguli, quot in zodiaco ſectiones ſunt. His cum ab ipſo Deo figuris eſſet materies formata, primo quidem rudibus veſtigiis absque ordine mouebatur: donec in ordinem reducta eſt ab eo: ſingulaque inter ſe apta coniunctaſunt proportione & compoſita. Neque tamen haec loco diſcreta manent, ſed & ipſa in motu funt perpetuo, eundemque materiae afferunt: ab ambitu enim mundi con- ſtricta pelluntur, atque alternis ipfſa pulſibus agitata feruntur, tenuia ſem- per in regionem ſolidorum. Qua de cauſa nihil omnino inane relinquitur, nihil corporis vacuum, atque in illis permanens concuſſionem affert inae- qualitas. Ab iis enim materia, & iſta viciſſim agitantur a materia. XIV. DE ANIMA MVNDI ET SPHAERIS ATCE B SsIELLIS. ExX corporibus itaque, animae vi- res inueſtigari voluit. Nam cum res ſingulas anima diſcernamus, re- rum omnium merito huic indidit principia, vt quicquid occurreret, per id, quod cognatum eſt, ac vici- num illi contemplaremur, conſonam- que funéctionibus eſſentiam illi fubii- ceremus. Ergo, cum intelligibilem quandam indiuiſibilemque eſſe dice- ret, alteram quoque circa corpo- ra diuiduam poſuit eſſentiam: vt tam huius, quam illius parari in- tellectu cognitionem poſſe oſtende- ret. Et quia in rebus iis, quae ad intelligentiam iisque, quae ad ſen- ſum pertinent, aliud atque idem eſ- ſe cognouit, ex iis omnibus iure conſtituit animam. Aut enim ſimi- li ſimile (vt Pythagoreis placet) aut quemadmodum Heraclito phyſico, diſſimili ſemper diſſimile cognofſci- tur. Qum vero genitum vult eſ- ſe mundum, non hoc eum vo- luiſſe putandum eſt: vt tempus fuerit aliqued, quo mundus on 3 eflet: eſſe ne cio⸗ jen ter efh ea⸗ qu⸗ P0 Ver Iu C tun . qu nc⸗ tun ſtan int C Pen l⸗ 05 EX ALCINOO. 341 eſſet: verum quia ſemper in generatio- ne perſiſtit, eſſentiaeque ſuae praeſtan- tiorem aliquam magisque principa- lem eſſe cauſam indicat. Anima prae- terea mundi, quae ſemper fuit, non efficitur a Deo, ſed ornatur tantum, eaque ratione illam facere nonnun- uam aſſeritur, quod excitat eam, & ad ſeipſum eius mentem velut ex tor- pore & profundo quodam ſomno con- vertit: vt intelligibilia eius intuens, eiusque notiones affectans, ſpecies in- de recipiat formasque. Vnde perſpi- cuum eſt, & anima & mente dona- tum eſſe mundum a Deo. Nam quum optimum hunc eſſe vellet, merito quo- que animatum atque intelligentem ef- ficere debuit. Siquidem opus anima- tum inanimato, totum toto eſt prae- ſtantius, vt & non intelligente, id quod intelligit. Forte etiam nec ſine anima mens potuiſſet ſubſiſtere. Cumque anima a mundi medho ad extrema vs- que diffunderetur, totum mundi cir- cumncirca corpus eſt complexa. Ita vt per totum extendatur vniuerſfum, at- que eo modo iungat totum & conſer- vet. Adeo vt externa eius praeſint in- ternis. Quippe cum illa quidem non diuidantur, haec vero in ſeptem diuiſa ſint circulos, a principio ſecundum du- la & tripla diſtributa interualla. Et illa quidem, quae ab indiuidua com- prehenditur ſphaera, eidem reſpon- det: quae ſecatur autem, alteri. Mo- tus enim coeli, qui comprehendit o- mnia, cum minime vagetur, vnus eſt & ordinatus. At vero interiorum va- rius, ortibusque permutatur & occa- ſibus: vnde & erraticus nuncupatur Et extimus quidem orbis, ad dextra, ab ortu in occaſum fertur. Interior au- tem contra ad ſiniſtra ab occidente in orientem, mundo occurrens. Stel- las praeterea & aſtra Deus ipſe condidit, & horum quaedam inerrantia, ad coe- li, noctisque ornatum: quorum nu- merus eſt maximus. Quae vagantur autem numero ſeptem, ad numeri tem- porisque originem, & ommum quae funt demonſtrationem. Tempus ete- nim mundani motus interuallum fecit, veluti quandam aeternitatis imaginem. Quae aeternae mundi manſionis men- fura eſt. Errantium quoque ſiderum visnon eſt eadem. Quorum Sol dux eſt omnium, qui illuſtrat exhibetque oculis res omnes. Luna deinde, quod ad poteſtatem, ſecundum obtinet ordi- nem. Ceteri vero Planetae ſecun- dum proportionem pro ſorte propria ſinguli. Luna ſiquidem menſis men- ſuram conficit: eo ſpatio circulum per- menfa ſuum, ſolemque aſſecuta. Sol autem anni menſura: quippe Zodiaco ter peragrato circulo, anni complet tempora. Ceterorum quoque ſide- rum quodhibet proprios conficit am- bitus. Qui quidem non a quibuscun- que, ſed ab eruditis videntur homini- bus. Ex omnibus demum reuolutio- nibus abſolutus numerus tempusque completur, cum ad idem punctum omnes regreſſi, eum habebunt inter ſe ordinem, vt ſi animo recta concipiatur linea, ab inerrante ſphaera in terram ad perpendiculum producta, omnium in hanc lineam concurrere puncta vi- deantur. Cum igitur ſeptem ſphaerae ſint in ſphaera errante, in iis corpora ſeptem conſpicua mundi conditor ex matéria quam plurima fabricauit ignea, eaque ſphaeris ex altero vago- que circulo participantibus adnexuit. AC Lunam quidem circulo a terra pri- mo dicauit. Solem vero ſecundo. Lu- ciferum deinde & ſacrum Mercurii ſi- dus in eo cuius cum ſole par eſt & velox aeque conuerſio, ab hoc vero recedit, impoſuit. Supra vero reliqua ſecundum V 3 propriam * pAxs W. prATONIS DOOCTENNA propriam cuiusque ſphaeram. Tardis- fimam quidem omnium Saturni ſtellam in proxima inerrantibus ſphaera collo- cauit. Ab hac tarditate ſecundam, quam Iouis dicunt. Huic Mars deinde ſucceſſit. Octaua demum quae ſupre- ma eſt poteſtas haec circumplexa eſt o- mnia. Haeec autem omnia, animalia intellectu praedita, & Dii, & globoſa ſunt figura praedita. 1 CAP. XVv. DE DAEMONIBVS ET SINGVLORVM ELEMENIIS. Vnt & alii daemones, quos intelli- gentes Deos nuncupare poſſis, in elementis ſingulis, partim quidem vi- ſibiles, partim autem viſus aciem fugi- entes; in aethere atque igni, aereque & aqua: ne pars vlla mundi expers ani- mae animantisue humana natura prae- ſtantioris relinqueretur. His autem ter- rena, & quae ſub luna ſunt, ſubiiciun- tur omnia. Etenim Deus mundi totius deorumque & daemonum eſt opifex: atque id quidem vniuerſum voluntatis diuinae munere non diſſoluitur. Re- liquis autem eius praeſunt filii, qui ad imperium illius & exemplum dirigunt quaecunque faciunt. A quibus ſortes, viſus nocturni, ſomnia, atque oracu- la, quicquid denique ad diuinationem referunt homines, arte tractatur. Ter- ra vero omnium in medio circa axem qui vniuerſum traiicit, conſtringitur: diei noctisque cuſtos, ac deorum qui in coelo ſunt poſt ipſam quidem mundi totius animam aticuillima, quae ali- menta nobis ſubminiſtrat plurima: cir- ca quam coelum voluitur, aſtrumque ipſa quoddam eſt. Manet autem loco ſuo propter aequilibrium, in medio eo- rum poſita, a quibus continetur. In er- rantiu m autem inerrantiumque ſphae- ram exterius diſtinctus eſt aether. Qui- bus aër ſuccedit. In medio autem cum humore ſuo terra. CA P. XVI. DE DIIS IVNIORIBVS: IIS GCVE HO MINIS FORMA- TIONEM COMMISSAM ESSE A DEO. Cv haec omnia fabricata eſſent, tria amimantium, quae quidem mortalia futura eſſent, reſtabant gene- ra; volatile, aquatile, & pedeſtre: quo- rum generationem filiis mandauit ſuis: ne ſi haec quoque ab eo eſſent facta, immortalia non minus eſſent quam re- Hqua. Hi igitur aprima materia parti- culas quasdam ad definitum mutuati tempus, mortalia finxerunt animanti- vm genera. Quoniam vero dehumano genere, vtpote diisproximo, tum pa- tri omnium, tum etiam natis cura e- rat, animas illorum aſtrorum pares nu- mero, ipſe eorum artifex in terram di- miſit. Cumque quamlibet cognato impoſuiſſet aſtro, tanquam vehicnlo, ſingulis, legislatoris inſtar, fatales le- ges pronunmciauit, vti extra culpam eſſet ipſe. Futurum nimirum, vt affe- ctus e corpore naſcerentur mortales: primo quidem ſenſus, tum volupta- tem & dolorem, metumque, & iram: quos quae ſuperarent, neque vim fſibi inferri permitterent, juſte victuras, & in cognatum redituras aſtrum de- nique. Quae vero ab iniuſtitia fupe- rarentur, ſecundo ortu vitam ductu- ras feminae. In qua ſi ab improbita- te nondum ceſſarent, in brutorum tandem tan nen re⸗ Aia ſ nto nlo, le. aun le⸗ es: la- n: ſbi 14, e⸗ pe⸗ dite⸗ tun gein EX AL CINOO 434 tandem naturam migraturas eſſe. Fi- nem vero laborum tunc demum futu- CA P. rum, cum innatos vicerint affeétus, & ad proprium jam habitum redierint- XVII. DE CORPORE, MEMBRISQVE HOMINIS, ET ANIMAE VIRIBVS. Ii autem praecipue quidem ex ter- ra, & igni, aereque, & aqua fin- xerunt hominem, quasdam, quae ali- quando redderentur partes, a materia mutuati, quas occultis ita inter ſe iun- Xere vinculis, vt ex omnibus corpus conficerent vnum. Partem vero ani- mae coelitus immiſſae praeſtantiorem locauerunt in capite, cui tanquam a- grum excultum, ſubiecere cerebrum. Circa autem faciem inſtrumenta ad miniſteria ſenſuum diſpoſuerunt ido- nea. Ac medullam quidem ex leuibus ac ſine inflexione triangulis, ex quibus elementa creata fuerant, compoſue- runt; genitalis futuram ſeminis origi- nem. Os autem ex medulla condi- dere & terra, iisque irrigatis crebro- que quaſi aqua & igne ſubactis. Ner- vos item exoſſe & carne. Ipſa autem caro, ex ſalſo &acuto, quaſi fermen- to quodam eſt compacéta. Ac medul- lae quidem oſia circumdedere, nervos autem oſfſibus, loco vinculorum, vt per hos inflexiones eſſent faciles, con- iunctionesque articualorum. Quibus tegminis loco ipſa caro adiecta eſt, quae alba partim, partim nigra, cum ad de- corum, tum ad vſum viuentis eſt tra- dita. Ex iis praeterea interna contexta CA P. ſunt viſcera, venterque, & circa ipſum inteſtina vndique reuoluta. Superne autem ab ore arteria & gula, quarum haec quidem in ſtomachum, altera in pulmones defertur. Cibi porro in ventre ſpiritu ſimul digeruntur & ca- lore quo ſcinduntur quaſi& conficiun- tur: atque inde in corpus diſtribuuntur totum, ſecundum mutationes ſingu- lis proprias. Duae autem venae per dorſi commeantes ſpinam, contrario modo caput conneétunt, obuiae ſibi immuicem, atque inde in partes ſcindun- tur plurimas, Poſtquam ergo Dii fa- bricarunt hominem, animamqueillius tanquam dominam impoſuere corpo- ri, partem animae ipſius principem cu- ius eſt ratio, collocarunt in capite: a quo medullae neruorumque origo de- ducitur: cuiusque pro affectione di- verſa, mentis quoque ſequitur alie- natio. Sed & ſenſus, capiti tanquam rationis addidere ſatellites, vnaque cum ratione & judicandi vim & con- templandi, eas vero partes animae, quæ perturbationibus mouentur, inferiori collocarunt loco. Iraſcendi vim in cor- de, concupiſcendi circa abdomen eas- que quae vmbilico partes vicinae funt: de quibus poſtea difſeremus. XVIII. DE VISV, ELVMHNE, SPECVLARIBVS IMAGINIBVS. C' ergo luciferos in facie collo- caſſent oculos, lumen illis incluſe- re igneum. Quod cum laeue & quo- dammodo eſſet denſum, diurno futu- rum lumini cognatum exiſtimarunt. Hoc cum paſſim per oculos, maxime tamen per pupillas erumpit, quod in eo puriſſimum eſt mmaximeque ſincerum. Idque ipſum quia cum externo, vtpo- te ſimile cum frmili, conſentit, viden- di praeſtat ſenium. Ideoque noctu, cum vel evaneſcit vel obſcuratur lumen, 244 PARS TV. PLATONIS DOCTRINA humen, non amplius aêri ſe propinquo permiſcet hic noſter radius: ſed con- tra ad interiora ſe ſubducens, eos qui in nobis ſunt motus laeuigat & diffun- dit, atque ita ſomnum inducit: quo fit, vt & palpebrae claudantur. Ac ſi plurimum quidem quietis induxerit ſomaus, fere ſine inſomniis ſurrepit. At ſi motus reſtent adhuc aliqui, cre- bra nobis viſa oboriuntur. Atque hoc pacto phantaſiae ſeu verae ſiue falſae directe naſcuntur. Ab his non abſce- dunt imagines, quae in ſpeculis, vel a- CA P. DE CETERIS SENSIBVS, D perceptionem vero vocis datus eſt auditus: exoriens enim a motu, qui circa caput efficitur, ad hepatis ſe- dem deſinit. Vox autem, quae per aures tranſiens cerebrumque & ſanguinem ad animam penetrat: & acuta quidem, quae mouetur velocius, grauis quæ tar- dius: magna quæ plurimum, parua quæ parum. Poſt haecnarium facultas ſequi- tur, quae ad percipiendos nata eſtodo- res. Odor autem eſt affectio quaedam, uae a venis narium ad vmbilici vsque deſcendit loca. Huius, praeter duas quae communiores funt, ſpecies, de- ſtituuntur nomine: fragrans odor di- co, & graueolentia: quae moleſti & iu- cundi appellationem habent. Odor orro omnis aëre craſſior, aqua eſt ubtilior. Proprie namque in iis ali- quod odoris ſtatuitur genus, quae mu- tationem nondum ſuſceperunt perfe- Gtam, ſed communione quadam con- ſtant aéris & aquae, cuiusmodi ſunt quae ad fumum accedunt, & caligi- nem. His enim in ſein vicem abeun- tibus, odorandi efficitur ſenſus. Gu- ſtum deinde variorum indicem ſucco- rum Dii formarunt: venas quippe ab üllo ad cordis porrexere ſedem, qui- His translucentibus laeuibusque viden- tur corporibus, quae quidem haut a- liter quam per reflexionem exiſtunt. uatenus enim vel concauum vel con- vexum veloblongum eſt ſpeculum, ea- tenus viſu diuerſa intuentibus appare- bunt: dum ad alias partes reflectuntur lumina, quae in conuexo vero coëunt. In quibusdam enim dextra atque ſini- ſtra contrario apparent modo, in non- nullis aequaliter, in nonnullis contra quae inferiora ſunt, transferuntur, & contra. XIX. ET OBIECTIS EORVM. bus diuerſi examinari ſapores poſſent. Hae ſiquidem dum dilatantur varie at- que contrahuntur, prout illis offerun- tur ſapores, eorum diſcernunt differen- tias. Sunt autem ſaporum differen- tiae ſeptem, dulcis, acutus, acerbus, acris, auſterus, ſalſus, amarus. Et dul- cis quidem natura reliquorum omni- vm contraria: ſiquidem humorem lin- guae vi ſua perfundit atque delinit: cum reliqui aut perturbent eum & dis- pellant, vt acuti: aut calefaciant, & ad ſuperiora ferantur, vt acres: alii ve- hementer abſtergant, atque ita lique- faciant, vt amari: alii ſeorſim purgent abſtergantque, vt ſalſi. Ex aliis vero alii meatus contrahunt, ac adducunt: &iilli quidem qui hoc aſperius faciunt, acerbi: qui lenius, auſteri appellantur. Tangendi poſtremo ſenſus a Diis for- matus eſt, vt calida, ac frigida, mollia & dura, leuia & grauia, lenia dignoſcat & aſpera, ac de ſingulorum iudicer dif- ferentüs. Cedentia autem corpora dicimus, quae tactum recipiunt: reſi- ſtentia, quae minime cedunt. Hoc autem circa corporum ipſforum baſes euenit. Quae enim amplas eas habent, ſtabilia ſunt ac ſolida: quae contra exigua ex la, q ver in n —— ——— — — — --ʒ— den. lt1. unt. coh. ez. dare. Utur unt. ſini⸗ non- ntra n, — FEFET ALCINOO. 245 exigua nituntur, cedentia funt ac mol- lia, facilimeque mutantur. Aſperum eſt, quod inaequale ac durum. Leue, quod planum ſimul & denſum. Cum vero calidae affectiones & frigidae ma- Xime ſint contrariae, diuerſas quo- que habent cauſas. Nam quod acumi- ne ac aſperitate partium ſecat, calidam affeckionem id gignit: frigidam vero, quod ingreſtu denſius: dum tenuia quidem expelluntur, & in illorum ſe- des craſſiora penetrare coguntur. Tune enim concuſſio quaedam tremorque oritur, & quae hinc in corporibus na- ſcitur affectio, rigor eſt. CA P. XKK. DE GRAVI ET LEVI. Raue & leue per ſuperiorem &iin- feriorem locum definire non de- cet: nihil enim aut ſupra eſt aut infra. Nam cum omne coelum ſit rotundum, & extremitate ſua conuexa exaequa- tur, non oportet aliquid ſuperius, ali- quid inferius nuncupare. Ceterum graue dicendum id eſt, quod difficile in locum a natura fua alienum trahi- tur: leue vero, quod facile. Itemgra- ve, quod ex plurimis, leue, quod ex pauciſſimis conſlatum eſt partibus. CAP. XXI. DE RESPIRATIONE. REpiranms autem hoc pacto. Cin- 6 git nos aer externus plurimus: qui per os naresque ceterosque ratio- ne tantum cognitos influit meatus corporis. In quibus calefactus, ad externum cognatumque refluir aë- rem. Qua vero ex parte effluxit, externum rurſus ad interiora cogit aërem. Atque huiusmodi nun- quam ceſſante ambitu, inſpiratio & expiratio efficitur. H CA DP. XXII. Morborum autem cauſas conſtituit Pplurimas. Primam quidem, ele- mentorum defectum atque exceffum, locorum qui naturae non conueniunt mutationes. Secundam vero, prae- poſteram cognatarum partium origi- nem: veluti ſi ex carne ſanguis, aut bilis, aut Pirnir fiat. Haec enim o- mnia nihil aliud quam colliqvationem & putrefactionem eſle. Pituitam enim eſſe recentis carnis colliquationem. Sudores autem & lacrymas quaſi ſe- rum quoddam pituitae. Et pituitam quidem in externis ſi intercipiatur par- tibus, vitiligines inducere, albas nigras- que. Intus vero deprehenſam, & cum atra bile commiſtam, comitialem, qui ſacer appellatur, procreare mor- bum. Acutam vero & ſalſam eas gi- gnere affectiones, quae in rigore con- ſiſtunt. Omnia enim abile inflamma- ta id pati neceſſe eſt corpora. Quip- pe innumeros ac varios bilis ac pituita gignit morbos. Febrem continuam ſi abundet ignis, quotidianam, ſi aer, quar- tanam ſi terra euenire putat. Reſtat vt de anima, facto hinc exordio, di- camus: etſi fortaſſe metuendum ſit nobis, ne bis idem dicere videamur. x12? Cap. 346 PARS IV. PLATONIS DOCIRINA CAP. XXIII. DE TRIBVS PRINCIPALIBVS ANIMAE VIRIBVS. Amam quippe hominum quae im- mortalis eſſet, a primo accipien- tes Deo, Diimortalium generum con- ditores, mortales illi duas, vt dice- mus, addunxerunt partes. Verum ne vis eius immortalis ac diuina, de- liriis inficeretur mortalibus, in ipfa cor- poris arce ſedem ei vtpote principi omnium dederunt. Ili enim domi- cilii loco caput aſſignarunt: quod ean- dem cum hoc vninerſo habet figuram. Reliquum vero corpus huic ad mini- ſterium quaſi vehiculum ſubiecerunt. Quin & duabus partibus mortalibus propria ſingulis, quaſi domum aſſigna- runt. Iracundiae quippe in corde: cupidini vero locum medium inter vmbilicum atque diaphragma: ibique vim eam veluti furioſum quoddam & CAP. agreſte animal conſtrinxerunt. Pul- monem gratia cordis mollem atque ex- ſanguem, fiſtuloſum praeterea ſpongi- aeque ſimilem machinati ſunt, vt cor irae ardore nonnunquam exaeſtuans, illa quaſi refrigeratione mitigaretur. Iecur autem ad excitandam concupi- ſcentiam animae, rurſusquead ſedan- dam eandem, dulcedinis ſimul & ama- ritudinis particeps eſt. Ad eas prae- terea diuinationes illuſtrandas, quae per ſomnia offeruntur. In eo ſiqui- dem propter leuorem, denſitatem ac nitorem, eam quae ex mente vim pro- cedit, elucere. Splenem vero iecoris ipſius gratia, vt & purget ipſum, niti- dumque efficiat, Itaque eas quae ex morbis nonnullis circa hepar naſcun- tur, eo delabi putredines, XXIV. DE DISTINTIONE PARTIVM ANIMAE. TRplicem vero eſſe animam eius- que partes ſecundum proprias po- tentias, ſingulaſque eas partes locos quoque ſingulos ex praeſcripto ratio- nis ſortitos eſſe, vel hinc licet diſcere. In primis enim, quae natura ſegrega- taſunt, ipſa quoque diuerſa ſunt. Na- tura vero diſtinguitur paſſiuum, & quod rationi natum eſt. Quorumal- terum circa intelligibilia, alterum cir- ca moleſta verfatur vel laeta: vt omit- tam partem paſſidam brutis quoque datam eſſe. QCum ergo haec duo na- tura ſint diſtincta, locis etiam diſtingui debent: quoniam plerumque inter ſe diſſident haec duo & pugnant. Nihil autem idem ſecum pugnare poteſt: ne- que quae inter ſe contraria ſunt, circa idem, eodem tempore, conſiſtere vl- lo modo queunt. Videtur autem in Medea ira cum ratione pugnare: Neæc hoc latet me, quanta moliar mala.: Sed ira mentem corde zotam expedtorat. In ipſo etiam Laio, Chryſippum cum raperet, cupiditatem rationi videmus aduerſari: ſic enim inquit: Heu maius illud crimine humano ma- Ium, . S quis bonum non neſoeit, & ſpernit tamen. Sed &aliud quid eſſe rationalem fa- cultatem a paſſiua, ex hoc patebit, quod diuerſo vtrinque modo curetur, alte- ra nempe diſciplina, altera autem vitae morumque conſuetudine. CAP, — — 24—ÿ — —, — — - i. . tae 15 EX ALOANOO. 347 CAP. xxv. DE IMMORTALITATE ANIMAE. Nimamautem his rationibus im- mortalem eſſe demonſtrat, & in modum hunc deducit. Anima cui- cunque adeſt, vitam affert illi, vtpote natu raliter ſib inſitam: quod autem vi- tam confert alteri, mortem non admit- tit vnquam: quod autem huiusmodi eſt, immortale eſt. Iam ſi immortalis eſt anima, incorruptibilis quoque erit. Eſſentia enim eſt incorporea, quae ſe- cundum ſubſtantiam mutari non po- teſt, ſed & intellectu ſolo percipitur non oculis, & vniformis eſt. Quare & concretionis expers erit, nec diſſol- vi vnquam aut corrumpi poterit. Cor- pus vero contra habet, nam & ſenſibus vſurpatur & oculis, & quemadmodum compoſitum eſt, ita & diſſolui iterum poteſt, & eſt multiforme. Praeterea anima, cum per corporis ſenſus ad illa quae ſenſibilia ſunt deſcendit, vertigi- ne quaſi agitatur ac perturbatur, nec ebrio homini eſt difſimilis. Qum au- tem iis quae percipiuntur intellectu, ad- haeret, confſiſtit atque quieſcit. Iam illi cuius praeſentia turbatur ſimilem eam eſſe non poſſe certum eſt: quare ei quod ſub intellectum venit, magis eſt ſimilis. Id vero neque diſſipatur na- tura neque interit. Accedit quod na- tura praeſit corpori anima, non con- tra: quod autem natura ſua regit & imperat, diuinitati eſt cognatum: qua- propter anima Deo proxima, immor- talis erit, nec corruptioni obnoxia. I- tem, quaecunque ſine medio contra- ria ſunt, neque ex ſe ipſa, ſed ex ac- cidenti quodam, ſic natura compara- ta ſunt, vt alterum eorum naſcatur Ex altero: id vero quod viuere dicunt homines, illi quod mori dicitur, con- trarium eſt. Quemadmodum ergo mors eſt animae acorpore ſeparatio, ſic vita animae cum coxpore congreſſio eſt, quae quidem anima ante corpus exti- terat. Quod ſi & fuit ante, & poſt mor- tem erit, conſentaneum videtur, vt ſit ſempiterna. Neque enim vltra quic- quam a quo corrumpatur excogitari poteſt. Adde quod, ſi diſciplina re- miniſcentia quaedam eſt, immortalem eſſe animam ſit neceſſe. Eſſe verore- miniſcentiam ſic adſtruimus. Neque enim aliter diſciplina poſſit conſiſtere, quam per recordationem eorum, quae quondam nouimus. Nam ſi ex ſingu- lis vniuerſa intelligimus, quonam pa- cto per ſingula cum infinita ſint, diſcur- remus, aut ex paucis vniuerſa perci- piemus? Deciperemur enim perinde, ac ſi iudicaremus, id ſolum animal eſſe, quod reſpirat. Vel quomode ratio- nem principiorum obtinebunt notio- nes ipſae? Reminiſcendo igitur, ex paucis quae animo concepimus, cete- ra intelligimus: & a quibusdam ſigil- latim incidentibus, ea recordamur, quae cognoueramus olim, quaeque obliuioni tum tradidimus, cum pri- mum in corpora deſcenderunt ani- mae. Praeterea, ſi anima a proprie non corrumpitur malo, neque ab alie- no, nec ab vllo ſimpliciter deſtruetur malo. Cumque ſit talis, incorrupta ma- nebit. Item quod ſeipſo mouetur, vtpo- te motus in iis quae mouentur princi- pium, ſemper mouetur: quod autem ta- le, immortale eſt. Anima autem a ſeipſa mouetur: & quoda ſeipſo mouetur, mo- tionis omnis ortusque eſt principium. XX Principium 348, bpARS IV. PIATONIS DOCTXINA Principium autem ingenitum & in- teritus expers. Quapropter & hu- manus & vniuerſi ipfius talis erit animus: cum eiusdem miſtionis par- ticeps ſit vcerque. Per ſe mobi- lem autem ait animam, quoni- am innatam habet vitam ſemper ſua vi operantem. Animas ergo ratio- nales eſſe immortales, ex Platonis licet aſſeuerare ſententia. Vtrum vero & irrationales, ambiguum eſſe videtur. Probabile tamen eſt, eas eum ſola phantaſia ducantur, nec ra- tionis facultate praeditae ſint aut iu- dicii, nec contemplentur quicquam, aut ex eo colligant, neque cogitatio- nibus rerum explicatis vtantur, ſed in vniuerſum non intelligant quic- quam; neque eiusdem qua cetera, quae intellectu funt praedita & ra- tione, naturae eſſe, ſed tales, vt & mori pofſſint & corrumpi. Ex eo CAP. autem quod immortales ſint, ſequi- tur, vt inſerantur corporibus ita, vt foetuum formatrici adhaereant natu- rae, & in corpora plura, tum humanem, tum alia, vel ad numeros quosdam praeſcriptos, quos exſpectant, vel Deo- rum voluntate tranſeant: vel pro- pter vitae intemperantiam, vel cor- poris amorem. Quippe corpus & anima cognationem inter ſe quandam habent, qualem ignis & bitumen. Quin & Deorum anima diiudicandi, quae & cognoſcendi dici poteſt, eſt adepta facultatem: ſed & ad agendum aliquid impellendi, quam auxiliatri- cem facultatem dixeris, & concili- andi. Quae quidem facultates cum humanis etiam inſint animis, poſt- quam tamen venerint in corpora, ſo- lent permutari. Conciliandi qui- dem in concupiſcendi, impellendi autem in iraſcendi facultatem. XXVI. DE FATO ET LIBERO ARBITRIO. E fato autem talis fere Platonis eſt ſententia. Omnia quidem in fato eſſe, non tamen omnia fato decreta. Fatum enim cum legis ſit inſtar, non ita tamen agit, vt exem- pli gratia, hunc dicat hoc facturum, illi rurſus hoc euenturum efle (quod quidem in infinitum procederet, cum & infinita naſcantur, & his ipfſis in- finita accidant quotidie: praete- rea & libertas noſtra, tum laudes ac vituperia, & quicquid illis ſimile eſt, tollerentur.) Sed ſic potius: Quae- cunque anima talem vitam elegerit, & huiusmodiegerit, haec conſequen- tur. Liber ergo eſt animus, eius- que in poteſtate, vt vel agat vel non agat, relinquitur, neque Vlla cogitur neceſſitate. Quod autem actionem talem ſequitur aut talem, id fato per- ficitür. Veluti ex eo quod Paris Helenam rapiet, quod quidem in eius eſt arbitrio, ſequetur, vt Graeci cum Trolanis de Helena contendant. Sic & Apollo praedixit Laio: Snamque gignis, natus in patrem ruet. In oraculo quidem & Laius & filii ſimul comprehenditur generatio: quod vero conſequitur, fati eſt de- cretum. Eius autem quod fieri poſſe dicitur, inter falſum & verum media eſt natura: cumque ita natura ſit indefini- tum, id quod in poteſtate noſtra eſt ei quaſi inuehitur. Quod vero eligentibus fiet nobis, confeſtim aut verum erit aut falſum. Id autem quod facultate eſt, ab eo, quod habitu eſſe actuque dicitur, diflert. Quod enim facuſtate eſt, id aptitudinem quandam, in eo videli- cet, in quo nondum conſummatus eſt habitus EE ☛☚☛- eü —— —— — — —.— — Icus habitus, declarat. Sic puer facul- tate & grammaticus & tibicen dicetur & faber: tum demum autem in habitu vnius aut duorum ex illis erit, cum iam didicerit, & conſecutus habitum fue- rit. In adtu vero tunc dicetur efſe, P CAP. EX ALCINO O. 349 cum ſecundum iam acquiſitum opera- bitur habitum. At quod fieri poſſe di- cimus, horum nihil eſt. Indetermi- natum autem cum ſit, cum in poteſta- te eſt noſtra, in vtram inclinauerit Par- tem, verum accipit aut falſum. XXVII. G EITFHICA. D DE BONIS, ET SVMMO BONO AC VIRNTVTIBVS. D'inoeps quae Platoni de moribus placuerunt, perſtringamus breui- ter. Dlud quidem quod honore maxi- mo dignum putatur, & ſupremum eſt bonum, nec facile inueniri, nec poſt- quam inueneris, in omnes vulgari de- bere putauit: quare cum paucis admo- dum, maximeque ſibi familiaribus, & quos iudicio adhoc elegerat, contem- lationem ipſius ſummi communicauit oni. Noſtrum tamen bonum, ſi quis diligenter eius libros examinauerit, in ipſa primi boni poſuiſſe reperiet ſcien- tia. Quod quidem, & Deum & pri- mam mentem recte quis appellauerit. Omnia enim, quae ab hominibus bona dicuntur, hactenus dici bona voluit, quatenus aliquid ab illo primo & hono- rato trahant bono: quemadmodum & dulcia omnia atque calida, participatio- ne quadam primi dulcis & calidi, hanc habent appellationem. Ex iis vero, quae in nobis ſunt, mentem ſolam at- que rationem ipfius boni quandam Conſequi ſimilitudinem. Quamobrem bonumnoſtrum, pulchrum, veneran- dum, diuinum, amandum, apte conſti- tutum, ac poſtremo beatitudo apud il- JlJum vocatur. Eorum autem, quae vulgo dicuntur bona, cuiusmocdi ſanitas eſt, formaque & robur, nec non diuitiae atque dignitates, nullum prorfſus efle bonum, niſi cum virtutis vſu fuerit coniuncdtum. Separata enim haec ab ipfſa virtute, materiae tantum inſtar ef- . ſe: atque iis, qui male vtuntur, mala tantum. Sed & nonnunquam haec ipſa mortalia Plato nominat bona. Be- atitudinem vero hautquaquam in hu- manis bonis, ſed in diuinis ſitam efle ac immortalibus putauit bonis. Ideoque ingentibus quibusdam admirandisque bonis verorum philoſophorum animos refertos eſſe praedicat, poſtque corpo- ris mortalis interitum, diuinis adhiberi epulis, veritatisque campum cum Diis vna circumluſtrare. Quandoquidem tum cum viuerent quoque, cognoſce- re eam ſumma animi contentione co- nati eflent, & prae ceteris omnibus, tan- quam rem pretioſiſſimam coluiſſent. Guius munere mentem ſuam tanquam amiſſum aliquem aut extinctum illu- ſtrafſent atque excitaſſent oculum: uod muhktis conſeruationem eius ocu- lis praeponerent corporalibus, quod eo ad omnem eius, quod ratione prae- ditum eſt, pertingere acperuenire poſ- ſint naturam. Inſipientes enim homi- nes iis eſſe ſimiles, qui viram omnem in ſubterranea quadam ſpelunca trans- egerint, vbi fulgidum ſolis lumen nun- quam inſpexerint, ſed exiguas & inanes vmbras eorum, quae apud nos in terra funt corporum: quas dum viderent, vera ſe corpora videre putauerint. Vt enim hos ſi quando e tenebris in lucem ſerenam emerſerint, confentaneum eſt omnia, quae ante viderint, ac ſeipſos multo magis, tanquam omnino XX 3 geceptos 35 PARS TV. PLATONIS DOCTRINA deceptos, contemturos eſſe: ſic & eos qui ex huius vitae tenebris ad ea, quae reuera diuina ſunt & pulchra emer- gunt, credibile eſt, quae quondamma- Ximi fecerant, aſpernaturôs eſſe, eam- que contemplationem vehementius a- maturos. Quibus etiam conſentane- vm eſt dicere, id ſolum, qued hone- ſtumeſſe, eſſe bonum: & virtutem ad felicitatem ſufficere. Bonum praeter- ea & pulchrum in cognitione primi conſiſtere, integris oſtendit volumini- bus. De iis autem, quae participatio- ne bona ſunt, in primo de legibus libro, hoc modo; Bonorum duo ſunt gene- ra, humanum videlicet atque diuinum: & quae ſequuntur. Si quidautem ſepa- ratum primique illius expers ſit eſfen- tiae, hoc ab incipientibus appellari bo- num, maius poſſidenti malum eſſe in Euthymedo ait. Quod vero virtutes per ſeipſas eligendas exiſtimet, ex eo conſequitur, quod ſolum honeſtum bonum efſſe cenſet: idque cum multis in dialogis, tum maxime paſſim in iis, quos de Republica ſcripſit, demonſtra- cur. Quapropter hominem, qui eam, de qua diximus, conſecutus ſit ſcienti- am, feliciſſimum beatifſimumque exi- ſtimat. Non tamen honorum cauſa, qui eiusmodi ſequuntur virum, ne- que alicuius alterius praemii gratia: ſed licet ab vniuerſis ignoretur hominibus, eaque etiam, quae vulgo mala putan- tur, infamiae, exilia & mors, illi eue- niant, nihilominus beatum fore. Con- tra hominem ſine hac ſcientia, licet cuncta, quae vulgus bona praedicat, poſſideat, diuitias dico, regna, ſanitatem, robur & formam, nihilo magis beatum effe. Quibus omnibus conſentientem finem induxit, Dei ipſius, quoadhuma- num genus eſſe aſſequi id poteſt, ſimi- lem fieri. Varie autem hoc exponit. Interdum quippe ſimilitudinem Dei dicit, prudentem, iuſtum, ſanctumque eſſe, quemadmodum in Theaeteto. Quare adnitendum efſe, vt hinc ad illa quam citiſſime fugiamus. Fugam ve- ro eſſe, ſimilitudinem Dei: quatenus id fieri poteſt, ſimilitudinem autem in prudentia, iuſtitia, ſanctitate. Non- nunquam etiam in ſola iuſtitia, quem- admodum vltimo de Rep. libro. Ne- que enim a Deo vnquam deſeritur, quamdiu conatur iuſtus euadere, ipſa- que virtutis actione, quantum quidem licet homini, Deo ſimilem euadere. In Phaedone vero, Dei ſimilitudinem per temperantiam iuſtitiamque acqui- ri ſic aſſerit. Nonue beati felicesque ſunt, & in optimum hinc locum mi- graturi, qui popularem ciuilemque vir- tutem, quam temperantiam & iuſti- tiam vocant, exercuerunt? Rurſus in- terdum vitae finem eſſe ſtatuit, Dei fimilem fieri: interdum ſequi De- vm: vt cum inquit: Deus profecto, vt antiquus ſermo teſtatur, cum prinei- pium, medium, finemque rerum o- mnium contineat, &c. Nonnunquam vtrumque coniungit, vt cum inquit: Animam Deum ſequen tem atque illi ſi- milem factam, & c. Etenim vtilitatis principium bonum ipſum eſt, hoc au- tem ex Deo dicitur. Conſentiens er- go principio finis erit, Deo ſimilem effi- ci; Dei ſcilicet coeleſtis, vel potius, ſu- percoeleſtis, qui virtutem quidem non Rabet eſt tamen virtute praeſtantior. Quamohrem recte quispiam dixerit, α αοοσi, id eſt, miſeriam, daemo- nis peruerſitatem eſſe: οοουραο Veτο ideſt, beatitudinem, bonum daemonis habitum. Tandem vero ad ipſam Dei ſimilitudinem accedemus, primum ſi conuenientem ac aptam nacti fueri- mus naturam, tum ſi mores & educa- cio & ſenfus, cum lege congruentes accedant: poſtremo, quod praeci- puum — — — — ——= — — — —.,.— — gue et Hil e. s min ſon. em⸗ Ne. tur, Gem lere lem u⸗ gue i⸗ Fir⸗ Ai⸗ Din⸗ Dei De⸗ ei⸗ 10⸗ Marm luit: liſt⸗ atis Al⸗ er⸗ ect. ntes lec⸗ uuum EX ALCINOO. 51 puum eſt, rationem, diſciplinam, ac contemplandi a ſapientibus tradi tam adhibeamus confuetudinem. Vt hac ratione ab humanis, vt plurimum re- cedamus rebus, ſemperque in eorum, quae intelliguntur tantum, contem- platione verſemur. Praeparationes autem & quaſi purgationes eius, qui in nobis eſt daemonis, ſi maioribus initiari volumus diſciplinis per Muſi- cam, Arithmeticam, Aſtronomiam ac Geômetriam fiet optime. Habita et- lam corporis per Gymnaſticam ratio- ne: qua promptius ad opera tum pa- cis tuin belli reddatur. CAP. XXVIII. DEFINTTIO VIRTVTIS Cm vero res quaedam diuina ſit Ovirtus, ipſa quidem affectio eſt ani- mae perfecta & optima, quae exornat hominem, eundemque firmum ac con- ſtantem, tum vero conſonum, qua in agendo, qua in dicendo, ſiue ſolus id a- Fir⸗ ſiue etiam cum aliis. Ex virtuti- us autem quaedam in parte rationali, quaedam in rationis experte ponun- tur. Nam cum alia ſit natura rationa- lis partis, alia iraſcendi potentiae, alia etiam concupiſcendi; diuerſa quoque harum erit perfectio. Ac rationalis quidem perfeéctio, prudentia, ake- rius fortitudo, poſtremae erit tempe- rantia. Et prudentia quidem bono- rum malorumque, & quae media inter vtrumque ſunt, eft ſcientia. Tem- perantia eſt apta cupiditartum atque ap- Petitionum moderatio; tum quaeobe- dire docet illi parti, quam principalem vocamus, haec autem eſtilla, quae ra- tione eſt praedita. Cum autem mode- rationem quandam & obedientiam tri- buimus temperantiae, nihil aliud in- telligi volumus, quam facultatem eam eſſe quandam quae efficit, vt decenti ordine ſummaque obedientia appeti- tiones ei ſe ſubiiciant, quod natura imperare debet: hoc autem pars ra- tionalis eſt. Fortitudo eſt legitima decreti difficilis ac non difficilis obſer- vatio: hoc eſt legitimi decreti conſer- ATLCQWE DISTINCIIO. Vatrix facultas. Iuſtitia eſt conſenſio quaedam horum inter ſe omnium: fi- ve facultas, quae efficit, vt tres animae inter ſe conueniant partes, vtque ſin- gulae in eo, quod proprium ſibi eſt, & ad ſe pertinet cum dignitate verſentur: atque ita communis quaedam & integra harum trium virtutum, prudentiae, fortitudinis, ac temperantiae ſit per- fectio: ita, vt ratio imperet, reliquae vero partes pro ſua proprietate ſingu- lae, cohibeantur a ratione, moremque illi gerant. Quamobrem & virtutes conſequi ſe inuicem putandum eſt For- tirudo enim cum legitima decreti ſit conſeruatio, etiam rectae rationis erit conſeruatrix. Recta autem ratio apru- dentia proficiſcitur. Quin etiam pru- dentia cum fortitudine cohaeret: illa enim bonorum eft ſcientia. Nemo e- nim bonum poteſt cernere, quamdiu timiditate perturbationibusque inuol- vitur ſimilibus. Eodem modo neque omnino cum intemperantia, & vniuer- ſe, ſi a perturbationibus vincatur, pru- dens eſſe poteſt aliquis. Denique quodcunque praeter rectam rationem fit ab homine, id per imperitiam atque imprudentiam fieri ab eo vult Plato. Vt nemo poſſit prudens eſſe, qui ſit aut in- temperans aut timidus. Vnde ſequi- tur, perfectas inter ſe cohaerere, neque ſeparari poſſe virtutes. 352 PARS IV. PIATONIS DOCTEIN4 – CAP. XXIX. DEVIRTVTIBVS ACVITIIS ET HORVM DISTINCGTIONIBVS. Alcuntur & aliquo quodam modo virtutes, naturae dotes & progreſ- ſus in illis: quae ob ſimilitudinem cum erfectis virtutibus, idem ſibi nomen aſſumunt. Sic omnes milites fortes quandoque dicimus, nec non impru- dentes ac temerarios quosdam, fortes aliquando praedicamus, cum tamen non de perfectis loquamur virtutibus: quia perfectae nec creſcunt nec decre- ſcunt vnquam. Intenduntur vero & remittuntur vitia: vnus ſiquidem alte- ro imprudentier eſt & iniuſtior. Quin nec ipſa inter ſe ſequuntur vitia: ſunt e- nim contraria quaedam, quae eidem non competunt. Sic ſe habet ad timi- ditatem ferocitas, & ad auaritiam pro- digalitas. Neque inueniri quiſquam poteſt omnium, qui cunctis ſimul obſi- tus ſit vitiis: quemadmodum nec cor- pus cunétis ſimul morbis afflictum. Ac- cipienda eſt inſuper media quaedam af- fectio, quaenec ad vitium, neque ad virtutem plane inclinet. Neque enim vniuerſos vel probos vel improbos ne- ceſſe eſt eſſe homines. Nam huius- mocdi ſunt, qui jam ad fummum ho- rum peruenerunt: quippe cum non ſit facile e veſtigio a vitio ad virtutem progredi. Longo enim interuallo ex- trema inter ſe diſtant, & funt contra- ria. Virtutum praeterea quasdam eſſe principes, quasdam vero comites ha- rum, putandum eſt. Principes, quae in parte animae rationali, a quibus & ceterae virtutes perficiuntur. Comi- tes vero, quae in altera parte affectibus obnoxia Hae ſiquidem honeſta faciunt, ſecundum rationem, non quae in ipſis eſt (neque enim habent) ſed quam a „ 7 prudentia accipiunt, quae confuetudi- ne in illis confirmata & exercitatione eſt. Cum autem nec ſcientia nec ars in illa parte animae quam in rationali conſiſtat, eae, quae in altera parte affecti- bus obnoxiae ſunt virtutes, nequeunt doceri, quia nec artes ſunt, nec ſcientiae. Neque enim propriam doctrinam ha- bent. Prudentia ergo cum ſit ſcientia. quae cuique propria ſunt, praeſcribit, quemadmodum gubernator nautis ſug- gerit nonnulla, qua ab illis ignorantur. Eadem quoque ratio in milite & exerci- tus duce. Cum vero mala & intendan- tur & remittantur, delicta paria nequa- quam erunt, ſed quaedam maiora, mi- noraà alia. Quam ob cauſam conditores legum quaedam lenius, quaedam aſpe- rius puniunt. Et quamuis ipfae virtu- tes ſummitates quaedam ſint, quod per- fectae, ac illi quod rectum eſt, ſint 4. les: alio tamen modo, mediocrita- tes dicuntur, quod circa ſingulas vel ſal- tem plurimas, duo vtrinque vitia con- ſpiciuntur, quorum alterum exceſfſu, alterum defectu peccat. Velut circa liberalitatem, hinc ſordes, inde prodi- galitas cernitur. Quippe in affectibus diſceditur a modo, cum id, quod eſt in virtute poſitum, aut exceſſu relinqui- mus, aut defectu. Neque vero, qui cum parentes contumelioſe ſuos accipi vi- det, nihil mouetur, neque qui ex qui- buscunque minimis effertur, modera- tus eſſe in affectibus dicendus eſt: ſed omnino contra item, qui parentibus vi- ta functis nihil dolet, affectu caret, qui vero moerore ſemet conficit, affectus modum excedit: aut qui mediocriter triſtatur, moderate affectus dicitur. Sic mi- eſ dir V0 ne 40 rin ſui tac. one dIs ol! eunt Ntine. nha- entin. ridi, lug. ntur. ercl dan⸗ gun. mI- tores irtu-⸗ per- ſimi⸗ C- elſal⸗ coj. ceſlu, cir rocl⸗ Suibus eſt in ingui⸗ Ucum . go⸗ dera- busſi. et l gecks Neiter Lctur. die 4 .“ EFX ALCIVNOO. 353 Sic qui in omnibus trepidat & plus- quam oportet, formidoloſus: qui ni- hi omnino metuit, ferox: fortis vero, qui in timore fimul atque audacia, ſeruat modum. Eademque ceterorum quoque omnium eſt ratio. Quoni- am vero id quod medium eſt in affecti- CA P. bus, idem quoque optimum eſt, nec aliud eſt mediocritas, quam id quod in- ter exceffum atque defectum eſt medi- vm. Ideo virtutes huiusmodi medio- critates dictae ſunt: quod in pertur- bationibus humanis & affectibus, medio quodam modo nos affectos reddunt. XXX. WOMODO VIRTVS VOLVNTARIA, INVOLVN- NVoniam vero ſi quid aliud in no- ſtra poteſtate conſiſtit, nec coa- ctum eſt, eiuscemodi praecipue virtus eſt: (nec enim laude dignum eſflet id quod honeſtum eſt, ſi vel natura, vel diuina ſorte contingeret) ſequitur, vt voluntaria ſit virtus, quae ex impulſio- ne quadam ignea, generoſa nafſcitur ac ſtabili. Ex hoc ergo quod volun- taria ſit virtus, vitium eſſe inuolunta- rium concluditur. Quis enim in parte ſui praeſtantiſſima, id quod malorum omnium maximum eſt, ſponte vnquam eligat? Quod ſi quis in vitium fertur, primum quidem non vt in malum, ſed vel vt in bonum potius inclinatur. Et ſi in malum nihilominus labitur, certe decipitur, quod hac via per minus ali- quod malum ad maius aliquod adſpirat bonum, atque hoc modo inuitus acce- dit. Neque enim fieri poteſt, vt quis eo animo ad mala feratur, vt haec con- ſequatur: non ſpe boni alicuius, aut metu maioris mali. Quamobrem o- mnia quae improbe improbus agit, ab TARIA IMPROBITAS. inuitis fiunt. Nam cum iniuſtitia in- voluntaria ſit, multo magis iniuſte a- gere inuoluntarium erit, quo deteri- or ipſa vitii actio eſt quam otioſus eius habitus. Quamuis autem inuolunta- ria ſint quae iniuſte fiunt, puniendi nihilominus qui agunt iniuſte: & qui- dem non vno modo, quemadmodum quae inferuntur per iniuriam ab illis diuerſa ſunt damna. Inuoluntarium Praeterea in ignorantia quadam vel per- turbatione conſiſtit. Quae profecto omnia, vel ratione, vel bona conſue- tudine auerti poſſunt, vel diligentia. Tantum vero malum iniuſtitia eſt, vt iniuria affici praeſtet, quam iniuriam inferre. Alterum enim improbi, al- terum eſt infirmi. Et cum turpe ſit vtrumque, tanto tamen iniuriam infer- repeius eſt, quanto turpius. Con- ducit praeterea improbo dare poenas, uemadmodum aegro corpus curan- dum dare medico. Omnis enim ca- ſtigatio, quaedam peccantis animae eſt medicina. MM CAP. XXXI. WD AFFECIVS, ET DE DIVISIONE EORVM. (Woniam vero virtutes quampluri- mae cCirca affectus perturbationes- que verſantur, ipſi iam definiendi vi- dentur affectus. Eſt igitur affectus, ra- tione carens animi motus, ex bono a- liquo excitatus aut malo. Irrationalis motus ideo dictus eſt, quia nec iudi- cia nec opiniones affectus ſunt, verum animæ quæ ratione carent partium mo- tus. In parte enim animae rationis experte motus ſunt, qui ertſi in ope- ribus exiſtunt noſtris, nihilo tamen Vy magis 354 PARS W. PLATOUNIS DOCTRINA magis in noſtra ſunt poteſtate. Saepe quippe inuitis nobis innaſcuntur & reluctantibus. Quandoque enim ac- cidit, vt etiam ſi cognoſcamus ea quae incidunt, nec triſtia eſſe nec grata aut expetenda, nec etiam metuenda; ni- hilominus ab iis trahamur. Quod ſane nunquam fieret, ſi perturbationes eius- modi, idem eſſent quod iudicium. Iu- dicia enim tunc reiicimus, cum ea im- probamus, ſiue recte, ſiue ſecus. Ad- didimus in definitione praeterea, ex Pono aliquo aut malo natus: quia ex eo quod inter illa medium eſt aut in- differens, affectus nunquam in nobis concitatur. Quatenus enim bonum aliquid videtur aut malum, perturba- tiones omnes naſcuntur. Bonum e- nim ſi adeſſe videmus, laetamur, ſi ad- futurum, concupiſcimus: malum con- tra cumadeſt dolemus, cum imminet, metuimus. Simplices praecipuique affectus & quaſi reliquorum elementa, ſunt duo; voluptas ſcilicet & dolor. Caeteri autem ex iis conſtant & quaſi ſunt formati. Neque enim timor iis & concupiſcentia quaſi ſimplices qui- dam principesque annumerandi funt. Quoniam qui metuit, non omnino voluptate priuatus eſt: neque enim vel minimum aliquis tempus viuere poterit, qui ſeaut liberari a malo poſſe aut leuari faltem deſperarit. Abundat tamen atque excellit dolor in eo ac mo- leſtia, ideoque moeret. Et qui con- cupiſcit, quod in expeétatione poti- vndi eius manet quod concupiſcit, de- lectatur. Cum vero non penitus con- fidat, nec firmam ſat ſpem habeat, tri- ſtatur. Quod fſi cupido ac metus mi- nime ſumphices ſunt principesque, ſine controuerſia id ſequitur, nullam quo- que reliquorum affectuum ſimplicem eſſe; iram inquam, deſiderium, aemu- lationem, ceteraque huiusmodi. In jis enim voluptas conſpicitur & dolor, Vt qui ex iis ſint conflati. Aflectus praeterea alli agreſtes, alii manſueti ſunt. Manſueti quidem quicunque natura hominibus inſunt, qui ſi mo- dum teneant, neceſſarii ſunt ac pro- prii hominibus: ſin vero hunc exce- dunt, vitioſi ſunt. Eiusmodi ſunt, voluptas, dolor, ira, miſericordia, verecundia. Proprium quippe eſt ho- minibus, iis quae ſecundum naturam accidunt, delectari, contrariis vero dolere. Et ira quidem ad repellendam vlciscendamque necefſaria eſt iniuri- am: miſericordia humanitati conue- nit: verecundia vero, vt a rebus de- clinemus turpibus, nos impellit. Alii ſunt agreſtes affectus, qui praeter na- turam ſunt: cum ex deprauatione a- liqua aut peruerſa nati ſint conſuetu: dine. Huiusmodi ſunt, riſus effuſior, & in malis quae alteri eueniunt, exul- tatio, & humani generis odium: qui ſiue vehementes atque intenſi, ſeu re- miſſi ſint, aut quocunque modo ſe ha- beant, ſemper aberrant, mediocrita- temque laudabilem nullam prorſus ad- mittunt. De voluptate autem & do- lore, ſic inquit Plato: Hos videlicet affectus, a natura quodammodo in no- bis concitari. Cum dolor iis accidat & triſtitia, qui praeter naturam mo- ventur: voluptas autem iis, qui in conſtitutionem naturae ſuae propriam reſtituuntur. Exiſtimat enim natura- lem hominis ſtatum eſſe, medium in- ter voluptatem atque dolorem, dum neutro mouetur: quo in ſtatu pluri- mum tempus viuimus. Plures item tradit voluptatum eſſe ſpecies: quarum aliae corporis, aliae ſunt animae. Rur- ſus ex voluptatibus alias cum contra- riis coniunétas, alias puras effe. Alias rurfus ex praeteritorum recordatione, alias ex futurorum ſpe naſci. Rurſus alias 7 Mor, hs letn mo. Pro⸗ e⸗ unt, dia, tho- ramn fero Gam uri⸗ nne⸗ de⸗ Ali a- e 4. letu⸗ Hor, xll. qui lre- epa- itn⸗ al- Ldo⸗ elicet nno- Cidat Ui in riam tura⸗ min- Gumm kuri- ecn rN. Nor- nra- AMus ione, Grſus As — 2 rrexrrx AkCINOoO. ðU alias turpes, quae intemperantes, & iniuſtae, alias moderatas, & cum ipio bono coniunckas. Sicut gaudium bo- norum cauſa, & quae virtutem comi- tantur, voluptates. Cum vero vo- kuptates plurimae natura fua ſint tur- pes, nequaquam diſputandum eſſe cen- ſet, vtrum ſimpliciter & abſolute bo- CA T. num eſſe poſſit voluptas. Exilis enim nulliusque pretii ea videtur eſſe, quae alteri natura agnaſcitur, nec princi- pem habet aut primariam eſſentiam. Quippe quae cum contrario cohaereat ſuo: vt quae cum dolore coniungatur. Quod minquam fieret, ſi alterum bo- num, alterum ſimpliciter eſſet malum. XXXII. DE AMICITIA. AMeiri proprie dicta, non aliter quam per mutuam fit & recipro- cam beneuolentiam. FHaec vero tunc exiſtit, cum vterque, non minus de alterius quam de ſua eſt ſollicitus feli- citate: quae quidem aequalitas non a- liter quam per ſimilitudinem conſer- vatur morum. Simile enim ſimili, modo moderatum ſit, eſt amicum: in- temperata vero, neque inter ſe, nec cum moderatis poſlunt conuenire. Sunt & aliae quaedam, quae putantur, nec ſunt tamen amicitiae, in quibusa- liqua apparet virtutis ſpecies, cuius- modi eſt naturalis parentum in liberos Ccognatorumque inter ſe beneuolentia, nec non ea quae ciuilis ac ſodalitia nun- cupatur. Quas non ſemper mutua co- mitatur beneuolentia. Species prae- terea quaedam amicitiae, amatoria eſt. Eſt autem amandi ratio, quae honeſta, animi generoſi, quae turpis, peruerſi, quae media, eius qui medio modo af- fectus. Etenim quemadmodum tres in animalis ratione praediti anima ſunt habitus, vnus rectus, vnus turpis, vnus medius horum: ita & amandira- tiones, ſpecie inter ſe diuerſae. Quod maximae fines diuerſi, quos propo- nunt ſibi, declarant. Et turpis qui- dem a ſola corporis voluptate abripi- tur: ideoque plane eſt brutalis. Ho- neſtus vero ſolum reſpicit animum, quatenus quaedam in eo virtutis indi- cia apparent. Medius vtramque & cor- poris appetit pulchritudinem & animi. Quo amore qui dignus eſt, etiam me- dius eſt: hoc eſt nec honeſtus plane nec improbus. Quare eum qui circa corpora verſatur Amorem, Daemonem appellare potius quam Deum oportet: cum nunquam in humano fuerit cor- pore, ſed diuina deferat ad homines, & vice verſa. Cum vero amatoria haec ratio in tres vulgo ſit diſtincta ſpecies, vt iam diximus, boni viri amor, cum a vitioſis remotus ſit affectibus, artificia- lis eſt. Vnde & in rationali animae parte collocatur. Quae autem de eo praecipiuntur, haec ſunt: vt quis di- gnoſcat, quis amore dignus ſit, eumque paret ſibi amicum, & cum parauerit fruatur. Dignoſcit autem vel ex pro- poſito, vel ex appetitionibus: an ge- neroſae ſint, an bonum finem ſequan- tur, an violentae & calidae. Barabit autem eum quem in delicis habiturus eſt, non laſciuiendo, aut vt extollat eum nimium: ſed vt caſtiget potius, oſtendatque non expedire illi, vt eo pa- cto viuat, quemadmodum nunchabet. Cum autem amaſio ſuo fruetur, ad ea ſemper eum adhortabitur, quibus ex- ercitatus ad perfectum peruenire ha- bitum poterit. Finis autem illis eſt, z ex amante & amato, amici tandem ant. XV2 CLCAb. 356 CA P. PARS Tr. PLAI ONIS DOOTRINA XXXIII. DE SPECIEBVS REIP. R Erum publicarum quasdam efſe di- Kcit ſuppoſitas, quas in libris de Republica tradidit. In is enim priorem quidem concordem, ſecundam vero diffidentem deſcripfit & flagrantem, quaerens vtra ſit praeſtantior iſtarum, & quo pacto ſint conſtituendae. Eſt & apud eum iuxta diuiſionem animae, in tria membra diuiſa Reſpublica, in cu- ſtodes, adiutores, artifices. Quorum primis hoc tribuit, vt conſulant & imperent. Secundis, vt cum opus eſtarmis Remp. propugnent: qui ira- ſcendi facultati reſpondent. Poſtre- mis artes ac miniſteria cetera. Prin- cipes autem vult eſſe philoſophos, & primum contemplari bonum. Hoc enim modo duntaxat, ipſos recte ad- miniſtraturos eſſe omnia: quippe nun- quam a malis liberari humanum genus poſſe, niſi aut philoſophi regnent, aut qui regnant, diuina quadam ſorte phi- loſophentur. Optime enim & cum iuſtitia tunc adminiſtrari Rempu cum vVnaquaeque ciuitatis ita ſuo munere fungitur portio: vt principes conſili- vm dent populo: propugnatores illis pareant, ac pro illis praclientur: reli- qui vero ſuperioribus libenter gerant morem. Formas autem Reipub. facit quinque. Primam Ariſtocratiam, cum optimates imperant: ſecundam Timo- cratiam, cum ambitioſi regunt: ter- tiam Democratiam, cum populus: quartam Oligarchiam, cum pauci: po- ſtremo Tyrannidem, quae omnium eſt peſſima. Deſcribit quoque alias ex fappoſitione Reſpublicas, cuiusmo- di eſt, quae libris de legibus inſtituitur, & quae ex emendatione in epiſtolis ex- tat. Qua apud eas ciuitates vtitur, quas aegrotare in libris dixerat de le- gibus: quae & diſtinctum iam locum, & ex omni aetate electos habent ho- mines: vt pro diuerſitate vel naturae ſuae vel loci, diuerſa quoque inſtitu- tione & educatione egeant, & armis. Qui enim maritimi, nauigationi ſtu- deant, & naualia gerant praelia: qui mediterranei, pedeſtrem gerant pu- gnam atque armaturam: leuiorem, qui montes; grauiorem, qui colunt litto- ra. Nonnulli quoque ex iis equeſtrem pugnam exerceant. In hac vero ci- vitate, nequaquam communes facit mulieres. Eſt igitur Politice, virtus quae in actione ſimul & contemplatio- ne verſatur, cui propoſitum eſt bonam beatamqueac ſibi connenientem effi- cere ciuitatem. Conſiderat praeterea & alia infinita: ſed inter alia & hoc, bel- lumne ſit gerendum nec ne, conſiderat. . CA P. XXXNIV. DE SOPHISTA. Hdenus cuiusmodi ſit philoſophus dictum fuit: a quo differt ſophi- ſta. Primo quidem moribus, quod mercede doceat iuuenes, & videri ma- gis, quam eſſe bonus honeſtusque velit. Materia autem, quod circa illa quae ſemper eadem ſunt, & eodem modo ſe habent, verſetur philoſophus: ſophiſta in eo quod non eſt: atque ita tenebras, ne appareat qualis ſit, ſectetur. IIIi namque quod eſt, id quod non eſt, hautquaquam opponitur. Siquidem hoc nec exiſtit, nec ſubſtantiae vllius eſt particeps, nec etiam intelligi po- teſt. Quod quidem ſi quis vel voce ex- primere, vel cogitatione complecti conabitur, Obler. Vandum Kanle- io in An- gliea ſua verſione Dmeter⸗ nonnulla fuige, gur mi. ls ioll nec ſa. ria via ſunt. Nos 5 quibus dtanleia na dare ropol- Qum, ic ſegnen⸗ dum du- Iimus: guamuis Pbigne 1 Ad mant fberit te Ntus ri ginalis, 44 quen Utroque deulo⸗ kenper eihen. s, us: lis ad manũ habemus. 4 N6–? conabitur, aberrabit: quia contraria & pugnantia complectitur. Eſt autem id quod non eſt, quatenus auditur, non nuda eius, quod eſt, negatio, ſed quod aliquid ad alterum relatum ſub- indicat: quod enti quodam modo ad- iungitur. Vt niſi ſimul aliquid ab ente quodam modo aſſumſerit, ab aliis di- ſtingui non poſſit. Nunc autem quot ſunt, quae ſunt, totidem modis quod non eſt, profertur. Quoniam quod non eſt quoddam ens, id eſt non ens. EXALCINOOO. 9⁵7 Et haec quidem ad introducétionem quandam in philoſophiam Platonicam, dicta ſufficiant. Quorum nonnulla forte ordine, cetera ſparſe & confu- ſe tractauimus. Quae tamen ſufficere videntur, vt ex is aliquis reliqua quo- que eius placita contemplari atque in- dagare poſſit. —RD Poſt diſputationem adeo ſeriam non abs re fuerit poeticum luſum Lectori de eodem argumento exponere. DlSSERTATIO PLATONICA QVA EXPLICATVR HIERONIMI BENIVIENI. * Obſer- vandum HYMNVS IN AMOREM ain An. EX ITALICO glica ſua IOANNIS PICI COMITIS MIRANDVLAE verſione 11 Pratter.- IN LATINVM SERMONEM. mſ RA NSLATA. nonnulla nus ipſ SECTL. I. ia ſa Raecipuum dogma, & funda- bus paſcitur ignis, eo quod participa- funt. Nos mentale inprimis, Platonici ha- re ex eo poſſint. Horum modorum itaque, bent, quod vnaquaecns res tri- nobilifſimus eſt, quando eſſentia aliqua Aunun plici modo efſentiam habere rei tanquam cauſae ſuae ineſt, vnde ze ane poſſit, vel vt cauſa, vel quatenus ea Platonica ſchola eo modo in Deo eſſe propofi- Candtuain forma ſua gaudet, vel qua- quicquid eſt perfeétionis agnoſcit, ni- ium, id tenus ex ea participat. Sic in ſole ca- ſequen- lor non eſt, eſt enim ille modus ele- dum du- mentis tantum conueniens, minime . duamuis vero naturae coeleſti: Et tamen omnis vbique Caloris fontem atque originem ſolem Ignis natura ſua calet, & fuerit te Calore tanquam forma ſua eſt praedi- TEinaitn. tus. Lignum vero non ſuo ingenio 84 quenn eſt calidum, ſed illius qualitatis ab igne vtroque Vedditur particeps. Atque adeo calor eeulo in ſole eſt tanquam cauſa ſua, in igne lenber tanquam forma, lignis, & ceteris, qui- eſpexi- mus. fontem eſſe dicens ipſum omnis intel- ligentige. Atque ea Plotini ſententia v1. 1. eſt dicentis; Deus negque intelligit, ne- VII. c. 3. hil eſſe in eo, ab eo omnia docens: In- tellectum in ipſo non eſſe ſtatuens, ſed que cognoſcit, nempe ita, vt forma eius euadat ſiue cognitio ſiue intelli- gentia, quemadmodum & Dionyſius Areopagita ait: Deus neque imelloltua- lis natura ecſt, neque int elligens, ſed in effabili modo onmem intelligentiam ſu- perans, atque ſeientiam. V Y 3 SECT. Ennead. 38 PARS W. IO. PICI MIRANDVL. SECT. II. ES conditas vero Omnes in tres clas- ſes diſpertiuntur Platonici. Pri- ma corpore gaudentes continentur, & obuiae ſenſibus, quales coelum, elemen- ta, & ex lis compoſita omnia. VItima comprehendit res ſenſibus non aſſe- quendas, omni modo corporeæ naturae expertes, quae intellectuales proprie na- turae, a Theologis Angelicae appellan- tur. In his vero media earum eſt clas- ſis, quae, licet corporeae non ſint, ne- que ſenſibus pateant, mortine ſuccum- bant, motum tamen corporibus largi- antur, id ſibi demandatum habentes oſſicii: his vero animae rationalis no- men datum, Angelis quae ſint infe- riores, ſed excellentiores quam corpo- ra; Illis quidem obnoxiae, horum ve- ro imperium tenentes. Hiſce claſſibus tribus praceſt ipſe Deus, Autor & princeps rerum conditarum omnium, quae vniuerſae, in ſuo fonte & prin- Cipio ſpectatae, in natura diuina ſunt tanquam cauſa ſua: atque ab ea in natu- ra angelica mediate procedentes, ſe- cundum modum eſſentiae ſortiuntur, quo ſcilicet ea tanquam forma ſua in- duuntur: inde porro deriuatione in a- nimam rationalem, per ſplendoris an- gelicaz naturae participationem, facta, infra quam poſita nulla alia, res eſt quae diuinae nomen valeat vſurpare. SECT. III. Rium iſtarum naturarum primam, multiplicem eſſe haut poſſe, vna quae ſit principium & cauſa omnis di- vinitatis, a Platonicis, Peripateticis, & Chriſtianis Theologis communi ſtu- dio probatur. Circa ſecundam vero rerum claſſem, quae Angelicas naturas, ſiue intellectuales, complectitur, diſſen- ſus inter Platonicos obſeruatur. Sunt qui cum Proclo, Hermia, Syriano & re- liquis vaſtum rerum conditarumnume- rum, inter Deum & rationalem animum mediarum, agnoſcant, quarum aliae yeypr&, aliae voeoa ipſis audiunt, illas in- telligibiles, has inteliectunales forte non incommode dicas, quas tamen a Pla- tone tum in Phaedone, tum alibi, haut raro voces confundi animaduertas. Plotinus contra, Porphyrius, & qui ma- gis ſubtiles videri cupiunt ex Platonis“ ſchola, tantum non omnes, inter De- vm & mundi animam non niſi vnicam rem genitam admittunt, quam filium Dei vocant, quod nulla alia re inter- cedente ab ipfo ſit procreatas. Ha- rum opinionum prior Dionyſu Areo- pagitae & Chriſtianorum Theologo- rum magis conſentanea eſt doétrinae, quiangelorum infinitum quodammo- do numerum admittunt. Poſterior vero philoſophiam magis decet, opti- me Ariſtotelis & Platonicis conueni- ens placitis, quorum iam explicare ſententiam nobis propoſitum eſt vni- ce. Deſerta igitur priore via, quam- vis ſola illa ſit vera, ad poſteriorem nos conferemus. SECT. IV. Vm Plotino igitur nobis affirman- mandum, fuffragantibus non tan- tum Platonicorum nobiliſſimis, ſed ipſo Ariſtotele quoque, & Arabibus, Aui- cenna inprimis, Deum ab aeterno cre- aturam produxiſſe naturae incorpore- ae, intellectualis, eius perfectionis, quae in rem conditam competere ofſit, & cui ſimilem produceret nul- lam. Nempe perfectiſſimae cauſae perfectiſſimum DISSERTATIO PLAONICA. 359 perfectiſſimum eſſe oportebat opus, Deo immediate procedere. Cetero- e. perfectiſſimum autem quod eſt, non eſſe rum enim operum a mente iſta pro- Ue. niſi vnum poteſt. Duo enim ſi fingas cedentium omnium, cauſarumque ſe- bn vel plura, fieri non poteſt vt vnum cundarum reliquarum, quaecunque S non ſit magis minusue quam reliqua illae ſint, cauſa mediata eſt Deus. Mens um, perfectum, alias non poſſent diuerſa vero illa a Platone, Hermete, Zoro- rin⸗ eelſſe, idem plane futura. Hanc vero aſtre & aliis Filia Dei appellatur, mene, unt pro tuenda opinione iſta rationem, ei Supientia, ratio“ vel vt alii interpre- A6s. rn. quae Auicennae allegatur praeferen- tantur verbum Dei, neutiquam, quod ſe. dam duxi, illi nixae principio, quod noſtris T heologis familiare eſt, iis no- ur, ab vna cauſa, qua vna eſt, vnicum minibus filium Dei intelli gentes, qui in. tantum procedere effectum poſſit. creatura non eſt, ſed eiusdem atque no. Concludimus ergo nullam creaturam, aequalis cum Creatore eſſentiae, . hniſi ſolam hanc primam mentem, a ch, SECT. V. HD Mnia porro quae agunt intelli- bus lignisque & reliquis componit, ma- Jgenter, inſeipſis formam habent teriam illam forma, mente concepta, & lineamenta eius quod efficere parant. imbuens. Eo a Damte noſtro alluſum. Onig „ Sic architectus animo aedificii quod Vis pingere formam. D. molitur exemplar complectitur, quocd Non pinges, niſi mente prius talem cim imitari quantum poteſt conatur. At- induis ipſé. M n que hoc eſt quod Ideam Platonici ſiune Hinc iam porro inferunt, Deum, S. xemplar appellant, perfeckiusque eſſe vnicae licet conditorem creaturae, O- Credunt eo, quod ad illud confici ſolet, minium tamen autorein habendum es- illud entium genus ideale & inteligi- ſe, quoniam in vna illa ideas & for- . bile hoc materiale & ſenſibile vocan- mas ceterarum produxerit omfium, Pe, tes. Ea ratlione architecto domum ex- & quidem in idea, hoc eſt modo ea- no⸗ truente, duas eſſe formas cenſent, in rum perfectiſſino. Quae cauſa eſt, riot mente eius alteram, eamque intelligibi- quod mentem illam mundum appellent ai. en⸗ lem: alteram fenſibilem, quam ex lapidi- intelligibilem. n SECT. VI. V e . Mhren igitur illam exemplar con- dendum eſt, omnibus alüs perfectam . VI- tinere affirmant, ad quod ſenſi- magis. Atque haec prima eſt rationa- aln. bus patens hic mundus conditus ſit. lis anima, quae incorporea licet ſit, & emn Cum vero exemplar ſſtud omnium re- materiae expers, regendae tamen & rum creaturum ſit perfeétiſſimum, ex- mouendae corporeae naturae eſt deſti- emplatum ea perfectione eſſe, quae nata, neque ita a corpore libera, Vt modo cadere in pſius naturam pofſſit mens dla, à quo deriuata ab aeterno hinc conſequens eſt. Quandoquidem fuit, perinde ac ipia mens ea a Deo fue- oke igitur inanimatis animatapraeſtant per- rat deriuata. Tinc mundum aeter- Il, ð fectione, & inter haec brutis ratione num eile Platonici concludunt, talis ere H praedita funt excellentia magis, mun- cum anima eius ſit, quae cum corpore nu⸗ dum huncoe animam habere conclu- deſtitui nequeat, id quoque neterinim gulae Elle, 36⁶ PARSOZ TW. 10. PlCI MIRANDVLI. eſſe, inde conficitur: quemadmodum & coelos inde moueri ab aeterno infe- runt, anima ſine motu hautquaquam ſubſiſtente. SECT. VII. Abciquiores paganorum theologi, qui fabularum peplo myſteriorum ſuorum inuoluunt facies, aliis nomini- bus tres iſtas naturas deſignare amant. Deum in ſeipſo coelum appellantes, a quo productam primam mentem dixere Saturnum. Saturnus mundigenuit a- nimam, quae lupiter eſt apud ipſos. Coelum id, quodprius eſt, indicat & ex- cellentius, quemadmodum primum in firmamento cozlum eſt. daturnus na- turam ſignificat intellectualem, in con- SECT. Rium veroĩſtorum nominumpro- Ticen vſus ſequens eſt ratio: In Deo primum excellentiam eius conſide- ramus, qua tanquam cauſa omnibus operibus fuis praeſtat, eamque ob ra- tionem Coelus vocatur. Secundo pro- ductionem operum iſtorum, quae con- verſionem ad inferiora importat: at- que eo intuitu Iupiter quandoque ap- pellatur, ſed cum addito optimi, ma- ximi. Prima vero natura Angelica pluribus nominibus gaudet, vt in qua ſit maior diuerſitas. Conſiſtit autem vnaquaeuis creatura potentia & al-u, illam in Philebo infinitam dicit Placo, hunc ſnitum. Omnis in mente im- perfectio eſt ex potentia, perfectio o- mnis ex adu. Operatio eius triplex, vel enim circa ſuperiora occupatur, at- ue ea eſt Dei contemplatio: vel circa ſui ipſius cognitionem: vel circa infe- templatione defixam penitus. Iupiter vitam actiuam, quae eo continetur, quod inferiora omnia moueat & gu- bernet. Eſtque conuenientia eorum, quae de vltimis duobus diximus cum iis, quae Planetis eius nominis tribuun- tur. Jatunus enim contemplationi idoneos facit, Iupiter imperio. Con- templationi deditus circa res ſuperiores, circa inferiores qui vitam actiuam ſe- quitur, occupantur. VIII. . riora, quae eſt producéctio & cura ſenſi- bilis huius mundi. Atque triplex haec = operatio ab actu procedit. Potentia ad inferiora facienda deſcendit, vtraq: vero ſeipſam in ſeipſa confirmat. Ra- tione duarum priorum operationum, ad contemplationem quippe ſpectantium, Sdaturnus vocatur: ratione tertiae Iu- piter, quod nomen praecipue etiam potentiae eius tribuitur, vt a qua actus, quo producuntur res omnes, pendeat. Eadem ratione mundi etiam anima, quousque ſeipſam vel ſuperiora con- templatur, Saturnus dicitur, Iupiter vero, quatenus in ordinandis rebus mundanis verſatur. At quoniam ad eam proprie mundi ſpectat guberna- tio, ad mentem vero contemplatio, hinc Iupiter iſta, haec Saturnus abſolu- te ſolent appellari. SECT. IX. Steigitur mundus, perinde ac cete- compoſita. Illa omnia ſuum e can- rae creaturae, anima & corpore con- ſale in coelis habent, quae ex talibus ſtat. Corpus omnia, quae oculis vide- perindeac ſublunaria non conſtant, alias mus, abſoluunt, ex quatuor elementis enim inferiores partes ante coeleſtes conditas 01 C t ſun — — — —— — — ., — — — —— — imzeo, — –☛ . —7B DSSERTATIO PILATONICA 361 conditas eſſe, affirmandum, cum ele- menta ſimpliciora ſint, atque con- curſu ſuo tales res, quales componun- tur exiis, efficiant: formale vero &cſſe ſuum a luna inde vsque ad terram obti- nent: Ee denique imperfeétum, quod in participatione eſt, infra terram: in ea enim iueniri ignem, aerem, aqquam experientia docet, & Phyſici probant. Eoque aenigmatibus ſuis veteres allu- dunt Theologi, quatuor inferorum flu- mina commemorantes, Acheronta, Cocytum, tzga, & Philegethonta. ſum docent. Quibus nihil aliud profe- Timaeo. Mundi vero corpus in tres diuidere partes non incommode poſſis: coeleſtes nempe, mundanar, inferas. Quod fundamentum eſt fabularum, quibus Poetae Saturni regnum in tres ſilios eius, Iouem, Neptunum, Platonem diui- cto, quam corporei mundi triplicem diuerſitatem indicant, qui quamdiu Saturno manet obnoxius, hoc eſt idea- lem atque intellectualem eſſentiam ſu- am obtinet, vnus eſt & indiuiſus, maio- req; adeo ſoliditate gaudet & potentia. In filiorum vero ſuorum manus poſt- quam incidit, hoc eſt, vbi in materialem huncmundum conuertitur, atque ita in tres partes diuiditur, iuxta triplicem Corporum conditionem, imbecillior e- vadit, atque potentiam accipit demi- nutam, a ſpirituali nempe ſtatu ad cor- poreum deficiens. Primam partem coeleſtium rerum Iloui attribuunt, po- ſtremam & infimam Plutoni, denique Neptuno mediam. Et quoniam in me- dio illo imperio omnis generatio pera- gitur & corruptio, hinc Theologis O- cCeani nomine, fluxusque & refluxus continui imagine, ſignificatur, Numen eſie volentibus Neptunum, quod rerum generationibus praeeſt. Non tamen diuerſos, tres illos, !animos eſſe putan- dum, diſtincte partes illas animantes. Mundus enim, vnus cum ſit, vnam tan- tum animam poteſt habere, quae, ſub- terraneas qua animat partes, Pluto di- citur, Neptunus, qua ſubtunares, qua coeleſtæs denique Iupiter. Ita Plato in Philebo per louem regiam animam in- telligi agnoſcit, h.e. partem mundi prin- cipalem, a qua reliquae gubernantur. Quam opinionem, mihi licet peculia- rem, veroſimilem tamen magis eſſe pu- to, quam Graecorum commenta. SECT. NX. Po mundi animam, alias quoque haut paucas rationales animas Pla- tonici admittunt. Inter quas praeci- puae ſunt octo illae, quas Sphaeris coele- ſtibus praeficiunt, plures enim kaut eſſe putant ſphaeras, ſeptem earum planetis, octauam coelo ſidereo abſol- ventibus. Atque iſtae nouem ſunt Poetarum Muſae; Quarum prima, Cal- liope, eſt anima vniuerfſi, reliquae oc totidem Sphaeris attribuuntur. SECT. XI. Ffirmatum autem Platoni, mundi autorem & mundi animam, &re- liquas quae ratione gaudeant omnes, feciſſe, vno cratere, elementis iisdem, maximam perfectionem obtinente ani- ma vniuerſe, minimam eis quae nobis ſunt animabus. Noſtrae autem animae partes optime ſequente diuĩſione aſſe- quemur. Homo, vinculum quo mun- dus coniungitur, in medio conſiſtit. Vt vero omnia media ab extremis par- ticipant, ita hominis quoque partes mundo vniuerſo apte reſpondent, quamobrem Microcosmus etiam Z2 appellatur 362 P ARS IV. 10. PlCI MIRANDDVL. appellatur. In mundo autem primo cor- porea natura eſt obuia, aeterna in coelis, corruptioni obnoxia in elementis, & quae ex iis componuntur lapidibus, metallis & rel. Ei ſecundo loco vege- tabilia ſuccedunt. Tertium locum bruta occupant animantia. Quartum animae rationater. Quintum angeli- cae mentexr. Quibus omnibus ſuperi- or Deus eſtrerum omnium principium. Simili ratione in homine duo ſunt cor- pora, deternum alterum, quod coelefte vehiculum Platonicis dicitur, in quod nullo intercedente medio anima ratio- nalis operatur: corruptibile alterum, ſenſibus obnoxium, ex elementis com- poſitum. Tum vegetatiua facultas, , SECT. Teae Aſ ſuum cauſale in Deo habent, Normmate in mente prima, participa- tuin in anima rationali. In Deo non ſunt, ab eo productae tamen ſunt in natlura angelica, vnde deriuatae in ani- mam ſunt, quae illis illuminata, dum in partem ſuam intellectualem intuetur, veras rerum formas, h. e ideas, conci- pit. Atque in eo poſitum eſt animo- rum humanorum a coeleſtibus mentibus diſcrimen. IHlae enim corporeas ob- euntes functiones, ab intellectuali ta- men non diſcedunt operatione, ſimul. contemplationi & gubernationi vacan- qua generatur & nutritur. Inde ſon- ſitiua & locomotiul. Quarto facultas rationalis, quam Peripatetici vltimam& nobiliſſimam animae rationalis partem credebant. Attamen ea fuperior Angeli- Ca eſt, & intellectualis, cuius partem ex- cellentifftimam coniunltionem animae vocamus, qua cum Deo immeditate 1 Coniungitur, ſimilis ei facta quodammo- do: quemadmodum ceteris partibus Angelis, beſtiis, plantis magis eſt ſimilis. Circa has vero nonnullus eſt inter Pla- tonicos diſſenſus, Proclo & Porphyrio ſoli rationali parti, Numenio vero & Plotino toti animae immortalitatem largientibus. XII. tes, vt quae ad corpora non deſcen- dant, aſcendentibus potius ad ipfas corporibus. IHIumani veroanimi, cor- poreis muniis detenti, contemplatione deſtituuntur, ſcientiam a ſenſibus mu- tuantes, lisque addicti, erroribus ſunt obnoxii. Ilis vnicum huius ſeruitu- tis excutiendae remedium VIIA A- MORIS relinquitur, quaapulchritu- dine ſenſehili excitata in animo intelle- Aualis pulchritudinis recordatio, a vita terrena ad aeternam animam erigit, a- moris ignibus ita Perpurgatam, vt an- gelicam naturam induat. PARS I I. SECI. I. Auleates, quibus anima approhen- dit circa verum occupantur & fal- Jum, quorum illud amplectuntur, hoc vero repudiant. Horum prius aßzr- mare eſt, negare alterum. Appeiendi facultas circa bonum malumue verſatur, ad bonuim procliuis, auerſa amalo: quo- rum illud amorem, hoc odium vocamus. Amor rebus, quas proſequitur, diſtin- gui ſolet, ſi in opes feratur enim, auari- ttia eſt, ſi in honores, ambitio, ſi in res coeleſtes, pietas, ſi in aequales, amicitid. Hos vero depraeſentiarum omnesque alios ſignificatus excludentes, hic tan- tum deſiderium intelligimus poſſidendi aliquid vel in ſe, vel noſtra ſaltem aeſti- matione pulchrum, quod diuerſae pla- ne ſit indolis ab amore Dei in creaturas, qui —.— — — — —. — — — — — — B PDISSERTYATIO PI ATONICA. 36 quĩ cum omnia comprehendat, pul- chritudine & perfectionibus alterius reiĩ opus habere nequit: abeo item, quo in amicos ferimur, illud enim recipro- cum efle oportet. Cum Platone igi- tur illud & e TrS zHMα vehementem pulchri appetittim definimus. Eſt nem- Pe deſiderinmm animi adbonum, ſiue ve- rum, ſiue apparens, inclinatio, vtque bona ſunt diuerſa, ita diuerſae deſderii quoque ſunt ſpecies. Deſiderii ſpe- cies eſt amor, vt pulchritudo ſpecies boni eſt. Deſiderium velnaturae inſtinétu, vel clara ſcientia determinatur. Nem- pe omnibus creaturis propria eſt per- fectio quaedam, ex bonitatis diuimnae participatione deriuata. Ea ſcopus eſt, ad quem tendunt, eumque fſelicita- tis gradum continet, cuius capaces ſunt, ad quem proinde tanquam centrum SECI. Alterum gerlus deſiderii euidenti ſcientia determinari dixi, a natura nobis inditum, vt apprehendendi ſacul- tati cuiuis eſlet, quod reſponderet, de- Ederium „ amplectendorum eorum, quae bene ſe habere iudicantur, & eo- rum, quae contraria ratione ſe habent, fugiendorum cauſa. uilibet autem natura ſua boni appetens miſeriam a- verſatur, verum apprchendendi facul- SECI. Dy Siderio autem omni proprium hoc eſt, vt, qui deſiderat, vem deſidera- tam Poſſideat Partim, ex parte poſſide- at minus. Sane enim, ſi penitus non poſſideret, deſßiderio ferri in eam haut poſſet, id quod duobus modis confir- Watur. Primo, ignoti nulla cupido eſt, noſſie autem rem, eſt eam po ſie dere Ie anima quodammodo. Ita Ariftoteles: Ani- II 9. wia 6imnia habet, guoniom cognoſeit o- miuia. Et apud Hymnographum Deus ſuum enituntur. Atque hoc deſide- rinm eſt, ad quod naturae inſtinétum determinare diximus, magnum diui- nae argumentum prouidentiae, qua inlſcii etiam, vt arcus a ſagittario ad ſco- pum, diriguntur animi. Eo omnes crea- turae Deum appetunt, quandoquidem omne bonum particulare veſtigium eſt, & participatio primi boni. Atque id quidem in vnaquauis creatura obſer- vatur, prout plus minusue extiterit ca- pax, pro quo etiam capacitatis gradu ad nobilem magis ignobilemue ſnem deſtinatur. Vhimus tamen omnium Fenis eſt idem, Deo fi frui, quousque poſ- ſint. Atque ita iuxta hymnogra- phum, omnia Deum colunt & laudant, ſuppliciter „ vt Theodoritus ait, ad iſiun c‿nuerſa, ſogue iſße in ſacrificiume of, eren1d. II. tas pro bono malum arripit haut raro. Vnde euenit, vt Geſ derium, quod in ſe coecum eſt, malum appetat. Volun-plate tarium id certo ſenſu dici poteſt, quod Tim. —- Cogi a nemine queat, inuoluntarium ta- 23 4. er men etiam alio eſt ſenſu a ſodali fuo, qui? 13¾ e eſt opprehendendi facultas, deceptum. Atque hoc eſt, quod Plato vult, nemi- om voluntar. e peccare inquiens. III. 2 ipſe ait: Moa ſunt nniig, noui eg illa, Secundo ſemper inter Tahide, antem & rem deſideratam ſimilitudo aliqua in- tercedat, neceſſe eſt. Nam vnaquae- vis res eo maxime & oblectationem & conſeruationem quaerit, quod qua- dam naturae cognatione maxime ipſi videtur conuediens, eiusque contra- rio moerorem concipit, tandemque deſtruitur. Amor inter res diſſimiles non coaleſcit, & contrariorum repu- z 2 gnantia 364 PARN I. 10. PICI MIRANDVL. gnantia odium eſt naturale, quemad- modum odium [vulgari ſenſu] repu- gnantia eſt cum cognitione coniun- Gtum. Hinc conſequens rei dehtae- ratae naturam in deſiderante ſuo mo- do eſſe, ſine quo nulla vtrinque inter- cedere poſſet ſimilitudo: Imperfecte ta- men in eo eſt, fruſtra enim eſſet quae- rere, quod ex aſſe iam teneat. SECT. IV. T'deſiderium vero plerumque ſe- quitur rem cognitam, ita cum di- verſis deſideriis diuerſa etiam coniun- ta ſunt cognitionis genera. Cognitio- nis tres ſpecies habemus, ſoenſum, ratio- nem & intellelctum, triplici reſponden- tes defiderio, appetitui, electioni, vo- luntati. Appetitus brutorum eſt ani- nimantium, electio hominum, angelo- rum voluntas. enſus ſolas res corpo- reas cognoſcunt, atque in eas quoque vnice fertur appetitus. Angelicus in- tellectus in ſola defixus eſt contempla- tione conceptuum ſpiritualium, nulla ad res materlales inclinatione, ne qui- dem quando a materia immunes in ſpi- ritualem naturam transferuntur, ita voluntas etiam eorum ſolis perennibus & ſpiritualibus paſcitur bonis. Media inter iſta extrema natura eſt rationalis, nonnunquam ad ſenſus deſcendens, nonnunquamad intellelctum ſe erigens, ſua elelctione deſideriis, quibus maxime delectatur, obſequi ſolita. Hinc patet res corporeas vel ſenſitiuo appetitu vel lectione rationis ad ſenſus inclinatae nos amplecti: Incorporeas vel angelico intellectu, vel electione rationis ad in- tellectualem ſublimitatem euectae. SECTI. V. VIchtitudo generatim loquendo harmonia eſt, ex variarum rerum, ad tertium conſtituendum, apta combina- tione exiſtens. Cuius ſi ratio tempe- riei, mixturaeque variarum naturarum habeatur, ad conſtituendum vnum ali- quod conſpirantium, nulla creatura eſt, quae pulchra non ſit. Eo vero ſen- ſu res ſimplex nulla pulchra eſſe poteſt, adeoque nec Deus. Initium ea poſt Deum habet, ex contrariis orta, ſine quibus nulla eſt compoſitio, eſtque pul- chritudo contrariorum vnio, amica diſſenſio, concordia diſcors. Hinc o- mnium rerum principium Empedocli concordia eſt atque diſeordia, per hanc varietatem intelligenti rerum compo- nentium, per illam earundem coniun- Ctionem, atque docentiin ſolo Deo di- ſcordiam non eſſe, vt in quo diuerſa- rum/naturarum vnio non ſit, ſed qui puriſſimum ſit & ſimpliciſſmum vnum. In huiusmodi autem coniunctione v- nio necefſſario contrarietati praeualet, absq; eo enim opus compoſitum diſſol- ueretur. Hinc eſt, quod Venerem & Martem amore iungunt Poetae, quo- niam pulchritudo illa, quam Venerem vocant, ſine contrarietate ſubſiſtere ne- quit: quia item Martem Venus mode- ratur & domat, eiusque moderamine contentio contrariorum componitur. Pari ratione in Aſtrologia Marti proxi- ma Venus eſt, vt eius influxum, ad de- ſtructionem tendentem, impediat, quemadmodum urno proximus Iu- piter eſt, vt eius malignitati obicem po- nat. Quod ſi ſemper Veneri Mars, hoc eſt principiorum contrarietas iu- ſtae eorum temperiei eſſet obſequens, nulla res vnquam diſſolueretur. SECT. er⸗ t⸗ lae⸗ 1in bus ecia alie, ens, en Gme tet vel Atae lico din- um. ⸗ let, ſol⸗ / guo⸗ ren ehe⸗ ode⸗ mine tur. ii. ce⸗ liat, . po⸗ r⸗ il⸗ len⸗ . QEd heæc de pulchritudine ſenſu laxiore DISSERTATTIO PLATONICA. 365 SECTL. VI. accepta, quae cum harmonia eſt ea- dem: vnde mundum hunc conditum eſſe a Deo harmoniae muſicae tempera- mento, dictum eſt ſipientibus. Proprie Ennead. III. L. 5. c. 3. Cupidi- nem. LDst autem Amor coeleſtis deſiderium autem loquendo harmonia melodicum vocum conſenſum ſignificat. Pulchri- tudo vero in ſtricto magis ſignificatu ad concordiam exacéta proportione tem- peratam, refertur in rebus patentibus viſui, vt harmonia in rebus auditui ob- noxiis. Huius pulchritudinis deſide- rium amor eſt, ab vnica facultate co- gnoſcente, quae viſus eſt, ortus. Hoc- ue fuit, quod Plotino occaſionem de- ſit vocis éoos, quae amorem notat, ab Loacis, quod viſus eſt, deriuandae. Hic forte dubium mouebit nonne- SECT: t viſus vero eſt geminus, ita pulehbri- Vmdo quoque, circa quam verſatur, eſt duplex. Hinc duae V'eneres Plato- ni in Sympoſio celebratae, vt & Poetae noſtro:. Vuigaris altera, quae ad ſonſus fpectat: altera coæleſtis, quae ad intelle- SECT. TEnus igitur pulchritudo eſt, quae genuit Amorem: mater eius certiſſi- me, nam amoris cauſa eſt pulchritudo, non quod principium ſit, a quo ille a- tus procedit, ſed quod ſit id, circa quod amor verſatur. Nempe effectrix cau- mo, ſi a ſolis rebus viſui obuiis a- mor eſt, inquiens, quomodo ad Ideas referetur, quae oculis patent minime? Reſpondeo ego, videndi facultatem vel corporis eſſe vel mentis. Prima ſenſus eſt, altera intelleltus, quam cum angelis habemus communem. Hanc etiam viſionem vocant Platonici, eiusque ima- ginem tantum corporeum viſum eſſe ſtatuunt. Sic Ariſtoteles etiam id ani- mo intellectum eſſe ait, quod viſus eſt corpori. Hincapud Homerum etiam Minerua, quae ſapientia eſt, Xαν mwοα dicitur, h. e, quae acutum videat. Hoc viſu Moſes, Paulus & reliqui Dei vide- runt faciem, Theologis cognitio voca- tur intellelctualis & intuitiua, viſto bea- tifica, iuſtorum in altera vita praemium. VII. dum refertur, atque ideis conſtat, cir- quas intellectus verſatur, vt circa colo- res viſis. vulgaris atque coeleſtiz, nam, vt Plato ait, tot eſſe amores neceſſe eſt, quot ſunt Veneres. . VIII. ſa amoris perinde ac reliquarum actio- num ſuarum omnium anima eſt. Cau- ſa materialis eſt pulchritudo. Nempe in Phyſicis eflectrix cauſa patri, materi- alis matri aſſimilatur. . SECT. IX. intellectuale pulchritudinis idealis. I- deae vero, vt antea dictum, rerum e- xempla ſunt in Deo, tantquam fonte ſuo & cauſa, in mente angelica, per modum formae, in anima rationali exiſtentia per participationem. Haec enim, vt ipfſius ſubſtantiae, ita idearum quoque tulehbritudinis particeps fit, impertiente prima mente, Hinc conſequens eſt, amorem pulchritudinis coeleſtis in ani- mo, non perfeétum eſſe amorem coe- leſtem, ſed proximam eius imaginem. Ipſe enim amor coeleſtis maxime in- genuus cum defiderio pulchritudi- nis idealis in prima eſt mente, quam ipſe immediate Deus ideis exorna- vit. 22 3 SECT. Amor quoque geminus eſt, ſ. cupido. Sympoſ. . 366 PARS IV. 10. PICI MIEANDVI. SECI. X. Adorem vero, autore Platone, ex LPe- mnia genuit Porus, qui Merin paren- tem habuit, in Iouis hortis, nectare ebri- vVs, die Veneris natali, ad quem cele- brandam Dii conuenerant. Natura, in ſeipſa formae expers, a Deo formata in mentem angelicam vertitur. Haec Nerma ideis abſoluitur, pulchritudine primigenia, quae dum ex fonte diuino defluunt akerius generis mixtae natu- rae, imperfectae euadunt. Angelus igitur opacitate ſua earum obfuſcans ſplendorem, pulchritudinis quam ami- ſere accenditur deſderio, atque hoc eſt Amor. Is naſcitur, quando Porus, qui abundantiam notat, hoc eſt copiam i- dearum, cum natura illa informi con- iungitur, quae dicitur Penia, quoniam pauper eſt & mendica, vr quae deſtitu- ta omni eflentia ſit, omnique actu, quam louem vocauimus ſupra l, 8, in cu- ius horto ideae plantate ſunt, vnde eſt, quod ipſam mentem qngelicam ideis ex- Ornatam Paradiſum antiqui vocaue- rint. Sic Zoroaſtres ad vitam illam, contemplatione quae agitur aeternam- quefelicitatem nos inuitans, quaerite, inquit, quaerite paradiſum. Ad coe- lum Empyraeum id translatum a Chri- ſtianis Theologis, beatarum animarum ſedem, quarum felicitas in contempla- tione & intellectus perfeckione perinde ac apud Platonem collocatur. Hic A- mor natali Veneris die genitus, h. e. qua idealis pulchritudo, imperfecte licet men- ti angelicae infuſa fuit, cum infans quaſ eſſet Venus, adultam nondum perfe- ctionem conſecuta. Omnes ad id fe- ſtum Dii confluxere, h. e. omnes eo- rum ideae, quemadmodum per Sdatur- nitm & Planetam & eius idesm intelligi- mus, expreſſione a Parmenide mutua- ta. Sunt igitur Diiilli ideae, quae prae- cedunt Venerisnatales, ipſa nempepul- chritudo eſt, & gratia; ex varietate eo- rum reſultans: inuitati autem ad con- viuium fuere, in quo nectar apponere- tur & amlroſia, his nempe quicunque aà Deo excipiuntur, aeterni ſint, neceſſe eſt, reliqua non item. Hae mentis an- gelicaz ideae prima entia aeterna ſunt. Porum nectar inebriauerat, h. e. illa ide- arum copia aeternitate plena. Reli- quae ideage ad conuiuium admiſſae haut fuerunt, neque donatae ſunt ae- ternitate. SECT. XI. Ilne angelica perficere iſtas ideas deſiderat, quod nonniſt mediis po- terat impetrari, cauſis imperfeltionis oppoſitis. Canſae imperſectionis fue- runt, quod a principio fuo longius a- motae contrariae miſtae naturae fuiſ- ſent. Remedium igitur ſeparatio eſt a natura contraria, atque ad Deum quo- vſque fieri poteſt regreſſus, cum eo- demque coniunctio. Amnor qui eft il- lius pulchritudinis deſideriunn, mentem, Wt ad Deum ſe conuertat, iungique cum eo conetur, excitat. Eſt autem quaeuis res, quo propior eſt principio ſuo, eo perfectior. Atque ille primus eſt circulus, Mens, inquam, Angelica, ab vnione cum Deo poſtquam diſceſſit, intrinſecae cognitionis reuolutione ad eum reuerſa: quae eſt iuxta antiquos Venus adulta. Quaeuis vero natura, quae huius capax conuerſionis eſt, cir- culus dicitur. Eaque facultas ſoli in- tellectuali ſiue angelicae propria naturæ eſt & rationali: quae propterea ſolae ſe- licitate etiam frui poſſunt, quae conſi- ſtit in coniunctione cumprimo princi- pio ſuo, quod vkimum eſt bonum at- que fummum. I dque immortalibus peculiare peculiare eſt maturis, wateriales enim, Conſentientibus hac ex parte Platoni- cis & Peripateticis, ita vel ſeipfſas vel principium ſuum intueri non poſſunt. Angelica itaque mens & anima ratio- natlis duovirculi ſunt intelligibiles, qui- bus in mundo cor Poreo aliir reſpondent Auo, coelum nempe decimum, idque immobile, primi cerculi imago; corpo- rague coeleſtia, quae mouentur, quae poſteriorem circutum referunt. Pri- mi nulla apud Platonem mentio extat, vt, qui plane diuerſus ſit a natura cor- porea, neque ea poſſit repraeſentari. De Deſecu undao vero in Timaeo dicit, omnes Coeli, quod oculis pateat, irculos, quos in ſphaeram fixarum Planctarumque ſeptem diuiſit, totidem animae ratio- nalis cireulos referre. Sunt qui Deo circuli nomen atribu- vnt, Juenm⸗ cbelen vocant antiquio- res Theolo corprelhencen”. vt coelum extremum mundum complectitur. DISSERTATO PIL ATONICA. gi, ſphaera qui ſit omnia Et ſane parte vna Deo hoc ſatis con- veniens eſt, ſed minus tamen alia par- te. Certe enim quod circulus, initio aà pundto ducto, ad bunätum redeat, 1 minime Deo conuenit, qui initium habet nullum, ſed ipſe eſt punctum in- diuiſibile, ex quo omnes ducuntur cir- culi, ad idem redeuntes. Hocque et- jam ſeriſu materialibus rebus applica- ri nequit, quae initium habent, ad quod tamen redire non poſſint. In aliis tamen quibusdam oppido ĩ. in Deum quadrat. Perfectiſſimum enti- vm eſt Deus, circulus figurarum: nec illi nec iſti aliquid addi potelt Omni- bus corporibus locum vltima ſphaera 367 4 praebet, omnibus ſpiritibus Deus. A- nima iuxta Platonicos in corpore non eſt, ſed corpus in anima, animna In men- te, mens in Deo, extremo rerum o- mnium Zoco, quamobrem & Iudaeo- rum Cabbaliſtis — b fuit appellatus, quod locum ſigniſicat nomen. SECT. XII. Eneris pediſſequae Gratiae ſunt, Thalia, Euphroſzne, Aglaia, h. e. Viredo lactit Gia, Splendor: quae pro- prietates ſunt pulchritudinis idealis. Thalia rei cuiusaisin ſtatu ſuo eſt per- manſio: Sic enim iuuentuti quoque viredo tribuitur, qua perfeckiffimum ſuum vigorem humana natura a tuetur, qui annis creſcentibus deficit ſenſim donec c penitus pereat. Venus pro- portio eſt, qua res omnes coniungun- tur, eius vero rei durationem viridi- tas indicat. In mundo ideali, vbi pri- ma eſt Venue & antiquiſſima, rIma quoque viriditas occurrit, nulla enim natura intelligibilis ſenio eſtentiammu- tat. Ab ideali mundo in ſenſibilem eriuatur viror, quous i„ Capax eſt, h. e, pro ra 711 ille de neéri onle e du ra- ratio actu re tionis debitae proportionis, ae illi ineſt. Reliquae duae idealis pulchritu- dinis proprietates ſunt intellectus illu- minatio, quam Aglaia indicat, & vo- luntas amore & gaudio impleta, cuius rei Euphroſene Fymbolum eſt. Grutiae ita pingi ſolent, vt nos re- ſpicere vna earum videatur, quaſi recta „pProcedens non ret rograda, quoniam duratio atque permanfio actu reflexo non fuſtinett. Reliquae Auae auer- ſa a nobis facie retrocedere videntur, quoniam ad intellectum pertinent & voluntatem, quarum facultatum ope- auerſa, qualis recedentium ſit, pin- guntur, quoniam res a Diis venire nobis dicuntur, & a nobis redire ad Deos. — fHex Procedit, ideo facie Plat. Sympos. 368 PARS IV. O. PICI MIRANDVI. SECT. XIII. V Pnus ex mari nata eſſe fabulis per- hibetur. Materiae informis natu- ra, ex qua res compoſitae ſunt, aqua repraeſentatur, quae perpetuae eſt fluiditatis, quamlibet formam facile admittcns. Ea cum primum in mente Angelica exiſtat, aquae paſſim angeli dicuntur, vt apud Hymnographum, aquae ſupra coeleſtes laudant Deum, quod de Angelis Origenes inter preta- batur. Suntq; Platonici, qui Homeri O- ceanum quem Patrem ille dicit homi- num atque Deorum, de mente ange- lica accipiunt, ceterarum creaturarum omnium principio ac fonte. Gemiſthi- vs Neptunum omnium aquarum prin- cipem, omnes mentes Angelicas hüu- manasue interpretatus eſt. Hic eſt fons viuus, exquo qui biberit, non ſi- tiet vnquam. Hae aquae ſunt, qui- bus mundum Dauides a Deo aiebat eſſe fundatum. SsECT. XIV. P Orum h. e Idearum a Deo proce- dentem copiam, Metios, h. e. con- ſFelii, fiium Plato facit, a noſtris ſcri- pturis parum diſientiens. Hinc Ser- vatorem noſtrum confilii angelum Dio- nyſius Areopagita appellabat, h. e. pa- tris legatum. Similiter Auicenna pri- mam cauſam conſiliatiuam vocat, cum mens non a ſeipſo, ſed a Deo ideas ha- beat, cuius conſilio, ſcientia, & arte, vi- ſibilem huncce mundum condendi in- ſtruitur. SECT. XV. Dorum porro, ĩuxta Platonem, & maximus & minimus natu eſt A- mor. Nempe Dii, vt alia omnia, du- plici modo ſunt, in idea, & in materia ſiue natura. In materia primus Deo- rum extitit Amor, qui occaſio fuit, vt reliqui Dii omnes ſimilem naturam ac- ciperent, in idea vero idem VlItimus extitit. Nempe natus eſt Amor, dum ideae in Angelicam deſcenderent men- tem, quae ideae cum ipſius mentis ſub- ſtantiam abſoluerent, ipſius mentis ſubſiantia perfecta eſſe non potuit, do- nec ideae perficerentur, quod ante fieri non potuit, quam naſceretur A- mor, cuius ad Deum conuerſione illae erficerentur. Cum igitur hoc quod in materia, ſiue natura, ſit, Amori mens angelica debeat, reliqui Dii, qui menti ſucceſſere, in eſſe ſuo naturali Amore iuniores ſint neceſſe eſt, quam- vis in eſſe ideali eum antecedant, vt qui naſci non potuerit, donec ideae iſtae coniunctione, imperfecta licet, cum natura informi coaleſcerent. SECT. XVI. NEce Etatis regnum regno Anoris antiquius dicitur eſſe. Nempe duabus naturis quaeuis res condita continetur: materiali, quae imper- fecdia eſt, & quam neceshitatem hoc lo- co interpretamur: & formali, quae perfectionis eſt occaſio. Iſtarum ex qua participat maximne, eaà praedomi- nari, natura vero ei obnoxia eſſe di- citur. Hinc necegſitas, h. e. materia, regnaſſe ſupponitur, dum imperfectae eſlent ideae, eoque tempore omnia, quae imperfecta ſunt, euenire credun- tur. Perfectiones vero omnes amore demum nato regnare coeperunt, eo enim poſtquam ad Deum conuerſa mens fuit, id quod imperfectum antea fuit in ſe, perſectionem indeptum eſt. Plato Sympos. ⸗ . I in⸗ - ſi i⸗ bat lue GO neri qui rli ,N dene icet, eri/ tae Nia Hun- nore ,e0 erſi nten 1 eſt lm- — —— Plato Sympos. Mtum eſſe Veneri obnoxium dicitur. Nempe fatum, quod nihil aliud eſt, quam concatenata caudarum & effe- Ctorum in ſenſibili hoc mundo ſeries, a mundi intelligibilis lege pendet, hoc eſt a prouidentia. Hinc Platonici pro- videéntiam, h. e. idearum ordinationem, menti primae attribuunt, a Deo, vl- timo fine, pendentem, ad quem res omnino dirigat omnes. Atque adeo Venur, quae eſt ordo idearum, a qua fatum, h. e. mundi ſenſibilis ordo de- pendet, fato dominatur. FLFatae vero Deae tres ſunt Clotho, Lacheſis & Atropos, id enim quod in prouidentia vnum eſt, in aeternitate indiuiſibile, quando in tempus tran- ſit, & ad fatum, in praeſens diuiditur, praeteritumgue & futurum. Sunt alii qui Atropon ad ſphaeram fixarum, Clo- SECI. POrro „ quemadmodum a Deo in mentem Angelicam ideae deſcen- dunt, a quibus intellectualis pulcritu- dinis gignitur Amor, quem diuinum appelamus: ita eanedem ideae a mente Angelica in animam rationalem deri- vantur, tanto tamen in ea imperfectio- res, quantum Angelicae perfectioni ipſa anima cedit. Ab his humanus eſt Amor, de priore Plato, de bpoſteriore 1 PlISSERTATIO FLATONICA. L EEiuEuuCI. XVII. tho ad ſphaeras planetarum, Lacheſm denique ad res ſublunares referant. Sunt autem res ſolae corporeae, & quae in tempore ſunt, obnoxiae fato. Rationalis vero anima, incorporea quippe, eidem dominatur: prouiden- tige tamen ſubeſt, cui ſeruire vera eſt libertas, qua voluntas, legibus proui- dentiaz obſecuta, ad finem ſuum ex- optatum perducitur. uoties vero Pprouidentiae excutit iugum, ex libera ſerua fit, fatique mancipium, cuius domina antea exiſtehat. Nempea le- gibus prouidentiae recedere nihil eſt a- liud, quam rationem deſerere, ſequi ſenſum, & appetitum irrationalem, quae cum corporea ſint, fato obnoxia ſunt, iſtisque qui ſeruit, magis eſt ſer- vus, quam ipſa quibus ſeruierit. XVIII. Plotinus diſſeruit. Qui eodem argu- mento, quo ideas in mente Angelica non accidentia ſed ſubſtantias eſſe pro- bauit, rationis quoque ſpecies, idegs inquam in anima, ſubſtantiales eſſe e- vincit. Venerem animam appellans, vt quae ſplendidiſſimo Amore gaudeat, qua rationes illae ſpecificaz, de quibus di- xXimus, deſignantur. SECITI. XIX. Mor autem vulgaris ſenſibilis pul- * critudinis eſt appetentia, corporis excitata viſu. Puleritudinis eius cauſa ſenſibile eſt coelum, per potentiam ſuam motricem. Quemadmodum au- tem ea, qua nos gaudemus, motrix fa- cultas, muſculis & neruis, operatio- num illius inſtrumentis, continetur; ita coeli quoque facultati motrici cor- pus accommodatum eſt, perpetuo mo- tui circulari congruum, cuius corpo- ris interuentu anima mundi, veluti piéctor, penicillo ſuo materiam iſtam inferiorem variis induit formis. Sic vulgaris itaque Venus, materialium formarum pulchritudo, eſe ſuum cau- ale a facultate coelorum motrice ha- bet, fſonmale a colore, qui ex ſolis ſen- ſibilis luce affulgente exiſtit, quemad- modum ideae affulgentem ſibi ſolem Aaàa habent 370 PAkS W. 10. PICI MIANDVI. habent intelligibilem. Eſe denique eius participatum conſiſtit in fi- gura & ordine partium apto, ocu- lis ſeſe ingerente, lucis & coloris auxilio, quo ſolo Amor procuratur. SECT. X X. 5 Vemadmodum vero ideis in men- tem deſcendentibus deſiderium o- ritur fruendi eo, a quo idealis haec de- ridatur pulchritudo; ita etiam vbi viſi- bilis pulchritudinis ſpecies oculis ſeſe ingerunt, duplex inde naſcitur appe- titus coniunctionis cum eo, a quopul- chritudo deriuatur. Alter ad ſenſus, ad rationem pertinet alker, ſuntque haec principia bruti Amoris atque hbu- mani. Si ſenſum ſequamur, pulchri- tudinis fontem corpus eſſe iudicamus, quod intuemur: vnde coitus naſcitur deſiderium, quo intime corpora iun- guntur, isque brutorum animantium Amor eſt. Ratio vero iudicat tantum abeſſe, vt a corpore haec pulchritudo originem habeat, vt potius obſit ei, quodque, quo magis a corporea natu- ra feparatur pulchritudo, eo magis ſua indole & dignitate fruatur. Non igi- tur per ſpecies viſibiles in corpore eſt haerendum, ſed ab omnibus corporeae labis reliquiis illae perpurgandae ſunt ſpecies. Cumque homo ſpectari poſſit qua animam rationalem vel ſeorſim poſi- tam, vel cum corpore coniunctam, SECT. AMor vulgaris ſolis inhaeret animis materiae immerſis, eique penitus obnoxiis, vel ſaltem animi paſſionibus perturbationibusque impeditis. An- gelicus amor in intellectu eſt, perinde ac ipfe intellectus aeternus. Pauci ta- men eo vtuntur, ſed terga obuertunt intellectui, conuerſi ad ſenſibilia, & rerum corporearum curam. Coele- ſtibus vero illis animis ea perfectio eſt, priore modo humanus Amor coeleſtis imago erit, ſecundo nihil aliud eſt, quam ſenſibilis pulehritudinis deſiderium, quae ab anima iam purgata a materia fuit, atque in intelligibilem, quantum eius patitur indoles, eſt conuerſa. VI- tra hunc Amorem pauciſſimi proce- dunt mortalium. Sunt tamen qui, ad maiorem perfectionem adſpirantes, perfectioris recordantur pulchritudi- nis, cuius contemplatione anima, an- tequam huic corpori immergeretur, oblectata fuit, atque ea incredibili ac- cenduntur deſiderio, eam denuo vi- dendi. Quod proſequentes, a corpo- re, quantum fieri poteſt, recedunt, cu- ius adeo anima, ad priorem ſuam di- güritatem enitens, dominium perfe- ctum nanciſcitur. Haecque coeleſtis Ainoris imago eſt, qua homo ab vna perfectione ad aliam tranſit, donec a- nima eius, cum intellectu penitus con- iuncta, in angelicam tranſit naturam. Atque ita aà materiae faece purgata, & diuina iſta virtute in ſpiritualem flam- mam conuerfſa, ad intelligibile coelum euehitur, atque in parentis ſui ſinu ſuauiter requiefſcit. XXI. j vt vtzoque defungi munere valeant, corpusque regere poſfint, ita vt a re- rum fublimiorum tamen contempla- tione haut abducantur. Tales Poetae Iani bifrontis repraeſentant imagine, quarum altera prona, res ſenſibiles ſpe- Ctat, altera auerſa, intelligibilles. Im- perfectiores nempe animi vnica tan- tum facie gaudent, qua ad corpus con- verſa, intellectualia videre nequeunt, contemplatione hu⸗ der mO. la- 14e ne, e⸗ l⸗ rð contemplatione eorum deſtituta: ad intellectualia vero ſi reſpexerint, cor- pus non vident, cura eius penitus ab- lecta. Hinc eſt quod animae, quibus intellectualia deſerenda ſunt, vt corpori ſeſe addicant regendo, diuina proui- dentia caducis corporibus illigentur, corruptioni obnoxiis, quibus exſo- lutae, breui tempore, niſi ſibi deſint ipſae, ad intellectualem redire poſſint felici- tatem. Aliae vero animae, quibus con- templationi vacare eſt integrum, cum aeternis, neque corruptioni patentibus, corporibus coniunguntur. Coeleſtes ergo animi (Iano a Poetis ſignificati, quemadmodum temporis DISSFRTATO PrATONICA. 1 ad vnum genus rerum, ſiue intellectua- lium, fiue ſenſibilium, conuerſa, alte- rum geuus intueri nequeunt. Sic ergo vulgaris Amor cum coele- ſti conſiſtere nequit, multique intel- lectualis pulchritudinis abrepti conſpe- ctu, ad ſenſibilem coecutiunt, quod Callimachus Tireſiae fabula docet, qui Hymn. nuda conſpecta Pallade viſum amilit, vates tamen ab ea factus eſt, animi o- culos aperiente, quibus praeſens fu- turumque perſpiceret, dum corpo- reos claudebat. Sic Achillis manes, Homero omne genus intellectualium contemplationum inſpirantes, corpo- ris oculorum vſu eum priuauere. principia interueniente motu,) idea- lem in intellectu pulchritudinem, quam perpetuo ament, contemplantur. In- feriores quoque res atque ſenſibiles conſiderant, non vt eorum ament pul- chritudinem, ſed vt eam illis imperti- antur. Noſtrae etiam animae, ante- quam cum corporibus coniungantur, gemina facie gaudent: cum vniuntur autem corporibus, facies illae diuellun- Quamuis autem coeleſtis Amor ſem- per viuat in animaez cuiusuis intellectu, pauci tamen eo vtuntur: qui corporis cura abiecta, cum Paulo Apoſtolo di- cere poſſunt, neſcire ſe an in corpore lEint an extra corpus. Ad quem ſtatum pertingere homini datur nonnun- quam, ſed in eo tamen non niſi ad tempus perſeuerare valet, vt Eccleſia- ſtes nos docet. SECT. XXII. tur quaſi, vt vnicam retineant, qua 0 in anima nofſtra, H igitur quae natu ſenſibilem intelli- gibilemue pulchritudinem indifferens eſt, triplex exiſtere poteſt amor. In intellectu vnus, qui angelicus eſt: hu- maänus alter: tertius ſonſualis. Ho- rum genus ſecundum & tertium circa rem eandem, corpoream nempe pul- chritudinem, verſantur. In ea ſola haeret Amor ſenſualis: Humanus a ma- teria eam purgat. VItra hos duos a- moris gradus pauciſſimi aſſurguntmor- 9. talium. Illi vero quorum animus philoſophia eſt perpurgatus, ſenſibi- lem pulcheitudinen, alterius, magis per- fectae, vmbram tantum eſſe ſcientes, ea relicta, coeleſtem intueri geſtiunt, cu- ius praeguſtum memoria retinent, e- amque, modo ita mentem eleuare per- gant, poſtremo conſequuntur. Atque adeo hoc recuperant ipſum, quod li- cet in iis ab initio extitiſſet, non ta- men percipiebatur ab eis, aliis rebus diſtractis. Aaa & * 372 Ex Itali- cis Beni- vieni hæc tranſtuli- mus: quod mone- mus vt ex iis po- tius quâ ex An- glica Stanleii transla- tione de noſtris iſtis iu⸗ dicium feratur. PARS IV. HIFRONFPMI BENIVIENI HYMNVSEIN AMOREM, IVXTAL MENTEM PLATONICORVM AVTORE HIERONYMO BENIVM NO, FLORENTINO. I. Pen: tenens regnansque meo ſub peçtore magnum Numen AMOR, (regnoque licet ſceptrisque ſuperbum Non dedignatum tamen iſtas paſcere flammas, A ſeſe accenſas,) linguamque animumque ciere Aſſidue hunc pergit. Quicquid penetralibus imis Pectoris accenſi condam, depromere poſcens. Sed trepidat pauidum pectus, tantisque repugnat Lingua auſis. Trepidi nequicquam obſtante pauore, Inſtat, non patiensque morae me fortius vrget, Concepta hoc animo vt dicam ,ſecretaque pandam: Maiorique minor, tandem ſuperata, poteſtas Cedit. At ignauae menti dum porrigit alas, Queis primum hunc animum fubiit, de vertice Olympi Cum deicgendit Amor, (plumis componere nidum Ipſe ſibi inſtituens propriis, ſedemque perennem;) Rurſum amimos fumo: inſuetaeque in peétore lucis Senſum percipiens, animis abſcondita pando. I. Diuina natum cantamus origine AMOREM Vt ſeſe infundat genitis toto vndique mundo, Ingeniti ipſe boni puris ex fontibus ortus. 6 Vt natus primum, quo ſit de patre creatus, Vtque animam informet, moueat coelum, regat orbem, Humano, illabens, ſoleatque vt corde latere. Qualibus armatus, quam ſaeua ad vulnera promtis Incedat telis, qua vi mortalia cogat Pectora, contemta terrena faece, tueri Sidera. Vt accendat flammas, vt concitet, vrat: Quaque alium in coelum rapiat lege, figat at iſtum In terra: medium terram inter & aſtra ſubinde “ Ulum detineat. Sed feſſa & languida Muſa Qua terra inueniet tanto adiumenta labori? Te ergo, te votisque fuis precibusque fatigat, Phoebe pater, flammis correpto ex pectore fuſisss. . Infirmos heu quanta humeros nunc farcina trudit! Porrige, diue puer, promiſſas porrige pennas, Duxque tuis iter auſpiciis fac dirige coecum. Diuinus f fd222 Pectoris accenſum pridem penetralibus imis. Hic viuus ſcaturit fons immortalibus Vndis: Quodque ſinu penitus laeto conceperat ipſa, VS& IN AlOkEII. III. Diuinus quando veri de vertice coeli Sol venit, angelicae menti ſe infundere gaudens, =ðð Primam vt progeniem, viua ſub fronde, iucunda Afficeret luce, atque ſimul formare valeret; Innato haec ardore Boni cupidiſſima Primi, =è Iam magis accenſo, vi delabentis AMORIS, Conuerſa in ſeſe virtutem concipit intus, Diuinam plane: foecundam mille figuris Quae implet. Mirandis primam inde ſurgere flammam Ecce modis ſentit, pectusque accendere totum; Qua viuo ingenitae lucis ſoli, ipſa refulgens, Fit ſimilis. Lux iſta autem flamma, ardor & ignis Mente obfuſcata coeleſtique ex luce refulgens, Primus AMOR verusque fuit, in mente relucens Angelica: Peniae atque Pori clariſſima proles, Nata die, Venerem qua ex ſe produxit Olympuc. IV. Hunc natum fouitque ſinus mox Cypridos almae, Flammiferum & natus viui aſſidue ipie decoris Solem indefeſſus ſequitur, gaudetque ſequendo. Ille nouis, auctum, vinclis conſtringit Amorem, HILMN Illum ſublimigreſſu per ſumma ſequendo, Aſſequitur ſummumque bonum, vitamque beatam Doctus Amor. Viuum nempe iſthac inuenie ignem Ex quo animantem ſe vitam deriuat: is ignis In nobis ſpirat, flammasque acquirit eundo. S 2 Sic moriendo ardet cor, ardendoque reuiret. Quae coelum fingit celſum, vis alma „mouetque, Hinc manat. Placidus vergente hoc depluit imber Lucis, quae ad ſuperas ſedes educere mentes . Eſt ſolita: ingenitus tanto hac ſol pectora adimplet Splendore, aeterna vt pectus flamma occupet omne. Vtque Deus, rerum ipſe autor, primumque bonorum, Et vitam & motum, ſenſum, atque vt fingere poſſet, Conceſſit menti aeternae. Pariter quoque quaerit Solem Anima, adiumento eius, pingique coruſcum, Diuino lare radios qui pectore ſpargit. Diffundit. Quaecunque igitur motuue cientur, Aaa 3 PARS W. HERON. BENIVIENI Vel ſenſu gaudent, ea demum mota per ipſam, Et vitam & ſenſum exercent, & munia vitae. Sicque Anima exemplo coeli Venenem quoque terris Producit, cuius coelo decus ecce refulget, In terris viuit, placidis mundum integit vmbris. Coelo aſt nata Venus ſpeculo ſeſe ipſa tuetur Solari, atque vmbras cupit expurgare tuendo. Vtque ſuas agnoſcit opes pro munere ſolis, Quem fulgere ſibi ſentit; ſic prodiga lucem Acceptam Feneri terrenae affundere gaudet. Et vulgaris Amor terrenae amplexibus haeret: Coelica coeleſtem gremio vt conſtringit Amorem. VI. Aſt Anima ecce, Dei nutu formata potenti, Inferiora petit, ſuprema ſede relicta, . Quam datur admiſſis ſoli conſcendere bigis, Induit humano ſeſe & mox pectore totam, Atque ſuo quicquid pulchri pridem abſtulit aſtro. Abiconditque ſinu, miranda hic exprimit arte, Iam coeli ſpoliis opulenta & dote Deorum. Hic prout ratio fert ſanguinis imbecilla Humani, talem properat ſibi fingere ſedem, Vt facili motu modo luci ſe applicet ipſa Diuinae, aduerſo modo longius inde recedat. Picta heic non raro ſolis ſe infundit imago Alterius cordi: ſibi quod conformat, & aptat Infuſa, & virtute ſua ſic fingit & ornat Diuinis radiis, mage pulchrum vt & exeat ipſum. Aſt ita dum dulci ſe paſcit pectus amore, Inſimul & paſci patitur ſe errore iucundo. VII. Paſcitur errore: nam pulchrius autumat eſſe Quam ſit reuera, dum in ſeipſa ſpectat amatum, Prolem amplexa ſuam mens noſtra! Hinc porro reformat, Diuinum ad lumen, quae ſic impreſſa recepit. Virtutem o raram! variis poſt greſſibus ire Pergit ad ingenitum ſolem, namque ex hoc omnia manant. Queis placuiſſe ſibi primum rem ſenſit amatam. Nempe, quod eſt pulchrum, ſole omne accenditur vno, (Per ſpeculum triplex dignato mittere vultus) Seu mentem, ſeu animum, terrenaque corpora adornet. Hoc oculi primum accipiunt; hinc altera cordis Haec ſpolia ecce ſibi rapiens aptare Miniſtra Geſtit. nFPAINVS IN AMOREM 34 Geſtit. Ab hoc porro cordi transmittier ipſi Obſerues pulchrum, cuius noua forma refulget. Obfuſcata tamen. Pulchrorum nempe figuras Corporeo exutas habitu, apte colligit vna, Et pulchri quicquid diuiſum continet orbis Vno depingit conceptu vnaque figura. VIII. Sic Animam hanc oblectat Amor, quae pectore toto Exultat, fruiturque ſuo laetiſſima foetu, Atque oculus vitreis pictos vt cernit in vndis Peoebeos radios; verum ſic ipſa tuetur: Id vero vmbra licet verae & ſit lucis imago; Cor ſplendore ſuo pulchro traducit ab iſto, Ad mage perfectum, cui celſa in vertice coeli Sedes. Terrenam non hic videt amplius vmbram, Effigiem Solis puro ſed lumine pictam. Dumque pio haec ſequitur ſtudio veſtigia pectus, —Prura anima ſtatim magis ecce refulget imago: Poſt lucem & dubiam, certam tenet atque ſerenam. Luce ornata iſta fit pulchra, Cupidinis arte, Mens, anima, & mundus, mundo & quaecunque feruntur. K. Sed quo Muſa ruis? Iam fraena adducere Amorem Sentio: non patitur limites tranſire ruentem, Et ſtimulis actam, tibi quos audacia ſubdit, Longius ire- domat fraenis inſtatque capiſtro. Denique praeceptis aures aduertito Amoris, Accenſus ſi forte tui quis ardet amore; Non frondes illi, diuini exponere fruétus Theſauri fas eſt. Des iſta, ſed illa negato. PARS III. D vtroque iſto agere Amore, ſci- entia eſt non vnius. De Amore enim vulgari naturali ſcientiae. vel morum doctrinae agere competit. Di- vinum Amorem Theologia aut Meta- Phyſica conſiderat. De priore egregie, Phyfſici partes ſuſtinens, in Eccleſiaſte Salomon egit, in Prouerbiis vero Do- Ctoris morum perſonam gerens. De poſteriore in cantico ſuo cecinit, quod omnes qui in ſcripturis habentur hy- mnos diuina fublimitate longiſſime HWuperare exiſtimatur. AD INIERV. I. Ordinis diuina ſapientia rebus cre- atis inditi haec vere ſuprema lex eſt, vt inferius ab eo, quod ſupra ſe proxi- mo loco eſt poſitum, gubernetur. Cui quamdiu obſequitur, nihil noxae me- tuendum eſt illi, nulloque impedimen- to ad propoſitam ſibi felicitatem per- ducitur. Quod ſi tamen praepoſtero libertatis amore, ſuis emolumentis vi- vendi praeferens licentiam, naturae ſuperioris detrectauerit obſequium, gemino 36 PARS IV. AD HIERONIMI BENIVIENI gemino id malo implicari neceſſe eſt. Primo enim tanquam nauis, quam gu- bernator defſtituat, modo ſaxis affligi- tur, modo aliis exponitur periculis, nulla ſibi, intrandi portus ſpe relicta. Deinde etiam imperio in inferiora, at- que obnoxia ſibi, exuitur, eo, quod obſequium aduerſus id, quod tanquam ſuperius agnoſcere tenebatur, ipſum quoque abſiciat. Naturaigitur, ratio- ne deſtituta, ab alia regatur neceſſe eſt, alii vieiſſim regendae, ob imperfectio- nem ſuam, plane inepta. Contraria ratione Deus, qua eſt excellentia, pla- ne nobis ineffabili, rebus proſpicit o- mnibus, ipſe nihil indigus curae, qua ſibi proſpiciatur. Duo vero illa ex- trema inter Deum inquam & res bru- tas, angeli animique rationales conſi- ſtunt in medio, vt qui gubernent, gu- bernenturque viciſſim. Primàilla an- gelorum Hierarchia, ab ipſo Deo deri- vata luce, a ſe proximam animorum colluſtrat. Animi, qui Daemones Pla- tonicis vulgo audiunt, Hebraeis vero Py, vt qui hominum praeſides ſint atque cuſtodes, nobis eadem ratione, qua nos brutis animantibus, praeſſe ſunt exiſtimandi. Ita Pſalmo VIII Ange- li, quamdin ipſi diuinam autoritatem re- verentur, ipſi quoque ſuum in alias creaturas tuentur principatum. Sta- tim vero atque Lucifer cum ceteris complicibus ſuis, improbo excellentiae ſuae amore, diuinam aemulabatur au- toritatem, ſuaque virtute, perinde ac Deus, niti, ſeque fuſtinere geſtiret ipſum; gloria amiſſa, ſumma vna cum eis miſeria eſt inundatus. Iamque adeo exutos ſeſe eo quoque animad- vertentes principatu, quem in alios antea obtinuerant, eique homines ſub- tractos indigne ferentes, felicitati no- ſtrae inuidentes, inſidias aſſidue no- ſtris bonis componunt. Idem in mun- do inferiore, hacce anima noſtra, obti- net ordo: nempe diriguntur a ſuperi- oribus facultates inferiores, quarum ſequentes arbitrium, a veritate non diſ- cedunt. Facultas imaginatrix ſenſuum externorum emendat errores, ab intel- lectu ratio colluſtratur, neque vnquam male nobis ſuccedit, niſi vbi rationis conſilia ſpreuerit imaginatrix facultas, vel ratio, omnibus aliis infra fiduciam poſitis, intellectui refragetur. In appe- tendo ratio appetitum, rationem intel- lectus moderatur, quod quidem Poe- tae noſtro eſt indicatum cum ait: Frena tenens, regnansque meo flub pectore Magnum numen, AMOR. Eſt autem ſedes facultatum, quae cognitioni inſeruiunt, in capite, ea- rum quae appetunt, in corde. In anima autem, quae bene compoſita ordinata- que fuerit, appetitus amore regitur pu- riore, quem vocant intellectualem, fraenorum imagine hic repraeſenta- tum, quam Platoni debere Poetam eſt manifeſtum. - - - Lenauae menti dum porrigit alas Queis primum hunc animum ſubiit, de vertice Olympi Cum deſeendit amor - - - Deſcendere quando dicitur ſuperior virtus quaecunque, ea quidem, faſti- gio ſuo deſerto, ad nos demitti non eſt exiſtimanda, ſed verſa potius vice nos ad ſe ſubleuatos educere. Peſcenſits eius ad nos, noſtrum ad eam adſtenſum notat. Nempealio ſenſu acceptus de- ſcenſus iſte virtutis imperfeétionem, non vero accipientis eam perfectionem eſſet ſignificaturus. II. Ingeniti ipſe boni puris ex fontibus ortus] He. He. HBBhBMNVM COMMENTAK. H. e. ex diuinae fontibus bonitatis, in animam noſtram influens, in qua ille terminatur influxus. Vr natus primum &c.] De ordine idearum, earumque partici- atione & conuerſione varia vide Part. II. Vique animam informet, moueat coelum, regat orbem. Tres iſtas non efficit amor proprieta- tes. Nempe ideas Deus in mente an- gelica producit, mens vero animum i- deali pulchritudine colluſtrat, coelum indita ipſi anima mouetur; nec tamen VIIa iſtorum principiorum ſine amore operatio procedit. Ipſe conuerſionis mentis ad Deum eſt cauſa, animae item conuerſionis ad mentem, ſine qua ne- que in illam ideae, neque in iſtam ſpe- Cifcae, quas vocant, rationes, deſcende- re poſſent. Eis non illuminata ani- ma, formam iſtam, ex materia ſenſibi- lem, per motum coelorum elicere nun- quam potuiſſet. III. Vbi prima Dei emanatio, idearum ſcilicet integer ordo, in angelicam de- fcendiſſet mentem; illa quidem, perfe- ctionis cupida ſuae, ad Deum conuerti- tur, atque ab eo voti fit compos: quod eo maiore conſequitur perfectionis gradu, quo maior eius in amando fer- vor extiterit. Atque hoc deſiderium eſt, ille coeleſtis æmor, mente & ideis obſcuratis natus, qui iſtis verſibus de- ſcribitur: Veri de vertice coeli] Iſta Deum notant, qui res conditas complectitur omnes, quemadmodum res ſenſibiles omnes coelum comple- titur. Vid. lib. II. Nempe iuxta Pla- tonicos ſolae res intelligibiles verum eſſe nabent, vmbrae reliqua ſunt, & il- larum imagines. 377 Sol venit] h. e. Idearum lumen a Deo dimanans. — = VLinua ſub fronde -] Frondis metaphora ad Iouis hortum al- luditur, in qua plantae iſtae ideae fue- runt. Vid. L. II. ſect. 0. Viua illa di- Citur, quoniam operationum ſuarum principnun iſtae continent ideae, intel- lectum nempe, vitae nobiliſſimum ge- nus, vnde Hymnographus canit, da mi- hi intellelctum & viuam. Simili modo Cabaliſtae quoque ſecundae Sephirae, quae ſapientia eſt, vitam attribuunt. Ahiceret luce, atque ſimul formare valeret.) Verbo aßcere accidentalis perfectio tantum indicatur, ideae vero mentis eſ- ſentiam abſoluunt, quamobrem addit; Jormare valeret. Nempe eas, quamuis extrinſecus aduenientes, non vt acci- dentia, ſed vt primum actum ſuum in- trinſecum recipit, quod indicat autor noſter, innatum ardorem eius dicens. — —= viuo ingenitae lucis ſoli, ipfa re- fulgens, Fit ſeimilis.] Nempe amor amantem ſuo modo in amatum conuertit & mutat. Peniae atque Pori. Vid. L. II. Sect. X. IV. Coeleſtis amoris attributa ſequenti interuallo ob oculos ponuntur: Ille nouis, aultum, vinclis conſtrin- git.] . Anima, corporea mole dum opprimi- tur, deſiderium eius, quo in intellectu- alem pulchritudinem fertur, obdormi- ſcit: amore tamen excitatum, per ſenſi- bilem corporis pulchritudinem, po- ſtremo ad fontem eius, Deum, dedu- Sic moriendo ardet cor, ardendoque rouiret. Bbb Vitae 378 PARS HV. AD HIERONFVMI BENIVIENI Vitae ſigna motus & operatio ſunt, vt mortis Indicium priuatio iſtorum exi- ſtit. In illo vero, qui intellectualibus ſeſe admouit rebus, quae ad rationem & ſenſum ſpectant, deficiunt. Parte ra- tionali homo quieſt, parte intellectuali vero cum angelis coniungitur. Qua homo eſt, moritur, angelica perfectio- ne indutus reuiuiſcit. Sic cor mori- tur, intellectualis amoris ſolutum flam- mis; Nec tamen conſumitur, ſed mor- te illa nouae & ſublimioris vitae incre- menta capit. Vide apud Platonem Alceſtidis & Orphei fabulam. V. Sequentibus iam verſibus pulchritu- do ſenſibilis deſcribitur. Coelo aſt nata Venus ſpeculo ſeſe ipſa tuetur Solari, atque vmbras Cupit expurgare tuendo. Corporeae pulchritudinis actus eſt, at- que effectus, lumen ſenſibile, intelligi- Ppilis vero ſpirituale lumen. Ideae dum primum deſcenderent in mentem an- gelicam, adhuc informem, colorumin- ſtar habebant, atque figurarum, tempore nocturno. Vt vero's, qui Luna ſplen- dente rem pulchram intuetur, plena ſolis luce eiusdem aſpectu delectari cu- pit; ita mens quoque idealem pulchri- tudinem, in ſeipſa ſubobſcuram con- templata, quod Poetae vmbrae ſignifi- catur voce, idque ob noctem imperfe- cCtionis ſuae, Lunae exemplo ad ſolem aeternum conuertitur, vt ex eo perfe- am lucem deriuet. Atque ad eum conuerſa lux euadit intelligibilis, coe- leſtis Veneris pulchritudinem perfi- ciens, primaeque mentis eam ſubiici- ciens oculis. Pulchritudinem conſiderantes ſenſi- bilem, primo rem in ſe conſideramus ipſam, quae eadem meridiano eſt tem- pore & veſpertino: ſecundo lucem, quae anima eius eſt quodammodo. Poeta noſter in ea ſententia eſt, quod, ſicuti prima ſenſibilis pulchritudinis pars, for- mae corporeae, a prima parte pulchri- tudinis intellectualis, formis nempe i- dealibus, procedit; ita lux ſeniſibilis ab intelligentia ſit, in ideas deſcendente VI. VII. VIII. Corporum pulchritudo primo qui- dem ex materiae corporum diſpoſitio- ne eſt, & quantitate abſoluitur, pro- portionis, atque diſtantiae partium, ſi rationem habeas: qualitate, ex parte fi- gurae atque coloris. Secundo, ex cer- ta quadam qualitate exiſtit, quam nul- la melius quam Venuſtatis voce expreſ- ſeris, quae in omnibus pulchris relu- cet. Atque ea proprie Venus eſt, & pulchritudo, quae amoris flammas in mortalium accendere pectoribus ſolet. Illi enim, qui a corporis diſpoſitione, figura, & colore partium hoc putant eſ- ſe, eos facile eſt confutare experientia. Videmus haut paucos, nulla corporis parte forma laborantes, hac ipſa tamen gratia deſtitutos & venuſtate. Alios forma non adeo egregia maxime tamen venuſtos. Eo ſpectat Catulli iſtud. Ep. 87. Quintid formoſa eſt multis, mihi can- dida, longa, Redka eſt. Haec ego ſic ſingula confiteor'. Totum illud, formoſa, nego. Nam nulla venuſtas, Nulla in tam magno eſt corpore mi- ca ſulis. Qualitatis, quantitatis & figurae ipſi conceſſa perfectione, fſormoſam tamen eſſe negat, quod venuſtate illa careat. Haec animae erit igitur, quae, ſi perfe- cta ſit, lucidaque, in ipſum corpus quo- que fuae quosdam lucis radios trans- fundit. Moſes a commerciis cum Deo, quem I Ptonetb, le Xrll4ti⸗ b Une etd utl hri- e i. 8b gui tio⸗ ro. quem in monte viderat, reuerſus, tan- to fulgore coruſcam faciem praetulit, vt, Niſi velatam, intueri populus haut- quaquam valeret. Et de Plotino rela- tum Porphyrio eſt, in eius obtutu, poſtquam ad diuinam contemplatio- nem eleuatus fuiſſet, mirum fulgorem ſe prodidiſſe. Imo & ipſe docet Ploti- nus, pulchrum hominem malum nun- quam fuiſſe, certumque perfectionis in anima argumentum iſtam eſſe venuſta- prouerb. tem. Sic & Paroemiographus ſapien- XVII, 24 tiam in facie ſapientis ait refulgere. A pulchritudine materiali ad pri- mum pulchritudinis fontem ſex gradi- bus aſcenditur, animo nempe oculo- rum miniſterio pulchritudo ſingularis alicuius perſonae ſiſtitur, ea ducitur il- le, ea delectatur, atque hucuſque in primo atque infimo gradu, materlae li- mites non egreſſus, ſubſiſtit. 2. Ima- ginatione ſua acceptam emendat ima- ginem, magis eandem perficiens, dum ad ſpiritualem magis prouehit natu- ram, atque a materia ſeparans, vt pro- Pius ad idealem pulchritudinem acce- dat, efficit. 3. Intellectus agentis lu- mine formam illam a ſingularitate ab- ſtrahens, vniuerſam corporeae pul- chritudinis naturam in ſe ipſa conſide- rat: Atque illa ſupremus eſt gradus, quem conſcendere animus poteft, dum ſenſuum adhuc miniſterio vtitur. 4. dum porro operationem ſuam expen- dit ipſa, pulchritudinis ſcilicet huius vniuerſalis cognitionem, atque rerum materialium nullam vniuerſalem eſſe conſiderans, ſed ſingulares omnes; v- niuerſalitatem eam non are, quae ſen- ſibus obuerſatur, ſed intrinſeca poten- tia eſſe concludit, hoc modo ratiocina- ta: Si in obſcuro materialium phanta- ſmatum ſpeculo lucis meae virtute haec ſeſe ſiſtit pulchritudo; neceſſe eſt, vt, ſi in ludiciſſimo ſubſtantiae meae, HVMNVM COMMENTAR 370 ab iſtis nebulis perpurgatae, ſpectetur, maiore claritate refulgeat. Atque ita, in ſeipſum conuerſus, animus idealis pulchritudinis imaginem inuenit, ab inte lectu ſecum communicatam, quae Coeleſtis amoris eſt incitamentum. Ab iſta idea, quam in ſeipſo intuetur, ad Veneris coeleſtis adſcendit ſedem, qua illa propria ſua forma conſidit: quae, vt eſt abſolutae pulchritudinis, cum comprehendi non poſſt a particulari intellectu quocunque, quantum in ſe eſt, cum primo ſe coniungere intelle- ctu laborat, qui creaturarum cum ſit nobiliſſima, commune eſt idealis pul- chritudinis receptaculum. Haec aſle- cutus animus, itinere ſuo abſoluto, conquieſcit. Omnes vero gradus iſti VI VII & VIII hunus carminis inter- vallo continentur. Dei nutu formota potenti] Statuunt Platonici animarum alias & turniae eſſe indolis, alias louialis, alias alterius Planetae naturam referre, v- nam animam plus natura ſua cogna- tionis cum anima coeli daturnit habe- re exiſtimantes, quam cum illa, quae louis animat coelum, & vice verſa. Cuius quidem rei intrinſeca cauſa al- legari nulla poteſt, extrinſeca Deus eſt, qui, vt dictum in Timaeo Platoni, diſſeminat animas in luna alias, alias in reliquis Planetis atque Rellis, tem- bporum inſtrumentis. Sunt, qui putent, rationalem ani- mam ex ſidere ſuo, cum vehiculo ſuo coeleſti, delapſam, ipfam corpus ſibi formare, cui iſthoc medio vnitur. Qui- bus fundamentis nixus Poeta noſter, ſtatuit, infuſam eſſe in animae vehicu- lum, a ſidere eius, virtutem formatri- cem ſingularem, pro ratione ſideris di- verſam. Hinc daturninum quid tueri a- lium, alium aliquid Iouiole, obtutu vero Bbb z eorum 380 eorum animorum ſeſe indolem pro- dere. 7 At quoniam materia non ſemper obſequitur animi impreſſionibus, hinc fieri amat, vt animae indoles non ſem- per aeque exacte in facie ſe prodat. Inde eſt quod facie diſſimiles haut ra- ro exiſtant, ingenio licet ſimillimi, materia nempe in vno minus diſpoſita ad recipiendam figuram illam, quam in altero. Quodque in vno adeo ad amuſſim factum eſt, in altero imper- fectum relinquitur. Eſt quoque ea autoris noſtri ſententia, quod duorum corporum figura, ab eodem deriuata ſidere, iſta cognatione fua amorem producere ſoleat. Suprema ſode re- lidta Quam datur admisſis ſoli conſeende- ré bigis) . Tropicum Cancri intelligit. per quem, ex mente Platonicorum, deſcenſus a- nimis datur, quemadmodum dſcenſus per Capricornum patet iter. Cancer Lu- nae domus eſt, quae vitalibus partibus praeeſt, Capricornus Saturni eſt, con- templationi qui praeſidet. Dum dulci ſe pectus vaſcit amore Inſimul & paſéi patitur ſe errore iu- cundo) Plerumque ſaltem amati maiorem, PARS IV. SpESIPPVS CAbP. I. quam eſt, pulchritudinem eſſe, zman- tes credunt, eam enim in imagine a- nimo expreſſlam conſiderant, tanto pulcriorem, quo magis a materia ſe- iungunt, quae fons eſt deformitatis. Praeterea ſpeciei illi exprefſae vel ideo magis fauet animus, quod proprius illius ea ſit foetus, imaginatione pro- ductus. Sole omne accendi- tur vno Per ſpeculum triplex dignato mittere vüultus) Eadem lux a Deo dimanans & angeli- cam naturam, & rationalem, & ſenſi- bilem hunc mundum illuſtrat. Hinc altera cordis, Haec ſpolia ecce ſibi rapiens aptare miniſtra Geſtit Facultatem imaginatricem intelligit. Cordi mansmittier Cor & pectus animam hoc loco ſigni- ficant, quoniam praecipua iſta ſede gaudet, vitae fonte atque caloris. — 2 noua forma reſulget, Obfuſcata tamen - - —r Formam aliam ei induit facultas ima- ginatrix, qua a materiae deformitatae purgatur, ad perfectam tamen imma- terialitatem non adducitur, ſine qua vera pulchritudo penitus exprimi nequit. CAP. S , VITA Laert. PEVSIPPVS Athenienſis, pa- IV, 1. go Myrrhinuſius, Pandioniae tri- bus, patrem Eurgmedontem habuit, matrem Platonis ſororem, cuinomen Apulei Potones. S . . 4edegm. Domeſticis Platonis, auunculi fui, in- Plat. init. SPEVSIPPVS‚S'wWS8s. I. EIVS.. ſtructus eſt documentis, qui, quod dicere ipſe ſolebat, Speuſippi vitam propriae vitae reformauit exemplo. Prant autem Platoni agnataz qua-blut. de tuor, neptum ſuarum filiae. Earum aanla er natu maximam Speuſippo zuneit r. v. ſer. p. 7I. Ote 1. Chion Ep. III. Ed, Cui. 10. — — — — ——- — lut Vit⸗ Dion-p ob6. —,— — — — Laen, 2. ned, Pl Maſala. ertius hagn. derennd ſcieytia⸗ . dane⸗ ngenere ga Notare Pocerat, en. IIO tls. deo ius o. nod tam 4. Plut, de funl di Il,en l. gote E. yITA FIVS dote exigua, XXX minarum, quas a Dio- nyſio acceperat. Ei ſummae, laetus Chion oblata occaſione, talentum Chio ad- Ep. III. didit, quod tamen accipere diu Speu- Ed. Cui- ſippus noluit, donec poſtremo impor- : tunis illius precibus cederet, non pe- cuniam, ſed humanitatem ſuam ſpe- Ctandam eſie dicentis, nec aſpernan- da eſſe talia dona, quae augeant ho- norem; aliam enim ceterorum, quae honeſtati officiant, eſſe rationem. Vo- luntatem ſuam ſaltem laudandam eſſe, licet pecuniam iipſam cum maxime a- ſpernetur Speuſippus. Reliquae iſta- rum virginum Athenienſium opulen- tiſſimis nupſerunt, ſolo paupere Speu- ſippo, qui meliore fortuna magis, quam alius quicunque, dignus exiſte- ret. His argumentis inductus, Chio- nis donum accepit Speuſippus. Eaque de re mirum ſibi Speuſippus gratula- tur, quod eam arripere occaſionem non praetermiſerit laetus, cui ſimilis omni vita ſua ei ſe oblatura forſan haut amplius eſſet. Dionis, quamdiu Athenis vixit, ſum- P. ma familiaritate eſt vſus, neque alius ex Platonis diſcipulis quisquam magis ei fuit coniunctus. Factum id Plato- nis confilio, quod Dionis rigorem placidis moribus ſodalis, qualis Speu- ſippus erat, mitigari cuperet, & quod modum eum laetitiae tenere, tempo- Plut. Vita Dion. 381 risque, & loci, obſeruare noſſet mo- menta: vnde a Timone quoque, insillis, iocis iucundi nomen reportautt. Fuit & Platonis, vltimo eius in Si- ciliam itinere, quod importunis Dio- nyſiii precibus victus ſuſceperat, co- mes. Dumque Syracuſis agerent, fa- miliarius quidem cum eius oppidi Cci- vibus quam Plato Speuſippus verſaba- tur, magisque ad eorum ſeſe inſinua- re nouerat animos. Atque illi quidem primo, quod ſentirent, eo praeſente dicere veriti, quem ex Dionyſü dela- toribus crederent vnum, temporis ta- men ſucceſſu ſumma eius fiducia Dio- nem per ipſum orabant, vt omiſſa clas- ſis, equorum, militum cura, id tantum ageret, vt nauem, qua in Siciliam de- vehatur, compararer. Nomine enim eius ſolo, auſpiciisque, aduerfus Ty- rannum opus Siculi habebant. Redditus Athenis Speuſippus, in- dicendi Dionyſio belli autor extitit Dioni, vt Tyranni jugo tandem libe- raretur Sicilia, quae maxima eum ſit exceptura laetitia. Cuius ergo moni- tis ita accenſus eſt Dion, vt militem ſcribere occiperet clanculum, philo- ſophis interea nihil non adiumento- rum illi afferentibus. In Siciliam re- diens, ſuburbanum, quod compara- verat ex quo Athenas fuerat delatus, Speuſippo dono dedit. CA P. II. . PHILOSOPHIAM PROFESSVS VTY FVERIT.B Laert. Paronc CVIIIae Olympiadis anno yr⸗ primo vita functo, Archonte Theo- * ua Philo, Speuſippus ſcholae in Acade- u υa- Mia coepit praeeſſe, doctrinam quo- ertius ha-que Platonis ſecutus. bet quod Primus vero in mathematicis di- Gntin, ſciplinis quid eſſet commune inueſti- in genere gauit, easque ſfibi inuicem iunxit & notare poterat. foederauit, quod ceteris ſcientiis iam ante eum officium Plato praeſtiter at. 1 Primus item quae ab Iſocçrate dice- bantur arcana edidit, vt relatum Cae- neo, quae ſuſpicio eſt haec eſſe ipfa, Cie. lad quae Iſocratis uugoimio Ciceroni ſunt Attic. II, appellata. 1. Bbbö3 1 Mentem 382 Stob. Mentem ſiue cum bono, ſiue cum Ecl. Phyl. vyno, eandem eſſe negabat, quam na- I, I. rurae eſſe peculiaris, ſibique propriae, ſtatuebat. Laert. Gratiarum ſigna in ſchola, quam Pla- IV, I. 2. t0 exſtruxerat collocauit, a diſcipulis vero didactrum exegit, ſecus quam CAP., PAKS. IV. DPEVSTPPVS CAP. I. II. W. Plato ſolebat. Diſcipulas Laſtheniam Mant inea m, & Phliaſiam Axiotheam, perinde ac Plato, habuit. 4 Octo annis ſcholae vbi praefuiſſet, S cum paralyſi ſolutum totum corpus , 3. haberet, ad Xenocratem miſit, quem vt ſcholae, onus ſuſciperet exorauit. III. SCRIPTA EIVS. IVIta de rebus philoſophicis ſcri- Laert. l. c. . FP . . Ppfit, ſiue Commentaria, ſiue dia- logos, in quibus fuere Ariſtippus Ch- renqicus, de diuitiis I, de voluptate l, de iuſtitia I, de philoſophia h, Ad Cepha- lum I, Cophalus, Clinomachus Ioyhe- qgs L, einis I, de anima l, Commentario- rum ad Gryllum l, Ariſtippus l, artium reprehenfßo I, Commentariorum dialogi, artiſiciale l, Dialogi earum rerum quae Junt in quaque? re Similes A, Diuiſtones CAEP. . MORS SP armilinma, teſte Timotheo, cor- poris valetudine fuit, ita vt vehicu- lo eum in Academia ferri neceſſe es- ſet. Eo vero modo vectus Diogenem aliquando obuium habuit, quem, cum ſaluere iuſſiſſet, tu vero, ille reſpon- dit, minime ſalue, quem, talis cum ſis, viuere Daut pudet. Poſtremo volunta- riam mortem moerore ſibi conſciuit, vt Laertio affirmatum, qui tamen e- vm pediculari morbo, iuxta alios, eſſe extinctum, ex Plutarcho narrat. Platonem autem, doctrina licet imi- taretur, moribus tamen ei diſſimillimus extitit, namque & iracundus erat, & voluptatibus deditus. Catulum eum prae animi impotentia in puteum a- iunt ieciſſe, &, voluptatibus delinitum, Laert. IV, 3. Laert. IV, I. & argumenta ad ſimilia, de generibus & ſpeciebus exeniptorum, ad Aynäarty- rum, TLlatonis lauder, Epiſtolazg, ad Dionem, Dionyſum, Philibppim, de le- gis ſanctione, Mathematicus, Mandro- bulus, Lyftas,Defmitioner, quae ſolaé ex ommibus eius scriptis ſuperſunt: Com- meontariorum ordines, Verſis. X Eius libros Ariſtotelem tribus talen- tis emiſſe Phauorinus in ſecundo com- mentariorum eſt autor. IV. EVSIPPI. in Macedoniam ad Caſſandri nuptias profectum eſle. Lucro adeo intentus haec fuit, vt poemata quaedam ſua parum abpud La- robae notae mercede publice cantil-ertun Rret. De quibus vitiis ad eum ſcribens ürrunt. Dionyſius ita ei illudit: *Ex Arcade *„diſcipula tua philoſophiam diſcere “poſſumus. Et Plato quidem gratis Athen. *„diſcipulos ſuos docebat, tu vero tri-L. VII. -. „puta exigis, accipisque a volentibus ²7. nolentibus.„ Eandem Epiſtolam al- . Adb. legauit Athenaeus, auaritiam & volu- 540 ptatem ei improperans, pecuniasque a variis corraſas, inprobum item in Laſtheniam amorem, Sardoam mere- tricem, quibus omnibus iſta ſubiun- git: Quid eſt quod meam accuſes a- *Varitiam? qui nullam turpis lucri "Non videtur carmina intelligere Laertius ſed more veterum 7 librorum hueusque recen- ſitorum numerat: nam additur numerus 43457. occaſionem Laert, 1,4 n nid eneth. Laett.* IV, 6. e t. ſ⸗ uptiss tentus huec ettiucn CANl.n or⸗ ihudamn. Arcade (iſcere n glatſs 4then. eroti nr 1 lanket Ali, Olein d. z46. l⸗ mninsqle jtemn In amere⸗ ſubiun Cules . 5 43457. lionen PHIILOSOPIIIA SCRIPTYA MORS. Wοúcaſionem praetermittas ipſe. Non- 383 opus? Lgo tibi decem talentis longe ma- „ne extinctis Hermiae debitis, eius gis Jormaſam mueniam. nomine ſtipem ab amicis eius corro- „gaſti, in tuos conuertendam vſus;, Ad diuitem, feminae deformis a- IV,4. mantem, quid tibi, inquit, Mhac eſt Laert. Ad hunc Simonides ſcripſit hiſtori-Laert. as, in quibus Dionis ac Dionis geſta*: ſignauerat, fuitque praeter eum alter Speuſippus, Medicus Alexandrinus. XENOCRATES. CA P. I. g. ENOCRATES Chalcedona pa- triam habuit, ſiue Agathonis,“ a Suid Sevoτ. b Laert. IV, 6. eſſe Olympiadis XCVanno quarto, ex eo colligas licet, quod XXCII annos viuendo abſoluit, eo non dubie mor- tuus anno, quo Polemon ei in ſchola ſucceſſit, qui CXVIae Olympiadis primus extitit. Hebes ingenio, ac tar- dus fuit, adeo, vt, cum illum Ariſto- teli Plato conferret, altenum fraeno, alterum diceret egere calcaribus: item; cui equo quem eg aſmum iungo! Se- verae frontis & ſubtriſti facie fuit, quae cauſa extitit, vt identidem ei Plato inculcaret, Gratiis ſacra ab eo eſſe ſa- cienda: quo ſolebant antiquitus lo- quendi genere ingenii triſtioris homi- nes excitare. Aelian. Selerius aliquando a Platone, pro- v. H. pPter mores parum vrbanos, increpa- XIV. 9. tus, aequiſſimo id animo tulit, imo & illi, a quo, vt acrius Platoni reſpon- deret, inſtigabatur, hoc, dixit condu- cit mihi, magnoque meo cedit emolu- mento.. Platoni in Siculo itinere ſe iunxerat comitem, vbi, dum compotationi ſolen- ni cum Dionyſio vacaret, corona aurea donatus, quae ex floribus tcxtae lo- cum ſuſtineret, quales conuiuis inter compotandum oflerri moris erat, eam diſcedens Mercurii impoſuit ſtatuali, Laert. IV, 8. ſiue Agathenorisb filius. Natum PATRIA, PARENTES, PLAITIONIS CONTVBERNIVM. vbi ex flore etiam textas coronas po- nere ſolebant. Dionyſio, grauius ſuccenſente Pla-Laert. toni, atque mox adfuturum dicente, V, II. qui caput ei tollat, id quidem feri non poſſe, reſpondit, tum forte praeſens Xenophanes, niſße ſuum aufferatur Prius . Refert Aelianus, Nenocrate in pa-vVar. Hiſt- triam profecto, ad Platonem Ariſtote-III, 19. lem cum ſuis diſcipulis veniſſe. Ad- verſa autem tum quidem detentum valetudine Speuſippum, ad Platonem venire haut potuiffe. Platonem au- tem, octogenarium ſenem, (quo ipſo CVIIae Olymp. anno quarto qui pro- Xime mortem Platonis praeceſſit, haec geſta eſſe colligitur) memoria iam de- ſtitutum, ſophiſticis quaeſtiunculis aggreſſus eſt Ariſtoteles, quae cauſa fuit, ob quam publicis diatribis omis- ſis, Plato ad domum priuatam cum fſuis familiaribus conceſſit. Trium autem menſium exacto ſpatio, cum ex itine- nere Xenocrates rediiflet, Ariſtote em inuenit deambulantem, quo loco Pla- tonem reliquerat. Videns autem eum cum familiaribus ſuis non ad Platonem commeare, ſed alio in ciuitatem exau- ditorio veſtigia ferre, quendam in pe- ripato, Plato vbinam eflet? interroga- vit, aegrotare eum arbitratus. Cui alter, non male quidem habere Platonem 384 »AlS TIV. XENOCRATES OCAP. I. I. IlI. Platonem reſpondit, ſed moleſtias ei fa- ceſſiuiſie Ariſtotelem, eoq; effeciſſe, vt, Peripato relicto, domi in horto philo- ſophiam tractet, Quibus auditis Xe- nocrates derepente ad Platonem aduo- lauit, eumq; coram praeſentibus diſſe- rentem inuenit, maximae exiſtimatio- nis viris. Is, cum loquendi finem fe- Ciſſet, Perhumanite Xenocratem pro 4 verbum quidem ea de re ad Platonem locutus, amicis congregatis, Speufip- pum vbi ſeuere increpaſlet, quod ſchola Ariſtoteli conceſſiſſet, factione contra Ariſtotelem excitata, ſummis viribus eum, donec iſtum ſcholae reſtituiſſet, impugnauit. Ita vero Aelianus qui- dem, faſſus tamen fama ſola haec omnia niti, quae parte non vna vitae Ariſtotè- more ſalutauit, viciſſimque eum Xe- lis epugnar hiſtoriae, teſtimoniis lon- nocrates. Dimiſſa concione, ne ge ſolidioribus nixae. CAP. II. PHILOSOPHIAM PROFESSVS VT FVERIT. Laect. Oolighae octennio Speufippus vbi 1V, 3. Opraefuiſſet integro, neq; ei ſe parem amplius oneri eſſe ſentiret, Xenocrati accerſito illud impoſuit, qui etiam illud Eaert. IV, 14, chide archonte, multum ringentibus Peripateticis. Sane enim Ariſtoteles, quando ex Macedonia redux, Xenocra- tem in Academiainuenit, ſcholam ei in Laert. V, Lyceo oppoſuit, dicens: 3. Sllere turpbe me, & Xenecratem ² Laert. loqui V, II. 6 Pat. Sunt, qui referant“ Alexandrum, A- Alexan- Tiſtoteli infenſum, vt aegre ei faceret, dro. donum ad Nenocratem miſiſſe L talen- Cic. torum, ? ex qua pecunia triginta minas Tuſc. V,; . iſt c li 22. Atticas tantum ille admiſit,“ reliqua XXX ta- PecCnia ad Regem remiſfa, illi enim o- lentasui- pus eſſe pluribus dicebat, qui plures nu- W triret. Stobaeo res ita relata: eum, Stobaeus poſtquam more ſolito cum regio lo- habent. .. xille: c aert. Cütus nuntius eſſet, poſtremo dixiſſe: IV. 8. 1to, & Alexandro refer, mée guidem il- 4 Serm. la, gquam ſequor viuendi ratione, ne o- V. P. 74. mni quidem vita mea Lialemis opus ha- biturum. Pecuniailla cum Alexandro redderetur, an amici Nenocrati nulli CA P. VIRTVTES EFT APOPHIHEGMATA EIVS. Laert. 1V,7. Val. Ma- xim. V,3 etern. 3. Nter ceteras virtutes notabilis conti- ſuſcepitanno II Olymp. CX, Lyſima- Polemo, eius diſcipulus, ſucceſſit. Omni Anton. eſſent, interrogauit, ſuis enim quidem amicis ne Darii quidem opes ſufficere PvIirp aiebat. 95. Monadem afque binarium Deos eſſe Stobaeus aiebat; primum marem eſſe atque pa- Bcl.?hyſ. rentem, coelique tenere imperium, l 3. quem & Iouem appellabat, imparem item, & mentem. Alterum femininum, &matrem, omnium, quae ſub coelis ſunt, praeſidem. Huncmentem appel- labat vniuerfi. Sed & coelum diuinae eſſe naturae affirmat, ſtellasque ignitas Deos olympios dicit, ſubter lunam De- os inuiſibiles eſſe cenſet, qui per ma- teriae permeent elementa, quorum ille, qui per aerem commeet, Iuno dicatur, qui aquam animat Neptunum, Cererem, qui terram occupet. Atque id ab eo Stoici, vt a Platone ipſe, deinde acce- perunt. Scholae praefuit ànnis XXV, vsq ue Laert. ad annum I Olympiadis CVLe, quo 1pfſi IV, 14. 7 eo tempore in Academia vitam egit, a turba ſeiunctam quam maxime, vt, quoties cœtus ingrederetur hominum, ad videndum eum concurſus fieret. III. habemus ſpecimen. Phryne, nobile nentia eius extitit, cuius egregium Athenis ſcortum, iuxta eum, vino grauem. & Max. uiuen. ld. er, ui⸗ nin e. on⸗ Anton. ſemn & Max. ſerm. elel,, 95. eſle Stob neu⸗ Pr. Bcl.ebyt. Wu, 1 3. lue iett⸗ on1 Mmni i4 ir gum, l. vobi⸗ No eh. gravem, in peruigilio accubuit, pignore cum quibusdam iuuenibus poſito, an temperantiam eius corrumpere poſſet. Interrogantibus eam & deridentibus proximo mane adoleſcentibus, de ho- mine ſe cum iis, non de ſtatua, pignus poſuiſſe reſpondit. Imo eum conti- nentiae ſtudio ſecare & vrere verenda paſſum identidem eſſe, ſunt qui nar- rent. Val. Sapientia pariter & ſanctitate cla- Max. II, rus fuit apud Athenienſes. Cum teſti- cisd monium enim dicere coactus, vt, mo- Attic. I, Te ciuitatis, iuraret omnia ſe vere retu- 16. liſſe, adigeretur, vniuerſi iudices con- Laert. furrexerunt, proclamatumque ne ius- IV, 7. jurandum diceret. Quodque ſibimet ipſis poſtea dicendae ſententiae loco remiſſuri non erant, ſinceritati eius concedendum exiſtimarunt. Laert. Ad Philippum, vna cum aliis, mis- IV, 8. ſus, ceteris donis emollitis, nec raro in priuatum cum ipſo colloquium ve- nientibus, neutrum Xenocrates fecit, eoque ab eo nunquam admittebatur. Reuerſi igitur Athenas legati, XNeno- cratem, comitem, nullius vſus ſibi fuiſſe conqueſti ſunt. Iamque in eo erant vt mulctam ei imperarent Athenien- ſes. At edocti ab eo, maximam iam curam adhibendam, ne aliquid detri- menti publica res pateretur, corru- ptis Philippi muneribus reliquis lega- tis, quae ipſe repudiauerit quidem, eo maiore ab ipſis honore affectus eſt. Dictumque poſtea de eo Philippo, ex omnibus qui ad ſeſe vnquam veniſſent, ſolum eum fuifſe, qui muneribus vin- ci haut potuerit. M Lamiaci tempore belli, quod circa ſeeundum annum UHIV Olympiadis incidit, ad Antipatrum legatione fun- ctus, vt, qui ex Athenienſibus capti fuerant, redderentur; ad coenam ab ORIGTINES SCHOLA. APoOPIIII & 385 eo inuitatus, hiſce Homeri verſibus reſpondit: Quis cupiat, Circe, prudens, velſa- nior, vnquam Suſtineat bibere, atque cibum guſta- re, priusquam ooluantur ſocii, mihi vel reddantur ad vnum. Qua applicandi verſus iſtos dex- teritate tantopere eſt delectatus Anti- pater, vt ſtatim captiuos libertatem luſſerit recuperare. Clementia, Aeliano teſte, non ho- Aelian. . . XXX, §. mihes tantum, ſed bruta etiam com- plexus haut raro animantia fuit. Sic- enim aliquando paſſerem, qui, aceipi- trem imminentem fugiens, in ſinum eius ſe receperat, magna voluptate, donec abiiſſet hoſtis eius, occultauit. Eumque, vbi nihil ei metuendum eſſe amplius iudic ſſet, ſinu diducto dimi- ſit, ſupplicem ſeſe haut prodidiſe, di- cens. Cum a Dione rideretur, non tibi, Faert, inquit, reſpondebo equidem, nam ne- 19 que tragoedia comoediam, cum ab ea lacesſitur, reſponſtone dignatur. Ad eum qui neque Muſica, nequeld. ib. Geometria, neque aſtronomia inſtru- (tus, ad eius admitti diſciplinam cu- piebat, abi, inquit, anter enim, & ad- miniculis philoſophiae canes. Alii di- xiſſe ferunt, apud me vellus non mol- litur. G . Antipatro, Athenas aduentanti, & Ià. Iv, 3. ſalutanti humaniter, antea non re- ſpondiſſe fertur, quam orationem ab- ſbluilet. Gloriae & faſtus inprimis contem- 14. iu. tor extitit, & quae parte diei quauis stob. S. agenda eſſent, diligenter animo propo-XXIII. nebat, eiusque partem longe maiorem P. 214 meditationi, partem etiam ſilentio dicabat. CcC Si Val. Max. vil, 2. Extern. 6 Laert. 1V: II. Laert. IV, 15. Si quando vini cadum accepiſſet, in vappam illud conuertebatur, antequam totum exhauriret. Saepe & obionia iam corrupta altera die proiecit, vnde prouerbium natum, Xenocratis caeus, de rebus diu durantibus quae facile non abſumuntur. Cum maledico quorundam ſermo- ni ſummo ſilentio intereſſet, vno ex his quaerente, cur ſolus ita linguam CA PARS IV. XENOCRAT. CAP. IWV. V. ſuam contineret? quia dixiſſe me, in- . . . . . 5 quix, aliquando poenituit, tacuiſſe nun- quam. Tantum tamen virum vendidere A- thenienſes, quod peregrinitatis ſolue- re tributum non poſſet. Eum Deme- trius Phalereus emit, & vtrique parti ſatisfecit, Athenienſibus tributo, Xe- nocrati libertate reddita. P. IV. SCRIPTA EIVS. Sript ‚Verſus, exhortationes, ora- tiones magna copia ſcripſit, quorum omnium en tibi titulos. De natura libri VI. Desuapientia VI. De diui- tiisz I. Arcas I. De infinito I. De puero I. De continentia I. De vtili I. De libe- 7 I. De morte I. Devoluntario I. Dea- micitia H. Deazquitate I. De contrario II. De felicitate II. De ſeèribendo I. De memoria I. De mendacio I. Callicles I. De prudentia II. Ceæconomicus I. De fra- gilitate I. De poteſtatelegis I. De repu- blica I. De ſancditate I. Quod virtus tradi poſt I. De eo quodeſt I. DefatoI. De perturbationitus I. De vitis I. De con- cordia I. De diſcipulis II. Deiuſtitia I. De virtute II. De ſpeciebus I. De volu- ptate II. De vita I. De fortitudine I. De vno I. De ideis I. De arte I. De Diis II. De anima II. De ſeientia I. Cuilis I. De Ncientificis I. De philoſophia I. De Par- menide I. Archedemus ſiue De iuſtitia I. de bono I. De his quae circa mentem ſunt PIII- Slutio errum, quae ac- idunt orationi X. De bhis quae dephy- Sicae ratione audiuntur VI. Caput I. De generibus & ſpeciebus I. Pythago- rea I. Solutiones II. Diuiſtones VIII. Poſitionum libri XXXIII Deratione dis- Jerendi libri XIV. Poſthaec lihri XV. & alii XII. De diſciplinis eorum, quaz circa dictionem verſari poſſunt libri LX. Eorum quae tirca diſciplinas verſantur libri VI. Eorum, quae circa mentem Jſunt, alii libri Il. De Geometris libri V. Commentariorum I. De numeris I. Nu- merornm ſpeculatio I. De interuallis I. Dehis, quae in aftrologia verſantur, li- bri VI. Elementa ad Alexandrum, De regno, libri IV. Ad Arybam. Ad E- Phaeſtionem. De geometria IIl. Verſus* Cocarr . CAP. vVv. MORS EIVS. Ortuus eſt aetatis anno XXCII VInoctu, cum in peluim forte in- cidiſſet, quo ſubmerſus periit. Con- tigiſſe id videtur anno I. Olympiadis CXVI, eo enim anno ſcholae ſucces- ſor ipſius, Polemo, coepit praeeſſe. Eius hominis VI extitiſſe Laertius ait, quorum quinque tamen tantum * De his verſibus idem moneo, quod paulo an- te vita Speuſippi c. 3. praeterea numerus horum 5Xναν Kε verſuum plane aliter exprimitur, & vt 1 Delio natatore opus habeat h. m. 51ρa . α § W X G.. . * nominat. eaert. T i,15. 9 d, 0%%- 1 401â6 NX 6 elt apud he Sid. ex (Caert. jua WSI. Alaert. di⸗ IV, 16. . in ln. teA. olue. eme. parti al. enten AA- l)- utl. ego- VIIl. dor 11I. ur tem nominat. Pnam antiquiffimum, Ta- & Laert. IV, 16. b Oα%=- oατ vt eſt apud Suid. Laert. IV, 17. d Laert. IV, 16. Laert. IV, I7. VI, 9. „ Jam eius intrauit. Gticorum autorem, alterum eiusdem cum philoſopho patriae & generis, o- rationis funebris in Arſinoen autorem. Porro philoſophum itidem, & Elegia- cum pœtam non ſatis probatii, qui forte S&IPTAET MORS EIVSY 38 / is ipſe eſt quem noſtro Kenocrate con- tinentia nihil fuiſſe inferiorem Suidas ait. Statuarium inde, & hymnogra- phum poſtremo, cuius apud Ariſtoxe- num mentio. OILEMO Athenienſis, pago Oe- etenſi oriundus, qui Oeneae ex- titit tribus, patrem Philoſtratumb habuit, qui, Antigono Caryſtio teſte, ex primariis ciuibus fuit, equosque ijugales aluit. . Ipſe Polemo adoleſcens adeo impu- dicus ac lubricus fuit, vt ſaepe pecuni- as in viis & angiportis occuleret, vt paratior eſſet ad voluptates, vbi occa- ſio ferret, proſequendas, repertique in Academia feruntur iuxta columnam quandam tres oboli, ab eo ilicad ſimi- les vſus repofiti. IIla viuendi licentia miris diſſenſionibus ipſius vxoriſue e- jus animos diſtraxit, quae improbita- te ipſius iniuriam ſibi exiſtimans fieri, dicam ei puerilis Veneris gli ral. Max. Perditae autem adeo cum eſſet luxu- riae, vt non illecebris tantum, ſed i- pſa etiam infamia gauderet, e conui- vio aliquando, non poſt occaſum ſolis, ſed poſt ortum, ſurgens, domumque repetens, Xenocratis philoſophi aper- tam ianuam vidit. Vino itaque grauis, vnguentis delibutus, ſertis capite re- dimito, pellucida veſte amictus, refer- tam turba doctorum hominum ſcho- Nec contentus tam deformi introitu conſedit etiam, vt clariſſimnum eloquium & prudentiſſi- ma praecepta temulentiae laſeiuiis elu- deret. Orta deinde, vt par erat, omni- vm indignatione, XKenocrates in eo- dem habitu vultum continuit, omiſſis- POLEMOO. que de quibus diſſerebat, de modeſtia ac temperantia loqui coepit. Cuius grauitate ſermonis reſipiſcere coactus Polemo, primum coronam capite de- tractam proiecit, paulo poſt brachium intra pallium reduxit, procedente tem- pore oris conuiualis hilaritatem depo- ſuit, ad vltimum totam luxuriam exuit, vniusque orationis ſaluberrima medi- cina ſanatus, ex infami ganeene ma- ximus Philoſophus euafit, ita ab eo Laert. . IV, 16 tempore ſtudiis addictus, vt, ceteris viétis, in ſchola regenda Xenocrati ſuc- ceſſerit, quod factum Olympiadis CXVI anno I. Tantam vero inter ipſa philoſophan- di initia oris atque habitus conſtanti. am induit, idem vt ſemper permane- ret, neque vocem vnquam mutaret, quod Crantorem ipſi conciliauit. Ca- nis rabioſi morſu in ſura vulneratus, ſolus praeſentium, quaſi nihil ea res ad ſe pertineret, non expalluit. Tu- multuque ob eam in ciuitate orto, quid nei eſſet? interrogauit. Neque in theatris viſus eſt commoueri. Cum- que Nicoſtratus, Poeta, qui CQlyte- mneſtrae habuit cognomen, aliquid eo & Cratete praeſente recitaret, multum eo ſe affici Crates oſtendebat, Polemo vero, perinde ac ſi nihil audiuiſſet, ſe ges ſit, talemque omnio ſe praeſtitit, qualem in libris de pictura Melanthius Penor re- præſentauit: is enim ei quanda in mori- bus contumaciam atq; duritiem tribuit. „CCCA Dicere Laert. IV, 18. Athen. L. II. p. 44. Stob. Ecl 388 Dicere autem ſolebat Polemo, in- rebus nos exerceri oportere, non in dialecticis ſpeculationibus, ne exiguam quandam artem ſorbentes, atque medi- tantes, diflerendi fubtilitate clari, mo- ribus nobis ipſi contradicamus. Vrbanitate erat ingenio egregie temperata, idque euitabat, quod in Euripide taxauit Ariſtophanes, acutum & ſplendidum. Non ſedens vero do- cebat, ſed ambulans. Athenienſibus ſummam ob integritatem inprimis ca- rus fuit. Solitudine delectatus, maxi- mam vitae partem in hortulo tranfige- bat, ſecundum quem diſcipuli, caſis extructis, ſcholae ipſius proximi ha- bitabant. Xenocratem magno ſtudio eſt imitatus, qui, teſte Ariſtippo, plu- rimum eum adamabat, ſemperque eius ob oculos integritatem, ſeueritatem, & grauitatem habuit, atque illis mori- bus eius, quaſi Doricis modulis, greſſu- vm ſuorum menſuram adtemperauit. Antigonus Caryſtius eum, a XXX inde aetatis anno, aquam bibere exor- ſum, ad finem vitae abſtemium man- ſiſſe ait. . Mundum Deum eſſe ſtatuit. Phyſ. 1, 3.— PARS. W. POLEMO CRATES. Summum bonum eſſe aiebat viue- G de . in. IV re ſecundum naturam. Sophoclis in primis erat ſtudioſus, aert. maxime vero iis eum mirabatur locis, quibus, vt Comicus ait, canis Molos- ſicus ipſum in poematibus iuuaſſe Vi- debatur, & vbi, iuxta Phrynichum, non elatus aut turbidus, ſed mitis incedit atque placidus. Sophoclem autem Tragicum vocabat Homerum, quem- admodum Homerum Epicum Sopho- clem appellabat. Obit iam ſenex ex Phthiſi, variis relictis ingenii monimentis, in eum ſequens extat Diogenis Laertii epi- gramma: Heu bone, ſe neſcis, tégimus Polemo- na, viator, Quem morbus heic iam collocauit pesſimus. Imo non Polemona, ſed hoc, quod ad dſtra profeltus Humi reliquit, corpus ſomiputri- dum. Ex diſcipulis eius Crates, Stoicus Zeno, & Arceſildus maxime inclarue- runt. Laert. IV, 21. CRATES. ſius, patre natus Antigene eſt, eum Polemon in chariſſimis di- ſcipulis habuit, cui etiam in ſchola re- genda ſucceſſit. Ita vero ſibi profue- re inuicem, vt non modo viuentes eadem ſtudia ſint ſecuti, verum advl- timum vitae halitum ſimiles expreſſe- rint mores, poſt mortem quoque in eodem conditi ſepulchro. Vnde & An- tagorae laudati carmine fuerunt in hanc ſententiam: Hoc Polemona ſeum tumulo, ſonctum- gue Cratetem (Kan be Athenienſis, pago Thria- Qui facis hac, narra, quisqiis es . bhoſpes, ten. Mutua quos pariter iunxit concordia, quorum Ambroſius ſacro fuxit ab ore lepos. Et ſua, quaz monitis fuerat contra- Ada ſoueris, Vitae illuſtrauit ſecula mimdities. Hinc a Theophraſto diſcedens Ar- ceſilaus, atque eorum diſciplinam am- plexus, Deos eſſe dixit, vel aureae ae- tatis ſaltem reliquias. Ingenio erant minime populari, ſed, quod de Dionyſodoro tibicine dicitur, —Ooptime 20. 16 iy ſer un ileCie de Ein. WV is 1 is, ,, olos. el. non Cedit Utem Wein⸗ Pho. Variis eunn eyr. emo- Cuit 0d ed zun. Oicus arve⸗ lit 4 ori eliun Ini- jtien⸗ 18 Al- n amn- e ue- ari, ſe Cicitur, Optine Erreer CRANZ'OR. . optime in eos quadrabat, quem aliquan- do gloriatum ferunt, neminem vnquam canentem ſo audiuiſſe, vt I'menium, vel in naui vidiſſe, vol ad fontis dquas. Refert Antigonus, apud Crantorem ſe fuiſſe eo tempore, quo maxima ei cum Arceſilao intercefſſit familiaritas, atque cum Crantore quidem Arceſi- laum, Cratetem vero cum Polemone vixiſſe, iuxta cum Lyſide, inter ciues qui erat adſcriptus. Et certe, vt antea dictum, Cratetem Polemo, Crantorem Arceſilaus amahant. Moriens vero Grates libros aſe conditos reliquit, vt in tertio Chronicorum Apollodoro re- latum, philoſophici partim, partim Comici argumenti. Orationes i- 389 tem, populares alias, & alias de legatio- nibus. Diſcipulos habuit clariſſimos, in qui- bus Arceſelaus fuit, & Bion, Boryſthe- nita, qui Theodoriis poſtea adſcriptus fuit. Eius vero nomine X extitere, primus vetus poeta Comicus, Oratorſecundus. ex Iſocratis familia, tertius Cuniculo- rum effoflor, magni Alexandri caſtra ſecutus. Quartus Cynicus. Peripateti- cus quintus. Sovρςι Academicus. Inde Grammaticus ſeptimus. Octauus, qui de Geometria ſcripſit. Nonus Poeta epi- grammatum ſcriptor. Decimus Tarſen- ſis, philoſophus academicus. Laert. (Rbugadn Solis ortus, ampliſſima VIII, 24. T t in patria autoritate fuit. Athenas delatus Kenocratem audiuit, Po- lemone condiſcipulo vſus. Commentaria reliquit, verſibus tri- ginta millibus comprehenſa, quorum Partem Arceſilao qui tribuant, inue- niuntur. . Interrogatus, quamobrem ita ſe Po- lemoni addixiſſet? qvie, reſpondit, il- lum neque intendere vnquam, nequeé re- mittere vocem plus ſolito audiui. In morbum cum incidiſſet, ad Aeſcu- lapii templum ſe contulit, atque ibi de- ambulauit. Eo igitur ſtatim vndique B diſcipuli confluxere, non morbi eo il- lum ſeceſſiſſe, ſed ſcholae inſtituendae cauſa, exiſtimantes. Inter ceteros Arceſilaus quoque adfuit, quem pluri- mum amaret licet, Polemoni tamen commendauit, quem & ipſe recuperata ſanitate audiuit, eique tenaciſſime ad- haeſit. Arceſilaum haeredem ſcripſit, XII CRANTOR. talentorum relicto patrimonio, a quo, vbi ſepeliri vellet interrogatus, reſpon- diſſe fertur Terrae in latebris condi amicis ex- bedit. Poemata ſcripſiſſe dicitur, eaque ob- ſignata in patria, templo Mineruae, de- poſuiſſe. Deco autem ita Theaetetus: Gratus erat ſuperis, Muſis ſod gra- tior ipſis Crantor, & hitic nondum cona ſe- nelta aderat. Exanimem ſed, terra, virum iu ſuſci- pe ſacrume Vitam vt mollem iſtic ipſe quietus Aagat. Maximi autem Crantor Homerum fecit & Euripidem, difficillimum eſſe di- cens vernacula lingua tragicam fubli- mitatem cum affectuum coniungere vehementia, proferebatque identidem iſtum ex Bellerophonte verſiculum. Humana quantum Dii boni pasſt ſa- mius. Ccec 3 Antagoras 890 Antagoras Poôeta ſequentes verſus, a Crantore facti qui ſint, allegauit; In dubio eft animus, (dubiuum nempe eſt genus illi) Te diut in numero primumne Ca- pido reponam, PARS T. ARCESTL AVS CAb. I. I. Totque bona. Hinc corpur twibuit: natura biforme. Erat in nominibus fingendis feliciſ- ſimus. Tragoedum cortice plenam vo- cem habere dixit, & Theophraſti gqude- uos erebusque ſenex, & nox diui- ſtiones Okreis e conſeriptas.) na, profundis Oceani (vt memoram) quondam ge- nuere ſub vndis. . An Veneri, an ventis, an terrate eſ- ſe creatum Dicams namque vagus mala tot mor- talibis affers, Librum de luctu edidit, plerisque Laert le. laudatum, vt Laertius & Cicero perhi- cis. 0. bent. IV. 44. Diem ante quam Polemon, atque Crates, obiit, aqua intercute cum la- boraſlet. . +— ARCESILLAVS. CAP. I. PATRIA, GENVS, RCESILAVS, Ciceroni Aceſilas paſſim appellatus, Pitanaeus, ex Aeolide, patrem Seuthum habuit, teſte Apollodoro, Chronicorum Li- bro tertio, vel ocothum, vt aliis appel- latur. Inter quatuor fratres, quorum duos vterinos habuit, duos eodem patrege- nitos, minimus natu extitit. Eorumo- mnium natu maximus Pylades fuit, eo- rum, qui patrem habebant vnum, maior Maereas erat, in cuius tutela Arceſi- laus extitit. Natum eſſe, ſi aetatem & tempus brandin. . . „ legit Mortis, quod in LVII aetatis eius, CXXX quartum vero Olympiadis CXXXIV annum incidit, computemus, anno O- rpiadis CNXVI primo. Autolycum, priusquam Athenas ve- niret, Mathematicum audiuit, cum quo Sardes eſt profectus. Inde Xanthum, Athenienſem Mu ſi- Hipponisum item Geometram, Laert. 1V, 28. Aldo- Laert. 1V, 22. Cum, PRAECEPTORES. in quo cum artis illius peritia ſumma conluncta erat oſcitantia, & ingenii ſca- bitudo, quamobrem, ei ofcitanti geo- metriam in os inuolaſſe, per iocum Ar- ceſilaus dicere ſolebat. Eiusdem, de- mentia correpti, tantam curam geflit, vt domi ſuae haberet, donec penitus reſtitutus eſſet ſanitati. Fratris ſuaſu Rhetoricis quoque O- Laert. peram impendit, cumque a natura ita 2²9. eſſet comparatus, vt cum vehementia quadam diceret, & labore inſuper nul- lo defatigaretur, ad poeſin etiam ani- mum adiecit. Extatque eius in Atta- lum epigramma in hunc ſenſum: Saepe per cgiegiam memoratur Per-Haert. gamus armis d2 30. Vrbem & eqguis Piſam, & rellti- gione ſacram. At ſi mortali fas praeſugire futu- 1 Umn; Rurſus erit multo commemoratas ngi. . „ 6 * Ita Lae rtii verba Stanleius accepit. toris amorem. Vide ipſos. Viri deci ad Laert. Antagorae verſus eſſe putant in Cran- Aliud .. leleetle⸗ 11144. ne k. S= laert, . ,, 1t ntin nll. Ai⸗ nn⸗ y.laert. 19, u⸗ 0144 IV,32. Aliud eiusdem in Menodorum extat, Eudemi filium: bacra quidem procul ℳ Phrygia & procul eſt Th- rire, Taua Monodore patria & Cada- nade. Verum aditas tetrum patet vndique liber ad orcum, Luem perſpicaci menſus es prae- Jentin. Eudamus inſteni tibi ſed dedit arte ſo- bulchrum, Pauperrimo quidem, verum cha- ri Gimo. Laert. Quamuis autem oratorem eum fieri IV. 28. Cuperet Maereas, maior tamen erat ani- nimi eius ad pl hiloſophiam Ppropenſio. Quamobrem Theophraſti primum au- ditor eſt factus, quo quidem tempore amore eius captus Crantor, iſto Euri- Pidis, in Andromeda, verſiculo eum af- fatus eſt: virgo, . e ſeruem, habebis gra- tids? Cui ille ſucntit verſu reſpondit: nullos, ad Dialecticam ſtudium con- ORIGO, PRAlCEPIORhS, ACADEMIA CONDI 1 A. 391 Duc boſpes antillam me, aut, ſi vis, coniugem. Ab eo tempore coniunctiſſimi vixe- runt, id quod aegre ferens Theophra- ſtus, iuuenem ſe] perdidiſſe dicebat in- genio maximum, apprehendendi fa- cultate celerrimum. Pyrrhonem aemulatus, iuxta non- wrs: V, 33. tulit, & Eretricam Philoſophiam: vn- de dictum de eo Ariſtoni: Ante Plato, retro Pyrrbo, medius Diodorus. Et Timoni: Hunc ſö guitet Wenedemus, habens ſuh poltore plumibum. Certe aut Pyrrhonem carnoſum, vel L Diodor. Uum. Et paucis interiectis loquentem eum inducit idem: Natabo ad Pyrrhonem, obliquum- ad Diodorum. Maximus Platonis extitit admira- Laett. tor, cuius & libros ad manum habe-IV. 32. bat. . CAP. II. QyA OCGCASIONE MEDIAM CONDIDERIT ACADEMIA M. Laert. MCrrů Ciatcte „ ſcholae praeef- ſe coepit Arceſilaus, quam ipſi So- cratides quidam ceſſit. Quam ſtatio- nem vbi obtinuiſiet, formam doctrinae a Platone & fucceſloribus, hucuſque obſeruatam, ſequenti mutauit occa- ſione. Plato cum ſucceſſoribus ad Arceſi- laum vsque, prout ſuo loco monitum, duo rerum genera eſſe ſtatuebant, quo-⸗ rum Jen, cbus vnum, alteram ð Poſterius genus ſcien- Percipiatur. Cic. A-tam fundare, prius opinionem. 80- cad. Qu lamque mentem cer nereid, quod ſem- 1, 8. Per eſſet ſimplex, & vniusmocdi, & tale quale eſſet, hoc eſt idéas. * Senſus autem omnes hebetes eſle tardos, nec percipere vllo modo res eas, quae ſubiectae ſenſibus videren- tur, quae eilent aut ita paruae, vt ſub ſenſum cadere non poſſent, aut ita mo- biles & concitatae, vt nihil vnquam v- num efſlet conſtans; ne idem quidem, quia continenter laberentur & flue- rent omnia. Itaque hanc omnem par- tem rerum opinabilem appellabant. Vehemenlter tamen errare eos ale-Id. Acad. bant, qui dicant ab Academia ſenſus e- IV, 32 ripi, a quibus nunquam dictum ſit, aut colorem, aut lapore em, aut ſonum nul- lum efle: illud ſit diſputatum, non ineſſe his 302 B PAKS IV. ARCRSTILAVS CAb. Il. his propriam, quae nusquam alibi eſſet, veri & certi notam. . Plutarch. Hinc ſenſuum vſum in rebus geren- za. Co- dis admittebant, & rationes, quas ipſi 11⸗2. ſuppeditaſſent, illis tamen, tanquam abſolute veris, fallique neſciis, fidem ne- gabant. Atque iſta Academicorum vſque ad Polemonem doctrina fuit, quem cum Cic. Ac. diligenter Arceſilaus & Zeno audiuiſ- I. 10. ſent, Zenon, qui Arceſilaum aetate an- teibat, valdeque ſubtiliter diſſerebat, corrigere conatus eſt diciplinam, non, vt Theophraſtus ait, neruos virtutis incidens, ſed contra omnia, quae ad beatam vitam pertinerent, in vna vir- tute ponens, nec quidquam aliud nu- merans in bonis, idque appellans ho- neſtum, quod eſſet ſimplex quoddam, & ſolum, & vnum bonum. Cetera au- tem, etſi nec bona nec mala eſſent, tamen alia ſecundum naturam dicebat, alia naturae eſſe contraria. Iis ipſis alia in- teriecta & media numerabat. Quae autem ſecundum naturam eſſent, ea ſumenda, & quadam aeſtimatione di- gnanda docebat: contraque contra- ria: neutra autem in medis relinque- bat: in quibus ponebat nihil eſſe omni- no momenti. Sed quae eſſent ſumenda, ex iis alia pluris eſſe aeſtimanda, alia mi- noris: quae pluris, ea praepoſita appel- labat; reiecta autem, quae minoris. Atque vt haec non tam rebus, quam vocabulis commutauerat; ſic inter re- cte factum, atque peccatum, officium & contra officium, media locabat quae- dam: recte facta ſola in bonis actioni- busponens; praue, id eſt, peccata, in malis. Officia autem & ſeruata, prae- termiſſaque, media putabat, vt dixi. Cumque ſuperiores non omnem virtu- tem in ratione eſſe dicerent, ſed quas- dam virtutes natura, aut more perfe- ctas: hic omnes in ratione ponebat: cumque illi ea genera virtutum, quae ſupra dixi, ſeiungi poſſe arbitrarentur: hic nec id vllo modo fieri poſie difle- rebat: nec virtutis vſum modo, vt ſu- periores, ſed ipfum habitum per ſe eſſe praeclarum, nec tamen virtutem cui- quam adeſſe, quin ea ſemper vteretur. Cumque perturbationem animi illi ex homine non tollerent, naturaque & condoleſcere, & concupiſcere, & exti- meiccre, & efferri laetitia dicerent, ſed ea contraherent, in auguſtumque de- ducerent: hic omnibus his quafi mor- bis vo. uit carere ſapientem. Cumque easperturbationes antiqui naturales eſ- ſe dicerent, & rationis expertes, alia- que in parte animi cupiditatem, alia rationem collocarent, ne his quidem aſſentiebatur. Nam & perturbatio- nes voluntarias eſſe putabat, opinio- nisque iudicio fuſcipi, & omnium per- turbationum arbitrabatur eſſe matrem immoderatam quandam intemperan- tiam. Haec fere de moribus. De naturis autem ſic ſentiebat, pri- mum, vt in quatuor initiis rerum il- lis quintam hanc naturam, ex qua fu- periores ſenſus, & mentem effici re- bantur, non adhiberet. Statuebat e- nim ignem efſſe ipſam naturam, quae uidque gigneret, & mentem, atque ſenlin. Diſcrepabat etiam ab jisdem. quod nullo modo arbitrabatur quid- quam effici pofle ab ea, quae expers eſſet corporis. Cuius generis Xene- cratex, & ſuperiores etiam, animum eſſe dixerunt: nec vero, aut quod efficeret aliquid, aut quod efficeretur, poſſe eſ- ſe non corpus. Plurima autem in illa tertia philoſophiae parte mutauit. In quaprimum de fenſibus ipfſis quaedam dixit noua: quos eſle cenſuit a qua- dam quaſi impulſione, oblata intrinſe- cus, quam ille alaolar, nos viſum ap- pellemus licet: & teneamus hoc verbum 4 quidem. ſer ee ni Pri riu tate UI; der⸗ Iein nan⸗ ri- I-⸗ ⸗ 1le⸗ t e⸗ quue qoe den uik. Gels eno⸗ nele ceret lel. 1 ila ln Gdann qoa⸗ tinle n. hun geu liquo ſermone. quidem; erit enim vtendum in re- . Sed ad haec, quae viſa ſunt, & quaſi accepta ſenſibus, aſ- ſenſionem adiungit animorum: quam eſſe vult in nobis poſitam & volunta- riam. Viſis non omnibus adiungebat fidem, ſed jis ſolum, quae propriam quandam haberent declarationem ea- rum rerum, quae viderentur: id au- tem viſum, cum ipſum per ſe cernere- tur, comprehenſibile. Feretis haec? Nos vero, inquit. Quonam enim modo xoταιXe ον diceres? Sed, cum acceptum iam, & approbatum eſſet, comprehenſionem appellabat, ſimilem lis rebus, quae manu prenderentur: ex quo etiam nomen hoc duxerat, cum eo verbo ante nemo tali in re vſus eſſet: plurimisque idem nouis verbis (noua enim dicebat) vſus eſt. Quod autem erat ſenſu comprehenſum, idipſum ſen- ſum appellabat, & ſi ita erat compre- henſum, vt conuelli ratione non poſ- ſet, ſcientiam: ſin aliter, inſcientiam nominabat: ex qua exiſteret etiam o- pinio, quae eſſet imbecilla, & cum falſo, incognitoque communis. Sed inter ſci- entiam, & inſcientiam, comprehen- ſionem illam, quam dixi, collocabat, eamque neque in reétis, neque in pra- vis numerabat, ſed ſoli credendum eſ- ſe dicebat, quod, vt ſupra dixi, com- prehenſio facta ſenſibus & vera eſſe illi, & fidelis videbatur: non quod omnia, uae eſlent in re, comprehenderet: ſ quia nihil, quod cadere in eam poſ- ſet, relinqueret, quodque natura qua- ſi normam ſcientiae, & principium ſui dediſſet, vnde poſtea notiones rerum in animis imprimerentur; e quibus non principia ſolum, ſed latiores quaedam ad rationem inueniendam viae repe- riuntur. Errorem autem, & temeri- tatem, & ignorantiam, & opinationem, && fuſpicionem, & vno nomine omnia, OVA O0COANONE MEDIAM CONDIDERIT ACADEAMIAM. 39; quae eſſent aliena firmae, & conſtantis aſſenſionis, a virtute ſapientiaque re- mouebat. Atque in iis fere commuta- tio conſiſtit omnis, diſſenſioque Ze- nonis a ſuperioribus. Atque ita in haut paucis a Platone cum diſſentiret Zeno, exempli cauſa de animorum immortalitate, & de eo, quod ſolus hic ſit, qui oculis noſtris patet mundus, eam doctrinam latius Tpargi ſentiens Arceſilaus, prudenter Academiae placita diſſimulauit, ne Pla- Cant. titiae proſtituta, vileſcerent. Indeque, vt C umeſt Auguſtino, inſtituit de- L. c tonis myſteria publicata, & vulgi no- 4. . XVII. p. 219. docere potius male doctos, quam do- ed. Ant- cere, quos dociles non arbitrabatur. vverp. Cum Zenone itaque Arceſilaus ſibi Cic. Ac. omne certamen inſtituit, non pertina- cia aut ſtudio vincendi, ſed earum re- rum obſcuritate, quae ad confeſſio- nem ignorationis adduxerant Soera- tem, & veluti amantes Socratem, De- mocritum, Anaxagoram, Empedoclem, omnes paene veteres, qui nihil cogno- ſci, nihil percipi, nihilſciri poſſe dixe- runt, anguſtos ſenſus, imbecillos ani- mos, breuia curricula vitae, & (vt De- mocritus) in profundo veritatem eſſe demerſam, opinionibus & inſtitutis o- mnia teneri, nihil veritati relinqui, de- inceps omnia tenebris circumfuſa eſſe- Itaque Arceſilas negabat eſſe quid- uam, quod ſciri poſſet, ne illud qui- em ipſum, quod Socrates ſibi reliquiſ- ſet, nihil ſe ſcire] ſic omnia latere cen- ſebant in occulto, neque eſſe quid- uam, quod cerni aut intelligi poſſit. Quibus de cauſis nihil oportere neque profiteri, neque affirmare quemquam, neque aſſertione approbare, cohibere- que ſemper, & ab omni lapſu continere temeritatem, quae tum eſſet inſignis, cum aut falſa aut incognita, res appro- baretur. Neque hoc quidquam eſſe Ddd turpius, Q. 12. ibid. 394 turpius, quam cognitioni & percepti- oni aſlertionem approbationemque praecurrere. Huic rationi quod erat conſentane- vm, faciebat, vt contra omnium ſen- tentias dies iam plerosque deduceret: vt, cum in eadem re paria contrariis momenta rationum inuenirentur, fa- α% Cilius ab vtraque parte aſſertio ſuſtine- Stanlei. Letur.²“ Atque hoc eſt, quod Laeertius cum La- ſpectat, quando enunciationes eum erti in-Pprimum cohibuiſſe ait propter ratio- verpreti- hum Ccontrarietates. Primumque e r in vtramque diſſerere partem aggref- on„ ſumeſſe. Defendebat item neque fen- contra- ſus fidem mereri, neque rationem, at- rietates, que eam ob cauſam Heſiodi dictum lau- zbid. a „πÜ& X Laett. 1IV,28. b &τ&- Oτασια Euſeb. dabat: aen. . Ilgnaras hominum ſuſpendit numina mentes L. 3. adu. Id tamen, ſi fides Auguſtino, omne Acad.l.c. ſpectabat eo, vt Platonis occultarentur myſteria, cuius interea dogmata Aca- demia retinebat & tuebatur, atque cum iis poſtremo communicabat, quibus in ea conſeneſcere viſum eſſet. Laert. Primus quoque, Laertio autore, mo- IV, 28. dum diſputandi, traditum aPlatone, im- mutauit, atque quaerendo & reſpon- De mb. dendo acre magis ac litigioſum illud ef- I, 1. fecit. Qua dere ita Cicero: Socrates cere ſolebat eorum opiniones, quibus cum diſſerebat, vt ad ea, quae ii reſpon- diſſent, ſi quod videretur, diceret. Qui mos cum a poſtecxioribus non eflet re- tentus, Arceſilas eum reuocauit, inſti- tuitque, vt ii, qui ſe audire vellent, non de ſe quaererent, ſed iĩpſi dicerent, quid ſentirent. Quod cum dixiſſent, ille contra. Sed qui audiebant, quoad po- terant, defendebant ſententiam fuam. Apud ceteros autem philoſophos, qui quaeſiuit aliquid tacet, quod quidem iam fit etiam in Academia. Vbi enim — - percunctando atque interrogando eli- PARS IV. AkCESIILAVS. CAP. II. I. is, qui audire vult, ita dixit, voluptas mihi videtur eſſe ſummum bonum, perpetua oratione contra diſputatur, vt facile intelligi poſſit, eos, qui ali- quid ſibi videri dicant, non ipſos in ea ſententia eſſe, ſed audire velle con- traria. Haec ſchola autem ab Arceſilao con- ſtituta, Academiae ſecundae nomen ob- tinuit, eo, quod a Platone deſcendiſſet, media item, vt a noua diſtingueretur, quam Carneades poſtea condidit. Quamuis hanc ab illa diſtinguere Cice- ro minime videatur, nouae Academiae nomine eam, quam mediam nos appel- lamus, complexus. Quamuis autem Academ veroſimile ſit ſecundae, vel mediae, no-Q.l. mineprimum eam appellatam minime “ 12. fuiſſe, alia tamen noua conſtituta ſuc- ceſſu temporis allegatis nominibus ma- gis innotuit. . alias . . . . alias Academicorum iſtorum epticis giſcre- in eo verſabatur diſcrimen, quod licet pantias comprehendi quidpiam poſſe nega-obſeruat rent, verum & falſum tamen a re- urdii 3 . . Empiric. bus ipſis non tollerent. Contra ea Pyreh. potius phantaſmata alia vera, falſa a- Hypot. lia eſſe defendebant. At Sceptici, 33. ad vtrumque indifferentes eſfe res Cic. in ſtatuebant, & partem vtramque ra- Ac. Qq. tione poſſe defendi. Porro Acade- var mici res quasdam penitus improbabiles de Se&t. eſſe, alias aliis probabiliores defendunt, philoſ. c. ita, vt eis oblatis affirmando vel negan-XX. p. do vir ſapiens reſpondere queat, pro- ¹07. babilitatem ſecutus, modo aflenſum ſu- ſtineat. Sceptici contra omnes omni- Euſeb. no res perinde ſe habere defendunt, iu- Hraep. dicium reſpuentes omne, atquea ſen- ſibus pariter ac ratione veritatem ap- prehendipoſſe negantes, vt fides pro- inde nunquam ſit habenda, ſed firmos atque immotos ſine opinione perſiſte- re nos oporteat, de nulla re affirmantes magis quod ſit, quam quod non ſit. CAP. XIV. c. 4·. Ptas um, nur, 1al. inen von- con. lob- lller etur, lict. Cice- mie pe; Uterh Acalem no⸗Q1. nime1 ſuc. 8Ma- lis MMirſe. licet pantias 1. Obleruat t e0 Pynth. 1. Hypot. epti . 3. . res bie⸗ in 4e. le 14. adde Acade- vol. bles ze delt . dunt, tilel.. XI. b. egan- le 107. ,Pfo- nn fu⸗ . guleb. Praep⸗ 1, I-’Y aſen-⸗ 1. eS o- ſirmnos erliſte⸗ ſt N. aeet. Herum maxime ex omnibus au- Ga Atoribus amplectebatur, cuius adeo PIRIFIEN EFT APOPHIIHIEGMATA HVS CAP. III. VIRTVTES ET APOPHTHEGMATA EIVS. ſtudioſus erat, vt ſemper ante ſomnum eius carmina legeret, mane item, ſimul- ac ſurrexiſſet. Ad amaſium ſe ire di- cens, quoties ad eum legendum ſeſe accingeret. Pindarum quoque dicebat ad vocem excitandam, verborumque praeben- dam copiam maxime idoneum. Sententiis referta, atque ſuccincta, vtebatur oratione, aequiuocis * dele- ctatus. In reprehendendo acrior erat atque liberior, vnde Timon de eo: Et te, cum obiurgas, iuuenem vixiſſe Mbmön!. Exemplum in eo genere apud Laer- tium habemus, in dictis, quibus iuue- nem praefidenter locutum reprehen- dit, in alium item parum modeſtum a- nimaduertit, & reliquis. Emone quodam Chio, turpiſſimae formae homine, quam tamen commen- datiſſimam ſe habere ſibi perſuaſerat, Arceſilaum, dum chlamyde pretioſa feſe ornaret, interrogante, an amare ſapienti etiam non liceat? Num, ait, de o roges, qui tam pulcher, vt tu ſis tamque’ orͤnatus, interrogas? Homini effeminato, faſtum ſibi ex- probranti, iſto verſu* Iucet rogem te caſta, aut obmuteſoeere? ſtatim reſpondit: Quid dura nobis & noua affers femina èò Hominis ignobilis atque indocti in- uietatus ſermonibus, dixit: Obſeoena nati ſeruorum loqui ſolent. —.— De alio, qui inepte ſublata voce mul- ta iactabat, hoc ipſi nocuiſſe aiebat ſo- lum, quod nutricem nactus eſlet faſti- dioſam. Quibusdam omnino reſpon- dere haut dignabatur. Foeneratori cuidam, qui, litterarum amans, aliquid ſe neſcire profiteba- tur, iſtis ex Sophoclis Oenomao re- ſpondit; Neſcit latentes tranfitus ventorit auis. Temella, PARIVS*adſit, ni in prae-a Ioc' via ſentia. eſt in ae- Dialectico cuidam, ex Alexini ſcho- quiuoca la, qui quippiam, quod dignum eſſet cenn, Alexino, proferre haut poſſet, quidPhi- &σ, loxenus operis, lateribus coquendis in- quae & tentis, fecerit, narrauit. Illis nempe partam, quoddam ipſius carmen cantu ſuo mi- & quae- ſere deformantibus, lateres eorum il- Sat, gnodl lum conculcaſſe, dicentem, ita vos, mea latine ex- corrumpentes, diſſipando veſtra vlci- primi ſcar. non po- Aegerrime ferebat, ſi quis liberales tuit. artes in tempore non didiciſſet. Solebatque in diſſerendo hoc lo- quendi genere vti: arbitror equidem, & non aſſentietur iſtis ile, cuius nomen appellabat. Idque diſcipulorum quo- que plurimi, pariter ac dicendi modum, geſtusque eius omnes, imitabantur. Obiectis acute occurebat, atque ora⸗ tionem ad id, quod erat propoſitum, a- pte flectebat, omni ſe tempori accom- modare peritiſſimus. Maxima eius in perſuadendo vis erat, plurimosq; hiſce virtutibus ſibi diſcipu- los conciliauit, quamuis illius in repre- hendendo acerbitate haut raro acrius * T Xαα ααενιταας τ. νtιτον. Laer- tii interpres vertebat? In locutione diftincze ſin- gulas boces proferebnt. *X Iſti omnes verſus ſunt veterum Comicorum notiſſimi, quales ita ex improuiſo opportune ap- plicati gratiam ſolent habere. Ddd 2 exciperentur, Plut. Quom. pore M drachmas miſit. exciperentur, quod aeq uiſſimo animo illi, & perlibenter, tolerare ſolebant. Cetera optimus erat, multaque ſpe auditores ſuos implebat. In communicandis vitae neceſſariis liberaliſſimus erat, ad ferenda beneficia promptiſſimus, quae latere tamen cum maxime cupiebat, ab eo genere vanae jactationis maxime alienus. Hinc Cteſibium, morbo decumbentem, cum viſitaſiet, eumque inopia laborare ſen- ſiſſet, plenum nummis ſaccum eius pul- vino ſubiecit, quo inuento ille, Arceſi- lai hic dixit luſus eſt. Eidem alio tem- Eandem dic. a rem Plutarchus narrat, Cteſibio tamen dul. ab Apellem ſubſtituens, Chium pictorem, amic. 63. C. Laert. P. quem poſt alia humanitatis argumenta, cum viſitaſſet Arceſilaus aegrotum, e- jusque pauperiem animaduertiilet, ab- iens, atque paulo poſt reuerſus, ſecum allatis drachmis XX lectulo Apellis ſeſe applicuit, atque nihil hic eſt, inquiens, praeter quatuor Empedoclis elementa, ignis, aqua, terra, & aether ſuperiora petens, tu vero minus commode mihi cu- barez videris, puluini ſubmouendi oc- caſionem captauit, qua accepta, pecu- niam eidem clanculum ſubiecit. Quam repertam anus, quae curam gerebat ae- groti, vbi cum admiratione Apelli o- ſtendiſſet, ille ridens, eſt iſtud ex illis, inquit, quae Arceſilaus committere ſo- let furtis. Archiam Arcadem Eumeni, Perga- IV, 34. mi Regi, commendeuit, a quoad maxi- mos ille prouectus honores fuit. Li- beralisque ipſe, & argenti minime cu- pidus qui eſſet, ad menſas argentario- 396 PARS' IV. ARCSTIIAVS CAP. II. Ir. rum* ſaepe currebat, & praeterquam, quod ad Archecratis & Callicratis men- ſas frequens eſſet, eorum, qui aurum ſignatum haberent menſas omnes aſſi- due frequentabat, plurimisque ſuppe- ditabatſumtus, & pecunia collatitia eos iuuabat. * Aurea quoque nonnemi- ne pocula abeo mutuante, quibus ami- cos exciperet, pauperem eum eſſe vbi reſciuit Arceſilaus, pocula ab eo repe- tere noluit. Alii rem ita referunt, ea ipſi Arceſilam eo propoſito mutuo de- difſe, atque reddere volenti, eo quod pauperem noſſet, donauiſſe. Praedia autem in Pitane habebat, ex quibus ipſi quantum opus eſſet Pytades trater ſuppeditabat. Sed & Eumenes, Philetaeri filius, ampliſſimis eundem identidem donis eſt proſecutus, quae cauſa etiam fuit, vt ei ſoli Regum ſeſe addiceret. Cum plurimi autem Antigonum ſe- Laert. querentur, illiusque limina falutandi 1V, 39 cauſa aſſidue tererent, ipſe quidem ſe continebat, in eius nolens peruenire fa- miliaritatem. Hierocle vero familia- riſſime vtebetur, qui Munychiam prae- ſidio tenebat, & Piraeeum, ad eumque feſtis diebus aſſidue ventitabat. Cum- que ille eum, vt iret Antigonum ſaluta- tum, aſffidue hortaretur, id ille conſtan- ter eſt deprecatus, atque ad limina An- tigoni eum comitatus, ibi ei valedixit ſemper. Poſt naualem pugnam, a par- tibus Antigoni infeliciter pugnatam, multis conſolatorias ad eum ſcribenti- bus epiſtolas, Arceſilaus ſilebat. Et lega- tione pro patria ad Antigonum functus Demetriade, fruſtra operam perdidit. * Ad quas accedere diſſerendi cauſa viris ſapi- entibus ea aetate vſu receptum. Praeterea depo- ſitam apud eas pecuniam in vſus amicorum ab iis repoſcere volens Arceſilaus, ad illas frequentior comparuiſſe videtur. * Graeca Laertii, Stanleio non magis quam La- ertii interpretibus intellecta, iuxta Salmaſium verti- mus de foenore Trapez. P. 5472. Stanleius ita: Li- beralis erat & ab auaritin inmunis, bt patait ex argenteis gaſir, & cammerciis cum Archecrate & Callicrate. Faſa aurea hbabebat multa, que multis ad conuiuia commodabat. Maximam lLaert. IV,40. Xit ve ti Laert, 66. me Ppri 10 ti Drei uo⸗ quoe Ana Cui Vt: lnam, men- Urun all. ppe- 1n eos nemn- Sanmu- le rbi repe. t, e lo de. Juoc 1t, eX tades enes, ndem une n ſeſe ſe-Laert. tandi t 3 en ſe elr⸗ dprre⸗ mae Cum- luta- nſtan- ecixit 4 Par- tanm, enlti- lega⸗ ncus Git. — VIRETVIES APOPHIITIEGMATA MORS. 397 Laert. Maximam partem in Academia vi- IV, 40. xit, a publicis remotus negotiis, in Pi- raeeum tamen, vt paulo antea dictum, ventitabat, Hieroclis amore, quod vi- tio ei haut pauci vertebant. Victu magnificus erat, Ariſtippus alter, conuiuiis indulgens haut raro. Theodotam vero & Philetam, Elien- enſes meretrices, publice adamabat, quod cum ei improperarent haut pau- ci, Ariſtippeis ſeſe ſententiis defen- dit. Erat autem amoribus deditiſſi- mus, & adoleſcentum commercia am- biebat, quae cauſa eſt, cur Chio Ari- ſtoni, ſecta Stoico, corruptor iuue- num audiat, improbus item, & nul- lius pudoris. Referuntur autem in- ter delitias eius Demetrius & Leocha- res: Ipſum vero Demochares, Lache- tis filius, & Pythoeles, filius Bugeli, maxime amauerunt. Multaum propterea eum Hierony- mi Peripatetici familia vexabat. Is cum amicos ad celebrandum Alexandri, Antigoni filii, natalem inuitaſſet, cui celebrando magnam pecuniae vim An- tigonus quotannis deſtinabat, diſputa- re inter pocula Arceſilaus noluit, & proponenti quaeſtionem Aridelo, vt- que ipſe de ea diſſerere velit oranti, optimam philoſophi notam eſſe aiebat, noſſe cuiusuis roi oportunitatem A faſtu ita erat alienus, vt ipſe diſci- Laert. pulis ſuis aliorum magiſtroram audien- 1V, 42. dorum extiterit autor. Cumque ado- leſcens quidam, patria Chius, ſuae qui eſſet diſciplinae, dixiſſet, magis Hie- ronymi ſibi probari doctrinam, ipfe manu apprehenſum ad illum deduxit, atque ei, vt pro dignitate ſua curam ipfſius gereret, commendauit. V vero, vhi medicamentorum & me- Anton. & dicorum mazxima copia eſt, ibi plurimos Max. S. morbos eſſe Contingit; Sic, vbi plurimae O1 P.167 leges ibi ſuummam eſſe iniquitatem aie- bat. Dialecticam, aiebat, Ffuge, Jusgue deb. . . dequé confundit omnia. Smiles item 473. dialecticos aiebat eſſe ludentibus alea, qui decipiantur quidem, ſed non ſene de- ledtatione. Paupertatem, vt Ithacam, aſperam eſſe aiebat, ſedoptimam prolisnutricem, vt quaez aſſuefaciot frugalitati & abſti- nentiae, & omnis virtutis optima ſit palacſtra. ““ Stob. S. XCG II. p. 515. CAL. IV. UMU MORS FEIVS. lern Mri Proximus Pyladae, fratri, "te perferendum dedi. Quia enim va- 43 quicquid fuit bonorum teſta- etudine identidem laboro, teſtamen- mento legauit, quod in Chium eum primum, inſcio Moerea, inde vero Afhenas deduxiſlet. Teſtamenti ve- ro tria exempla confecit: vnum quod Eretriam ad Amphicritum: alterum quod amicis Athenienſibus: tertium quod Thaumaſiae mitteret, proximo agnato ſuo, vt apud ſe illud afſeruaret. Cui poſtremo ſequentes litteras iun- XIt: Arceſilaus Thaumaſiae S. *Teſtamentum meum Diogeni ad *„tum conficere placuit, ne humani aliquid paſſus, ex hac vita cum ali- *„qua tui iniuria diſcedam, quem tan- *ta animi in me eſſe propenſione ſae- “*„Pius fui expertus. Teigitur, omni- Vm mihi amiciſſimum, illud cuſto- cdire velim. Dignum te ofſtende mea *fiducia, vt pateat me ſtolidum in e- *Iigendo haut fuiſſe., Mortuus autem in delirio eſt, poſt- er. quam vino ſe largius inuitaſſet, anno 4. aetatis LXXV, qui quartus Olympiadis Dddʒ3 CXXXIV 17 398 PAROS IV. LACVES. CXXXIVextitit, quod ex Lacy- dae in ſchola ſucceſſione colligitur, quam in iſtud incidiſſe tempus eſt manifeſtum. Ei vero Athenien ſes ea magnificentia, qua alii nemini, funus inſtruxere. CARNNVAD. CAP. J. Vxorem domum non duxit, liberos Laert. i8. ſuſcepit nullos, Olympiade vero iux- ta Apollodorum (XX floruit. Nomine eius tres alii celebrantur, ibid. Primus veteris Comoediae poeta, E- legiacus alter, tertius ſtatuarius. LACYDES. Rceſilao ſucceſſit LACYDES, Cy- renaeus, patre Alexandro geni- tus, vir eximiae grauitatis, qui inſtituti ſui haut paucos aemulos ha- buit. Fuit ab adoleſcentia plurimum bonarum litterarum ſtudiis dedlitus, pauper quidem ſed venuſtate atque Vrbanitate ſumma. ld. Rei familiaris curam ita geſſiſſe aiunt, vt, ſi ex penu aliquid depromendum fuiſſet, fores obſignaret, ſigillum au- tem per foramen in cellam penuariam proiiceret, ne quis illud ſibi impru- denti aufferret. Quod obſeruantes ſerui eius, frequenter illud tollebant, foribusque apertis, quicquid viſum eſſet aufferebant, ſigillum vero in cel- lam rurfſus coniiciebant, ita vt nun- uam illos ipſe deprehenderet. At, quod maxime narratu iucun- dum, ea re, Numenio referente, ad mediaz Academiae ſententiam, quod ſenſu nihil aſſequi liceat, adductus fuit. Ita enim argumentabatur: Quomodo certo ſenſus quippiam comprehbendere I aert. IV, 59. ap. Euſeb. Praep. XIV, 7. poſſe exiſtimem, qui toties his meis ſen- ſebus deceptum me norim?d Domo enim IR quando egredior, oculis meis videre me puto ea in cella mea relinqui, quo- rum redieny inuenio nihil, quod ſieri haut poſſet, niſi fallenent ſenſus, atque incertitudine laborarent. Arceſilao defuncto ſcholae indeptus magiſterium, anno quarto Olympiadis CXXXIVin Academiae docere coe- pit hortis, quos Attalus Rex inſtruxe- Laert. 1V, 60. rat, qui Lacydeani inde ab eo ſunt ap- pellatt. Nouae eum Academiae auto- rem Laertius facit, quem Suidas ſecu- tus fuit, notabili errore. Muneri per annos praefuit KXVI, poſt quorum decurſfum eo ſe abdicauit, viuusque diſcipulis ſuis, Lelecli & Euandro, Pho- cenſibus, eo ceſſit. Quod factum O- lympiadis CXITanno II. Eum, cum ad ſe Attalus accerſeret, imagines Regum procul eſſe intuendas dixiſſe fertur. Iam ſenex, Geometricis ſtudiis cum animum applicuiſſet, eumque interro- gaſſet nonnemo: Jam ne vero demum eſt tempus? reſpondit: an ne iam vero demum quidem? Relatum eſt Athenaeo, Lacydemat- que Timonem, philoſophos, ab ami- corum nonnemine inuitatos, vt biduo ſecum eſſent, largius, vt ceteris pla- cerent conuiuis, bibiſſe. Tum vero Lacydem, cum in cerebrum iuiſſet vi- num, diſceſſſee, Timonemque etiam ſe clam ſubducere animaduertentem Homericum iſtud protuliſſe: . x „ Praeælarum facinus! caeſum ſic He- b.K, Aora vici. 393. Cumque proxima die eodem loco in Timonem iterum incidiſſet, eum- que vno hauſtu ſiccando poculo im- parem vidiſſet; vt illud iterata vice ori vidit admouere, alio verſu Homerico in eum luſit. Quam miſeri noſtris opponunt viri- bus arma! Sed Athen. L. X. p. 438. Ib. 2 v. 127: elzꝛen. Aefian. V. H. II, 1 41. b Laert. 1W61. laert, IV,62. bCie. A. cad. Q. quoda⸗ e ee tamenge Stanleil , irenin,9 non 0 l Carnea. te lemſel I Olkomr chum iſta Cie. JOnis perti nent, Iu 1 11 IV, R Phut. Sympos. CVh. I. 105laert is UX- tur, bi. . eret, ndar CI 10 1 veſe Atken . mat- Vb.38⸗ r. 546 duo⸗ Pl⸗ ero t vi⸗ etum ntem 1X, 1 —I- N. oco eu⸗ im⸗ ce Oli erico lb. 75 H ged “ IV, 61. , PATRIA, PAEENTES, AFTAS &ρ 30 Aelian. Sed & Aelianus duos philoſophos V. H. II, iſtos potentiſſimis accenſet potatori- 41 bus, neque immerito forſan, vini e- Laert. . . . nim exceſſu in paralyſin Lacydes in- cidit, ex quo morbo diem obiit anno II Olympiadis CXLI. Philoſophicos libros ſcripſit, & de Mame: natura. . . . Praep. In ſchola ſucceſſorem, vt dictum, XIV 7. habuit Euandrum; Euander diſcipulum ſuum Egeſinum, quem Hegeſilaum vo- cat Clemens Alexandrinus, Pergamo L. I. ortum, Egeſmus denique Carneadem. rom. d. 301. C, CARNEADES. CA P. 1. . PATRIA, PARENTES, AEFTAS ET MAGEL STRI ARNEADES, Egeſini ſucceffſor, patria Cyrenaeus fuit vnde Ci- cad. . cero acutum dicit fuiſſe, vt Poe- IV, 3, num. Patrem nectus eſt Epicomum, quod pa- vel Philocomum. Apobhodorus, Dio- cetamen geni Laertio allegatus, mortuum aitO- stanlei ſympiade CILXII, verum mendo textus dixerim, non?: ad . . Carnea- tempus eius natale Appollodori verba dem ſed referenda eſſe, quod, eo fundamento Clitoma-nixi, in primum annum Olympiadis nn. CLXII incidiſle ſtatuamus licet. Ad- rONis 3 Laert. IV, 62. bCic. A- nent. lucem editum fuiſſe, quo tempore Car- Laert. I *. éa Cyrenae ſint celebratra, a quibus & nomen eum duxiſtée a vero minime Sympos. abludere videtur. QVi, I. Hoc vero tempus cum poſt conſti- tutam iam Callippicam periodum in- cidat, iuxta Petauii methodum com- putabnnus, quae licet omni exceptio- ne maior haut ſit, Scaligeriana tamen praeſtat, hanc enim cum Ptolemaei conciliare obſeruationibus haut licet. Eſt igitur Olympiadis CLXNannusIV Periodi Iulianae 4585 Epocha Periodi Callippicae 4383 laborat, dubium enim nullum eſt, ad ditque Plutarcho allegatus Florus, ſe- perti- ptima die menſis Thargelionis eum in EIVS. ua ſubduéta remanet 202 Subductisque duabus infu- per periodis 152 remanent 50 Eſtque adeo annus, de quo ſermo eſt, tertiae periodi 50nus. Neomenia He- catombaeonis, Iunii d. 26, quae eſt y dies anni Iuliani. Septima Tharge- lionis, iuxta Petauium eo, tempore anni Attici dies 302 extitit. a 177 adde 302 Summa 479 . deductis 365 remanent 14 Eſt autem dies II4 anni Iuliani A- prilis dies 24, in quem proinde 7mna Thargelionis incidit, ea vero, cum, proleptice loquendo, littera Domini- Calis fuerit B, dies ſolis fuit. . Egeſini Academici diſcipulus fuit, a e- 4. Stoico vero Diogene dialecticam didi- V cit: vnde inter diſputandum dicebat Id, ib. c, haut raro: ſi recte concluſi teneo, ſi 30. minus, minam Diogenes reddet: haec enim merces erat Dialecticorum. CA. Cic. Acad Qlv, 6. Geſino in Schola ſucceſſit, eumque ab Arceſila quartum Cicero nume- rat, mediae autore Academiae, afſen- ſus introducéta ſuspenſione, rerum nixa incertitudine. Nouam vero A- cademiam Carneades inſtituit, eiusdem generis ſuſpenſionem amplexam, quam eadem defendebat acrimonia, funda- Namen, Mentis licet mitioribus nixa. Nem- ap Euſeb. pe incomprehenſibiles res non ideo Praep. eſſe aiebat, quod ita rerum ferret na- XIV, 5. tura, vt Arfſceſilao viſum, nam prout in ſe res exiſtit, & aliquid de eaaffir- matur vel negatur, vel verum eſt, vel falſum, quousque ad rem ipſam refer- tur. Verum rebus in ſeipſis quales ſunt permanentibus, phantaſma ab iis . &iimaginem deriuamus, quae maxi- mam partem fallacium nuntiorum imi- nobis. Omnibus veris item aliquid falſitatis eſſe admiſtum, illamque ſi- milem adeo vero eſſe, vt nulla certa iu- dicandi atque aſſentiendi ſuppetant ar- gumenta, vnde verum quid ſit per- cipere haut liceat. Nihilominus ta- men rigidus erat eοτ Academicae defenſor, negabatque percipi quippi- am poſſe, ne hanc ipſam quidem pro- poſitionem: nihil 4 quod percipi va- Cic. A- leÄat. Eamque in rem ita eſt argutatus: cad. Q. Duo ſunt genera viſorum. In vno IV, 3. haec eſt diuiſio: alia viſa ſunt quaeper- —R cipi poſſint, alia quae non poſſint. In altero haec: Alia viſa ſunt probabilia, alia non probabilia. Itaque quae con- tra ſenſus, contraque perſpicuitatem dicuntur, pertinent ad ſuperiorem di- cere oportet, Quare tale viſum nul- lum eſt vt perceptio conſequatur, vt autem probatio, multa. Etenim con- PARS IV. OAkNEADES CAP. MW. CAP. II. VT NOVAM ACADEMIAM CONDIDERTIT. des, inquit, non ſolum Stoicis, ſe tata morem, mentitur atque imponit viſionem: contra poſteriorem nihil di- tra naturam eſſet, ſi probabile nihi eſſet. Pienius Sextus Empiricus: Carnea-adv. Ma- d themat. . . . 167. etiam omnmibus, qui eum praecefle- q. runt, aduerſabatur de eo quod iudi- ex verſ. cat. Et primum quidem & commu- Herueti. ne eſt ei aduerſus omnes argumentum, per quod oſtendit abſolute nihil eſſe a quo iudicetur veritas: non rationem, non ſenſum, non phantaſiam ſeu vi- ſionem, nee vllum aliud ex iis quae ſunt. Haec enim omnia, vt vno ver- bo complectamur, nos fallere. Secun- dum autem, quo oſtendit, quod et- iamſi ſit id quod iudicat, non poſſe id conſiſtere absque affectione, quae fit ab euidentia. Quoniam enim vi ſen- tiendi differt animal ab inanimatis, o- mnino & ſe, & externa, per eum appre- hendet. Senſus autemmanens immo- bilis & impatibilis, & immutabilis, nec eſt ſenſus, nec aliquid apprehendit. Mutatus autem, & quodammodo afle- ctus ab incurſione euidentium, tunc res iudicat. In affectione ergo ani- mae, quae oritur ex euidentia, quae- rendum eſt id quod iudicat. Haec autem affectio debet iudicari, cum id appareat, quod ipſam immiſit. Quae quidem affectio non eſt alia, quam phantaſia. Quamobrem dicendum eſt etiam phantaſiam eſſe quandam in a- nimali affectionem, quae & ſe & aliud oſtendat: vt cum aliquid adſpexeri- mus, ait Antiochus, viſu quodammo- do afficimur: nec ſic habemus af- fectum, vt habebamus priusquam ad- ſpiceremus. Per eam autem altera- tionem duo apprehendimus: vnum, ipſam alterationem, hoc eſt phantaſi- am: ſecundum autem, id quod indidit alterationem, —,—0 —NVVC — — — — 4 adr. Ma. themat, b.167. . 1. e verl. Hemeti. mne i⸗ ne⸗ nec id e Et ſimiliter in aliis ſenſibus. Quomo- do ergo lux & ſeipſam indicat, & o- mnia, quae ſunt in ipſa: ita etiam phan- taſia, cum ſit dux princeps cogitatio- nis quae eſt in animali, debet inſtar lucis & ſeipſam oſtendere, & indica- re euidens illud, quod eam effecit. Sed quoniam non quod vere eſt ſemper indicat: ſaepe autem fallit, & diſcre- pat arebus, quae eam immiſerunt, vt mali nuncii; neceſſario ſequitur, quod non omnis phantaſia poteſtrelinquere iudicium veritatis, ſed ea quae ſolum eſt vera. Rurſus, quoniam nulla eſt adeo vero quae videtur falſa. vera, vt non poſſit eſſe falſa, & in qualibet, quae videtur eſſe vera, inue- nitur aliqua falſa, quae minime ab ea differt, erit iudicandi autoritas in com- muni phantaſia, ſeu viſione, tam ve- ri quam falſi. Communis autem horum phantaſia non comprehendit. Si au- tem non comprehendit, nec erit, quod judicet. Si nulla autem phantaſia vim habet iudicandi, nec ratio erit id quod iudicat: ea enim deducitur a phanta- ſia. Nam primum quidem ei debet ap- Parere id quod iudicatur. Nihil autem poteſt apparere absque ſenſu experte rationis. Neque ſenſus igitur, rationis expers, neque ratio eſt id quod iudicat. Atque haec quidem, aliis reſiſtens Prhiloſophis, diſſerebat Carneades, vt oſtenderet non eſſe quod iudicat. Ro- gatus autem ipſe quoque, quidnam eſſet, quod iudicaret de vita traducen- da, & acquirenda beatitudine, co- gebatur per ſe aliquid de eo decer- nere, aſſumens & probabilem phanta- ſiam, & probabilem ſimul & indiuulſam, & diſcurrentem ſeu circumeuntem. Quaenam ſit autem harum differentia, breuiter eſt oſtendendum. Phanta- ſia ergo ſeu viſio, eſt alicuius phan- taſia, nempe & eius, ex quo fit, & NOVA ACADEMIA CONDIA. 4078J 4061 alterationem, nempe adſpectabile. eius in quo ſit. Et ex quo quidem fit, vt externi ſubiecti ſenſilis. In quo au- tem fit, vtpote hominis. Quum au- tem ſit eiusmodi, duas habet habitu- dines: vnam quidem, vtad id, quod phantaſia apprehenditur: alteram au- tem, vt ad id quod viſione apprehendit. Et ex habitudine quidem ad id, quod viſione apprehenditur, fit vera vel falſa. Et vera qu&lem, quando conſonat cum eo quod phantaſia Preniencitur :falſa autem quando diſſonat. Ex habitu- dine ad id, quod apprehendit, alia quidem eſt, quae videtur vera, alia Ex quibus, quae videtur quidem vera, appellatur emphaſis apud Academicos, & proba- bilitas, & probabilis phantaſia. Quae autem non videtur vera, appellatur apemphaſis, & improbabilitas, & non Probabilis phantaſia. Neque enim quod ex ſe videtur falſum, neque quod eſt quidem verum, non autem videtur, a natura habet inſitum, vt nobis per- ſuadeat. Ex his autem phantaſis, ea quidem quae eſt aperte falſa, & non videtur vera, reprobanda eſt qui- dem, neque eſt idquod iudicat, ſi ſit uidem ex eo quod eſt, ab eo autem di- ſcrepet, & ei non congruat: cuiusmodi erat vna ex furiis, quae ab Electra in- currit in Oreſtem. Eius autem, quae videtur vera, alia quidem eſt exilis, vt quae eſt in eo, quod minimum abeſt Vt cernatur: aut quod non ſit ſatis ſpatii: aut propter imbecillitatem viſus, qui confuſe aliquid accipit, & non ex- preſſe. Alia autem eſt quæ iuxta cum eo, quod apparet vera, hoc quoque habet, vt valde videatur vera eſſe. Ex quibus rurſus, quae eſt quidem exilis, & ſoluta,. remiſſaque phantaſia, non poteſt eſſe id quod iudicat. Eo enim quod neque i- pſa, neque id quod eam effecit, aper- te demonſtratur, non poſſumus RKece perſuaderi,. 1 perſuaderi, neque ad afſenſum pertrahi. Quae autem videtur vera, & ſatis ap- paret, eſt ea quidem iudex veritatis, yt vult Carneades. Quum autem ea ſit quae iudicet, ſa- tis magnam habet latitudinem, & vbi ea intenditur, alia in alterius ſpecie, probabiliorem, & quae vehementius pulſat, habet viſionem. Probabile autem in praeſentia dicitur tripliciter. Vno quidem modo id, quod eſt ve- rum, & videtur verum. Altero au- tem, id quidem quod eſt falſum, VI- detur autem verum. Tertio autem, verum commune vtriusque. Vnde id quod iudicat, erit phantaſia, quae videtur vera, quam etiam probabilem appellant Academici. Incurrit autem nonnunquam etiam falſa, vt neceſſe habeat aliquando vti communi phan- taſia falſi & veri. Non tamen propte- rea, quodea rarius incurrit, ea in- quam, quae verum imitatur, fides non eſt habenda ei, quae magna ex par- te eſt vera, cui euenit, vt per eam magna ex parte dirigantur iudicia & atliones. Atque id quidem, quod primo & communiter iudicat, ex Carneadis ſen- tentia, eſt huiusmodi. Quonliam au- tem aliquando non vnius generis con- fiſtit phiantaſia, ſed catenae inſtar al- tera pendet ex altera, aderit ſecundum, quod ijudicet, nempe ſimul probabi- lis & indiuulſa phantaſia. Vt, qui ho- minis attrahit viſionem, neceſſario etiam accipit viſionem eorum quae ſunt circa ĩipfum, & eprum quae funt eytra. Eorum quidem, quae ſunt cir- 4 ipfum, coloris, magnitudinis, figu- rae, motus, ſermonis, veſtitus, calcea- menti. Eorum autem, quae funtex- tra, vt aeris, lucis diei, coeli, terrae, amicorum, & aliorum omnium. Quan- do ergo nulla ex his phantaſüs nos tra- xerit, vt videatur falſa, ſed omnes co- pPARS IV. CARNEADESE CAp. II dem concentu videntur verae, magis credimus. Nam quod iſte ſit Socra- tes credimus ex eo, quod omnia ei adſint, quae conſueuerunt, color, ma- gnitudo, figura, geſtus, pallium, quod hic ſit, & nulla in re a ſeipſo diſſideat. Et quomodo nonnulli Medici eum, qui febricitat, iudicant non ex vno ſymptomate, vtpote ex vehementia pulſus, aut ex abundantia caloris, ſed veluti ex concurſu caloris ſimul & pul- ſus, ex vlceroſo tactu, & ex rubore & ſiti, & iis, quae in ſimili proportione conueniunt: ita etiam Academicus ex viſorum concurſu facit iudicium ve- ritatis. Et quum nullum ex iis, quae ſunt in concurfu, viſis, tanquam fal- ſum eum attrahit, dicit verum efſe, quod incurrit. uod autem ad fidem faciendam quae diuelli non poſſit concurſio requiratur, patet exemplo Menelai. In naui enim relicto Helenae ſimulacro, quod Troia abduxerat, tanquam Helenam, quum in Pharumiinſulam exſcendiſſet, videt ve- ram Helenam: & ea conſpecta veramat- trahens phantaſiam, non tamen credit ei phantaſiæ, propterea quod abſtrahe- retur abalia, qua ſciebat ſe in naui reli- quiſſe Helenam. Talis eſt ergo indiuulſa phantaſia, quae videtur ipſa quoq; habc- re errorem, propterea quod inueniatur alia magis indiuulſa quam alia. Indiuul- ſae autem phantaſiae ea eſt fide digni- or & perfectior, quae cum eo quod ſit indiuulſa facit iudicium. Eſt praeterea quae circuitione vti- tur. Quaenam autem ſit eius forma, proxime eſt oſtendendum. Nam in indiuulſa quidem quaeritor, vt nulla ex iis quae fſunt in concurſu, phanta- ſiis, tanquam falſa nos attrahat, omnes autem videantur eſſe verae, & non im- probabiles. In ea autem, quae fit ex concurfu, qui vtitur circuitione, attente Ine pe E ber anta⸗ Wnes nim- ſit ex jone, tebte NOVA ACGADEAIIA CONDIIA4 40; attente examinamus vnam quamque earum quae ſunt in concurſu. Quod quidem fit etiam in concionibus, quan- do populus examinat vnumquemque eorum, qui vel ſunt geſturi magiſtra- tum, vel iudicaturi, ſitne dignus cui mandetur magiſtratus, aut munus iu- dicandi. Nempe, cum in loco iudicii ſit id quod iudicat, & id quod iudica- tur, & id perquod fit iudicium, reces- ſusque & interuallum, figura, tempus, modus, affectio, operatio, vnumquod- que eorum quale ſit diſcernimus. Id quidem quod iudicat: num viſus ſit hebetatus. Nam ſi ſit eiusmodi, eſt imbecillus ad iudicandum. Id autem quod iudicatur: num non ſit nimis par- vum? Id autem per quod fit iudici- vm: num aêër ſit obſcurus? Receſſus: num ſubiiciatur nimis magnus? Inter- vallum: num ſit confuſum? Locus: num ſit hians & vaſtus? Tempus: num ſit citumꝰ Aflectionem: num ſit fu- rioſa? Operationem: num non ſit ad- mittendaꝰ Nam ſi haeg in vno ſunt omnia, id quod iudicat, eſt probabilis pPhantaſia, & quae eſt ſimul probabilis Gindiuulſa, & propterea quae vtitur circuitione. Quamobrem quomodo in vita, quando de parua quidem re quaerimus, vmum teſtem examinamus: quando autem de re maioris momenti, plures: quando autem de re magis ne- ceſſaria, examinamus vnumquemque eorum, qui teſtificantur, ex eorum praeſentium confeſſione: ita, inquit Garneades, in rebus quidem leuibus & non magni ponderis, ſola probabili phantaſia vtimur ad indicandum: in rebus autem, quae ſunt alicuius mo- menti, indiuulſa: in iis autem quae pertinent ad bene beateque viuen- dum, ea quae vtitur circuitione. Verum enim vero quomodo in re- bus, quas ſuntmagni mome unt ſe diuerſam aſſumere phantaſiam: ita etiam in diuerſis circumſtantiis ne- quaquam ſequi eandem. Modo enim ſolum probabilem dicunt atten- dere phantaſiam, in iis, in quibus non dat nobis circumſtantia ſatis temporis ad rem accurate conſiderandam: exempli cauſa, hoſtes perſequuntur quempiam, & cum veniſſet ad quod- dam antrum, viſione apprehendit, quod illic ſint hoſtes in inſidiis: dein- de ab illa arreptus viſione, vt quae ſit probabilis, declinat & fugit antrum, ſequens probabilitatem „ priusquam accurate & diligenter attenderet, re- verane eſſent in eo loco hoſtium inſi- diae, an non. Probabilem autem ſe- quitur etiam ea, quae circuitione vti- tur, in is, in quibus datur tempus, ad vtendum, attente ſingula perſequendo ac tractando, rei incurrentis iudicio. Vt ſi quiſpiam in domo obſcura adſpe- xiſſet funem circumvolutum, eumque ſtatim quidem ſuſpicatus eſſe ſerpen- tem, tranſiliiſſet. Poſtea autem conuer- ſus, verum examinaſſet: cumque inue- niſſet immobilem, ſtatim eo propen- deret cogitatione, quod non ſit ſerpens. Cohſiderans autem quod aliquando ſerpentes ſint immobiles, hyberno gelu concreti, ſpiram illam ſeu inuolu- crum percuteret baculo: & vbi tune circuiĩtione ſic indagaſſet viſum quod in- currebat, aſſentiretur eſſe falſum, quod ſit ſerpens corpus illud, quod viſione apprchenderat. Et rurſus, vt prius dixi, aperte videntes aſſentimur, quod hoe ſit verum, quum prius cogitando percurrerimus, quod ſenſus habeamus integros: vigilantes item & non in ſo- mnis videamus: ſimul etiam quod adſit aër perſpicuus, & proportione conueni- ens interuallum, & eius quod incurrit immobilitas. Quo fit, vt per haec ſit nobis fide digna phantaſia, quum Heeo 3 PEeE 2 .„ 404 PARSIV. CARNEADES OCAP. III W. habuerimus ſatis temporis ad perſe- quendum cogitatione ea, quae cernun- tur in loco. Eadem eſt etiam ratio de indiuulſa phantaſia. Eam enim ad- mittunt, cum nihil eſt, quod poſſit retrahere, vt prius dictum eſt de Me- nelao. Hucusque Sextus. Cic. A. Vt percipi vero poſſit nihil, aſſenſum ced. Q tamen praecbere ſapientem permittit IV, 18 etiam ei quod non percipit, hoc eſt 24. 48. opinari eum patitur, ita tamen vt ſe ſciat opinari, nihilque eſſe quod com- Prehendi poſſit & percipi. . Cic. de Vhlimum hominis finem eſſe aiebat, Enib. II, frui principiis naturalibus: quod non 1I. tam vt probaret protulit, Ciceronis ibid. c. 13. iudicio, quam vt Stoicis, quibuscum, 4 bellum gerebat, opponeret. kH3, Stoicorum libros diligentiſſime euol- Laeri. vit, eoque aduerus eos ſucceſſu diſputa-IV, 62 vit, vt ſaepius dixerit: Niſß Cbryſeppus Jfuiſſet, non eſſem ego. . Clitomachus dicere ſolebat, nun- quam ſe intelligere potuiſſe, quid Car- v, 45 neadi probaretur: ſolebat enim modo hanc, modo aduerſam ſententiam tue- ri, ſuique ingenii calumnia optimas ſaepe, iudice Cicerone, ſententias de- 4, Ma ridebat. De Sorite, qui crebriore ipſithemat. fuit in vſu, vide Sextum Epiricum. p. 339. „ P. ſq. . III. = OMAM LEGATIONEM SVSCEPERITI, CAP WA OCCASIONE R Plut. Vvi-. à Thenienfibus ad mulctam D talen- ta Caton. . . b. 349. A torum a Romanis condemnatis, Di“ flagitantibus id cum Oropiis Sicyo- Gellius niis,“ eo quod euaſtaſſent Oropum, VII 14. Boeotiae ciuitatem; tres philoſophos daacrob miſere legatorum munere apud ſena- 1,5§. tum Romanum funéturos, vt ex mul- Aelian. Cta aliquid remitteretur, quae inaudi- V. H. IIl, tis dicta fuerat. Erant illi ex Acade- W. mia Carneades, Diogenesque ex por- ticu, & ex peripato Critolaus. Dee- ius legationis tempore magnus inter autores diſſenſus eſt. A. Gellius poſt bellum Punicum ſecundum eos Ro- mam ait veniſſe, & poſt eorum aduen- tum demum Ennium ait floruiſſe, quo falli tamen eum merito Dionyſ. Peta- Wus exiſtimat, cummortuus Ennius Acad. Q. ſit anno V. C. 585. Cicero P. Scipio- IV, 45. ne & M. Marcello Cofl. h. e. anno V. C. 5So, legatos* iſtos Romae fuiſſe ait. Pauſanias eorum aduentum ad annum V. C. 6ej differt, eumque recte ſenti- re Is. Caſaubonus defendit. Horum Philoſophorum ſeorſim Macrob. quisque, oſtentandi gratia, per celeber- . rima vrbis loca, magno conuentu ho- minum diſſertauere. Fuitque, vt re- latum, facundia Carneades violenta & rapida, ſcita & tereti Critolaus, mo- deſta Diogenes & ſobria. Et Carnea- ladent. des quidem diſputauit de iuſtitia co- 14, pioſe, audiente Galba & Catone Cen- ſorio, maximis tunc oratoribus. Sed idem diſputationem fuam poſtridie contraria diſputatione fubuertit, & iuſtitiam, quam pridie laudauerat, ſu- ſtulit, quod ille facere ſolebat, vt alios, quidlibet aſſerentes, poſſet refutare. Eam diſputationem, qua iuſtitia refu- tatur, apud Ciceronem L. Furius re- cordatur. x*Imoa Sicyoniis autoritate Romanorum dicta ea mulcta Athenienſibus, quod grauiorem pu- tarent, ad Romanos prouocantibus. Pauſan. Achaic. c. XI. ** De tempore eius legationis apud Pauſan. nihil inuenio. Nec ſuipicari poſſum quo loco Caſaubonus, id quod Stanleius vult, dixerit. F aclus 7 lt, l.c⸗ laert. 6 IV, 62. O. n 11 VI„ ( Nt. 5, I ehe inh le W cur ceſl laen. 17,62, tore nsibiten. un Acil. N. laer. a lV, 602 da Ci 4 cad IV, 45. in⸗ A. do lle⸗ 1s l. Adx. Ma. Plihenn. d 339 ſ. I Ul⸗ n Macrob. c, l- le⸗ nta⸗ 10- e. Ladant, 14 ſa ⸗ loco Pkit, 1. c. LEGATIO ROMAN. VRITVTI APOPIITII Factus igitur ad tres illos Philoſo- phos magnus iuuenum ſtudioſorum concurſus, qui identidem eos audie- bant, dictaque plauſu proſequebantur. Carneadis vero inprimis mirabantur ſuauitatem, cuius maxima vis erat, nec minor eius fama quam vis, quae bene- volos vndiquaque trahens auditores, venti cuiusdam ad inſtar totam per- ſtrepebat ciuitatem. Nempe vbique fe- rebatur Graecumhominem, admiran- diigenii, omnesque ducentem, ſerium iuuenibus ſtudium inſpirauiſſe, quod omnes voluptates allaque obleétamen- ta in eorum deleuerit animis, furore Laert. 1V, 62. quodam diuino ad philoſophiam ra- ptorum. Idvero gratiſſimum nemini Romanorum non extitit, geſtientium, a clariſſimis viris Graecorum litteris a- nimos filiorum ſuorum imbui. So- lum Catonem primus de admiratione Graecae eruditionis rumor turbauit, metuentem, ne eo nimium iuuenes a- nimis deflecterent, eloquentiae gloria gerendis negotiis, & militari diſciplinae, CA P. 405 praelata. Qum vero incrementa per vrbem philoſophorum iſtorum cape- ret fama, primaeque eorum ad Sena- tum orationis interpres vir clariſſ. C. Acilius (quam Caecilium Gellius & Ma- crobius appellant) fuiſtet, qui ipſe hoc ſibi muneris dari petierat; Cato, iam pene decrepitus, praetextu reperto non incommodo, vt ex vrbe ablega- rentur philoſophi, autor fuit. Atque, in curiam delatus, increpabat eos, penes quos magiſtratus eſſent, quod tamdiu Legatos nullo reſponfo dato eſſent mo- rati, qui, quicquid vellent, ipſis per- ſuadere valerent. Hinc poſtulabat, vt de re, ob quam miſſi eſſent, decernere- tur, vt ad ſuas ſcholas dimitti iterum poſſent, Graecorumque inſtituerent fi- lios, Romana vero iterum iuuentus ad patrias leges, magiſtratusque obſeruan- dos, ſeſe conferret. Quod quidem Carneadis odio non faciebat, vt tum viſum nonnullis, ſed ambitioſa Grae- cae eruditionis humanitatisque aemu- latione. IV. VIRTVTES ET APOPHTHEGMATA EIVS. Vmma eius induſtria extitit: Phyſe- Cis tamen non aeque ac Ethicis ſtu- diis ſeſe impendit, quibus tanta diligen- VIII. 7. ext. 6. Laert. tia vacabat, vt, comae vnguiumque cu- ra neglecta, ſqualorem vtraque parte contraheret. Ita ſe mirificum autem, iuxta Valerium Maximum, doctrinae operibus addixerat, vt, cum cibi capi- endi cauſa recubuiſſet, cogitationibus inhaerens, manum ad menſam porrige- re obliuiſceretur: Et Meliſa, quam vxXoOris loco habebat, temperato inter ſtudia non interpellandi, & inediae ſuc- currendi, officio, dexteram ſuam ne- ceflariis vſibus aptabarr. Tantum philoſophia valebat, vt ora- 1V, 62. tores quo que, ſcholis dimiſſis, ad eum audiendum venirent. Erat autem illi vox plane ſientorea, adeo, vt gymnaſii princeps ad illum mitteret, monituros, ne clamaret tantopere. Qui ille reſpon- dens, da vocis modum, inquit, oratio- nem quo metiar: alter vero ſapienter regeſſit: modum auditores habeto. Acris erat in reprehenſionibus, atque Laert. in quaeſtionibus infuperabilis. Con-IV, 63. viula autem, ob eam, quam innuimus, cauſam, ſtudii nempe aſſiduitatem, vi- tabat. In Mentorem, diſcipulum ſuum, qui pellicem eius oblectare coeperat velle, vt Phauorinus refert, in ſcholam veni- entem, iocatus eſt iſtis veteri- Poetae ad eum accommodatis: Eee 3 Teiricus 406 Tetricus hic quidam verſatur ho- muncio, & idem Vanius inersque ſonex, par Mentori membra vocemgque, Exterminori quem ſehola ex no- INra volo. Cui, ſtatim furgens, Mentor reſpondit: a Gellius XVII, I5. Plin. Vlee 5· TF. dixere quidem, urgant ſod pro- Max. l. c. linus illt. . Petron. Contra Chryſippum diſputaturus Satyr. elleboro animum derterſit, vt ad inuen- 1 rul. tionem valeret, neque corrupti ſtoma- b Steb. Chi humores animi vimatque conſtan- Serm. tiam extinguerent. LXXXI, Dialecticam Polypo ſimilem eſſe di- P. 473. cebat, vt ile enim cirros ſuos auctos de- C P . . . „/ deus vorat, ita Dialectico, iam peritiores F. Suadebat, fortunae, in ſummo eius fa- t. vor'e, vicium meminiſe, nihit enim eſſe de adul. moleſtum magis, quaim quod inexpecta- I39. DRgum filios, à hominumque ampliſſ- mae fortunae, nihilt aliud rede perdiſce- — CAP. MORS ET SCRIPTA EIVS. a Laert. Nnos X XCV vixiſſe ait Laertius,“ IV,65. Cicero XC, Apollodori autem ver- Cic. Ac. pa, b quibus mortuus dicitur anno IV . 1V,0. Olymp. CLXII, qui in annum V. C. Lacst. 626 incidit, faeile corruptelae conuin- 1v. 65. cuntür, ſi maximam circumſtantiarum *licis vitae ipſius partem expendas, atque ſubſtitu- Hanc inprimis, quod Proconſul in A- enda ex c 13 . . ;† 4 CGicerone ſia“ Antonlils, Athenis, vt ipſe ait, 4d ap. Ci- Carneadem Academicum inuenit, mo- ceron. de re patrio Academiae diſputando omni- orat. L. I. pus aduerſantem. Fuitautem, quo c. 18. Proconſul Antonius fuit, Vrbis condi- tae annus DCI. H. Eft igitur, vt ſupra innuebamus, annus ab Apollodoro in- dicatus Carneadis natalis, a quo inde ſi pergas numerando, annus ab eo PARS IV. CARNEADES CAP. IW. V. re aiebat, quam eguitare, quod magi- ſros adulatores, &,gui contendere cum iis poſſent, blande cedentes nanciſcantur. Equo contra an Principem geſtet, an pri- vatum, an diuitem, an pauperem, penfe non habente, ſd eqvitem, fraenis Pra- Aandis ineptum; nullo habito d'ſerimine exeutiente. L Exitum ex hac vita moleſte admo- dum tuliſle fertur, ſaepque dixiſſe (in- dignabundum) zane, quae conſtituit natura & compegit, egdem & diſſoluet? Hauſtoque veneno diem obiiſſe. Anti-f Laert. patrum audiens, ipſe quoque, vt con- 1v, 66. tra mortem auderet excitatus, date & * mihi, inquit, ſed interrogatus ab illis, Tas vo quid vero ſibi dari cuperet? mulſum rde b- reſpondit. ⸗ 7 α Lumina eius caliginem occupaſſef in- Sevæs, ſcio ipſo aiunt, ita vt lucernam ſeruu- qucd en lum accendere juberet, quod cum feciſ- te ver ſec ſeruulus, lamque adeſſe lumen di-tebat Xiſſet, tu igitur, inquit, legito, Stanl. . . ſertur me dia nocke coecun HHõ elſe fa- LXXXV in primum annum Olymp. dum. CLXXXIVincidit, annus vero X0. in annum II Olympiad. CLXXXV. e Laert. IV. 64. Sub ipſum tempus excefſus eius inſi- 1. c. ghe deliquium Paftärm eſſe lunam La- ertio eſt annotatum, quod a quibus- dam ad iacturam eius morte admiſſam trahebatur. Atque huic eclipſi tan-Doctr. quam fundamenro ſuperſtruxiſſe pu- Emp. to, quae de tempore mortis Carneadis commentatus eſt, Petauium, qui eam contigiſſe docet Athenis, Olympiad. CXILIII, anno I, Maii die II, feria II, H. V, min. 46. Verum, cum in anno ſit error admiſſus, non potuit non in feria quoque & hora peccari. Carneades Acad. Q. IV,3. Daert 1V, 63. ¹ Lzett. IV, 67. bde For- tuna 4- lerandti, c. Laert. le. 1 Citer. Ne. 0. ſt I, Cie. Ac. n 10-* Laert- it et .f laet. Siyeru 744 i. lis, lag w. m i. ixe. in. dehat nod pa ll. nn ger⸗ e e di nbet ranl. ſertw. nocke coecun W. dum. 10 jnſi⸗ l⸗ Le. bus⸗ Ueh. ⸗ A eanm Vno on in eudes eſe ſNr. Acad. C. Carneades, Cicerone teſte, dibrum de IV, 31. ſaſtmendis aßſenſionibus ſcripfit. Ad A- rlarathem quoque, Cappadociae Re- gem, epiſtola exarauit: quod ſolum eius Laert Ihonimentum Laertli, aetate fult ſu- IV, 63. Perſtes. Omüia alia, nomine eius cir- cumlata, a diſcipulis ipſius condita eſſe idem Laertius docet, quos varios habe- MCORAS ET SRIPTA EIrS. 407 bat, primas inter eos Clitomacho te- nente. Duo alii eius nomine commemoran- tur, Philoſophus alter, Anaxagorae di- ſcipulus, cuius mentio apud Suidam: alter poeta epigrammaticus, Diogeni Laertio commemoratus. 1 V 2 Laert. RLHOMACHVS Carthaginien- , 67 ſis fuit, Diogneti filius, patria . Aekor⸗ lingua Asdrubal dictus (vt lerendri, ilxta cum Laertio affirmat Plutar- chus,“*) qua etiam apud ſuos philoſo- phiam docuit. & Laert.-Quadraginta annos natus“ Athenas I. e. ſe contulit, Carneademque audiuit, cui cum valde induſtriam ſuam probaſſet, ab eo in philoſophicis ſtudiis eſt inſti- ſtutus. Gum eo vsque ad ſenectutem, teſte 4 Acad. Cicerone, fuit,¹ eidemque in ſchola QlV,r. fucceſſit, atque eius imprimis doctri- c Tb. c.6. nam multitudine librorum illuſtrauit, . quorum vItra quadringentos numera- eert, tos eſſe ferunt, quibus induſtriae plu- .c. rimum in Clitomacho fuiſſe declaratur, ingenüquein eo non minus, quam in 3g Cicer, Carneade eloquentiae fuiſſe Soſtendi- I. c tur. Verſatus autem eſt in tribus ma- h Laert. xime ſectis, Academicorum, Peripa- c. reticorum atque dwoicorum. Cicer. Librorum eius ſequentium ſuper- Tuſc. Q. ſtes memoria eſt. Conſolatio, quam, e- III, 22. verſa Carthagine, miſit ad captiuos ar- CLic. Ac. mis Romanis ciues ſuos. Liber item ad QIV, 32 — CLITOMACIHIVS. C. Lucilium Poetam, quo aſſenſionis Cic. Ac. defendit ſuſpenſionem, cum ſcripſiſſet Qu. IV. iisdem de rebus ad L. Cenſorinum, Peum, ** qui conſul cum M. Manilio fuit, ſcri- ptumque eſt ita: Academicis placet: eſſe rerum eius- modi diſſimilitudines, vt aliae probabi- les videantur, aliae contra; id autem non eſſe ſatis, cur alia percipi poſſe di- Cas, alia non poſſe: propterea, quod multa falſa probabilia ſint: nihil autem falſi perceptum & cognitum poſſit eſ- ſe. Itaque ait, vehementer errare eos, qui dicant, ab Academia ſenſus eripi, a quibus nunquam dictum ſit, aut colo- rem, aut ſaporem, aut ſonum nullum eſſle. Illud ſit diſputatum, non ineſſe in his propriam, quae nusquam alibi eſſet, veri & certi notam. (Quae cum expoſuiſſet, adiungit, dupliciter dici aſſenſus ſuſtinere ſapientem: vno mo- do, cum hocintelligatur, omnino eum rei nulli aſſentiri: altero, cum ſe a re- ſpondendo, vt aut adprobet quid, aut improbet, ſuſtineat, vt neque neget a- liquid, neque aiat. Id cum ita ſit, al- terumplacere, vt nunquam aſſentiatur; * Rurſum errat Stanleius, Ciceronis verba, quae ad Clitomachum pertinebant, ad Carneadem refe- rens, quem ſupra quque errauit errorem cap. I. Qui, vt plene renincatur, en ipſa Ciceronis verba; ita igitur ille, de Carneadis placitis acturus: Nec ßero quidquam ita dicæm, bt quisquanm id ngi ſu- Iticetur, a Clitomacho ſumam, qui bſque nd ſens- . Etutem cum Carneade fuit, homa & acutus, t Poe- nus, & balde ſtudioſurt ac diligensz. Et quatnon eius libri ſuni de ſuſtinendis aſſenſtionibus. Haec autem, quae iam dicam, ſunt ſamta de primo. † His omnibus adde libros eius IV de ſuſtinendis aflenſionibus ex cap. praec. ſin. DAkerum 408 PARS W. CLITOMACH . alterum tenere, vt ſequens probabi- litatem, vbicunque haec aut occur- rat, aut deficiat; aut etiam, aut non re- ſpondere poſſit; nec, vt placeat, eum, qui de omnibus rebus contineat ſe ab 1 Tule adſentiendo, moueri tamen, non agere Q V. 30. aliquid, reliquit eiusmodi viſa adpro- VbI ta- bari, quibus ad actionem excitemur: men in item ea ad quae irterrogati in vtramque vicori partem reſpondere poſſumus, ſequen- Rn e. tes tantummodo, quod ita viſum ſit, dirioni- tum ſine aſſenſu: neque tamen omnia bus, =c eiusmodi viſa approbari, ſed ea, quae quae eas Mulla re impedirentur. Gequun In doctrina de bono voluptatem “ cum honeſtate, quod & Callipho fecit, cthus, pro Conlunxit. Rhetoricae infenſiſſimus extitit ho- ſtis,“ quo animo aduerſus eam Crito-b Sextus laus quoque, Peripateticus, & Charmi- En . a4 das fuere. Et artes quidem eas, iuxta Rhetor. hosce, ciuitates non expellunt, quas p. 68. ſciant vitae valde vtiles eſſe, quomodo nee oeconomicos expellimus ex aedi- bus, nec bubulcos a grege: omnes ta- men Rhetoricam tanquam infenſiſſi- mum hoſtem vbique perſequuntur, & vndique eiiciunt. Dialecticam “ lunae comparabat, Stob. Serm. quae aſſidue ſiue creſcat, ſiue decreſcat. IXXX. Morbo correptus, cum in veter- p. 473. num incidiſſet, atque poſtremo euigi- d Stob. . Serm. laſſet, non, inquit, me quidem vitae VI9 poſthac amplius fallet amor, atque itae stob ipſe damnatammanum ſibi intulit. . Clitoma- Eclog. cho legi- Ethic. p. tus: . 1560. PHILO. HILO, Larisſaeus fuit, Clitomachi etiam philoſophi, qui vtrumque in ad- er complures annos diſcipulus. hortatione poſitum habet. Eſt enim a pyrth. lum Sextus Empiricus quar- adhortatio ad virtutem incitans oratio, Hyp. I. tamconſtituiſſe Academiam dicit. A 83.-5 45. Cicerone tamen relatum habemus, ne- 21 14. gaſſe eum duas Academias eſſe, erro- ' remque eorum, qui ita putarunt coar- guiſſe. Eo viuo patrocinium Acade- e Cic. miae non defuit.“ Eum Romani ſuper Acad. Q. omnes, teſte Plutarcho, àadmirati ſunt ; ſe⸗ Clitomachi diſcipulos, ob ſermonum vita. Cic. XCellentiam, morumque ſuauitatem, ede Nat, illumque Cicero rudimentis doctrinae Deor. L. VIxX poſitis audiuit, vt ipſe quidem a- I1. c. 3. gnocit. “ . Is, autore Stobaeo, tum alia dextre *. tradidit, tum ſequentem philoſophiae diuiſionem. Nempe Philoſophum Me- dico ſimilem eſſe aiebat. Quemadmo- dum igitur medici eſt officium, pri- mum quidem gegroto perſuadere, vt curationem admittat; einde vero ad- Verſariorum rationes confutare: ſic cuius altera pars magnum ipſius vſum exponit, altera aduerſarios, vel philo- ſophiam aliquo pacto calumniantes re- fellit. Secundo porro modo ſic inſti- tuitur comparatio. Quemadmodum eſt medici, poſtquam perſuaſit admit- tendam curationem, eam adhibere, partim ſublatis morborum cauſis, par- tim ſanitatis efficientibus ſubſtitutis; ſic etiam in hac ſcientia ſe res habet. Etenim poſt adhortationem ſtudet cu- rationem adhibere, partim falſas opi- niones, quibus animae iudicium infici- tur, tollens, partim veras ſubſtituens. Secundo igitur de bonis acmalis agitur, propter quae fuerat inſtituta adhorta- tio. Tertio denique modo ſic inſti- tuitur comparatio. Sicut medicinae ſtudium omne refertur ad finem, ſiue ſanitatem; ſic huius philoſophiae ad beatitudinem. ber tra nin tatea tra Ppo eti op. hic ri den Pi du op⸗ a⸗ ſint den ſep⸗ ſig t qua dey Nier un tati ris 1t0. datn mi. Enn⸗ ad verlus Ua Rheter. uis .68. 0do ec⸗ tr⸗ ſ. „& bat, Kb, at derm. XNN. ter-d. 47). ligi-¹ Kob, dern. e e Ude geo, Eclog. Pihic, , — 160. ad. nim wo, ummn ilo-- Cicer. beatitudinem. Coniungitur autem cum tractatu de finibus alter de vita. Ete- nim ſicut medicinae non ſufficit, ſani- tatem reſtituere, niſi etiam praecepta tradat, quibus obſequentes bonam cor- poris valetudinem conſeruent. Sic etiam in vita praeceptis quibusdam eſt opus ad fmem conſeruandum. Verum hic quoque tractatus duplex eſt, vel priuatus, vel communis: quorum ille ſingulo um res conſiderat, velut an pru- denti ſit gerenda respublica, an cum principibus viuendum an Knien vxOT ducenda; hicomnium, velut quae ſit optima respublica, vtrum pro cenſu magiſtratus, an pro capite tribuendi ſint. Communem ſanehunclicer qui- dem appellare eiuilem, conuenit autem ſeparatim tractare, quamuis in parte ponatur, quoniam latiſſime patet. Iam ſi quidem omnes contingeret eſſe ſapi- entes, pluribus locis non eſiet opus, quandoquidem ſubtiliores diuiſiones de praecedentibus ſubnaſcuntur: quo- niam vero mediocrium quoque homi- num eſtgerenda cura, qui cum diſpu- tationibus grauioribus, vel per tempo- ris penuriam, vel per alia negotia vaca- re non poſſint, magnum ex praeceptis vſum capiunt; non eſt omittendus ANTIOGIVS 409 praeceptorum tractatus, qui de recto ſingulorum vſu breues tradat regu- las. Quantum ad Stoicorum criterium, Sext. quod phantaſia eſt comprehendens, res Empir. . . . Pyrrh. quidem omnes incomprehenſibiles eſſe . 1 aiebat, quas tamen in ſeipſis ſpectaras 33.p.48 comprehendi minime repugnet. At- que ita phantaſiam comprehendentem tollebat, a Zenone defenſam. Minime vitioſum eſſe putabat con-id. Pyrr nexum, quod non incipit a vero, & de- Hyb. ſinit in falſum, vt ſi, dum dies exiſtit, dis-I. P?- putans dicam: & dies eft, eægo diſputo. Quod ſi admittatur triplici modo vera dari axiomata poſſunt, falſa vnico tan- tum. Verum enimeſt, ſi a vero inci- piens deſinat in verum: v. g. . dies eſt, luxeſt. Si incipiens a falſo in verum deſinat. v. g. & terra volat, habet pennas. Et denique ſi a falſo incipiens deſinat in verum: v. g. terra volat, terra eſt. Falſum vero eſt, quando incipiens a ve- ro in falſum deſirit. v. g. & dies eft, nox eſt. Verum enim eſtantecedens: dies eſt, ſed falſum eſt conſequens: eſſe no- d em. Alio tempore Rhetorumpraecepta, Cicer. alio philoſophorum tradere eidem eſt Tuſe. Q. inſtitutum. 1, 3. 4 Plut. vita Cic. Cic. Ac. S . NTIOCHVS Afſcalonita fiit, be, Ariſti frater, ² Philonis diſci- Ac. Qll, pulus.? Eum ſecum L. Lucul- e a. i lus habait. Attico quoque familia- 4 ris fuit. A Sexto Empirico“ tan- 2 Auam gquintaez Academiae autor alle- Leg. I, 2. e Sext. Batur. Et, Plutarchofautore,“ a Car- Pyrrh. HMeadis ſecta deficiens, vel ſenſuum e- Hyb. 33 videntia, vel, vt viſum quibusdam, ambitione duétus, atque aemulatione Clinomachiorum & Philoniorum. Et Vita ANTIOCHVS. 2 Cic. A- quamuis Academicus appellaretur, e-cad. Qu. rat tamen, ſi perpauca mutauiſſet, 43. germaniſſimus Stoicis. 2 Vnde di-gmp. le, ctum eumstoicam philoſophiam in me-i Cic. A- dia docere Academia. h Stoicas enimcad. Qu. doctrinas a Platone traditas eſſe oſten-IV, 22. debat. Senex iam factus, ad veterem G⅛. ⸗ Academiam tranſüti antiquorum ſen-⸗ c. 5. adde tentiam proſecutus diligentiſſime. *&c. 3. Ariſtotelemq; & Nenocratem ſecutus, I Id. A- Stoicos cum Peripateticis concinerecad. „ 4 F ff exiſtimabar,. 416 2 Cic. deexiſtimabat, ² verbis diſcrepare, quo Nat. D. librum ſpectare Cicero ait, qui ad Bal- 7. bum ab eo ſit miſſus. Alium idem li- brum aduerſus magiſtrum fſuum Philo- nem ſcripſit, qui SOSVs inſcribitur. ? Eum, Athenis dum eſſet, Cicero audi- vit, captus eloquentia eius & linguae b Id. A- cad. Qu IV, 4. PARS V. ANSTOTETES CAP. I. volubilitate,“ quem & acutiſſimum & e plut. politiſſimum fuae memoriae philoſo- vit. Cic. phorum pronunciat, à minus licet pro- 4 Cicer. bans doctrinae, quam isinuehebat, no- Acad. C. . IV, 35. vitatem. * e Plut. Atque hucvſque continua ſerie Aca- I. . demicorum ſuceſſionem habemus. HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS V. PHILOSOPHOS PERIPATETICO COMPLEXA. XARISTOTELES., CA P. I. PATRIA, PARENTES, NATALIS EIVS. g. Ortuo Platone in duas ſe- &ctas diſcipuli eius diſceſſe- re. Prior in eadem, in qua K ipſe docucrat, ſchola per- Ammon ſtitit, Academia: altera Com. Lceum occupabat. Prior generali A- ment: inademicorum nomine celebratur, vel Prooem. Peripateticorum Academiae, altera ge- une nerali Peripateticorum, vel ſpecialius 1. Peripatelicorun Igcei nomine. De a Laert. 4 . 1 V, I. Priori iam dictum eſt nobis, ad alte- b Herod. ram iam accedamus, cuius Ariſtoteles Polymn, princeps fuit. B 265 Natus ille eſt Stagirae, ² Thraciae, uc. SSͦðñ b . L. 4.& ˖. vt Herodoto? traditum eſt & Thucy- palſm didi, oppido, quibus & Pauſanias dac d Pauſ. Suidas fuffragantur: quamuis alii Ma- Eliac. p. cedoniae eam vrbem adſcribi malint, vt 4 2. M arbari opprobrium ab Ariſtotele de- Nunneſ. Pellant. Ad Strymonam ea fluuium 2d Am-ſita fuit, Macedoniam Thraciamque mon.vit. diſtinguentem, portum, cui Capri no- Ariſt. imen, & paruam inſulam eiusdem no- Nit. p. 24. . * Suid. Agisr. 7 minis, in ditione habens. Atquehunc locum, cui natales Ariſtoteles debuit, ſingulari grati animi affectu deinceps proſecutus fuit. Pater ipſi Nicomachus fuit, originem † Laert. a Nicomacho ducens Machaonis filio, l. c. cuius medicam facultatem laudibus Ammon Homerus celebrauit, Aeſculapi nepo-vita eius e: 1 Jic . . . init. te: a quo Nicomachus, Ariſtotelis Pa-g Nioz. ter, non genus tantum, ſed artem etiam h L. V. deriuauit, Medicus enim fuit. Sui-de com- dass eum ſex libros de medicina, & V- poſ. me- num de rebus naturalibus condidiſſe dic. ſec. gen. addee ait. Galenus "vero emplaſtri meminit Junnel. Nicomachi, ſiue huius ipſius, ſiue ſenio-p. 30. . ris. Nicomachus iſte, quem Hippocra- Quod tem Phyſicum inter maiores habuiſſe quibus quibusdam eſt proditum, Amyntae quo fan- Macedoniae Regis aetate floruit. Hic gicatur, pater Philippi erat, omnibus impera- me qui- toriis virtutibus, Iuſtino teſte,k inſtru- dem la- ctiſſimus: Neque medico tantum, ſed- - Iuttin. amico quoq; & familiari Nicomacho v- vii ſus fuit. Atq; iſta quidem de Ariſtote- kaart. le agenti Izetzae memoriae excidiſſe I. c. videntur, Nuunel. Vi lc .2, 1 M 6 4 1 co er 5 in 1. ex WrV. n el ſi t 2plaert i, II. Ie te 1 l. V,9. b l c. d n eer o-ri Cje, ro.¹ (icer. no⸗ l IV, 5. 1. lut. e er l — — blit, eps Necnt Laert. flio, lc busAnmon vita eius . .. PargNecu. tlamd l. V. Wi de com minit Nuanel. eIO., 0, ne nemo Pi Cicatut, erl ne nn. n. demn li- ſtn tet. 1, ſec Uuſtin. hOTTl 4. tote⸗ 1 Laert. diſe le, tut, vit. Ariſt. PATRIA, PAEENTEO NATALIS ErS A Nunneſ. videnitur, vt Nunneſio obſeruatum, Ic. .: 27. quandoquidem Nicomachum Aſele- piadem eſle dictum 7 corri αος ait, quod Medicus profeſſione fuiſſet: quamuis ei arti eum addictum fuiſſe certum o- mnino ſit, & exploratum. Matrem Ariſtotelis, Phaeſtiada, La- a 11. cc. ertius & Suidas: ² Dionyſius Halicar- b in E 2d Am. Haſſaeus vero & Ammonius“ Phaefi- maeum. A appellant. Eam quoque ab Aeicu- * Vit. A- lapio genus duxiſſe, eidem affirmatum riit. init. Ammonio eſt: cuius rei teſtimonium ſequens allegauit epigramma: Nicomacho genitus fuit hic Patre, Phaeſtide matre, (Amlo Aſolepiadae) diuus Arißo- teles. H 1. c,. Dionyſius tamen Halicarnaſſenſis Chalcidenſis feminae filium facit, eius coloniae, quae Chalcide Stagiram de- ducta fuerat. Eam autem, qua erat in eius memoriam pietate, a Protogene, excellentiſſimo eius aetatis pictore, H. N. I,. Pingi curauit, quam Plinius imaginem XXNV. inter praeſtantiſſima illius opera cen- . T. fuit. .Frater quoque, Suida referente, A- riſtoteli fuit, Arimneſti nomine. At- ap Laert. Ale ille ante eum viuis exceſſit, liberis V, 11. relictis nullis, vt ex Ariſtotelis conſtat teſtamento. Natus Ariſtoteles iuxta A rum, *Dionyſium Halic. b& alios anno IOlymp. XCIX fuit, Archonte apud Athenienſes Diotrephe, X LIVo anno c Athen. Poſt natum Platonem, qui Athenaei L. V. p. Calculus eſt, certior eo, quem Ammo- ap. La⸗ ert. V,9. b 1. c. 217. nius & Suidas ſecuti fuere, qui XLII pollodo- tantum computant annos: triennio Porro ante natum Demoſthenem, & Ceit ſeptimo anno poſt Romama Gallis Ca- XVi. i. milli virtute liberatam, vt autor eſt Gel-e vit. Ca- lins.⁴ Sed quoniam, vt ait Plutarchus,"milli difficile eſt inuenire annum captae vr- Nun- bis, difficile quoque erit aunum recu- nel. Beratas Vrbis reperire. Septem qui- aa em menſibus, poſtquam capta eſt a reperit Gallis, recuperata fuit, opera M. Furii Schottus Camilli, anno tamen demum ſequenti: in vi. nam capta fuit menſe Quinctili, recupe- eicot. rata Februario. Si igitur, vt Verrius 4 pe. Flaccus, & Gellius in annalibus, atque moſth. Caiſius Hemina ſenſerunt, capta fuit anno CCCLXIIL recuperata fuiſſet an- no CCCLXIV. Ita natus Ariſtoreles fuiſſet Hanno Olympiadis IC, qui in- Cidit in annum vrbis Cond. CCCLXX. Quod ſi tamen, vt Liuius prodidit Nunneſ. anno CCCLXV capta fuit, & recupe- I. . rata a. CCCLXVI editus fuiſſet in lu- cem Ariſtoteles A. IV. Olymp. IC, qui eſt vrbis conditae CCCILXXII. Porro ſi capta fuit vrbs an. CCCLXIV, & recuperata anno CCCLXV, poſt- quam condita fuit, vt Varro, Plinius & Dionyſius Halic. opinantur, quorum veſtigia Scaliger legit, tum Ariſtoteles natus fuiſtet anno III Olymp. IC, qui eſt ab vrbe condita CCCLXXI, decem menſibus ſemper in annum computa- tis, neque iis cum Plinio & aliis dedu- ctis, inchoatoque ſtatim proximo an- no, quibus menſibus computatis, cal- culo iſti cum noſtro conueniet. Huc- vique Nunneſius. CAPD. II. EDVCATIO ET STVDIA EIVSDEM Bumr- Ncomacho & Phaeſtide, Ariſtorelis arentihus, vita funétis, ab Atar- nenſi quodam Proxeno eſt educatus, quo tempore, iuuenis admodum, hbe- ralibus artibus animum imbuit, vt pa - tet, Ammonii iudicio, ex ſcriptis eius, Fff 2 partim 41² partim poeſin, partim ipſos poetas con- cernentibus, Quaeſtionibus item Ho- mericis, variisque libris Rhetoricis. Gratum autem vt Proxeno ſeſe o- ſtenderet, pro ſuſcepta educationis cu- ra, non tantum ſumili ratione poſtea Nicanorem, filium eiusdem, omni ge- nere diſciplinarum inſtruxit, ſed ado- ptauit etiam, haeredem ſcripſit, & ge- 'nerum ſibi eſſe voluit. Statuas quo- que Proxeno & vxori pofuit, vt ex eius Athen. Teſtamento pateſcit. . VIII p. Refert de eo Athenaeus, Epicuri 354. quadam epiſtola allegata, itemque Ae- Aelian. Laert. V V, 9. C A Ammon. à Nnus natus XVII, Pythiae autori- vit. p. 4. . tate, quae philoſophiam vt coleret Laer., V, edixerat, Athenas ſe contulit. Septi- 6⁶. mum decimum aetatis annum tum e- 1 ad giſſe eum, ex Apollodoro Laertius re- mmae- ⸗ vm. fert, cum Nauſigenes Archon eſſet; Dionyſius ſequenti anno, quo Archon Polyzelus fuit, ea ipſum dicit aetate ex- titiſſe: forte ea fuit Nauſigene magi- ſtratu abeunte, dum ei Polyzelus ſucce- ap. Laert, deret. Longe autem aberrat Eumelus, c. XXXei tribuens annos, cum ad Plato- nem primum accederet. Qui inde forte, Nunneſio ſuſpicante, natus eſt Nunneſ. error, quod apud Platonem legiſſet, ad ad Am-Dialecticae ſtudia ante XXXQaetatis an- mmon. p. num haut admittendum quemquam temere eſſe. Nec minus grauiter pec- cat Ammonius, ſi tamen autor ilk eſt vitae, quae eius nomine circumfertur, & Olympiodorus, Ariſtotelem Athe- nas KVIImoaetatis anno delatum, So- cratis triennio auditorem ſe praebuiſſe affirmantes, cum tamen Lachete Ar- chonte mortem fubierit Socrates, XXXII ante Nauſigenem annis, quo Archonte XVIIaetatis annum Ariſto- teles agebat. . PARS V. ARISTOTELES CAP. II. II. lianus, eum, poſtquam luxu & prodiga- litate patrimonium decoxiſſet, militiam eſſe ſecutum, eaque parum feliciter ipſi ſuccedente, medicinae operam nauare coepiſſe; forte fortuna porro in Plato- nis delatum ſcholam, atque diſputatio- nes ibi audientem, cum ingenio ceteris Platonis diſcipulis longe praeſtaret, phi- loſophiae nomen dediſſe, atque ea cele- britatem effe indeptum. Verum iſta ide ex omnia parum conueniunt iis, quae de inſtituto vita eius ab aliis perhibentur autoribus, Fr. gatri- maiore fide, & animo Ariſtoteli magis uri aequo, conſpicuis. datel, 1. I, L. I. p. P. III. al.I,-.2 PLATONEM VT AVDIVERIT. Platoni commendatiſſimus, diſcipu- lus factus eſt eius, atq; XX annis in eius ſchola perſeuerauit, vt ex eius ad Phi- lippum epiſtola patet, quam antiquus editus a vitae eius interpres allegauit. Nunnef. Chariſſimus autem Platoni fuit, eius Drt in apprehendendoacumen, & in ſtu- c mun. diis diligentiam mirato, quapropter, di aerer- vt autor eſt Philoponus, mentem ſoho- nit. &ναα lae eum appellabat. Ipſoque abeunte r¾ a lectione clamabat,?à intellectus abeſt, e Gie. . Vetus ſurdum eſt auditorium. Vel vt Rho- Interpr. diginus habet: philoſophum veritatis ap. Nan- abeſz. Eius item acumen cum diffici- neſp. 12. li Kenocratis ingenio comparans Plato N ene dicere ſolebat, quem equum, cui dſino or a⸗ iunxi/ calcare Xenocrates, fraeno Elato v& opus habet. vita Plat. Quousque cum Platone vixit, ſtu- & Keno- diis addictiſſimus, legendo inſatiabilis crat. fuit, vnde domum eius Plato domum Ammon. anagnoſtae appellare ſolebat. Atque 'it P.4. hoc affatim confirmat vaſta autorum, in ſcriptis eius allegatorum, ſeges. Et quamuis Laertius, ſiue ipfſius ea ſit Laert. X, ſententia, ſiue ex Carneade ei allegata, 26. tam crebras autorum ſententias ſcriptis ſuis dicat infercire, quam vel Zeno, vel Chryſippus, aliin ſel II 19 en laen, bat ,2 4g. lilen kti TH IU 9. ng Helhidi. Vs in Chre. 7 Kom. (R “ Atlian, E 1e. W G ve cir bat coe The ge u Pn U mep) us SrVDIA ETY PLATONEM VTV AVDIERIT. 43 tr⸗ Chryſippus, nemo tamen non nouit eo- exceſſiſſet Ariſtoteles, varias ei calu- In rum, qui in Ariſtotelis verſati ſunt ſcri- mnias aſperſit, vindictae actus ſtudio, it ptis, quanto iudicio & breuitate alio- quod ei Theophraſtum praetuliſſet A- Ne rum ſententias referat, non oſtentatio- riſtoteles, quem ſcholae praeficeret, 10. nis, ſed veritatis inueſtigandae cauſa. quamuis magna iam eſſe inter diſcipu- Sunt qui maximam animorum dis- los eius Ariſtoxeni fama coepiſſet. ells AQelian.* ſenſionem Platonem inter & Ariſtote- Aft verofſimile haut eſſe Ammonius hi⸗ III, 19. lem interceſſiſſe dicant, ortam ex eo oſtendit, potuiſſe ſchola ab Ariſtote- ele⸗ primum, quod habitum atque inces- leeiici Platonem, yel ab eo id perfici iſtnl er ſum Ariſtotelis Plato improbaret. Ve- valuiſſe, vtnouam, & magiſtro aduer- e intim ſte enim fplendida, calceisque pretioſis, ſam, ſcholam erigeret, cum magna ea ls ke an ille incedebat, comam quoque, ſecus- aetate Chabriae atque Timothei exti- ggbenn, quam illi placeret, attondebat, annulos- terit autoritas, Imperatorum Atheni- le. l. que geſtabat. Praeterea, vt aiunt, faciem enſium, Platoni ſanguinis nexu iun- ld ad riſum, contemtus indicem, compoſi- ctorum. Sunt tamen qui factum id tam habebat, & inter diſſerendum acris eſſe defendant, perpetuo inprimis A- . erat in contradicendo, acpertinax: quod riſtotelis a Platone nixi diſſenſu: qui- pu⸗ cum diſpliceret Platoni Xenocratem ei, bus tamen reſpondit Ammonius, non eins Speuſippum, Amyclam praeferebat, Platoni quidem contradicere Ariſtote- Dhi- & reliquos, cum quibus doctrinae ſuae lem, verum iis, qui prauis interpraeta- lulselitns 2 communicabat opes, variisque eos, re- tionibus ſcripta eius peruertebant. Numne⸗ pudiato Ariſtotele, beneficiis afficie- Imo quid mirum etiam ſi ipſi quando- ers n Varrt bat. Qua re motus Ariſtoteles, ſuper- que contradicat Platoni? eo ipſo Pla- ſu-nn. Arlan. ſtite Platone ſcholam, ei aduerſam, in tonem, magiſtrum ſecutus, qui verita- tet, di aere V. H. v, Lyceo erexit, quam aegerrimce ferens tem omnibus aliis rebus eſie praefe- ho. ut hir 9. ingratitudinem Plato, Ariftoteles, in- rendam paſſim inculcabat ſententiam- Iute br Helladi- quit, in nos haut ſecus ac in matres e- que illam, amicus Socrates, ſed magis Srer Yuovum pull reclacitrauit, eamque ob amica eſt verias, Paſſim repetebat. o-e. Kom. cauſam pullum plerumque Ariſtotelem imo & alibi dixit: non aeque ocratis atitan Nn. abppellabat. attendenda ſunt dica, quam veritali Eici-nelpl2. Aeran- Anddunt Nenocrate in patriam re- Kudendum. Iisdem igitur Ariſtoteles roe c. verſo, Speuſippo vero aduerſa vtente quoque incefſit veſtigiis ,‚ſi Platonis ali- Ain n zalerdaide, Ariſtotelem cum quibus- qua confutanda ſententia eſſet, cuius aocns, am ſectatorum ſuorum in Platonis obaudiens erat dictis, veritatem ſe- Fortun. i veniſſe ſcholam, eumque ſophiſticis Ctando. Obſeruatum autem nonnul- Liect. de ſu⸗deno⸗ circumueniſſe fallaciis. Qua re tur- Iis, cautiſſime nomini eius parcere eum, AMid. biis a. batus Plato, domo ſua ſe abicondere vbicunque doctrinam Platonis explo- Rhet. I, dit. Contra ter eius perhonorificam 1. coepit, priuatimque in ea docere, an ab illo fieri mentionem, in Rhetoricis Prob, I, Anmm priatimque in ſchola Ariſtoteli permiſla, quam vs- mu Vit 4 ci “” que ad Nenocratis tenuit reditum, a nempe, in libro de mundo, ſi tamen quo ea rurſum fuit eiectus, reſtituto is eius ſit foetus, & in Problematibus. v Frenn Platone. Eius vero narrationis praeci- Veriſſimum igitur eſt quod Apol- dr .. A. 4 puus autor Ariſtoxenus fuifſe videtur, lodoro,“ Dionyſio Halic.? & ipſi inpri- Ammar H Euſebio eam in rem allegatus, qui, Sui- mis Ariſtoteli, in epiſtola ad Philip- ve= n da obſeruante, ſtatim poſtquam viuis pum, eſt aditura, conſtantem eum a . e . 11 3 ð nü; e N⸗ X Pr. p 414 & ſedulum Platonis per XX annos au- ditorem fuiſſe, ad aetatis annum XXXVII vsque, donec vitam cum morte Plato commutaret. Imo vel tum quoque ſancte adeo eius memo- riam coluit, vt aflectus teſtem aram e- rexerit, cum iſta inſcriptione: Ammon Gratus Ariſtoteles ſtruit hoc altare Vit. p. 5. Platoni, Quem turbae iniuſtae vel celebra- re nefas, Com- Olympiadorus, de honore verba ment. in faciens, quo magiſtrum proſecutus, Plat. Ariſtoteles fuit, eo argumento dicta Gorg. firmat, quod totam orationem in Pla- tonis conſcripſerit laudes, qua vitae ap. Nun- inſtituta hiſtoria laudibus eum extol- neſ. p“ lat. Imo & in elegiis ad Eudemum 64. ſequenti eum elogio proſecutum eſſe ſubiungit: CA P. DE EIVS ET HERMIAE CONTVBERNIO. Laert. V Latone primo anno Olympiadis 5 . CVIII. vita functo, cum ei in ſcho- la Speuſippus, eius ex ſorore nepos, ſucceſſiſſet, ad Hermiam Eunuchum, Atarnenſium in Myſia tyrannum, Pla- to ſe contulit, qui eius antea apud Platonem condiſcipulus fuerat, ſingu- lari eum amore proſecutus. Eum igi- tur Hermias magna honoris atque af- fectus teſtificatione hoſpitio excepit. Cum eo autem integrum triennium exegit, philoſophiae praeceptis ani- Hmum eius imbuens. Hoc ad finem L. zIII. vergente, Strabone autore, victus a p. 610.sã Memnone Rhodio Hermias, & ad Ar- taxerxem Perſarum Regem miſſus eſt, apud quem capitis ſupplicium ſubiit. Eius ſororem Pythaida, commenda- tiſſimae virtutis feminam, quam libe- ris deſtitutus haeredem ſcripſerat Her- mias, his fatis in ſummis anguſtiis con- Suid. PARS V. ARSTOEEES OA. W. Cecropis ad claras venerax voque verl. domos Beſſar. L. Dulcis amicitiges. Mox illi condidit L adv. . Calumn, Aran, Plat. Quem laudare nefas oræ profana Joret. Qui ſolus vita, doctrina, moribus, ore Admonuit cundos, & monimenta dedit. Vi virtute queant felicem ducere vitam, Nulla ferent talem ſeclafutura vi- * 1m. . a Athen. Sunt qui eum, donec in Platonis dipn. vlli eſſet conuiétu, medicinam exercuiſſe p. 354. dicant, atque in taberna medicamen- Aelian. ta vendidiſſe“, quos vero Ariſtoteles X 22. V b V 9. confutauit. d ap. Fu- ſeb. IV. Praep. XV, 2. ſtitutam, pia amici memoria, vt ipſe in ratain 1 ap. Euſeb epiſtola ad Antipatrum ſcribit, mo- Ptaep. tus, vxorem duxit Ariſtoteles, Her-xv, 2. miae vero in Delphico templo ſtatu- am poſuit cum tali inſeriptione: Hic, o grande nefas, violato iure Deorum Perſue mandatis arcitenentis obite Non baſta occidit victum, & certa- mine duro: Perdidit ecce fides hunc malef- da viri. Hymnum etiam in virtutem ſferi- pſit, quo illius amici fui celebraret me- moriam, cuius iſte eſt ſenſus: Diua, ingenti generis quaerenda labore ⸗ Humani, vitae lucrumque decusque ſupremlum. Virtus alma! Tui zelo atque cupidi- ne formae Laetus e er verl. Bellar l. 4 : l. adr. Calumn, llar 14 bi⸗ . Athen, lsdiaVll en-Aelian. les 7,9. 1 45. Eu⸗ ſeb. taep: 1V,2. 0. Ptnep⸗ A-XW, 2 l⸗ urt lit. tü⸗ Sui. in as, PE FyS ET HERAMITIAF CONTVDERNO Laetus vel mortem non ferre recuſet Achinus, Herculeisue pares metuat tolerare labores. Nempe immortales tanta duilcedine meientes Deilinis, & fului famem quae dele- at durt, Charorum & doceat nos dememinis- Je parentum, Nec dulcis curam patiatur habere qiietis. Alcides quid non auſus? Ledaeaque proles, Ada tuis Zimulis? Qnid poſzs, in- cluta, factis Otendere ſuis. Elammis accenſits lisdem Infera regna adeunt Aiaux, & fortis Achilles. Sic & amore tui cultaez modo ciuis Aternat Hanc vitac amiſet lucem. Properate Camoenae Memoſina genitaz, magnum louis incrementum, Cui cura hoſpitii, ſinceri &: munus amorts, Inſignem virtute virum celebrate ca- norqe. Non defuere autem qui iſtam ami- citiam, virtute coniunctam, varia labe adſpergere conarentur. Fuere qui im- probo amore in Ariſtotelem ferri Her- miam cal niliarentur, crimenque ei imputarent, quod in Eunucho fidem aegre inueniat: adderent inſuper, eam ob cauſam Pythaidem Ariſtoteli eum matrimonio lunxiſſe, quam filiam eius fuiſſe, ſiue natura, ſiue adoptione Sui- das atque Etymologus affirmant. De- cerit. 415 metrius Magneſius neptem Hermiae :-Laert. fuiſſe ait, Ariſtippus concubinam, a-2* deo ipfis de ea re conuenit parum. In eam tam inſano amore Ariſtotelem fu- iſſe addunt, vt eodem ritu, quo Eleu- ſiniae Cereri Athenienſes, ſacra ei fe- . Atque id quidem ſuperſtite aeaa factum eſſe Laertius refert, Lyco ta- yco. men, primus eius calumniae autor, mor- bræp. tuae eum habitum honorem dicit. Di- xv, 2. cunt item Ariſtotelem, Hermiae be- neficiis gratiam relaturum, Paeana in eum concinnaſſe, ipſum illum quem allegauimus hymnum intelligentes, quem ſacrum hymnum, vel paeana, quales in laudes Deorum tantum ca- nebantur] non eſſe, ſed Scholion, hoc eſt conuiuale canticum, contra Demo- phili calumnias demonſtrauit Athe-Athen. naeus. Ob id tamen Theocrito Chio LXV. p. ludibrium in ſequente epigrammate 624: debuit. . V, I. Hermiae Eunuchi, ſerui Eubulique Euſeb. ſepulchrum drp. Mente vacans vacuum ſtrurit A-AN. 2. 65 „, Plut. de riſtoteles. exil. p. Sreta Academia, hunc, qua fertur 603. Borboris omnis, Degere iam ventris dira libido ubet. .. ex Euſeh. Hiſce autem calumniis, a Lycone pri- & Athe- mum repertis, latius diſſeminatis ab A- naeũ II, riſtippo, & ab inuidis memoriae Ariſto- & telis obtrectatoribus diligenter conti- nuatis, vt neruos ſucciderer, Apellico Hibros ſeripſit, quibus eos, qui ita omni exuto pudore blasphemi (haec enim verba ipſius ſunt) in Ariſtotelis nomen eſſe audebant, confutauit; in quorum accuſationibus tanta vtiq; praeiudicio- rum & malae voluntatis ſe prodit vis, vt facile falſitas eorum diſpaleſcat. r8 Ad Hermiae & Ariſtotelis familiaritatem haec trahit perperam Euſeb. Nam Borborus, in euius aequinocatione luditur, Macedoniae flunius eſt & Latina lingua coenam notat. Optime igi- tur a Plutarcho haec referuntur ad Ariſtotelis in au- la Macedonica moram, AP. PARS V ARSTOTELES CAP. V. CA P. V. CVM PHILIPPO ET ALEXANDRO VY VIXERIT. O tempore Philippus Macedo, pa- ter Alexandri, flii inſtituendi, quem adoleſcere magis videbat atque magis, curam habens, eiusque educa- tionem Muſicae, vel reliquarum arti- vm liberalium profeſſoribus commit- Flut. Vit. tere veritus, vt quem ad maiora vide- 36,.. P ret natum, ad Ariſtotelem miſit, Phi- : loſophorum ea aetate celeberrimum, eius vt ſtudiis praeeſſet. Epiſtolam Philippi apud Gellium inuenimus, cu- Gell. N. ius iſte eſt ſenſus: . 3. PHIIL TPPVS ARISTOTELIS. Filium mihi eſſe te noſſe velim. Diis itaque gratias ago, non tam quod na- tus ille ſit mihi, quam quod tua ſit na- tus aetate. Spero enim tua vſum in- ſtitutione in virum euaſurum, no- ſtrum pariter ytroque, ac regno, di- gnum, cuius eum manet haereditas. Philippi inuitationi iſti parens Ari- ſtoteles, ad eum in Macedoniam ſe contulit, Olympiad. CVIII anno IV, 12 ba. vt affirmatum Apollodoro & Diony- Dro-ns ſio Halicarnaſſaeo, ? quo tempore an- Ammae-Mum agebat Alexander XV. vm. Ibi, Ammonio“ teſte, maxima fuit a 7. apud Philippum, eiusque coniugem, O- Anterßr. Iympiada, matrem Alexandri, autori- Anem. tate. Statuam ipſi poni iuſſerunt, ea- nüi p. 3. que ineum Philippus voluntate erat, vt aequalem fere ipſi in regno admini- ſtrando partem concederet. Quaau- toritate, referente Ammonio, tam ad priuatorum, quam ad publica emolu- menta vtebatur, id quod ex ipſius ad Philippum epiſtolis iatis patere Lati- nus heer Ammonii interpres. Plu- ut. 1. c. . . n.66. 4, tarcho autem affirmatum, patriam Ari- Vide ta- ſtotelisstagiram, a Philippo reſtauratam men inf. eſſe, vt gratiam Ariſtoteli referret. I- cap. VII. dem ſcholam ei prope Miezam, Ma- cedoniae oppidum, conceſſit, non lon- ge ab eo loco, vbi ſua adhuc aetate Plu- tarchus ex lapide ſedes & vmbroſa am- bulacra Ariſtotelis oſtenſa eſſe teſtatur. Alexandrum vero is in reconditis Plut. I. e. maxime ſapientiae doctrinis inſtituit, non morum tantum & Reipublicae ge- rendae praeceptis animum eius imbu- ens, ſed arcana etiam ſolidaque maxi- me docstrina, quam Acroamaticam &n Epopticam appellare ſolitus, nunquam cum vulgo auditorum communicabat. Medicam quoque artem edocuiſſe eundem Plutarchus concludit ex eo, quod eius praeceptis non tantum fum- mopere deleétatus fuerit Alexander, verum etiam feliciter eam in varäis a- micorum morbis exercuerit, quibus medicamenta & diaetam praeſcripferit, in cuius rei fidem ad quandam epiſto- lam ipſius prouocat. Cum vero Homerica Iliade inprimis delectari Alexandrum ſentiret, quam optimam ad virtutem militarem inſti- tutionem appellabat, multum operae in emendando & reſtituendo textu Homerico poſuit, correctumque a ſe exemplar Alexandro tradidit, qui ma- Ximo illud ſemper inde in pretio ha- Librum autem ad Alexandrum de Laect. Regno Ariſtoteles ſcripſit, cuius Dio-V, 2r- genes Laertius pariter ac Ammonius Ammon. mentionem fecit, quo eu in impe- b?. 7. randi artibus inſtituere Adeo autem animam Alexandri ad faciendum, quod dicebat, permouit, V dicere ſoleret, quotiescunque di- em nullo beneficio dato ſiuiſſet elabi, *hodie non regnaui. Tanto autem eum iſte affechu ample-Plut. l. e Gtebatur, vt non minus quam Patten ſe B Plut Viat ſe — — he Plut, de o). be blaec, notata, lan luſtin. IIl 16. d. uu Da Alex. b. 696, 5,P 6a). Lz. en. V,2. Erbatit hetidat, noe Tlb 1.6, ſ⸗ u⸗ I- r. tis Ht,le. it e⸗ . Ni⸗ & n bat. iſte eo, m⸗ ler, . bus erit, to⸗ is dann nſti. erie 1ſe ma- lu⸗ I delaet. Dio⸗ V,21 Miusmndn⸗ npe⸗ 17 biad u⸗ lec⸗ clabi, npelurl Atten ſe peripat. ſe amare eum profiteretur, nempe 9 tatre vt viueret, ub Ariſtotele vero vt bene viueret, ſo habere dicebat. plur de Imo tantus in eum fuit Philippi at- Exil. p. que Alexandri amor, vt eandem ei la- 603. bem, quam Ariſtotelis cum Hermia conf. p. familiaritati, adſpergere conatus ſit ee Theocritus Chius. notata. .. Mortuus autem eſt Philippus anno I Olympiad. CXI, Pythodoro Archonte, eique filius ſucceſſit Alexander, cuius viuida indoles, paulo poſtquam re- gnum eflet indeptus, expeditioni ad- verſus Perſas ſuſcipiendae conſilium ei perſuaſit. Ariſtoteles igitur, qui VIII jam annis apud Alexandrum fuerat Iuſtin. COmmoratus, (quamuis ei morae quin- XII, 16. Juenium tantum tribuat Iuſtinus, quem de tempore proinde, quod Phi- lippi fata praeceſſit, accepere nonmulli, non ſine vi tamen, nam idquoque ſe- ptem annorum ſpatium exceſſit) vitae, contemplationibus ſuauiter tranfigen- dae, tranquillitatem bellicis praeferens tumultibus, eidem valedixit, Athe- nas ipſe reuerſus, Calliſthene Olyn- thio apud eum relicto, agnato ſuo, fra- Plut. Vita tris ſcilicet filia, Hero, nato. Quem Ga6. 5. Paulo ante diſceſſum, audacius quam CII PIiIFIPPO FT AEXANDRO VT VTXFERTT lo poſt 49 par erat cum Rege loquentem audiens Laert. Ariſtoteles, his fere increpauit ver- 5. bis: Qualia mi loqueris? vereor ſis, nate, Iuperſtes. . Verumque Ariſtotelem dixiſle pau- Poſt euentus comprobauit, cuius rei Occaſio fuit iſta: Hermolaus, So- Vr g. polidis filius, puer nobilis ex regia co. horte, venatione ſe cum Alexandro exercens, aprum telo occupauit, quem Rex ferire deſtinaſſet, ideoque verbe- ribus ab ee iuſſus eſt affici. Quam i- ghnominiam aegre ferens, in ſocietatem ſceleris adſcitis Soſtrato, Antipatro, aliisque ſodalibus ſuis, interimere A- lexandrum deſtinauit. Qua conſpi- ratione ab Epimene, coniuratorum v- no, detecta, complices omnes capitis ſuplicio ſunt affecti. Eos autem a Cal- liſthene ad id facinus ſeſe inſtigatos eſſe dixiſſe, ab Ariſtobulo & Ptolemaeo Lagi ad Alexandrumrelatum. Quamy 5 ob cauſam ferreae ille caueae incluſus. diutiſſime foediſſimo iſto habitu fuit 1 Per varias gentes jactatus, donec po- ſtremo, Laertio referente, de eo enim exitu diſſentire alios animaduertas, Leonibus obiectus vitam finiret. CA P. WI. SCHOLA ARISTOTEILIBS, MTHODVSQVE DOCENDI. a. a- §& Ariſtoteles igitur, VIII annis eri. Vv,IO. — Cum Alexandro vVerſatus, Athenas b Ep. ad Tediit, Apollodoro * & Dionyſio Ha- Ammæze-licarnaſ. bteſtibus, anno II Olympiad. vm. (CXI, Archonte Pythodoro. Ibi XNe- nocratem in Academia docentem in- venit, qui eum locum occupauerat, a Speuſippo relictum, anno IV Olym- piad. CIX. c ap. La- ert. V, 2. Hinc erraſſe patet Hermippum, qui, Fr. Patrit. referente Diogene Laertio, ſcripſit, Xe- diſcuſ. nocratem Platonis ſcholam obtinuifſe, T. I. L. 1. Pp. 6. Ariſtotele pro Athenienſibus apud 5 Philippum legatione fungente. Nul- la namque ratione id temporibus con- ſonat, cum certum ſit, Platoni in ſchola Speuſippum ſucceſſiſſe, Olympiadis CVIII annol, quo eodem Plato vita functus fuerat, eamque VIII annis tenuiſſe, tota ſcil cer CIX Olympia- de: cuius II anno Ariſtoteles ad Phi- lippum non legationis, ſed inſtituendi Alexandri cauſa, profectus eſt. Neque audiendus Ammonius, qui 4. i. narrat, ſtatim Speuſippo vita functo, Ggg ad Laert. V, 10. Suid. X Laert. lebat. V, 2. Id. S. 2, b. 8. 19 PARS V. AnlsToOTELES CAUP. VI. Vn. ab Athenienſibus Ariſtotelem accerſi- tum, eique traditum, cum Academi- am eodem ipſo tempore Xenocrates teneret, vtroque Platonis ſcholam ſu- ſcipiente. Qui tamen error eadem computatione reuincitur facillime. Hoc namque tempore, quo Speuſip- pus obiit diem, Ariſtoteles cum Ale- Xandro erat, neque ab eo per ſex pro- xime ſecutos annos diſceſſit. Quoo- mni tempore philoſophiam in Acade- mia profeſſus Xenocrates fuit. Academiam autem cum iam antea occupaſſet Xenocrates, Lyceum ſibi A- riſtoteles delegit, qui locus fuit in Athenarum fuburbioa Pericle condi- tus, vt militem nouum eo bellicis in- ſtrueret artibus. Eo loco quotidie docebat, & de philoſophicis rebus dis- ſerebat apud omnes, qui ad ipſum ac- cederent: (Quotidie deambulane vsque ad horam, qua vngi Graeci ſolebant, quod fieri ordinarie ante coenam ſo- A deambulando igitur, quod geaνντꝶεsᷣ̈Ü Graecis eſt, Peripatetica illa ſchola appellata fuit. Alii Peripateti- . cum ex eo dictum Ariſtotelem ferunt, quod cum Alexandro, ex morbo nu- per conualeſcente, ita deambulando de rebus philoſophicis agere, ſolitus fuerit. Creſcente autem numero diſcipulo- rum ſedens docere coepit, dicens. Stlere turpe me, & Aenocratem loqui. Cicero tamen & Quintilianus con-L. II. de tra Iſocratem hunc el prolatum ver- 2. ſum dicunt, quem aemulatus, Rhe- Quncili⸗ thorica praecepta mane ſemper diſci- an. Inſtit. pulis fuis explicabat. Diſcipulorum III, r. autem tanta ad ſcholam eius copia con- Vaen: fluxit, vt certas in ſchola leges condi- iatut. derit, quod & Xenocrates in Acade- ſed apud mia faciebat, Archontibus etiam in eum decendium creatis. inueniri Commentationum ſuarum duas ſpe- non Po- cies habuiſſe dicitur; alia enim erant quæ Gell. xx, nominabat é6αωτιanαNαa alia quae appel- 5. labat acoanuaridt. Epuworepind diceban- tur quae ad Rhethoricas meditationes, facultatem argutiarum, ciuiliumque rerum notitiam conducebant. Auooc- uarisd autem vocabantur, in quibus philoſophia remotior ſubtiliorque agi- tabatur, quaeque ad naturae contem- plationes, diſceptationesue dialecticas pertinebant. Huic diſciplinae, quam dicunt dquguariue , exercendae tem- pus in Lyceo dabat matutinum, nec ad eam quemquam temere admittebat, niſi quorum ante ingenium & erudi- tionis elementa, atque in diſcendo ſtu- dium, laboremque, exploraſſet. IIIas vero sgοντqcin auditiones, exerciti- vmque dicendi, eodem in loco veſperi faciebat, easque iuuenibus ſine dele- ctu praebebat, atque eam veſpertinum deiunde deambulationem, illam alteram matu- ros te- tinam dicebat. 9ur. CAP. VII. PHILOSOPHICA EIVS DOGMATA. Vit. Ariſt P N ſtudiis philoſophiae, ijudice Am- monio, modum ingenii humani ex- ceſſit, nullam enim partem philoſophi- ae attigit, quam non perfecte tracta- verit, quinimo multa ipſe, quae fuit ingenii eius ſagacitas & acumen, in- veniens, vniuerſam abſoluit philoſo- phiam, & conſummauit. In Logica eius inuentum eſt, quod IGd. ib. praecepta diſputandi a rebus ipſis, de quibus diſputatur, ſeparauit, & de- monſtrandi viam docuit, ac rationem. Nam qui eum aetate praeceſſerunt, et- ſi demonſtrare illi quidem poterant, demonſtrationem tamen facere neſcie- bant: prorſus vt idem ipſis vſu venirer, quod Nunnet ad Am- mon. ⸗ Ny. Theoda inovou⸗- itag 1. 18. Nunnel 10 Diſcuſl. Perip. I. 11. .l. 9. 192, Laiin. Ammon. lnterpt. P. 19. Nunnel. 76. L. I. de Ont. e, 35. Quintil⸗ an laſkit. 1 Ill, l. laert, Stahleio citatut ſed aud leum inueniti non po⸗ Rtuit. Gall X, E Interpr. 1: . p. 19. tuor elementis diſtinétam, ei vulgo tri- NXTOLA, METHODVS DOGMATA 2 quod iis qui calceos quidem ipfſi con- ficere neſciunt, calceis tamen vti no- Nunneſ. runt. Eum Syllogiſinos ad modos & fi- ad Am- „Uras primum reuocaſſe autor eſt Ale- mon. p. 8 . . . 87. Nander Aphrodiſiaeus. Philoponus vno verbo omnes methodos Logicas Theodor. ab eo inuentas ſcribit. Eundem Theo- In t:- Rinrots. p. 18. Confummaſle: quod & ipſe ſibi videtur in extremo libro elenchorum modeſte tribuere, nihil in eo genere ante ela- boratum fuiſſe dicens, exceptis iis, quae ab Eriſticis & Sophiſtis prolata Nunneſ. fuiſſent. Quantum ad categerias, * quas a Pythagoraeis nonnulli adinuen- tas aiunt, eas quoque ipfſius eſſe in- ventum, longe eſt prolabile magis. Ne- gatque Themiſtius Archytae Pytha- gorici eſſe eos libros, qui «ααο Xοα. Yo inſcribuntur, & ex quibus multa deriuaſſe Ariſtotelem quibusdam ſu- Diſcuſ.. ſpicio eſt, quae ſigillatim Fr. Patritius Perip. T. II. L.I. p. ecenſuit. Neque ſane Diogenes La- 192. ertius vlla Archytae ſcripta comme- morat, Pythagoricis ea aetate in ſcri- bendo parciſſimis, quorum primus Philolaus ſcripta fertur edidiſſe. A Peripatetico igitur philoſopho profe- ctum illudopus Themiſtius ait, maio- rem fore eius autoritatem putante, ſi cuiusdam ex antiquis nomine orna- tum prodiret. Latin. A . . D . terpr, COeleſtia conflata corpora ſunt, a qua- Nunneſ. buunt autori. Solus docere Simplici- p. 76. VS ex Nenocratis vita Platonis conatus eſt, quinque ſimplicia corpora a Pla- tone conſtitui, coelum nempe, & qua- tuor elementa, eaque vt naturis, ſic & figura inter ſe differ?. Atque ita dodecaedri figuram coelo eum aſſigna- viſſe, diuerſam a figuris IV elemen- torum. Sed haec, vt recte monitum doctiſſino. Nunneſio, Symbolica dorus Logicam & perfeciſſe dicit, & In phyſicis quintam eſſentiam, ex qua magis & Pythagorica videntur, quam vera ſententia Platonis. Plato ſiqui- dem aperte in Timaco docet, coelos ſua natura diſſolubiles eſſe, voluntate ta- men diuina contineri, tanquam vin- culo firmiſſimo, ne diſſoluantur. Xe- narchus philoſophus oppugnauerat quintam naturam, ab Ariſtotele in- vectam, cui tamen reſpondet accura- te Alexander Aphrodiſiaeus. Ceterum . gor Theodorus phyſicam perfeciſſe Ariſto- in oα. telem ait, ſola eius in eo genere ſcripta ilcrac. ſubſequentibus aetatibus ſeſe probaſſe addens, a quibus quicquid abaliis in eodem genere ſcriptum eſſet repudia- tum eſt: id quod ex eo affatim conſtat, quod nihil eorum ad manus noſtras, induſtria eorum conſeruatum, perue- nerit. Quod Epicurus vero vitio ei vertit nimis curioſam etiam in miniviis ert. naturae operibus diligentiam, id excel- ²** lentiae eius, & exactiſſimi in rebus hiſce ſtudii, eſt argumentum. Ethicae addidit, felicitatem nec in Vet. bonis exterioribus conſtare, ſicut Po- larin. lyaenus ait, nec in animo ſolum, ſicut mmon Blato dicebat: ſed habere quidem for- p. 15. mam in anima, coinquinari autem & conſtrictari ſolum ipiam ab exteriori- bus, non bene ſe habentibus, proprie dictionibus vtens. Etenim quae coin- quinantur, interius ipſam pulchritudi- nem habent: occultantur autem ſecun- dum ſolam ſuperficiem, & confricta eandem magnitudinem habent ſecun- dum veritatem. In Methaphyſica, quam primamphi- Nunnelſ. Aſophiam, fſapientium, atque, Prio-adeaum. rum philoſophorum exemplo, theolo- dne . . Ammon. giam vocat, etſi nullum eius extet in-vVit. Ariſt ventum, perfecécte tamen eius partes p. 8. eſt exſecutus. Non enim, vt quidam falſo putant, terreſtria tantum, & quae admundum hunc pertinent, no- vit Ariſtoteles, ſed & illa quoque, quae Ggg z ſupra 420 fupra hunc mundum ſunt. Patet hoc vel ex illo loco lib. VIII Phyſicae a- croaſeos, vbi ait primam cauſam neque perſe neque per accidens motui eſſe ob- noxiam. Quibus verbis indicat, Deum neque corpus eſſe, neque vllo modo Nunneſ, patibilem. Et in XII de ſapientia, ſiue P.79. Metaphyficorum, multa accurrate de Deo & reliquis mentibus diſputat, at- que etiam ratione & via apertiore quam Plato, non fabulis ſymboliſue Pythagoricis illa inuoluens, ſed de- monſtrationum firmamentis, quan- tum patitur rei natura, & vis humani Patrit, ingenii, illa ſtabiliens. Multum au- Dil. Pe- tem Fr. Patritius laborat, vt ab Her- EPIII. p mete Triſimegiſto eum accepiſle oſten- 210, ſq. — PARS V. AnVsTrTτ+ Es &AaukP. vIr. dat, quicquid in eo genere habet prae- clarum. Verum Hermeticos libros, quod in Platonis vita iam innuimus, recentior ſcriptor haut dubie compo- . fuit, vt Is. Caſaubono ſolide de Exerc. I. monſtratum. . adv. Ba- ron. F. 10⸗ Quod addit vetus Ammonii inter- i: pres de ſententia Ariſtotelis circa he- b. 78. xagonium, quod ſit conus viſiuas, quam “ mediam eſſe obſeruat vir doctus, inter eos qui viſus baſin, quae eſt in extre- mis rei viſae conicam rotundam faci- vnt, & qui eam pyramidis quadratae dicunt eſſe; ea valde obſcura eſt, vix- que interpretationem admittit, quae tanto ſit digna autore. . CAP. VIII. LITTERARVM INTER EVM ET ALENANDRVM M. COMMERCIVM. D'm philoſophiam Athenis Ariſto- teles docebat, diſcipulus eius A- lexalider bellum in Aſia aduerſus Da- rium gerebat, Perſarum Regem, ad quod eum honoris & gloriae ſtudium, ab Ariſtotele ei inſpiratum, accende- rat, exemplaque. iacis inprimis, atque Achillis, & reliquorum Heroum in Homerica celebratorum Iliade, quam maxima diligentia ei Ariſtoteles com- mendauerat. Expeditionem eam A- lexander ſuſcepit anno III Olympia- dis CXh, ſtatim poſt quam Ariſtoteles ei valedixiſfſet, quem eam ſolam ob cauſam id feciſſe veroſimile eſt, quod vitae tranlq uillitatem belli tumultibus praeferendam putaret. Cic. pro Primum Alexandri in ea expeditione Archi, c, opus hoc fuit, vt ſepulchrum Achil- 10, lis in Sigaeo viſitaret, ad quod cum adſtitiſſet, o ontunae, inquit, adole- ſèens, qui tuaé virtutis Homerum pral- conem imeneris. Et vere, vt Cicero- X addit, nam niſi Ilias illa exſtitiſſet, ĩidem tumulus qui corpus eius obtexerat, nomen etiam obruiſlet. In expedi- Plut Vita tione comitem habuit Iliada, ab Ari- Gacr. . ſtotele emendatam, eamque ſemper 668. D. cum pugione repoſitam habebat ſub N. vII, puluino. Cumque, caſtris Darii Re- 30. gis expugnatis, in reliquo eius appa- ratu ſcrinium vnguentorum cepiſſet, quod erat auro gemmisque ac marga- ritis pretioſum, varios eius vſus ami- cis demonſtrantibus, quando taede- bat vnguenti bellatorem, & militia ſor- didum: imo Hercule, inquit, libro- rum Homeri cuſtodiae detur: vt pre- tioſiſſimum humani animi opus quam maxime diuiti opere ſeruaretur. At- que inde emendatiſſimum iſtud ex- emplar, z 1 vao dnοα teſte Plutarcho fuit cognominatum. Bello vero aduerſus Darium in Aſia impeditus, cum Acroamaticos libros ſu- Os de naturali Philoſophia Ariſtotelem euulgaſſe 566. à Gellius 1 lin. 1 ,e. tet Co fun Gna n⸗ Exer, l. ady. Ba- wn.Kl0. . . I.. „Nunnel, 78. 1 7 , Plut Vita Alex. 9. 668. . 1 bin H. bN.VI, . 30. l. 4- 1- ö. - ſtolam ſcripfit. Plut . c. ALENANDER ARISTO- P668, 4 TELIS. X, 5 Minus recte egiſti Acroaticos tuos ſermones publici iuris faciens, quid e- nim eſt, quo alios excellamus, ſi ea, qua nos inſtituti fuimus, diſciplina ad o- mnes emanet. Ego quidem aliis ſa- Pientia praeſtare quam potentia ma- Cui ita reſpondit Ariſtoteles: ARISTOTELES ALEXAN- J DRO S. Scripſiſti mihi de acroaticis meis, ea in arcanis habenda exiſtimans. Ea igi- tur & edita eſſe & non edita ſcire te ve- lim, vix enim quispiam, qui nos audi- verit minus, ea intelliget. Vale. Ita Alexander, bello licet intentus, magiſtri tamen neutiquam obliuiſceba- tur, ſed amice cum eo per litteras age- bat, tanta eius erat in litteras affectus conſtantia! inius Iprimis vero inflammatus cupidine n. N. animalium naturas noſcendi, aliquot VHI, I7. millia hominum in totius Aſiae Grae- ciaeque tractu omnis generis animan- tia, aues, quadrupedes, piſces, ingenti- L. IX, p. bus impenſis colligere iuſſit. Athe- 398. naeus DCCC talentorum eam dicit De aſſe fuiſle, quae iuxta Budaeum Vallenſes l,, 19. conficiunt 340000. Hos omnes, quam- cunque praedam feciſſent, ad Ariſtote- lem deferri iuſſerat, ne cuiuspiam rei igtlarus eſlet, quae quacunque parte plin. 1, c. terrarum occurret. Hos percontan- do ille quinquaginta fere volumina Praeclara de animalibus condidit, quo- rum X ſoli ſuperſtites ſunt, in quibus tamen ei quoque cenſentur, qui co- gnati ſunt argumenti: quales funt de inceſſu animantium liber, de partibus Profuiſſe ex epiſtolis Ariſtotelis ad A- ITTER. INTER EVME ALEX. M. COMAERC. 4²1 euulgaſſe audiuiſſet, iſtam ad eum epi- animantium earumque cauſis, de gene- ratione animantium. Quod quidem ſi Alexandri fuit inſtitutum, Philippo enim tribuit Aelianus, ad Aſiaticae ex-Aelian. peditionis tempora oportebit referre. V, 19. Ariſtotelem enim cum Alexandro per- exiguo poſt fata parentis eius tempore eſſe verſatum, ſupra a nobis eſt oſten- ſum. Ea vero cum Alexandro familiarita- te Ariſtoteles ea dem ratione eſt vſus, qua gratia vtebatur Philippi, ad com- moda nempe, non priuatorum tantum, verum & ciuitatum promouenda. Experta id eſt patria ipſius Stagira, quam inſtaurauit, nouisque auxit colo- nis, precibus Ariſtotelis permotus, A- lexander, quae a Philippo ſolo aequata fuerat olim. c blut. Eam enim, vtut Philippi aetate re- A ſtitutam Plutarchus doceat, Laertius ? 6 58 4. tamen, Ammonius, Dion Chryfoſto-b Laert. mUS, ¹Aelianus, atque alii, ab Alexan-v, 4. dro id dicunt factum: neq; id longe adeo“ Am- ante mortem Ariſtotelis tempore eue- mon. P 6 niſſe, Valerius Maximus autoneſt. E- chry“ ius rei memoriam annuo feſtostagiritae Conc. conſecrarunt, quod Ariſtoteleum ipſis habita in audiebat, menſe, in quo illud celebra-batria. bant, Stagirita vocato. 8 M Adcl. Pro Theophraſti etiam patria Eueſ- ler ſo, magno infortunio ab Alexandro Max. V mactanda, Ariſtoteles deprecatus, vt 6. veniam conſequeretur, obtinuit. * Am- Priuatis autem ' quamplurimis eum mon. l.c, h Am- . mon. I. c. lexandrum Ammonius probat, in qui- bus haut paucos eidem identidem com- mendauit. Hinc vero colligas errare Latinum p. 13. ſq. vitae Ariſtotelis, ab Ammonio ſcri- ptae, interpretem, quando in Alexan- dri comitatu Ariſtotelem ad Brachma- nas vsque proceſſiſſe ait, dum aduerſus gentes illas bellum gereret, atque tunc Cgg 3 hiſtoriam 7 4²² hiſtoriam CCL politiarum ſcripſiſſe. Quod item Perſiam omnem cum Ale- xandro obierit, cumq; bello adhuc fla- grante mortuus ibi eſſet Alexander, in Patriam ipſeredierit. Id enim cum ce- teris rebus Ariſtotelis minime con- gruit. Mortuus nempe eſt Alexander CIII Olympiadis anno IV, duobus an- tequam Athenis Ariſtoteles abiret an- nis. Quemadmodum autem error iſte ſo- lam cauſam habet ignorantiam, eamque tantam, vt eo vſus argumento, neque Ammonium, neque Philoponum eius niſere. vitae autorem eſſe ſtatuat Patricius; ita L. I. p. 7. 3 aberratum, errore exmanifeſta profe- Cto malitia, autoribus iis, qui in ceteris quoque rebus variis criminationibus memoriam eius infamarunt. . Laert. VvV, Fertur autem ob Calliſthenem, Ale- I. Xandro commendatum, in eius offen- r. ſionem incidiſſe. Quamuis enim ipſe 6956. Alexander Cratero protinus, & Alce- to, atque Attalo, ſcripſerit, coniuratos in quæſtione confeſſos, ſe hoe conſilium ſuo ingenio iniuiſſe, neque fuiſſe alium conſcium quenquam; poſt tamen in e- piſtola ad Antipatrum, idem crimen impingit Calliſtheni, ipſum quoque vnaacerbe Ariſtotelem tangens: Pue- ri, inquit, lapidati a. Macedonibus ſunt, de Spphiſta ipſe ſtatuam, vt E& in eos, a quibus ſubornatus éſt, & qui in- ſidiatores meéos in ciuitatem recipiunt. Laert. Ic. Atque eam cauſam aiunt fuiſſe, cur Xe- CAP. QVA OCCASIONE ATHENIS RELICTIS CHALCIDA ARISTO. Ai lei TELES PETIERIT. Laert. V. TBedecim annis“ philoſophiam A- 5. thenis Ariſtoteles docuit in Ly- ceo, aegre ei faciente nemine. Quam- vis enim eruditio eius ſumma aemula- tionem & odia prouocaret multorum, alias quoque circa res geſtas Ariſtotelis PARS V. ARISTOTELES CAP. M. nocratem benigne adeo haberet, & A- naximenem magnis mackaret beneficiis Alexander, id enim non magnificentige ſtudio, ſed odio in Ariſtotelem, eum feciſſe, cui aegre facere, aemulos eius atque aduerſarios honorando, voluerit. Hla vero animorum diſtractione alia blut. c. nititur fabula, de conſpiratione Ari- Bar. ſtotelis cum Caſſandro, & Stygia aqua, Sic. L. adeundem per Antipatrum miſſa, qua XVII. p. Alexandri ille extingueret vitam. In 583. Suid. A- eaautem narratione haut exiguus ob- sg. ſeruatur inter ipſos autores diſſenſus. a Arrian. Diodoro Siculo enim & Suidae affirma- Exp. A- tum, propinatumAlexandro venenum lex. L. a Caſſandro, filio Antipatri, eſſe. VII. p. Arrianus [& Vitruuius Jab Iolla hoc dSnnm. factumait, filio eius natuminore. Por-vII. 3. phyriusdicit, alio vaſe quam vngula,“ Porph. qualis Scythicorum eſt aſinorum, ve- 4* abſt. nenum contineri haut potuiſſe, cui Iu- Aae ſtinus à & Pauſanias“ equi ſubſtituunte . Plinius? & Arrianus s muli vngulam, VIII, 18. Plutarchus à & Zonaras in genere aſi-? Plin. ni vngulam. Nec minor de loco, ex H. N. quo petita eſſet aqua, diſſenſus. Necg Atria. maior a fabulae huius autoribus expe- I. c. ctari conſenſio poterat, cum tantopere h Plut. inter veteres circa obitum Alexandri, I. 6. eiusque occaſionem, fuerit addubita- Sonar. tum Ex quo probabiliſſime ſenſitEphip &Aathen. pus, Athenaeo * allegatus, Oroſius- x.p. 434. que,! & Iuſtinus," atque alii, febre! Oroſ. Alexandrum extinctum dicentes, ex eo III. 2r. nata, quod bibendo ſeipſum liberalius Xns “ inuitauiſſet. qui er. men non IX. ipſe hoc ab aliis . narra- gratia tamen, qua florebat apud Ale-tum re- xandrum, dum viueret, tantam ei indu- fert & ebat autoritatem, vt nemo infenſum ei explodit. animum declarare auderet. Vix au- tem viuis Alexander exceſſerat, cum Dionyſ. XXX, 33. Ly. a D Ammae-n n n Luent 5. Athen. tl XV. p. tI 696, V 40 ta P P lait Vii 9. in Aelian. P. V. H.Il, n 36. O)l /. 1, I2l. Cl 1697. A Lacn., v Ammon, Vit Aniſt 57. SEB ali ins K. Alia Dlut. 1. (. P. 707. . Diodor, lun, Se. . Ga XVII.p. In 5. ee. „ ob. ie ns: Artin. n- Erb. A lum ler. L. VII. p. 500. hocpyinn. Lor- vll.3. Ulli,s Ponph ge. lendſt lri. lunte baul. lamn,vIl,1. 4- f Hin, exrl N Nece mian. H XPe- lec⸗ peret Dr. dri, lc⸗ birr annal. Phip Athen. lns- N,⸗ ſebre! Orol. i Zonat. mn ſuſtin. IAs. gni ta. mennol inſe hoc tcit le 10. . zin narta: Aer um le⸗ Iudlfn meiadoin⸗ A. Culn ogl —— — rn Ocdyſt /. ScnoIA ATHENVS CHALCOIDEM TRANSNLATA. Ep. ad. Dionyſio Halic. referente, inimico ani- Amrnas⸗ mo aduerſus Ariſtotelis vitam conſpi- rarent nonnulli. Eo fine Euryme- 'don, ſacrorum antiſtes, vel, vt prodi- tum Phauorino, Demophilus, impieta- tis eum poſtulauit, ſententias eum in- vehere cauſatus, Athenienſium ſacris aduerſas, hymnum item in Hermiam, tanquam Deum, ſtatuamque in Del- phico templo cum honorifica inſcri- ptione poſitam. Sunt, qui dicant, cau- Laert. V, ſam illum in Areopago dixiſſe, atque 9. inter alia iſtum verſum, ex duobus Aelian. Homericis contractum, publice pro- Laert. V Athen. XV. p. Vi. II. Il, 6. nunciaſſe . Et pira nata piris, ſicusque in ficubuis xtanun. Sycophantarum multitudinem ver- bis illis ſicusque in ficubus (70aα τ αα⁰ ei) Perſtringens, quotidie in vrbe ullulantium. Hinc Phauorinus eum, Phüoſophorum primum, propriam cauſam ait dixiſſe, fuitque nomine eius cCircumlata aliquamdiu huc ſpectans o- XV. p. Tatio, Cuius tamen fides in dubium ab 697. Athenaeo vocata fuit. Lacrt. V8, Alii referunt, eum, percepta contra .. vitam ſuam conſpiratione, Athenis clam diſceſſiſſe, & Chalcidem ſe contu- lifle, vbi, quidquid reſiduum erat vi- tae, conſumſit, amicis redditus, quibus fugae cauſam exquirentibus, reſpondit V. I2I. Aelian. eam fuiſſe, quod nolles committere, vt V. H. IH, Athenienſes bis peccarent in philoſo- phum, obſcure Socratem innuens, ſu- vmque periculum. Ammon. Ad Antipatrum quoque paulo ante vit. Ariſt. allegatum verſum ſcripſit.* P. ·. 1 pira nata piris ſicusque in ſicubus tant. Conqueſtus apud eum de periculo, in quo Athenis verſetur, Sycophantis eo, dixit, 423 & calumniis Athenienſibus vnice va- cantibus. Hunc vero eius ex vrbe A-g, 24 thenarum diſceſſum ad annum II O- Abnn- lympiad. CXIV Dionyſius Halicarnaſ- vm. ſaeus refert, vno annò differt Apollodo- ap. Laert. rus, per errorem, vt ſuſpicor. 9. Annos iam fere natus duo & ſexagin- Sinus ta, Corpore aegro affectoque, ac ſpe vi- 5. tae tenui fuit. Tunc omnis eius ſecta- torum cohors ad eum acceſſit, orantes obſecrantesque, vt ſibi deligeret loci ſui & magiſterii ſucceſſorem; quo, poſt ſummum eius diem, proinde vt ipſo, vterentur ad ſtudia doctrinarum com- plenda excolendaque, quibus ab eo im- buti fuiſſent. Erant tunc in eius ludo boni multi, ſed praecipui duo, Theo- phraſtus & Menedemus. Ingenio hi atque doctrinis ceteros praeſtabant. Alter ex inſula Lesbo fuit, Menedemus autem Rhodo. Ariſtoteles reſpondit, facturum eſſe, quod vellent, quum id ſi- bi foret tempeſtiuum. Poſtea breui tempore, quum idem illi, qui de magi- ſtro deſtinando petierant, praeſentes eſlent; vinum ait, quod tum biberet, non eſſe id ex valetudine ſua, ſed inſalu- bre eſſe atque aſperum; ac propterea quaeri debere exoticum vel Rhodium aliquod, vel Lesbium. Id ſibi vtrum- que vt curarent, petiuit; vſurumque quod ſeſe magis iuuiſſet. Eunt, curant, inueniunt, adferunt. Tum Ariſtoteles Rhodium petit, degu- ſtat, firmum, inquit, hercle vinum & iucundum. Petit mox Lesbium; quoitem deguſtato, vtrumque, inquit, oppido bonum, ſed/ αινXαιοςe. Id vbi dixit, nemini fuit dubium, quin le- pide ſimul & verecunde, ſucceſſorem il- la voce ſibi, non vinum delegiſſet. Is erat e Lesbo TLTheophraſtus, ſuauitate * Verſum quidem eum non ad Antipatrum, ſed alia occaſione protuliſſe, Ammonius ait: En ver- P nmo t . ba: sXαα α Arrτινιτιια αυe r, 3* Ag/vρa“ erdοταοιραàρααdd, enrs e, . 2 5 αοτιdναnνυ. n. homo Laert 17 4²4 .„V.⸗ homo inſigni linguae pariter atque vi- tae. Itaque non diu poſt, Ariſtotele 7 PARS V. ARISTOTIELES. CAP. X. defuncto, ad Theophraſtum omnes conceſſerunt. . . CALP. X. APOPHTHEGMATA ARISTOTELIS. A Pophthegmata eius ſequentia me- TAmorantur: Quid mendaces lucra- rentur interrogatus, hoc, inquit, vt ne- que, vera dixerint, inueniant Raaem. *[Cum probro ſibi daretur, quod ho- mini ſceleſto tuliſſet opem; non mores, reſpondit, ſe miſeratum eſſe, ſed homi- nem. Oculum a circumfuſo aere ani- mum a diſciptinis liberalibus lUlumen a- iebat accipere. Athenienſes, & fiu- ges & leges inueniſſe, dicere ſolebat, atque illis guidvm vii zos, minus vero iſtis. dices, dulces fructus putabat. Luid cito conſeneſeeret? interrogatus, gra- ia, inquit: quid ſpes Pit- vigilantis, inquit, inſomnium. A Diogene porre- cCtam caricam accipiens, quod metueret eius aliquod ſcomma, ſi repudiaret: Piogené”, dixit, & caricam O Nöbenma per didit. Pueris Fria neceſſaria ſſe aiebat, ingenium, diſciplinam, exercita- gionem. Maledictis a nonnemine ab- ſens laceſſitus, abſentem vel verberet, dixit. Pulchritüdinem blusquam epi- ſtolas omnes ad commendationem, aie- bat, valere, Quod Diogeni tamen tribuunt ali, Ariſtotelem formam do- num dixiſſe narrantes. Quo docti ab indoctis differrent? rogatus, æodem, in- uit, quo viuentes a mortuis Aifferunt. PEruditionem inter proſpera vrnamen- tum, in aduerſis refuginm, dicebat. Ho- norem longe maiorem mereri parentes, qui inſtitui liberos curent, quam quti gignant tantum, hos enim viuendi tan- Studiornm libenalium amaras ra- tum, illos etiambene viuendi isdem au- tores exiſtere. Glorianti de patria, non patriae, inquit, tibi dignitas ſpeltanda, Jed an patria ipſe ſis dignus. Quid ſit Amicus! interrogatus,“ in duobus corporibis. Homines pléros- que ita dicebat parcos eſſe, ac ſi aeter- num victuri ſent, alios tam prodigos, ae ſi confeſtim ſint morituri. Interro- ganti, cur cum formae egregiae bomi- nibus Aiutius verſari amemus? coeci eam, dixit, eſſe interrogationem. Quid ex philoſophia tuliſſet emolumenti?! T0- gatus, hoc, inquit, vt nemme cogente fa- ciam, quae lepes cogunt alios. Quo pacto optimo preficiunt diſcipuli? quae- rente nonnemine: d, inquiebat, pro- Rcientes egregie ſequi contendant, tar- dantes vera non expeltent. Cum multis eum probris obruiflet loquaculus qui- dam, iamque deſinens diceret, num ſa- Zis fam tibi improperatum? Non tibi hercle, inquit, animum aduerti. Li- beralitatem in indignum exprobran- tibus quibusdam, non homim, inquit, Adedi, ſed humanitati. Rogatus, quales in amicos eſſe debeamus? quales, ait, eos in nos Cupiamus eſſe cum maxime. Do- Arinam optimum eſſe ſtatuebat ad ſe- nectutem viaticum. Crebro item di- cere ſolitum aiunt, O amici] amicus ne- mo, quod etiam Ethicorum libro ſexto habetur. S rerum euentus noſtrge voluntati stobaeus vna, ait, anima — WvI XIIN. 5 137. t Id. ſerm, uc. ir 153. . Id, ſerm. CK. p. 196. e iic, Jeſe accommodent minus, voluntatem ſerm. IIl, Manifeſte in Stanleie quaedam deſiderantur, forte, quod manuſcripti eius folium diſperiiſſet: Deſiderantur autem haut dubie apophthegmata ap- Laertium obuia, aquorum vltimo initium hic habet textus Stanleii, mutilo, quod eius pars in folio deper- dito ſcripta eſſet. buentibius p. 40. . AA- not , iſit e - mti Stobaeus enlem lh habet gepel⸗ ius Id. ſerm. XXXVI. monſtrare laborant, ſoli dicebot accen- aeuentibus nos accommodare opertere, docebat. Antoen. Adoleſcentulum ſublatis ſuperciliis Sserm. füperbientem videns, eundemque nul- XXXV. la ſcientia praeditum, vtinam, inquit, b. 52. pglis eſſem ego, oadoleſeens, qualis ta tibi eſſe videris gualis autem tit es, Ia- les hoſtes mei ſent, velim. ib. Chlamyde item ſuperbientem ado- leſcentulum conſpicatus, quid, inquit, ouis pelte gloriaris! Ees, qui res euidentes curioſe de- P. 55: dere lumen. Id. ſerm. Conuitiis ab homine impudente la- XXIX. ceſſitus, Tu, inquit, conuitia leuiter au- b. 137. Air, dicique libenter, mihi vero & dice- re inſuetum, & audire iniucundum. Id. ſerm. Alios loqui docens, cur ipſe taceret? LXCII. interrogatus, nempe, inquit, cos quoque b. 153. iopſa non ſeindit, cultros acuit tamen. ib. Quis ſecretum tenere poſſit? cum quidam interrogaret, 1s, inquit, gai carbonem ardentem linguu boterit ſü- . ſtinerb. ””Mß ib. [Quid dißicillimum eſlet? rogatus, tacere, reſpondit, quae proferre neſas. ib. LHominis improbi, cuti canis ſleniis, maxime cauendum eſſe ſilentium, aiebat. Id. ſerm. Iuuenem comtulum cernens, non Ck. p. pudet, inquit, effeminare, quem virum 180. natira eſſe voluit? ibid. Cumque ad eum emendatiſſimae formae iuuenis dixiſſet, perire malim, quam eſſe omnibus, vt tu es, inuiſis. IIIe reſpondit: ego vero perire malim, quam Id. ſerm. tIſ' omnibus, vt tu escharts. S CXL. p. Vt diuiti alicui fieri liceret? rogatus, 220. APOPTEGMATA EIVS 1425 IE pauper erit, reſpondit, concupiſcendo- *Pauperiem multis, auaritiam o- ibid. mmnibus egere dicebat. Item neminem ob diuitias beatum eſſe cenſendum, incertas enim eas eſſe magis, minoreque ſde, gquam vt bona cenſeri Aebeant. Maximum porro in diuitiis eſe, N agnoſeas, quodſuperuacuae ſint. S non multa qui concupiſceat, fore, vt pauca etiam multa ipf videantur, pauca enim cupere id habere emolumentit, vt pauperiem opulentiae eftciat parem. Naturales diuitias pane, & dqua, dc corporir integumento, eoque non pretioſö valde, abſolui. LQuae ſaperftaa vero Jſunt eorum deſiderium cum perpetuis a- nimi coniuncta angoribus eſſe. Anatura diuites eſſe omnes, pauperes omnes concupiſeentiam facere. Beatum magir eſſe naturae opibus contentum, quam qui pluribus bonis af- fuat, neque contentus ſet tamen. Ili enim nihil, huic plura vtiam guam poſ- Maxima mala effugere pauperes, in- IFedias, inuidiam, odium, in qu bus di- vites quotidie periclitennur. Opum vero ſtudium, a purentibus in librorum gratiam ſiſceptum, auaritiae eſe praetexium, ingenium ARendens, & imndolem. Trium ſe in omni vita poenitere, aie- d. ſerm. bat, primo quod ſecretum commiſfiſſet d. 301. mulieri, ſecunuo quod eqguis iter pere- gerit, quod pedibus confcere potuiſſet. Tertio quod die vel vnica inteéſtatus manfiſſet.) ChAP. XI. TESTAMENTVM ARISTOTELIS ET MORS. —X Ariſtotelis ſententia, poſtremo legataloco, colligas licet, quanta cura animum in teſtamentum ſcriben- dum intenderit; quod magis tamen —.— — perſuadeat ipſa eius forma, aceuratiſſi- me elaborata, en vêro illud: „Bene quidem ac proſpere ſit. Quod ſi quid er V. *Contigerit, ita diſpoſuit Ariſtoteles. . Hhh Curatorem 426 *Curatorem quidem omnium, & ſem- * per, iuſſit eſſe Antipatrum. Donec ve- *ro Nicanor adoleſcat, curatores ac tu- tores inſtituit Ariſtomenem, Timar- *EChum, Hipparchum, Diotelem, & The- *Ophraſtum, ſi voluerit, ac curam ſuſci- pere integrum ſit, filiorum, & Herpyli- *dis, rerumque omnium. Cumque pu- *ella fuerit matura viro, tradi illam Ni- "canori. Sin vero puellae quidpiam te contigerit, ꝗ uod abſit, vitaque p prius , exceſierit, q uam con nubio lungatur, ſiue etiam poſtquam nupferit, uante- *quam filios procreéet. Nicanor domi- *nus eſto: vt & de puero, & de ceteris *cEdigne nobis ac ſeſe diſponat. Curet autem Nicanor & de puele & de pue- * ro Nicomacho, nihil vt illis deſit, pa- *tris ac fratris vna implens munus. *Quod ſi Nicanori quippiam contige- rit, quod abſit, ſiue priusquam puellam cdus xerit, ſiue poſtquam duxerit, non- *dum filiis natis, quae quidem ille in- *ſtituerit, ea rata ſunto. Sin autem *vVoluerit Theophraſtus eſſe cum pu- “*ella, eadem obtineant, quae cum Ni- *„Canore. Sin alias, curatores, habito *cum Antipatro conſilio, & de puella *& de puero diſponant, vt eis videbi- cctur optimum. Curam autem habeant tut ores & Nicanor, mei & Herpylidis *memores, (namque erga me ſtudioſa cplurimum fuit,) tum in ceteris tebus *omnibus, tum ſi virum accipere volu- *erit, curent, ne indigne nobis locetur. *PDentque illi praeterea, quae antea ac- εσceperat, de noſtra ſubfi kantia, talen- „tum argenti, tresque, ſi voluerit, fa- „mulas, & ancillam, quam habet, & Pyrrhaeum puer rum. Ac, ſi quidem "Chalcide habitare voluerit, hoſpitium *quod ad hortum eſt: ſin autem Sta- Giris,, Paternam domum. Vtrum *vero horum maluerit, ſtudeant pro- curatores domum ita necefſlaria ſup- PARS V. ARISTOTELESE CAP. YI. *Pellectile inſtruere, vt & ſibi hkoneſte, *„& Herpylidi ſufficienter inſtructa vi- *deatur. Qurae ſit autem Nicanori, & *Myrmecem puerumnon indigne no- ebis ad ſuos referri, cum eius, quas ac- *cepimus, facultatibus. Sit autem & *Ambracis libera, cumque puella viro tradetur „quingentas illi drachmas, ancillamque, quam habeat, dari iubeo. *Sed & Thalae praeter ancillam, quam *habet emtam, drachmas mille, & ancil- *Iulam. Simo quoque, praeter priorem *pecuniam, in puerum alium, cedat pe- ECunia, ſiue puerum emi, ſiue pecuniam c dari velit. T. achonem eſſe liberum, *cum puella nupſerit, Philonemque, & 3 Olympium, eiusque filiolum. Porro *eorum, qui mihi famulantur, puero- crum, nullum vendi volo, ſed haeredes eis vti. merito dimitti liberos volo. Curent *Oitem, vt conſummentur, quae Gryl- lioni ſunt traditae exſcui pendae ima- „gines. *„Collocentur locis. Nicanoris quo- * qque ac Proxeni, quam ſculpendam *Cogitabam, matrisque Nicanoris; A- rimneſti vero, quae perfecta eſt, ſuo *ſtatuatur loco, vt ſit ipſius monimen- „tum, quia ſine liberis defunctus eſt. *Matris quoque noſtrae Cererem in „Nemea locet, aut vbicunque videbi- *„tur. Vbi vero tumulum fecerint, ibi *& Pythiadis ſublata oſſa condant, ſicvt e ipſa praecepit. Siſtat & ſeruati Ni- canor is vorum, quod pro illo vovi- mus. *„quatuor Ioui ſeruatori, ac Miner uae ſeruatrici Stagiris. D Mo CXIV anno III, Archonte Philocle, annum agens LXIII, qui climactare magno notabilis eſt „ non LXX, quod Eumelo traditum, is enim , eund. Apollodori Cum vero adulti erunt, pro Vbi vero perfectae erunt, ſuis Animalia lapidea cubitorum Ftuus Chalcide eſ Olvmpiad. Laert. V. 2.laert. 7, g. 4 Dionyſ. 1, Ad ſi Ammae- 4 Ftlabo l. W. . 449. obülle zit Ari- ſtotelem cauſanm nullam audit, ere . ali . a n I 9*7 7, tedes lrent 4 GIVI⸗ is uo⸗ Gan AH n5. lont. ait Ari- Ep. ad Contracta exceſſu. Am mar⸗ ſtudiis Laertius ait extitiſſe, atque ad e. Auieſcendum vbi ſe componeret, ae- D . Apollodori confutatur & Dionyſii Ha- ep. ad lic. computatione. Nempe Ammae- Athenas venir anno aetatis 18 2 Srrabe Platonemaudiuit annis 20 L. IV. p. Cum Hermia vixit 449. Cum Philippo & Alexandro. Chalcide In Lyceo docuit obüſte Chalcide egit ſtotelem Summa 63 cauſam . . . .. nuliamn Genus mortis eius varium varii addit. tradunt Strabos, He eſychius iluſtris, bHefych. atque ex eo Suidas“, aconitum bibifſe Agtsοo.. dicunt, ſiue ab Athenienſibus, vt id fa- Aerar. Ceret, perinde ac Socrares, damnatus, Tuſtin. ſiue eorum vteffugeret iudicium. Parae- Iuſtinus Martyr, Gregorius Nazi- net. p. 244, anzenus,“ Coelius R hodiginus, *E- Stegiren. tymologus Graecus, s atque alii com- Eb-as8. munem Tamnplectuntur. fabulam, propo- fRhodig. ſitam nempe ei quaeſtionem fuiſſe, de Ant lect. 'He Eurihi ndele, qui, vt Strabo! XIKK, 8. habet, pelagi in terram recedentis eſt mon⸗ . portio, ſeptuplici fluxu atque reffluxu Bor. XXIV horarum ſpatio agitata: quam quos o- Cum ſoluere non potuiſſet prae udor mnes atq; anxietate mortuum ailnrtSuntqui sonfutat eum in littore conf ſidentem, Vbi ali- Fan quamdiu attente eum conſideraſſlet, po- ſtol. Crit. Ttremo praecipitem ſeſe dediſſe in ilum I, 14. affir ment, dicentem, quoniam, Euripum Strabo Ar. Roteles capere non, pbotuit, Ariſtotelem L. I. P. 55. 6, „. & V. 5. uripus iam oapiat. 403. Grauiſſimi tamen ſcriptores, quales 1 Apol- Apoll lodorus, i Dionyſius Halicarnaſ- lod. ſeus Cenſorinus, Laertius, " atque S Vr alii, affirmant ſtomachi infirmitate eum Tr NDionyt. Periiſſe, nimis vigiliis & ſtudiorum Indefeſſum enim 1 Cen! rin. 32 die natale c. XIV. m Laert. V, 16. TESTrAMIEFNTVAI EFT MORS EIVS. neam ſphaeram tenuiſſe in manu, pel- vi fubiecta, eo conſilio, vt dilapſa e dor- mientis manu in peluim ſubiectam aerea ſphaera, ſono illius expergiſcere- tur. Quod & diſ cipulum eius Alexan- Ammi: drum imitatum eſſe, ſunt, qui dicant. an. Marc. Valde autem illi ſtomachi infirmitati XV 5. obnorius Sfuit, cuthomulnquam ollao- leo calente impleta, quam ſtomacho ap- plicabat, Femmedium quaeſiuit. Natura- Laert. V, lem autem ſtomachi infirmitatem, vt 16. Cenſorinus ait, crebrasque morbidi l. c. corporis of ſenſiones adeo virtute ani- mi diu ſuſtentauit, vt magis mirum ſit, ad annos LXIII eum vitam protu- liſſe, quam vltra non proceſſiſſe. Autor libri de Pomo affirmat, iam morientem diſc Cipulis ſibi aſſidentibus dixiſſe: non ſene ratiene dixiße Home- uͤpi, in terraim Deos, ſubteuandorum hominum cauſa, deſeend ſſe. Addicque ex eodem autore Coelius Rhodiginus, eum, cum iam mortis ſentiret appetere angores, inter ſpem metumque medi- ein⸗ identidem iſta repetiiſſe verba: Cauſa auſöornn miſerero mei. Diſci- pulos vero ipfius, vbi iam exſpiraſſet, dixiſſe: Qui philoſopherum animas ex- Cipit, & tuam colligat, in ſitis recondent theſatnrigs, vii gniman, addlecot relcti hominis, & perfecti, Znalemte noutinmus. Eius tamen rei antiquius teſtimonium extat nullum, quam autoris libri de bomo, quem hominem Chriſtianum fuiſſe, clariſſimis argumentis ex ſcriptis eius Patricius demonſtrauit. Corpus Ariſtotelis mortui Stagiri- Vet. In- tani Chalcide traduxere Stagiram, & terpr. vit. altare conſtruxere in monimento, ArRor. locum illum ArNoteleum appellan- 8 13. tes. Ant. lect. XVIII, 31. b.668. 428⁸ PARS TIV. AklIOTELES. CAP. XII. XII. CA P. XII. DE FORMA CORPORIS ET VIRTVTIBVS EIVS. a Laert. V, I. b Laert. Oce gracili fuit, cruribus exiguis, paruisque oculis. Iuuenis dum e eſſet, Laertio pariter ac Plutarcho te- e plur. ſte, lingua haeſitabat. Veſte inſigni vtebatur, & annulis, barbam radebat, comamque attondebat. Naſo erat e- aud. lato, ſi fides capiti eius a Tuluio Vrſino 3 ?: prolato, quod Romae eradicibus mon- adde uirinalis eſt erutum. Valetudine quom. puero adde t18 . Ammon. erat minus firma, naturali ſtomachi la- vit. Ari-Dorans imbecillitate, cui tamen tem- 8 §. . . . ſtot. & perantia ſua remedium parauit. Latin. e- 8 ius in- Hieronymo princeps audit philoſo- terpr. 1 P 1 . P 4 Taert, Phiae, verumque prodigium & naturae I. c. & miraculum, cui infuſum ſit, quicquid Aelian. capere humanum ingenium valeat. V. H III, Maxima erat in Deum hominesque 19. pietate, de quo argumento duo nu- per Fortunio Liceto conditi libri fue- runt. Euſeb. LH Euſebius, Caſſiodorus, atque alii af- Xv. firmare non verentur, multos excellen- praep. c. tiſſimos, & ſanctitate inprimis conſpi- Cadο. CUoOs viros, maxime ex iis, qui ſchola- dor, ſticam eruditionem ſecuti fuiſſent, A- riſtoteleae philoſophiae ſubſidio ad fub- limiſſimarum verae fidei doctrinarum cognitionem penitiorem perueniſſe, quales ſunt doctrinae de vno Deo &c. Gratitudinem in homines, praeter jam allata exempia mentis gratae, in Proxenum, & filium eius, Hermiam e- iusque ſororem, praeceptorem Plato- nem, matrem item ſuam, fratremque, & patriam, aliosque innumeros, allegati quoque ab eo cum addita laudis prae- fatione philoſophi varii, quarum ſen- tentias vt adduceret, occaſionem capta- vit, probant. Ex eorum numero praeceptor eius Plato eſt, de quo vel honorifice, vt iam indicauimus, loqui- tur, vel ſupprimit nomen, ſi ab eo ſibi putet diſſentiendum. Inter ceteros, quos laudat, Democritus in primo de generatione, Diogenes Apolloniates in eodem, Anaxagoras in primo Metaphy- ſicorum obſeruantur. Moderatum animo fuiſtſe Latinus vitae eius, ab Ammonio ſcriptae, autor confirmat, petito ex eius de catego- rematibus libro argumento. In eo enim ait: „non oportere prompte *definire, ſed quidem multoties con- ſiderare, & dubitare de ſingulis non *Oeſſe inutile.“ Item ex libro de bo- no: „Oportere reminiſci mortalem, *non ſolum bene fortunatus quod ſit, „ſed etiam id demonſtrare poſſe.“ Et ex Ethicis Nicomachiis: „Amicus *quidem vir, amica autem & veritas. *„Ambobus autem amicus cum ſis, ſan- *„cCtum eſt praehonorare veritatem. Et ex Meteorologicis: “Horum quidem quaedam dubitamus, quaedam attingi- gimus ſecundum aliquem modum, *„& in eisdem non ſemel, nec bis, ſed „infinite eagedem hominibus fiunt opi- *niones; vt non multum ſapientia ſu- „“perbiendum fit, in quibus inueniſſe- aliquid inueniamur, Vulgata igitur fabula, alias quo- que nulla idonea ſubnixa autoritate, quaſi nimirum expilatis, quos college- rat, philoſophorum libris, eosdem cre- mauerit, falſitatis manifeſte tenetur. Sane quisquis Ciceronis ſcripta euol- uerit, ea maximam partem omnia ipſius aeuo adhuc in manibus fuiſſe homi- num, obſeruabit. . CAbP. b. 50. Vide eins 0 F mnnes, t . te 45. Eu- 1 ſeb. hrep ſe XV,2. Buleb..c nthen, de Alll /9. pe „ 99 9. 1 r Vlino s ) Conf. KXI Vel gui. ſbi 10, de sin biy⸗ us x.. utor ego- 1 eo mpte col- non e bo⸗ dem, odſit, Et nicus itas. Per m. Er Uidem tingi⸗ Ddum, ntop- tin ſi⸗ enuſle⸗ qo⸗ ritate, olege⸗ Ce- enetur. 1 euol⸗ niphis Honn- N. DrE FORMA CORPOR VIRTVIES LIBERIS. 429 CA P. XIII. VXORET LIBERI EIVS. Vide Atrimonium iterata coniunxit Biogr. Avice: primum cum Pythaide, eius o-⸗ Hermiae Eunuchi ſoror quae fuit, A- mnes. tarnenſium tyranni, haeredem qui ſeripſerat Ariſtotelem. Labem au- tem, qua ob illud eum matrimonium a- ſperſere maleuoli, penitus in Epiſto- ap. Eu- d ad Antipatrum deterſit, in qua di- ſeb. Præp. ſerte ait, ſolo in Hermiam ſtudio du- XV, 2. Ctum, vt & miſericordia qua fratris ipfſi- VS calamitatibus eſſet affectus, ſe eam duxiſſe, femina quae ſit modeſtiae ſin- gularis, ceterisque, quae ſexum illum addecent, virtutibus ornatiſſima. Euſeb.l. In ſecundo matrimonio Herpyli- à Athen., dem habuit, ciuem ſuam, quam Ap- XIIL, p. pellico, Euſebio allegatus, & ex eo b12t. Suidas, vt veroſimile eſt, poſt Pythai- V, I. imo dis mortem in eius amplexus veniſſe vero ibi dicunt. Cum ea Vvsque ad vitae exi- quidem rum vixit, prout affirmatum Hermip- nan po, quem Athenaeus allegauit, & Ti- ert. coll- otheo apud Laertium Diogenem. gas tamé I imaeus, inimiciſſimi animi aduerſus ex teſta- Ariſtotelem homo, ea concubina i- elen pſum eſſe vſum autor eſt, cum ea il- Ariitot. . . . . 49. euin. lum conſueuiſſe inquiens, Heſiodi mo- cap. A- Dito obſequentem in operibus & die- then. l.c. bus, quam tamen calumniam Heſio- & a. do penitus deterſit Proclus. Proclum ad Heſi- od. Sανσ². . Ex Herpylide filium ſuſcepit, vt af- 3 4H. „firmatum Appelliconi, ¹ cui a patre 406. Nicomachi indidit nomen. Ei magna dap. Bu moralia ſua inſeripſit, quorum auto- ſeh. Præp. XV, 2 Timo rem eſle ipſum Nicomachum viſum Ci- theus. ap. CA DISCIPVLI ET FAMILIARES EIVS. Laert. V, co TVere diſcipuli Ariſtotelis numero Franciſc, . tam multi, fama adeo illuſtres, vt in- Patriii tegrum memoriae eorum librum Ni- vm Diſcuſſ. Perip. T. 1. Lib. X. toto. adde I. A Fabricium Bibliothec. Græc. III, nomine parentis Ariftotelem appella- ceroni,“ non videre ſe aienti, cur none cic de potuerit patri ſimilis eſſe filius. Fin. V, 5. Nicomachus ille Theophraſti diſci- Euſeb. e pulus extitit, eique in chariſſimis erat, plurimum ductu eius in philoſophiae ſtudiis proficiens, in quibus ſumma eius gloria enituit. Suidas octo phy- Suid. Ne- ſicorum libros, & quatuor libros Ethi- oC. corum ei tribuit. Eius Cicero cum l c. patre pariter ac praeceptore ſuo inſti- tuit comparationem. Ariſtocles vero, apud Euſebium, e- vm a Theophraſto, parente orbatum, dicit educatum fuiſſe, iuuenem poſtea bello cecidiſie, quod parum vel cum teſtamento Ariſtotelis, vel cum Sui- dae & Ciceroni dictis eſt conſentane- vm, qui libros eum ſcripſiſſe teſtantur, VIII, 88. ex quibus nonnullos Laertius in Eudo- Xo allegauit. adv. Ma- Filiam quoque ſuſcepit Pythaida, them. c. quae tertio, Sexto Empirico autore, 12. nuptias iterauit: Nicanori primum nu- pta Stagiritae, Ariſtotelis familiari. Procli inde, qui genus ad Demaratum referebat, Macedoniae Regem, ex quo duorum liberorum facta eſt parens, Proclis & Demarati, qui Theophra- ſtum audierunt. Poſtremo Metro- doro, Chryſippi Gnidii diſcipulo, E a- ſiſtrati magiſtro. Ex hoc filium peperit, apud. La- ert. V, 53 1. c. tum. Eius Ariſtotelis mentio eſt in The- ophraſti teſtamento, vbi filius dicitur: Midiae, non Metrodori, eum que fata H aui anteuertifle Suidae eſt affirmarum. . XIV. caner Alexandrinus impenderit, cui ſi ad manus noſtras peruenire licuis- ſet, perfectiſſimum haut dubie eorum Hhh3 teneremus 430 teneremus catalogum, quos imper- fecta admodum eorum recenſione con- tentos iam eſſe oportet. Vt vero principali dignitate con- ſpicuos triumuiros, Hermiam nem- pe, & Alexandrum, quibus, iam ſupra memoratis, tertius Antipater accedit, Alexandri in Macedonia ſucceſſor, qui inter reliqua duos Epiſtolarum libros reliquit, in quorum vno de morte e- git Ariſtotelis, nunc taceam; primus commemorari ſolet: Theophraſtus Ereſius, quae Lesbi vrbs fuit, ſumma inter diſcipules eius eloquentia, quem in ſchola etiam ſucceſſorem ſibi eſſe iuſſit. . Phanias, Ereſius pariter, variis ce- lebris ſcriptis, quae paſſim Athenaeo allegantur, Ammonius ereliquis Ca- tegorias, Analytica, & libros de inter- retatione memorat. Quem Eudemus, Rhodius, cui ſecundum, & en er. rox mum a Theophraſto, locum con- perac⸗ a. ceſſit Ariſtoteles. Vitam eius, vt Sim- pud. Gel-plicio affirmatum, Damias ſcripfſit, qui liumvo- frequentiſſimam eius fecit mentio- cari XIll, nem. Analytica aiunt ſcripfſiſſe & hi- ang n ſtoriam Geometriae, cuius operis V- Laers. I, triusque Simplicius meminit, alias iti- 9,23. dem hiſtorias Diogeni Laertio citatas, sn.. in quibus Magis traditum dixit, ho- Zcs mines in vitam redituros. Ariſtoteli 160 αα . Pudemi 15 fuit ſuperſtes. „ — Clem. Al. LEudemus, Obriota, in Sicilia qui ob- Str.l. al- iit diem, vbi a Dionis partibus, vt ex legat. ad- Plutarcho patet, ſteterat: In eum mo- 4e lonk-rjentem Ariſtoteli dialogum de anima Zeript. ſcriptum eſſe idem teſtatur. hiſt, Phil. Paſicrates, Rhodii Eudemi frater, I, 15. Culi a nonnullis IV priores libri, cique Plut. Vi. minores Metaphyſicorum, adſcripti 5. funt vt Philopono relatum. ρα, Theodecktes, cuius nomine Ariſtote- c. 14. ext. les Rhetoricorum libros quosdam, Va- 3. lerio Maximo memoratos, inſcripfit. PARS V. ARTOTEFES CAP. X 0. Ille tamen ſocius magis & amicus, quam diſcipulus Ariſtotelis fuifle videtur Pa- 1 c tritio, quandoquidem ſepties eius in 129. Rhetoricis mentionem fecerit, quem honorem nemini diſcipulorum habu- iſſe deprehenditur. Clearchus, Sblenfis, Cuius varia ſcri- pta Athenaeo identidem allegantur. Dicaearchus, Phidiae F. Meſſanen- ſis ex Sicilia, Philoſophus, Orator, Geometra, autore Suida. Ciceroni is paſſim memoratur, & Plutarcho haut raro inter optimos philofopho- rum allegatur. Ariſtoxenus Muſicus, Mnefiae fili- vS, Tarento, ſtaliae vrbe, ortus, Man- tineae vero philoſophiae & Muſices ſtudis imbutus. Parentem is praece- ptorem habuit, & Lamprum Erythrae- vm, XNenophilum porro Pythagoraeum, & Ariſtotelem denique, cuius poſt fa- ta manes variis calumniis improbe la- ceſſiuit: indignatus ſcilicet, quod Theophraſtum ſibi in deſignande qui in ſchola ei ſuccederet praetuliſſet, cum cetera maxima ipſius inter Ariſtotelis diſcipulos exiſtimatio eſſet. Atque haec Suidas quidem. Nicanor, cuius in teſtamento Ari- ſtotelis mentio. Philo, qui neſcio aduerſusquem So- phoclem ſcripſit, qui philoſophorum, publico decreto terra Attica eiicien- dorum, extiterat autor. Plato Iunior, Laertio & Philopo-Laert. l, no memoratus. I09. Socrates, Bithynus cuius ap. Laer-Laert. II, tium itidem mentio. An Mngzſon, Phocenſis, ab Aeliano in-Im, 19. ter eos memoratus, qui Ariftoteli in bv. I. de eiciendo ex Academia Platone adiu-nat. hu- mento fuerunt. Eius Galenus“ quo- S que meminit, autorem eſſe dicens ena di- Medicorum quorundam ſcriptorum, cit qui quae vulgo Ariſtoteli tribuantur. alius eſſe . Phraſidemits Poteſt a Mnaſone Philoſtr, P Vit. So. l les In Re Ten ha AV . 2 da Athen, PIII.⸗ Iln. que t ce gu tem Ccum. texe Phraſidemus, Phocenſis, quem ex 1 . eripateticis efle Laertius“ teſtatur. lc b. c Laert. 8 . 1 in. II, 114. Diſcipulum Ariſtotelis extitiſſe eſt ve- roſimile, Theophraſti enim fuit ae- r. qualis. Palaephatus, Abydemus, Hiſtori- ti. Cus, in cCchariſſimis Ariſtoteli. .. Calliſthenes, Olynthius, Ariſtotelis el. exſorore nepos, de quo alibi actum. ot, Hipparchus, Stagirita, Ariſtotelis = cognatus, qui, vt Suidae affirmatum, ni 1 de ſexuum differentia inter Deos, de . coniugio, & alia eius generis ſcripſit. Leo, Byzantius, peripateticus & So- ſ. Philoſtr. Phiſta, quem Ariſtotelis eſſe diſcipu- . vit. So- lum proditum nonnullis. Ea erat es phiſt. L.l. pinguendine, vt Achenis Legati mu- cII. Suid. nere fungens, riſu concionis exceptus, 1 N., dixerit: me ne vero ita obeſulum ri- . W detis? Eſt vero vxor mihi multo obe- “ ſa magis, & nes tamen concordes V- n. nicus accipit lectulus, diſcordes vero oc ne tota quidem capiat domus. Eun- g dem Philippi rebus ſtudere ex quadam le .OBTREC te 7T auditorum numero omnes alios . philoſophos antecelluit Ariſtote- les, Ita & obtreckatorum plurium ca- lumniis patuit, quorum cum occaſio- n l. ne oblata mentionem iam fecerimus, kum, Praep. non Opus erit vt ea de re aliquid ad- clerr XV, 2. damus Ariſtocli dictis apud Euſebium. lln Athen. Quomodo igitur fidem tuebitur, opo. . VIII, p. quod dictum eſt Epicuro? eum fcili- ul, I.. 354. cet juuenem patrimonium decoxiſie, Lier quo ipſo militiam ſequendi neceſſita- ieen. tem ſibi impoſitam ſenſerit. Quod ai, cum minime ſibi ex animi ſententia res A in,n ſuas ſuccedere animaduerteret, phar- Alin 4 macopolium aperuerit, Platone in- go⸗ e l⸗ terea in publica ſchola inter ceteros auditores eum admittente. lcelb n d⸗ Timaet item Tauromenitae quae ,i 0 „potelt S , DISCIPVLI FAMIIIARS OBTREC TATORES 431 epiſtola eius ſuſpicatus populus, ma- gho tumultu aedes eius impetiit, quam obrem a lapidibus fibi plebeculae me- tuens, fune vitam finiuit. Aeſchrion, Mitylenacus, Poeta Epi- Suid. Aliναα⁵. cus, Ariſtoteli chariſſimus, vt Suidas add. Ions. teſtatur. de Script. Callippus, Athenienſis, qui Platonem arphil etiam audiuit. . AII, 2. Satyrus, cuius vita itemque chara- en⸗ cteres Athenaeo allegantur. jnit. & L. Hieronyutis Rhodius, philoſophiae XII. Oies ſtudiis clariſſimus, quem Ariſtotelis nαα diſcipulum fuiſſe Athenaeus agnoſcit. Heraclides Ponticus, philologia in- ſignis. Hiſce adde ex minoribus gentibus à in cs. Echecratidem Methymnaeum, Adra- Sobv. & ſum Macedonem, Stephano memo- Gen. ratos ambos, Euxithium, cuius apud n non Plutarchum mentio, Clitum Mileſium, idem cu Menonem Hiſtoricum, Diotelem & eo de quo Timarchum. paulo an- te ex Ga- leno? XV. TATORES EIVS. fides eſſe poſſit? qui eum, annis proue- ap. Suid. riagis, Ii ſiſſe, vide & ctum magis, Pharmacopolium cluſiſſe, 4 . TT P ly . & mercenarium vitae genus deſeruifle e„ d. alt. Peireſc. Quis Muſico porro Ariſtoxeno in p. 46. vita Platonis credat? narranti, eo pe- Suid. I. c. regre agente, exteros quosdam ſcho- lam aduerſus eum erexiſſe. De Ari- ſtotele enim verba illa nonnulli accipi- vnt, errantes, vt puto, nam Ariſto- xenum quidem honorifice de Ariſto- Enteb. tele locutum eſie aiunt. Contrarium V „ 2 . tamen Suidae, vt diximus, affirma- tum. Riſu vero dignos Alexini commen- Eulſeb. tarios quis non putet? Nempe is Ale- braep. Xxandrum iuuenem inducit, cum pa- XV, 2. trePhilippo loquentem, & praeceptoris ſui / 4³2 ſui Ariſtotelis inſtitutionem tradu- centem, Nicagorae contra, qui Her- mes cognominatus eſt, depraedican- tem diſciplinam. Manifeſte autem contra bonam fi- Przece- dem agit Eubulides, in libro quem Rin Ae- Ariſtoteli oppoſuit.?* Nam primo eſt ap. frigida quaedam carmina producit in Laert. II, matrimonium eius, atque cum Her- 109. mia affinitatem: tum porro in Philip- bap. Eu-pi offenſam incurriſſe dicit, Platonis ſeb. l. c. morti non interfuiſſe, eiusque ſcripta denique corrupiſſe calumniatur. Euſeb.I.c..Democharis contra philoſophos ac- cuſatio vix quidem mentionem mere- tur, non Ariſtotelem enim tantum, verum & reliquos philoſophos omnes calumniis impetit, triuialeſque fatea- tur neceſſe eſt calumnias eius, quicun- que expendere dignatus fuerit. Nem- pe litteras quaſdam eius, Athenien- ſium ciuitati aduerſas, interceptas ait fuiſſe. Eum item patriae extitiſſe proditorem apud Macedones. Capta Olyntho eum Philippo, praedam di- vendenti, opulentiſſimi qui ſint O- lynthiorum indicaſſe. Nec ſtolide minus Cephiſodorus, Iſocratis auditor, vt effeminatum e- vm, & guloſum, traducit, aliiſque hu- juſmodi calumniis adſpergit. Sed eorum nemo ſtultitia Lyconem exaequat, Pythogoraeam philoſophi- am profeſſum. Is enim vxori Ariſto- telem poſt mortem ſacra ait feciſſe, eodem, quo Athenienſes Cereri, ri- tu. Eum item calido oleo lotum po- ſtea vendere illud ſueuifſe. Chalci- dem porro eo abeunte, eos qui fu- Pellectilem eius emiſlent, ollulas ae- reas in nauicula LXXV reperifle. At- Di-que iſti praecipui fuere Ariſtotelis ob- pecet es trectatores, a quibus alii cxcitati fue⸗ Themiſtio in Sophiſta p. 285. lbid. Iid. quibus addi Di- PARS V. ARVTOTELEN CAP. XV. re, partim aetate eadem, ei proxima ex parte, ſophiſtae omnes, litigioſi, oratores, quorum tamen nomina & libri non magis quam ipfſi hodie ſuper- ſunt. . Quod vero eos attinet, qui poſt illos ſorl. floruere, horum nonnulli prioribus ſel. . c. dicta repetunt tantum, vt neceſſe non ſit illis immorari. Multo minus dicen- dum de iis, qui ne inſpiciendi qui- dem illorum libros ecalonem nacéti, ipſi ex ingenio ſuo confinxere nonnul- la, in quo numero fuerunt qui ollas CCC eum habuiſſe aiunt, eius rei e- nim nullibi in iſtorum temporum mo- nimentis veſtigium eſt obuium, niſi for- te apud Lyconem, qui tamen LXXV tantum ollas in domo eius repertas te- ſtatur. . Mendacia autem mera eſſe quicquid ab illis profertur, non ex autorum tantum conditione & temporum ra- tionibus merito aliquis colligat: verum exeo etiam, quod ne duo quidem eo- rum in eandem criminationem con- ſentiant, ſed ſua cuiuis propria ſit ca- lumnia. Quarum ſi vel vna certa eſſet, non ſemel profecto, ſed vel millies, eam ſibi occentantes illos habiturus fuiſſet. Idem ergo Ariſtoteli, quod aliis in- numeris, eueniſſe liquet, vt ſcilicet gra- tia, qua apud Principes florebat, & do- cCtrinae excellentia, Sophiſtarum eius aetatis inuidiam & perſecutiones ac- cenderet. Apud prudentes vero & ingenuos viros, nulla opprobriis ſtare fides debet, ſed iis potius, qui, commen- datum Ariſtotelem, exemplum ſibi pro- poſuere ad imitandum, quos aduerſae parti neque numero cedere, neque di- gnitate animaduertent. Atque haec quidem Ariſtocles. De bis ex iuſti⸗ tuto F. Patritius tih. I.1. Lib. Il. ſl.4. Fabritius Biblioth. Graec, le Il,e VI, ybide e⸗ ditis, ” ,VII. Vbide in editis Aricoe. lislcri. Pis. Laert, 7,22. bbartt, T.l. Ldl. 1.! teterum, ndhy- Rmgi ſtotelis genipto. tum à Laertio comnme. morato- rumin hoc a⸗ logopix. tetmitti Videas, Vtex col. latione Patebit, . I . . SCRIPTA ARISTOTELIS Ju CAP. XVI. 2 SCRIPTA ARISTOTEIIS. De bis Polixum ſeriptorum Ariſtotelis ca- Methodicum I. Eexn inſti- talogum Laertio Diogeni a debe- De dictione I. · utokr. mus, teſtem excellentifſimae eius in o- Praedicamentorum I. ie. Dritie mni genere doctrinae, tituli eorum, De interpretatione, I. non . rip. T. I. P'Out a Franciſco Patritio quidem ad Atque hi ſunt CXXIII. n Lilb. II. Certas claſſes reuocati fuere, ita ſe ha- i ſq. I. A. bent. b PHVYSICI. err⸗ PFabritius De anima I. r⸗ Sinnonn LOGICI. De pati & paſſum eſſe, I. Uns MI. e. vi, Sophiſta I. De Elementis III. de. vvyhbi de e- De ſcientiis I. .— De motu I. S 1 ditis, & Diuiſiones Sophiſticae IV. FPoſitiones de anima I. Sð „ v. De Friſticis II. De atur III. or. in editis SOlutiones Eriſticae IV. Naturale I. erartee⸗ De ſpeciebus & generibus I. De animalibus IX. lis icri- De propriis I. Anatomicorum VII. Fie⸗ . Commentationes epichirematicae I. R Anennlcorum aett. Inſtantiae I. e compolitis animalibus I. 1 batri. De iis, quae multipliciter dicuntur, Pro non gignendo, I. T. 1. L.l. ſeu ſecundum propoſitum. De plantis, II. p. 14. ſq. Pro ſcientia I. Phyſiognomicum I. ens. LDiuiſiones X VI. Signa tempeſtatum I. num Ari-Piuidentium I Naturalium per elementa XXXVIII. Rotelis Interrogationis & Reſponſionis II. Inſpectorum problematum II. Scripto- Propoſitiones I. De Lapide I. . un e Propoſitiones eriſticae IV. Quiſunt LXXV. numero. aertie Syllogiſmi I. anratg⸗ Priorum Analyticorum IX. FEFETHICIL rum in Analyticorum Goſteriorum magno- De iuſtitia, IV. hoc cata- rum II. De philoſophia III. logo præ- De Problematibus I. CQiuilis, II. Wdes. Methodica VIII Dediuitiis I ex col- I ermini ante Topica VII. De nobilitate I. latione Syllogiſmorum II. De voluptate I. .N patebit. Syllogyſticum & Termini I. Alexander vel de coloniis. I. Ea, quae ante locos, I. De Regno I. . Topicum ad Terminos II. De Edueatione IJ. Diuiſiuum, I. S V De bono, III. Definitiones tredecim. De re familiari, I. Argumentationum II. De amicitia, J. Propoſitiones I. Propoſitiones do virtutel II. Poſitiones epichirematicae XXV De paſſionibus irae I. ILii Ethicorum ste⸗ 434 FPAkKS V. Aklö1 OTELES CAP. XWI. Ethicorum IV. De meliori I. De eligibili & accidente I. De voluptate I. De voluntario I. De pulcro, I. Poſitiones amicabiles, II. Politicorum II. Legum IV. Lex conſtitutiua, I. Ciuilis auſcultationis, VIII. De iuſtis, II. De conſuſtatione, I. Leges & Statuta, I. Paſſiones, I. Politica ciuitatum CI/VIII. Refpublicae Democraticae. Reſpublicae Oligarchicae. Reſpublicae Ariſtocraticae. Tyrannicae. Quae numerum ducentorum decem & ſeptem explent. METAPHYSICIL. De contrariis, F. De principio, I. De idea, I. Vt ſint III. M ATHEMATICI. Mathematicum, I. . De magnitudine, I. De vnitate, I. Aſtronomicum, I. Ohpticum, I. De Muſica, I. Mechanicum, I. Hi ſex ſunt omnino. PHILOLOGICI. De Posëtis, III. Gryllus, de Rhetorica I. Artis Rhetorices, II. . Artis Theodecticae collectiones, I. Opera artis poetices, II. Enthymemata Rhetorica Dubitationum Homericarum VI. Poëtica, I. . Comparationes, I. Olympionicae, I. Pythonicae Muſices. Pythicus, I. Pythionicarum redargutiones, I. Victoriae Dionyſiacae, I. De Tragoediis, I. Poëmata tria, ad Hermiam, ad De- mocritum, & Elegiae. Vt ſint ſeptem & viginti Extra ordinem ſunt, & qui ex titu- lis in claſſem redigi non potuere. Nerinthus. Menexenus, I. Amatorius, I. Conuiuium I. Exhortatiuus, I. De precatione I. Artium collectio XII. Ars, L. Alia ars, I. Collectionis, II. De fabuloſis animalibus, I. Medica, II. Memoriale, I. Encycliorum, II. Inordinata, XII. Expoſita per genus, MaIV. Doctrinae, I. Prouerbia, I. Hi vero ſunt ſex & quadraginta. EPISTOLAE. Ad Philippum, & Alexandrum IVI. Selymbriorum, ad Antipatrum IX. Ad Mentorem, I. 2 Ad Ariſtonem, I. Ad Olympiadem, I. Ad Hephaeſtionem, I. Ad Themiſtagoram I. Ad Philoxenum, I. — — — — — — — — — — De⸗ itu. ere. Topica 8. Aduerſus Philoſophos Scripta. Ea, quae ex legibus Platonis, III. Ea, quae ex republica, II. Ea, quae ex Timaeo, & Ar chytae ſcri- tiS, I. Prbb lemata ex Democrito, II. Contra Meliſſum, I. Contra Alcmaeonem, I. Contra P ythagoraeos, I. De Pythagoricis, IJ. Contra Gorgiam. Contra Nenophanem JI. Contra Zenonem, I. De Archytae philoſophia, I. De S eui Ppi & Xenocratis philoſo- Phia, I Ar ue hi etiam decem & nouem funt. Horum librorum omnium numerus, epiſtolis non computatis, eſt 513. Laer- tius fere 400 eſſe ait, forte quod plu- res de eodem argumento libros pro v- no computaret. Horum autem pars maxima periit, quorundam, nobis ſuperſtitum, tituli mutationem ſubie- re. Superſtites autem hocdie ſunt ſoli ſequentes: LOGICI. Categoriae I. De interpretatione I. Analytica priora 2. Analytica poſteriora 2. Elenchi Sophiſt. 2. PHYSI CI. Phyſicae acroaſes 8. De Coelo 4 De Seneratzone & corrupt. 2. De Mereoris 4. De mundo I dubiae fidei. De anima 3. De ſenſu & ſenſibili r. De memoria & reminiſcentia 1. De ſomno & vigilia I. De inſomniis I. SCRIPYA ARlTOTELIS. 435 De diuinatione per inſomnia I. De motu animalium I. Do vitae Longaeuitate & breuit. I. De iuuenta & ſenect. vita & morte 1. De reſpiratione I. De inceſſu animalium 1I. De reſpiratione 1. De generatione animalium 5. De partibus animalium 4. Hiſtoria animalium 10. De coloribus I, De phyſiognomia t. Spuria 2. ET'HICI. Ethicorum ad Nicomachum 1o. Magna moralia 2. Ethica ad Eudemum 7. De virtutibus I. Oeconomicus 2. Politicorum 38. METHAPHVYSICI. Methaphyſicorum 14. De parte occulta ſapientiae diuinae ſe- cundum Aegyptios, ex Arabica lingua translatum, ſed ſubleſtae eſt fidei. MATHEMATICI. Mathematicorum 2. Mechanicorum I. De lineis inſecabilibus. PHILOLOGICL Rhetoricorum 3. Rhetorica ad Alexandrum 1I. Poetica I, QWAE AD CIASSEM REVO- CARI NWEVNI- Problematluu 39. Mirabilia I. De Xenophane, Zenone, Gorgia I. Praeter iſta alii quidam funt libri nomine eius allegati paſſim, quorum en titulos tibi: Iii2 Magicum 436 PARKS V. AklöT OTELESN CAP. XI. Catalo- Magicum, Laert Prooem. Sect. I, 8. 8um Plin. I4. N. XXX, I. Suid. Avrio-. iorura Epitome Oratorum, Laert. III, 109. o. De fabis, Laert. VIII, 19. * auctio- 5 . 19 rem ha- De miſtione, Ariſtot. de ſenſu c. 3. bes apud De Saporibus, id. ib. c. 4. I. A. Fa-Hiſtoria Naturalis, id. de inceſſ. Ani- bricium 1 Bibl. Gr. 1dl. C. 2. . L. III. c. De nutrimento, Ariſt. de ſomno c. 3. 7. Delectus contrariorum, id Metaph. IIl, 2. Diuiſio contrariorum, id. Metaph. X, 3. De oppoſitis. Simplic. in cap. de op- poſ. Comm. 8. Pythagoraearum ſententiarum colle- ctio, Simplic. in lib. de coelo com. 4. De ideis, Alexand. ad Lib. I. Metaph. Commat. 5§. vbi quartum librum eius operis allegat, quamuis vnius tantum Laertius, V, 23. quo totum abſoluatur opus, meminerit. De enunciatione, Alexand. in L. 4. Me- taphyſ. Com. 25. & 44. plura Difficultates Homericae6. Laert. V, 26. Fabricius De aſſertionibus Platonicis Plutarch. C. Pr. Colot. p. IIIS. 195. Eudemus, Plutarch. conſol. ad Apollon. b Conf. & in Dione. &c. id. p. De ebrietate Plutarch. Sympof. III, 3. Ma- 196. crob. VIII, 9. Athenaeus eius operis librum decimum allegauit. Zoicum, ſiue de piſcibus, Athen L. VII, P. 286. 320. De animalibus † & quae ad ea ſpeétant. Id. & Apollon. Hiſt. commentit. C.27. De moribus animalium, id. L. VII, p. 282. 307. De phaſianis, Athen. * LXIV, p. 654. De conſanguinitate, †† id. ſubinit. L. De luxuria mirabili, id. L. XIL p. 54r † † Apologia id. L. XV. p. 697. Hiſtoriae id. De Barbarorum Iurisdictionibus ** De audibilibus, Porphyrius Comm. in Ptol. Cohabitans, Proclus Prooem. in Rem- publ. Platon. Oνρορν Macrob. Saturn. L, 1g. e Natura Clem. Al. Strom. VI. Niceph. De pepto nihil addo, allegato a Ni- K 365. cephoro, neque de Chriis, Ioanni crat, H. Stobaeo paſſim allegatis. Nempe e-E. II, 22. iusdem Ariſtotelis iſta haut eſſe mani- & in tri- feſtum eſt, idque Patritius luculunter Partita S VII, 2. euiicit. Xbi pal- Hoſce autem Theophraſto libros ium Ari- Ariſtoteles tradidit, cum ſcholae eum Ktetelis ſucceſſorem conſtitueret, vt Strabo vocatur. eſt teſtis: qui addit primum Ariſtote- peimi lem eſſe, quem Bibliethecam inſtru- dathius Xiſſe conſtet, eiusque exemplum Ae-ad Iliad. gyptios Reges ſecutos. ſtus porro omnes libros ſuos Neleo Eatrit. Scepſio teſtamento legauit, qui Sce Hiſe· Ns- pſin eos deportauit, eosque moriens . Iv. p. haeredibus ſuis reliquit, viris nulla 49. cum dostrina cultis, qui eos ſine ordine duo de ſera aſſeruabant. Intelligentes vero!? 5 . ſentit * Alium quam iſtum lecum non poteſt intel- ligere Stanleius. Ex eo tamen non facile colli- gas de fabis peculiarem librum Ariſtotelem ſcri- pſiſte. Puto quae ibi habet Laertius ex libro de Pythagoricis ſententiis deſumta eſſe. † Hoc opus vnum videtur eſſe cum proxime praecedente, & forte eius pars eſt tractatio de piſcibus. * Hoc opus-forte pars eſt alterius cuiusdam de animalibus. Sane Athenaeus Simpliciter v- kvitατα citat. tt Meliores Athenaci Codd. habent ρροα pro σανσσρäος. atque prius illud aliis quoque al- Tzetz. ad legatum. Vid. Fabricius 1. c. p 190. Heſiod. t Decepit Stanleium Latinus Athenaei inter-p. 3. quod pres, in Graecis citatur Ariſtotelis liber S Oαανtamaen o- agiav. Intelligiturque quod hodienum extat pus Ari- 7 Swναουνι „αοστI⅓— opus, in quo to- ſtoteli tidem verbis leguntur, quae l. c. Athenaeus de vindica- Alciſthenis Sybaritae luxu ex Ariſtotele narrat. vit Can- **XAn forte liber εα αααυ„—, intel-terus. iu ligitur, quem barbarorum quoque iνριιιιτπroleg. complexum non dubito. Stanleius vnde habeat ad illud. illud ſeriptum non indicat, vt difficilis ſit con-Strab. iectura. I.. XIiII. quantap. 60⁸. Theophra-B-p. 161. ſingulis Ariſtote- Athen, B L/V.,. 214. — — — — — — — — — — — — —= De lis ſ Jnoqte ex inſti⸗ P tuto ba. I tritins d Diſe. Pe. ni. T L.X. XI. 1. 4. ka. P bricin IIt Debl. Er. L. IIl. c. VI. qui 4 4 lis libris orclige, VI to re te pro.. Hl ib Lenſiig, ter⸗ mere, i tes ſu⸗ te Derſtites ſ. ſbingt deper. ¹ toe, ſtor Mieph. . V,30. een 8o⸗ crn. H. e-E. IIl. Mi-Ein ti. artit terten 2. vbipal⸗ 1Oslium 4ri- Kotelis cvocatur. . layrmis E eol. TII-gathius Ae-ad Ilid. r Bbr⸗ 1, deatit. e0 . . Ce⸗ i. TI. enlsl. IV. . ln49, cun duo e line =Z S = = — — ——RNRMJMZ ꝗquanta cura Pergami bibliothecam At- talici Reges inſtruerent, quibus ea aetate Scepſii parebant, in ſubterranea ſpecu eos abſcondiderunt, in qua vltra CXXXannos fuere, multum ab aeris & vermium iniuriis paſſi. Poſtremo ex Ariſtotelis & Theophraſti progenie kr nonnulli, Teio Apelliconi ea vendide- 214. Lunt, qui, Athenaeo autore, ciuis A- thenienſium factus, atque opibus va- lens cum maxime, vt alias bibliothecas haut paucas, ita Ariſtotelis quoque i- ſtam magno aere redemit, peripateti- cae philoſophiae amator. Amabat ve- rO Apellico iſte libros magis quam do- ctrinam, quamobrem Ariſtotelis ſcri- Pta, quae detrimenti acceperant non- nihil, deſcribi curauit, lacunasque pa- rum felici ſolertia ſarciens, vt corru- Pptiſſima hac ratione fierent, effecit. Pe- ripatetici interea antiquiores, qui The- ophraſto ſucceſſere, libris deſtituti, quos Haneiiſuno, & exotericos quidem *De his ſolos habebant, nullam philoſophiae Arodns Partem accurate poterant explicare. ex inſti- tuto Pa- lli viciſſim, qui ſequioribus tempori- tritius bus vixere, poſtquam ad plurium ma- Diſc. pe-IMs illi peruenere libri, longe maiori- ri. T. I. bug adiumentis i iloſo- L. X. XI. 1? mentis inſtructi ad philoſo I. a. pa. Phlam colendam, atque imitandum A- SCRIPTA AhISTOTELIS 437 iectura vtendum in innumeris rebus fuerit, ob corrupta paſſim ſcripta Ari- ſtotelea. Nec parum eorum maculas auxit vrbs Roma: Statim enim poſt Apelliconis mortem, Athenas poſt- quam occupaſſet Sylla, quod factum O- lymp. CLXXIII, anno IV, bibliothe- cam quoque iſtam inuolauit. Qua Ro- mam deportata, Tyrannio Grammati- Cus, Ariſtotelis ſtudioſiſſimus, veniam aà Bibliothecariis iisdem vtendi accepit, vt & librarii quidam, qui amanuenſibus minus doctis vſi, neque cum exemplari deſcripta comparantes, magnae corru- ptarum lectionum farragini occaſio- nem dedere, quod & aliis euenire libris ſolet, qui, vt vendantur, deſcribuntur, ſiue Romae, ſiue Alexandriae. Plutar- klutarel. chus hucusque expoſitis addit, ab hoc . 458 Tyrannione Rhodium Andronicum libros illos accepiſſe, qui primos eos publicauerit, editis his ipſis, quae ho- die tenemus, voluminibus. Ita Strabo & Plutarchus. Athe-Arhen. naeus ait a Neleo Ptolomaeo Philadel-L.I..3. pho venditos Ariſtotelis libros fuiſſe, & ab eo Alexandriam eſſe translatos, vbi quamdiu delituerint, incertum. Bibliotheca vero illa ſubſequentibus temporibus a Iulio Caeſare cremata bricius Tiſtotelem acceſſere, quamuis ſola con- fuit. a Strabo Bibl. Gr. L. XIV. L. III. c. CA P. XVII. p. 658. VI. qui COMMENTATORES ARISTOTELIS. apud ſingulis Arſtore- . Ix orbi innoteſcere coeperant Ari- lis libris * ſtotelis ſcripta, cum applauſuomni- ordine, Vm excepta communi, varios nanciſce- quo ho rentur interpretes, quorum ſubſequen- die pro- tibus aetatibus alii etiam veſtigiis inſti- ſtant, re- . cenſiiis, tere. Paſicratem Rhodium nunc o- interpre- Mitto, Eudemi fratrem, qui Galeno au- tes & ſu- tore in Categorias commentarium ſcri- perſtites Pfſit, atque initium adeo ducam ab ſubiungit Andronico Rhodio, qui primus Ari- & deper- 1. . D . . ditos. ſtotelis ſcripta publicauit, maioremque eorum partem paraphraſi illuſtra- adro- VIt. nici no- Boethus ei proximus eſt, diſcipulus men ex- ipſius, gente Sidonius, cui plurimum cidiidt operae in Ariſtotele illuſtrando con-an eg ſumtum, quae cauſa fuit, vt honorifi- Ts'r. cam eius identidem Ammonius atque ryriczs Simplicius facerent mentionem. (lego N- Ariſto, Cous, Andronici pariter di-u& 7e- ſcipulus extitit. Eum Niciae, Coi tydr), * ranni, aetate floruiſſe Strabo deſt autor, kiſto⸗ Iii 3 accenſeturque nem ait. 438 PARS V. ARISTOEITIES CAP. WII. ² in a-accenſeturque ille a Simplicio antiqui- fodhe⸗ oribus Categoriarum Ariſtotelis inter- 217. Pretibus. bv. Suid. Neicolaus, Damaſcenus. Auguſti Cae- zn r c. ſaxis floruit aetate; ei in amicis, is a Sim- eins ap. Plicio & Auerroe inter Ariſtotelis in- Perphyr. terpretes commemoratur. de V. vo- Athenodorus, Tarſenſis, Stoicus, iti- cib. dem Auguſto imperante vixit, vt affir- 4 Boeth. matum Plutarcho.²“ Simplicius in ca- nbe detegorias Ariſtotelis dicitur ſcripfiſſe, p. 290. Confutandi tamen magis quam expli- e In II. candi propoſito, quod & Neronis prae- libr. B-Ceptor fecit, Alexander Aegeus, eidem thic. Ni-Simplicio commemoratus, & Cornu- e ali . tus, eiusdem aetatis Stoĩcus, Porphyrio quae- Citatus atque Simplicio, Lucius item, & dam edi-Nicoſtratus Macedo, qui ſub Antoni- ta F. Ma. no floruit. Com. Ibtion quoque, Alexandrinus, atque mentato-Achaicus, in categorias commentati eſ- ribus ſe videntur, vt qui frequentiſſime ad- Geee ducantur a Simplicio, in eo argumento coma:. OcCCupato. cheon, Tuurus, Berytius b, philoſophus Pla- Venet. tonicus, primus de Platonis & Ariſto- 1536. telis ſcripſit diſſenſu, floruit autem ille Faſo Antonini aetate. vendicat Eenrietarium in categorias Ariſtotelis ſcripſit, Rbochel, item de phyſicis eius, Commentarium p.4223. item de methodo, qua vſus ſit ille in adde de philoſophia. co babti. Aſpaſßius, in omnia Ariſtotelis com- Bibl. Gr. Mentatus opera eſt, textui reſtituen- L. III. b. do operam diligenter impendens, 152. in quamobrem Simplicio & Boethio ſae- lbros piſſime citatur. Extant hodie eius no- Knerort⸗ mine in libros Ethicorum nonnulla.“ dem Herminus, paulo illo iunior, itidem Com- in omnes, vel ſaltem plerosque, Ariſto- haber telis libros ſcripſiſſe videtur, eum omnes abe . Tabbe allegant, quos habemus Ariſtotelis in- Bibl. terpretes, inque iis Boethius paſſim. nou. MSS. p. 106. Adraſtuse, Aphrodiſiaeus, Commen- Alexander Aphrodiſaeus ſub Anto- nino vixit & Scuero, is in Analytica, . — . „ v. vide Topica, & in libros de elenchis Sophi- gchott. ſticis, ſitem in Meteorologica, & librum vita A- de anima, in quos ſcripta ab eo perie-riſt. p. re: in libros XII Metaph. priores, qui 160. extant, nec non in XIII & XIV lbrum, in quem Comment. extahbat in Bibl. Pi- nelli,] eſt commentatus: vnde eapares commentator a ſequioris aeui interpre- tibus appellatur. . Galenus, eiusdem temporis ſcriptor, in libros de interpretatione concinna- vit commentariorum libros tres, qua- tuor item in priorum Analyticorum librum primum, quatuor in ſecundum, in poſteriorum Analyticorum primum ſex, & in ſecundum V. Atticus, Platonicus Philoſophus, De eo praeter VII Iibros, quibus Platonis cum Ionſus Ariſtotele contra Taurum probauit III, 6. conſenſum, Dialogum in categorias Tillem. ſcripſit, hodienum ſuperſtitem, ſeptem nois ad item in categorias libros, Simplicio al-n. 1r. gatos, & in librum de interpretatione commentarium, allegatum Boethio. Vt taceam, quae in libros de anima ſcri- pfſit, cum pateat ex Suida eos Atticum Therap. confutaſſe potius quam explicaſſe, dyr k⸗ quod & Theodoritus confirmat. VI.p. 53 Iamhlichus, Chalcidenſis e Coeleſy-* Libri ria, Iuliani imperatoris praeceptor, ab-III quae- ſtruſum opus in categorias concinna-onumn Vit. Dexippus, qui filius quibusdam Iam- Brine blichi eſt, dialogum in Categorias ſcri-tantum pſit adhuc proſtantem. editi & Maximus, Byzantinus, Lamblichi di-oppoſiti ſcipulus, in categorias pariter ac aliospois Ariſtotelis libros Commentarios ſcri-1504. 8. pſit, vt Simplicio affirmatum & Suidae. † Com. Plutarchus Iunier †, Neſtorii filius, ment, in qui Valentiniano primo imperante flo- uhroe de ruit, Gratiano item & Theodoſio pri-citantur mo, in quosdam Ariſtotelis libros Simpli- . Suida cio. — — b ment. e- D Topica Rnai MOnnbhe Auertots el 1 F Bimi- ſcetur in editis o., Phi. ti loponi (om. . mest, in l. tatlem, ele gli ſeor⸗ n An in 6 Dl. Vindeb 3 MW. ex. gu tet, t0- ca, . 1. .. vVide l hott, Um fi A. 8 le-riſt. p, guibo. s, De eo Cll onſius Allit l,,. Dins Dlen⸗ notis en Neruam 0 3n, 1. 0e V ſcer en enm Theray 1CUE l, IIp gelſ⸗ libti 3.IIl quae⸗ 9 A onum Unn. Cie⸗ goriss IluN-hine sſctrunun editi ,1 0 politi hi ⸗ Nlün . Alios Paris⸗ ſci o. e ⸗ znims 1o Ptriimneu Pbrszingl x Com- libris duobus.“ nonnulla fſcetur in ſim in Suida & Philopono teſtibus, eſt com- mentatus. Drianus, cognomento magnus, A- lexandrinus Philoſophus, qui Arcadii, Honorii, Theodofüi II, & Valen- tinianiII vixit aetate, in Ariſtotelis li- bros Phyſicorum, de motu item, & coe- lo, ſcripſit, nec non in categorias & de interpret.] Allegantur iſta Simplicio &̃ Phllopono. Scripfit & in II, XII, & XIII librum Metaphyſicorum, quod etiamnum opus in manibus doctorum verſatur, ſed latine tantum, Graece in MSS. Codd. extat] Olyumpiodorus, Alexandrinus, qui ab Ammonio Sacco ſe genus deriuare aiebat, Plutarchi & Syriani aequalis, in Meteora Ariſtotelis commentarium ſcripſit, qui adhuc extat. Iunior is fu- it Olympiodoro, qui Platonica varia con- cinnauit. V Tbemiſtius, qui, ixta Suidam, Iulia- no & Iouiano imperantibus vixit, para- Phraſin in Phyſica Ariſtotelis VIII li- bris digeſſit. Paraphraſin in Analytica In libros de anima, li- ment. e-bris ſeptem. De ſcopo & titulo libri ins in Categoriarum, vnum. IIn priora A- 1 ranit nalytica etiam ſcripſit & paraphraſin in lib. de Coelo Venet. 1474 editam, it. in Auerroes Librum XI Metaphyſ. latine habemus eius Commentarium.] Ptoclus, Syriani diſcipulus, duos de motu libros edidit, quibus Libri ſecun- di Ariſtotelis de motu epitomen dedit. Eundem in librum de coelo & de ele- editis Mentis commentatum efſe, ex allega- Io. Phi-tionibus Simplicii iteratis colligas licet. loponi Marinus, Procli in ſchola ſuccefſor, Com- in Ariſtotelis de anima librum aliquid ment. in . . . 41 easdem, Elaboraſſe videtur, identidem de eo ar- qui ſeor gumento Philopono allegatus. Ammonius, Hermioneus in Categori- as ſcripſit & librum de interpretione** quorum commentariorum extat vter- **½ Ei mi- Bibl. Vindob. MS. ex- tat. CO MAEFNTATORES FTIVOS ſicos & de coelo & Meteorolog. L. I. in 439 que, & alius in librum de anima Philo-f Eiusd. pono citatus. kareabn Damaſeius, † ſecta Platonicus, Am-r. de coe- monii diicipulus, vt ea taceam, quae lo Lab- contra Ariſtotelem de tempore diſpu-beo me- . 3 ; moran- — tauit, quatuor priores phyſicorum li-u Bibl. Pros, vna cum octauo, & libro de coelo, Ms. d. in epitomen redegit. His addendi rII2. Philoponus, † Simplicius & Aſclepi-ff Eius vSAmmonii diſcipulus: in libros phy- Icholia lib. de anima. rere⸗ Ioannes Damaſc., cuius compendium ſunt in Logicae & Phyſicae Ariſtoteleae pro-Bibl. Vin. ſtant. Vixit A. . Aob. Ex- . . . . tat & in Euſtratius in Nicomachiorum quos- Anal t. dam ſcripfit. Citatur quoque Euſtra- poſt. In tius in librum de demonſtratione. Elench. Michael Pſellui, in Categorias & lib. Soph. de interpret. vt & Analyt. poſter. item ſi uud in libros phyſicos ſcripfſit.] Vixit cir- cum. Ca A. 800 & Michael Epheſius in parua Habe- Phyſica eſt commentatus. mus & Leo] Magentius, Mitylenaeus] †+ eius in categorias & librum de interpreta- menc in tione, * vt & in prior. Analyt. duos.] lib. de Nicephorus Bleémmydes, qui Ioanne anima. Duca imperante floruit, & Logica & Schol. in Phyſica ſcripſit. lib de a. Georgius Pachymeres b& Theodorus generet. Metochita epitomas ſcripſere hodie-Com- num extantes, circa A. 1080. ment. in Ex Arabibus Ariſtotelem interpre- Upros tati funt Auicenna & Auerroes. aerel Recentiores Commentatores com- habe- memorare nihil opus, cum eorum cata-mas. logus editioni operum Ariſtotelis Pari-àa Allar. de plellis ſienſi ſubiunctus legatur. IrGre- * Iſtis a Stanleio obſeruatis antiqui-ce Ven. quioribus Ariſtotelis interpre- 3: 4 tibus addendi. 1536. Porplyy' ius, cuius extat in Catego-b vide rias commentarius, in librum de inter -Allatius .. . . de Ge pret. periit, in Analytica commentatum & . brorum ſc. Metaph. vt & de lineis inſecabil. & in Nicomacheos libros Geſn 404 . colligas ex Boethio L. 2. de Syllog. Ca- tegor. Photii æbo is zarvoo.aρααι cum Scho- lis Damaſceni ap. Labbeum in Bibl. no- ua MSS. Comment. in libr. de interpr. MS. in Bibl. Vindob. & Regis Gall. CGeorgii c-holarii prolegomena in V voces, Categorias, & librum de interpr. ap. eund. p. 114. Sophoniae Monachi in categor. Ari- ſtotelis ibid p. Is. Ex Col- Anonymi Graeci Comment. in eas- dem ibid. p. 201. Dauidis Comment. Graeci in eas- dem & V voces. Geſner. Alexander Aegaeus, Sdonius, Lucius, Nicoſtratus, apud Simplic. Auguſtini nomine in Categorias commentarius ad Deodatum extat. CGeorgii scholarii Comment. in Lib. de interpr. MS. in Bibl: Reg. Pariſ. ap. Labbeum p. 316. egirvς MS. in analy- tic. Leo Allatius de Georgiis p. 406. Ioannis Itali Comment. in Lib. de Interp. Labbeus l. c. p. . in II. III. IV. Topicorum, in Bibl. Vindob. v. Lam- bec. L. IV. p. 322. L. VII. P. 257. Apuleii liber, a Coluio editus zeeg souνaααι4. .B . . Nicomedis Scholia in priora analyt. Friſ. in Bibl. loannes Tzetzes in analyt. priora ap. Duualin indice. Theodorus Prodromus in analyt. po- ſter. Geſnerus in Bibl. Theophraſti analytic. libris, & Arahu- riα°compendio, & ρο ανWM0οασουαϑ l&σιααρ ſe vſum L. 2. de Syllog. Catego- rico ait Boethius. Ex quo & Eudemnm in analyt. ſcripſſe colligas. PARS V. ARlöTOTIFIES. CAP. XrII. Apollinoris in primum analyt. poſter. MS. efie dicitur Venetilis. Georgii Gemiſti paraphr. in analyt. Mich. Epheſii & kehani Philoiophi Comment. in Elenchos Sophiſt. fuit in Bibl. Hurtadi Mendozae. in parua na- turalia, quoad maximam partem, idem Michael eſt commentatus. Scholia quo- que eius in libros de partibus animal. habemus, item in lib. de colorib. Greg. Nazianzeni Scholia in libros Rhetoricorum ſe legiſſe teſtatur Eraſm. Adag. feſtina lente. Anonymi paraphraſin Graecam MS. doctiſſinmam memorat Labbeus Bibl. nouae MSS. p. 732. Anonymi Scholia Graeca in libros Rhetor. edita a Conr. Neobario Pariſ. 1639. manca, quae integra in Bibl. Regis Galliae eſſe ait Labbeus p. 271. Theodori Metochitae paraphraſis libro- rum Phyſ. iam edita, item libri de coelo latine tantum proſtant, item Meteoro- log. paraphraſis, & libri de anima. it. in parua Naturalia. Anonymi Synopſis Graeca MS. apud Labbeum p. 16. = Aſelepii, Tralliani, Scholia in VI pri- mos libros Metaph. ex ore Hermeae excerpta, ap. Labbeum Bibl. nou. MSS. n Herennii Philonis Comment. MS. in Metaphyſ. in Iſ. Voſſi Bibl. v. Dodvvell. de Sanchoniathone p. 1f0. Ioannis Cantacuzeni paraphraſis Ni- comacheorum, loſephi monachi nomi- ne ſcripta. Geſner. 8 Andranti liber de aequiuoce digtis in Nicomachicis, periit. De eo Athenae- VS L. XV. p. 673. EPISTOLAE ARISTOTELIS. lect. Cu- iacii p. PHILeIPPO. 24. Vi imperia ad fubditorum benefi- cium atque vtilitatem referunt, nona fortuna, neque natura, adducun- tur, vt principatibus confidant, quo- rum ſolet eſſe mutatio, atque conuerſio, ſed Prl⸗ mene 168. in rel 6N- ⸗ lisin enae⸗ ucul. gu⸗ ertio, ſec ſed virtutibus ſeſe efferunt, & hi recte quidem atque ſapienter omnino digni- tates gerunt. Nihil enim eſt in homi- num vita ſolidum aut conſtans, aut quod non vsque ad veſperam Solis cur- ſus acerba & aſpera perturbatione commutet, & in alium locum transfe- rat. Fortuna cuncta vitae genera, quaſi tragœdias actione, ita noſtris calamitati- bus & malis variat, atque tollit, ſiqui- dem non aberramus a veritate, quod alio modo quemadmodum e terra na- ſcentia, ſic viros aliquando florere con- tingit, & robore ac vigore certis tem- Poribus acquiſito, longe ceteris prae- ſtare. Quamobrem annitere, vt ne- que crudeſius in imperio Graeciae te geras, neque ineptiis validius. Alte- rum enim petulantiae ſignum eſt, alte- rum manifeſtae temeritatis argumen- tum. Sapientum enim principum hoc eſt officium, vt non ab imperiis, ſed per imperia ſibi nomen & admirationem Pariant, vt ſi fortuna ſit immutata, ni- hilominus iisdem laudibus digni habe- antur. Ceterum vale quam rectiſſime, atque mentem quidem ad ſapientiae di- ſciplinam, corpus vero ad valetudinem reuoca & exerce. ALEXANDRO. epi⸗ Dubium eſt mihi, quae vel qualia primumad te ſcribam. Adeo quae a- zan- Dimo &ccogitatione voluo, cunétamihi drum videntur magna & admiranda, nihil- ſupra ſuo que video, quod ſit obliuione dignum, loco eſt memoriae vero, & adhortationi fami- inſerta. liaria, quorum nihil vllum tempus ob- ſcurabit vnquam. Nam honeſtae praeceptorum admonitiones & adhor- tationes ſpectatorem habent vniuer- ſum ſeculorum ordinem. rem in hoc omnibus viribus incumbe, vt imperio non adiniuriam, ſed ad be- ne merendum vtaris, vt retineas impe- ad Ale- FPISTOLAE ARISTOTEIIS Quamob- 441 rium, quo nihil maius in hominum vita fieri poteſt. Proinde natura, quae mortalis eſt, cum ſaepe fato ſuccumbat & intereat, tamen propter operum ma- gnitudinem, aeternam memoriam poſ- ſidet. Haec igitur tecum perpende. Non enim temeritas in tuis rebus in- eſt vt aliquorum, quorum etiam in ani- mis flagitium & ſcelus eſt. Tibi genus clariſſimum & regnum paternum, di- ſciplina firma & gloria peruagata, & quantum fortunae commodis excellis, tantum virtutibus etiam inter bonos te praeſtare conuenit. quae ſunt vtilia, quae vero ſtatuiſti, perfice. DHILeIPDO. Multi philoſophi beneficiis diuinum honeorem tribuerunt. Nam ſi vera fa- teri volumus, beneficiorum collatione & gratiarum relatione vita mortalium continetur, ſicut alii dent, alii accipi- ant, alii rurſus rependant. Proinde redctum & iuſtum eſt, omnibus miſeris & oppreſſis miſericordiam praeſtare. Nam miſeratio placidi & mitis animi ſi- gnum eſt, vt moroſitas & aſperitas im- periti. Turpe eſt enim & indignum vwirtutem in miſeriis derelictam pati. Quam ob cauſam etiam laudo diſci- pulum noſtrum Theophraſtum, qui dicit in beneficium non cadere poeni- tentiam & fructum egregium adferre, laudationem eorum, de quibus bene meriti ſumus. Quare conuenit, vt ſa- pientes homines id in multos confe- rant, putentque citra laudem, lucrum quoddam hoc ipſis futurum, in rerum commutationibus, & ſi non omnes, at vnum aliquem ſaltem, pro beneficiis gratiam relaturum. Quamobrem e- nitere, vt promptus ſis in praeſtandis officiis, & iram animi refraenes. IIlud enim regium eſt & manſuetum. Hoc Kkk vero Ceterum fac, 442 P AR; V. ANSTOTELRS§ vero barbarum & odioſum. Ceterum, vt tibi videbitur, facias, & vtile conſi- lium ne negligas. EIDEM. Qui reges plurimum ſapientia pol- lent, & amplitudine ſidera contingunt, bene mereri ſtudent, neque tantum ad praeſens tempus conſilia factaque ſua accommodant, ſed cum inconſtanti- am fortunae videant, in vtrumque v- ſum beneficia deponunt, cum vt ſecun- dis ſuiis rebus, in honore ſint & pretio. (Honor enim proprium quiddam eſt virtutis) tum vt in cladibus auxilium habeant paratum. Nam & calamitates honoribus neceſſaria praeferunt. Cer- tiſſima enim amoris & beneuolentiae probatio, tempus fortunae. Quoniam non verba, led facta reéta deſiderat. Nam beneuolorum adſpectus, quem- admodum in mari periclitanti terra ap- paret. Omnis enim vt videtur in de- relicto cadens fortuna, ſcopus veriſſi- mus eſt poſitus his, qui vel oppugnare, vel iniuriam inferre, vel calumniari vo- lunt. Solus vero bonorum ſplendor, fortunae flexibilitarem non abnegat, ſed omne ferens moderate, quicquid accidit ex his, quae ſecundum Plato- nem meliora ſunt, optime conſtitutum animum gerit. Quamobrem rerum celeritatem metue, & caſuum circulum in animo habe, ſortemque vitae bene perpende, Multa enim caſus adfert vitae, & inclinationes pro ſuo arbitrio facit. Ignorantibus poenitendi locum concede. Beneuolis prompte bene- facito. Haec enim ſi feceris, & non ſe- mel tantum, ſed per vniuerſam vitam ſemper obſeruaris, tutiſſimum & ſi- ne periculo tenebis imperii palati- vm, pro magnitudine rei, pau- ca, quantum ad te, omnia fere dicta ſunt. TIHEOPHRASTO. Subita iniuria ſero, beneficio muſto vtilior eſt. Nam illa momentaneam habet, &memoriam, & laeſionem. Hoc inueteraſcit, vt cum ſit collocatum, in- dignationem ſempiternam moleſtiam adferat. Quanquam ſaepe dono cun- cCtantes tranquillitatem inuenimus ali- bi atque partiti turbinum fluctuatio- nem & cogitationis mare vidimus. Pro- pterea dico focietatem imprimis opor- tere faciendis iniuriis non deleétari, neque leuibus caufis ad inferendam im- pélli, ſin minus, cum hoc inuito com- miſerit, repente deponere inimicitias. Nihil enim iniuſte facere ſuperat for- taſſis hominum vires. Eum vero, qui errarit, couſeruare contra intentam accuſationem, egregi, & praeclari iu- dicii proprium eſt. Ceterum vale. PHIIIPPVS OLVMPIADI . . .4. Hane e.- Laudo prudentiam tuam & vtiliſſi- iolam mam curam, quod naturalem cogna-omiſam tionem, non naturali adfectu & amore, Stanleio ſed virtute aeſtimatam probags. Sicex Cuia- enim nos etiam, qui nullum honeſtatis ii Colle- . Raheay 4. Clione curam habemus, coges ad honeſtarum amen rerum aemulationem fuſcipiendam. adden- Eſt autem theſaurus virtutis iucundumdam pu- quiddam ſemper in vita adſerentis, non taui. generi naturalem amoris adfectionem dare, ſed generis dignitati clementiam &humanitatem impertire. Qui enim ſaepe ſecundum naturam exiſtit, ſta- tim etiam naturam parentum, quae bona eſt, iniuria confueuit inceſtere. Qui vero nullius aliquando cognatio- nis fuit particeps, propter ornamen- tum praeternaturale naturam auxit. Nihil igitur indigaum genere tuaque erga nos beneuolentia lentias. Prae- terea vitae ſplendorem tuere, & fac o- mnia Phinppo quidem digna, ab Olym- Piade vero non alieng. Nam animi ſuperbia ——— — — , ——8—— — —.. ( — — — — — —— — „y Hanc e⸗ Momifam e, tanleio Dicen ni . ci cole⸗ Tümnmen lam adden- lumdam pu⸗ noniaut. nemn tiam nim ſtr⸗ gue tio⸗ nen⸗ Wit. age Pre⸗ c0. ⸗ Ninnl Ibia hn⸗ ſuperbia ad negligendas res neceflarias, ſuperbia quidem malorum eſt, inuidia vero bonorum. Nam ſine mente & in- telligentia, neq; actiones vtilitatem ha- bent, neq; vires vſui ſunt. Quamobrem ante conſiderare oportet vſum bono- rum, quam conſecutionem, & tum ad faciendum accedere, atque cum maxi- mis & plurimis ſucceſſibus vti. Ete- nim non poſſidere diuitias, non tantum adfert detrimenti. At poſleſſis male FEPISTOLAEF FIVS DOCTRINA ARISTOTELIS HS 443 vti, perdit omnino etiam ea, quae ad vitam ſunt neceſſaria. Haec igitur nectes ac dies animo voluens, diſpice, quid imperii cenſibus ac reditibus vtile ſit. Sic enim neceſfario regno copio- ſummaximumque incrementum acce- det. Cum domus virtutis propria fuerit, eius vero dominus non egeat probitate. Ceterum vtilitatis curam gerito. P A K S I. G CA P. I. IN GENERE, ET DE DIALECTICA TIN SPECIE. DE PHILOSOPHIA Otiſſima omnibus Ariſtotelis eſt Nphilofophia, varie a variis in com- pendia redacta, quorum haut pau- ca ſunt, quae lectionibus ſuis publice iluſtrent quotidie in Academiis & ſcholis doctores. Noſtrum nihilomi- nus poſtulat inſtitutum, vt lineamenta eius oculis ſubiiciamus, vt pateat, quo Laert. V, 23. diſtent interuallo ab Academicis iuxta ac Stoicis, doctrina pariter ac metho- do, Ariſtotelei. Bifariam igitur Ariſtoteli philoſo- phia diuiditur, aliam enim in agendo verſari ait, quam practicom vocat, aliam in contemplando, quae Theoretica ipfi eſt. Practitae ſpecies Ethica ſunt & Politica, qua in parte tam de publica, quam priuata re ordinanda agere inſti- tuit. Ad Theoreticam Plyſica refer- tur & Logica, vt Logica tamen non pro parte eius propriſſimo ſenſu, ſed expe- ditiſſimo inſtrumento habeatur. Logicae duas quaſi metas conſtituit probabilem veritatem & certam. Vtri- que geminam tribuit facultatem, Dia- lectica enim & Rhetorica ad probabilem Veritatem aſlequendam vtitur, ænaly- tica vero & philoſophia ad certam, nihil omnino omittens eorum, quae vel ad inuentionem, vel ad udicium pertinent, & vſum. Inuentioni quidem Topica eius & Methodica pleniſſime inſerui- vnt, ex quibus problemata deriuare eſt, ad deducendas concluſiones probabiles. Indicio priora & poſteriora analytica, in quorum illis propoſitiones exami- nantur, in iſto de earum coniunétione & Syllogiſmi forma tractatur. Ad v- ſaumm denique agoniſtica eius pertinent, libri item de interpretatione & Eriſti- ca, Elenchi item Sophiſtici, de Syllo- giſmis tractatus & reliqui. Ex Logicis autem ſcriptis eius, non- niſi ſequentia ad manus noſtras per- venere. Categoriae, liber de interpre- tatione, Analytici, Topici, elenchi o- phiſtici. Horum primus terminos ſim- plices expendit, ſocundus propoſitio- ne, reliqui de Syllogiſmo demonſtran- te, dialectico & Sophiſtico agunt. O- mnium interpretum conſenfu primum categoriae locum occupant, neque du- bito reliquos etiam ſecundum genui- nam Ariſtotelis methodum diſpoſitos kKkrkk 2 eſſe. 444 Anal. Pr. eſſe. L. I. c. 3. Analyticorum enim initio ipſe cdicit: Dedyllogiſino agendum antequam ad demonſtrationem accedamus, „quoniam magis generalis Syllogiſmi *eſt ratio. Et de Elenchis Sophiſticis. L. I. c. 2.“ De Syllogiſmo qui ad docendum va- *leat & demonſtrandum, iam dictum eſt CAP. II. DE TERMINIS Erminus trifariam diſtinguitur in Homonmum, Synonymum & Pa- ronymum. Homonymus eſt, cuius com- mune nomen eſt, ſed qui naturas in- dicat diuerſas. Synonyma, ſunt, quo- rum & nomen & definitio eidem rei conueniunt. Paronima quae deno- minata eadem re caſu & terminatione differunt. Synonymi ſiue vniuoci termini ad cap. V. decem claſſes generales reuocantur, quae dicuntur categoriae. I. Categoria Subſtantiae eſt: quae ge- mina eſt, vel prima, quae fubſtantia propriiſſimo eſt ſenſu, & de altero ne- que praedicari poteſt, neque ei inhae- ret. Vel ſocunda, quales ſunt genera & ſpecies, quae in prima ſubſiſtunt. Subſtantiae primae proprietates ſunt: I. non efle in altero neque praedicari de eo: 2. vt ſubſtantiae omnes ſint ae- que, 3. vt ſignificet hanc rem. 4. vt con- trarium non admittat ” vt non admit- eap. VI. tat magis & minus 6. vt poſſit fuſcipe- re contraria. 2. Categoria quantitatis: quae vel diſereta eſt, vt in numero, vel conti- nua v. g. in linea. Proprietates eius funt I. non habere contraria. 2. non admittere magis & minus. 3. denomi- nare res, vt dicantur vel aequales vel inaequales. 3. Categoria Relationis: cuius tota natura quodammodo alterum ſpectat. de Cate- gor. c. I- cap. VII. PARS V. AkRlOTELES. DOCTIRINA EIVS, "in Analyticis. De dialecticis vero, & ijis quae ad faciendum tentamen ſpe- *„tant, in proxime praecedente libro, ad Agoniſticum itaque genus atque *Eriſticum nobis iam erit acceden- *„dum. SIMPLICIBVS. Proprietates eius ſunt. I. habere con- traria: ſic pater & filius. 2. admittere magis & minus, vt in cognatis ſe res habet. 3. vt ſe mutuo natura ſua con- ſequantur. 4. vt natura ſint coniuncta. 4. Categoria Qualitatis, a qua rescap. VIII. quales dicuntur, quatuor habet ſpe- cies. I. Habitum & diſpoſitionem: 2. Naturalem potentiam & impotentiam. 3. Paſſionem & qualitatem paſſibilem. 4. Formam & figuram. Proprietates eius ſunt: I. admittere contrarietatem, vt albo nigrum contrarium eſt. 2. pos- ſe intendi & remitti. 3. Denominare res, vt audiant ſimiles vel diſſimiles. 5. Categoria Actionis & 6. Pahtonis cap. IX. quarum proprietates ſunt admittere contraria, intendi poſſe & remitti. 7. Categoria Quando 8. Vbi 9, Situs I0. Habitus, quae omnia neque contra- ria admittunt, neque intendi poſſunt vel remitti. Termini, qui ad certam aliquam ca-cap. X. tegoriam reduci nequeant, habentur I. oppoſita 2. prius 3. ſimul 4. motus 5. habere. Oppoliorum quatuor genera haben- tur, vel enim ſibi opponuntur vt re- lata, vel vt contraria, quae funt eius- dem generis extrema, vt album & nigrum; vel vt habitus & priuatio, V. g. tenebrae & lux, vel vt contradicdo- ria, quae idem affirmant negantue, vt doctus, non doctus. CAbP. Deloter- pret,c,,. 1 tah.I. ca,. II. cin. 7 ta.. V. Annalyt. Dr. L. l. c. I. . ap. IV. CAP. I. Ir. 44 CA P. III. S ,, OÓOͦ́́ñẽ DE PROPOSITIONE. ne Dielnter- Vorx mentis conceptuum ſignum neceſſariae vel bogbiles ſunt, vel con- eſt. Vt vero mens gemina per- tingentes vel imposxſibiles. I=⸗ pret, c. I. cipit ratione, vel ſimplici nempe per- ceptione, in quam nec veritas cadat nec falſitas, vel perceptione, quae ex veritate & falſitate participet; ita vox etiam ſimplex eſt alia, alia complexa. cap. II. Nomen eſt vox ex inſtitutione ſigni- N⸗ ficans, cuius nulla pars per ſe aliquid e ſignificare poteſt. s cap. III. Verbum eſt vox, connotans tem- pus, cuius nulla pars per ſe aliquid n. poteſt ſignificare. regcer Il. cap. V. Oratio eſt vox ex inſtitutione ſigni- e. ficans, & cuius partes ſeorſim ſigni- 2 ficant. n. ODratio vero, enunciatiug quae di- n. citur, ad philoſophiam ſola pertinet, ies precantis vero quae eſt, atque impe- n, rantis, ad Rhetoricam ſpectat & poe- ſe ap. vV. Propoſitiones quinqueuariam diui- . duntur, in ſimplices & cmplexas, affr- nircah. I. mantes & negantes, vniuerſales, par- e ticulares, indefenitas & ſingulares. In . puras & modales. Modales rurſum vel ti ra- . CA P. unt Aaunalyt. OVogiſius eſt oratio, qua pofitis a⅞ YA. Pr. L. Il. ☚ quibusdam aliud neceſſario conſe- rl. * 1. quitur. Perfecdus autem Syllogiſmus, 5 qui, vt vis eius & claritas atque effica- cia eluceſcat, nulla alia re opus habet. en⸗ Imperfoltus qui, vt id obtineat, opus e. habet, vt in alium Syllogiſmum con- ls- verſione, ſiue propoſitionum trans- 8 poſitione mutetur. SJM ,. cap. IV. Aateria Syllogiſmi tres termini ſunt, r. Jorma eſt legitima materiae diſpoſitio, 8 ðð ſecundum figuras & modos. Sð Figura eſt medii termini & extre- Propoſitionibus porro accidunt tria, eap. VI. oppofitio, conſectauovel aeæquipollentia, vo)&- & Conuerſo. Dci5. Oppolitio vel contradictoria eſt, pro- poſitionis particulariter negantis, vni- verſaliter affirmanti, & vice verſa, op- poſitae. Vel contraria, quae eſt vni- verſaliter affirmantis & negantis. Vel ſubcontraria, qua opponitur particula- ri affirmanti particularis negans. Conſectatio ſiue aequipollentia, eſt illarum propoſitionis affectionum con- ſideratio, per quas duae propoſitiones eandem rem ſignificare, atque vna vel verae eſſe vel falſae poſſunt. Conuerſio eſt terminorum tranſpoſi- tio, affirmatione negationeque, quae in propoſitionibus eſt, iuxta cum ve- ritate earum faluis manentibus. Eſt- que ea vel ſemplex, quando eadem ſer- vatur quantitas mutata qualitate, vel non ſt ſimplex, quando eadem quanti- tas non ſeruatur. = IV. DE SYLLOGISMO. morum recta ordinatio, vt recte con- cluſio deducatur. Modus eſt diſpo- ſitio propoſitionum pro quantitatis & qualitatis ratione. Figuras autem ha- bemus tres: Primq eſt, in cuius propoſitione ma- iore medius terminus fubiectum eſt, in minore praedicarum. Nouem in ea concluditur modis. Quorum quatuor uſam habent, quinque inutiles funt, parumque dextre concludunt. Eorum qui vſum habent, duo concluſionem Kkk 3 . praeſtant PARS V AkVTOTEL DoOCTETNA EIVS 446 Praeſtant vniuerſalem, & duo parti- timos, particulariter concludentes cularem Oomnes. Omne A eſt B Omne P eſtR I. Omne Ceſt A. IJ. Omne P eſtsS E. Omne CQeſt B E. Quoddam S eſt R Nullum A eſt B [Nullum P eſt R II. Omne Ceſt A II. Omne Peſt S E. Nullum Ceſt B E. Quoddam Snon eſt R Omne Aeſt B . uoddam P eſt R III. uoddam C eſt A Sal en eſt § tr,Il. E. Quoddam Ceſt B Quoddam S eſt R Nullum Aeſt B Omne Peſt R ww. wacham Ceſt A * Quoddam P eſt S Quoddam Cnon eſt B 4 oddams non eſt R In ecunda figura medius terminus Quoddam P non eſt R de duobus extremis praedicatur. Ea Omne P eſt S XVI modis concluditur quor um IV Quoddams non eſt R genuini ſunt, reliquis XII nihil ſani Nullum Peſt R concluditur. Genuinorum duos Quoddam P eſt S vniuerſales, totidemque particulares QuoddamS noneſt R. habemus. Omnes vero Syllogiſinos iſtarum er. Nullum M eſt N figurarum aliqua formari oportet, ſunt* I. Omne O eſt N tamen imperfecdi ſecundae & tertiae E. Nullum O eſt M. figurae Syllogiſini, atque ad Primain tig W. Omne M eſt N reduci debent, quae omnium reliqua- II. Nullum O eſt N rum eſt perfectifſima. (E. Nullum O eſt M Sunt praeterea aliae argumentandi Anal. Pr. Nullum M eſt N formae ſex: terminorum conuerſio: XEalie . III. Quoddam O eſt N inductio: exemplum: abductio: inſtan- E. Quoddam O non eſt M ria⸗ enthymema. Quæ tamen omnes vim Gmne M eſt N ſuam rrahunr e ex n ei virture, noddam O non eſt M S E. & e ſ ionem Snheanonem, 1 atti- cap. VI. In tertia figura medium vtrique ex- net, in iis omnibus ea eſt Ariſtotelis tremo ſubiicitur, XVI ea modos habet, ſubtilitas & exactiſſima induſtria, vt le- X quibus male concluditur, VI legi- gi ſine admiratione haut Ppoſſit. CAP. V. DE SYLLOCGISMO APODICTICO, QVEM DEMONSTRA 2 TIVVM LATINI INTERPRETES VOCANTY.— Anal o- Mnis ſcientia, quae per diſcur- liqua cognitione rerum, de quibus di- ter. L. I. cap. I ſum obtinetur, nititur praeuia a- ſcurrendum: nam ratiocinatio circa incognita 6 - l.ll. c. ixxll l. 1 im 1 U⸗ ti Demonſtratio autem ſcientia eſt, quae Praeuiam cognitionem ſupponit tri- plicem. Primo quod ſit res, de qua agendum, & qualis ſit, generalius tan- tum atque confuſe concepta. Socundo quid ſit id, quod de ea praedicatur, & Cipia. ire eſt intelligere, quod res ſit, quod talis ſit cauſa eius, quodque ali- ter ſe habere non poſſit. Demonſtratio eſt Syllogiſmus ſcientiam pariens. Ni- entia apodictica ſ. demonſtratiua deri- vatur a cauſis veris, primis, immedia- tis, notioribus: brimis, vt quae in ſuo genere priorem non habeant, & adae- quate ſint, atque conuerti cum fuo ef- fectu queant. Inmediatis, vt inter quas & effectum nullus interpoſitus ſit quo coniungantur terminus. No- tioribus , vt quae praemittantur con- Cluſioni, neque ipſe, vt aliunde de- monſtrentur, opus habeant. cap. IV. Scientia demonſtratiua non datur niſi rei neceſſariae, vnde & ipſa de- monſtratio ex rebus conſiſtit neceſſa- riis, quae neceſſitas explicationem re- quirit eius quod eſſe dicitur, de ommi, JNecundum idem, & vniuerſate primum. Dictum de omni, eſt quod omnibus competit, & ſemper, vt homini ani- mal eſſe omni competit, & ſemper. Bikctam per ſoeſt, quod ita de re di- citur, vt deeſſentia eius eſſe, eique Proprie & per ſe competere, quatenus res talis eſt, intelligatur. Vniuerſale primum dicitir, quod in vnaquauis re eſt per ſeipſum, quate- nus ea res eſt. cap. VIII. Demonftratio eſt conciuſwonim avter- nae veritatte, ege enim iunt propoſi- tiones vniaerſales. Vnde patet rerum fluxarum nec demonſtrationem dari, cap. II. — CAL. V. incognita penitus nunquam verſatur. Per diſcurſum elicitur, atque adeo quid importet. Tertio vera eſſe prin- 447 neque ſcientiam, neque definitionem quoque, vt quae principium ſit de- monſtrationis. Vt vero Demonſtrationem dari pro- betur, ad Platonis ideas arebus fingu- laribus abſtractas recurrere nihil eſt o- pus. Satis eſt dari naturas communes in rebus ſingularibus ſubſiſtentes, at- que praedicari de iisdem idoneas. Aliud vero eſt, rem eſſe, noſſe, aliud cap. X. noſſe, quare res ſit. Hinc demonſtratio nis duplex genus r& oοτ & 7 51: Prius genuinum eſt & perfectiſſimum, atque de eo hucusque. Alterum genus demonſtrationis, vi- delicet 78 oτimperfectius eſt, atque id quidem in eodem ſcientiae genere du- pliciter procedit. I quando cauſa ex effectu demonſtratur hoc modo:“Stel- *Iae quae non ſcintillant, terrae ſunt *Propriores: Planetae vero non ſcin- *tillant, ergo terrae ſunt propriores. Secundo quando effectus deducitur ex cauſa magis remota, neque recipro- ca, vel ex cauſae remotae effectu ali- quo, v. g. in iſto: “*Quicquid reſpirat, „animal eſt, murus non reſpirat, E. *nec animal eſt. Noſſe r ετ eſt proprium illis ſci- entiis, quae res complectuntur prin- cipiorum loco aliis ſcientiis inſeruien- tes, quales Geometria & Arithmetica. Noſſe rà &τ. eſt ſcientiarum iis inferio- rum & ſubalternarum, quales Optica & Muſica. Figurarum omnium prima maxime a26 XI. Nientiae eſt accommodata, ſola enim ea concluſiones habet vniuerſaliter af- firmantes, adeoque in ea ſola datur de- monſtratio oτ. Et de ſeientia quidem hucusque, e-cap. XIII. ius oppoſitum ignorantia eſt, quae ge- mina eſt, vel purae negationis, Vt ſi puer vel idiota ſolem terra maiorem eſſe ignoret, vt qui Aſtrologiae ſir imperitus: imperitus: vel prauae diſpuſitionis, vt ſi Aſtrologus vel Opticus ſibi perſuadeat, tales res eſſe quales appareant. Hic error eſt, erroneaque iſta ignorantia a falſis propoſitionibus eſt, vel Syllo- giſmo, cuius falſum ſit medium. Senſuum vitium ignorantiae purae negationis eſt cauſa. Si enim ſenſuum deficiat aliquis, tum neceſſe eſt aliquam pPartem cognitionis rerum ſenſibilium quoque deficere, cum in rerum peni- tus omnium cognitionem vel per in- ductionem deueniamus, vel per de- monſtrationem. Inductio fit a ſingu- laribus, ſenſu perceptis. Demonſtratio 7. PARS V. ARTOTELES. DOCTIRINA EIVS;, ex vniuerſalibus deducitur, quae ex ſin- . . *ι .. . gularibus innoteſcunt: vrad o initium . iar! ſanft ſcientiae a ſingularibus ſit, quæ ſenſibus percipiuntur. Hinc fieri non poteſt, vt cColorum ſcientia animum imbuat, qui coecus eſt natus. Nulla tamen ſcien- tia proxime atque immediate a ſenſi- bus deriuatur, ſenfus enim circa ſin- . gularia verſantur, quae in certo loco & tempore ſunt. Vniuerfalium vero ſcientia & demonſtratio eſt, quae vbi- que ſunt, & ſemper, ſenſui non obno- Xia. Senſus tamen ad ſcientiam & de- monſtrationem conducit, quatenus v- niuerſale ex ſingularibus ſenſui obuiis colligitur. CAP. VI. DE SYLLOGISMO DIALECTICO. Topic. L. NMgi mus diulecticus eſt, qui con- I. cap. I. Qcluſionem ex probabilibus deducit. Probabile autem eſt, quod videtur o- mnibus, vel pleriſque, vel ſapienti- bus atque excellentiſſimis quibuſuis. Dialectica autem ars eſt coniectu- ralis, perinde ac Rhetorica & Medi- cina, quamobrem & finem ſemper aſſe- quitur minime, vt necillae aſſequun- tur artes. Satis Dialectico omiſſiſſe eorum, quae ab arte expectari poterant, nihil, quae probabili eliciendae con- cluſioni poſſet inſeruire. Omnis diſputatio circa rem contro- verſam occupatur, ſiue problemate propoſitam, ſiue propeſctione. Proble- ma vtramque partem in dubium vo- cat, vt ſi dicas: an hominis genus ani- mal eſt, an minus? Propoſitio ab vna tantum parte controuerſiae locum fa- cit: vt ſi dicas animal eſt gemus homi- cap. III. nis. Quaeuis autem propoſitio, atque problema quodcunque, vel genus de- clarat, quod differentiam quoque com- plectitur, vel defnitionem, vel propri- vm, vel accidens. cap. III. cap. III. Definitio oratio eſt explicans natu-cap. IV. ram rei. Propnium non quid res ſit explicat, ſed in ea eſt, & cum ea reci- procatur. Genus eſt, quod de pluri- bus ſpecie differentibus in quid prae- dicatur. Accidens nec definitionem, nec genus, nec proprium conſtituit, poteſtque ſubiecto ſuo & adeſſe & ab- eſſe. Propoſitio, Dialectica eſt interroga-cap. vIII. tio probabilis, vel ab omnibus, vel a plerisque, vel a melioribus affirmata, ita tamen, vt a vulgi non plane aliena ſit opinione. — Prohlema Dialecticum triplex eſt, vel cap. IX. practicum ſiue morale, quod ad eli- gendum ſpectat vel fugiendum: Vel theoreticum, ad ſcientiam pertinens. Vel neutrius generis, quod reliquo- rum generum problematibus condu- cit, quale Logicum eſt. Theſis eſt paradoxa excellentis ali- cuius doctrina viri ſententia, vulgi opinioni aduerſa. Dialectica arguinenta duplicia habe-cap. X. mus, inductionem & ſyllogiſinum. Argumenta ----— ů — sl ca. L. —, — — ohie. l. Ile.l. Sopbic, Hlench. , I. cap. II. can.. tu-ea.V. ec- i⸗ ge- , in Pb⸗ el itt, ien tjclen el⸗ Vel ens. no⸗ do⸗ LOCICA. CAP. VI. VII. ab. X. Argumenta quatuor inſtrumentis comparamus I. delectu propoſitionum: 2. aeq uiuocorum diſtinctione 3. inuen- tione differentiarum 4. ſimilium conſi- Qderatione. laeir. L. Problemata vel vniuerſalia ſunt, vel Sophiſt. Elench. C. I. cap. II. capꝑ. III. Particularia, ex iisdem vero locis, ex quibus illa confirmantur, vel impu- gnantur, iſta quoque ſtabilias licet vel conuellas. Ex proprio autem, genere, & differentia demonſtratio immediate inſtituitur, non item ex accidente, hoc enim extrinſecus rei aduenit, non in- terius ei inhaeret, neque neceſſario in- eſt. Nihil hic addo de locorum, quae inuenit Ariſtoteles, multitudine, vt quae artis illius ſtudioſis magis condu- cant, quam iſti conueniunt epitomae. Eſt vero diſputantis locum primum, ſeu medium, adinuenire, inde illud a- pud ſeipſum diſponere atque exami- nare, tum vero demum illud aduer- ſario proponere. Vtetur autem in diſputatione ad- verſus doctiores ſyllogiſmo, inductio- ne aduerſus indoctos. Opponentis officium eſt reſponden- tem ad abſurdam aliquam conſequen- tiam, deducere. Reſpondentis, cu- rare, ne quid abfurdi ex theſi ſua, qua- vis ratione, colligi poſſit. CAP. VII. DE SYLLOGISMO SOPHISTICO. EWenchus eſt Syllogiſmmus, concluſio- ni a Reſpondente defenſae contra- dicens. Sunt autem elenchorum veri alii, alii falſi. Prius genus ſapientem decet, cuius eſt, veritatem defendere: detegere, & redarguere falſum. Hoc Sophiſtae eſt, qui Sapientiae ſpeciem lucri cauſa captat, atque videri ma- vult quam efle. DH Quinque autem Sophiſtae ſunt me- tae, ad quas adducere aduerſarium conatur. . Prima ezlenchus eſt, ſiue redargutio, cuius duae ſunt ſpecies, altera in di- Cione, extra dildtionem altera. Sophiſmatum in dictione ſpecies dan- tur ſex. I. Homonymiaæz: v. g. Mala eſſe bona, quoniam dαoovτo— ſint bona, mala autem ſint erræ. Vbi fallacia in voce horra eſt, quae nonnunquam ea notat, quae euitari non poſſunt, non- nunquam ea quae nobis conducant. 2. Amphiboliae, qualis in iſto Gæαα, ast, As r9s oαςνaας, quod & hoc ſi- gnificare poteſt, quod inimicos cape- re velim ego, & hoc, quod me illi ca- pere velint. 32., Compoſetionis v. g. duvacαο α es voy Gadigcenm, eum qui ſodet ambulare poſſe, quod verum in diaiſo eſt ſenſu, non in compoſito. 4. Diuiſiouis. v. g. Quinque eſſe duo & tria, adeoque numerum quinarium vna aequalem eſſe & inaequalem. S§. Accemus, quod non aeque facile in Logicis quam in poeticis locum in- veniat. 6. Figurae dictionis, quande rebus quae eaedem non ſunt, ob vocum con- venientiam eadem tribuuntur, vt, ſi pons eiusdem generis eſſe dicatur vel declinationis, cuius eſt frons, frondis. c. 4. Sbpphiſinatum extra dictionem ſpecies ap. IV. ſunt ſeptem: 1. Fallacia accidentis, uando rei ſubiectae & accidenti ea- emomnia tribuuntur: S enim mul- ta ſunt in eodem ſubiecto, quae eius tantum ſunt accidentia, non neceſſe eſt eadem omnia rei fubiectae con- venire, & ommibus rei ſubiectae LIII attributis. Diſc. Pe rip. T. 1 P. 39. nonnm tamen li 4 5⁵ PARS V. AldIS OTELES DOCTRINA EVS attributis. V. g. Si Coriſcus ab ho- mine differt; a ſe ipſo diuerſus eſt Coriſcus, eſt enim homo. 2. Fallacia a didto ſocundum quid, vel ra † π% 1, quando id quod dictum de parte eſt de toto accipitur: v. g ſi quis ex eo, quod res, quae non eſt, opinabi- lis dicitur, vellet concludere, ergo eſſe rem quae non eſt. 3. Fallacia ignorationis elenchi, quan- do non intellecta contradictionis na- tura, contradictionem eſſe putant, quae non ſit, vel eodem reſpectu rei non ſeruato: vel eiusdem rei eodem non ſeruato reſpectu: vel ſimplicitate, vel tempore non obſeruato. Atque ad hunc ſolum fontem omnes fallacias re- ducas licet. 4. Fallatia conſeqgitentis, quando pro genuinis & reciprocis conſequentiis admittuntur quae tales non funt, v. g. Flauum eſt, Ergo mel eſt: & verſa vi- ce flauum non eſt, ergo neque meleſt. §5. Fallacia petitionis principii- dum vel id concedi poſtulatur, quod pro- bandum erat, vel idem probatur per idem, vocibus tantum mutatis. v. g. Anima eſt immortalis, quoniam morti obnoxia non eſt. . 6. Fallacia non cauſae vt caufae: Si id pro cauſa vel rei, vel concluſionis, ha- beatur, quod neutrius eſt cauſa: v. g. arma pacem turbant, E. plane tollen- da ſunt. 7. Fallacia plurium interrogationum quando Plures interrogationes iun- guntur, vt vna eis reponſio fuper- addatur. V. g. Iuſtitia & impietas, an virtutes ſunt an minus? . Huc vsque de elenchis, reſtant aliae quatuor metae, ad quas adducere ad- verſarium Sophiſta conatur, fabſtas nempe, paradoxum, Joloeciſmus, taltto- logia. Soluuntur autem ſophiſmata vel per diſtinctionem, vel per inficiatio- nem. Atque iſta quidem ſuperficia- riae Logicae Ariſtotelae delineationi fufficiant, cuius tractationis paucos tantum tenemus libros, ſi numerum quidem eorum comparare cum 1iis placeat, quibus eam ipſe partem pPhi- loſophiae illuſtrauerat. . PARS II. CA P. I. DE PHVYSICIS VI ne methodum Phylkicoram Ari- 1 totelis nunc impugnemus, vel ti- tulos immutemus, quod facere viſum nonmnullis, vt cum Laertü rectius iis conueniret catalogo, minime vero o- mnium autoritatem eorum impugne- mus, quod facere viſum Fr. Patritio, eo ordine, quo accepimus, perluſtrabi- mus eosdem, quo quidem proximum Logicis locum Pinpfica obtinent. been Eſt autem Phyhca ſcientia ſubſtan- in dubi- vVm vocat ARISTOTELIS. tiae, quae in ſe motus principium ha- bet & quietis. Tractant nouem qui fuperſunt Ariſtotelis de rebus Phyſicis libri ſequentia capita: de principiis rerum naturalium, de com- munibus rerum naturalium affectio- nibus, de coelo, de elementis, de actione & paſſione elementorum, de exhalationibus, de plantis, de anima- libus, de anima. CAP. NIyl. l. leluIv cag. V. —w ——— — =— — — „b —⏑ ca. VI. Phyf. I. Il, c. I. S ⸗ II⸗ Mr el⸗ ie 1 ⸗ ⸗ s l. c. III 1V CA P. PrSTCACAP. I II 4 5 II. DE CORPORVM NATVRALIVM PRINCIPIIS. RRincipium rerum naturalium non vnum eſt, vt Parmenidi viſum & Meliſſo; neque αοvaαιννÜοιο. vANaxag- rae viſum, illud abſoluunt; neque ato- mi, vt Leucippus ſtatuit ac Democri- tus; nec ſenſibilia elementa, quod Thaleti placuit, & Anaximandro, A- naximeni item & Empedecli: neque cap. V. numeri & figurae, atque ideae, quo- rum illud Pychagoraeis, hoc Platoni eſt affirmatum. Contraria autem ſibi inuicem rerum principia, atque oppofſita per habitus & riuatlones efle, Conſtans fuit veterum Roicntum ſententia, rationis omnino nixa praeſidio. Principia enim ſunt uae neque ex ſe mutuo, neque ex ali- is ſunt, ſed ex quibus ſunt omnia. At- que talia ſunt prima contraria, quae cap. VI. Phyſ. L. II. c. I. prima cum ſint, ex aliis eſſe nequeunt, cumque contraria ſint, non poſſunt ex ſeſe nuicem exiſtere. Cumque contraria ſint, hinc con- ſequens eſt porro, vt non ſint vnum ſed multa, non infinita tamen, alias enim rationi ad res naturales via patere nulla CA F. DE NATVRA ET C poſſet. Plura tamen duobus ſint o- Pportet, ex ſolis enim contrariis gigni poflet nihil, quia ſeſe mutuo potius Illa deſtruerent. Principia ergo corporum naturali-cap. VI vm tria ſunt; contraria duo: priuatio & forma, & res quae vtrique pariter ſubiicitur, nempe materia. Princi- Pia quae rem conſtituunt materia & Forma ſunt. Priuatio corporum con- ſtitutionem, niſi per accidens, non ingreditur, quatenus nempe materiae comperit. Res omnes igitur educuntur ex eo cab.VII. quod potentia eß, materia nempe pri- ma, non vero ex ee quod eſt aliu, ne- que exeo quod non o, quod purum ſit nihilum. Neque generatur autem materia neque corrumpitur. Sed eſt prima & infinitum rerum omnium ſubieum, ex quo illae primario formantur per ſe, non per accidens, & in quod po- ſtremo omnia reſoluuntur. De forma autem generalem tractationem Meta- Phyſica ſibi vindicat. III. AVSIS CORPORVM NAT'VRALIVM. Erum quae funt quaedam natura ſunt quaedam ob alias cauſas. Ho- rum illa principium in ſe vniuerſa mo- Proprietates ra duobus, materia & forma. tus habent, haec vero minus. Eſt ve- ro natura principium & cauſa motus at- ue quietis, ineo, in quo primo per ſe & non per accidens ineſt. Ineſt au- tem natura ſubſtantiis materialibus. naturales conueniunt cum ipſa natura, conſiſtitque natu- Forma tamen magis natura eſt, quam materia, quia in actu conſiſtit. Causſarum IV ſunt genera, wateria-cap. IIl. lis ex qua res fiunt, formalis per quam fiunt, eſt enim ratio eſſentiae in qua- cunque re. Eheciens a qua fiunt, eſt- que primum motionis vel quietis prin- cipium. v. g. Pater. Tinalis propter quam fiunt. Qua ratione ad ſanita- tem ſe habet deambulatio. Caltſae au- tem vel proximae ſunt, vel remotae, 1 2 vel cap. IK. 45⁵2 vel principales vel acceſſoriae, vel actua- les vel potentiales, vel particulares vel vniuerfales. Fortuna & caſus variorum effectuum cauſae ſunt. Fortuna cauſa eſt acci- dentalis, quae interuenit rebus conſilio & deliberatione ſuſceptis. Caſus lati- vs adhuc patet: eſt enim cauſa acciden- talis, interueniens rebus ad finem quen- dam, ſaltem a natura, deſtinatis. V- trumque vero, tam caſus quam fortu- na in genere ſunt efficientium. cap. IV. CA P. IV. DE AFFECTIONIBVS CORPORVM NATVRALIVM, MOTV, LOCO Otus eſt actus eius, quod eſt poten- tia, cum actu eſt. Sic enim ſana- tio corporis, quod actu ſanum non eſt, poteſt tamen ſanum eſſe, actus eſt quo ſanitatem tuetur. Neque abſonum eſt vt idem ſimulactu & potentia pro diuerſo reſpectu eſſe dicatur. Res enim mo- ta, aqua v. g. dum calefit, actu eſt in relatione ad calorem quem habet, eſt vero potentia in relatione ad maiorem caloris gradum quem accipere poteſt. cap. V. . Inſenitum eſt quod habet ſine fine E X/* vranſitionem. Actus huiusmodi infini- ⁄ tus non datur, non in corporibus ſimpli- cibus, elementa enim certo numero locoque funt definita: neque in cor- poribus mixtis, ea enim ex elementis, finita quae ſint, exiſtunt. Dantur tamen entia potentia infinita, ſic enim additione numerus augeri in infini- tum poteſt: diuiſione quantitas in in- finitum minui diuidique poteſt. Ita temporis ſucceſſio, & generationum ſeries continuari poteſt in infinitum. v. IVv. Loci proprietates ſunt, vt contineat hyfe. ocatum, vt locato ſit aequalis, vtque ab eo ſeparari poſſit: vt coniunéta ſint locus & locatum: vt fuperius habeat, Phyſic. L. III. s. PARS V. ARISTOTIELES DOCTRINA EIVS Natura vero propter aliquem finemcap- vIII. operatur, non temere, atqueæt caſus 4 tulerit. Quae natura enim efficiun- tur, ſemper, vel maximam partem ſal- tem, eodem modo procedunt. tamen quandoque excidit ſuo, vt in monſtris quae eius intentione minime producuntur. L Neceſſitas gemina eſt, vel abſoluta af. IX. quae a materia eſt, vel conditionalis, quæ a fine vel forma deriuatur. Vtrique ve- ro in rebus naturalibus eſt locus. ET TEMPORE. & inferius, atque eius generis alia: vt corpus naturale quoduis ad propri- vm locum ſuum tendat, atque ibi qui- eſcat. Locus vero eſt immediata atque im- mobilis corporis continentis ſuperfi- cies. Suntque in loco ea quae ab alio corpore continentur. Quae vero a- liud ſupra vel extra ſe corpus non ha- bent, in loco proprie non ſunt. Qui- eſcunt vero corpora in loco ſuo natu- rali, nam eo tendunt, tanquam pars diuulſa a toto. Vacuum locus eſt corpore deſtitu-L. I. Phyſ. tus, atque tale in natura vacuum non * VI. datur, eo enim dato omnis tolleretur motus: in vacuo enim neque ſuperi- Fine VS eſt neque inferius, neque pars po- ſtica neque antica, nec rationem vl- lam affignare liceret, cur in hanc par- tem potius quam in oppoſitam tendat motus. Sequeretur item fieri non poſſe, vt vnum corpus propellat al- terum, ſi trina dimenſio, qua corpo- ra diuiduntur, eſſet inanis. Neque vacuum in cauſa eſt, quod corpora, uorum maior tenuitas eſt, & raritas, urſum adſcendant, is enim motus non minus cXXI. lid. VI. — — w— — — — — —᷑¼ ee , AfnemenyII. t Mſis Kciun- temſil. Fine ,Vt in ninime ſehutachl. ,que lere. . 1: Vt ropri. biqui. ne im⸗ Pelki⸗ al 10 * n ha- . a⸗ 1 Pals c. X. XI. V. c. 2. Phyi. L. M cap. II. PHEVCA minus naturalis leuibus corporibus-, quam grauibus eſt is, quo deſcendunt. Tempus eſt numerus motus ſecun- dum prius & poſterius, quae temporis partes 1 v h. e. momento praeſenti coniunguntur, ſicuti puncto lineae partes. Eſt vero tempus menſura quie- tis aeque ac motus, quae enim habitui inſeruit menſura, priuationi quoque a- pta eſt inſeruire. Omnis porro motus & mutatio in tempore fit: efſt enim in quouis motu celeritas tarditasue, quae CAbP. V. 453 tempore definiuntur. Coelum igitur, terra, mare, aliaque ſenſibilia in tem- pore ſunt, quandoquidem moueri poſ- ſe conſtat. Tempus cum ſit numerus numera-c. XIV. tus, ſine numerante dari non poteſt, cu- jus partes anima ſuſtinet, temporis alia- rumque rerum menſura hoc eſt, quod primumimetitur motum & maxime ae- qualem. Motus vero ille primi mobi- lis eſt, primum enim, quod eſt in quo- vis genere, id ceterorum menſura eſt. CAP. V. DE MOTVS SPECIEBVS ET PROPRIETATIBVS. Otus in tribus eſt, praedicamentis, ad praedicamentum enim quanti- tatis pertinet motus accretionis & de- minutionis, ad praedicamentum quali- tatis motus alterationis, ad praedica- mentum vbi motus localis. Quies priuatio motus in corpore eſt, quando, vbi, & quatenus motui eſt aptum. Vt vero quantitas omnis primario & per ſe in infinitum eſt diuiſibilis, ita & motus omnis ratione quantitatis, imo & tempus ipſum diuidi in infinitum poteſt. Quicquid enim ex indiuiſibi- libus non componitur, id in infinitum eſt diuiſibile. Nulla autem res conti- nue ex indiuiſibilibus compoſna eſt, quantitatis enim eſt particeps, cum in- diuiſibilia contra, quibus extrema ſunt nulla vel partes, neque continuo motu, neque contiguo poſſint coniungi. Non tamen ex eo, quod infinita quantitas detur, ſequitur, vt nulla mo- tio eſſe poſſit, non enim actu illa eſt in- finita, ſed potentia, qemadmodum mo- tus quoque & tempus infinita ſunt. 4 Neque motus datur, qui fiat in in-,râ v, Nanti, nihil enim, niſi in tempore ſiue cap. III, mouetur, ſiue quieſcit. Motus igitur diuidi porteſt, ſiue ad cap. IV. tempus reſpicias, in quo peragitur mo- tus, ſiue ad rem, in qua peragirur. Quo- rum vtrumque vti diuidi poteſt ſem- per, ita & ipſe motus ſecundum iſta po- terit diuidi. Omne mutatum ſimulac mutatur, in cap. V. eo eſſe, in quod eſt mutatum, neceſſe eſt, deſerit enim eum, in quo antea fu- erat, ſtatum & formam, atque eum aſſu- mit, ad quem tendebat. Quamuis ve- ro in omni motu prima aliqua detur motio perfectionis, qua vere dicere queas mutationem peragi, inceptionis tamen motus primus non datur. Quicquid mouetur in toto aliquo tempore, neceflario etiam in qualibet eius parte mouetur. . Omnis motus finitus eſt, fit enim in eap. vII, tempore, quod eſt finitum. . Quicquid motui hac ratione propri-cap. VIII, vm eit, id ad quietem quoque referri cap. VI. poteſt. LII 3 CAp. 454 PARS V ARTroTIIES& DocTRIA EIVS CAP. VI. DE PRIMO MOTORE. Ltb. vi. C)V icquid mouetur, id moueri abalio cap. I. l. — OPortet, ſiue exterius ſiue interius v. vI. mouetur. Is tamen progreſſus, ne in VII. infinitum procedat, Heceflario tandem ad primum deueniendum motorem eſt, qui ab alio moueatur nullo. Primus ille motor, omnis motus fons & origo, immobilis eſt, vnus, geternus, indiutſi- bilis, & ommis qualitatis erper’s. L. VIII. c. Immobilis: nam quicquid mouetur, VI. idvel nullo alio intercedente mouen- te, a primo aliquo motore impellitur, vel ab alio, quod rurſum motum abalio acceperit, donec ad primum denique adſcendatur motorem. Nihil enim ſeſe mouere poteſt ipfum, primo nullo admiſſo motore. Infinitorum vero primum non datur. Aeternus: quoniam ipſe motus ae- ternus eſt, quod ſequente ratione de- monſtratur: Mouens & mobile vel ab aeterno ſunt, vel tempore aliquo ini- tium accepere. Si coepere in tempo- re; motu eſſe coepere, atque adeo ante primum motum alius erit admitten- dus, a quo initium duxerit mouens & motum, quod contradictionem impli- cat. Viciſſim, ſi aeterna ſunt quidem, non tamen mouentur ab aeterno, eius rei ratio vel in eo poſita ſit, oportet, quod mouendum ad motum fuerit ineptum, vel ineo, quod nimis a mo- — vente fuerit remotum. At neque a- lia ratione mouendum magis aptum reddi potuit, neque propius mortori ad- c. VII. CA PF. moueri, quam per motum: vnde rurſu conſequeretur, ante primum motum motum extitiſſe. Porro tempus, quod menſura eſt motus, aeternum eſt, ipſe ergo etiam motus eſt abternis. Tempus aeternum eſſe cum vnanimi emnium hiloſophorum conſenſu conſtat, tum iſta ratione probatur: Tempus conci- pi non poteſt ſine 20 ν h. e ſne inſtan- i, quod inter praeteritum futurum- que interiacet, quorum illius finis, hu- ius principium eſt. TIam vero ſi ini- tium haberet tempus; 79 iſtud ſeue inſtans, initium tantum temporis fuiſ- ſet, non finis. Si finem tempus eſſet habiturum; 1*οσ vν iſtud ſ. mnſtanx finis tantum futurum eſſet, non initium, quorum vtrumque naturae r&ννd ſ.in- Riantis repugnat. ludiniſibilis & quantitatis expers. Cuius rei fundamenta tribus nituntur theorematibus: I. Finitus motor in tempore infinito motionem exercere nequit, primus itaque motor eſt infini- tus. 2. Infinita potentia in quantitate finita eſſe nequit, corporeae ergo na- turaeprimus moter erit expers. 3. Fi- nita eſſe non poteſt in infinito poten- tia, vnde concluditur fieri non poſſe, vt primus motor diuidatur, corporeus ſit, vel quantitate praeditus. Si quan- titatis particeps eilet enim, vel infini- ta illa foret, qualis actu nulla datur: vel finita, in ea vero infinita eius potentia ſubſiſtere haut potuiſſet. VII. DE COELO. Ctum de corporum naturalium principiis, Ccalſis, affectionibus, in genere. Hinc ad ſpecies Ariſtoteles progreditur. Coelum perfectumeſt, quoniam expe Cee- perfectis corporibus componitur, O-lo L. I. c. mnemque compleétitur perfectionem, ipfumq; ab alio comprehenditur nullo. Corporum I. cah,l, Dre qu ei. Fa Cum nci⸗ rum- „lu- lini. ue fulſ. ellet Err. tur. in cere nni⸗ itite nerbe de. Q0Ü.⅓;⁰. L.lc⸗ , O⸗lo nen, ullo. uun cap. II. cap. III. PHIFSTICA CAP. VII. 4 5 Corporum ſimptliciq alia ſunt, alia ex ſimplicibus compeſita. Omnia corpora naturalia in loco per ſe moueri poſſunt. Localis autem motus geminus datur, Jempilex nempe, qui corporum eft ſim- plicium: & mixtus, qui mixtis compe- tit. Hinc conſequens eſt, totidem eſſe ſimplicium corporum ſpecies, quot ſunt ſimplicis motus variationes, cuiuis enim corpori ſimplici vnicus proprius eſt motus. Smpilex autem motio lo- calis gemina eſt: vel circularis, circa centrum, vel recitineu., Rectilinea vel a centro recedit, vel centrum petit, quorum vtrumque vel ſempliciter fit, vel nara riſuomodo. Quadruplex ve- ro iſta motus ſimplicis rectilinei diui- ſio, quatuor eſſe corpora ſimplicia, quae elementa dicuntur, euincit. Cin- cularem enim motum quintae cuidam eſſentiae proprium eſle oportet, a reli- quorum quatuor ſimplicium corpo- rum conſtitutione diuerſae, diuinae magis, & reliquas omnes ſuperantis, ea vero eſt coelum. Coelum neque graue eſt neque leue, quod ex motu eius circulari colligitur, quo non a centro recedit, quod leuibus proprium, neque ad centrum tendit; quod grauibus contingere ſolet, ſed circa centrum voluitur. Corruptionis autem pariter ac gene- rationis expers eſt coelum, & quod ex illis conſequitur, accretionis etiam & deminutionis, atque alterationis, con- trariumenim non habet. Primum igi- tur eſt corpus, aetate ac corpore non conſumendum. c. V. vVII. Nullum porro corpus infinitum eſt, vnde nec ipſe mundus poteſt eſſe infini- tus, neque extra eum corpus datur, quod ſu infinitum, neque concipi, aut mathematica ratione demonſtrari po- teſt. Vnicus autem tantum eſt mundus, plures enim ſieſſent, terrae globus, qui eſt in vno, motu ferretur ad terrae glo- bum, qui eſt in altero, quippe qui eius- dem ſint generis, adeoque ex loco ſibi proprio eſlent delapfuri. Aeteritus eſt mundus, quicquid ae- ternum eſt autem, id neque generari poteſt, neque corrumpi. Errauit proinde Plato, mundum incorruptibi- lem ſtatuens, ſed genitum tamen. Et quamuis ita eum ſentire dicamus: Mun- dum, genitum quippe, ſua quidem na- tura poſſe corrumpi, reapſe tamen nun- quam eſſe diſſoluendum, quod aeter- nam habeat conſeruationis ſuae cauſam, Deum; vel ſic tamen in errore etiam haerebit, ſic enim admittendum erit a- liquid, quod ſemper futurum ſit actu, neque tamen potentiam habeat ſemper exiſtendi. Non porro laboras coelum, nihil e- nim ei contrarium eſt, quo motus ipfſi- VS impediatur. Tiplici ſitus differentia coelum gau- det, nam partes habet ſuperiores & in- Fen iores, anteuerſas & retrouerſas, dex- tras & ſeniſtras, illae enim omnibus ani- matis propriae ſunt, quae ipſae in ſe motus habent principium. Dextra pars coeli oriens eſt, inde enim motus eius initium, ſniſtra eſt occidens, vnde con- ſequens eſtinferiori loco Arcticum eſſe polum, ſuperione antarcticum, anterio- Tes partes noſtrum hemisphaerium, ei quod opponitur, poſteriores abſol- Vere. eap. VIII. cap. XII. roνα⁰ L. II. de coelo c. I. c. II. Natura ſua motu coelum fertur circu- ½, II. lari, non vnius tamen generis eſt mo- tus iſte circularis, per vniuerſum coe- lum, ſunt enim orbes ali, qui mo- tu incedunt primo mobili aduerſo, vt viciſſitudini locus eſſe in rebus ſublu- naribus cap. IV. cap. VI. 46 PARS V. AnlTroTEIES DOCTRINA EIVS naribus poſſit, generationibusq; & cor- ruptionibus. Sphaericae porro coelum figurae eſt, drima enim figurarum corporum pri- mo maxime eſt conueniens. Si qua- drangularis autem triangularisue, vel ſi- milis eſſetfigurae alterius cuiusuis, an- guli (dum totum mouetur) quandoque ſpatium corpore vacuum eſſent relictu- ri, viciſſimque occupaturi ſpatium, quod absque corpore antea fuiſſet. Mo- tus etiam coeli circularis eſt, vt qui reli- quorum omnium motuum ſit menſura, IIO ca tur motu. Septem qui ei ſubiecti ſunt quippe qui compendio fiat maxime, ce- lerrimusque exiſtat. 3 Primi mobilis motus aequabilis eſt, & lane vniformis, nequeinitium enim laaber, neque medium, aut finem. Nem- pe & primum mobile, & primus motor, aeterna ſunt, neque vllam varietatem admittunt. eap. VI.. Sellae eiusdem naturae ſunt cum corpore, quo fuſtinentur, niſi quod Ppich magis ſint atque compacta eorum corpora. Caloris illae atque lucis in inferioribus cauſa ſunt, dum aerem mo- tu ſuo quaſi affricant. Nempe motus ce- lerior & ad lignum accendendum, li- quefaciendumque plumbum valet. I- pſae tamen ſphaerae non accenduntur, verum ſolus aer, & quidem ſolis ſphae- ra cummaxime, quae propior nobis ad- modum calorem auget, radiis eius ſe- cundum lineam rectam in globum no- ſtrum incidentibus, & duplicata virtu- te agentibus. CAP. VI. DE ELEMENTIS. De Coe- Orporum elementum Corpus ali- lIo L. III. Cquod ſimplex ſit, neceſſe eſt, in c. III. quod alia corpora diuiduntur, in qui- bus illud ſiue actu exiſtit, ſiue potentia. Sic in carnibus, lignis &c. ignis atque terra potentia ſunt, in ea enim elemen- rent, quemadmodum nec lunam ean- tellaz in coelis defixae, non a ſeipſis cap. vIII. neque proprio ſibi motu, vt piſces in aquis, & in aere alites, ſolent, mouen- . tur, verum ſecundum orbium ſuorum impulſus. Alias profecto octauae ſphaerae ſtellae eadem inter ſe mutuo interualla tueri haut poſſent: neque eandem faciem nobis ſemper obuerte- aa. V. dem nobis ſemper obuertere obſerua- mus. Primum mobile celerrimo circumfer- planetarum orbes, quo propiores ſunt ei, hoc celeriore motu agitatione eius voluuntur: hoc tardiore, quo longius diſtant ab eo. Proprio vero ſibi motu hoc tardius procedunt, quo propio- res ſunt primo mobili, quoniam huius motui proprius ille contrarius eſt, vt quò ab oriente verſus occidentem pri- mum mobile procedat. Stellae rotundae ſunt, ea enim figu-a. XL. ra motui, qui ſit ab ipſo eo quod moue- tur, maxime eſt apta. Et Lunam quidem rotundam efle ex phafibus e- ijus, quarum mutationis forma orbem arguit, colligimus. Inde vero reliqua- rum ſtellarum eandem concludimus eſſe figuram, ratio enim vbique obti- net eadem. Coeli centrum terra eſt, rotunda, in cap XIII. medio conſiſtens immota, quae iuxta xIV. cum aqua vnum conficit orbem. ta reſolui ita poſſunt: in igne autem li- gna & carnes non ſunt, alias enim ab eo ſeparatione poſſent educi. Cum vero quoduis corpus naturale proprium habeat motum; motusque l ge. vel ſimplices ſint vel mixti, quorum illi e2 ſumplicibus Anl, SeII Sin len. tun e to e le. ea⸗ nn. er. ſunt ſunt elus gig notu io⸗ ius 1,t ige. cap⸗ XAI. Oe⸗ nnamn ls e- tbenn igur lumus obti⸗ uxtaxI. teml- labeo curle woglle mi leibus cap. V. L. IV. C. I. lempliciter tale eſt, quod infra reliqua De Ges ner. & Corr. L. J. c. III. PFVSTICA CAP IX ſimplicibus corporibus proprii ſunt, miſtis vero iſti; luculenter inde con- cluditur ſemplicia corpora dari, cum motus detur ſimplex, cuius illa ſpeclies, quae circularis dicitur coelo, altera, quam rectilineam vocauimus, elementis eft propria. Elementa autem a«eterna non ſunt; in ſe enim mutuo transmutari atque re- ſolui poſſunt, pereuntque, & ex ſe in- vicem generantur. Qaualitates quibus elementa mouen- tur, grauitas ſunt, & leuitas. Graue dicitur id, quod aptum eſt deorſum, verſus centrum, vt deſcendat, ſiue me- dium coeſdum. Leue eſt, quod ſurſum adſcendere a- ptum eſt natum, verſus coeli extrema. Grauitas autem pariter ac leuitas, vel eſt ſimpiliciter & abſolute talis, vel in quantum refertur ad aliud. Graue omnia ſubſidit, quale terra eſt. Leue ſemptliciter tale eſt, quod ſupra reliqua conſiſtit omnia, vt ignis. Grauia & le- via vero in reſpedtu ad aliud ea ſunt, in quibus vtrumque illorum obſeruatur, ita vt aliis ſint inferiora, ſuperiora aliis, cuius generis aqua ſunt atque aer. Ab his vero in corpora mixta grauitas de- riuatur atque leuitas. Grauia deor- ſum feruntur ad medium aliquod de- terminatum: leuia ſurſum adſcendunt, ad determinatum extremum: nihil e- nim in infinitum procedit. Hinc con- ſequens eſt duo elementa ſumme ſibi inuicem contraria eſſe, id nempe quod IEempliciter gruaé eſt ei quod leue eſt ſimpliciter, ignem, & terram, quae in par- tes tendunt contrarias. Haec inter CA P. IX. 45⁵7 media ſunt duo, ex vtriusque extremo- rum natura quae participant, aer & a- qgua. Elementorum ea quae leuisſima ſunt, locaque petunt ſublimiora, pro berfectigſemis habentur & naturam for- marum induunt, in quantum referun- tur ad inferiora, quoniam ab illis iſta continentur, continere enim formae eſt, materiae contineri. Hinc porro concluditur, quatuor eſſe cap. V. ſpecies materiae ſecundae & particula- ris, differentiis diſcretas accidentalibus caloris & frigoris, humiditatis & ſecci- tatis, leuitatis & grauitatis, ſiue ſimpli- cis ſiue comparatae; quamuis vna ſit omnium communis materia, vnumque exaltero gignatur. Medii generis ele- menta grauia ſunt in loco proprio: ter- ra enim ſubmota, aqua deorſum ten- dens in locum eius deſcendit: & aer in aquae ſuccedit locum, non vero con- traria ratione etiam fieri concludas, a- qua enim in aeris locum non afſcendit, niſi vi propellatur. Aliter etiam ſe res habet in extremis: nam aere fubmoto in eius locum hautquaquam deſcendet, neque terra adſcendet in aquae vel aeris locum. Nempe ignis grauis non eſt, neque terra leuis in proprio ſuo loco, vt quae elementorum ſint extrema. Figura velocitati vel tarditati motus cap. VI. conducit, vel ſurſum vel deorſum ten- dentis, ſimpliciter tamen & in ſe cauſa motus haut eſt. Ita ſegura acuta per medium celerius tranſit, tardius obtu- ſa. Hinc lamina plumbi ferriue aquae innatabit, quoniam magnum in ſubie- cto corpore ſpatium occupat, quod di- uidere ipſi non facile eſt, ac pene- trare. DE GENERATIONE, CORRVPTIONE, ALTERATIONE, AVGMENTATIONE ET DEMINVTIONE. . eſt ſucceſſio, ſiue Laotete ſiue ac- Enerationis &orruptionis perpetua cidentalis, ea vero a duabus eſt cauſis: eſicienteé, quae primus eſt motor, Mmm coelisgque, 453 PDARS V. AklTOTELS. DOCTRINA EIVS;, coelisque, quae mouent ſemper, ſem- perque mouentur: & materiali, ma- teria nempe prima, ex qua actu non exi- ſtente, potentiam tamen habente, vt ſit aliquid, vel fiat, res omnes exiſtunt, quae generantur & corrumpuntur. Haec in ſe corrumpi non poteſt, omnes tamen ſuſcipit formas. Vnde eſt, quod cap. IV. cap. V. vnius corporis naturalis corruptio ſit alterius generatio, omni eo, quod in corruptione manet ſuperſtes, ad alteri- vS corporis generationem collato. Duplex autem & generatio eſt & cor- ruptio, vel abſoluta, ſiue ſubſtantiae, vel ard ri, guodammodo, quae eſt acci- dentium. Generatio ſubſtantiae no- bilis minus vocatur generatio ca1ταα in quantum refertur ad nobiliorem; qualis terrae generatio eſt, ſi referatur ad ignem. Generationi ſemper corruptio fucce- dit, corruptionis enim terminus ad quem, eſt terminus a quo generationis. Et terminus ad quem generationis, eſt corruptionis terminus a quo. Materia eius quod corrumpitur, & eius quod ge- naratur, eſt vna, quandoquidem vnum ex altero eſt, & eſſe poteſt inuicem, aer ex aqua, & aqua ex aere: eſtque diuerſa tantum eiusdem materiae diſpoſitio. Diuerſae autemgeneratio atque alte- ratio mutationis ſpecies ſunt. In alte- ratione res quae ſlbiicirur, eadem ma- net integra, mutationem ſolis ſubeun- tibus affectionibus, vt ſi ex aegroto ſa- nus quis fiat. In generationibus tota mutatur, nulla, quae in ſenfus incurrat, reliqua fimilitudine. Alteratio ergo qualitatis: augmentatio & deminutio quantitatis: motus localis ſpatii eſt mutatio. Augmentatio & deminutio ab aliis mutationibus differunt primo re, circa quam verſantur: generatio enim & cor- ruptio occupantur circa ſubſtantias, alteratio circa qualitates, motus localis circa ſpatium. Porro modo differunt: quod generatur enim corrumpiturue, velalteratur, locum non mutat neceſſa- rio, ſed mutat quodammodo id, quod augetur vel diminuitur, maius enim fit vel minus. . Augmentatio fit, dum accedit aliquid ad quantitatem antea exiſtentem, de- minutio eſt, quando aliquid eidem de- cedit. Quicquid augetur vel deminui- tur, omnmi parte fua augetur demi- nuiturue, dum aliquid omni parte fui recipit: habetque ſe cum de- minutione res contrario modo. Au- getur porro corpus animatum, non cibus, qui ei ingeritur. Animans enim manet, quod eſt, cibus vero in na- turam animantis tranſit. Hacparte id quodaugetur, ſimile eſt ei, quod altera- tur, nam vtrobique manet idem. O- mnes partes creaturae animatae augen- tur, primo tamen ſimilares, quales car- nes & ofla ſunt, proximo loco diſſimila- res, quae conſtant ex eis. Augmentatio ſit occaſione noua ſecundum formam, non ſecundum materiam. Nempe ea totum augetur, atque magis tale eua- dit. Acceſſio partium fecundum ma- teriam augmentatio non eſt, ex ſolis e- nim partibus materialibus, forma ea deſtitutis, qua gaudent partes augen- dae, totum animans incrementa cape- renequit. Alimenta igitur, per quae animantia creſcunt, potentia idem ſint oportet, quod res, quae eis nutritur, eſt actu. Nempe initio contraria ea funt & diſſimilaria, ſuntque in potentia Partes animantis, actu vero aliquid ab eo diuerſum. Poſtremo ſimilem na- turae animantis indolem induunt, par- tis formam aſſumentia (per accretio- nem) corporis animantis virtute dige- rente, qua alimenta in ipſam eius natu- ram conuertuntur. . . HFanc XN — —— — — — De Cen. & Corr. Ll. t, 0, 1 — 22 ——-— t. VII. — — .⸗ 1- er⸗ etlo⸗ Cger nat⸗ une Hanc ob cauſam ougmentotio nutri- tionem praeſupponit. Nutritio eſt, quando alimentum, vt ſubſtantia eſt, in ipſam tranſit corporis animati fubſtan- tiam. Augmematio eſt, quando ali- mentum, vt eſt quantum, accedit ad Corporis animati quantitatem. Hinc animans quamdiu ſanitate fruitur, nu- triturſemper, non ſemper tamen auge- PHVSTCA CAP. Y XI. 4⁵9 tur. Vtque id, quod additur poten- tia, eſt caro, quantitatem habens, ita carnem etiam auget: prout vero caro tantum in potentia eſt, nutrit: quod ſolum ſi praeſtet, perinde, ac ſi tantun- dem vini in aquam infundas, vt omnis inaquam vertatur; tum deminuitur quantitas, forma manente. . CAP. X. DE ACTIONEETPASSIONE. .—66 . . De Gen. Ontactus variae ſfunt ſpecies; vel & Corr. enim Mathematicus eſt, qualis eſt L.I. c. 6. inter contigua, vel Phyſicus, concur- rentibus diuerſorum corporum ex- tremis, mutuoque in ſe agentibus, & ab inuicem patientibus, vel virtualis, & metaphoricus per potentiam. Mutua phyſici contactus actio & paſ- ſio inter res obſeruatur, partim diſſimi- les, forma nempe, partim ſimiles, quan- tum ad genus eorum (vt quae contraria ſint.) materiam inquam: vtroque ni- tente, vt ſimile ſibi reddat patiens; c. VII. quemadmodum ad lignum ſe habet ägnis. Omne agens Phyſicum dum agit, a Latiente viciſſim patitur, nam & agens & patiens ſuo modo agunt, formis ele- mentaribus induta, & recipiendis con- trariis apta. Verum vt moueri nequit primus motor, ita primum agens pati non poteſt. Omnis res agit, quatenus actu eſt ta-c. IX. lis: patitur, quatenus aliud quid po- tentia eſt. Conditiones vero adlionis & pasſionis quinque habentur. r. Id, quod agens actu eſt, in potentia eſt pa- nens. 2. Patiens omni parte ſui pati- tur. 3. Id, quod magis diſpoſitum eſt, plus patitur, & vice verſa. 4. Quicquid patitur, continuum, &non actu diuiſum, eſt. S§. Agens vt coniungatur cum pa- tiente neceſſe eſt, ſiue immediate id fiat, ſiue mediate. ”MU CAP. XI. DE MISTIONE AC MISCIBILI. De Gen. Ixtio a generatione differt, nam in rum eadem non eſt materia, quoniam & Corr. iſta materia cum forma non miſte- in ſe inuicemagere non poſſunt, vel a L., I. c. x. tur: ab alteratione, nam qualitas non miſoèetur cum re, in qua eſt: ab augmen- tatione, nam alimentum, quod materia eſt augmentationis, non miſoetun cor- pori animato, verum in illud conuerti- tur. Coniunctio exiguorum corpo- rum miſtio etiam non eſt, ſed coacerua- tio, exigua enim illa corpora eadem ma- nent reapſe, forma ſua retenta, neque tertium conſtituunt in parte quauis. Non miſteri autem pofſunt res, qua- ſe mutuo pati. Res quas proprie dicere liceat poſ- ſe miſceri, vnam communem habeant materiam neceſle eſt, in ſe item agere inuicem, & pati ſeſe mutuo agentes: fa- cile item diuidi eas oportet: & ea quan- titate coniungi, vt vnum nimis non ex- cedat alterum, alias enim non miſtionen habebimus, ſed mutationem alterius in id, quod praedominatur, vt ſi vini gut- tam vini cupae infundas. ⸗ Mmm 2 Principia 1 460 L.II. c-I. Principia & differentiae elemento- cap. III. ex qua terra. rum, corporum quidem ſenſui ipſique tactui obnoxiorum, tactiles ſunt qua- litates, in quantum quidem eae corpo- ra ſenſibilia, quatenus talia ſunt, con- ſtituunt, & diſcrimen in iis efficiunt. Habemus autem tactilium qualitatum Paria VII. Calidum & frigidum, hu- midum & ſiccum, graue & leue, durum & molle, viſcoſum & aridum, aſperum & laeue, craſſum & tenue. Ex priori- bus paribus duobus elementorum dif- ferentiae deriuantur, per calorem enim & frigus, ſiccitatemque & humiditatem & agunt & patiuntur, atque inuicem permutantur paſſionibus alteranti- bus. Harum qualitatum primarum agentes ſunt duae, calor & frigus: paſ- ſiuae itidem duae, humiditas & ſiccitas. Calor homogenea congregat, hetero- genea disgregat frigus, humidum intra ſuos terminos aegre continetur, & con- traria ſeſe res habeat ratione in ſicco. Vt quatuor vero ſunt elemenia, ita quadruplicem exiſtere oportet prima- rum qualitatum coniunctionem, ex qua- rum Vnadudtus quodlibet elementum quaſi conſiſtit. Prima coniunctio calo- ris eſt atque ariditatis, vnde naſcitur ignis. Socunda caloris atque humidi- tatis eſt, vnde aer exiſtit. Tertia hu- miditatis & frigoris eſt, atque hinc a- qua. Quarta frigoris eſt & ſiccitatis, In harum coniunctio- num quauis alterutra praedominatur qualitas. Terra ſicca eſt magis, quam frigida, aqua frigidior eſt, quam eſt hu- mida. In aere humiditas calori, in igne denique calor praeualet ſiccitati. Omnia iſta etementa poſſunt in ſe in- vicem transmutari. Facilius tamen id fit in qqmbolicis, quae communem ali- quam habent qualitatem primam, quam in aſmbolis, quoniam vna faci- lius qualitas, quam multae, mutantur. PARS V. ARSTOTELES DOCTYRINA EIVS, Transmutatio illa non generationis, ſed alterationis eſt ſpecies, vnde manife- ſtum eſt elementum vnum alterius principium eſſe non poſſe. Miſtio, qua elementa ad conſtituen- ca. VII. dum aliquod corpus compofitum coa- leſcunt, coaceruatione fit, iuxta Empe- doclem, eo tamen modo, vt contrariae eorum qualitates in miſto remaneant, non potentia tantum, neque actu, ita vt omnem vim ſuam retineant, ſed me- dia quadam via, temperie quadam, quod nimium eſt in eis, mitigante. Ex tali coniunctione miſta corpora exi- ſtunt, pro varia proportione eius, quam naétae ſunt temperiei diuerſa, quae, vt ex elementis compoſita ſunt, ita in eadem reſoluuntur. Omnia vero corpora miſta ex omni- cap. VIII. bus miſcentur elementis. Ex terra qui- dem: nam quaelibet res aliquid trahit ex natura rei, ex qua producta eſt ipſa. Exaqua, quoniam vnaquaeuis res mix- ta concreſcere debet & finiri, quas opti- me terrae affectiones aqua praeſtare po- teſt. Ex aere atque igne, quoniam corpus perfecte miſtum quodcunque contrariorum temperie coaleſcit, ſunt autem contraria aer terrae, ignis aquae. Rurſum omnium corporum miſtorum, animatorum aeque ac inanimatorum, ſi miſtionem quidem fpectes, eſt eadem ra- tio, animata tamen ex omnibus conſi- ſtere elementis, ex eo liquet, quod ex omnibus nutrimentum accipiant. Cauſae & communia principia miſto-cap. IX. rum corporum tria ſunt, materia, for- ma, & ecfectrix cauſa. Materia eſt po- tentia, qua aliquid eſſe poteſt & non eſſe, qua res ex elementis conflatae vel generantur vel corrumpuntur. For- ma eſt ratio eſſentiae in quacunque re. Cauſa effedrix vniuerſalis, coeli motus cap. X. circularis eſt, non tantum qua parte ae- ternus eſt, continuus, & generationem antecedit, 4 tah A, Meteor. Llcapl ca.II. cap. II. ay ſech niſe⸗ erlus en⸗ caII. (- mpe- Arlae eant, l, ita Ime- Gam, RxX exi⸗ nam guue, ta in mni- cab.VII. qi⸗ ahit ipli ir- gei Po. MAN hgde ſunt lune. run, n nra⸗ Onli⸗ dex Dr. , IX. r. 1o. ſo eel Mr- en . e40- nem ellit, PHLSCA. antecedit, ſed ea precipue, qua nobis admouet, vel ſubmouet a nobis id, quod vim habet gignendi res omnes, ſolem inquam, & cetera ſidera, quae prout acceſſerint, receſſerintue, generatio- nis corruptioniſue cauſae exiſtunt. cap. XI. Iſta omnia autem ita ex naturae le- CA CAP. X. 4A61 ge diſpoſita ſunt atque ordinata, vt, quandoquidem nulla res naturalis in eodem ſtatu perſiſtere poteſt, perpe- tua ſaltem ſucceſſione ſingularium in quibuſuis ſpeciebus natura conſerue- tur. Vt adeo naturalis generationis cauſa nulla ſit alia, quam ſpeciei con- ſeruatio. P. XII. DE CORPORIBVS IMPERFECTE MISTIIS. Meteor. WMorum corporum duo genera ha- L. l. cap. bentur, vel perfeldte enim vel im- perfecdte funt miſta. Imperfecte miſta corpora meteora ſunt, iuxta naturae legem producta, modo tamen minus cap. II. ordinato, & conſtante minus. Mate- ria eorum in genere elementa ſunt. Cauſa effectrix coeleſtia corpora, quae in inferiora haec agunt eo, quod illis continua quodam modo ſerie coniun- cap. III., cta ſint. Nempe ſummus eſt coeli lo- cus: coelo proximum ignis elemen- tum: igni aer ſuccedit, huic aqua, & poſtrema omnium terra. Nabes in ſphaera ignis neutiquam gignuntur, neque in aerea regione: partim quod nimius in iſtis partibus ferueat calor, Partim ob coelorum motum, qui ſe- cum ignis rapit elementum, & ſupe- riorem aeris regionem, quo motus ge- nere calor in inferioribus producitur corporibus. Aer enim coeli motu agita- tus, calorem ex illa agitatione conci- Pit, pariter acex vicinla ſolis, & ele- menti ignis. cap. IV. Flammae quae in ſuperiore aeris re- gione apparent, ita gignuntur. Sol calore ſuo halitus genus quoddam edu- cit eterra, quod ſi calidum ſit, & ſic- cum, exhatatio audit: vapor, ſi humi- dum ſit, & calidum. Exhalatio, leuior quippe, ſublimior, quam vapor, loca petit, atque in ſuperiorem aeris delata regionem, motu ibidem accenditur aeris, & ignis vicinia. Hinc flamma lucens, caprae & ſtellae cadentes alia- que eius commatis naſci ſolent. Hinc & phaſmata ſunt, qualia hiatus, fo- cap. V. veae, color ſanguineus &c. luce nempe varie repercuſſa varie pingente exha- lationem, purpurae tamen ſpecie quam frequentiſſime, qui color eſt ex ignis cum candore miſcela. ra ſunt, materia, exhalationes calidae, ſiccae, conſtipatae, & combuſtibiles, ita tamen, vt nec flammam vehemen- tem concipiant, neque fubito extin- guendam. Cometaappellatur, ſiue Pel- la crinita, ſi eadem eius vtraque parte eſt facies. Pogoniam vero h. e Rellam barbatam, ſi caudam trahat. Ex igne conſtare manifeſtum ex eo eſt, quod apparentis cometae tempore venti vt plurimum tumultuentur, & ſiccitas vVrat. Rariſſime apparet, & ſola, haec ſtella, & vltra tropicos quidem, quo- niam ſidera, & ſol inprimis diſſipare ſolent eam, ex qua coaleſcit, materiam. Galaxiqa non eſt lumen ſtellarum cap. VIII. plurimarum, inuicem propius con- iunctarum, vt Anaxagorae viſum, ſed exhalatio calida & ſicca, motu mul- taru m ſtellarum accenſa, ea par- te, vbi Galaxiam videmus, conſti- tutarum. Ad ea accedimus meteora, quae in me-cap. IX. dia atque inferiore aeris regione occur- Mmm 3 runt, Cometarum effectrix cauſa ſol & ſide- eap. VI. 462 runt, in qua tam diu detinentur, do- nec loci frigore conſtipata in aquae guttas abeunt, quae ſi exigua mole de- ſcendant in terram, ros vocantur, ſi maiore, pliuuia. Denſus ille vapor, quem ſuſpenſum tenere ſolet aer, & qui ex aere in aquam tranſit, nubes eſt. Ne- resfr rανula vero id, quod ex nube in aquam &. cap. X. cap. XI. cap. XII. cap. XIII. condenſata, ſuperfluum eſt. Vapor modico calore ſurſum edu- tus, neque longe a terra diſcedens, no- Gturnoque, vbi condenſatus frigore eſt, deſcendens, vel in roreém degenerat vel in pruinam. In pruinam quidem, ſi ge- lu conſtringatur, antequam in aquam poſſit abire. In norem, ſi in aquam con- vertatur, neque calore virium haben- te affatim ad conſumendum eum, & exſiccandum, neque frigore, ad con- ſtringendum in glaciem. Nix eſt nubes, quae frigore eoncre- vit, pluuia vero & roc, pruina & nix mole fere tantum differunt. Grando, quamuis eiusdem cum gla- cie naturae ſit, raro tamen in hyemegi- gnitur, quod antepiriſtaſi (h. e caloris & frigoris lucta quadam) ad id opus ſit. Vt vero in vaporem vertitur aer fu- Pra terram condenſatus; vapor vero frigore conſtipatus in aquam abit, ita eidem quoque in terrae euenire ſolet cauernis & receptaculis, mutatione aſſidua, qua in guttulas quasdam ille vapor primum conuertitur, guttulis in maiores guttas inde coaleſcentibus. Hinc ſontes deriuandi omnes, & Pu- minum capita, ingenti copia parte ali- qua terrae proruentium. Hinc eſt quod ex montibus maioribus, maio- res vt phurimum ſontes etiam riuique procedant. ca;XIV. Continuae porro mutationi partes terrae obnoxiae ſunt, quae humore Aandocltie abundant, mox iterum ccitate laborant, modo fertilitate ſunt PAS V AkeIsTrOTFIES DoCTRINA EI& ſumma, modo ſterileſcunt, nouishinc inde uuiis erumpentibus, mox ite- rum deficientibus; mari item modo in terram longius progreſlo, modo ite- rum recedente, certo annorum exa- cto orbe. Sic igitur terrae etiam par- tibus iuuenta eſt ſua & ſenectus, perin- de ac plantis & animantibus, calore at- que conuerſionibus ſolis vtrumque iuuante. Tempus & mundus aeterna ſunt: at ſemper Nilus haut fuit & Ta- ndis, loca enim, ex quibus egreſſi pri- mum illi ſunt fluuii, ſolum olim fuere, aquis plane deſtitutum. Proprius aquae locus concaua aeris L. II. . II. eſt ſuperficies, quem mare occupat locum, terram ambiens. Subtiliores enim aquae partes, & ad motum com- poſitae magis, calore ſolis ſurſum e- ducuntur, ſalinae vero partes eius- dem, ſpiſiae magis, & terreſtres, in- ferioribus locis ſubſidunt. Hinc eſt quod verſus mare tendant omnes a- quae partes, tanquam proprium ſibi locum: neque tamen ex iis incremen- ta capit vaſtum pelagus, quoniam ſol, quantum ingeritur, tantum vicis- ſim educit, rarefaciendo & in vapo- rem aquas conuertendo. Mare ab aeterno perinde ac ipſe eſt cap. III. mundus, eiusque ſalſedo ab exhalatio- ne eſt terrena, atque adufta, quae e- ius aquis permiſcetur. Nempe vapor ex ſuperficie maris a ſole educitur, in- teger & incorruptus, ex fundo autem eius, ſolis feruore agitato, exhalatio ſurgit, per maris aquas perrumpens, & cum vapore adſcendens, quae, gra- vitate fua mox iterum in mare praeci- pitata, ſalſedine illa id imbuit, perin- de ac ea aquae, per cineres identidem traductae, imbui ſolent. Ventos ſol iuxta cum reliquis ſi-cap. IV.“ deribus ex calida atque ſicca exhalatio- ne conficiunt: quae vbi adicendit, D verſus .( C P — – „ rrr Meteor, LWeI. 1 ine PHFVSICA. CAP. XIIl. MIII. .⸗ 463 ite. verſus inferiora rurſus propellitur, ob- quoddam acquirit, quo fulmen abſol- in vio ſibi mediae aeris regionis frigore; vitur, fragorem eruptionis fubſequi ie. cumque leuitate ſua impedita, recta ſolitum, viſu tamen prius deprehen- . petere inferiora non poſſit, aeremo- ſam, quam tonitru audiatur, eo quod M do furſum truditur, modo deorſum. viſus celeritate longiſiime audituman- . Calidam dixi, ſiccamque exhalatio- tecellat. .V t. nem, vt quae ſicca ſit magis, quam hu- Siccarum vero exhalationum illae, "b. 1X. re mida. Exigua autem fub initium ven- quae tenues magis ſunt atque rarae, Inn ti vis efle ſolet, vires tamen acquirit, tonitruum fulminumgae exiſtunt mate- I. adſcitis aliis exhalationibus, quibus ria, ita craſſiores & conſtipatae magis, ⸗ occurrit, leuioribus. ecnephiarum, tphonum, preſterum & cap. Vv. Venti autem & calore componuntur cuneorum fulmineorum ſunt cauſae. B & frigore. Calor enim vehementior In lucidorum meteororum, quae in L. II. . exhalationes conſumit, quamprimum nubibus apparent, genere halones ſunt, S eterra egrediuntur. At frigus magis irides, parhelü, virgae. Quae omnia N intenſum terrae obſtruit poros, vte- ex radiis lucis varie refractis, & reper- res gredi illaz non poſſint. cuſſis, exiſtunt: differuntque pro di- m. cap. VII.* Terrqe motus, eſt terrae tremor, ab verſitate rerum, in quas incidentes lu- exhalatione procedens calida, & ſicca, cis radii repercutiuntur. Halo ſtellam . abdita in viſceribus terrae, quae cum ambire aliquam ſolet, ſinubes aliqua ⸗ foras egredi nititur, vt eius natura occurrat, cuius, parte media ob rari- k poſtulat, terrae tamen obſtante ſoli- tatem diſſipata, partes extremae Colo- 1. R ditate intus continetur, terram con- rem ſtellae induant, radüs eius ab iis- i cutit, dum viaperire viam ſibi cona- dem reſilientibus. Iris eſt ex radiis r. “ tur, omniaque obuia ſternit. Quo ſolis refractis in nube rorida, moxque 1 maior vero eſt incluſiillius ſpiritus fer- in pluuiam ſoluenda. Eademque ra- . R vor, eo maior etiam eius vehemen- tione Parhelii quoque virgaegue gi- . ł tia eſt. gnuntur. Eadem fulminum, tonitruum, & re- Dantur vero etiam corpora imper- cap. VII. U lHiquorum natura eſt. Tonitru exiſtit, Fecte miſta ſub terra, ſiue in viſceribus o vbi exhalatio, denſa nube incluſa & terrae, ea quoque generum ſunt duo- e frigida, intus vehementi impetu fer- rum: quaedam enim exhalationibus r ł tur, eaque perrupta, tandem maio- natales debent, quae mineralia ſunt, ⸗ rem edit minoremque fragorem, pro alia vaporibus, & dicuntur metalla, n denfitatis in ula nube ratione. Eru- quae in Fißlia ductiliaue diſtribu- 0 Ptione illa caloris atque luminis genus vntur. DWDWUW CAP. XIII. 4 DE CORPORIBVS PERFECTE MISTIS. n⸗ rtrer Ommunes corporum perfelze mi- rationem cauſantur, vincente nempe n V.C-l. ſyorum affectiones funt, quae apri- materiam calore atque frigore: quod mariis elementorum qualitatibus pro- ſi non fiat inquinatio & digeſtionis der usuwvel’ ſ-ad. . cedunt, quarum duae agentes ſunt, ca- JeNdus efficirur. Simplici generationi , à e lor & frigus, patientes duae humidi- opponkur putreſactio, cui nihil non iα. tas & ſiccitas. Natura ſua iſtae gene- obnoxium fit, niſi non expectata vi diſloluatur. cap. II. cap. III. 464 diſſoluatur. Quae putrefiunt autem, primo humorem contrahunt, inde exareſcunt, externus enim calor in- ternum expellit, & tandem conſumit. Putrefactioni igitur obnoxia ſunt o- mnia, igne tamen excepto, putrefa- Gio enim caloris naturalis corruptio eſt, per calorem externum, in cor- pore humido. Haec cauſa eſt, cur res frigori expoſitae, vel motu agitatae, facile haut putreſeant, putreſeant item hoc minus, quo maiores fuerint, quoue calidiores. Sic partem maris putrefa- Cio poteſt corrumpere, totum non poteſt. Ex putridis animantia producuntur. Calor enim naturalis, dum expellitur, quantum poteſt, id, quod corruptio- ne auellitur & ſeparatur, coniungere exiguis nititur moleculis, quae vitam pPoſtea, ſole adiuuante, recipiunt: at- que ita vermiculi, veſpae, culices, alia- que inſecta gignuntur. Digeſtio ſiue concocdtio caloris, dige- Nionis defectus, frigoris eſt opus. Eſt- que digeſtio perfeétio, a natu rali pro- prioque calore ex oppoſitis facta pa- tientibus, quae ſua cuique materies exiſtunt. Digeſtionis finis in quibus- dam rebus ceſt ipſa naturae mutatio: vt, ſi cibus in carnem & ſanguinem per digeſtionem abeat. In aliis tantum mutatio eſt ratione quantitatis, vel qualitatis, v. g. in fructibus, qui ma- tureſcant. Digeſtienis defectus eſt im- perfectio in qualitatibus oppoſitis pa- tientibus, a defectu caloris procedens. Eſt vero digeſtio vel concoctio triplex éοτονι*πος ντπσα. Triplex item concoctionis defectus: νααιπ αοι &ισúας Iéravois ſ. maturatie eſt digeſtio e- lementi, quod in fructibus eſt: perfecta eſt, ſi ſemina fructu contenta ſui ſimi- le producere queant. Oppoſita ei PARS . AkNSTOTETES DOGTETNA EDSOS duτ eſt, defectus digeſtionis in fru- ctibus, qui caloris defectu humidita- tem vincere nequeant. : Enrig, elixatio, eſt indefiniti in humore exiſtentis concoctio, faécta ab humido calore externo, ei opponitur sbMXοσσnato, digeſtionis defe- ctus in humido indefinito, proce- dens a defectu humidi caloris externi. orrzsss aſſatio. Eſt digeſtio procu- rata calore ſicco externo, non nimio tamen, is enim aduſtionis eſſe cauſa ſo- let. Ei opponitur saτνιαοαι uae eſt digeſtionis defectus, natus ex defecétu caloris & ignis, vel humiditatis in re aliqua abundantia. Quod vero duas qualitates patien- eap. IV. tes attinet, humidae res ſunt, & ſeccae, vel actu, vel potentia. Res humido ſiccoue miſtae definitae ſunt, illae enim ſeſe inuicem finiunt qualitates, vnde corpora ſine terra & aqua minime con- ſiſtunt, humida iſta, illa ſicca: haec cauſa etiam eſt, quod in ſola terra & aqua vitam agere animantia poſſint, quae ſunt materia eorum. Primae porro affectiones defmitorum corporum durities ſunt, & mollities. Durum eſt, quod tactui non cedit, molle contraria ſeſe ratione habet. Eorum vtrumque vel abſolute eſt tale, vel in relatione ad aliud. Vtraque autem qualitas ex concretione exiſtit, quae exſiccationis eſt ſpecies. . Exſiccatio rerum eſt ex aqua conſi-cap. VI. ſtentium, vel quae aqueae ſunt natu- rae, vel aquam continent, ſiue na- tura inſitam, ſiue aduentitiam. Per- agitur exinſtituto calore; frigore eti- am, ſed ex accidenti. Contraria ei humectatio concretio vaporis eſt, in aquam abeuntis, vel liquefactio folidi corporis, quale metallum. Concre- tio eſt, quando remoto humore ſicca contrahuntur & condenſantur, ſiue frigore, nio ſo⸗ eſt Au Ure jen- aoIV. lot, ico nin nde - ec at, P inet. moll ruNR el in Utem ue conl-a,Vl. natl⸗ Na⸗ Per- e eii⸗ rin ei ſt, in Dd . r!⸗ D ſcc e gote, ag. VIII. PHVSICA. CAp Xnn, üy 465 frigore, vtan lapidum generatione, bile, Kexile, infexile, ſractile, infra- ſiue calore, vt, cum ab aqua ſalia ſepa- Aile, friabile, infrniabile, inpresſile, rantur. Concretioni opponitur reſo- Uutio, quae contrariis omnibus effici- tur. Res ſolo calore condenſatae e- nim, ſolo frigore reſoluuntur, & vi- Ce verſa. Praeter Affeldtiones hucuſque com- memoratas primarias, dantur aliae e- tiam ſecundariae, homogeneis corpo- ribus maxime propriae, quarum a- gentes alige ſunt, aliae patientes. Qualitatum quas patientes dicimus, in corporibus miſtis XVIII ſunt Paria: coneretile, inconcretile, eliqua- bile, ineliquabile, mollificabile, im- mollſicabile, bumedabile, inhumecdta- inimpregſelel, formatile, informutile, preſſatile, inpreſſatile. Tracdtile, in- zractile, ductile, inductile, Flzle, in- MWle, ſectile, inſe tile, tenax, remittens, denſabile, indenſabile, combuſßzihile, in- combuſtibile, exhalabile, inexhalabile. Ab his ita denominantur corpora ſi- milaria miſta. Metalla, aurum, fer- rum, argentum, lapides &c. & quic- quid exillis conficitur: vt & ſimilares plantarum atque animalium partes, vt caro & oſſa, quarum aliae calidae ſunt magis, quae ex aqua maximam partem conſiſtunt, magis frigidae aliae, quae ex terra & aere praecipue componuntur. CAP. XIV. DE PLANTIS ET ANIMANTIBVS. Sy b finem meteorologicorum de 26 artibus ſimilaribus agere propo- nit. v. g. Sanguine & . quid ſint, quem finem habeant, quam materiam & ra- tionem, maxime vnde motum habe- ant, vt inde porro ad partes diſzmi- lares accedat, & poſtremo de his, qui ex iis conſiſtunt, hominiburs, plantis &c. Hinc Patritius ſuſpicatus eſt tra- ctatum de partibus animantium proxi- mum eſſe Meteorologicis, in eo enim, vt inſtitutum ipſi fuerat, de partibus agit ſemilaribus vique ad libri Il capur X, atque inde de diſzmilaribus pergit diſputare. Verum adeum ordinem re- vocare librum Ariſtotelis de animan- tium partibus, eo minore certitudine gaudet, quo magis certum eſt, plurimos eorum, vt ne dicam deiis, quae anatomi- ca ex inſtituto complectebantur, deper- ditos eſſe, in quibus forte extitere, qui ſeriem haut paulo magis redderent lu- culentam, in ipſis libris de animalibusni- hil eſt, cui illam ſuperſtruere valeamus. Eandem ob cauſam in medio quo- que eſt relinquendum, quis proprius ſit librorum de plantis locus, hodie deſideratorum. Forte libros de ani- malibus praeceſſerunt. Animas enim plantis Ariſtoteles tribuit, in quoe a Stoicis diſſentit, vegetante inſtructas facultate: viuere easdem affirmat, cul- tro etiam ſciſſas atque diuiſas, non minus atque inſecta, qua ratione ex vna duae plureſue effici valeant. Item- que ſubſtantiam, quam ab alimentis & aere ambiente habeant ſuppeditatam, naturali earum calori conſeruando ſuf- ficere. Quantum ad animantia, de eorum in- ceſſu librum habemus, de hiſtoria ani- malium libros X, de generatione eo- rundem libros V. Tanto ſtudio id argumentum tractauit igitur, vt epi- tome illud repraeſentare difficile ſit, quamobrem omittendum illud duxi- mus potius, idque eo magis, quod ea ex parte nihil a Stolcis praeitiuum ſit, Inn 466 — 2 & Academicis, cum quorum doctrina PARS V. ARSTOTETES DOCTRINA EVS ſent, iſta nobis delineatio praecipue Vt comparari Ariſtotelis placita pos- eſt inſtituta. X CAP. XV. DE ANIMA. Deanima Onducit omni veritati animae co- quaſi anima moueatur, ſed motus il- L. I. c. I. . gnitio, inprimis vero in rebus na- los in corpore ab anima produci tenen- cap. I. turalibus, anima enim principium quaſi eſtrerum animatarum. Anima- ta vero ab inanimatis motu Praecipue differunt, & ſenſu. . Hinc antiquioribus philoſophis de- finitio animae ex iſtis petita eſt. De- mocrito, P Vthagoreis, & Anaxagorae, a mokit, Empedocli & Platoni a cogni- pe tiont, 2 aliis ab virogue. Alii tamen animae naturam in eo Poſuere, quod Nael, lyſe cap. II. cap. IV. corporis ſit ezpers, vel quod ſubtilis- Nmume ſet corpus Thales eſle dixit rem, 2 mos . Dioge nes aerem, He- racli itus alatio⸗ nem, immortalemque tiam; Hippo aquam ſanguinem Crito. Anima non a ſeipſa mouetur, Demo- crito iudice, nam quiccuid mouetur, ab alio mouerur. Viciſſim, ſi a ſe ani- ma mouetur, in loco eſſe deberet, & motu violento moueri poſie, eiusdem- que adeo foret cum corpore naturae, corporique reddi poſt ſeparationem poſiet. Nec a ſe ipſa mouetur anima, ſed arebus, quae ipfi offeruntur, ſiper eſſentiam enim ſ lam moueretur, tum poſſet. Non ma mouetur, ſed ex uod corporis mo- tus 00 Ca ſione . ‚h. e. contrariorum a ata miſcela, alias enim plures eſle 0 orteret eius- dem corporis animas, pro par tium ra- tione diuerſa & temperie. Quamuis autem vulgari loquendi vſu animam contriſtari dicamus, ſperare, metuere &c. id tamen ita accipiendum non eſt, 0 dum eſt, partim locali quidem orga- norum motione, partim alteratione eorundem. Animam iraſci non ma- gis dicitur accurate, quam ſi dicas ae- dificare eandem. Flomo enim eſt ,qui iraſcitur, anima id efficiente, alias enim ſenectuti etiam, infirmitatibus, & morbis animam perinde ac corporis organa obnoxiam dixeris. Neque rarum aliquod corpus anima cap. V. eſt ex elementis confiſtens, alias enim non maior eius, quam elementorum, futura eſſet intelligendi vis neque a- nima datur per omnia di fuſa, vt viſum Thaleti, videmus enim res haut pau- cas inanimatas. Sunt, qui ex diuerſis animae funétio- nibus concludant, plures eſſe, quam nayz i in homine animam, vel dauiße bi- lem efle eandem, ita vt ars eius ſupr ma, inielligens, in capite ſit, iraſe? in pectore, concupiſe ens in iec re. & rum errant, neq e enim inte llectus vlli corporis parti eſt a „ vt qui corporeus non ſit, atque organicus, ſed materiae expers & immort Anima Rae eſt enteleæchis corpor noturalis organici, vitam potentia ha- bens Pn. 7211* Duplex enim entelechig eſt, prima O- perationis; bium eſt, vt ſcientia. Socanda ipfe es tacte. Naturalis cor- poris, non artifciulis, quale turris vel nauis. Organici porro corporis, h. e. inſtrumentis operandi inſtructi, qualis eſt oculus, qui eſt videndi, auris, quae audiendi, eſt inſtrumentum: Ipſæ vero etiam plantae ſimplicia habent organa. S 2 3. alis. 82 +9 15 L. Il. C II. ia, inquam, primd. e 4 OI gui u 8 orS imcp V. um. lI, PHLVSICA. CAP. organa. Vitam potentia habens: quaſi dicas in ſeipſa, potentia enim babere minus eſt, quam habere actu: adlu eſt v. g. in eo, qui vigilat, potentia, in dor- mMiente. — Animi alias definitur, quod ſa ic per . WrI. XrII. 467 quod primum viuimus, ſentimus &0iin- telligimus. Vnde tres animae facul- tates eſſe liquet, nutrientem, ſentien- tem & ratienalem, quarum fuperior inferiores potentia complectitur, per- inde aca quadrangulo comprehendi- tur triangulum. CAP. XVI. ⸗ — DE FACVLTATE NVTRIENTE. cap. IV. Pam animae facultas & maxime communis eſt nurriensg, perquam Vita omnibus rebus ineſt: eius opera- tiones ſunt generatio & nutritio. Nutrimentum vel nutritionis, vel augmentationis cauſa accipitur. Na- tritio autem facultatis nutrientis eſt o- peratio, ipſi ſuſtantiae rei animatae conducens-ĩ‧" w Angmentatio facultatis nutrientis eſt operatio, qua corpus animatumad perfectam magnitudinem adoleſcit. In nutritione conſideranda anima, quae nutrit, corpus, quod nu- tritur, & alimentum, per quod nutri- tur. Ea naturalem requirit calorem omnibus animantibus inditum. Ali- mentum corpori, quod nutritur, & diſz- mile eſt ſiue contrarium, & ſanile: qua- tenus digeſtüm eſt nondum, contraa rium eſſe dicimus nutrimentum: qua- tenus vero vt digeſtum ſpectatur, ſmi- le ſemili nutritur. HMM CA P. XVII. . DE FACVLTAT cap. V. Entiens animae facultas ea eſt, qua animantia ſentiunt primum. Sen- Jus vero mutatio in organo eſt, a re ſen- ſibus oblata, procurata. Neque enim ſeipſum percipit ſenſis, neque organum ſuum, neque rem vllam internam. Vt reipſa ſentiat enim, externa aliqua res requiritur, quae ſenſum moueat, ſei- pſum enim ſenſus mouere nequit, qui facultas ſit tantum patiens, perinde ac quod combuſtibile eſt, ſeipſum com- burere nequit. Rerum autem, quae ſenſui obiiciun- tur, tria ſunt genera, vnum proprium eſt, rerum nempe, quae vno ſolo ſenſi percipiuntur, qualis color eſt viſui. Commune earum rerum, quae vni cui- dam ſenſui propriae non ſunt, ſed communes omnibus. Accidentate, quod earum eſt rerum, quae, quatenus tales cap. VI. E SENTIENTE. ſunt, ſenſum non afficiunt. Senſus vel æ- ternus eſt, vel internus. Senſus exter- ni ſunt vifus, auditus, olfactus, ta- tus & guſtus. Viſus verſatur circa colores, & rem eag. VII. quandam nomine deſtirutam, in tene- bris refulgentem, qualis in ſquamis piſcium cicindelis &c. Color vero eſt motus procedens ab eo, quod actu per- Wicuum eſt. Perſpicaum eſt, quod per wili haut eſt obnoxium, ſed per a- lium quempiam ſiue colorem ſiue lu- men, qualia aqua, aer, vitrum. Lu- mon eſt actus rei perſpicuae quatenus perſpicua eſt. Non ignis vero eſt lu- men neque corpus, alias enim duo corpora in eodem loco eſſe conſeque- retur. Viſus pariter, ac reliqui ſenſus o- mnes, medio opus habent, & diſtantia Nnunz conueniente. 468⁸ PARS V. ARSTOTELIES DocTIEINA ETVS conueniente. Res, quae ſenſu perci- pitur, primo medium, & inde organum afficit. cap. VIII. Auditus circa ſonos verſatur. Hi exiſtunt ex duorum corporum colliſio- ne, durorum, planorum & concauo- rum in aliquo medio, quale aer & aqua, celeriter & vehementer, antequam me- dium diſſipetur, excitati. . Echo, ſonus eſt repercuſſus, quan- do aer collectus, & vaſe aliquo, vel loco concluſus, quo diffuſio eius & progreſſus impeditur, retrocedit: vt, ſi voce magna, conuerſa in murum fa- cie, inclames. Semper autem ita re- Percutitur ſonus, licet auribus id mi- nime ſemper percipiatur, perinde ac lumen, quod ſi repercuteretur minus, obſcura forent omnia loca, ſoli vel alii cuidam lucido corpori, ex aduerſo non expoſita. donus eis producitur corporibus, quibus concutitur aer, atque aſſidue agitatur, donec ad organum appellat, in quo inſitus eſt, eiusdem naturae a- er, isque animatus & immobilis, qui ab aere exteriore commotus, auditus ſenſum praeſtat. Hinc in ipfſis etiam aquis audimus, aqua enim adhuncae- rem pertingere nequit, ob auris an- guſtos anfractus: quos ſi perrumpat, vel alias lacerata fuerit hunc aerem con- tinens membrana, furditas inde exi- ſtit. Vox, aeris, reſpiratione adducti, eſt impulſus, ab anima in arteriam illiſi vocalem, quae in pulmonibus eſt, cum intentione ſignificandi. Non omni- bus igitur animantibus vox competit, ſed ſanguine tantum & reſpiratione gaudentibus, piſciumque adeo nulla vX eſt. . , Odoratus circa odores occupatur, qui non aeque in homine, quam aliis animantibus, perfectus eſt ſenſus. Vn- de & homines nonniſi cum dolore vel voluptate odores percipiunt, ſi ſatis eis virium ſit ad alterum iſtorum exci- tandum. Defectus ille ab organo eſt, quod in nobis magis obtuſum inueni- tur. Medium odoratus aer eſt, & aqua, nam & piſces odorantur. Nec tamen eodem modo omnia animantia hoc ſenſu fruuntur. Quae reſpirare enim poſſunt, aerem ducendo odorantur, non vero ita faciunt cetera, ob organi diuerſam diſpoſitionem. Ea igitur, quae aerem trahendo odorantur, in aquis ſenfum illum nequeunt exerce- re. In genere vero odor ſicca reſpi- cit, vt ſapor humida. Eſtque orga- num odoris ſiccum potentia, vt actu ſunt ſicca res, quae ei obiiciuntur. Guſtus circa ſapores verſatur. Quic-cap. X. quid vero gaſeu percipi poteſt, id ſapi- dum eſt, humidumque, ſiue actu, ſiue potentia. Sicca guſtui obnoxia ſunt, quatenus potentia humoren habent, & ſalium inſtar liqueſcere poſſunt. Gu- Rus vero & ſipidum & inſipidum per- cipit, quemadmodum viſum tenebrae quoque afficiunt, & auditus ſilentium Percipit. Nempe ſenſuum quilibet abſentiam perinde ac praeſentiam per- cipit, rei, circa quam exercere ſe ſolet. Potulentum guſtui cum tactu com- mune eſt, quatenus humidum tamen eſt, gaſtum afficit, vt ſaporem quod ha- beat. Lingua ſiccum guſtu non perci- pit, quoniam organum ſenſus tale po- tentia eſſe debet, quale actu eſt res, circa quam ſenſus verſatur. Sine hu- miditate vero ſapidumnon datur. Spe- cies ſaporis ſunt dulcedo & amaritudo- ad Aulcedinem pertinet pinguedo, ad maritudinem ſalſedo. In medio vero iſtorum poſita ſunt acre, acerbum, aci- dum atque acutum. Sapidum, eſt quod gilſtum mouet, atque vt ſe exerat, efficit. Tactus aab. Al. l. III. t. il. 1- eſl cap. XI. eap. XII. L. III. c. I. L. III. c. II. PHFVSTCA CAbP. XyIr vim Tadtus circa qualitates primas ver- ſatur. Organum tacltus ea pars eſt, quae potentia eſt id, quod res circa quam hic ſenſus verſatur eſt actu, quod idem eſt enim, ab eodem affici nequit. Res enim, quae eundem, quem ipſi calo- ris, frigoris, duritiei vel mollitiei gra- dum habent, non ſentimus. Caro me- dium eſt, primum ſenſus organum eſt aliquid interius. In hoc vero gaſtus & talctus a reliquis differunt ſenſibus, nempe res, circa quas reliqui verſan- tur, maiori intercedente interuallo eas- dem afficiunt. Percipit autem guſtus res aeque, quae tangi & quae non tan- gi poſſunt. Omnes hi ſenfus ſpecies ſenſibiles a materia abſtractas accipiunt, perinde ac cera figuram annulo inſculptam ac- cipit, non ſunul accepto auro vel gem- ma. Organum ſiue ſenſerium Ulud eſt, in quo primo ineſt ſentiens facul- tas. Res autem vehementius agens corrumpere organum poteſt, & de- ſtruere. Plures non dari ſenſus externos, quam quinque illos, manifeſtum ex eo eſt, quod plures eorum in animalibus Perfectis non occurrant: neque opus CAP. 469 eſtſeto aliquo ſenſu adoommunia, quae vocant obiecta percipienda, quae vnus- quisque ſenfuum per accidens diſcer- nere ſolet, motum v.g. figuram. Adus rei, ſenſu pereeptae, & aclus ſenſits ipſius, v.g. actus ſonandi & audien- di vnum ſunt reipſa &idem, intentio- ne differunt tantum. Actusque ille ſemper eſt in eo, quod ſentitur, non in ſentiente. Senſibiles gualitates ſinitae ſunt, vtcap. VI. quae extremis contrariisque ſuis fini- vntur, per accidens vero dhidi in in- finitum poſſunt, pro ratione diuiſionis rei, circa quam occupantur, continuae. Senſthilium autem alia potentia ſunt ſenſibilia, vt pars iuncta toti, alia actu, vt ipſum totum, vel pars a toto ſepara- ta. Partium vero ſeparatarum quae- dam exiguae ſuntadeo, vt eis actu per- cipiendis ſenſus haut par ſit, eo quod debita mole deſtituantur. . Soni & odores in medio ſenſim proce- dunt, atque ſenſim, & veluti gradibus quibusdam ad organum deducuntur. Lumen contra momento in medio exi- ſtit, neque locali motu per illud tradu- citur. XVIII. DE SENSV COMMVNI. QOni Jenſus externus diſſerentiam Percipit rei, circa quam verſatur. Sic viſus de albedine iudicat, & nigredi- ne. Diuerſarum vero rerum differen- tiae eo diſcerni ſenſu non poſſunt. Com- miunis itaque aliquis ſenſus datur, qui acliones ſenſus externi & rerum ſenſu pPerceptarum differentias diiudicat. Iu- dicium iſtud, cum circa res ſenſibus ob- noxias occupetur, ſenſus eſſe oportet: & ſenſus quidem vnius, ſi plures enim eſſlent, tum aliam rem ſiſteret alius, ne- que adeo iudicium inter illas inſtitui poſſet. Iudicans enim omnium illo- rum cognitionem habeat, oportet, de quibus iudicat, quam externorum ſen- ſuum nullus parere poteſt, ad rem nem- pe ſibi propriam determinatus. Communis autem ſenſus eadem actu res ſenſuum contrarias atque diuerſas diiudicat, inuicem enim album & ni- grum, dulce diſtinguunt & amarum. Eſt igitur ille ſimilis circuli centro, quod diuerſo reſpectu vnum dici pot- eſt & multiplex. Vnus eſt, quatenus in in eo externi ſenſus coniunguntur Naon 3 omnes, 472 omnes, multiplex, quatenus fons eſt eo- rum & iudex. PARS V. ArTOTEIES DOCTEINA ES Senſus circa rem gaudent animantia. ſuae perceptioni propriam errare non poteſt, ſed verum ſemper proponit. Ii- tellectus vero falſis opinionibus & habi- tibus deprauatis haut raro ſeducitur. XIX. DE PIHIANTASILA ET COGTTATIONE. pe Ri Senſus ab intellectu diffſert. Senſu mnempe omnia, intelledu pauciſfima CA P. c. II. ſenſa & phantaſßia deriuatur & co- L. I. de Mem. & gitâtio. Phantafia & a ſenſis differt & ab intelecwuu, quamuis ſine praeui⸗ ſenſus perceptione non detur, quem- admodum neque cogitatio absque ea exiſtit, quae intellelctus eſt actio, ſcien- tiam comprehendens, opinionem item & prudentiam. Phantaſiae actus a cogitatione dif- fert; nam res etiam falſas phantaſia fin- gimus, vt viſum fuerit nobis. Res au- tem veras tantum aut veroſimiles cogi- tamus, non vt viſum fuerit nobis, ve- rum vt res fuerit nobis repraeſentata. Praeterea quando res bonas eſſe guta- miusc, malasue, metu agimur gaudioque & ſpe. Quando vero phantaſia tan- tum, nullo adhibito iudicio, agimus, pla- ne non commouemur, quemadmo- dum nec pictura terremur. Phantaßa ſenſus Proprie haut eſt, agit enim phantafia etiam in dormien- te, quod de ſenſu dici non poteſt. Senſus ab ipſis natalibus nobis praeſto fuit, non phanaſia. Senſu omnia amimalia gau- ⸗ CAP. . DE MEMORIA ET A phantaſßia deriuatur memoria, quae res praeteritas complectitur, vtſen- Rem. c.I. ſus praeſentes, futuros opinio. Necefſe autem eſt, vt ſenſas atq; intellelctus præ- cedant memoriam. Hinc ea ſola anima- lia, quae temporis aliquo gaudent ſenſu, quales equi ſunt & canes,memoria etiam vtuntur. Neque tamen phantſia care- do veras, modo fallas. dent, non phantaſia. Senſits verax eſt, phantaſia ſaepe fallit. Senſus praelen- tium tantum eſt, abſentium etiam phan- taſea. Neque phantaſßia ſcientia eſt vel in- tellelctus, is enim variis rebus ſemper occupatus, falſis ſaepiſſime phantaſia. Nec phantaſia opinio eit, opinionem enim ſequitur fides, non vero phantaſtm. Eſt autem phantaſia motus animalis, a ſenſu agente deriuatus, quo motu va- rie animal afficitur, res concipiens mo- Phantaſiae er- ror ab errore ſenſuum eſt. Affit itaque ſenſibus coniunctiſſima eſt taſia, quamuis enim ſenſas non ſit ipf eſſe tamen absque ſenſi non poteſt, que datur in rebusſenſu deſtitutis. riuatur autem nomen Darraxiaz à Oatos, quod lucem notat. Viſus enim ſen- ſaum excellentiſſimus ſine luce eſt otio- us. . Multa vero ab animalibus phantala dirigente perficiuntur, vel'quod care- ant intellectu, vt bruta animantia, vel quod intellectu vtantur obſcurato, XX. REMINISCENTLA. re poteſt memoria, ne ea quidem, quae res ad intellectum pertinentes comple- titur: qui meminit enim ſe vidiſſe pri- mum, audiuiſſe, atque didicifſe ea, quo- rum meminit, percipit. Memoria igi- tur per ſe ad phaniſiam reduci poteſt, vt quae phantaſmatum ſit, ad intelle- dum vero per accidens tantum. Hinc memoria L. de domn. & Vigilel apelll, n 6e dr. igi⸗ 5 elt, AMe⸗ line Nri L. de Somn. & Vigil.c. ſtirutae neque dormiunt neque vigi- cap. II. cap. III. Lib. de inſomn. Cta. PMVSICA CAP. XXI Y memoria in eadem cum phantaſia ani- mae parte ſedem habet, ſi enim in intel- lectuali reſideret facultate, bruta eam habere non poſſent animantia, quae vti tamen eadem animaduertimus. Memoria autem eſt ex impreſſione imaginis cuiusdam in anima, a ſenſiz fa- Hinc qui imaginem atque figu- ram a ſenſu communicatam non reri- nent, excuſſam vel motu continuo, vel humoris exceſſil, vt infantes, vel ſicci- tate nimia, vt ſenes, memoria vel infir- ma vtuntur, vel nulla. Ad memoriam 471 itaque apta cerebri temperie opus eſt, ſicca tamen magis, quam humida. Reminiſcentia non reſumendo vel aſ- cap. II. ſumendo memoriam, exercetur, ſed ab horum vtroque tanquam ſpecies a ſpe- cie differt. Bruta enim animantia me- moria praedita, reminiſcentia deſtitu- vntur tamen. Nempe reminiſtentia per diſcurſum exercetur & perquiſitio- nem diligentem, qua vna res ex alia col- ligitur, ſerie continua obſeruata, & or- dine, donec poſtremo in animum reuo- cetur id, quod obliuio eo expulerat. CA P. XXI. DE SOMNO ET VIGILIA. D ſenſum referendus ſomnus & vi- gilia, res animatae enim ſenſu de- lant, exempli loco ſint plantae. omnus ſtupor quidam eſt, & quaſi ligatio ſen- ſuum. Vigilia ſenſuum ſolutio & rela- Xatio quaſi. Ocecupat autem ſomnus ſenſum in- primis communem, quo ſomno con- Rricto, ſenſus externi omnes, quorum commune is centrumeſt, ligantur iti- dem & conſtringuntur, quietis atque ſanitatis animalis procurandae cauſa, qui & vigiliae propoſicus finis eſt. Non autem quaeuisſenſus impoten- tia ſomimus eſt, ſed ea ſola, quam alimen- ta exhalantia cauſantur. Hinc cibo CAP. ſumto ſomno maxime ſumus obnoxii, tum enim humidus vapor adſcendit plurimus, qui grauedinem primum ca- Piti inducit, dum ibi ſubſiſtit, tum ve- ro deſcendit, & calorem expellit, vnde ſomnus exiſtit. Atque eo modo gigni ſomnum, omnia ſuadent ſoporifera, pa- pauer v. g. quod capiti grauedinem ſubmiſſis humoribus inducit. Labor Jomni fit cauſa, humores dispergende vaporem producens. Ebrii & infan- tes ſomno plurimum indulgent, minime vero atrabiliares, ita enim intus funt frigidi, vt echalare vapor non poſſit, maxime ſi ſiccam magis nacti ſint cor- poris temperiem. Eft igitur ſomnus interni caloris ceſſatio, cum aliqua a ðð ſpecie. XXII. DE INSOMNIIS. Nsnmiq aflectio ſunt partis ſenſitiuae in quantum phantaſtica eſt. Nempe eſt inſomnizm phantaſmatis apparitio per ſomnum obiati. Nimirum officio ſuo defungentibus ſenſibus externis, motus eorum, & quaedam imagines, rebus, circa quas – verſantur, expreſlae, in organis rema- nent. Hae in ſomno recurrentes in- ſomnia cauſantur: non omni tamen tempore, neque aetate omni, neque e- nim eorum ſeſe ſiſtunt ſpecies, niſi hu- moribus ceſſantibus. Hinc eſt, quod in- ſomnia non ſtatim ſomnum ſequantur, quod de anim. L. III. c. IV. cap. V. 472 quod infantibus item non niſi ali- quo poſt partum interiecto tempore inſomnia obtingant, tum enim agitatio in eis eſt nimis, propter alimentorum calorem. Vt in aqua igitur turbata nulla apparet imago, vel ſiappareat, lu- xata apparet tamen: tranquilla vero a- qua, clariſſima refulget; ira humori- bus, multa agitatione tumulruantibus, nullæ per ſomnum repraeſentantur ima- CA P. . DE FACVLVTATE YTrci animae faultas imtelligens eſt, homini propria. Eſt vero intelle- Ctus ea animae pars, qua cognoſcit at- que intelligit, eſtque geminus, vela- gens vel patiens. Intelleltus patiens is eſt, per quem omnium rerum formas intellectus induit. Nempe ſenſui ſimi- lis eſt intellectus. Senſus enim are ſen- ſibili, intelleltus ab intelligibili paſſione excitatur. Patientis autem intellectus iſtae ſunt proprietates: Caret paſſione adcorruptionem tendente: ſpeciebus recipiendis idoneus eſt: id quod funt illae ſpecies actu, ipſe potentia eſt: cor- ori non miſcetur: corporea non habet organa: locus eſt ſpecierum. Agentem etiam dari intelleltum ma- nifeſte conſtat. In quocunque enim rerum genere eſtaliquid, quod poten- tia ſit, id omne, quod eſt in eo genere, in eo etiam aliquid ſit oportet, quod ef- ficiat omnia in eo genere: atque hoc eſt intellellus agens, potentia cogno- ſcens, quae phantaſinata pariter & in- tellectum patientem colluſtrat. Pro- prietates eius ſunt, quod ſeparari a cor- pore poſſit, immortalis item ſit & aeter- nus: quod cum corpore non miſcea- tur, quod paſſionis ſit expers: quod ſemper agat: Contra mortalis eſt entel- tellectus patiens, quae & cauſa obliuio- nis exiſtit. . PARs V. ArSToTETES& DooIEνπr E gines, vel ſaltem terribiles occurrunt: quales ſunt atra bile laborantium, & ae- grorum. Vbi vero aequabili motu la- bitur ſanguis, humoresque conſidunt, tum pura ſe offerunt inſomnia atque iucunda. Eſt igitur inſomnium phan- taſma, deriuatum amotu rerum, ſenſui iam ante oblatarum, inter dormiendumn animali occurrens. XXIII. INTELEIGENTIE. Actio intellectus eſt duplex, vna indi-cap. VI. viſibilium eſt intelleltio, in quibus nec veritas eſt, neque falſitas; in quo gene- re ſimplices apprehenſiones ſunt o- mnes. Akera eſt complexorum, quan- do notiones affirmando negandoue coniungimus vel ſeparamus. Hic vel verus ſemper eſt, vel falſus, non item alter. Praecedit autem ſimpiex id, quod complexum eſt. Intellectus agens vel theoreticus eſt, cap. VIII. vel practicus. Vt vero res ſenſibilis potentiam ſenſibilis facultatis in actum deducit: ita res intelligibilis faculta- tem intellestuialem in actu conſtituit. Vt item tripleveſt ſenſus operatio, ſim- plex apprebenno, iudicium bonane res ſit, an mala,. & denique vel appetitus vel fuga pro iudicii ſententia, ſic & practici intellectus triplex operatio datur. Pri- mo enim phantaſmatibus impellitur, vt re ſenſibili externa ſenſus. Secundo iudicat rem oblatam bonam eſſe vel malam affirmando vel negando. Ter- tio voluntatem mouet, ad eam vel ap- petendam vel fugiendam, vnde & Ppractici ei eſt nomen. Prakicus hic intelleltus aeque mouetur abſente re ſenſibili ei oblata ac praeſente, a ſola phantaſia excitatus. Res porro theore- tico intellectui oblata, vel vera vel falſa eſt, pradico, velbona vel mala. Aniin cin. X. -as TI. ec ne⸗ 0- all⸗ e ſel ecn ic, ſt,ca Tl. a- it. In⸗ 1eS rel Hiei . Vt n yel S cap. I. PHVSI6A. Anima rationalis ſuo modo res quae- cunque eſt: quod actu enim cognoſcit, CAP. YXyIDN. 473. id vnum eſt quodammodo cum ipſa re cognita. ChaAbP. XXIV. Raeter nutrientem, ſontientem atque intelligentem facultatem, facultas motrix quoque datur in animantibus. Eandem illam cum nutriente haut eſſe liquet, nam ab imaginatione & perce- ptione illa dependet, quae plantis non funt, quae & organis deſtituuntur mo- tui accommodatis, non negandis ipſis àa natura, ſi nutrice facultate gauderent. cap. X. Cum ſentiente facultate eandem motri- cem non eſſe, inde probatur, quod den- tur animalia ſentientia, quae ea tamen non gaudeant; vt Zoophyta organis motui ſubſeruientibus carentia. Nem- pe eadem eſſe poteſt cum intellectu theoretico illa facultas, is enim non niſi de actionibus iudicat. Motus vero, quo progredimur vel retrocedimus, actio eſt animalis proſequentis bonum, vel malum fugientis. Localis motus in animali principia ſunt intellelctus practicus (qui phanta- ſiam comprehendit) & appetitus. Duo- bus iſtis facultas motrix ad agendum im- pellitur. Intellectus quidem & phan- taſia quid fugiendum aplectendumue ſit docentes: appetitus vero fugiendo vel amplectendo. Principium vero eius primarium appetitus eſt, cui, non concurrente etiam intellectu, mouendi vis eſt, quod in brutis animantibus ad oculum patet, quandoque in homini- bus etiam, qui ratione neglecta volu- ptatem ſequantur. Contra nunquam intellectus ſine appetitu poteſt mouere, h. e. voluntate; Nempe appetitus omnis motus, honeſti pariter ac inhoneſti, principium eſt: Intelleltus vero motaus tantum honeſti. In homine duplex eſt appetitus: Vo- animal mouet. DE FACVLTATE MOTRICE. luntas nempe, quae ſequitur iudicium rationis, & appetitus, quem ſenſitiuum vocant, quem vel iraſeibilem aiunt, vel concupiſeibilem, qui ſenſum ſequitur & phantafiam. In animalium motu tria conſideran- da. Primo id, quod mouet, atque id geminum eſt: res ipſa quae appetitur, mouens appetitum motione cauſae fi- nalis, non efficientis: & ipſe appetitus, qui, motus a re quae appetitur, viciſſim Secundo id, per quod mouet, quod cor eſt animalis, per quod illud tanquam inſtrumentum a re ap- petita mouetur. Tertio id, quod moue- tur, quod ipſum eſt animal perfectum. Inſecta locali mouentur motu, perin- cap. XI. de ac perfecta animalia, &, quod conſe- quitur inde, per eadem principia, ap- petitum & phantaſiam. Verum ea imperfecta eſt phantaſia, per totum dif- fuſa corpus: quod colligere eſt ex in- certo eorum motu, quod ad res prae- ſentiſſimas tantum feruntur. Appe- titum ea habere inde, quod voluptatem ſenfiunt & dolorem, optimo iure con- Cludas. Bruta animantia ſenſitiua tantum phantaſßia gaudent: Rationales creatu- rae eadem deliberante vtuntur, quae varias res comparat, eidem fini pro- poſito conducentes, &, quod expedi- tiſſimum eſt, eligit. Fieri tamen ſo- let, vt ſentiens appetitus rationalem in homine nonnunquam vincat. At na- turae ordine voluntatem, rationalis quae ſit, adeoque ſuperior ſentiente, fas erat appetitui imperare. Sic igitur tres motus animaduertimus: vo- luntatis primum imperantis, alt'rum Oo reſiſtentis 44 PARS V ANTOTEIES DOCTXINA EIVS reſiſtentis appetitus, tertium denique corporis obſequentis. Vbi vero ap- petitus ſentiens praeualet, tum mo- tus tantum deprehenduntur duo, vo- luntas enim non reſiſtit, ſed decipi ſe patitur. . CA P. XXV. DE VITA ET MORTE. 1 er gr HEneratio & ſolutio viuentibus omni- xvI. bus competunt, quamuis eodem omnia modo neque generentur, neque diſſoluantur. Generatio rerum viuentium prima eſt, animae nutrientis cum calore natu- rali coniunctio. Vita vero eſt eius animae cum calore illo conſtans permanentia. c. XVIII. Iuuenta eſt primae refrigerabilis par- tis auctio: Senecdta eiusdem imminu- tio: aetas vero adulta, (auun) horum medium eſt. Quamdiu viuit animal naturali gau- det calore, quo extincto extinguitur & ipſum. Eius caloris principium in cor- de eſt, extra quod alia parte ſi extingua- tur calor, ſalua id fieri poteſt vita ani- malis, minime vero, ſi in ipſo corde ex- tinguatur. Duobus autem modis iſte extinguitur calor, primo ſi conſumatur, & ipſe de- ficiat. Secundo, ſi extinguatur ab aliquo contrario, vt in morte violenta. Cau- ſa vtrobique eſt eadem, pabuli defe- tus, quod in viuo animali eſt humor vitalis, quemadmodum & ignis, aeris deſtitutus refrigeratione, magis fit vio- lentus, ſubitoque conſumta humicdita- te, ipſe neceſſario quoque extingui- tur. Eſt igitur naturalis caloris conſerua- tioni neceſſaria refrigeratio. Et plan- tas quidem refrigerat ambiens aer, iux- ta cum alimento ſuo: calor vero ea- rum extinguitur frigoris exceſſu, hu- mor exhauritur aeſtibus nimiis. Ani- malia, vitam in aere aquaue agentia, vel aer vel aqua refrigerat, reſpirantia alia, alia absque reſpiratione. Mors pro diuerſa ratione extincti c. XVII. caloris naturalis duplex eſt, vel violenta, vel naturalis. Violenta dicitur, quae cauſam habet externam: naturalis, cu- jus cauſa eſt in ipſo animali. Nempe ea pars, a qua vita pendet, pulmones puta, ita a natura conformata eſt, vt perpetuo ſuo munere fungi haut poſ- ſit. Mors igitur deficiente calore ſu- peruenit, quando refrigerationis de- fectu humidum radicale confumitur, atque exſiccatur. Refrigeratio vero c. XVI. non deficere non poteſt, quando in re- * XVII. ſpirantibus animalibus, pulmones, in piſcibus vero pinnae, ita indureſcunt, vt motui inſeruire amplius nequeant. Facili autem morte occumbunt ſe-c. XVII. nes, vt quibus naturalis caloris non multum ſit reliquum, & ſmne dolore fe- re, quoda violento motu nulo proce- dat eorum ſolutio. . Viuentium vita, diues ſrum ſpecie-De long. rum non magis quam eiusdem, alia lon- . c. 1. gior eſt, alia breuior. Longigima ple-. rumque plantarum quarundam eſt vi- ta, quales palma, cupreſſus &c. Magis item longaenae ſunt creaturae ſangui- nem habentes, quam exiangues: ter- reſtres magis quam aquatiles: maioris molis corpora habentia, v. g. elephan- tes, magis quam mole exigua. Cauſae longazuitatis funt, primo, Hul-cap. II. midi vitalis quantitas & qualitas, ſi pin- gue id ſit, nec facile exſiccetur, vel gelu concreſcat. Szundo, calor naturalis, qui non patitur, vt humor iſte gelu concreſcat. Tertio debita huius caloris — — — — —⸗ — ccb — 21.— — ʒ— — — . —. — — — Kelos R. thie b. ( 184 f. . 10. ſe Ntia ncic Wu, nte, nue l. npe Gtes Vt ol- ſu. de. n o Fyll. re. i nt, nt. ſe-c. XVI. on ſe⸗ ce⸗ M- lit. e. l. Pe. t- hgs Gul⸗ tel⸗ ris AII⸗ Pur ih l. Pn- gen bel tali, 1. FETHICA caloris & humidi illius proportio. Quarto excrementorum paucitas natu- rae aduerſa eſt, & quandoque totam eam, nonnunquam partem eius cor: rumpit. Animantia quorum vel ſalacitas vel in labore aſſiduitas ſit inſignis, exſicca- tione citius conſeneſcunt. Quae cau- ſa eſt, cur magis longaeuae feminae fint quam viri, licet ad agendum iſti magis ſint expediti, In regionibus calidioribus maior vi- ventium & moles eſt, & aetas, quam in frigidis. Animalia vero, quae vel exi- guua gaudent ſanguinis portione, vel plane nulla, in plagis borealibus vel non gignuntur omnino, vel genita ſta- tim moriuntur. Etplantae & animantia paſtu defi- ciente moriuntur. Calor namque na- 4 CAP. I. H 475 turalis, alimento deſtitutus, ipſam conſumit, qua continetur, materiam, humidum inquam radicale. Animan- tia in aqua degentia breuioris ſunt vi- tae, quam terreſtria, & exſanguia quam ſanguine gaudentia, quoniam humor illorum ad aquae naturam pro- pius accedit, atque propterea gelu conſtringi atque corrumpi facilius poteſt. Planmtae longaeuae ſunt valde, quo-cap. Vi. niam humidum eorum ab aquae natu- ra recedit longius, vt gelu non adeo fa- cile adſtringatur. Partium ſuperio- rum laxitas, in plantis aeque acanimali- bus, longaeuitatis eſtargumentum, in- dicium enim praebet caloris naturalis abundantioris. Eſt vero pars plantae ſuperior radix, non rami. PARS III CAP. I. 2 ETHICA. Ccedimus proximo loco ad par- Atem moralem, quo Ethica & Polir tica comprehenduntur, atque Oe- conomica. Ethicorum libros X ab Ari- ſtotele habemus ad fillum eius Nicoma- chum perſcriptos. Libros item duos magnorum moralium, vnum de virtu- tibus. Oeconomicorum libros ab eo ha- bemus duos. Politicorum oëto. No- lo ad eos nunc recurrere, vt doctrinae ipſius ſummam inde excerpam, cum eorum, quae ipfi, & reliquae peripate- ticorum turbae de moralibus prolata fuerunt, excerptastobaeus iam dederit: Eclog. BE. Ethicam quidem aτε rà eee“, quod thic. p. conſuetudinem notat, dictam ait. Quo- 184.ſd. rum enim naturaprincipia nobis ac ſe- mina dederit, ea more ac recta conſti- tutione perfici. Ideoque morum ſci- entiam in ſolis animantibus cerni, ac potiſſimum in homine. Nam vtillane- ceſſitate conſuetudinem inducant, ſic hominem ratione, virtutis capace. Animae partem alteram eſſe ratione praeditam, alteram eiusdem exper- tem; illam iudicii; hanc appetitus fa- cultatem habere. Acprioris quidem vnam ſpeciem in rebus diuinis & con- templatione verſantem, ſtientiam vo- cari; alteram in humanis, & actione, poſitam, conſilium: Poſterioris autem vnam ſpeciem, appetitum continen- tem, cupiditatem dici: alteram, iniuri- am propulſantem, ram. Itaque duplex etiam virtutum genus exiſtere, alterum cum ratione coniun- ctum, alterum ab ea remotum, atque adeo & ipſam vel theoreticam eſle, vel practicam: ſed ethicam tamen virtutem non ſcientia, ſed boni electione abſolui. OO0O2 Virtutem 496 PARS V ANTOTETIES DOCTEINA EIS Virtutem porro tribus rebus perfici, natura, conſuetudine, ac ratione. Ho- minem enim, cum a reliquis animali- bus, tum corpore, tum animo, differat, quatenus inter diuina & bruta poſitus, cum vtrisque ſocietate coniungitur (cum illis animo, cum his corpore;) vV- triusque rationabiliter perfectionem appetere. Ac primum quidem vitam deligere, quoniam natura ſecum con- iungatur, ideoque recte tum quae ſe- cundum naturam ſunt, amare, tum quae prater naturam, odiſſe. Siquidem & ſanitati, voluptati, vitaeque ſtudere, quod haec cum natura coniuncta, per ſe expetenda, bonaque ſint: & contra morbum, dolorem, mortemque vita- re, quod ea cum natura pugnent, ideo- que fugienda ſint & mala. Cum enim & corpus amemus, & animam, & horum partes, vires, ac functiones: ex horum ſalutis cura principium appetitus, Ofhcii & virtutis naſci. Etenim ſi nullus in rebus expetendis & fugiendis error in- terueniret, verum & bonorum par- ticipes & malorum vacui ſemper dege- remus; nunquam recte & vere electio- nis cura nos angeret. CQum antem ſae- pe per ignorantiam in expetendis & fu- giendis fallamur, ac tum bona reiicia- mus, tum mala pro bonis recipiamus; neceſſario iudicium, vt firmum redda- tur, curamus, quod etiam, prout natu- rae conuenerit, nacti, virtutem pro- pter officii dignitatem nuncupamus. Nam & actiones, & quae dicuntur offi- cia, tum ab electione rerum, cum natura conueniente, & reiectione rerum ei- dem diſconuenientium naſci contin- git. Atque in eo tam recte facta, quam peccata iuxta illos conſiſtunt, totaque fere electionis ratio ab his dependet, quemadmodum pauciſſimis oſtende- mus. Eyxpetendos parentibus efle liberos non tantum propter vſus, ſed etiam propter ſe, res ipfſa teſtatur. Nemo ſiqui- dem tam crudelis ac ferus eſt, qui non poſt mortem ſuam cupiat felices viuere liberos, ac beate potius agere, quam ſe- cus. Per hunc ſane aflectum & teſta- menta morituri condunt, & nondum natorum curam gerunt, tutoribus & curatoribus in auxilium aduocatis. Cum autem liberi ſic propter ſe amen- tur, parentes quoque, fratres, vxorem, cognatos, & reliquos familiares ac ciues propter ipſos amamus. Nam per natu- ram cum illis quoque coniungimur, quoniam ſocietate gaudens animal eſt bomo. Quamuis enim amicitia alia propior ſit alia, nihil hoc ad rem facit, cum per ſe ſit omnis expetenda, non tantum propter vſus. Quod ſi cum ci- vibus amicitia per ſe eſt expetenda, cum gentilibus quoque, ac tribulibus, & omnibus denique hominibus, expe- tenda veniet. Siquidem omnes, qui aliis proſunt, ita ſunt erga eos affecti, vt pleraque ipſius officii cauſa faciant. Quis enim non eripiat hominema fera, ſi poſſit, oppreſſum? aut quis non er- ranti viam oſtendat? aut quis non fame pereunti opituletur? Aut quis non in ſolitudine fontem repertum indicet eandem viam inſiſtentibus? Aut quis non bonam poſt mortem famam magni faciat? Aut quis non has voces, tan- quam cum natura pugnantes humana, oderit, 8 Me mortuo ignis terra iumgatur lcet: Nil iſta curo,‚, namque redte ſunt mea. Eſt ergo manifeſtum, quod naturalis nobis erga omnes inſit beneuvlentia, eamque per ſe eſſe expetendam, & cum ratione conſentaneam. Vnum ſiqui- dem Deorum atq; hominum eſt genus, deque ) deque vno naturae ventre omnes pro- ficiſcimur. lam quoniam communis nobis in eſt in omnes homines bumanitas, mul- to magis in familiaribus amicis eam per ſe expetendam eſſe, cernitur, cum ſit amicus res per ſe expetenda, vt & amicitia & beneuolentia. Similiter laus quoque per ſe eſt ex- petenda, nempe & cum laudantibus ſocietatem iungimus. Et ſi laus, etiam gloria erit expetenda, quae nihil ali- vd eſt, quam laus multorum. Cum iigitur ex his bona externa per ſe expetenda eſſe ſatis conſtet, multo magis corporis & animi bona per ſé ex- petenda iudicabuntur. Etenim ſi to- tus homo per ſe eſt expetendus, parti- bus quoque idem continger. Cum fint autem partes hominis praecipuae, corpus & animus, corpus quoque perſe expetendum erit. QCur enim al- ter ius corpus bonis carum ſit, noſtrum non erit item? Aut cur alter nobis ca- rus, ipſi non item? Aut corpus no- bis carum quomodo ſit, partes eius, partiumque facultates non item? Quo- circa propter ſe expetuntur ſanitas, robur, pulchritudo, celeritas, ſenſu- vm vigor, ac reliqua. Nemo ſiqui- dem mentis compos velit deformis ac mutilus viuere, tametſi nulla inde prorſus ſecutura ſit incommoditas; ſic vt etiam citra incommoditatem recte fugienda videatur deformitas. Iam ſi per ſe fugienda deformitas eſt, pulehri- tudo quoque non tantum propter v- ſum, ſed etiam propter ſe erit expeten- da. Nam pulchritudinem per ſe place- re vel inde conſtat, quod omnes na- tura pulchris etiam praeter vſum af- ficimur, iisque benefacere cupimus, ita, vt beneuolentiam illa videatur parere. Quamobrem hac quoquera- tione pulchritudo per ſe iudicatur ex- ETICA CAP. I. 477 petenda, turpitudo per ſe fugienda. Neque alia ſanitatis eſt & morbi, robo- ris & imbecillitutis, celeritatis & tar- ditatis, ſenſus & priuationis ratio. Quocirca ſi corporea bona videntur per ſe expetenda, & contraria mala fu- gienda; animi quoque partes earum- que virtutes per ſe neceſſe eſt expeti. Nam a corporis & externis bonis ini- tium ſumens, vt diximus, virtus, ac ſeipſam conſiderans, vidensque quod & ipſa multo magis natura coniunga- tur cum anima, arctiorem cum ea ſo- cietatem contrahit; ſic vt multo po- tiores ſint animi, quam reliquae virtu- tes. Atque hoc etiam ex ſuperioribus facile quis collegerit. Etenim ſi cor- poris ſanitas per ſe eſt expetenda; mul- to magis animi temperantia, quae pe- turbationum furore nos liberat: & ſi corporis robur inter bona recenſetur; muho magis animi, fortitudo, videli- cet, quae robuſtos reddit animos: & ſi corporis pulkritudo propter ſe expeti- tur; multo magis animi, iuſtitia vide- licet. Similis eſt inter virtutes ratio; tria nempe bonorum genera ſunt, quae differant licet, quandam inter ſetamen obtinent analogiam. Etenim quod in conpore ſanitas eſt, id in animo tempe- rantia vocatur, & in externis diuitiae, quoniam vitia multa temperant: & quod in ronkor⸗ robur eſt, id in ani- mo fortitudo vocatur, & in externis imperium: & quod in corpore ſenſu- vm vigor eſt, id in enimo vocatur pru- dentia, & in externis felicitas: & duod in corpore palchritudo eſt, id in ani- mo vocatur iuſtitia, & in externis ami- Citia. Tria bonorum genera ſunt per ſe ex- petenda, quae ad animum pertinent, quae ſpectant ad corpus, & bona exter- na⸗ maxime autem, quae animum Oο0ο3 ſpectant, 4S PARS V. ARVTroTEIES DoCTRINA ES ſpectant, quatenus reliquis praeſtat imus. . Quamuis autem corporis atque e- ternus virtutes antecellant virtutes a- nimi, illae tamen haud ſunt negligen- dae, partim, vt quae per ſe ſint expe- tendae, partim vt quae ad vitam ciui- lem, a ſöcialem, atque etiam contemplan- tem ſint vtiles. Vitam autem ciuilibus, ſocialibus, & contemplantibus ackioni- bus contineri, cum non ſit ſui amans, ſecundum hanc ſectam, virtus, ſed ci- vilis acſocialis. Cum enim ſibi maxi- me coniunctam eſſe virtutem dicimus, veritatis quoque cognitionem neces- ſario illam expetere conſequitur; ſic, vt & ſapientes recte vitam abrumpant, & ſtulti reécte conſeruent, ſiquidem perfectioribus perinde ſit abiicere vi- tam & tueri eam. Qum autem magna ſit virtutis prae corporeis & externis bonis excellentia, non poteſt hiſce“ vIlo paéto finis compleri,; ideoque functio virtutis eſt beatitudo per actio- nes, ſucceſſu gaudentes. Corporis autem & externa bona dicuntur beati- tudinis eſficientia, quod ad eam non- nihil conferant, non quod expleant, cum beatitudo vita ſit, vita autem con- ſtet actionibus, illa vero nec actionum nec functionum loco haberi poſſint. Quibus ita conſtitutis, exiſtit bene- ſcentia, gratia, bumanitas, libero- rum uc fratrum amor, nec non patriae, parentum, & propinquorum beneuolen- tia, amicitia, azqualitas, iuſtitia, to- tusque virtutum chorus; quem qui ne- gligunt, in bonis expetendis & malis fugiendis, inque acquiſitione & vſu bonorum manifeſto peccant, in ele- Cctione quidem per iudicium, in acqui- ſitione autem per modum, in vſis vero per ignorantiam. Atque in electione quidem peccant, cum vel quod bonum non eſt, vel quod minus bonum eſt, expetunt, quemadmodum plerique iucundum vtili, & vtile honeſto prae- ferunt: in acquiſtione autem, cum nec vnde, nec quo pacto, nec quatenus, acquirendum ſit, conſiderant: in vſis vero, cum, poſteaquam vſus omnis vel ad ipſum aliquem, vel adalium re- fertur, nec in priore modum rebus adhibent, nec in poſteriore decorum ſeruant. Licet peccent autem in his improbi, recte tamen ſe gerunt probi, qui vir- tutem ducem ſequntur. In omnibus virtutibus iudicium cer- nitur, electio & alctio, cum his nulla virtus careat; veruntamen prudentia quidem principem locum tenet, reli- quae autem ſua ſingulae procurant. Virtus vocatur optima affectio, quem- admodum per inductionem colligitur. Stguidem & ſutoris virtus dicitur, ſe- cundum quam probum calceum nouit parare: & architecti, ſecundum quam domum pulcram poteſt extruere. At- que optimam quidem affecétionem vir- tutem dici manifeſtum eſt. Duo autem virtutum velut princi- pia ponuntur, ratio & perturbatio; quae nunc inter ſe conueniunt, nunc diſſentiunt, idque propter volupta- tem ac dolorem. Ac rationis quidem victoria continentiae ſibi cognomen aſciſcit, perturbationis autem inconti- nentiae, vtriusque vero concordia virtus eſt, altera recte imperante, al- tera parente, . Expetendum dicitur, quod appeti- tum ad ſe attrahit, vt fugiendum, quod a ſe repellit, ratione conſentiente. * Male Stanleius: Virtutis excellentia multum hbiſee Ec. S corporeis bovis augetur atque eæternie, ſed tamen Expetendus — ——ðũ —— — h; ir. el⸗ U tie men lun vſus medicinae artem. ETHICA Expetendum porro ac bonum veteres proeodem habuerunt, quandoquidem bonum ponunt id, quod omnes expe- tunt. Bona vero alia propter nos dicunt expetenda, alia propter alios, & ho- rum priora velhoneſta, vel neceſſaria. honeſta quidem virtutes, & earum fun- ctiones: neceſſaria autem vitam, & quæ ad eam pertinent: vt corpus cum ſuis partibus & vſibus: vt de externis no- bilitatem, divitias, gloriam, pacem, libertatem, amicitiam. Siquidem ho- rum ſingula nonnihil ad virtutis vſum conferunt. Beatitudo autem probis, & ſucceſſu praeditis, conſtat actionibus, ſic vt tota ſit proba, quemadmodum tibia- rum vſus totus eſt artificialis. Neque enim vſus materiae probitatem beati- zudini adimit, vt nec inſtrumentorum Cum autem ad perfectionem quaedam aſſumantur, ea pro partibus habenda non funt, cum illa, ſine quibus actio non conſtat, par- tes haud recte cenſeantur. Vt enim partes totum complent, ita reliquaad finem conferunt. Diuiditur bonum in honeſtum, viile, &f iucundum. Atque iſti ſingularum quidem actionum ſunt ſcopi, ex omni- bus autem conflatur beatitado. Ea eſt virtutis perfectae vſus, in vita perfecta, cum ſucceſſu; & vitae perfectae ſecun- dum virtutem functio; & virtutis ſe- cundum naturam vſus absque impe- dimento. . Et quamuis nonnulli pnem dicant beatum eſſe, & beatitudinem ſcopum, vt diuitiae bonum ſunt, & conueni- ens eſt eſſe diuitem; veterum tamen ſequi praeſtat conſuetudinem, qui ſfi- nom dicunt eſſe, cuius cauſa fiunt o- mnia, cum ipſe cauſam non habeat: vel, eſſe extremum expetendorum: vel, CAP. I. H 479 vitam ſecundum virtutem in bonis cor- poreis, & externis, vel omnibus, vel praecipuis. Id autem cum maximum ſit bonum, reliquorum vtitur miniſterio. Vt e- nim quae ad id conferunt, pro bonis habenda ſunt, ita quae reſiſtunt, pro irtdifferentibus, cum non omnis proba actio beatitudinem conficiat. . Ac perfeltae virtutis vſum dixerunt beatitudinem, quoniam virtutes alias berfectas ponebant, alias imperfectas; perfectas quidem iuſtitiam & probita- tem; inperfectas autem ingenuitatem, & profectum: perfectum vero perfocto conuenit, ſic vt ſinis ſit eius virtutis functio, cui nulla pars deeſt. . Vitam quoque perfectam addide- runt, oſtendentes in viris prouectae aetatis beatitudinem cerni. Siquidem adoleſcens imperfeltus eſt, eiusque vita. Ideoque in perfecto tempore beatitudinem cerni, quantum videlicet largiſſimum nobis Deus conſtituit. Ita- que quemadmodum nec vnus verſus fabulam conficiat, nec vna manus ex- tenſio ſaltationem, nec vna hirundo ver; ſic nec tempus breue beatitudi- nem collaturum, cum illa perfelta ſit, ac perfeltum hominem, tempusque, deſideret. Alddebant virtutis functionem ſuc- ceſſu gaudentem, quod ab beatitudinem neceſſario requirantur naturae bona. Vir probus enim in malis etiam poteſt virtutem exercere, ſed beatus eſſe non poteſt. Vt enim virtus honeſtorum duntaxat efficiens eſt, ita beatitudo praeclarorum: quae non tam in malis perſeuerare, quam bonis frui vult, nec vel contemplationis bonis, vel vitae Ccommodis priuari. Etenim cum iucundiſſimum ſit, & pulcherrimum, beatiudo; more artis inſtrumentorum creſcit multitudine: nec 480 PARS V. ARToTELES DOOCTRINA HVS nec ea Dei eſt & hominis, cum nec proborum virtus omnino ſit ſtabilis, quandoquidem malorum magnitudi- ne tolli poteſt. Quocirca dubitari po- terit, an recte beatus, qui adhuc viuit, dicatur, cum incerta ſit fortuna, re- cteque iuſſerit Solon longae vitae finem ſpectari. . Dorminentes autem beatitudinis non ſunt participes, niſi aliquatenus, cum animi functio ad vigiliam pertineat. Naturam denique adiecerunt, quod e non omnis proborum vigilia perfedtae ſet virtutis vſus, niſi, quae ſocundum naturam ſit, hoc eſt, inſania careat; cum haec, vt & ſomnus, hoc vſu illos, atque etiam ratione, priuet, & bruta reddat. Quemadmodum porro beatitudo di- citur virtutis vſus; ſic miſeria vitii, non tamen, vt quemadmodum hoc ad miſeriam ſufficiat, ſic ad beatitudinem illa. . Acerbha vero redditur vita, bonis qui- dem, in nimiis rebus aduerſis, malis au- tem in ſecundis, quoniam plus pec- cant, nec recte felices dici poſſunt. Quoniam beatitudinem maximum bonum ponimus; quot modis bonum dicatur, exponemus. Tribus enim modis dicitur, primum quod omnibus ſalutis eſt cauſa, deinde quod omni bono tribuitur, tum quod per ſe eſt expetendum: quorum pri- mum Deus eſt, alterum genus bono- rum, tertium finis, ad quem omnia referuntur, ſiue beatitudo. Iam quod per ſe expetendum eſt, tri- yus modis dicitur: vel id cuius cauſa fit aliquid, vel etiam cuius cauſa fiunt omnia, vel denique horum pars ali- qua. Horum quoque aliaad finem per- tinent, alia ſunt efficientia; illius qui- dem generis ſunt ſuccedentes ſecun- dum virtutem actiones, buius autem eſt rerum expetendarum materia. Bona porro alia funt boneſta, alia laudandd, alia facultates, alia vtilia: honeſta quidem, vt Deus, princeps, pater; laudanda autem, vt iuſtitia, prudentia; facultates vero, vt diui- tiae, imperium, libertas; vtilia deni- que efficientia, vt ſanitas. Praeterea bona expetenda alia per ſe ſunt expetenda, alia propter auiud; per *F quidem, vt honeſta, laudanda, & facultates; propter aliud autem, vt vti- lia, quae efficiunt & conſeruant alia. Praeterea bonorum per ſe quaedam ſenes ſunt, quaedam non ſunt. illa qui- dem iuſtitia, virtus, & ſanitas, & quae- cunque ex iisdem componuntur; haec autem ingenuitas, memoria, diſciplina. Praeterea perfecta quaedam penitus bona ſunt, quaedam nonſunt: Itla qui- dem virtus, & prudentia, quae omni- bus proſunt; haec autem diuitiae & imperia, quae boni viri vſum requi- runt. Etenim quibus vir bonus recte vtitur, his malus male, quemadmo- dum quibus muſicus recte, his muſi- cae imperitus male. At quisquis ma- le vtitur, ei nocent, quemadmodum equus bonus equitandi peritum iuuat, imperitum laedit. Praeterea bona alia in animo cernun- tur, alia in corpore, alia foris. In ani- mo quidem ingenuitas, ars, virtus, ſa- pientia, prudentia, voluptas; in corpo- re autem ſanitas, ſenſuum vigor, pul- chritudo, robur, membrorum inte- gritas, omnesque partes cum faculta- tibus & functionibus; foris vero diui- tiae, gloria, nobilitas, potentia, ami- ci, Ccognati, patria. Animi porro bona vel natura contingunt, vt acumen, & me- moria; vel diligentia comparan- tur, vt liberales diſciplinae: vel in bperfelttonem ⸗ ne⸗ en perfectionem cadimt, vt prudentia, & iuſtitia, ac poſtremo ſapientia. Praeterea bona quaedam comparare, licet, & qamittere, vt diuitias; quaedam comparare, non item amittere, vt felici- tatem; quaedam amittere,non item com- parare, vt ſenſum & vitam; quaedam nec comparare nec amiütere, vt nobili- tatem. Sunt item bona alia per ſe expeten- da tantum, vt voluptas, & moleſtia- rum vacuitas: alia egcientia tantum, vt diuſtiae; alia ſimul efcientia & per J expetenda, vt virtus, amici, ſanitas. Aliis quoque modis bona diuidun- tur, cum non vnum ſit eorum genus, ve- rum per decem categorias diuidantur. Atque his ita definitis, accuratius de virtute diſlerendum eſt, quam in animi parte vtrauque ponunt, & in ra- tione quidem praedita parte collocant probitatem, prudentiam, ſapientiam, memoriam, & ſimiles; in rationis au- tem experte temperantiam, iuſtitiam, fortitudinem, & reliquas virtutes. Has porro per exceſſum & defeltum aiunt interire, ſenſuum ad id adduéto teſti- monio, vt ex manifeſtis obſcura com- probent. Cum enim per exercitia, iuſto maiora quidem, vel minora, cor- rumpatur ſanitas, moderata vero con- ſeruetur; eodem ſe pacto in tempe- rantia, fortitudine, aliisque virtuti- bus rem habere. Vt enim eum, qui ne fulmen quidem timeat, inſanum vocamus, non fortem; ita contra, qui vel vmbram metuat, ignauum dici: at fortem vocari, qui nec omnia, nee nihil formidet. Haec igitur virtutem augere & extinguere, ſic, vt moderati quidem timores fortitudinem auge- ant, maiores autem aut minores ex- tinguant. Neque aliter reliquas vir- tutes exceſu quidem, & defectu extin- gui, mediocritate vero augeri. Nec his tantum virtutem definiri, verum ETIIOA CAP. IJ. 48v etiam voluptate ac dolore, cum & pro- pter dolorem honeſta fugiamus. At- que hoc vt manifeſtum redderent, a- nimum ante cognoſcendum propone- bant, in quo haec tria cernerentur, affoltus, jacultates, babitus. Er affe- Cus quidem eſſe iram, metum, odi- vm, deſiderium, aemulationem, mi- ſericordiam, ac ſimilia, quae volupias ac dolor ſubſequantur; facultates au- tem, ſecundum quas affectibus vti- mur, & iraſcimur, & aemulamur, vel tale quid facimus; habitus vero, a qui- bus horum functio recte vel ſecus pro- cedit, Quare ſi quis ita ſit affectus, vt quauis de cauſa iraſcatur, eum iracun- diae habitum tenere; ſin ita, vt nulla de cauſa, ignauiage. Cumque vtrum- que ſit vituperandum, laudari man- ſuetudinis habitum, ſecundum quem ſuo tempore ac loco iraſcimur. Ha- bitus igitur eſſe virtutes, perquos af- fectuum functiones laudari contingat. Cum ergo virtus in actione cerna- tur, actio autem omnis continua ſit, o- mne vero continuum, non aliter, quam magnitudo, nimium, parum, & medi- vm habeat, quae vel inter ſe, vel ad nos referantur, medium autem ad nos relatum vbique ſit optimum, (id e- nim non quantum, ſed quale cenſeri, ideoque perfectum eſſe, contraria au- tem & inter ſe & cum medio pugnare, nimium videlicet & parum, medium vero ad vtrumque ſic ſe habere, vt ae- quale ad inaequale, partim minore maius, partim maiore minus) idcirco virtutem habitum eſſe conſilio praedi- tum, in mediocritate ad relata poſitum. Theophraſtus quidem paribus ali- quot virtutum vitiorumue expoſitis, de ſingulis deinde conatur, magiſtrum ſecutus, concluſiones inferre. Exem- pla ſane haec ab eo ponuntur, tempe- rantia, ſtupor: manſuetudo, iracun- dia, indolentia: fortitudo, audacia timiditas: § 482 pANS 8. AnTOTIE DOCTYTINA EVS timiditas: iuſtitia: liberalitas, prodiga- litas, tenacitas magnanimitas, puſil- lanimitas, arrogantia: magnificentia, oſtentatio. Horum enim habituum alios per defectum vel exceſſum malos eſſe, alios per mediocritatem bonos. Nam nec temperantem eſſe, qui vel nihil cupiat, velomnia, cum alter la- pidis more ne naturalia quidem appe- tat, alter nimia cupiditate reddatur intemperans: ſed qui honeſta, debito tempore ac modo, cum ratione cupiat. Nec manſuetum, qui vel omni, vel nulla de cauſa iraſcatur, ſed qui medio praeditus ſit habitu: nec fortem, qui nihil, ne Deum quidem; vel omnia, etiam vmbram, timeat: nec iuſtum, S““H nimium vel parum ſibi tribuat, ed qui aequale, idque ſecundum pro- portionem, non ſecundum numerum: nec liberalem, qui velomnia, vel nihil donet: nec magnanimum, qui vel o- mnibus magnis, vel nullo dignum ſe putet, ſed qui decorum conſideret: nec magnificum, qui vel vbique, vel nusquam, ſit ſplendidus, ſed qui loco ac tempore. . Atque ita quidem eſſe virtutum ge- nus in mediocritate poſitum, easque ſeſe mutuo ſequi, non tamen eodem modo, prudentia enim quidem reliquas con- ſequitur per ſe, reliquae autem ipſam peraccidens conſequuntur: ſiquidem ſi iuſtus quis ſit, etiam prudentem eſſe oportet, non contra vero. . Aßfebtus autem, & appetitus, alios eſſe probos aiunt, alios improbos, alios me- dios: probos quidem amicitiam, gra- tiam, indignationem, pudorem, fi- dentiam, miſericordiam: improbos au- tem, inuidiam, maleuolentiam, iniu- riam: medios vero dolorem, metum, iram, voluptatem, cupiditatem. Omnem autem affectum circa volu- pratem ac dolorem verſari, ideoque ab his virtutes pendere. At auaritiam, voluptatum ſtudium, furorem amoris, & ſimilia, habitus eſſe a vitiis diuerſos. Amorem quidem alium eſſe amicitiaeé, alium congreſus, alium vriusque, i- deoque primum probum eſſe, alterum improbum, tertium medium. Amicitiae quatuor eſſe genera; Jo- dalium, cognatorum, hoſtitun, amat- tium. An autem benefecorum etiam & admirantium ſit adiungenda, inqui- rendum eſſe. Originem autem duce- re primam a conſuerudine, alteram a natura, tertiam ab via, quartam ab effectu, quintam a gratia, Poſrvemam a facultate. Omnium quidem in vni- verſum tres eſſe ſines, honeſtim, viile, & icundum: cum omnes amicitiae ſtudioſi vel propter aliquod horum, vel propter omnia ſimul cam am- biant. Ac primam quidem eſſe cuius- que ſecum amicitiam, alieram autem cum parentibus, reliquas vero cum aliis familiaribus & Propinquis. Ideo- que in prima quidem exuperantiam,in agliis autem defectum eile vitandum, cum illud pro philautia, hoc pro ni- mia in amando parcitate habeatur. Gratiam porro tribus modis dici, vel beneficium vtile, vel remuneratio- nem beneficii vtilem, vel memoriam beneficii. Eandem quoque in facie & ſermone poni, ſecundum quam vel õ vel niραααιαι dicatur. Vian, autem ſecuturüm probum cum virtute coniunctam, fiue magiſtratum, tempore exigente, gerat, ſiue cum Re- gibus degat, ſiue leges ferat, aut aliam, quam reipublicae partem adminiſtret. Sin haec nonattingat, populari vitae agendo, vel, quod medium eſt, inſti- tuendo. Quamuisenim & actionem, & contemplationem rerum praeclara- rum ſit ſecuturus; tamen, ſi vtramque temporum culpa nequeat aſlequi, alte- ra vſurum, praeferentem quidem ſe dediturum, vel contemplando, vel n ub⸗ tine vitam contemplantem, rempublicam tamen haud negligentem. Ideoque & vxorem ducturum, & liberos procre- aturum, & amori caſto operam datu- rum, & vino per occaſionem ſe largi- vS perfufurum, ac denique virtutem colendo, tum vitam ſeruaturum, tum, cogente neceſſitate, relictàrum, cum ſepulchri ſecundum ritus patrios & ju- ſtorum curam geſlerit. Iam vitaeæ tres eſſe ſpecies, agentem, contemplantem, atque e vtraqaé com- poſitam. Siquidem vt voluptaria mi- nor quam pro hominis dignitate cen- ſeatur, ita contemplantem reliquis præ- ferri. Acrempublicam geſturum pro- bum conſulto, non caſa, cum agens vita verſetur in reipublicae negotiis. Cum autem optima quidem vita ſit, quae ſecundum virtutem ac naturam degitur, proxima vero, quae ſecundum virumgque, mediocriter ſe habeat; V- tramque quidem expetendam eſſe, fu- giendam autem cum vitio coniunctam. Diſferre porro in hoc vitam beatam ab honeſta, quod illa cum natura ſem- per coniungitur, haec nonnunquam pugnat: quodque ad illam ſola virtus non requiritur, ad hanc requiritur. Mediam autem vitam eſſe, quae ſit in mediocritate poſita, nec officiis deſti- tuatur. Etenim reéte facta quidem in vita ſecundum virtutem cerni, peccata autem in vita ſecundum vitium, officia C 25 7 ₰ εN οτπ onsτα, uzoνοονοτ, 6νσνιαα vero in medio vitae genere. Quibus ita declaratis, haec quoque ſunt addenda: virtutem eſſe habitum mediocres voluptates ac dolores expe- tentem, boneſtum, quatenus honeſtum eſt, ſectantem. Ei vitium repugnare. ETEECA CAP. I. 283 Sapientiam eſſe primarum cauſarum ſcientiam. ”M Prudentiam habitum, examinantem & agentem bona, quatenus bona ſunt. VFortitudinem habitum, inter audaci- am & metum inculpatum. Temperantiam habitum, in expeten- do & fugiendo ſine crimine proce- dentem. Manſuetudinem medium inter ira- cundiam & indolentiam. Viberalitatem medium prodigalitatis & illiberalitatis. . Magnanimitatem medium arrogan- tiae & puſillanimitatis. Magnißcentiam medium oſtentatio- nis & ſorditiei. * Indignationem medium inuidentiae & maleuolentiae. Grauitatem medium iactantiae & ni- mii placendi ſtudii. Pudorem medium impudentiae & ruſtici pudoris. Urhbinitutem medium ſcurrilitatis & ruſticitatis. Amicitiam medium ſtolidi amoris & inimicitiae. ** Veracitatem medium diſſimulationis & iactantiae. Iuſtitiamn medium exceſſus & de- fectus. Sunt porro alige quoque virtutes, partim per ſe poſitae, partim ſub prio- ribus, vt ſub iuſtitia quidem soρπα akia. ſub temperantia autem éoαοαονοα orααι α, duordeneie, απρdυdk, Or- Xoxoia, quarum definitiones nihilve- tabit adddere. u Hροο.ι Pietatem, volunt eſſe * Nempe ſupplendus hic textus Stobaci, man- 7 cus indubie: ita, *–a Xοτu+ντοον 8½ αρσττοαα (Pavavslas 2, orgen eig. Nè οα e. grαττνι Nερν πααρe. eEz Ariſtot. Nicom. IV, 2. & magn. moral. I, 28. Aliter tamen Ariſtoteles, qui amicitiam in- ter arrogationem & derogationen: mediam facit. PppZ habitum 4984 habitum Deos ac Daeomones colen- tem, medium τττοaρ.. atheiſmi & Iiαdααρρwοορααοα ſuperſtitionis: ſanctitatem habitum, iuris erga Deos ac mortuos ſeruantem, medium diogiornres profa- nitatis & nomine carentis vitii. Xens srnorà benignitatem, habitum, ſponte hominibus ipſorum cauſa bene- facientem, mediunm rovnpiag malignita- tis & nomine carentis vitii. BEuneivwynaiay, ſocialitatem, Rabitum gratos homines in ſocietate praeſtan- tem, medium äaenwoaοναςρ inſociabilita- tis & vitii nomine carentis; FugvyæXαααMꝶadαϊ bönam ſedem, habitum, iniuſtitiam in contractibus fugientem, medium avvαι⅛αMςdeοςdρedς.dρ, malas ſidei, & no- mine carentis vitii, ad ſummum ius Pertinentis. Fuxooα—aνρ&, decori obſeruantiam, habi- CATP. OECONOMICA. — ( Vm vero ſatis iam explicatae ſint virtutes, ac pleraque morum do- Adrinae capita pertractata; reliquum eſt de re Jamiltiari & publica dicere, quandoquidem natura politicum ani- mal eſt homo. Prima ſane reſpublica le- gitimus eſt viri & mulieris congreſſus, ob liberorum procreationem, & vitae ſocietatem. Atque hoc, vt familia voca- tur, ita ciuilis ſocietatis eſt initium, dequo dicere ſtatuimus. Etenim parua quaedam ciuttas videtur fami- lia eſſe. Quandoquidem pro voto ſuccedentibus nuptiis, & liberis ſuc- creſcentibus, atque inter ſe coniun- Eis, altera deducitur familia, nec non tertia & quarta. De his porro vici- nia conſtituitur, & ciuitas, quoniam plures viciniae ciuitatem conficiunt. Quocirca, quemadmodum ortus ſemi- na praebuit ciuitati familia, ſic etiam PARS V. ARTOTELES. DOoCTRINA EIVS tum ordinem ſectantem, medium dra- Eiac, decori neglectus & nomine caren- tis vitii. Auragnaοαν. animum ſua ſorte conten- tum, habitum praeſentibus cum libe- ralitate contentum, medium rταιaαι mendicitatis & oMXorες XαιEααο Gaútäeνationis. Fooxiav animum confidentem, ha- bitum in grauibus perferendis inui- ctum, medium àννodag deſperationis, & dοαaaανοα ατ—ιo furorts, iorroiινâ laboris tolerantiam, ha- bitum ſine fatigatione praeclara pera- gentem: medium & uaαdαHτας oo1ĺlůtiei, & uaraioxoviag laboris nihil agentis. Poſtremo de omnibus compoſitam virtutem probitatem quidem dici, per- fectam autem eſſe, cum bona redden- tem honeſta & vtilia, tum honeſta pro- Ppter ſe expetentem. II. reipublicazc. Siquidem & regni for- ma in familia cernitur, & optimatum imperii, & popularis ſtatus. Nam paren- tum quidem cum liberis ſocietas regni formam gerit, virorum autem cum mulieribus, optimatum, quandoqui- dem mulier cum viro liberorum cauſa congreditur, vtroque gignere cupi- ente. Afſumto vero ad ſocietatem vel natura ſeruo, vt corpore admini- ſterium valente, ita tarditate domi- num requirente, vel etiam lege, ex hoc in idem conuentu, omniumque in communem vſum labore, famelia conſtituitur. Atque huius principatum natura vir habet: cum enim confſilio mulier qui- dem non aeque valeat, pueri autem nondum, ſerui nunquam; viro deni- que totarei familiaris prudentia tri- buitur. Ea porro partim eſt paterna, Partim, - ⸗- ⸗ l, , OECONOMICA ET' POLVITICA CAP. II. II. 485 partim nuptialis, partim hberilis, par- tim acquirens. Quemadmodum enim militia exercitus apparatum, ciuitas vectigalia, ars inſtrumenta; ſic familia neceſlaria requirit, cum ad commu- nem vitam, tum ad commodum. Qua- propter horum primam debet curam paterfamilias gerere, ac tum reditus ho- neſtis modis augere, tum ſumtus mi- nuere. Quod cum praecipuum ſit rei fa- miliaris caput, multarum debet ille re- rum habere peritiam: vt agriculturae, o- vium alendarum, rei metallicae, quo citra cuiusquam iniuriam vtilitatem ſuam procuret. Rei quidem acquiren- dae ratio alla praeſtantior eſt, alia dete- rior, illa natura, haec arte conſtans. 7 CA P. III. POLITICA. Ad que haec quidem de re familiari dixiſſe ſufficiat; nunc de republica breuiter dicamus. Primum quidem cinitates tum ob na- turalem hominum ad ſocietatem pro- penſionem, tum propter vtilitatem conſtitutae ſunt. Deinde perfectifſſi- ma ſocietas ciuitas eſt. Ciuis quidem eſt, qui magiſtratus eſt particeps; ciui- tas autem talium virorum iuſtus nume- rus. Is vero hactenus protenditur, quatenus nec ſecum diſſentiens, nec contemnenda reddatur ciuitas, verum & vitam commode tolerare, & hoſtes facile propulſare poſſit. Prudentia alia eſt rei familiaris, alia legum lationis, alia reipublicae, alia mi- litiae. Praezſunt autem ciuitatibus vel vnus, velpauci, vel omnes: idque vel recte, velſecus: recte quidem, cum principes communem ſpectant vtilitatem; ſocus autem, cum propriam. Ac negnum quidem, optimatum imperium; & po- pular,sſtatusrecte ſe habent: tyrannis autem, paucorum imperium, & multitu- dinis ſatus ſocus. Atque etiam mix- tum quoddam de bonis rebuspublicis conſtituitur imperium. Cum autem ſaepe respublicae in melius vel deterius mutentur, optima quidem eſt, quae ſe- cundum virtutem dirigitur, pegeima vero, quae ſecundum vitium. Iam qui imperent, vel conſulant, vel iudicent, in democratia quidem de o- mnibus, aut ſuffragiis, aut ſorte, in Oli- garchia autem opulentioribus, in Ari- ſtocratia vero de melioribus deſumun- tur. . Seditiones porro in ciuitatibus vel ſocundum rationem, vel ſecundum affe- Aum exiſtunt: ſecundum illam quidem, cum aequales ad inaequalia rediguntur: ſocundum hanc autem, propter hono- Trem, imperium, aut lucrum. Intereunt autem respublicae vel vi, vel dolo: quemadmodum diutius, quae communem ſpeétant vtilitatem, conſiſtunt. Iudicia, curiae, conciones, & magiſtra- tus, pro reipublicae genere conſtituun- tur. Sunt quidem vulgatiſſimi magiſtra- tus, ſacerdotium, praetura, aedilitas, gy- mnaſiorum, mulierum, puerorum, vrbis praefectura, quaeſtura, legum cu- ſtodia: quorum alii ad ciuitates, alii ad portus & mercaturas referuntur. Eſt autem viri politici, cum rem e- mendare, id quod multum difficilius eſt, quam conſtituere; tum alteram multi- tudinis partem in neceſſaria, alteram in honeſta tribuere. Etenim opifices quidem, agricolae, & mercatores, ad ne- ceſſaria referuntur, cum inſeruiant rei- publicae: milites autem & ſenatores, Ppp 3 cum cum & Virtutem colant, & res praecla- ras gerant, praeſtantiores ducuntur. Ac de his ſenes quidem conſulant, ſa- cerdozes autem Deos colant, iuuenes ve- ro bellum gerant. perantiquus eſt, ab Aegyptiis primum conſtitutus, qui cum alia recte diſpo- ſuerunt, tum vt Deorum templa in edi- tiſſimis conſtituerentur locis: vtque priuatorum agri partim ad fines regio- nis, partim ad vrbem locarentur, quo PARS Hic ſane ordo PARS V. ARISTOTELES DOCTRINA EIVS ſic duabus vnicuique tributis partibus, vtraque regionis pars ſecum coniun- geretur. Vtiliter quoque praecipiunt leges ſodalitates inſtitui, & communis liberorum inſtitutionis curam geri, nec iuniores nec ſeniores, quam par erat, matrimonio lungi, quod aetas vtraque debiles gignat liberos: tum nec mu- tilum quicquam tolli, nec perfectum exponi, neque abortus procurari. Arx- que haec hactenus derepublica. IV. CAP. I. DE METAPHYSICIS. Hioſophiae pars quarta, eaq; vIti- ma, de ente in genere agens, ab A- riſtotele prima philoſophia non- nunquam appellatur, alibi ſapientia, nonnunquam Theologig. Sectatores atque interpretes eius Metaphyſicam dixere, petito ab ordine, & loco, quem in philoſophia tenet, nomine, vt Ale- xandro affirmatum Aphrodiſiaeo, atque Philopono. Nempe proximum poſt Phyſica locum tenet, de re quippe 1- gnota magis agens, magisque excellen- te. De eo argumento XIV habemus Ariſtotelis libros, quos genuinos eius foetus eſſe facile ex ſtylo atque ordine diſcurſus, iudice Alexandro Aphrodi- ſiaeo, euincitur. Metaphfca autem Ens conſiderat, Metapk. quatenus ens eſt, eiusque principia. v r. Eſtautem vox entis terminus analogus, L VIc. atque primo de ſubſtantia dicitur, cu- jus vna eſt eſſentia: de accidentibus vero non dicitur ſimpliciter, ſed quate- nus ſubſtantiarum communia ſunt at- tributa. Cumque adeo Ens vnum ſit analogice, vna quoque eſt ſcientia entis. Primario tamen de ſubſtantia agit, quo- niam ea primum ene, a quo ceterade- pendent, & a quo denominantur. CAP. II. DE PRIMO L. III. c. PRimum atque maxime vniuerſale a- 4. & Xioma, ſiue complexum principium L. X. c. . hoc eſt: impoſſibile eſt idem ſimul eſ- ſe & non eſſe, in eadem re & eodem re- ſpeétu. . L. X. Ad hoc principium omnis demon- L. III c.4 ſtratio reducitur, omnisque opimo. Ipſum demonſtrari nequit, primum cum ſit, alias demonſtrando in infini- tum procederetur. Nihilque ſcientia humana vlterius complectitur, quod PRINCIPIO. . ei probando inſeruiat. Nec abſur- dum datur magis, ad quod aduerſarium compellas, quam ſi id ei negandum o- ſten das eſſe. Cum primo negante principio cogna- L. l. e tio ingens intercedit primo princibio afprmanti: Quod neceſſe ſit quodli- bet de quolibet vere vel affirmari vel negari. Quod quidem determinate non valet de futuris contingentibus, valet tamen indeterminate. Hoc igi- tur I. WV L. VI. eon. ad c 1VI l. 6, l. e,3 Nenph. l,1. l. l. Nle. METAPHFSICA. OCAP. I. II. WI. tur principium affirmans, non abſolu- te quidem eſt primum, ſed verum ta- men eſt. Neque enim medium inter propoſitiones, quae vera ſibi contradi- Qctione opponuntur, dari poteſt magis, CAP. I. DE SVBSTANTIA ET ACCIDENTE. 48³7 quam inter numerum aequalem & in- dequalem. Quaeuis propoſitio vel af- firmat vel negat, atque adeo vel vera eſte vel falſa, medium non datur. L. IV.e. Ntis in genere tres dantur diuiſio- quam materiae, quamuis vere materia L.vl.c.2 Lnes, vel enim ens per aceidens eſt, vel eonf. inf. ad c. V. per ſe, vel potentia velactu, vel in inten- vione vel reapſfe. L. vl.c.2. Entis per accidens nulla datur ſcien- L. VII. C. I, L. VII. c, 3. Julſtuntiarum. tm. Ex his nobiliore ſenſu entis na- tia, eſt enim ſpecies non entis, neque caluſam per ſe habet, neque per ſe gene- ratur & corrumpitur. Neque ſemper eſt, neque vt plurimum, neque neceſ- ſarium eſt, cum ſcientia ſit rerum omni arte iſtis contrariarum. Ens per ſe iuxta decem categorids dis- tribuitur. Prima ſubſtantiae eſt, primi- que entis, atque ideo eſt prima catego- ria, namin quid praedicatur de primo ſubiecto, cum accidentia praedicentur in quale, vel in quantum. Rurſum ſola ſulſtantia eſt ens per ſe, Accidentia ve- ro entia funt, quatenus ſubſtantiae funt affectiones. Subftantiam primum ens ratio declarat, vel defnitio, quoniam ac- cidentium definitionem ſubſtantia in- greditur. Declarat item ſcientia, nam accidentium ſcientia nititur ſcientia Decharat tempus: da- tur enim ſubſtantia, quae awcidentia non habet, qualis Deus & intelligentiae; praeceduntque etiam materiales ſab- Kantiae temporeaccidentia, ſaltem ali- qua, quæ illis obtingunt aliquanto poſt- quam ſunt genitae. Denique declarat natura nempe natura ſubiectum eſt ante id, quod ei inhaeret. Hinc iſta pars Metaphyfcae de ſola agit ſulſtænti. Subiectum vel ſubſtantia, quae dican- tur, ſunt tria, materia, forma, compoſi- tura competit duobus poſterioribus, ſit ſubſtantia, vt quae primum ſit ſubie- ctum, & quod vltimo ſupereſt, quamuis omnes corporis tollantur affeétiones. Haecprimo materia eſt, quae in ſe ne- que ſulſtantia eſt completa, neque quantitas, neque cuiusuis alterius praedicamenti. Neque prima fub- ſtantia materia eſt, illa enim ſeparari poteſt, & ſua ſubſiſtere virtute, extra alia: eſt item determinata, perfecta & ſingularis ſubſtantia. Materia vero a Jforma ſeparari nequit, nec ſingularis eſt aut determinata. Formaeſt id, quod reipſa dieitur eſ- ſe, ré ri s“ crat, 4dubd quid eſt eſſe, tota cap. VI. communis rei natura & eſlentia, defini- tioni eius reſpondens. Subſtantiae compoſitae ſenſibiles propriam ſibi ha- bent definitionem. Ens per accidens vero, vt quod ex ſubiecto conſtet &ac- cidente, non habet, quamuis ab acci- dente ſuo deſcribi pofſit & delineari. Ipfa vero etiam categoriarum acciden- tia, cum entia per ſe ſint, atq; vnam ha- beant naturam, quidditatem habent ac definitionem, non quidem perinde ac ſubftantiae ſimplicem, ſed ſibi conue- nientem. Materia & fÄorma proprie non gene- rantur, ſed totum compoſitum: quo quidem ideae ſubſtantiae ſeparatae] conferunt nihil, neque vt cauſae efle- rices, neque vt exemplares. . Partes communes ſubſtantiales vel Jformales rei definitae, in totius defini- tione ſunt enumerandae: non item materiales indiuidui. CAbP. cap. VIII, cap IX. XII, L, IX. c „II. e.] III. cap. I . erpertes, v. g. potentia Calefaciendi: X CAP. 488 PAns V. ARISar—oTETIEOS DOCTRINA EIVS IV. DE POTENITIA ET ACTV. L.IV. c. POſt fubſtantiam ad potentiam deue- niendum. Potentia autem vel a- gens eſt vel patiens. Potentia agens eſt principium motus aut transmuta- tionis in altero, vel quod inſtar habet alterius. Potentia patiens ex parte cum agente eſt eadem: pasſzonis enim & aclionis idem reuera eſt motus, ne- que motus vnius ab altero diuelli pot- eſt, quamuis mentis abſtractione diffe- rant, vt quae in diuerſis ſubieétis ſint, in agente ic. actio, palſo in patiente. Potentiarum quaedam rationis ſunt quaedam ſunt rationales, vt artes. Rationales circa contraria verſantur, vt medicina circa ſanitatem & morbum. Irrationales circa vnum tantum occu- pantur, ſic calor enim producit calo- rem. Potentia vero in rebus, vtut aliter vi- deatur Megaricis, Zenonis ſectatori- bus, manet, licet actu ſeſe non exerat. Architectum enim appellamus, qui actu ipſo non aedificat tamen. Sic animalia quoque ſenſum habent, tum quoque cum adu non ſentiunt. Porro ſi ita ſtatuamus, imposſthbile eſſet futurum id, quod aczu non eſt. Pogfbile enim eſt id, cuius potentin, i ictum deducta, im- posſehile nihil, & übi ipſi contradicens, importet. v. Errant, qui posſßibile eſſe quippiam arbitrantur, quod acta tamen futurum ſit nunquam: vel quod potentiae den- tur, quarum imposſibiles ſint actus. Hinc conſequeretur enim, omnia poſ- ſebilia eſſe, impobile nihil. Posebile eſt, quod ex aliqua potentia conſequi- tur, vel conſecuturum eſt. Si conſe- quatur nunquam, atque procedat ex illa potentia, impodfibile erit. Quicquid posſabile eſt igitur, id aliquando acta ex- iſtat, neceſſe eſt. Potentiarum tria ſunt genera, aliae cap. V. naturales ſunt, vt ſenſus; aliae conſuetu- dine acquiruntur, vt canere tibiis: aliae diſoeiplina, vt artes. Harum poſtremae praeujias requirunt operationes, natu- rales potenttae non item. Naturales atque expertes rationis potentiae neceſ- ſitate quadam in acum deducuntur, ſi debita inter agens & patiens ſit diſtan- tia, neque quidquam quo impediatur actio intercedat. ralibus habet potentiis, quae liberae ſunt adagendum vel ad non agendum Ppro arbitrio ſuo. Actus eſt, quando aliter res eſt, quam cap. VI. erat in potentia. Omnis adtus prior potentia eſt, O- cap. VIII. mnique eo, quod potentia continetur, ratione, eſſentia, tempore. Ratione: po- tentioe enim definitio ab acta petitur. Tempore: quaeuis enim pozentia eſt prior actu in eodem numerico obiecto: potentia enim prius eſſe eruditus quis poteſt, quam acau ſit talis. tamen rebus, eiusdem quae ſint ſpeciei, ſemper tempore adtus quam potentia eſt prior. Nihil enim a potentia pro- duci poteſt vel fieri, niſi ab agente, quod actu ipſo exiſtat. Eentia denique a- Aus prior quam potentia eſt: primo quoniam in generatione poſterior eſt. Generatio enim initium ducit a ſtatu entis imperfecto atque ad perfectum progreditur. Iam vero omnis gene- ratio a potentia adac»uum procedit: finis vero, vtin generatione poſtremum eſt, ſic natura perfectiſſimum eſt & nobiliſ- ſimum, atque in intentione primum. CAP. 3 Aliter res cum natu- In diuerſis ¹. VI. l.Ile. . ne. VI, e, nis * L. VI. c. 2. L. IX. c. tione ſeſe res habeat. L. II. c. IV. METAPHIVSICA CAP. V. VI VII CAP. V. * DE VERO ET FALSO. Rima entis diuiſione cum diuidatur illud in ens intentionale* & reale, Imtentionale vel verum eſt vel falſum. Vere intellectus affirmat, ſi inudicium eius rei conforme ſit: falſo, ſi conforme rei perceptio: faſſttas contra eiusdem ignorantia, vel perceptionis carentia; quamuis ignorantia proprie falſitas non ſit. Hinc ſimplex apprehenſio vera in ſe- ipſa eſſe poteſt, falſa eſſe nequit. Ad fal- ſit minus, eſt enim in rebus ipſis com- ſtatem enim opus eſt compoſitione. poſitio atque diuiſio perinde atque in intellectu. Indeque ſi intellectus af- firmando coniungat res, prout reuera ſunt coniunctae, vel negando easdem diuidat, vt diuiſae reapſe ſunt, vere af- firmat vel negat; falſo ſi contraria ra- Sunt autem et- iam verum & falſum in fimplici rerum apprehenſione, non per enunciationis tamen modum, verum ſimpliciter, vt veritax iſta nihil ſit aliud quam ſimplex Veritas & falſetas complexa in eandem ſubſtantiam ſeparatam cadere poteſt. In rerum immobilium ſcientia deci- pi non poteſt, quicunque immutabiles eas eſſe intellexit. Vel enim ſemper recte iudicabit, vel errabit ſemper; quoniam res immobiles eodem ſemper ſunt modo. Viciſſitudo vero & dece- Ptio, verumque iudicium & falſum, in ſolis rebus contingentibus locum habet & mutabilibus. = CAP. VI. DE VNO, EODEM, ET DIVERSO. . P Num entis affectio eſt, non ſubſtan- tia, vt Pythagorae viſum & Platoni, ſed categorema, & praedicatum cuius- vis rei, in quantum ea eſt ens. Vni au- tem multa opponuntur, oppoſitionis genere, priuatiuam quam vocant, ideo- que vnius naturam multa declarant, perinde ac diuiſibile naturam indiuiſi- Pilis, & habitus priuationem. Nempe diuiſibile norum magis eſt ſenſibus, quam indiuiſibile, & multitudo nota magis quam vnitas. Ad vnum vero referuntur idem, azquale, ſmile. Ad multa diuerſum, inaequale, dicſimile. Diuerſa ſiue genere, ſiue ſpecie tallaL. IV. c ſunt. Genere diuerſa ſunt, quae ean - IX. dem non habent materiam, vel genus, vt quorum vnum ad corruptibilem ſubſtantiam pertinet, alterum ad in- cortuptibilem. Specie diuerſa ſunt, quorum idem eſt genus. CGenus vero eſt id, in quo res diuerſae conuenire di- cuntur, v. g. corruptibile & incorru- ptibile, in conceptu ſubſtantiae. CAP. VII. DE SVBSTANTIIS IMMORTALIBVS, AETERNIS ET IMMOBILIBVS. um duo ſunt naturalium ſubſtan- tiarum, corruptibile vnum, vt animalia, L. XII. c. . ſtantiarum tria ſunt genera, quo- 1. r. alterum ſempiternum, vt coelum. Ter- tium genus plane eſt immobile. Perpetuaum aliquam & immobilem cap. VI. * Intentionale autori dicitur enz prout notat veritatem propoſitionis. Nempe alias quoque Philoſe- phis intentionale dieitur, quod intenditur ab imtellectu. eſſe Qa G / cap. VII. * V7fIðͦð 490 PpPARS V ARTOTELES. DOCTRINA EIVS eſſe ſubſtantiam, ita probatur: ſubſtan- tiae primum ens ſunt. Si omnes ergo corrumpi ſubſtantiae poſſint; res omnes corrumpipoſſe erit conſequens. Id quod abſurdum eſt, cum detur motus localis aeternus, circularis, coelo pro- prius, qui vt initium habuerit fieri non potuit: nec finem idem habere poteſt, non magis quam ipſum tempus. Si aeternum igitur ſit tempus perinde ac motus; aeternam & incorruptibi- lem ſubſtantiam dari neceſſe eſt, non cam tantum, in qua motus ille exiſtat, ipſum nempe coelum: verum vnam a- liquam ſubſtantiam, quae ita moueat, vt licet immobilis ſit ipſa, alia tamen o- mnia a ſeculo moueat in ſeculum, non potentiam tantum mouendi continen- tem, verum actu etiam ſemper mouen- tem. Sane enim errat Plato cum re- liquis, qui Deum longis ſeculorum in- teruallis nihil exiſtimant feciſſe, irrita enim eſſet potentia in adium non dedu- cta. Praeterea motus aeternus nequi- ret eſſe, niſi & aeterna eſſet ſubſtantia mouens, & adu ſemper moueret, & e- ius praeterea eſſet naturae, vt non mo- vere ſemper non poſſit, quae actus ſit Hurichinus, omnem potentiam exclu- ens. CA P. Sulſtantias igitur, motus aeterni ef- fectrices, materiae oportet eſſe exper- tes, mouent enim aldtus aeterni virtute, omnis expertes potentiae. In rebus, quae modo ſunt, modo non ſunt, actum potentia praecedit, verum ſimpliciter & abſolute loquendo actio praecedit potentiam. Sane enim ne- que naturalia ex potentia in aldtum dedu- cuntur, niſi per aliquid quod aduu ex- ſtat. Iam igitur ſi circulari motu ea- dem redeant ſemper; neceſſario inde ſequitur, aeternum eſſe aliquid quod ſemper maneat idem, & eodem modo operetur. Talis ſubſtantia aeternum primumque mouens coelum eſt. Ge- nerationum vero & corruptionum vi- ces non primo debentur coelo, id enim eodem modo mouet ſemper, verum in- ferioribus ſphaeris, ſolis maxime, qui accedens vitam, mortem recedens, mortalibus rebus omnibus ſolet af-⸗ ferre. . In aeternum eſt igitur primum coe- lum, aeterno enim agitur motu, prater quod aliquid eſſe oportet ſemper mouens, motum nunquam, quod & aeternum, & fubſtantia ſt, & actus. VIII. DE DEO. Rimus ille motor eadem ratione, qua res appetendae & intellectu percipi- piendae mouet: ita nimirum alios mo- vet, vt ipſe maneat immobilis. Motio autem primi agentis, quatenus prima eſt cauſa effectrix, in eo eiusdem con- ſiſtit influxu, qua efficienter concurrit cum intelligentiis inferioribus, ad mo- vendas earum ſphaeras. Vis igitur ef- fectrix primi motoris in applicatione conſiſtit vir'um motorum inferiorum, ad proprium ipfſis opus, ad quod cum eis agendo concurrit ita, vt aliunde e- ius actio non pendeat. Ita intelligen- tiae coelum mouent, non generationis rerum inferiorum cauſa, finem namque mediis nobiliorem eſſe oportet, ſec- propter bonum iſtud praeſtantiſſi- mum, maximeque expetendum, cui conformare ſeſe tanquam vltimo fini ſuo cupiunt. Mutationis autem eſt expers primus ille motor, Ens, abſolute atque ſimpli- citer neceſlarium, atque adeo rerum omnium Mut, Exil 605. laent S e⸗ ne ec⸗ . METAPHFVSICA CAP. VIII. IX. omnium principbium. A primo hec principio coelum atque natura depen- det, ſiquidem absque eo vltimogerum fine, primaque cauſa, nihil eſſe vel fieri Potett. Primus hicce motor, Deus, perfectiſ- ſima fruitur vita, eaque aeterna & iu- cundiſſima; quae conſummata felicitas plane ei eſt peculiaris, quatenus ſe in- telligit ipſum, & cum infinita delecta- tione contemplatur. Vt nos enim be- atos reddit exiguae durationis con- c. VIII. Plut. de templatio, ita Deus in infinita & perfe- Gtiſſima ſui contemplatione beatiſſimus eſt, vt qui omnium rerum maxime ſit admirabilis. Eſt vero Deus aeter- num ac viuum ens, entium nobilige- mam, ſathſtantia immobilis, arebus ſen- CA P. 491 ſebilibus penitus diuerſa, quantitaltie corporeae, partiumque, expor1, quodgite diuidi nulla ratione posſitt. Tale enim oportet eſſe principium, quod in tem- pore infinito mouet. Nihil, finitum- quod ſit, potentiam habet infinitam. Omnis quantitas vel finita ſit oportet vel infinita. Quantitas finita in tem- pore infinito non poteſt mouere. Quan- titatem vero infinitam non dari in Phy- ſicis fuit probatum. Deus paſſionis expers eſt omnis, nulli alterationi ob- noxius: nam primus motus localis, qui circularis eſt, in Deum non competit, vt qui immobilis ſit. Vnde conſequens eſt alios motus, vel paſſionem vel altera- tionem cauſantes, locali motu poſte- riores, in eum multo minus poſſe com- petere. IX. . DE INTELLIGENTIIS. Oſtprimam illam ſubſtantiam, coeli Coelum numerice vnum eſſe, quoni- T primi motorem, alias efle oportet, materiae expertes, aeternas, & immobi- les, inferiorum ſphaerarum motibus praefectas: quas adeo iuxta numerum & ſeriem ſphaerarum iſtarum & ipſas diſpoſitas eſſe oportet. Exmotionum porro numero ſpbaera- rum colligas numerum, & exhis nume- rum ſuhbſtantiarum mouentium, quae XKLVII ſunt iuxta Ariſtotelem. am vnus & primus motor. Antiqua vero traditio eſt Deos eſſe primas illas ſub- ſtantias, coelum mouentes, Atque ea vere diuina doctrina eſt: quod addunt vero forma hominum eſle eas, vel aliorum animantium, id ad rudem tantum ple- bem inſtituendam inuentumeſt, legum & vitae commoditatis cauſa. Atqueiſta etiam ad Metaph)ſicae delineationem ſufficiant. 1 THEOPHRASTVS. 5 4 CAP. I. PATRIA EIVS, PARENTES ET PRAECEPTORES. deſcribitur a Strabone, Sgrio diſtans Scrabe HEOPHRASTVM ſucceſſorem ſtadiis XVIII. bsn n Patrem Melantam habuit, Apollodo-a ap. La- rO* autore, quem Leonem b dicunt alii, ert. l. c. vitae genere fullonem. Ipſi Tyrtami 3 ap. Sin- Qad 2 primo“ e. Exil. p. DW Ariſtoteles habuit, natum Ere ſe, inl 605. A. Laert, V vt teſta ntur Plutarchus, Laertius, 36. atque alii. Maritima autem Lesbi H vrbs fuit H'eſus, in colle poſita, prout n 492 primo nomen fuit. tria audiuit, vnde ad Platonem ſe con- tulit, Ariſtotelis poſtremo factus audi- tor: qui nominis ipſius offenſus aſpe- Cie. Orat. ritate Euphraſtum primo, poſtea Theo- 19. 24. Pphraſtum vocauit, a diuino eloquentiae Pen LI. flumine, qua Cicerone, Plinio, Laer- Laert. V. tiO, Strabone teſtibus, omnes com- 38. mMilitones ſuos anteiuit. PARS V. THIEOPHRASTVS CAP. I. II. III. Leucippum in pa- Tantum porro eius erat ingenii a-gtrabe. cumen, vt facillime omnia aſſeque- I. c, retur, quamobrem quod de Ariſtote-Laert. V, le & Kenocrate dictum Platoni, id ad 39. Calliſthenem & Theophraſtum retu- lerit Ariſtoteles, tardus enim & obtu- ſus ingenio Calliſthenes, quo facili v- tebatur & perſpicaci Theophraſtus, vt fraeno hunc, itlum calcare dicerêtopus habere. CA P. II. STVDIVM PHILOSOPHIAE ET DISCIPVLI EIVS. V. Vit. Riſtoteles, Chalcidem ſecundo an- Ariſtot. 4 Aà no Olympiadis CXIV ſecedens, c. IX. diſcipulorum, vt ſucceſſorem nomina- ret petentium, precibus victus, Theo- hraſtum nominauit, vt in Ariſtote- E relatum eſt vita. Is ergo ſcholae curam ſuſcepit, defunctoque Ariſto- tele vitam in hortis eius egit, Deme- Plin. L. trii Phalerei contubernio vſus. Tem- XV. S.L pus iſtud quo floruit Theophraſtus iux- TTOà Plinium in A. V. C. CCCCXIin- Salmas. Cidit, qui, vt recte legit Salmaſius, Exerc. CCCXCFfuit ab eo quo naturalem ſu- Plin. p. am Hiſtoriam Plinius ſcripfſit. 574 Eum Hermippus ſtata hora in ſcho- Athen. 1 . „J. .. .2. am ait veniſſe, veſte ſplendida orna tum, ibique conſidentem ita difleruis- ſe, vt ne geſtum quidem praetermiſe- rit vnquam, qui argumento de quo a- geret non conuenirete adeo vt, cum guloſum aliquando hominem deicribe- ret, eum imitatus exerta lingua labra circumlinxerit. Taert. V. Olympiadis CXVIII anno quarto, Atben. Nenippo Archonte, Sophocles, Am- L. XIII. Phiclidae filius, legem tulerat, qua o- P. 610. mnes philoſophos publicas habere ſcholas vetaret, niſi ſi quibus eius rei ſenatus populusque licentiam dedis- ſet. Si quis ſecus facere deprehenſus fuiſſet ei mortis dicta eſt poena. Hoc decreto omnes, Athenaeo autore, philoſophi vrbe pulſi fugatique fuere, in quibus & Theophraſtus fuit, qui tamen ſequenti anno in eam rediit, quo ex Ariſtoteles, Philo diem Sophocli dixit, vt qui contra patrias leges fecis- ſet. Eius enim cauſae is fuit exitus, vt, mulcta Sophocli irrogata talento- rum quinque, legem eius Athenien- ſes abrogarent, Philoſophos autem exules reuocarent. Quo vſus benefi- cio Theophraſtus, ipſe etiam rediit, ſcholamque denuo habere coepit. Laertius bis mille fere diſcipulos ad v, 37. audiendum eum confluxiſſe teſtatur, quorum numerum ad 447 excreuiſſe ait Suidas, niſi tamen error in eo nu- —— a Laert. mero ſit commiſſus. In his Strato V, 58. fuit, ² eius ſucceſſor, Demetrius Pha-Cic Brut. lereus,?“ Nicomachus Ariſtotelis fili- c. 9. vs, quem in chariſſimis ei fuiſſe Ari-b Laert. ſtippus ait,“ Eraſiſtratus Medicus, àvt 1139. affirmatum quibusdam, & Comicus v, 39. Menander. . Laert. L V, 57. * Laert. CAP. V, 36. Laert V 56. Laen., V. 37. Atben⸗ V.,.86 Plut Ady Colot. 1120.6. Laett. V 36, laett. . 40. Mut Vi Dem.. Ko, C. ld. Fm. Pol. 1. II. 5633.5, Uut. de Orpid Dinit. . 27.P, Pgeabe. e lc, E. beert. , Ad . & dg. W ſe l,lzen. 0, 5§. na-Cic-rut, lg Vtelaert. ls 7,39. d Laert. V, 57. e Leell. n Plut, Vit. 7 CCẽßA-P. * ORIGINES, PHILO. STvDIrI, VIITFTI. III. 493 VIRTVTES ET APOPHTHEGMATA EIVS. Laert v, QVmma doctrina fuit, & ſtudio ſin- 1,. v. gulari, vt teſtis eſt Pamphila: bene- 37. ficus inprimis, & variae doctrinae a- mator. Athen. Pecuniam ad philoſophorum lega- v. p. 186. vit conuentus, non vt luxuriae, ſed temperantiae vt eflent & eruditorum diſcurſuum occaſio. Plut. Ady Patriae a tyrannis oppreſſae iterata Colot. vice extitit liberator. rae Magna eius apud Caſſandrum, An- aert. . tipatri filium, autoritas fuit, prior- que ad eum litteras Ptolemaeus ſeri- Pſit. Fuitque tanto honore apud Athe- nienſes, vt, ab Agnonide impietatis accuſatus, parum ab fuerit quin ipſia- ctori ea dicenda cauſa eſſet. Apophtegmata ipſius feruntur ſe- quentia: Laert. v, Tutum magis eſe aiebat euo crede- 40. re infraeni, quam verbo male com- poſeto. Ad iuuenem in conuiuio tacentem, NER indoctus es quidem, prudenter, ait, Jacis, E dolt as, imprudenter. Impenzſarum omnium cariſzmam tem- ſe pus dicebat &e. Quid de Demoſthene ſentiat? in- Dem b. terrogatus, Ariſtone auétore, reſpon- 350. C. dit, dignum eſſe Athenienfum ciuitate, Quid de Demade? Eum vero maiorem eſſe gesam vit illa caperet ciuita¹s.. Id. Sym: Ad Philippum Caflandri F. ſeſe mi- Pol. L. II. ror: dixit, ooualos iſus non canere, fi- P. 633. B. i,la, nart, m eos ſabeunte. plut. de Caecas eſſe reuera & nulla exiſtima- Cupid. tione dignas diuitias, Calliae demon- Diuit. p. ſtrabat evemp o, & Iſmeniae, quorum 527. B. ille Atchenienſium, IThebanorum iſte dependere. ditiſſimus erat, qui tamen iisdem re- bus tantum quibus Socrates & Epa- minondas vti poſſent. Jenotos non amore iudicandos, ſed à Plut. de udicium amori praemittendum aiebat. Amore Grandem, dicebat item, proconduclto 182 u. domicilio, mercedem animum corpori bld: de ſa- / nit. tu⸗- Famam mendacem, calumnia excita-end p. tam atque inuidia, exiguo tempore du- 5. E rantem, ſtatim euaneſtere aiebat.“ Xil. d. Adoleſcentulum erubeſcere videns, 140 bono animo eſto, inquit, virtutis enimn à Anton. iſte eſt color. dà Verere te ipſim identi- & Max. dem dixit, & non erubeſces apud alium- tenn. x. Bonos paucis legibus dicebat indige- P. 136. re. Neque enim res legibus, ſod leges eibid. rebus accommodari. WDw stob. 8. Inuidos hoc eſe reliquis infeliciores, XXXVII. quod alii ſuis ſolum calamitatibus dole- Ra Zernn, ant, inuidi etiam praeter ſua mala bo- xXXVIII nis alienis contriſtentur. S p. 224. Improbos homines aiebat, non aeque lbid, bonis gaudere propriis, quam aliorum malis. H Interrogatus quidnam vitam con- zruaret humanai? beneſicentia dixit, Stob. S. XLIAp. &, honor & poend. 256. Non ex familiaritate & gratia, ſéd k Anton, ex actionilus honores eſſe adipiſoendos. “ & Max. Quid amor eſler? interrogatus, a-. . nimaz eft, dixit, affelctus otioſae. stob.S. Item eſle amorem irrationalis cuius-LXII. p. dam cupiditatis exceſlum, qui velo- 402. cem habeat acceſſum, tardum difces- mnbid. ſum. . Muliernem pulelre ornatam neque Vi- Stob. S. dere alios, neoc- aliis videri debere, v- LXXII. trumque enim ad res inhoneſtas eſe P. 44. incitamento. Q 3 CAP . TEST AMENTVM Laert. V Ene quidem, vt ſpero, erit. Ce- 61. terum ſi quid ſecus contigerit, ita ſtatuo. Domeſticam omnem ſuppel- leétilem Melantae & Pancreonti, Le- ontis filiis, trado. Porro ex his, quae ab Hipparcho fuppeditata ſunt, iſta mihi fieri volo. Primum, quae ad mu- ſeum Deasque pertinent, perfici; & ſi quid circa ea in melius poſſit ornari. Dehinc Ariſtotelis imaginem in tem- plo collocari, ac donaria reliqua, quae antea in templo erant. Deinde por- ticum paruam, quae juxta muſeum erat, exaedificari, priore non deterio- ſunt, in inferiore porticu reponi. A- ram quoque conſtrui, ita vt neque perfectio, neque honeſtas deſideretur. Volo autem & Nicomachi imaginem abſolute perfici. Opus quidem fictio- nis Praxiteli iniunctum eſt. Reliquam vero impenſam ab eo fieri. Statui autem illam iubeo vbicunque illis vi- ſum fuerit, quibus cura erit rerum ceterarum, quae teſtamento inſcripta ſunt. Ac de templo quidem ac dona- riis in hunc modum ſtatuo. Fun- dum vero quem Stagiris habemus, Cal- lino lego: librosque omnes Neleo. Hortum autem, & deambulationem, aedesque omnes horto adiacentes, ami- cis inſcriptis lego, iis qui voluerint in eo vna vacare literis, atque ſimul phi- loſophari; quandoquidem fieri non poteſt, vt quiuis ſemper peregrinen- tur, tamen ealege, vt neque illum a- lienent, neque vt propium quis- quam poſſideat, ſed veluti ſacrum quod- dam communiter ab omnibus poſſi- deatur, quique ſe inuicem familiariter ac amice vtantur, ſicuti congruum ac PARS V. THIEOPHRASTVS CAb. IV. V. CAP. rem, tabulasque, in quibus orbis ſitus — IV. ET MORS EIVS. iuſtum eſt. Sint autem qui illo com- muniter vtentur, Hipparchus, Neleus, Strato, Callinus, Demotimus, Dema- ratus, Calliſthenes, Melantes, Pan- creon, & Nicippus. Licere autem, ſi philoſophari velit, & Ariſtoteli, Mi- diae Pythiadisque filio, horum eſſe participem. Ipfiusque curam dili- gentiſſime habere maximos natu, vt quam maxime ad philoſophiam inſti- tuatur. Nosque ſepelire in horti par- te, quae eis maxime commoda vide- bitur, nihil ſuperfluum circa funus tu- mulumue faciendo. Vt autem di- ctum eſt, poſt noſtrum e vita exces- ſum, cum fanum, & monimentum, & hortus, & ambulatorium reparata & refecta erunt, vna & Pompylum hunc, qui inhabitat, ea curare volo, aliarum- que rerum, quemadmodum prius, cu- ram habere, illiusque commodis pro- ſpicere, qui iſta habent. Pompylo autem & Threptae, dudum liberis, qui magno nobis vſui fuerunt, ſi quidantea a no- bis pracſtitum eſt, & quae illi acquiſiue- runt, & quae nunc illis ab Hipparcho dari conſtitui, drachmas bis mille, tuto ac firmiter haec illis poſſidenda cenſeo; ſicut & ipſis, Melantae & Pancreonti, ſaepius dixi, cunétaque mihi annue- runt. Do autem illis & Somatalem, &ancillam. Ex pueris autem Molo- nem quidem, & Cimonem, & Parme- nontem iam nunc liberos dimitto. Manem vero & Calliam, cum annos quatuor in horto perſeuerarint, in cul- tu & labore ſe ita gerentes, vt culpari juſte non poſſint, liberos dimitti iu- beo. Demotimo Cariona do, Dona- cemque Neleo. Eubium venundari placet. Dabit autem Hipparchus Callino — ES TESTAMIENTVII, MORS SRTPTA ES Callino drachmas ter mille. Melantae vero & Pancreonti, niſi Hipparchum intueremur & antea nobis fuiſſe per- vtilem, & nunc in ſuis rebus magnum pPertuliſſé naufragium, mandaremus profecto ea cum Melanta, & Pancre- onte educere. uoniam vero non facile fore illis animaduerti, iunctim rem familiarem diſpenſare, commo- diusque illis arbitratus ſum, ſi quid ab Hipparcho conſtitutum acceperint: dabit igitur Hipparchus Melantae & Pancreonti ſingulis talentum, daturus & curatoribus ad ea quae in teſtamen- to ſcripta ſunt perficienda ſumtus ne- ceſſarios, ſuo quaeque tempore. Quæ cum impleuerit Hipparchus, abſolu- tus erit, ac liber a debito omni, & o- mnibus quae contraxerat mecum in- ſtrumentis. Quod ſi quid meo nomi- ne Hipparcho in Chalcide prouenit e- molumenti, hoc totum eius erit. Cu- ratores earum rerum, quae teſtamen- to inſcriptae ſunt, hi erunt: Hippar- chus, Neleus, Strato, Callinus, De- motimus, Calliſthenes, Cteſarchus. Porro teſtamenti exemplarium, Theo- Phraſti annulo ſignatorum, vnum a- pud Hegeſiam, Hipparchi filium, con- ditum eſt. Teſtes ſunt Calkippus Pella- neus, Philomelus Euonymeus, Lyſan- der Hybraees, Philion Alopecenſis. Al- terum exemplar accepit Olympiodo- rus. Teſtes iidem fuere. Akerum accepit Adimantus. Tulit autem An- droſthenes fillus. Teſtes Aimneſtus Cleobuli filius, Lyſiſtratus, Phidonis filius Thaſius,; Strato Arceſilai filius 495 Lampfſacenus, Theſippus Theſippi fi- lius e figulis, Dioſcorides Dionyſu Epicephiſius. .—r a Laert, Haec, Laertius ait, ſeries teſtamen- V, 57. torum illius fuit.“ Obiit autem ſenex bId. V, aetatis anno LXXXVIL, exhauſtis, vt 40. Suidas ait, ſcribendi aſſiduitate ſpiri- Suid. tibus: cumque in nuptiis diſcipulorum s. cuiusdam quandam fibi indulgeret o- tii veniam, ea mortis ipfius fuit occaſio. i Tuſe Iam moriens accuſaſie naturam di- II. c.28. citur, quod ceruis &! cornicibis vitam id vero diuturnam, quorum id nihit intereſſet: Ariſtot. hominibus, quorum mazxime interjfuis- zunui. Jet, tam exiguam vitam dediſet: quo- breuir. rüum ſe aetas potuiſſet eſſe longinquior, vitae Juturum fuißſe, vi omnibus perfectis init. artibus, omni doctrina hominum vita erudiretur. Querebatur igitur ſe tum, cum illa videre coepiſſet, extingui. Accedentibus vero ad eum diſcipu- lis, qui, num mandare quid vellet in- terrogarent, nihil quidem quod man- daret ſe habere reſpondit, hboc monere tantim, multa iucunda amitti, in vita himana ſolius gloriae ſtudio. Nos ve- ro, cum viuere incipimus, mori. Ni- hilque inanius ſtudio gloriae eſe. ded . ſtote ſelices, addebat, & vel ſapien- tiae ſtudia omittite, grandis enim eſt la- bor, aut illi magnopere intendite, ma- gna enim inde glorla prouenit. Vitae dutem vanitas maior longe gquam eius S viilitas. Verum mihi quidem non iam quid agendum ſit conſulere vacat, vos he ea de re deliberabitis: Quae di- cens animulam reddidit. Funus eius vhiuerſus Athenienſium popußus pe- dibus eſt ſecutus. V. Laerr. V, SCRIPTA EIVS. Cripta quam plurima dedit, quae, quod omni eruditionis genere ſint referta, digniſſima ſe cenſuiſle ait La- ertius vt omnia recenſeret. Sunt autemn.: . Priorum Analyticorum 3. Poſteriorum Laert. V, 42. 496 bpARS V TFOPEASTVS CAb. V. Poſteriorum Analyticorum VII. De ſolutione Syllogiſmorum I. Analyticorum Epitome I. Deductorum locorum II. Concertatio eius ſpeculationis, quae circa contentioſas orationes verſatur. De ſenſibus I. Ad Anaxagoram, I. De Anaxagorae decretis, I. De Anaximenis decretis, I. De Archelai decretis, I. . De ſalis vario genere, nitro, alumine, I. De his, quae durantur in lapides, II. De indiuiſibilibus lineis, I. Auditionis, II. De ventis, I. Virtutum differentiae, I. Deregno, I. Deregis inſtitutione, I. De vitis, III. De ſenectute I. De Democriti Aſtrologia I. De his, quae in ſublimi fiunt, I. De imaginibus, I. De ſuccis, coloribus, & Carnibus. I. De decorationæ, I. De hominibus I. Dictorum Diogenis collectio, I. Diſtinétionum, III. Amatorius, I. Alius de amore, I. De felicitate, I. De ſpeciebus, II. De caduco morbo, I. De afflatione Dei, I. De Empedocle, I. Epicherematum, XVIII. Gontrouerſiarum, III. De voluntario, I. . Abbreuiatio Reipublicae Platonicae, II. De diuerſitate vocis animalium eius- dem generis, I. De his, quae confertim apparent, I. De his, quae morſu & ictu nocent, I. De animalibus, quae ſapere dicuntur, I. De his, quae in ſicco morantur, II. De his, quae colores immutant, I. De his, quae latibula & foſſas faciunt, I. De animalibus VII. De voluptate, ſicut Ariſtoteles, I. Alius de voluptate, I. G Quaeſtiones XXIV. De calido & frigido, I. De vertigine & obtenebratione, I. De ſudore, I. Deaffirmatione & negatione, I. Calliſthenes, ſiue de luctu, I. De laboribus, I. De motu, III. De lapidibus, I. De peſtilentiis, I. Deanimi deliquio, I. Megaricus, I. De atra bile, I. De metallis, II. 2 De melle I. . De Metrodori opinionibus colleéta, I. De aethereis rationes, II. De ebrietate, I. . Legum, ſecundum elementa, XXIV. Legum epitome, X. Ad definitiones, I. De odoribus, I. De vino & oleo, I. Primarum propofitionum, XVIII. De legiferis, III. Politicorum, VI. Politicon ad tempora, IV. Ciuilium conſuetudinum IV. De optima republica, I. Problematum colleétionis, V. De prouerbiis, IJ. De concretionibus & liquefactioni- bus, I. = Deigne, II. De ſpiritibus, I. De patientia, I. De ſuffocatione, I. De amentia, IJ. Sophiſinatum II. De ni⸗ De SNCRXLPYA EVS Iè De ſyllogiſmorum ſolutione, I. Topicorum, II. De cruciatu, II. De pilis, I. De tyrannide, I. Deaqua, III. . De ſomno &inſomniis, I. De amicitia, III. De ambitione, II. De natura, III. De naturalibus, XVIII. De naturalium abbreuiatione, II. Naturalium, VIII. Ad Phyſicos, JI. De ſiirpium hiſtoriis, X. De ſtirpium cauſis, VIII. De ſuccis, V. De mendacio voluptatis, I. De anima, dmaeſtio I. De indubitata fide, I. De ſimplicibus dubitationibus, I. Harmonicôn, I. De virtute, I. Occaſiones, ſiue contradictiones, I. De negatione, I. De ſententia, I. De ridiculo, I. Meridianorum, II. Diuiſiones, II. De differentiis, I. De iniuriis, I. De calumnia, I. De laude, IJ. De experientia, I. Epiſtolarum, III. De fortuitis animalibus, I. De ſelectionibus, I. Laudes deorum, I. De diebus feſtis, I. De felicitate, I. De enthymematis, I. De inuentis, II. Scholarum moralium, I. Morales figurae, I. De tumultu, I. De hiftoria, I. De iudicio yll ogiäünorum, I. De aſſentatione, I. De mari, I. Ad Caſſandrum de regno, I. De comoedia, I. De meteoris, I. De dictione, I. Verborum colleclio, 1. Solutiones, I. De muſica, III. De menſuris I. Megacles, I. De legibus, I. De iniquis legibus, I. Xenocraticorum decretorum colle- cCtanea, I. Confabulationes, 1, De iuramento, I. Oratoria praecepta, I. De diuitiis, II. De poëtica, J. Problemata ciuilia, moralia, naturalia, amatoria, I. Prooemiorum, I. Problematum colleclio, I. De problematibus natura libus, I. De exemplari, I. De propoſitione & narratione, I. De poẽëtica alius, I. De ſapientibus, I. De conſilio, I. De ſoloeciſinis, I. Dearte oratoria, I. De artibus oratoriis, ſpecies XVII De ſimulatione, I. Commentariorum, ſiue Theophraſti- corum, VI. Naturalium opinionum XVI. Naturalium epitome, I, De gratia, I. Morales figurae, 1 De falſo & vero, I. Hiſtoria eorum, quae de Deo dicun- tur, VI. Rrr De 498 PARS V. &T MLO. De diis, III. Hiſtoricorum geometricorum, IV. Epitomarum Ariſtotelis de animali- bus, VI. Epichirematum, II. Quaeſtiones, III. De regno, II. De cauſis, I. De Democrito, I. De calumnia, f. De generatione, I De animalium prudentia, & moribus, I. De motu, II. De viſu, IV. Ad definitiones, II. De eo, quod dicitur datum eſſe, I. CAP. I. II. Wr.. Arithmeticarum hiſtoriarum, I. De augmento I. Acicharus, I. De iudicialibus orationibus, I. De calumnia, I. . Epiſtolae ad Aſtycreontem, ad Phani- am, & Nicanorem. De pietate, I. Euiadis, I. De opportunitatibus, II. De propriis orationibus, I. De liberis educandis, I. Alius differens de eadem re, I. De diſciplina, ſeu de virtutibus, ſiue de frugalitate, I. Exhortatorius, I. De maiori & minori, I. Doe numeris, I. . De muſicis, I. Determinationes de dictione ſyllogis- De diuina felicitate, I. . morum, I. Ad eos, qui erant ex Academia, IJ. De coelo, I. Exhortatorius, I. Politicorum, II. Quo pacto ciuitas optime inhabitetur, I. De natura, I. De quaeſtionibus naturalibus, I. De fructibus, Qui ſint modi ſciendi, I. De animalibus, De falſo, III. Haec in ſumma complexa ſunt ver- Ante topica, I. ſuum bis centena triginta millia, octin- Ad Aeſchylum, I. gentos octo. Tot ab eo volumina ela- Aſtrologicae, VI. borata ſunt. Laert. STRAT O. 1, 58. CAE. I. Cic. . 2⁸ Plut. Acad. Q. VIIA EIVS. adr. Co- 38. KTratonem in ſchola ſucceſſorem Magiſtro ſuo Ariſtotele diſſentiens. lor. p. Xrgar. Theophraſtus habuit², Lampfſace- Ea parte quod excelleret maxime, Phy- 115 “haert. Mumb, patregenitum Arceſilao“, vel, vt 1. c. & alii vocant, Arceſiod, eſtque eius mentio zui3. ii. in illius? teſtamento. Vir erat maximae ear. dignitatis“ in omni philoſophiae gene- Leert. Te, maxime in phyſicis tamen, quae 1.c. & I. antiquiſſima eſt & ſolida maxime pars 64. philoſophiae, in qua multa ipſe innoua- a 1 vitt, non a Platone tantum, verum &a n, V5. ſicus eſt dictus à: Is omnem vim diui- . . Nat. D. nam in natura ſitam eſſe cenſebati. Per- 1, 13. pauca de moribus attigit“. Scholae iuxX- h Laert. ta Apollodorum! praeeſſe coepit O- l.c. Iympiadis CXXIII anno III, eamque ci- annis rexit XVIII, Ptolomaei praece- 1, 13. ptor fuit Philadelphi, * qui XXC ei . de talenta impendit. Fin. V, 5. Senſus eſt in Theophraſti teſtamento mentionem Stratonis eſſe. Stanl. ita vertterat, vt intelligi poſſet 1 . . . . . ap. La- de Arceſio, cuius mentio ſit instratonis teſtamento. 5 7Stanl. vertit Philadelphi 6li. er. l c. CAbP. Laertt. 61, 158. le 61.] VITA TESTAMENNIVAI MORS SCETTA. D CA P. 499 II. TESTAMENTVM STRATONIS ET MORS. Laert. V, Eſtamentum Stratonis ita fere ha- bebat. Iſta, ſi quid ſiniſtre acci- dat, diſpono. Ea quidem quae domi ſunt, Lampyrioni, & Arceſilao, relin- quo omnia. Porro ex pecunia, quam Athenis habeo, primum quidem cu- ratores iuſta, & quae poſt fieri ſolenne eſt, diligenter curabunt, nihil neque ſu- perflue, neque illiberaliter agentes. E- runt autemteſtamenti curatores Olym- picus, Ariſtides, Mneſigenes, Hippocra- tes, Epicrates, Gorgylus, Diocles, Ly- con, Athanes. Scholam quidem Lyconi relinquo. Namque alii ſunt vel ſenio- res, vel occupati. Recte autem faci- ent reliqui, ſi hoc ipſum ſuo iudicio firmauerint. Libros illi omnes, prae- terquam quos ipſi ſcripſimus, relin- quo; vaſa etiam omnia conuiuii, ſtra- & Abum. Simmiam Arceſilao reddo. Sed & Dromonem relinquo. Vbi ve- ro Arceſilaus aduenerit, computet I- raeus cum Olympico & Epicrate, ce- terisque curatoribus funeris, alio- rumque ſolennium, ſumtus. Quod autem pecuniae reliquum erit, accipi- at Arceſilaus ab Olympico, nihil ei mo- leſtiae exhibens de ſolutionis iuſto tempore, ac elapſis annis. Tollat au- tem & pacto Arceſilaus, quae compo- ſuit Strato cum Olympico, & Amei- nia, condita penes Philocratem, Ti- ſameni filiuum. Monimentum vero faciant, vt videbitur Arceſilao, & O- lympico, & Lyconi. Atque haec quidem, vt fertur, te-Laertv ſtamenti illius ſumma fuit, ſicut ipſum collegit Ariſto Ceius. Adeo eum fuiſſe tenuem aiunt, vt Laert. V. ſine ſenſu moreretur. 60. Odo vero hoc nomine memorati Laert. V, Laertio. 1. . gulasque, & pocula. Dent autem E- picrati curatores drachmas quingen- tas, & vnum ex pueris, quemcunque . voluerint. Plut, adr, Co⸗ blor . nn,. C., de l⸗- Ni. D. el- h. 2 h Laett- 1c, iode le Mut, D. Ce- l,. eikll de Ein. V,5F. — 45. La⸗ te et, ,0 W. V, 58. Ab Arceſilag primum Lampyrion & Arceſilaus obligatio- nes tollant, quas pro Iraeo Daippus dedit, nihilque debeat, neque Lam- pyrioni, neque Lampyrionis haere- dibus, ſed liber ſit ab omni obligatio- ne. Dent illi curatores drachmas quin- gentas, & ex pueris vnum, quemcun- que probauerit Arceſilaus; vt is, qui nobiſcum multum laborauit, magno- que nobis vſui fuit, habeat, vnde vi- vere honeſte poſſit. Diophantum præ- terea dimitto liberum, & Dioclem, CA P. Primus Iſocratis diſcipulus. Secundus Philoſophus. Tertius Medicus, Eraſiſtrati diſci- pulus. Quartus Hiſtoricus, qui Philippi & Perſei cum Romanis bella defcripſit. Quintus apud Laertium excidit. Sextum habet Epigrammatum Poe- tam. Septimum Medicum veterem. Octauum peripateticum, qui Ale- xandriae vitam egit. III. SCRIPTA STRATONIS. Murt a eum ſcripſiſſe Suidae eſt pro- ditum, eorum ſequens apud Dio- genem Laertium habetur Catalogus: De regno, II. De iuſtitia, III. De bono, III. Rrr 2 de 5S500 PARS V. L PFCO. CAP. I. II. De diis, III. De magiſtratibus, III. De vitis. De felicitate. De Philoſophia. De fortitudine. De inani. De coelo. De ſpiritu. De natura humana. De generatione animalium. De concubitu. y⸗ De ſomno. De inſomniis. De viſu. De ſenſu. De voluptate. De coloribus. De morbis. De iudiciis. De viribus. De metallicis machinis. De fame. De obtenebrationibus. De leui & graui. De diuina afflatione. Detempore. De cibo & incremento. De animalibus, de quibus dubitatur. De fabuloſis animalibus. De cauſis. Ambiguorum ſolutio. Locorum prooemia. De accidenti. De Definitione. Quid ſit magis & minus. De iniuſto. De priore & poſteriore. De priori genere. De proprio. De futuro. Inuentorum Elenchi II. Commentarii, ſed ambigitur. Epiſtolae, quarum eſt initium: Stra- to Arſinoae ſalutem, CDXL. LYCO. CAP. I. VITA Laert. V, Tratoni, vt apud Laertium eſt, LX- 65. CON ſucceſſit, Aſtyanactis filius, Troadenſis, vir eloquens, quique e- ducandis inſtituendisque pueris maxi- Laert. V, Me idoneus fuit. Extitit idem Pan- 68. thoedi etiam Dialectici auditor. . Laert. v, Vt euos autem calcare aeque & 65. fraeno, ita pueros guoque pudore & laude regendos aiebat. Qua fuerit elo- cutionis copia, iſto docent exemplo. Nempe de virgine paupere fertur di- xiſſe: Bap aορ Deoro ar³οα kéen dhα 7 „ 4 „ „ &ν ποναιος νοοννuνον τW Aαιααιοοιτι kuis“. Grqui oneri parenti ſit ſilia neceſſe eſt, cuius dotis penuria forem aetatis marceſéeré viderit. Hinc An- tigono de eo dictum, quicquid profer- EIVS. S ret, ex ipſo eſſe audiendum ſolo, ſic e- nim poma quoque fragrantiſſima trans- plantationem non ferre. Ea orationis ſuauitas vero in cauſa fuit, cur litte- ram F nomini eius quidam praemit- terent, Olyconem appellantes, ducto a ſuauitate nomine. Atque id quidem a Plutarcho memoriae eſt proditum. Erat autem in ſcribendo non eadem De exilio ipſi dicendi forma. p. 605. . De his, qui animum, dum aetas fer- & Eeent. 00. ret, doctrina non imbuiſſent, annos- que praeteritos ſibi reddi optabant, ita iocatus eſt: Nempe aiebat eos, qui ſera nimis poenitentia ſuperiorum tem- torum emendatam cuperent negligen- tiam, ipfſos agnoſeere irrita vota eſſe & Athen. — — — — —,,,, . 4 Laert. V, 6 —— Laertlc, — — L. IIlp. 546 Laert.le, I t 0 laert /y, 69. — —- — — =☛- = — co — — tra⸗ ce⸗ A0- 0IS tte⸗ . it⸗ o Gem n. gem De ezilio 56054 „ & Laert. ler⸗v 6. ns- „ nt, u - VITA, TESNAMENTVM ETV MORS EIVS. tum. Hinc in patria Iliis certauit, Jua. Eos gutem, qui id eficere cona- rentur, ſana etiam mente aiebat deſti- tui, regulae diſtortae relta applicantes, vel in aqua perturbuta ſpeculoue per- verſo faciem intueri cupientes ſaam. Aiebat item publicorum in foro ludo- rum coronam multos, Olympicoam vero affectare paucicſzmos. . Conſilio in rebus dubiis ſaepiſſime Athenienſes adiuuit. Cultu mundiſſimus fuit, adeo vt to- Laert. V, 67. Laert. l. c. . . & Athen. ta, & pretioſa, vt Hermippo eſt tra- L. XII p. ditum. 156. . Corporis exercitia omnia ſolertis- ſime obibat, athleticis rebus agilitate maxime idoneus, auresque ictibus con- tuſas habebat, oleumque palaeſtricum olebat,“ vt Diogeni Caryſtio tradi- CAP. ga vteretur ad exceſſum vsque delica- 5or Pilaque luſiſſe perhibetur. † Maxima apud Eumenem & Attalum Laert.lc. prae allis omnibus gratia floruit, qui regia eum munificentia alebant. Eius & Antiochus expetebat conuictum, ſed obtinere non potuit. Animo aduerſus Hieronymum Peri- Laert. V, pateticum adeo fuit infenſo, vt ſolus 68. anniuerſariis ſolennibus ad eum non veniret, qua de re plura in vita Arce- ſilai. Oratores cumranis contendebat, vt ſtae enim in qquis, ita illos ad clepſy- draz aquam in conditam vocem edere dicebat. L Scholae praefuit annis XL, Strato- nis locum occupauit Olympiade CXXVII, vt ab eo teſtamento inſti- tutum fuerat. II. TESTAMENTVM ET MORS. Laert. . T BRamentumn Lyconis ita fere re- 69. T praeſentat Laertius: Iſta equidem ſtatuo de rebus meis, ſi quidem morbum hunc ferre nequiuero. Ea quidem quae domi ſunt, omnia Aſty- nacti & Lyconi fratribus do, atque ex his reddenda cenſeo, quae Athenis poſſedi aquouis ſumta, ſiue exacta, quaeque in funus ceteraque ſolennia impenſa fuerint. Quae vero in vrbe & in Aegina habeo, Lyconi praeci- pue do, quod is nomen ferat noſtrum, mecumque diutiſſime, atque iucun- diſſime ſit commoratus, ſicut dignum O ⸗ . .. erat, quippe qui filii tenebat locum. Porro ambulationem amicis, qui vti velint, relinquo, Buloni, Callino, A- riſtoni, Amphioni, Lyconi, Pytho- ni, Ariſtomacho. Heraclio, Lycome- di, Lyconi fratrueli. Praeficiant au- tem ipſi quemcunque permanſurum in ſchola, maximeque vtilem futurum exiſtimauerint. Idem vero procurent & reliqui familiares, & mei & loci gra- tia. Ceterum funus & crematio cu- rae erit Buloni & Callino, & amicis ceteris, vti ne illiberalis, neu ſuper- flua ſit. Eas vero quae mihi erant in Aegina partes, poſt exceſſum meum diuidat Lycon adoleſcentibus, in vſum olei, vt ex eo mei & eius, qui me ho- norauerit, ex ea vtilitate paretur iu- ſta memoria. Statuamque noſtram lo- cet eo loco, vbi conuenienter ſtare e- am poſſe perſpexerit. Quod inſpici- ant ſimul & procurent Diophantus & * Wναα negligenter Stanlei. W'ellſet h. e. corporis habitu robuſtiære vid. Heinſ. ad Horat. BEp. I. Kuſter. ad Suid, v. αM⁰ε † Adde Athen. L. XII, p. 546. qui multa de luxu eius habet. Rrr32 Heraclides So-z Heraclides Demetrii filius. Exhisau- tem quae in vrbe ſunt, reddat Lycon omnibus, a quibus quaedam ante ac- cepi, poſt ipſius diſceſſum. Sequen- tibus autem Bulon & Callinus, & quæ- cunque in funere ac ſolennibus ceteris impenſa fuerint. Tollant autem ea ex his rebus domeſticis, quae ambo- bus communiter a me relicta ſunt. Ho- norent item & medicos Paſithemin & Midam, dignos profecto maiori etiam honore, ob ſummam in me diligenti- am & artem. Lego & Callini filio pa- teras duas, vxorique illius gemmas du- as, tapetaque, alterum villoſum, alte- rum purum, & ſagum ‚& duo puluina- ria ex omnibus, quae reliqua funt o- ptima, vt quantum ad honoris ratio- nem attinet, ne iſtorum quidem ob- liti videamur. De his autem, qui mi- hi ſeruierunt, ſic ſtatuo. Demetrio quidem, jamdiu libero, redemtionis pretium remitto, & quinque minas do, & pallium, & tunicam; vt qui me- cum diu & multum laborauit, honeſte vitam exigat. Critoni autem Chalce- donenſi ſimiliter redemtionis pretium relaxo, & minas quatuor itidem dari jubeo. Micrum liberum dimitto, ac eum Lyco nutriat, & annos ſex ab hoc tempore deinceps erudiat. Charet em itidem dimitto liberum, nutriatque il- lum Lyco: duasque illi minas do, & li- bros meos, qui recitatione adprobati funt: eos vero qui necdum editi ſunt, Callino, vt illos edat diligenter. Sed & Syro libero minas quatuor lego, & Me- nodoram do; & ſi quid mihi debet, re- laxo. Hilarae item quinque minas & tapetem villoſum, & duos puluinos, PARS V. EVOCO. CAbP. II. &periſtroma, & lectum quencunque voluerit. Liberam item dimitto Mi- cri matrem, & Noëmonem, & Dio- nem, & Theonem, & Euphranorem, & Hermiam. Et Agathonem, vbi bi- ennii tempus impleuerit, dimitti li- berum iubeo, & lecticarios. Ophe- lionem quoque, & Poſidonium cum annos quatuor peregerint, itidem li- beros exire volo. Demetrio praete- rea, & Critoni, & Syro, ſingulis Tetuta. & ſtragulam veſtem relinquo, vt Ly- coni conuenire videbitur. Iſta illis donabuntur, qui profecto oſtende- runt, quam ſolicite ſibi commiſſa per- egerint. De ſepultura vero videbit Lycon, ſiue me hic, ſiue domi ſepe- lire maluerit. Certo enim mihi per- ſuaſum eſt, illum, quod conueniat, ho- neſtumque ſit, nil ſegnius cernere, quam me. Cum vero pro dignitate praeſtiterit haec omnia, rata ſit illi eo- rum, quae hic ſunt omnium, largi- tio. Teſtes, Callinus Hermioneus, A- riſton Chius, Euphronius Paeanienſis. Adeo, vt dicit Laertius, ſapienter Luert. V, ille omnia geſſit, quae ad eruditionem 74¼. & ſtudia humanitatis pertinent, vt ad teſtamentum quoque ſuum diligenti- am prudentiamque adhibuerit, ita vt eaquoq; parte diligenter ſit imitandus. Obiit autem annos natus LXXIV, Laert. V, podagrae morbo decumbens. gnomines ei IV commemorantur. Primus Pythagoraeus. cuius in vi- ta Ariſtotelis mentio. Secundus Peripateticus Tertius Epicus Poeta. Quartus, Epigrammatum Poeta. * Eum ſinem hominis dixiſſe verum animae laetitiam autor eſt Clem. Alex. Strom II. p. 416. nam Av»αοα ibi pro Aéορ legendum, nullum eſt dubium, ARlISTO. — Strab. 4) L05659. 486, iiztre. 4 le. n 48. I t 1 1 4 J — — kin. V, 5. (cttabo XVII tl n. 4A. dl thenle 4] 1 4ln (e P P ea). 4. tben. L. l III. ſe 1,790, — u i. io. em, bi. li⸗ he⸗ Vm l⸗ e⸗ m, 7. Uls de- er⸗ ebit pe er⸗ ho⸗ re, te eo⸗ igi⸗ 4. ſ. Er uert. v, en 14 nti⸗ Vt lus. V, eet. V, . 6,. 1r. 1 . . Q — . e ap. A- then. L. p. 790. 6) o (2⸗. ARISTO. I Strab. L. X. p. 65 8. Vconis fucceſſor ARISTO fuit, pa- tria ei Ceos inſula, quae famoſa 486. eſt lege, qua LX annis maiores vita D exire iubentur, vt reliquis victus ſuf- ficiat. Eius olim, Strabone autore“, IV ciuitates fuere, quarum duae tan- tum ipſius ſupererant aetate, Iulis & Carthaea, in quas reliquae duae com- migrauerant, in Iulidem Careſſus, Poeeeſſa in Carthaeam. Lyconem is audiuerat praeceptorem, eique in re- genda ſchola Peripatetica ſucceſſit, vt Ciceroni, Plutarcho, & Alexandrino Clementi eſt affirmatum.* Fuit is ſtrenuus Bionis Boryſtheni b Cic, de tage imitator. Cicero † concinnum a Stra I. c. p. 486. Fin. V, J. vOCat & elegantem“, Scripfit de Nitro c Srrab . L. xXvVII, tractatum "* quem, Strabo allegauit, & a†. A- amatoria ſimilia, Athenaeo identidem then. L. allegata. In eorum libro ſecundo 3 X. P.419. narrat, Polemonem Academicum ad coenam ituros eſſe hortatum, com- potationem vt curarent, quae non in raeſens tantum, verum & in craſtinum eſſet iucunda. In eodem libro Athe- nienſi cuidam, prouecta aetate qui es- XII. ſet, cui nomen Dori, cum formoſus 503 videri is cuperet ‚VIyſſis iſta ad Dolo- n n 0mher. nem? accommodauit: 5 Donis nempe tibi pia ſt . Kv. Aora eurae. Idem in ſecundo libro ſimilitudi- num amatoriarum s olim homines ob b. 4. capitis dolorem atque grauedinem, vi-xV. b. ni halitu excitatam, quocunque vin- 674. culo illud ait illigaſſe, prodefle id ipſum morbo credentes, ſucceſſu temporis vero, ornatus cauſa, in coronas liga- menta iſta mutauiſſe. Laertius, h Pa- naetii autoritate, affirmat, ſcripta o- mnia, quae Chio Ariſtoni, Stoico, ad- ſcribuntur vulgo, Peripatetici Ariſto- nis eſſe, epiſtolis exceptis. Eorum vero en tibi titulos: Protreptici II. De Zenonis doctrina dialogi Schola- ſtici VI. †† — De Sapientia exercitationum VII. Amatoriae exercitationes. ** Commentaria de inani gloria. Commentariorum XXV. Memorabilium III. Chriarum XI. . *Id quidem diuerſe dictum Ciceroni, locus e- nim, quem reſpiciat quidem, eſt de finibus V, 5. vbi pro Eyſiæ ſubſtituendum Lyconem iam vidit Lam binus. Alias in Academicis, Tuſculanis & libris de finibus paſſim Ariſtonis cum Herillo meminit, Stoicumque eum intelligere, Chium, manifeſtum eſt. Plutarchus in Lib. de exilio p. 605. Ariſtonem Ceium inter Peripateticos refert, eumque Lyconi ſtatim ſubiungit, non tamen di- ſerte eius diſcipulum ait fuiſſe. Clemens Ale- xandr. vero Strom. L. I. p. 301. in ſucceſſione Peri- pateticorum eius poſt Lyconem diſerte meminit. Rurſus quidem Strom. II. p. 406. Ariſtonem cum Herillo iungit, & eandem quam Laertius & Cicero Chio, Stoico, de fummo bono ei ſenten- tentiam tribuit: Vt eo loco Stoicum intelligi non dubitem. Maxime cum paulo poſt inter Pe- ripateticos diſtinéte Lycon (Sic enim lego pro Alnes) commemoretur, Eum vero Ciceronis locum male Menag. ad Laert. V, 163. ad Ariſtonem Chium, Stoicum, re- fert. Sane diſerte inter Peripateticos, poſt Theo- phraſtum & Lyconem (pro quo male editi Cic. Lyſiam exhibent) ille commemoratur. 2r Niſi tamen id opus Ariſtonis Alexandrini ſit iunioris Peripatetici, quod patria & ſcriptio- nis argumentum veroſimile reddunt. 1 ¼ Laertii verba ita accipi poſſunt, vt duo eſſe intelligantur opera, ex quibus vnum fecit Stanle- ius. Tre& Tνααονιοαα.οαα ααν. Xοà Xον S. ſane ita diſtinxere apud Laertium viri docti. xXX*X½ Hoc eſſe videtur opus ex Athenaeo Egwri- ανοο amatoriarum ſimilitudinum titulo ſu- pra allegatum. . aduerſus Ne a de Exil. aduerſus oratores. 504 PARS V. CRITOLAVS PDIoDORVS. aduerſus Dialecticos 3. † † Al.Str.l. atum eſt Strabonib, Ariſtonis auditor P301. extitit, eiusque in ſchola ſucceſſor, vt cic. Ciceroni« Plutarcho ⁴½ & Clementi Tufc- II, Alexandrino eſt proditum. 36. &V, Romae Athenienſium nomine (cum 3. Han Carneade & Diogene) legationem ob- „ Ga it A V. C DXXXIV, qui iacidit in O- Dum VII, Iympiadis CXLannum II. 14. adde Khetoricam damnabat, Vt quae ar- en tificium potius ſit malum, quam ars. [Rhetoras nomina aſtute excogi- 2 Sext. 3 4 4. Lf mpir. tantes να—+νοαυʃn -αε dixit h, multaque 1605. aduerſus Alexinum reſcripta. ad Cleanthem Epiſtolarum libri IV. *ε* L. XIV. . 666. ede RILOLAVS, ſi Putarchum au- contra Rhetoricam ſcripſit, quibus ar- eil. . diamus, Phaſelide ortus fuit, cla- tem eam elt inficiatus. iQuintil. 605. riſſima Lyciae vrbe, eaque maritima, Summum bonum efſe ſtatuebat per- Inſtitut. Clem. Cujus tres extitiſſe portus & la cum re- II, 17. fectionem vitae reéte fluentis ſecun- dum naturam, quae compleatur ex tribus generibus, intelligens perfectio- nem a maioribus traditam. † Animi bona corporisque, atque ex- Cic. Tuſe terna, velut in lance appendebat, tan-V, 17. tum dicens propendere illam lancem, cui impoſita ſint animi bona, vt terram & maria deprimat. De mundi aeternitate denique quid p. 730- ſenſerit, fuſius Philoni, libro de mun- 733. de incorruptibilitate exponitur.] adv. Ma- them. L. l. p. 67. e. (rron Diſcipulus DIODORVS 74 fuit, & in ſchola ſucceſſor, vt ex S& 1 Clemente Alexandrino? conſtat, iuxta P. 301. B. quem finem hominis idem ſtatuit ci- Cic. de cra vllam moleſtiam & honeſte viuere. DIODORVsS. Mentio eius apud Ciceronem eſt, quamdiu docuerit tamen, quem item ſucceſſorem habuerit, incertum.“ At- que hucusque non interrupta Peri- pateticorum continuatur ſucceſſio. ſin. V, 5. Id. Strom t Aduerſus dialecticos ſententias quasdam, II.p. 415. ex illis, vti videtur, libris, habemus ap Stobae- C. conf. vm H. LXXX. p. 473. Cic. A- ½ At epiſtolas paulo ante exemerat, Laer- cad. Q. tium ſecutus, Stanleius, numero ſcriptorum Peri- 1V,42. patetico Ariſtoni tribuendorum, ideoque exulare illae videbantur debere hoc catalogo. Ceterum ex Ceo Ariſtone, Peripatetico, Sdtion quoque in collectione miraculorum. quae ſpar- ſim de fluminibus & lacubus narrantur, nonnul- la allegauit, de fonte in Ceo (ſic enim pro Chio legendum eſſe ex Vitruuio VIII, 2. monuit Mena- gius ad Laert. VII, 163.) ex quo qui biberint, ſa- nam mentem amittant, in quam ſequens Ariſton proferat Epigramma. . ,Sefe ⅜*uραι οττοπς, * αναMιαιπnαι να, αNù ρ xé†ορτd νιαα:. Iucundum gelidae latiecem fons proiteit znaae A animus ſaxi, Kibibiz, inſtar habet. Stratonnis Phyſici teſtamentum ex hoc Ariſte- ne etiam allegauit Laert. V, 64. & fragmenta quaedam eius occurrunt apud Stobaeum ſerm. IV. XIII. LXXVII. LXXX. XCII. mentio quoquc eius in Lyconis teſtamento apud Laert. V, 70. A- riſton, Gritolai Peripatetici diſcipulus, laudatur Quintiliano L. II. Inſtit. c. 15. qui ſitne idem cum noſtro, an diuerſus dubium. Eundem putat Me- nagius iunior ſit oportet ‚ſi Ciceroni fides, qui noſtro Ariſtoni in ſchola ſucceſſorem dat Crito- laum. Tσ οσν⅜ααου ραιοτνοτοο. Llem. Alexandr. Strom. II, p. 416. — * Cl. Fabricius Bib. Graec. L. III. p. 300. Erymne- vm ſucceſſorem eius fuiſſe ſuſpicatur, quem Athe- nionis praeceqtorem fuiſſe ait Athenaeus L. V. P. 211. HISTORIAE N THOMAE STANLEII HISTORIAE PHILOSOPHIAE. oMVS SECVNDVS DE PHILOSOPHIS CYNICIS STOICIS PYTHAGOREIS HERACLITEI8 ELEATICIS DEMOCRITEIS SCEPTICIS EPICVREIS ECLECTICIS ET ORIENTALIBVS. Parti ſextæ ſeu pag. 505 præſigendus. 1 t lLaert. Fl, I. . blaent, lc. gene de Conſtant, l c,19. ede exi. lio b. 607. , ln, 4 4 e. elaett. 1X. — — — *(a. HISTORIAE PHILOSOPH PARS VI DE CYNICIS PHILOSOPHIS . I 505 CALE 7 AGENS. „* ANTISTIIENES. CAP. I. NVnici ANTISTHENI, So- cratis diſcipulo, ſuas debent origines. † Quem cum ma- xime delectarent ex magiſtri ſermonibus ii, qui de tolerantia age- rent, laboribusque, & aerumnis" for- titer ferendis, ſectam iſtam inſtituit. Laert. Natus autem fuit Athenis patre An- VI, I. Iiſthene, Athenienſi a, matre Threſſab, * Laert., vel, vt Plutarcho“ relatum, ex Phrygia gSenec. de Orta, quam cum ei exprobraret non- conſtant. Hemo, Matrem Deorum quoque Phry- c. 18. giam fuiſſle, reſpondit. Athenienſes de exi- quoque, indigenas ſeſe eſſe gloriantes, Go"s ridere ſolebat4, cochleis & locuſtisnul- 4 Laert. là re eos eſſe nobiliores dicens. Ne- I. c. que ob natales eum minoris Socrates *Laett. faciebat, qui, in praelio ad Tanagram c. pPraeclare eum rem geſſiſſe audiens, ex parentibus ambobus Athenienſibus fortiorem naſci haut potuiſſe dixit. Gorgiam is initio audiuit oratorem, vnde & in dialogis oratorium expri- mit dicendi genus, praeſertim in eo VITA EIVS. qui inſcribitur veritas, & in adhorta- tionibus. †† Hermippus eum in Iſthmia ſolennitate ait & laudare & vituperare inſtituiſſe Athenienſes, Thebanos & La- cedaemonios, id tamen conſilium mu- taſſe, vbi plures ex illarum vrbium ci- vibus ad iſta certamina confluxifle ani- maduertiſſet. Poſthaec Socrati in diſciplinam ſe dedit, atque eius ductu eo vsque pro- fecit, vt autor extiterit ſuis apud Gor- giam condiſcipulis, vt & ipſi illum ma- giſtrum ſequerentur. Vixit autem in Piraeea, ſtadiaque ipſi quotidie XL. vt Socratem audiret conficienda fuerunt. Laert. Veſte etiami dum Socratem aucdiretiAoan. viliore vtebatur, cumque aliquando V. H. IX, attritam magis veſtimenti partem in 326. conſpectum daret, quindeſinis, Socrates aiebat, apud nos teipſum oſtentare: Mortuo Socrate Anyti in exilium mittendi occaſio extitit, morte affici- endi Meliti. Nempe in Ponticos iu-Laert. VI, venes, qui Socratis gloria permoti VI, 2. † Equidem Cyniſmum neque Avrio devgô eſſe neque Aοροι ſed fortifſimorum quo- rumuis imitationem Oenomaus dicit, allegatus Iuliano Or. VI. p. 187. * Hinc Herculem maxime imitandum puta- bant, cuius inprimis iuxta & Cyri exemplo labo- rem commendabat Anthiſthemes Laert. V, 2. 70 XXiαε σ &αιν1τιε ασιααο inde diéctus Euſebio Praep. XV, 13. Herculemque Alexandro quoque proponit exemplum Diegenes, apud Dionem de regne IV. p. 64. Vide & Iulianum 1. c. i Haec non aſſecutus fuerat Stanleius, vertit enim, qui in feris eruendis & bortando maxime gerſantur. Laert. 1 αεα εα Tg αdπd α Xαw1. αι οτοττο1ι 858 aduenerant, 506 DARS VI ANTTEIENES CAp. II I. aduenerant, cum incidiſſet, ad Any- tum eos abduxit, eum longe Socratem ſapientia excellere inquiens, quam rem indigne ferentes, quiid audiebant, vr- be vtrumque eiecere, qua de re plura in vita Socratis. CA P. II. SECTAM VT INSTITVERIT. „ IOrtuo Socrate, a quo tolerantiam didicerat, atque animi, pacatis Laert. Paſſionibus, tanquillitarem, Cynoſarges l, , ſibi delegit gymnaſium, non longe a .. Portis ciuitatis, quem ſibi philoſophi- am docenti commodiſſimum fore pu- tabat. Eius nominis iſta fuit occaſio: Didymo Athenienſi in domo ſua ſacris operante, canis candidus victimam ra- puit, eamque fugiens alio depoſuit lo- co. Qua re plurimum perturbatus Didymus, oraculum adiit, a quo tem- plum extruere iuſſus eſt eo loco, quo victimam canis depoſuiſſet, Herculi de- dicandum, idque COynoſargis nomen tulit, quaſi dicas 7S2“ nvvα dρν vν Laert. l.c., candidi canis templum. rum haeſit nomen, qui Canes ſunt dicti ab iis, quibus eorum diſplicebat inſti- tutum, ipſo Antiſthene αον qud genuinum canem ſignificat, appellato. Lacrt lc. . Primus ille ſordidum duplicauit pal- c. liolum, ipſoque ſolo, tunica abiecta eſt vſus, vtrelatum Diocli. Baculo item armatus incedebat, & pera. Primum eum fuiſſe, qui pallium duplicaret, Ne- anthes dicit. Diodorum Aſpendium vero itidem barbam promiſiſſe, baculo- 4 que & pera vſum eſſe, in ſucceſſionibus . Soficrates teſtatur. o. Ejus placita feruntur iſta: doctrina acquiri poſſe virtutem, & nobiles eſſe eos, qui virtutem colant. Virtu- tem ſolam ad felicitatem ſufficere, nulla alia re, quam Socratico o- Ab eo vero Antiſtheni, eiusque diſcipulis, OGnico- pus habentem animo. Virtutem in actione quae conſiſtat, verborum ambagibus opus minime habere, neque eruditionis apparatu, vt quae totam ipſa ſapientiam abſoluat, aliis omni- bus in eam denique deſinentibus.“ Fa- mae iniurias bonas eſſe, idemque cum labore commodum praeſtare. Sapi- entem verò rempublicam non iuxta le- ges receptas, ſed vt virtus praeſcripſe- rit, recturum. Sapientem item ſobo- lis procreandae cauſa pulchrae operam daturum feminae eſſe, & amori obno- xium fore, ſolum enim quid amabile ſit, noſſe ſapientem. Eidem a Diocle & iſta tribuuntur: Sapienti nouum videri nihil. Virum bonum amabilem eſſle. Amicos eſſe inter quos virtus coniungat amorem. Belli ſocios adſciſcendos eile eos, qui iuxta cum fortitudine iuſtitiam etiam colant. Praeſtare cum paucis bonis a malis omnibus oppugnari, quam malis multis adiutum certare cum paucifſſi- mis bonis. Inimicos obſeruandos eſ- ſe, primis enim eis vitia noſtra innote- ſcere. Iuſtum virum maioris quam vicinum eſſe aeſtimandum. Virorum & feminarum bonum eſſe virtutem. Bona eſſe ea ſola, quae honeſta ſint, ma- la, quae honeſta ſint minus. Mala o- mnia peregrina eſſe exiſtimanda, & ad nos pertinentia nihil. Murum tutifſi- mum ſapientiam eſſe, eam enim neque ariete quaſſatam, neque proditione tra- ditam, expugnari poſſe. Muros igitur * Laertii verba hoc potius-volunt: Et eſe ſorte ſua content um ſapientem, ipſius enim eſſe o- minia, quae alii poſideant. exſtruendos += Gel. Ix, Laert. Vh 3. Luett. Vl. luert. VI. 2 luert, VI. 3. lis ſ. el- te⸗ ann e. ma⸗ 10- 40 iſſ. — Gell. IX, Laert. VI, 2. SoRIPTA ET APOPHTIHIEGMATA. exſtruendos eſſe ex meditationibus, quae vinci neſciant. Voluptatem eum pro ſummo habu- iſſe malo, Gellio obſeruatum, vnde ſe furere, quam voluptati litare malle di- cebat. Quantum autem ad Cyniſmi placita v- niuerſim ſpectata, eam enim etiam phi- loſophiae ſectam, non nudum vitae in- ſtitutum Laertius exiſtimat, ſequentia ea potiſſimum fuere. Philoſophiae partem Dialecticam & naturalem penitus cum Ariſtone Chio reliciebant, ſola retenta morali, vnde, quod Socrati dictum a nonnullis, id Diogeni tribuitur a Diocle, eum affir- mante dixiſle, inquirendum efle: Quid domibus noſtris praui recdtique geratltir. Diſciplinas quoque liberales repudiant, vnde eis, qui ſuo ingenio moderati eſ- ſent, litterarum ſtudiis nihil opus aie- bant eſſe, ne rebus nihil ad ſe pertinenti- bus diſtrahantur. Geometriam item, Muſicam, & ſimiles artes, penitus tolle- bant. Vnde Diogenes ei, qui horoſco- Pium ſibi oſtendiſſet, vtile ſane, dixit, in- ventum eſt, ne coena plus iuſto differa- tur. Ei vero, qui Muſica eum oblecta- bat, dixit: 697 Magnaereguntur vrbes nam prudentia At ona cantu non queat regi domus. His item Philoſophis, perinde ac Sto- icis, finis hominis viſus eſt, viuere ſe- cundum virtutem, quod & Antiſtheni in Hercule dictum. Nempe quaedam eſt inter duas haſce ſectas coniunctio, vnde & Cyniſmum Stoici breuem ad virtutem vocabant viam, atque eorum more & ZLeno vixit Cittieus. Simplex eis erat & parabilis victus, & qui naturae non excederet neceſfſita- tem: veſtis ſordida: diuitias, gloriam, nobilitatem ſusquedeque habebant. Fuere in iis, qui ſolis paſcerentur her- Laert. VI, 105. bis, & frigidam biberent, tectis vtentes, dem Se. quae fors ipſis obtuliſſet, doliis v. g. Vt cratis di- Diogenes, Deorum eſſe dicentes propri- vm eſſe nulla re indigere, eorum vero, qui ſcmiles iis eſſent, egere quam minimis. Statuebant etiam, Antiſthenem ſe- cuti, in Hercule, virtutem diſciplina poſſe acquiri, amitti vero non poſſe. Sapientem amabilem eſſe, neque pec- care vnquam, amicum item eſfſe ſui ſi- milihus, neque fortunae vnquam con- fider. Inter virtutem vero & vitium me- dium dari quidquam cum Chio Ariſto- ne negabant. CAP. III. APOPTHEGMATA ANTHISTENIS. Dophthegmata eius circumferuntur ſequentia. Laborem bonum eſe Herculis atque Cyri probabat exem- plis, Barbari iſtius, illius Graeci. Laert. VI, 3. Orationem primus ita definiuit: O- ratio eſt, quae id, quod eſt, aut erat, de- clarat. Pontico adoleſcenti, cum ſe illi in diſciplinam dare vellet, rogaretque quis afferendus eſſet ad ſcholam appa- ratus? apparatus, reſpondit, libri xauz, pugillaris wung, eyli nans, Aequiuo- ca autem vox naug eſt, ſi pronuncietur, nam & coniunctim poteſt accipi, vt o- mnia iſta noua eſſe debere intelligatur, vel diuifim, vt ſit σ, opusque eſſe iſtis omnibus iuxta cum bona mente ſi- gnificetur. Interroganti, qualis ducenda ſit v- xor? formoſam, reſpondit, ducens, ha- bebis novzv communem, deformem vero, habebis owinſupplicium. um ſa- pra in vita eius. Platonem male de ſeloqui audiens. 888 2 Regium 508 PARS VI ANTISTENES CAP. III. Regium eſſe dixit, benefacere & male audiré. „ Orphicis initiato cum diceret Anti- ſtes, horum ſacrorum participes rerum excellentiſſimarum in altera vita expe- ctationem habere, ipſe reſpondit: qua- re non moreris igitur? Exprobranti neque patre eum na- tum ingenuo eſſe, neque matre: neque uthletis, inquit, patre atque matre na- us ſum, ipſe Athleta tamen. 2 3g e„- Cur pauci adeo eius diſcipuli eſſent? OaâXP interrogatus, quoniam, dixit, argentea non abi: gs virga abigo. ² e (ur acerbe adeo diſeipulos excipe- ſaub. ſci- Tet? interrogatus, nempe ita & medici licet Cy- aĩt, aduerſos aegrotos ſo gerunt. nicos Moechum videns fugientem, vae tor re. Miſerumn, inquiebat, quantum malorum debat, Medio obolo redimere poteras. quod Simile quid Diogeni a quibusdam merce- tribuitur. Ib dem non Hecaton eum dixiſſe refert, in coruos Se incidere ſe malle, quam in adulatores, 8. VI. p. Uos enim mortuos, hosce viuos etiam de- 82. vorare. . uid exoptandum homini maxime ſit? interrogatus, mors, reſpondit, beata. Amico commentaria ſe perdidiſſe queſto, nempe animo potius, aiebat, quamcharta? ſtaerant inſeribenda. Vt ferrum rubigo, ita inuidum inui- diam conſumere. ⸗= Eos qui cuperént immortales eſſe pie viuere oportere, aiebat, & recte. Ciuitates tune interire, cum bonos a malis d'ſcernere neſciunt. G Amalis laudatus, valde, inquit, ve- reor, ne mali quid fecerim. Fratrum concordiam omni muro eſe Jortiorem. Simile Ea comparanda viatica eſe, quae Bnint cnm naufr agis etiam bognt enatare. jaf. vir. Conuerfationem cum bominibus im- ei. e. V. . probis exprobrantibus, reſpondit, Er mediciinter aegrotos verſantur, neque ebricitant tamen. Ahſurdum eſſe, aiebat, triticum pur- gare lolio, militiam invtili milite, Kem- bublicam vero malis non expurgare. Quid philoſophia ſibi attuliſſet emo- lumenti? interrogatus, mecum ait, vr posſim agere. 7 Cuidam, vt caneret in conuiuio praecipienti, tu igitur, inquit, tibia praecine, Diogenem, tunicam poſtulantem, pallium iuſſit duplicare. Quae maxime neceſſaria ſit diſcipli- na? interrogatus, qua malum, inquit, dediſoimus. = Maledictis laceſſitos hortabatur, ma- iore ea vt ferrent conſtantia, quam lapi- dibus ſe peterentir. Platonis deridens faſtum, cum in pompa equum videret ſfuperbe ince- dentem, egregie vero, ad Platonem con- verſus dixit, huius partibus tute defun- gi potuiſes. Idque aiebat, cum Plato- nem equum illum commendantem au- diſſet. Alio tempore aegrotum cum viſitaſ- ſet Platonem, atque peluim inſpexiſſet, vomitu a Platone impletum, bilem, in- quit, video, faſtum non cerno. Athenienſibus ſuadebat, non minori pretio aeſtimandos Aſinos quam eguos eſſe: quodrilli conſilium cum miraren- tur omnes; ſod tamen, inquit, & voy, imperatores eligitis rerum omnium ignaros, niſe quod manum extenderé no- verint. Dicenti a multis eum laudaris» Quid male vero fecio reſpondit. Refert & Phanias eum? interoganti, quid faciendum ſit, vt in bonum eua- dat virum atque honeſtum? reſpon- diſſe, diſcendum eſſe a prudentioribus, vt vitia, quibus laboret, ſent euitanda. Laudanti ¶UI ell ℳ In ſen E e U- 0. lio bie , Mli. it, nu- i- in e⸗ on- G. 0- ⸗ tul⸗ ſtet, nort ot ken⸗ 00, ium h⸗ Nil ti, ella⸗ bor⸗ unti Id. S. VI. Laudanti vitam delitiis affluentem, Talem, dixit, agere velim, quotquot in- Jenfos habeo. Ad iuuenem, qui ſtatuam ſuam fingi cupiebat, emendata magis quam ipie eſſet forma. quendi copiu fieret, quanam re illud ſe ia- däaturum exiſtimas! formae, reſpon- dit alter, elegantia. Tum Antiſthenes: vonne vero te pudet, quod eadem ro te ef- feras, qua res, quae ſenſu animoque eſt deſtituta! Iuuene quodam pollicente curae ſi- bi fore eum, ſimulac nauis, qua ſalſa- menta veherentur, rediiſſet; ad mulie- rem polentam quae venderet eum ab- duxit, atque, probe polenta oppleto va- ſe, cum eo diſceſſit. Ea vero vt pre- tium rei ſolueret vrgente, adoleſcen- tem oſtendit, hic, inquiens, pretium ſol- vet, ſimulat in portum ſoſe nauis eilts inſmuauerit. In ornatam ſicubi incidiſſet mulie- rem, domum eius ſe contulit, iuſſitque maritum arma producere & ainm, vt ſcilicet lis inſtructum, feminae ingenio indulgere poſſe moneret, ad propel- lendas iniurias inde expectandas ſatis compoſitum. Iſta vero ad manum ſi eſſent minus, vt moneret, feminae quo- que ornatum prudentius eum eſſe de- 3 tracturum. . Stob. Neque pmpofum ſine congerronibus, ſerm.l. . neque opes ſmne virtute iucundas aiebat. Eas, guae per fores non ingrederen- p. 78. tur voluptates, per fores etiam exire Laert. Ibrorum eius, autore Laertio, tomi VI. I5. ſq, feruntur X, eorum continet Tomus I. De dictione ſiue de figuris opus. Iſtae duae eXàτα hodie extant Graece, edi- tae ab Aldo cum Aeſchinis Lyſiae &c. orationibus Venet. I513. & ab H. Stephano inter oratores ve- 5 Codo, dixit, ageri ſt lo- APpOPFHTHEGMATA, SCRIPTA FIVS. 509 non debere, ſed vet ſecando, vel helleboro, 8. XVI. hſe expurgändas: aut fame eſſe mace- randas, vt malas poenas luat illa ingar- 4 gitatio, quam breuiſzmae voluptatis gid- tia aädmiſimus, ſeruum eſſe, qui alig’ S. VIII p. metuit, dixit, Licet ipſe id ignoret cum 97. maxime. Auaruin item neminem virum bonum gtor⸗ X ſye poſſe, vel Regem, vel liberum. t. & Quid conuiuium eſlet? rogatus, re- Max. S. ſpondit, ingurgitationis occaſio. LXVII. Voluptates eſſe, ſektandas, quae labo-b. 135 res ſoguuntir, non, quaz praeæcedunt 1 60ε. Carnifces yrannis praeſerebat, ab'id. S. illis enim ſontes interimi, ab his etiam XLVII. innocuos. P. 350. Amicir omnia tona, ſola fornitudine d Lt. excepta, optanda eſſe, dicebat, alias e-- 305. nim omniq non poſſecſionis, ſod victoriae iure nos hüubituros. Contradicentem docendum eſſe, aie-Id. S. bat, non contradicendo compeſeendum:LXXXI. neque enim inſano medelam allaturum? 472. un, qui vicisſim inſomiuerit. . Plut. de IHlomini aut mentem parandam ſe, Stdic rep. aiebat, qaut, laqueum. p. 1039. E Thebanos, elatis ob Leuctricam pu- Plut. Ly- gnam animis eſſe videns qua Lacedac-curg. b. monii victi fugatique fuerunt] nihil in- 58. F. ter eos &v pueros intereſſe, dixit, quod praecceptorem cecidiſſent exultantes. Tibicinem audiens praeſtantiſſi-Id. Vita mum, profecto, inquit, pesſimum eum Pericl. p. ſſe oportet, alias enim tam excellens ti- 152. F. biis nunquam eueniſſet. Crxp. Iv. SCRIPTA EIVS. Aiacem, ſiue orationem Aiacis VIyſſem ſiue de Vlyſſe Oreſtis defenſionem De Cauſidicis teres A. 1575 Latine conuerſas ad calcem Ariſtidis exhib et Canterus. Baſil. 1566. in fol. SSS 3 Iſographen 510 Iſographen ſiue Deſiam ſiue Iſocratem Adu. Iſocratis àuaorvo Tomus II. De animalium natura De procreatione liberorum, ſiue de nu- ptiis. Amatorium. De Sophiſtis. Phyſiognomonicus. De iuſfitia & fortitudine Protr epti- cum, 1.2. 3. De Theognide, 4. & . Tomus III. De bono. De fortitudine. De lege, ſiue de Republica. De lege ſ de honeſto & iuſto. De libertate & ſeruitute. De fſide. De Curatore ſ. de obediendo. De victoria. Oeconomicum Tomus IV. Cyrum. Herculem maiorem ſ. de robore. Tom. V. Cyrum ſ. de regno. . Aſpaſiam. Tomus VI. De veritate. De diſſerendo Antilogicum. Sathonem. De contradictione, 3. De locutione. Tomus VII. De diſciplina ſiue de nominibus, §. De moriendo. De vita & morte. De his quae ſunt apud inferos. De vſu nominum ſ. contentioſum. Deinterrogatione & reſponſione. De opinione & ſeientia, 4. De natura, 2. PARNS VE ANTTSTIIENES. CAP. MW. Interrogationum de natura, 2, Opiniones ſ. contentioſum. De addiſcendo problemata. Tomus VIII. De muſica. De expoſitoribus. De Homero. De iniuſtitia & impietate. De Calchante. De exploratore. ⸗ De voluptate. Tomus ILA. De Odyſſea. De virga. Mineruam ſ. de Telemacho. De Helena & Penelope. De Proteo. Cyclopa ſ. de Vlyſſe. De vini vſu ſ. de ebrietate ſ. de Cy- clope. De Circe. De Amphiarao. De Vlyſſe & Penelope. De cane. . Vl18. Tomus X. Herculem ſ. Midam. . Herculem ſ. de prudentia ſiue de ro- bore. Dominum ſ. amatorem. Dominos ſ. exploratores. Menexenum ſ. de imperio. Alcibiadem. Archelaum ſ. de regno. Haec eum Laertius ait ſcripſiſſe, quo- Laert. rum multitudinem reprehendens Ti- Vh, 18. mon, ingenioſum eum nugatorem ap- Pellauit. Extat quoque epiſtola inter Socra- ticas, cuius iſte eſt ſenſus: ANTISTHENES ARISTIPPO. Non eſt philoſophi cum tyrannis aetatem conſumere, tempusque Sicu- lis impendere conuiuiis, ſed paucis in batria Ua D 1o. . SCRIPTA FET MORS EIVS patria viuere contentum. Tutamen eo maxime virtutis cultorem putas e- minere, ſi multas opes acquirere pos- ſit, & principum virorum gratia flo- reat. Opes, crede mihi, bonum non ſunt; & pone eſſe in ſe ſpectatas: bonum certe non erunt ita comparatae. Ne- que indocétorum colluuies, nedum ty- rannorum, ingenuos praebereamicos VI, 18. Laert. V, 20. berabit, dixit. — poteſt. Autor itaque tibi fuerim re- linquendae Siciliae atque Syracuſarum. Si tamen voluptatum, quod ferunt, es amans, iisque animum intendis quae ſapientem deceant minus; ad An- ticyras ire te velim, & Helleboro deter- gere ingenium, id enim reétius tibi proderit quam Dionyſu vinum: hoc enim inſaniam accendit, extinguit i- ſtud. Vt adeo quanta morbi atque Fr inſaniae a bona valetudine, & mentis integritate, eſt diſtantia, tanta futura ſit conditionis tuae praeſtantia prae ea qua nunc es, dum praeſentibus illis fru- eris. Vale Quid huic Epiſtolae Ariſtippus re- ſponderit, ex eius vita eſt repetendum. IXοοιtoοa ρααddid huic Antiſtheni Meurfius in Bibliotheca Attica tribuit, Fabric. ſed ea res dubio non caret. Forte e- Binr. Gr. nim eius autor eſt iunior Antiſthenes, 7g6. patria Rhodius, quem patriae hiſto- riam ſcripſiſſe colligitur ex Polybio, & qui Peripateticus Phlegonti audit. Li- Exc. Pei- brum magicum quoque Cynico Anti- d. ſtheni a quibusdam tributum eſſe te- c. 3. ſtis eſt Suidas, qui tamen ab aliis Ari- * ſtoteli, ab aliis Rhodoni eundem ad- ſcriptum addit.] CAP. V. MORS FEIVS. Orbo interiit, vt teſtis eſt Dio- Hgenes Laertius. Ad decumbentem Diogenes veniens, num opus amico haberet! interrogauit. Viciſſim cum ſica adeundem ingreſſus eſt, atque in- clamante Diogene, quis me ab iſto li- berabit dolore? ſica oſtenſa, haec li- Cui Antiſthenes a do- lore inquam, quis me liberabit? non a vita. Nempe mollius aliquanto fer- re morbum videbatur, vitae amore. Eum Theopompus reliquis Socra- ticis praetulit omnibus, ea enim dicen- di ſuauitate & copia ait fuiſſe, vt, quic- quid vellet, perſuadere hominibus va- leret. Fuere & alii Antiſthenes, vnus He- racliteus philoſophus, Epheſius alter, tertius Rhodius Hiſtoricus, comme-g: . . . . abrw. morati Laertio. Quibus addas licet Bibl. Gr. Medicum Antiſthenem, ap. Schol. A- L. II. c. riſtophan. ad Eccleſiazuſas. Antiſthe- 23.5. 786 nes Parius inter diſcipulos Appolloni commemoratur. Antiſthenes quidam Dbar inter eos, qui de Aegypti Pyramidibus . ſcripſere, refertur Plinio. Qitatur i-H. N. tem liber tertius MeAeαναραοαι Antiſthe-XXXVI. nis cuiusdam Plutarcho, quem Ale- 12. xandri M. res geſtas ſcripſiſſe Volater-Hutar ch. ranus ait: Antiſthenem tamen eum Cal- gum. liſthenem eſſe, non eſt vero abſimile. DIOGENES. CQCATP. I. PATRIA, PARENTES, AETAS, EXILIVM. IOGENES Sinope ortus, Ponti ci- vitate, Patre Iceſto, vel vt ahis audit, Tcetab, trapezita. Natus eſt anno ter- b Suid. tio Olymp. XCI vt ex tempore, in“77. quod R— . . 2 512 quod mors eius incidit, colligitur. e Laert. Mortuus eſt enim annos natus X., 76. primo anno Olymp. CXIV Hegeſia „ Archonte; eique Cleonis initio nomen fuiſſe, Suidae eſt affirmatum. Patrem eius, trapeziticam exercentem quod pecuniam adulterare deprehen- ſus eſſet, fugiſſe, autor eſt Diocles. Ipſum vero Diogenem, eius criminis reum, vna cum patre ſolum mutaſſe ait Eubulides, neque ipſe id in PodaloLDiogenes diffite- tur. Sunt alii qui eum Curatorem fa- tum opificum ſuaſu Delphos petiuis- ſe narrant, vel Delum, Apollinis pa- triam, vt ex oraculo ſciſcitaretur an, quod animo propoſuiſſet, ſit proſe- quendum? quod erat ragæYagakas 16 mα. Cuius quaeſtionis cum ambi- guus eſſet ſignificatus, ita vt de adulte- randa pecunia pariter, ac de moribus mutandis poſſet accipi, annuit Deus. Diogenes vero qui, eo ſenſuqui mores ſpectat, quaeſtionem haut propoſuerat, pecuniae corrumpendae animum ad- Laert. l. c. CA P. PARS VI, DIOGENES CAbP. I. II. jecit: eoque in crimine deprehenſus, ſiue exilio mulctatus eſt, ſiue, vt alit malunt, ſolum ipſe prae metu vertit. Proditum ab aliis eum publicae mo- netae, a parente acceptae, fallarium ex- titiſſe, eamque ob rem patrem in car- cerem coniectum, vitam eo finiuiſſe, filium fuga arrepta Delphos delatum eſſe, conſultoque oraculo, qua nam re famam ſit inuenturus, illud quod dixi- mus reſponſum tuliſſe. Patriam relinquentem exſeruulis ſe- Aelian. cutus eſt vnus, Manes nomine qui SS moribus tamen eius ferendis impar, Laert. VI, poſtremo aufugit. Cumque Diogenem sʒ. ad perſequendum eum amicorum ac- cenderent nonnulli; annon vero, inquit turpiſſimum eſſet, Manete carere haut gnages poſſe Diogenem, cum Diogene Manes LPx. p. carere tam facile poſſit? Hinc inde au- 385. tem vagatus ſeruus nequam, cum Delphos poſtremo veniſſet, a canibus ibi eſt laceratus. II. WTA ATHENIS ACTA. Laert. V. Ahaenas delatus, Antiſtheni in di- 21. ſciplinam ſe dedit. Aelian. quem ile profitebatur, amplexus, An- v. Ix. tiſthenes autem cum multos antea ad ſe 116. audiendum inuitaſſet, idque perſuaſis- ſet pauciſſimis, indignatus tandem nul- lum omnino ferre diſcipulum volebat, Diogeni etiam, vt longe a ſe faceſſe- ret, praecipiens. Cum tamen eum frequentare nonceſſaret Diogenes, mi- nis identidem eum vbi fruſtra abegis- ſet, baculo poſtremum caput eius com- minuit. Neque vel ita tamen a Dio- gene, vt diſcederet, impetrauit, qui nihil ea re ab eius audiendi deterritus voluntate, capite oſtenſo, caede, in- quit, non facile enim tibi erit baculum 1 Cyniſinum, muenire, cui ſatis Juerit ad me abigen- dum duritiei, niſi me tuis antea praéc- ceptis imbueris. Eius igitur victus pertinacia Antiſthenes, eum admiſit tandem, atque in chariſſimis habuit. Fumque is ab illo etiam tempore au- diuit. [Reprehendebat autem Anti- Dio. init. ſthenem quod nimis eſſet in dicendo Orat. vU remiſſus, eumque propterea tubam aͤde nk. per ironiam vocabat. Gaudebat autem Diogenis praeſen-Dion.l.e. tia Antiſthenes, quemadmodum gau- dent, ii qui rei equeſtris ſunt pe- riti equum nacti generoſum & labo- ris patientem, cuius vel ferocia placet ipſis; quemadmodum ignauos contra atque tardiores equos inuiſos habent. Ei . —— — 4 1 Macrob. Sat,VII, P 3. Lelian, V. H, V Wzg f Lacttl, 33 ( 1 lutarch, 4opht. lae. 1232 4. 0 / 4 ſe-Aelinn. V.HXII 4 2 ⁵ I, luetcl, U 5. C- ſt ur Kob. d nes X, r. mI. S Nel⸗ Al- ctus hiſit buit. A⸗ zi. 1.Dio,inſt. Ont,VI ade ink. ubantn ..V. Alen- Dionle⸗ gau- pe⸗ hbo- oleet t bent. VITA ATIIENIS ACTA. . Ei igitur ſimili modo frena modo la- xauit Antiſthenes, modo adduxit, quemadmodum qui fides tractant, quas ita tendunt, vt ne rumpantur. Macrob. Diogenes autem Antiſthenem ſole- Sat. VII, bat, veluti vituperando, laudare: Ipſe 3 ·‧ me, inquiens, mendicum fecit ex di- vite, & pro ampla domo in dolio fe- cit habitare. Aelian. Platonis quoque diſputationibus e- v. H. vm interfuiſſe conſtat, & ab eo Sucratis XIV, 33. furentis nomen tuliſſe. Laert. VI, Affirmatum, Laertio teſte, quibus- 23. dam, primum eum pallium duplica- tum geſtaſſe, illoque dormientem ſe inuoluiſſe. Peram quoque ferebat, qua commeatum ſeruaret. Quaecun- que autem agebat, nullo locorum ha- bito agebat diſcrimine, ſiue coena ca- pienda eſſet, ſiue ſomnus, ſiue ſermo- nes ſerendi: adeo vt, in Iouis porti- cum intendens digitum, itemque in Pompaeum, publica apud Athenien- ſes loca, ea ab Athenienſibus exſtru-. cta diceret, vt ipſe in eis habitaret. Cum vero in morbum aliquando in- cidiſſet, baculo vti coepit quem nun- quam poſt haec omni vita poſuit, non in vrbe tamen, ſed in itinere eo, iuxta cum pera, vti ſolitus, [vt dictum eſt aliis.] Scripſerat ad nonneminem vt cellam ſibi pararet, quod cum ea, qua vellet, feſtinatione factum ab altero haut fuiſſet, in dolio habitare coepit, quod in Metroo repoſitum erat, vt in epiſtolis perſcriptum ipſe reliquit. Ae- ſtate feruente arena volui, niue ob- tectas ſtatuas amplecti in hyeme, ei poſitum in more fuit, tolerantiae ha- bitum animo ea arte induere cupienti. Plutarch. Id vero Spartanorum nonnemo agen- Apophit. a " tem videns, an riges? interrogauit, 5.232.A. EOUe, ſe vero rigere, negante, quid igitur dixit, adeo magnum jacis? Non diſſimile eſt quod Plato dixit, cum im- 7 513 brem detumeſcentem toto corpore Laert. VI, exciperet, atque eum vndiquaque 4r. circumſtans populi turba miſeraretur. Tum enim Plato: & miſeremini homi- nem, abeundum eſt vobis. Mendican- Laert. VI, tem eum primum obambulauiſſe con- *9. ſtat, multaque de eo huc ſpectantia fe- runtur. Ita aliquando affatum eſſe a- iunt hominem, a quo ſtipem exigeret: Si aliis dedifti, da & mihis nemini ante me, initium a me facito. Statuam aliquando compellabat, vt daret: atque, id cur faceret interroga- tus, vt me, inquit, repulſae aſſuefä- ciam. Auarum, cum peteret, tergiuerſan-Laert. vl, tem: in cibum, aiebat, aliquid ate pe- zuzde tebäam, non in ſopilohrum. or,e⸗ Cum aà difficillimo homine, ſtipem râ ge rogato, reſponſum tuliſſet, accipies α rα0ι ⁵α ſi mihi perſuadere poteris; Imo, re- Laert. VI, ſpondit, e perſuadendi mihi vires e— 59. Jent, ſuſpendium tibi ſuuderem. Minam a prodigo quodam cum pe- Laert. VI tiiſſet, illeque interrogaret, cur obo- Nax & lum ab aliis, a ſe minam exigeret? quid, Aron.8. reſpondit, ab aliis iterum me ſpero LV,p.83. accepturum, abs te autem an poſthac ach cipere queam iterum, in Deorum poſe- tum genibus &ſt. Cum vitio ipſi verteretur quod men- dicum ageret ipſe, longe a mendicita- te alieno Platone. Sd & ipſe, reſpon- dit, mendicitatem exercet. Aſt capite admoto, reliqui ne ſorte reſéiſozann. Paucis acceptis a Dionyſio Cariſio Aelian. nummis, aiebat ... Wh Di tibi dent animo quantum capis i- 21: vſo, henigni Nempe domum dent, atque Virum. Laert Quibus effeminatam eius mollitiem v, 38. tangebat. Aelian. Imprecationes omnes“, quae in tra- III, 29. goedis quidem fieri ſoleant, ſibi lul. Ep. ad .„q, Them. & IIEt obueniſſed vi. Ibid. Ibid. rverrv- 514 niſſe aiebat, ſe enim neque ciuitatem habere, nequé domum, patrio exulare, dauperem, palantem, vitam in diem Kelian. pabentem. Nihil minus tamen hac ſor- V. H. III, 29 Te ſua magis viuebat contentus, quam orbis imperio Alexander, quando Indis ſubiugatis Babyloni eſt redditus. Laert. V, Mure conſpecto diſcurrente ex eius 22. conditione folatium cepifſe, Laertius refert, id animal domicilii curam ha- bere nullam obſeruans, neque tene- bris offendi, neque victum curioſe deligere. Laert. VI, Nudis pedibus per niues ince dere ront. Dz. ſolebat, crudas quoque carnes edere en. Or. COnatus, ventriculi tamen imbecilli- VI. p. 89. tate inductus conſilium mutauit. & no de vero id quod chori magiſtros face- zar eV. re, aiebatt, ilos enim tonum plus iuſto in- 35. tendere, vt imitando alii iſtum aſegue- rentur. Tanti autem eum faciebant Atheni- enſes, vt puniuerint iuuenem, a quo dolium eius fuerat perforatum, nouo ei donato dolio. Laert. VI, Et Cereri & Veheri palam vacare 69. minime ſibi turpe ducebat. & enim, aiebat, in cibo ſumendo nihil mali eſt, malum etiam in foro eum ſumere non erit. Nihil autem in cibo ſumendo ſt mali. Non malum erit igitur etiamin Joro eum ſumere. . Pion. OGr. [Ob veneris vſum vt vel pedem pro- VI.p.90. moueret opus habebat minime, diçe- batque iocatus, venerem vbique fſibi praeſto eſſe gratis. Mentiriautem de Foxees Dea Poetas, qui ex ſuo ingenio, in- ν Ctemperantiae deditiſſimo, auream eam dicerent. Id vero multis credere no- αααρ lentibus, publice fua venere ſus eſt, Nτσο omnibusque intuentibus. Atque ſi Sic Latini. . . .2 133 verbo a-ita homines compoſiti eſſent reliqui, tuntur. atque animati, Troiam ad huc ſtatu- N. PANS VI. DiOOGENES CAp. II In. X ram aiebat, neque Priamum, Ioue na- tum, Phrygiae Regem, in ara fuiſſe im- molatum: Graecos vero adeo ſtultoôs eſſe, vt vita etiam functis muliebrem patientiam vſui eſſe exiſtiment, quip- pe qui Polyxenam in Achillis immo- lauerint tumulo. Longe autem quam homines reéti- bid. vs ſapere piſces, illos enim, vt ſeminis ſe exonerent copia opus habentes, rei cuidam aſperiori adhaerentes fricari. Mirari vero ſe quod non in mentem venerit diuitibus, qui mulktorum ta- lentorum, imo ipfſius vitae haut raro impenſa fricari iocoſam illam partem cupiant, pedes etiam, manuſue, auta- lias corporis partes, fricandas praebe- re, factis eam in rem impenſis. Iocabatur autembPanis inuentum eum veneris modum eſſe, amatae Echus furore in ſyluis oberrantis. Ei enim patrem Mercurium, miſeria ſcilicet eius affectum, illud amoris oſtendiſſe t alox- leuamen. Ab eo acceptam artem, 6s6*ναν.. inde paſtores exercuifſe.) es. Cum vero ita in publico verenda lbid. it. improba manu tractaret, † vinam, di- i ir xit, famem ſimiliter ventre fricato do=rep. Steic pellere poſſem. P. 1044. In foro prandentem, cum canem B. dicerent praeſentium nonnulli: At vos Laert. reſpondit, canes ſtis potius, qui pran- dentem circumſiſtere non veremin. Cum ei exprobraretur, quod cibum Laert. in foro caperet, at in foro, inquit, Ea- Vl58. mem ſentire coepi; quod in taberna bi- beret: ſec, ait in tonſtrina tondeor quogle. Seruulo vtebatur nullo. Interro- Laert. VI, 61. gatus igitur an ſeruum mallet an ancil- VI. S2. lam? neutrim velle ſe dixit. Quis mortuum igitur ſepulchro componet? altero interrogare pergente, qui domo caruerit reſpondiſie Diogenemaiunt. CAbP. Laett. 24,29, Laert 30.29. 1 1 746. lbid it. Pgun e - lep rlit 5. 10 4. n Laert⸗ l61. . meelt. ⸗ ii. O-Laert. .Vl. 5. is ! N 7 5 CORINI HI VT VITAAM EEERIT CA P. CORINTHI VT Am Senex Aeginam ſuſcepit iter, in quo a piratis captus, Scirpalo duce, in Cretam deductus eſt vt venderetur. Cumque eum praeco interrogaret, quam ſoiret artem? hominibus impera- re reſpondit: atque, ſi quis Dominoe- geat, et, vt me eémat, dicito inquit. Laert. VI, 24. 29. Cumque, vt ne ſederet prohiberent vendentes, more quippe erat rece- addeplut. Ptum, vt variis ſaltibus vendendi hinc de Anim. inde diſcurrerent, nihil referre dixit, Tranq, p. nam & piſoes, vicunque iaceant, ven- 466. C. Hi amen. Id quoque addens: mira- ri ſo vehementer, quod nemo, tinnitu at- gue ltactu gquam non eplorathm habe- hüminihus autem emendis plerisque ſo- Uus alſpectus ſuſſiciat. Poſtremo Co- rinthium praetereuntem, veſte con- ſpicuum, exerto digito mangoni mon- ſtrans, cui Aeniadae nomen, huic qui- dem me vendas velim, aiebat, Doming enim hi opus habet. Ipſi vero Xenia- dae, ſimulatque emtus eſſet, dixit, ſibi eum, ſeruo licet, parere debere diligen- ter, eo vero reſpondente: Sarſum ſacrorum fluminum Euunt Jontes. At ſe medicum ait, aeger emiſſes, non Laert. VI 36. 29. acrorum ſiuminum ire fontes? VI „„. . Volentes eum redimere neceſſarios 75. ſuos, ſatuos dixit, nempe leones nutri- ecntium ſeruos haut eſſe, ſod illis potius ſoeruire ſtos. Serui enim eſ vt timegt, beſtias dutem timeri ab hominibuss Emtum Xeniades Corinthum ſecum Eell. Il, abduxit, & cuüi artificio exercendo ido- Laen. VI, neus eſſet? percunctatus, cum reſpon- 74. fum tuliſſet a Diogene, noſſe eum ho- minihiis liheris imperare, reſponſum illud demiratus, manu miſit, filiosque Laert. at, eimnere audeat ollam, vel putinam: In Wi obtemperaſſes, ſed diceres: Surſum III. VITAM EGERIT. ſuos ei tradens, accipe, inquit, liberos meos, quibus imperes. Rei familiaris etiam curam ei demandauit, quam ita geſſit, vt fateretur Xeniader, bonum genium domum ſuam efie ingrefſlum. Laert. Iuuenes illos, in diſciplinam ſibi tra- 30 ditos, in palaeſtra, athletarum more, a paedotriba exerceri non patiehatur, ſed quantum corporis colori & vale- tudini eſſet ſatis. Poetarum ſenten- tias, aliorumque ſcriptorum, quam- plurimas, inque eis ſuas etiam, ipfis ediſcendas praebebat. Vtque memoria omnis facilius retineretur doctrina, breui totam collectione complecteba- tur. Domi quoque miniſtrare illos docebat, cibo tenui contentos, & aquae potu: veſte vt incederent vili inſtitu- ebat, ad cutem vsque tonſos, ſine tu- nica, diſcalceatos, filentes, ac ſibi tan- tum inter ambulandum intentos. Ve- nationibus item eos afſuefaciebat: qui viciſſim omni affectus genere Dioge- nem proſecuti, diligentiſſime eum pa- rentibus commendabant. H [Ab eo tempore factum videtur, vt Dion. Or. partim Corinthi viueret, partim Athe- VI.p. 86. nis, imitari ſe inquiens Regum Perſa- rum viuendi rationem, qui hyeme in Babylone & Suſis, interdum etiam Ba- ctris, aeſtate Ecbatanis viuerent. Sic enim ſe quoque hymenem Athenis, vbi illa ſit magis temperata, meridiei quippe expoſitis & auſtralibus ventis; aeſtatem vero Corinthi, quam ob ſinus reductos ventorum flabra illa tempe- ſtate aſſidue ventilent, exigere. Qua quidem re id ſibi volebat, non eſſle ea talia, qualia principibus luxu diffluen- tibus viderentur, ſimiliaque iis facere pauperrimis licere quibuſuis. Praeterea id quidem & beſtias facere ibid. p. TCt 2 aiebat, 92². D. * 516 PAKS VI. DIOGENES. CAP III. W. aiebat, ſanitatis, non luxus ſtudio, ci- conias, & grues, ceruosque, & alias. Dion.Or. Primum autem Corinthum domi- VIIL p. 3r cilium tranſtulit, poſt Anthiſtenis mortem, cum neminem Athenis di- gnum, cum quo verſaretur, putaret. Ibiautem neque domum conducens, neque apud hoſpitem diuertens, pro Cranii foribus excubabat, vbi maxi- mus promiſcuae turbae, propter por- tum & meretrices, erat concurſus. Id quod cum alii exprobrarent ei, alii cau- ſam rogarent: Oportere aiebat, virum Japientem, vt bonus faciat medicus .d za loca accurrere opis ferendaez cauſa, vbi maxima ſit aegrotantium turba, ita & ſeſe ea maxime frequentare loca, vbi ſit maior animo laborantium multitudo, vt eorum ſanet atque caſtiget amenti- Laert. VI, qm. Alii, loca huiusmodi ſordida e- 3 vm frequentare exprobranti: Solem & Max. 7406ue dixit ſeceſſus ingredi, negue in- 8. 1. guinari tamen. Dion. Lc. Iſthmia cum appellerent, omnes- que ad Iſthmum ſe conferrent, eo & ipſe contendit. Solebat enim in ſo- lennibus huiusmodi conuentibus ho- minum ſtudia obſeruare, & affectus, & cuius rei gratia adueniſſent, & in qui- bus maxime ſibiplacerent. Ea enim in feſtis & ludis clarius ſe prodere aiebat, quam bello & caſtris, propter formidi- nem & diſcrimina. Vt corporis au- tem, ita & animi morbos manifeſtos fa- cilius ſanari putabat, hominesque, in tali affectu neglectos, ocyſſime perire. Omnibus autem quibus cum eo con- verſari eſſet viſum, faeilem ſe praebu- Id. Or. it. Seqgue mirari aiebat, quod, cum IX. p. nemo inueniatur, qui ad ſe feſtinaturus 124. A. non ſit, dentem euell ſibt ecupientium, ſi dentibur medendis ſo adeſſe profteatur. nemo item oculis laborans oculum ei non Et Oenſurus, emedicinam polliceatur: Emilitoörque? ſi lienis, vet podagrae, aut pituitae medicinam Aℳendat; nemo ta- men fere ſet, qui ignorantiue, cetero- umque animi morborumn, & intem- perantiae, ſanationem pollicenti atten- dat, vel expetat medicinam, ne quidem „ hiaurum inſuper daturum promittat, & C Cumque & ipſe inter ceteros, qui Id. Or. VIII. p. t, A. varias artes in illa panegyri iactaren ſuas dotes exerceret, pauci acceſſere, 32. ſtatim tamen iterum diſcedebant, re- prehenſionis illius metuentes acerbi- tatem. Vnde partanis ſeſe ſmilem qde e- canibus éſſe aiebat. Eos enim etiam, in vnd. Or. nundiis vaenum expoſitos, mültos at-IX. p. trectare quidem, neminem vero emere 139. A. facile, quod vti illis neſeirent. . Nonnemine vero eum, an & ipſe cer-l. c. p. taminis ſpectandi cauſa acceſſifſet? ro- 132. D. gante; Imo vero ipſe, inquit, certatu- rus veni. Ridente vero altero, & quos antagoniſtas haberet igitur? interro- gante, Quos nam vero, reſpondit, ha- berem? Nempe labores maximos, ho- minibus ſtupidis atque fuſtuoßes inſät- perabiles quidem, iis item qui totas di- es Cibo, noctes ſomno, ſtertentes, vacant: A viris autem tenui corpore & carni- bus exiguis facile vincendos, quiue ve- ſparum inſtar ſectos habeant ventres Pluraque alia eius generis, grauitate ibid. in ſententiarum commendatiſſima, dela- N. borum tolerantia, difleruit. At grauiorem etiam pugnam, eam-bid. p. quté cum maäiore periculo coniunäam, 134. B. aduerſum voluptates ſuübeundam dixit: quaez non palam vim faciat, ſod frau- dibus rem gerat, & incantamentis Neque tantum vtlabor per tactum, ſoa per omner ſenfus hominem innadat. Quam fſugiendo proinde, vt aggredien-Vid. inde do laborem vincere oporteat, atque ita P Or⸗ ſe certantem cum Hercule elegante , 5 1. . comparatione contendebat. Vsaie ad Cum vero mordacitatem ei expro- üſn. brantes canem appellarent nonnulli, in . Or.lX ludisł· 38. B. II. l. e. 19. . ie.. 141. A. . VIII. p. 132. A. „ . 1 adde e. rnd. 0Or. -IX=. 769,4, -l,cp⸗ . 132.D. - 12 leibid in G-lbide⸗ ,Be. 1: . ò Id. 1. c. P. 139. C coRINTI T VITAM EOERCn-nů Fry. ludis iſtis; Canes, aiebat, homines qui- dem ad ludos ſoqgui ſacros ſolere, ne- minem tamen oorum, qui ludis illiz in- terſent offendere, verum latrare tantum, * Furibusque obeſſe: imo & crapula ob- dormientes a Canibuts, vigilias obeunti- biuts, Citſtodiri. Parum autem curae ha bebat, ſiuè di- gnitate & opibus conſpicui eſſent, ſiue ex infima plebis faece, qui ad eum audi- endum confluebant: maximeque in prioris generis hominibus reprehen- dendis erat acerbus. Aliis itaque, vt qui omnes ſapientia excelleret, erat admirationi: aliis furere eſt vifus: & contemtu apud alios fuit, vt qui men- dicus eſſet & nauci homo: alii laceſſe- bant etiam, oſſa vt cani obiicientes, Pallioque manus immittentes, nonnul- li inuitum etiam detinentes. lpſe ni- hilominus ſui vbique ſimilis erat, re- gemque referebat animo, & herum mendici habitu incedentem. Eum aufem athlothetae, tum alii quiuis dignitate conſpicui, maxime reuere- bantur. Qumque pineam ſibi ipſi co- ronam impoſuiſſet, a Corinthiis vt po- neret coronam, neque contra ſacro- rum ludorum leges peccaret, admoni- tus eſt. Tum ipſe interrogauit, quid legi aduerſum in eo ſit, quod, qua alii incedunt coronati, pinu, incedat &ipſe- Cumque ei reſponſum eſſet, victo- rem ipſum haut eſſe. Ego v ro, in- quit, maximos vici athletas & Forticſi- mor Lon mancipieg m'ſora, qualia ſumt Mta, quae ludis hiſee lictacertant, diſöo- ve, & & rſu. Fortichimos autem anta- goniſtas, pauperiem voco, atqie nvli- vmn, & dgnominiam; iram praeterea, zriſtitiam, concupiſéentiam, metum, o- caterua, ita, vt turba ne terram qui- dem eum contingere ſineret, congra- tulantibus interea omnibus, & coronas in eum coniicientibus; copia eius rei facta, quid eſſet? interrogauit, ille igi- tur curfu ſe viciſſe reſpondit. Quid vero in eomagnum eſt? Diogenes inquit, ea enim re prudentior quidem ne minimo guidem es faltus, nequue moderatior, ne- gue minus iaum quam antea veltimes, vel doles: nec deinceps minores quam antea er—unmnt iuae necesſetates. Nec vitam ages magis ab omni moerore remotam. Aſt eo inquit ceteros excellam, quod omni- vm Graecorum pedibus maxime valere dicar. Verum, inquit, Diogenes, nec epore tamen nec ceruo ea parte eris ſu- bérior, ſta enim omnium animantiumce- lerrima ſunt, ſimul vero etiam maxime meticuloſat. Nempe & homines metu- vnt, & dquilas, atq; Canes,miſerrimam- que vitam agunt. Anneſcis vero animi timidi celeritatem argumentum eſes Eorundem enim eſt animantium celeri- tale elere maxime, &- meti angiprat reliquis. Propterea Hercules, quod bedibus minus quam alii valeret pleri- gue, disgue aſſeqgui hoſtilium copiarum duces non poſſet, telis oſt vſus, quibus Ffugientes ferirelt. Achillem tamen, aiebat alter, poeta celerrimum, eun- demque pariter fortiſſimum dicit fuiſ- ſe. Diogenes vero, quo argumento pe- dum coleritate excelluiſſe Achillem colli- gis, qui toto aië Hedorem inſecutus af- Jaqgut haut potuit ?* Tum vero porro interrogauit; quanto ſputio alterum Ppoſt ſereliqguiſſet? maximne exiguo, alter reſpondit, hoc enim maxime viétoriam reddidit admirabilem. Vnico igitur greſſu, inquit Diogenes, Pelicitas tua abſolaitur: multaque alia in eam ſen-ibid, p. A . niumque ferocisfimam beluam, doloſaftz tentiam diſſeruit. 142. A. le . lam & blanaientem voluptatem &. e4 id. bv. Pauo poſt ſtadio egreſſum videns Inter haec equos obſeruans ,eodem ibid. p. . g 141.4. nonneminem, ingenti populi ſtipante curru iunctos, pugnantes inuicem 142. P. Ttt 3 atque 518 bpPARS VI DIOCENES CAP. W. V. atque calcitrantes, magnamque eis ſpe- ctantis populi turbam circumfuſam, donec alter eorum, defatigatus, diruptis loris euaderet; ipſe accedens propius, remanentemequum coronauit, quod calcitratione victor extitiſſet. Ea res riſum excitauit apud omnes & plau- ſum. Multumque Diogenem mirati plerique, athletas ridebant. 14. Or. X. Corintho Athenas aliquando profe- P. 143,A. us, in itinere ſibi oblatum quendam, quo pergeret, & quid ageret? interro- gauit, non vt ſolent per otium curioſi, ſedvt medici, auxilium aegrotis paran- tes. IIle igitur Delphos ſe ire, conſul- um oraculum, dixit, ſeruum autem in itinere aufugiſſe, quem quaeſiturus Co- rinthum petat. Tum Diogenes, cum Deone vero verſuri audes, homo ſtolide, qui ne mancipio quidem recie noueris vii? Praeterea quid ſeruum quaeris? anmalus non fuit? Imo peſſimus, alter air. Vorte etiam te malum exiſtimans reliquit, Diogenes inquiebat. Forte, reſpondit alter, talis qui fuerit. Tum Diogenes, ille vero malum te eſſe exiſti- mans fugit, ne aliquam a te habeat no- xam, tu vero malum eum eſſe exiſtimans etiam qiuaeris. tii aliquantum naäctus otiande, edendo, bibhendo, deterior qutidie non reddatur. Illo autem interrogare pergente: quid faciam vero, qui alluum ſeruum ha- beam nullum? Quid faceres, reſpondit, ſi alios habens calceos nullos, illos, gluos habes pedibus impedimento eſe & mole- Kiae ſentias? Nempe eis exutisnudis in- cedes pedibus. & vero ſponte ſud iis pes excidat, adſtringes denuo atque al- ligabis. Et ſane vt diſealceati multi commodius ſine calceis incedunt; ita multi etiom euenire videas, ſeriis giti deſtituantur: id quod multis argumen- p. 145.ſg. tis vberius firmabat. Tum ille: at pauper ſum o Dioge-ib. p. 46. nes, & ſi carere mihi expediat ſeruo, (a. vendere eum malim. Cui Diogenes: nonne vero te pudet? primo enim fal- les emtorem, nullius frugir ei vendens mancipium. Vel enim vera non dices, vel vendere haut poteris. Praeterea malam mercem vendens eandem re- cipere tenetur, quid inde igitur tibi e- molumenti? Porro ipſiun argentum, quod pro eo accipies, aimon metuis? for- te enim alium tibi combarabis ſeruum, ſto deteriorem, ſiin mangonem incidas, qui te cincumducere norit. Forte etiam ¹ Mut. Vit⸗Alex, .671. ” de Fort. A. lex. p. ib. p. .44 Tum ille, haec quidem recte ſe habe- B. re dixit, at moleſtum eſſe iniuriam pati, & vindictam exercere haut pofſe. Illum nempe ſeruum nulla a ſe iniuria af- fectum, optimeque habitum eſſe, ſeruili admotum operae nulli; ſibi pediſſe- quum ſolum, & otioſum, atque abo- mni vacantem opere ſe aluiſſe. Tum Diogenes: nullane veroſeruum a te in- — iuria affectum putas, quem otio obtor- Illo vero, qui ſeruum amiſerat, in- peſceré ſuuiſti, cuiusque animum nula quiente, lam Yt omittere eum poſſim honeſta diſeiplina excoluiſti? Nempe oti- animndn induxiſti, modo ne VItro eum vm maxime bomines, quorum minus culti fortuna manibus meis imponat. Cui ſumt animi, perdit. Rede igitur ſe cor- Diogenes; Ilane vero mordentem ac b. I47.. rumpi a te animaduertit, atque iniuriam calcitrantem eguuim non quaereres qui- baſſus fuga ſibi conſuluit, vt nembe nego- dem, ſi forte fortuna aute Sinrer,, R. . ccedens, acceptam pecuniam alii rei impendes, magis adbuc tibi noxiacg. Neque enim ſemper emolumento pocfidenti pecunia eſt, ſeod maiora mortalibiis, guam pau- periesmala infert, qui &ũ alias ſunt ſto- lidibkſimi. Annon igitur ſapientiam po- tius antea tibi comparabis, qua inſtra- Aus omnibus tuis relte valeas vti? 1 Laert. Vh. 70. — ibag6. . . PRIIOSOPHTA]1 EIVS. 519 accedens, mordendum ei & calcitran- dum te Praeberes! Tum porro ille Delphicum vero Ahpulollinem cur me conſulere prohibes? ib. C. Non prohibeo, inquit Diogenes, e peſ- ſex. Hoc ſaltem eft, quod Sico, neminem ſaut Deoo, ſeue homine, hue ſoipſo vii poſſe, guem neſèiat“ cum ſummo autem id, anteqguam cognoſeant, bomines demri- mento moliri. &c equis enim & cani- bats nemo, antyquam oorvum indolem co- gnouerit, ſine noxa vtatur. Pluraque in eam ſententiam, quod homo Deum intelligere nequeat, niſi recte & ſei- pſum, & Deum, cognoſcat, diſſeruit.] Alexandro cum Berſis bellum geren- te, philoſophorum quam plurimi ſalu- a² Plut. tandi eius ſtudio ad ipſum accedebant, vit: Alex, quod ille a Dionyſio quoque officium D671-D. expectabat, qui in Craneo ea aetate Fort. A- degebat ?, Corinthi gymnaſio, vbi o- lex. b. tio vitam traducebat Parum de Alexan- 331. E. dqri rebus ſolicitus. Ad eum igitur venit 8 oe. Alexande, atque apricantem inuenit.“ Or. VIII. d. 131 . Ille accedcnte eo ſurrexit nonnihil, vt c Laert, Accedentem cum eo Pop uli turbam ob- vI, 60. ſeruaret. Cumque ir diceret Alexan- der egoſum ilte magnus; Ego vero Jum CAP. canis, reſpondit. Ab eo ſalutatus, at- que, vt aliquid peteret, monitus, hoc ſe Petere dixit, vt ne ſolis radiis obſta- retd, quibus apricaturns opus haberet. à Laert. Annon timeat ſeſe, ab eo interroga- h38. tus * bonitmne timeam, dixit, au ma- VI. 1.69. lum⸗ atque eo bonum reſpondente: quis vero bonum, ait, timere poet? Idem cum lancem cum oſſibus ei mitte- ret’, canis dicens hunc eſſe cibum; ca-Anton. nir eſß, reſpondit, non tamen quali rex & NMnr: eum excipiat, Stupefactus Alexan-p 95. der, animique eius miratus magni- tudinem, amicis Philoſophum ridenti- bus dixit: vellem Diogenes eſſe, niſi. ANem Alerxander. Cumque aliquando in dolio eum Iid. S. dormientem vidiſſet, exclamauit: CXUIIX. Odoliummentisbonae pleni«fimum, b: 237. Erectus igitur Philoſophus reſpondit: O Rex: Rei ſecundae gutta mentis dolio Pracſtat: — - - Cui ex adſtantibus nonnemo: Resſecundae abyſushaut guttam valeg Mentis: arere mente nam miſerri- mum eſt. IV. PHILOSOPHIA EIVS. Laerr. (Vantum ad opiniones eius, dupli- VI, 70. cem eſſe aiebat exercitationem, al- teram animi, corporis alteram. Priori genere exercitis diligenter, frequentia ſeſe phantaſmata ingerere, quae virtu- tis vſum magis reddant expeditum. Al- terum autem carere altero haut poſſe, cum bonus habitus, atque vires confir- matae, in Corpore aeque ac animo plane e ſint neceſſarlae. jb. Facile autem virtutem parari exerci- tio, ita argutatus euincebat; In me- chanicis atque aliis artibus, exercitio tempore haut magno artifices ſummam ſibi dexteritatem comparare. Athle- tas ĩtem atque Muſicos maxime excelle- re eos, qui maiore induſtria, ſtudioque indefeſſo, in illis rebus verſati eſſent, qua eadem ſi in animis quoque exco- lendis vti voluiſtent, ſucceſſu id qui- dem minime cariturum fuiſſe. Nihil dicebat porro in vita absque ib. 8. 7r exercitatione perfici poſſe, eam vero nihil non vincere poile., Homines au- tem, qui labores ſuſcipere naturae con- venientes debebant, felicitati condu- centes, contraria ratione inutilibus va- care, propriaque ſtoliditate Perperuae miſeriae . 520 „ miſeriae obnoxios eſſe. Nempe ipſum t* 3 s Voluptatis contemtum conſuetudine VI, 72. iucundifſimum effici. Et ſicuti ei, qui & Laert. voluptario vitae generi ſe totos addi- I. c. cunt, ab ea ſine magna perturbatione * Wats*ε reunocari non poſſunt atque aegritudi- veONτπω+ας . . . 1— . 26 2e He, ita eos, qui contrarlam rationem τνε1ſequantur, ſumma facilitate has ipſas vai &is vOliptates negligere. Jnaum Plus naturae quam legi tribuebat, S *5. idemque cum Hercule vitae inſtitutum u= &c. vtſeſe ſequi aiebat, Libertate omnibus a- ſenſus liis rebus praelata. ſit: ſine . — ,; . b. lege rei Ommnia ſupientum eſſe ita euincebat b: cisilis v-COmnia Deorum ſunt, ſapientibus ami- ſum non ci ſunt Dii, amicorum vero communia efe, rem ſunt omnia, omnia ergo ſunt ſapien- ciuilem tum autem . . . eſſte ciui Sine Legibus ordinari Rempublicam tatem. haut poſſe dicebat, neque vllum eſſe ſine vie enite Republica, vſum ciuilis rei.“ Rem ci- e ͦt. . Drocedit vilem autem eſſe ciuitatem. Neque argu. legis eſſe vſum Vllum ſine ciuitate 4, Le- menta. gem igitur eſſe rem ciuitatis. tio. — ,. . . d vα LNobilitatem, & glorian, ac reliqua e- 86 dεα ius generis contemnebat, ornamenta T6X„ι WMalitiae illa eſſe dicens, atque integu- 28 . X G&.Re- fert νρ ad τ- „ Stanl. Aà Cerrimus, teſte Laertio“, in riden- do alios extitit. Vnde Euclidis er⸗ e oXνe ſoholam, ad nomen facta alluſio- αα vt R νWν acerbitatem appellabat, ſit ſenſus quod contentioſum eſſet Dialectico- ſur lege rum genus; Platonis ſeholam non ar- ciuitatis 1iſnr diſputationem eſſe, ſed arαν τσ rectius ed. Sev conſumtionem. ——— n & Dicebat autem b, ſebi in vita bpumana emolu- gubernatores intuenti, medicos item, & mentam. philoſophos, animalium omnium ſapien- PARS VI. DIOCGENES. CAP. V. menta, ſolumque honore dignum eſſe popularem reipublicae ſtatum. Mulieres communes eſſe oportere ſtatuebat, coniugium rem vanam eſſe ar- bitratus, virumque femina, quacunque viſum fuiſſet, vti poſſe, liberos vero et- iam ex tali coniunctione natos commu- nes eſſe oportere. Exx templo quidpiam ſumere hone- ſtum eſſe minus, neutiquam largieba- tur, neque animantibus ducebat eſſe abſtinendum- multominus impium cenſebat carnibus veſei humanis, quod multarum gentium vſu confirmari pok- ſe putabat. Nempe omnia in omni- bus eſſe putabat, ſeque inuicem per- meare. Sic in pane carnes, & in car- nibus panes credebat eſſe, reliquiis carnis & panis per poros exiguos in alia corpora ſeſe inſinuantibus atque trans- ſpiratione viciſſim ex eis dilabentibus. Hocquidem Laertius ex quadam tra- goedia eius, T hyeſte, allegauit: e tamen, inquit, ipſßius ſunt tragoediae, & non Phi- liſci, vel Paſephontis. N uſicam, Aſtrono- miam, Geometriam aliaqque comma- tis repudiabat, tanquam neceflaria mi- nus, nullique rei profutura. VI. 73. CAP. V. APOPHTHEGMATA EIVS. * tigſimum videri hominem. Contra au- tem ſomniorum ſi confideret coniectores, & vates, & qui ab illis ſibi patiantur imponi, tum nihilſe homine ſtolidius eſſe arbitrari. . Saepe ſe obſeruaſſe, aiebat, neæceſſe ef- ſe, vt in vita vel rationem ad manum habeas, vel reſtim. In magno conuiuio oleas vix guſtan- Laert. tem videns Platonem, quid rei eſt, in- VI. 25. quit, quod ſapiens qui ſizharuimq; rerum a Laert. . VI, 24. * Nihil eorum, quae hic Stanl, exhibuit: prae- b ibid. termiſſum, niſi quod cap. II & III obuia quaedam hic repetere non viſum: quaedam alio loco re- praeſentare, cognatis ſententiis iunctis. Ei-vero praetermiſſa acceſſere quamplurima ex vncinis diſ- cernenda. gratia Laert, VI, 26. APOPHIInIEGMAYVA EIVS gratia in Soiliam profelzas, tam tamen appboßtig iir fruaris minus 5 Tum Plato: At hercle Diogenes & o- leis ibi, & reliquis eiusmodi, vt pluri- mum veicetur. Qui Diogenes rur- ſum: Quid vero dracuſas nauigare neceſſe erat, an oleas Attica tunc nullas Ferebaté Hoc Ariſtippo tamen tribuit Phauorinus, quem addit ficus come- dentem obuium aliquando habuiſſe Diogenem, cui cum guſtandam ficum Praebuiſlet, totamque deuoraſſiet ille, le vero giſtare volebae, dixit ille, non blane deuorare. Laert. Praeſentibus Dionyſii quibusdam, 521 Cum aliquando, de rebus diſſerenti grauiſſimis, aures tamen praeberet ne- mo; cantillare occoepit, quod audi- entes cum plurimi accurrerent, eos, quod ad nugas inutiles audientes feſti- narent, àa rebus ſeriis auerſi, graui ora- tione increpauit. Homines certare dicebat, quis pulue- rem qlſpergendo& calcitrando, ſet alte- ro fatus, s, ‚perior, vt autemboni & pro- bi fant Cont endereneminem. Crrammaticosmirabatur, VlIysſis in- veſtigantes mala, ſua ignorantes Maſe- cos, Oyrae chordas apte concinnantes, a- nimi indole cumſint interea perturbatis- Vh 26. ques ille inuitauerat, familiaribus, ve- Ema: Mathematieos,guod ſolem innuen- ſie eius pedibus conculcata, faſtum Pla- tonis ſeſ̈ dixit calcare. Cui Plato: quantus vero, o Diogenes faſtus eſt tuus, qui faſtu carere cummaxime vi- deri cupis? Quod ita referunt alii, Diogeni dicenti: faſtum culco Plato- nis: at alio faſtu, Platonem confeſtim reſpondiſle. H Ipſe autem Diogenes, in Olympiis 34. Rhodios videns ſplendide veſtitos, en Iaſtum! dixit. Lacedaemonios vero ſordidas indutos videns exomides, en, inquit, aliuim faſtum.] Hoc quoque Cynico aduerſus Pla- tonem prolatum Sotion refert: Vi- num nempe ab eo petierat Diogenes, Laert.l.c. atque caricas. Amphoram igitur to- adde tam ei miſit', cui propterea Dioge- Stob. S. nes, e, quot ſint duo & duo, interroga- XXNVI. pis, an viginte reſpondehiy? Nempe ita b. 217. neque das, quod rogaris, neque quod int errogaris reſpondes. Quo ſcomma- te plus iuſto verboſum eum eſſe re- prehendebat: Laert. Qua, Graeciaez parte viros bonos vi- Vh 27. diſſet? interrogatus, nusquam reſpon- dit, piteros vero ſe Lacedaecmone vi- Aiſſe. Ieés & lunam, quae ante pedes eſſenm ne- gligerent: Oratores, quod iuſtitiam verr- bis non facti colerent: Auaroz, quod bebuniam, quam maxime culparent, ma- xime diligerent tamen. Eos quoque reprehendebat, qui vi-Laert. ros probos ob pecuniarum contem- 28. tum commendarent quidem, pecunio- ſos tamen mallent imitari, Illis vero plane ſtomachabatur, qui adde bonae valetudinis cauſa vota facerent Stob. 8S. Diis, in ipſis vero ſacris coenis valetu- Vl. S0. dini cum maxime aduerſarentur. Seruos mirabatur, qui edaces viden- tes Dominos, ciborum nihil deripe- rent. Laudabat eos, qui vxores ducturi eſ- Laert. ſent & non ducerent, & qui nauigaturi VI, 26. non nauigarent, quique acceſſuri ad rempublicam non accederent, & qui pueros habere cupientes in deliciis, ſe continerent tamen: qui item ſe com- ponerent ita, vt cum magnatibus ver- ſari poſſint, non verſentur tamen. Manus adamicos non complicatis di- gitis extendi iubebat. In domum inductus magnifice in-Laert. ſtructam, atque exſpuere prohibitus, 1, 32. faciem prohibentis conſpuit, locum VVV magis 522 PARS VI DIOGENES CAP. V. magis foedum, in quem deſpuere poſſit, ſe haut inuenire dicens. Quod tamen Ariſtippo factum ab aliis adſcribitur. 3 Cum clamaſſet aliquando, heus ho- mines pluresque confluxiſſent, baculo illos abigebat, homines, inq uiens, non purgamenta vocaui, vt Hecatoni in chriis relatum. Avanypze, h. e.: mancos, dicebat non ſurdos aut coecos, ſed qui æigav peram non haberent. Capite ſemitonſo cum ad iuuenum conuiuiumaliquando veniſſet, vt Me- trocli relatum, verberibus ab iis exce- ptus eſt. Horum igitur nomina tabu- lae inſcripta, & excollo ſuſpenſa cir- cumtulit, quo ipſo iniuriam eorum vI- tus eſt, ea re omnium reprehenſioni“ expoſitorum. Laert. Canem ſe eſſe, aiebat, genere eorum VI, 33. quidem, quiin laude eſſent apud ommes, ſedcum quo tamen laudantium nemo ad venandum exire auderet. Dicente nonnemine viros ſe in Py- thicis vincere certaminibus, vinos gati- dem ogo, tu vero mancipia vinci, re- * Laert. ſpondit. In Olympicis id dictum, prae- ViI,33 43 cone victorem proclamante Dioxip- tint⸗ ſe⸗ pum, alibi Laertio relatum atque Plu- p. 521 B. tarcho.] . aà. & Monente eum nonnemineb, vt, qui ſupr. cap. ſenex iam eſſet, quietem ſibi indulge- h ret denique aliquando; Quid vero, re- Vi, 34. ſpondit, inſtadio K docurram? an ſub ſi- nem curſus remittere curſum debeam? annon vero intendere potius? [Vocatus ad coenam ſe venturum negauit, neque enim ſibi, cum antea adfuiſſet, gratiam habitam.] Demoſthenem oratorem inueniens aliquando, in diuerſorio prandentem, qui ſe ſubducere prae pudore vellet: Hoc magi, inquit, eru= in diuerſorio E. Eandem tamen rem ita ab Aellano re-Aelian. latam habemus: Diogenes in diuerſo-V. H. IxX, rio prandens praeter euntem inuitauit 19. Demoſthenem. Eo vero inuitanti pa- rere nolente, hoccine vero, Diogenes inquit, dedecori tibi fore exiſtimaos, O Demoſthenes, ſi cauponam ingrediaru, cum nulla praetereat dies, quin Dominus tuus ingrediatur! populum intelligens, cui ſeruire ſolent oratores. Cumque peregrini quidem Demo- VI, ſthenem cuperent videre, medium in- 34. tendens digitum, en, inquit, illum A-d thenienſis populi rectorene! Pαu. Exprobrare nonnemini cupiens „aert. Vl, quod panem, qui excidiſſet, tollere cum 35. puderet, teſtam collo alligatam fune per Ceramicum duxit. Homines proinſanis vnius digiti, aiebat, diſerimine haberi †. Tlominem enim, qai exerto medio digito incedat, ſtolidum cre- di; qui inaice Oxerto ſapientem. Ea, quas ſint maximo in pretio ha- benda, midimo emi, aiebat, & vice verſa. Sic ſtatuuam enim drachmarum tribus millibus emi, polentae vero choenicem duobus aereis. Ei, qui philoſophiae cauſa ad eum Laert.-Vl. venerat, ſaperdam dedit quam geſtaret, E & ſequi ſe iuſſit, qui, cum indignitate eius rei motus, ſaperda abiecta abiiſſet, paulo poſt oblatus Diogenes: tuam, inquit, & meam amicitiamſaperda dif- ſoluit. Idem hoc modo relatum Dio- cli: Dicenteadeum quodam, te mihi, èð quod vitimum verbum male de verberibus accipie- bat Stanl. **½ lavoxela ſenſus eſt, quo magis te rei, nihil in ſe turpis habentis pudet, hoc magis vulgi te la- borare opinionibus prodis: hoc eſt in aνd iα eſſe, eoαuν loco eſſe quo vulgus. † Merici Caſauboni explicationem ſecutus ſum, quem adeas licet ad Laert- VI, 33. Nempe ridet Diogenes ſtolidam decori legem apud Athenienſes, apud quos digiti geſtus de ſapientia hominum iu- dieio ſuſſiciat. . o Diogenes aꝛert. l, 5. Laert, VI. 38. Nemde⸗ ulügen tlbus haec p. tita. Leert. 7 h 39. . lien Vl, ⸗ 34. 4. rua er. laet. Vl, 0 . 35. e üemutre- APOPEHTTFIEGOAATA FEIVS z. 0 Diogenes, praecipere velim; caſei fruſtum ei dedit, quem, ſequens ipſum, domum deferret: quod cum fſacere il- le renueret; modicum dixit caſei no- Rram diſſolait amicitiam. Caua manu aquam bibere puerum "1, 37. Ccum vidiſlet, cotylam pera productam abiecit, puer, inquiens, Frugalutate me fſuperautt. Proiecit & catinunn, cum aliam puerum, vaſeulo frakto, vigiſſet con- cauopane ilſouti lenticulam excipere. Mulierem videns parum decore co- ram Diis proſtratam, ſuperſtitionem eius cupiens emendare, vt Zoilo Per- gaeo relatum, accurrens dixit: annon vereris, ofemina, ne forte ſlante a tengo Deo, eorum nempe omnia piena ſunt, de- core minus coram eo retégari? Eos qui alios verberant Aeſoulapio di- VI. 38. candos dixit, chirurgiae Déo.* Fortinae animirobur, Legi naturam, affedkui rationem opponendam. Prolixum nonnemo commentarium Nempe a Tecitauerat, quo ad finem vergente, Laert. Laert. nauigan-Ccum vltimum folium obſeruaret Dio- tibus haec pe- genes, in quo perſcriptum efſet nihil, bono animo, inquit, eſtote amici, iam terram videg. Probante aliquo eo ſyllogiſmi genere, quem cornutum ap- Pellant, cornua habere Diogenem, ma: nu frontem contrectans, equidem, di- Xit, illa non ſentio. Sic alio quodam motum negante, ſurgens obambulabat. & de rebus coeleſtibus diſſerenti, quam- diu eſt, inquit, quod e coelo deſcendifti? . Qum homo quidam ſceleſtiſſimus ae- VI, 39. dium ſuarum limine inſcripſiſſet, nihil heic mali ingrediatur. Domus igitur Dominus, aiebat, qua ingredietur? Vnguentis aliquando pedes inunxit, a pedibiis ad nares, acapite vero in ae- rem vnguenti adſeendere fragrantiam dicens. tita. Laert. „ Rogantibus Athenienſibus, vt ſacris initiaretur Eleuſiniis, initiatisque a- pud inferos primas deferri iactantibus. Mirum vero aiebat Ageſilaum & Epa- minondam apud eos in coeno abiecios haerere, viliſſimumautem quemuis eo, quod initiatus ſit, in beatorum inſulis . . 5 verſari. Plutarchus ait, eum Sopho- e. clis auditis verſibus: 2I. HMiguiſacris viſir eunt adinferos d. Homines, beati ſunt, Jolis nam viuere Contingitillic iſtir, turha cetor g Omni malorum generi incidit -— Qlid ais? dixiſſe, an melioy comdqitig erit Pataecionie ſüuri, ſacris initiati, guant Lpauminondae? Muribus ad ipſius menſam ſubre- Laert. pentibus: Ecce, inquit, etiam Diogener 140. bparaſitos alit, G Platonis cum intereſſet diſputationi, Laert lc. auresq; praebere nollet; Plato iratus cur adde Ae non attendis canis: dixit, cui, nihil ea re lian. V. motus Diogenes, ſm, inquit, canis, qui g. XIV. tamen nunquam ad locum, vbi vendirue 337 Jum, vt canitus in vſu, remeaui? ad Si- culum iter, vice iterataa Platone ſuſce- ptum, facta alluſione, Balneo egreſſus, percontanti, multi lauarent homines ? imo nultus re- ſpondit. An vero magna lauaret tur- ba? imo maxima, dixit. Sic & Olympia redux interrogatus Luert. an multi ibi hominer eſſent? magng tur- VI. 59. ba reſpondit, homines balci. S CQCum hominem animal bipes implu-Laere, me definiuiſſet Plato, Gallum gallina-Vl ceum penitus deplumatum in Platonis ſcholam immiſit, En hominem, inquiens, Platonicum!/ hinc additum definitioni Platonicae hominis, quod & Vvngues habeat latos. Interroganti quod prandio maxime opportunum tempus eſſet? ſidiues es, an * In Gr. eſt r& AGτιd6T¹αν *σααε zτν Senſum Mer. Caſaub, eſſe putat: eum qui ſuperſtitioſe - caput terrae affligendo Deoscolat Medico eſſe relinquendum. VVV 2 reſpondit, 524 reſpondit, quodcunque volueris, ſi pau- ber, id quo potueris pranderb. Laert. Apud Megarenſes oues videns pel- VI, 4r. libus egregie tectas, liberos vero eo- rum nudos, praeſtat, dixit, Megaren- les arletem eſſe quam felium. Ad eum, qui poſtquam trabe ipſum percuſſiſſet caue inclamabat, num vero aiebat in eo es vt repetas ictum. Laer. Alium qui trabe eum percutiens 66. caue clamabat, baculo percuſſit, & cla- Laert. Mauit cauv. Oratores plebis mini- VI, 41. NArox, Coronas gloriae vocabat bullas. aarille. Lucernam plena meridie accende- Abton bat, bominem ſo quaererét dicens. & Max.8s. Colaphum a quodam accipiens. III. p. 10. Hercle, aiebat, quantam rem neſete- Simile bam, me galen armato capite incedere quid de Jobere. nalanenn Midia quoque os eius colaphis tun- Vit. Socr. dente, atque dicente iria millia tibi Laert. in menſa repoſta ſunt, ad mulctam VI, 42. alludens nempe, tali iniuriae ſtatu- tam; altera die Diogenes caeſtibus ca- put eius frangens, tria millia, inquit, tibi in menſa ſimt poſita. Lyſia Pharmacopola ſciſcitante, an crederet Deos eſſe? qui non credam, reſpondit, quorum ie mimiciſtimum es- ſe nouerim? Quod dictum Theodoro ab aliis tribuitur. .- Aquis luſtratum obſeruans, O miſe- rum te, ait an neſeis non magis vitae errorec, dqua elut poſſe quam Gramma- tica vitia? Eos reprehendere ſolebat, qui de fortuna conquererentur, homines quæ viderentur bona, non quae eſent, exbe- tere dicens. Laert. VlI, Ad eos qui ſomniis terrentur di- 43. cebat: Wihil ea curatis vigilantes, gac dormientibus ve'ro per imaginationem obueniunt, in ea curioſ’ inqliritis. Laert. v, Cum epiſtolam aliq uandoAlexander 44. Athenas ad Antipatrum, per Athliam PARS VI. MOCGENEZS. CAP. V. quendam miſiſſet, Diogenes, forte præ- ſens Athlias inquit, ab Aihlia per Athli- am ad Athiliam ſöoripfis; ad nomen facta alluſione qua miſeria ſigniſicatur. Perdicca mortem, niſi ad ſe veni- ret, ei minato, nihil reſpondit maogni falturus es, idem enim & camtbarus ſa- cere, & phalangium poſtt. Ea potinus tibi vtendum erat comnmiinatione, etiam abſqque me hene & feliciter te eſſe vi- Aurum. Saepe inculcabat facilem hominibus vitam Deos propoſuiſſe, latere autem eam quaerentes mellita, & vnquenta, atque ſimilia. Vnde & ei qui a famu- lo calceabatur, non ſatig, inquit, bea- tus es, niſi &) ãnares tibi emungat, id quod eueniet, vbi manuum vſum perdi- derit. Cum hieromnemonas vidiſſet phia- lam ex Sacro aerario furatum adduce- Laert. Vl re, magni, dixit, fures paruum ducunt. ee. Adoleſcentem, lapides in crucem ia-“ cientem videns, Euge, inquit ſoopo botieris. . Circumſtantibus adoleſcentibus at- que dicentibus, cauendum, ne mon-vI, 45. eas nos, bone, inquit, o mei, animo & 61. eſtote, betis enim canis haut veſeituri betas autem homines effeminatos dice- re ſolebat. Glorianti quod leonis pelle tegere- tur: deſme, inquit virutis ſtragula inquinare! Cuüm Calliſthenis felicitatem lauda- ret nonnemo, quem magnifice aleret Alexander. Minime vero, dixit, felix un⸗ de AN, qui prout Alexandroviſum eft pran- 6o4. . det, & V Coenat., Lid tamen de Ariſtote- Laert. VI, le & Philippo ei vſurpatum narrat Plu- 46. tarchus.] . Pecuniis opus habens, eas ſe ab a- micis non petere ſod repetere aiebat. Adoleſcentem videns cum crapi 4 — — — — — — Laert.Vl, 47. 1. —— PDi l laert 7 4. , N. C 6 001 — Me e⸗ 4. n ta, ni- = d-= 00- l . n,&1. 10- 9. ere⸗ che⸗ Al r ge A Pril N- 60 4½ 0. . elee⸗ VI. .6. 6 N- pis APOPIII. Inoτι⅓¹ EiS ad coenam euntem, abſtractum eum reddidit ſuis, atque obſeruari iuſſit. Adoleſcenti comtulo, a quo inter- rogatus de aliqua re füerat, ſᷣ antea roſpondere poſſe, negauit, quam veſte reducta virne eſſet an mulier?! explo- raßſot. Adoleſcenti in balneo, vinum ephi- ala in poculum cum ſonitu elicienti, quod genus ludi ottabum appellabant: quanto melius, inquit, tanto deterius. Qum inter Ccoenandum oſſa einon- nemo vt cani proieciſſet, ea ille vt ca- nis ſuſtulit quidem, at & vt canis pe- de ſublato eum perminxit. Oratores, & quotquot dicendo glo- riam captant, ter homines, pro eo quod eſt ter inſelices appellabat. Diuitem indoctum, ouem aureo vel- ler dicebat. Cum prodigi domui videret eſſe in ſcriptum, venalis quod ſit. Nempe, aiebat, dudusm ſuſpicatus ſüum, rupula laboramem domum dominnm eiomi- turam. ecenan, de amatorum turba conqueſho; ſine modo, dixit, pathici indicia prae 1 ſer re. Sordidum i ing reſſas balneum, vbi vero abiuentur, dixit , hote ] loti⸗ Citharoedum, Pinguedine laboran- tem, reprehenfum ab oinnibus, ſolus laudabat, cauſamque interrogatus, quo- niam, inquit, talis cum ſt, cithara tamen 2 orin quam latrociniis voluit viuer Taert. VI Citharocdum, qu tem, pertaeſi ſem- 48. per, auditorum deſtituebat corona, ita ſalutauit: Sauluez Galle: Eo autemn cur ita? interrogante, Tüia, inquit, canens omnes exeitas. Cum iuuenem videret rem facere, communem quidem, ſed indecen- Laert. VI, 47. 525 tem *: ipſe lapidibus ſinum impleuit, atque ita per concionem diſcurrit. Cumque in eum oculos conuerterent omnes, miror, dixit, in me oculos vos net, & non in illum potius defteltere. [Dicente quodam ad excefum vs- que ſuperſtitioſo, vno ictu caput ti- 4 bi frangam: at ego reſpondit, a ni- n r ſris 2dan ns tremorem tibi incutiam.] men. Hegeſia petente, vt ſibi librum quendam ſuum commodaret: dultus 6, reſpondit, HMegeſa, qui caricas Tuidem non pictas, Jed veras, exbetis, veora autem eorcitatione neglecta, ad Neripiam te confers. [Exilium ei ex probranti, eius ve- Laert. VI, ro cauſa, dixit, philoſophatus ſum,obo- 33 né. Alio dicente exilio te Sino- Plut, de penſes mulétarunt: & ego Vos, re- exil. . pondit, monhone.] 602. 4 Olympionicen cum videret, oues paſcentem, qiam cito dixit o bone! ab, Ompiis ad Nemaeate contuliſti, voce ra ila ad ouium paſturam alludens. quod pai- Interrogatus cur ſtupidiore plerum- cere no- que ingenio athletae ſint? quia, re- tat. ſpondit, Juills carnibus & bubulis maxime conſtant. A tyranno de optimo interrogatus Laert. vl, aere, illud optimum dixit, ev quo factae 30, Harmodii & Ariftogitonis tPrannicida- rum ſint ſtatutae: quod tamen Plato- ni alii dictum tribuunt. Quomodo Dionyſius amicis vtere- tur? rogatus, v-t vaſeulis, reſpondit, Plenor euacuuns, abiiciens euaciatos. Inſcripſerat quidam, recens ducta vxXOTre, domui ſuae: louis ſiliuts Calli- nicis Hercules heicbbabitat, nihil ingre- diatur mäali. Adiecit Diogenes- Poſt bellium auxiliuine ſero haec domui in- ſcribi innuens, poſtquam mulier in- traſlet. XxX Ap. IL. aert. eſt sρραα‿ι dr detpEus* Locus Menagio ſuſpectus. Legerem àaανννναιια. enim sαdܹzονodhvoĩ e& nεν ποοαι orationem recitare ad delectandum populum compoſitum. VVv V 3 Pecuniae 526 Pecimiae cupiditatem arcem dixito- mmnium malorum. adde An- Prodigum oliuas videns in diuer- nan, ſorio edentem, itaſt prandiſſes, dixit, LV 9.83. 09 vr nan’ Jfacis coenare.. Lacms. VI, Bonos viros imagines Deorum dice- 51. bat ſſe. Amorem otioſorum negotium. Quid eſſet in vita miſerimum! in- terrogatus: ſenex, reſpondit, egenus. Interrogatus cuiusneam maxime no- xius eſſet merſus beluae? ex feris re- Jpondit obtrectatoris, ex cicuribus adu- latoris. Anton. æ Idem hoc modo refertur aliis: in Max, S8. montibus peſtmas eſſe ferarum Leones XLI. b. & vrſos, in ciuitatibus autem publica- 64· nos, & Spcophantas. Laert. c. Centauros duos pictos videns arte exigua, vter, inquit, iſtornm eſt Chi- ron? iocus in vocis Graecae latet am- biguitate, quae & deteriorem notat, & Chirona centaurum, Achillis praece- ptorem. Adulatorum ſermonem melleuin ap- pellabat laqueuin. Ventrem vitae Charybdin. Didymonem, moechum, compre- henſum eſſe audiens, dignus eſt, in- quit, exipſo nomine? ſiſpgndi. ade Cur palleat † aurum! interrogatus? = quia inquit, mulitorum patet inſidiis. xLII p. Feminam in lectica conſpiciens, in- 6a. dignam vero, inquit, tali belua ca- Laert. Vl,weata! 52. Fugitiuum ſeruum ad puteum videns conſidentem, caue, inquit, adoles- cens, ne incidas, ad poenam alludens, ſeruis dictam fugitiuis. PARS VI. DIOGCENEO. CAP. E. dantem, ad vndtiunculam, dixit; ve- nisé qan ad aliud veſtimentum? ** Mulieres videns ex oliuae arbore ſuſpenſas, atque ſuſpendio enecatas, vtinam, dixit, omnes arbores Fruäatus huiusmodi tuliſſont! Sepulchrorum videns expilatorem, Homericis iſtis eum affatus eſt: - — Sded hic quid vir bone quaeris? An aliquem e vita functis ſpoliareé parabas!? Formoſum adoleſcentulum ſomno profundo ſepultum videns, eum fſu- ſcitauit, Homeri verbis, expergiſcere, inquiens. ñ Ne quis te a tergo ſertentem Citſpi- Iliad. & de figat. 95: Ad hominem magnis ſumtibus opſo- nia comparantem, itidem ex Home- ro dixit. Iliad. K’ 343‧387 Nate mihi haut longaeuus eris. liad & Platone de ideis diſerente, & no- 95. Laert. VI, minante menſalitatem & &Jathitaten, equidem dixit, o Plato, menſam & Cα= thimn video, non vero menſaliatem & vathitatem. Tum bPlato, recte, alt, quo enim menſa cyathusque con- ſpicitur, animum non habes. Interroganti quid de Socrate ibi vi-Laert. Vl, 53. deretur? ſurere, inquit, puto. Adi P 2 10 1 . elian. [Eundem tanquam nimis in paruula 7 v, ſua domo, & lectulo, & crepidis curio- 1I. ſum taxabat. Quo tempore ducenda ſit vxor ?ro- Laert VI, gatus, Iuuenibus nondum, dixit, ſeni- 54 bus nutnqiuam. Interroganti quid dari ſibi, vt co- laphum acciperet, vellet? Galeam, Adoleſcentem videns, veſtibus in reſpondit. balneis furto fubducendis operam Adoleſcentem mundo ſtudentem Sac g alluſio in vocibus locum non habet. Graece VI. p. 78. r& dedoc“ν nempe, qui latinis ſunt teſticuli. * Iocus gratiam non habet Sermone Latino quo eſt à &ιοααατοσν ε . απτ⅞ο lego „ c, 2 . . . à† &αXος ειιατιοο h. e. ad alterius geſtimentum ſubducendum, ſic enim melior ſenſus. 6 Auton.. CLIV. p. 6 Leert, Vl, 1 Vit Eib. Ma. laert, Vl, „F. ( Liert. Vl 60, ne liad. K 36 387 61/ , A- 1G Al, col- iri-larn h 54. I Aelian. u El, UIl0- I11. 1210-Leert VI, g. 54. m. (0⸗ eam, adde nten gob. ⸗ et lego gent Aea — s̃ APOPIIIHIEGMAIA HIVS. videns, f quidem inquit virorum id Jfacis cauſa, infeliciter, Kü⸗feminarum, imiuſte agis, Anton. 8. [Vetulam idem fucis etiam adhibitis CLIV. p. agentem cernens: S viuorum, dixit, 245: idcauſa facis, Fruſßtra es: &mortuorum cauſa, adeos quin properas!] Adoleſcentem rubore perfuſum vi- dens. Confde, ait, fili, eſt enim iſte virtutis Color. Foro contendentes audiens duos, damnauit vtrumque, alterum furatum eſſe dicens, alterum nihil perdidiſſo. nterrogatus, quodnam ſuauiſſimum eſſet vinum, id aiebat, quod bibitur alterius impenſa. Dicenti plures te irrident, at ego inquit, non irrideor, vt qui eos ſolum derideri putaret, qui talibus rebus Laert. Vl, 54. vVit Fab, turbantur, quae eſt Plutarchi inter- Max. Pretatio. Laert. vIl, Dicenti malum eſſe viuere, non, in- 55. quit, viuere malum eſt, ſod male vi- veres. . adde Oleis veſcenti cum inter pranden- Stob. S. dum placenta eſſet appoſita, eam pro- XXILPp. jecit, addito ex Sophocle verſu, quo Oedipum via cedere Laii iubent Sa- tellites. L Liert. vp Hoſpes trannis cede venitantibus. 6o. Alexandro M. ipſi ex improuiſo oblato, &, ego, dicenti, Alexander ſum magnus ille Rex, at ego, inquit, Diogenes canis. Cur canis vero“ in- terrogatus: quia dantibus blandior, inquit, nil dantes allatro, malos mordeo. Qualis eſſet canis? interrogatus, e,ſuriens, inquit, Melitaeus, ſatur ve- vo, Moloſſus: eorum vnus, quos plures commendant qiidem, venationi vero os adkhibere non audent. Quaerente porro nonnemine, an placentis etiam ſapiens veſceretur? Ino, reſpondit, omnibus rebus veſcitur, perinde ac alii homines. VI, 55. Cur mendicis homines dare ament, non philoſophis autem? interrogatus, qitia, inquit, claudi magis & coeci Rkeri quam philoſophi ſperant. Exprobranti monetae falſationem, tempus omnino fuit, dicebat, quo tui Bmilis eram, mei autem tu ſimilis eua- des nunquam. V Myndum profectus, cum amplis- ſunas videret vrbis portas, Myndii, in- quit, gortas claudite,ne vrbs veſtra egre- diatur. Hominem videns in purpurae furto deprehenſum, hunc inquit Purpureum cepit fatum violentaque Parca. Cratero, qui ad ſe illum inuitaue- 527 Iliad. v. 83. rat, reſpondit: At malo ſalem Athenis lingere, quam apud Craterum magni- hkce inſtructa frui menſa. . In Anaximenem incidens, pingui aqualiculo rhetorem, impartire, in- quit, & nobis pauperibus ventrem, id enim te quidem onere leuabit, nolis ve- ro erit emolumento. Eodem Anaximene aliquando dis- ſerente, ſalſamentum praetendens Diogenes, in ſe audientium animos conuertit, qua re accenſus Anaxime- nes; Diſputationem, dixit, Anaximenis vnius oboli ſalſamentum diſſotuit. Ad eum item referunt nonnulli Platonis dictum, ad olera lauantem prolatum: Nempe ad iſtum illes & Dionyſtum colerec, nihil tibi lauandis oleribus opus. Cui alter, & tuſi ole- ra lauiſſes, nibil opus vt Dionyfum co- leres. , Dicenti rideri eum a plerisque, & Laert. VI, 58. IIos forte, reſpondit, aſmi rident. Ver- rum nec il aſmos, nec ego illos curo. Iuuenerm obieruans, philoſophiae operantem, eia, inquit, amatores corporis ad animum traducis Admirante ea quae in Thracia ſunt donaria Laert. VI, 59. 4 528 donaria nonnemine, longe, ait, plura ſent ſutura, ſi ab iis qui perierunt etiam dedicata aliqua fuiſſent. Quod Dia- gorae tamen Melio adſcribitur ab aliis. Formoſo adoleſcenti ad conuiuium eunti, Chiron, inquit redibis, quod deteriorem notat. Eo redeunte au- tem & Chirona ſe haut rediiſſe dicen- te. Imo, inquit, non Chiron rediiſti, ſed Eurytion, hoc vero laxiorem notat. Oelan:. Spartano quodam Heſiodi laudan- V. te iſtud: . Non vel bos pereat niſi vicinus ma- lus adſit. Diogenes, atqui, inquit, Meſſenii cum bobus ſuis perierunt, & vos illo- rum eſtis vicini. Lacedaemone vero Athenas ten- lenti, cum ab obuiis quo tenderet? in- terrogaretur, aviris, dixit admulieres. Stob. 8. Cum vero ei Athenienſis exprobra- XIII. p, ret, quod inter Lacedaemonios non 14⁰, vjueret, cum tamen eos magis proba- ret. Medicos etiam dixit, ſanitatis licet profeſſores, non inter ſanos tamen Mmaxinm verſart. —„ Laert. Luxuriolos ficus arbori contende- VI, 60. bat, in praeruptis natae locis, & cuius 8 dde fructu non homines quidem, ſed corui XC. p. & vultures, paſcantur. . 506. Auream Venerem Delphis obtulerat simile Phryne, ſcortum, cui infcriptionem cK inki fecit Diogenes: ex Graecorum intem- Inf. „. . vita eius. 6 ttd. ea arbore ante paucos dies hominem ſe ſuſpendiſſe, ego igitur, dixit, illam purgabo. . Laert. Dioxippum, Olympionicen, in ſcor- VI, 6r. tum oculos identidem vertere obſer- Aedae vans, ecce, inquit, vt Martitss aries „ nil Collo a publico ſcorto ducatur. . H. XIl, . . 58. & Eormoſa ſcorta lethali mulſo non dis- plur. de Gmila aiebat.] - Curiſſit. Depuero conſtuprato, cuius eſſet? v. 521. B. . Ficus legenti cum diceret cuſtos, ab PARS. VI. DIOCGENES. CALP. V. interrogatus, Tegeates dixit: Nempe Tegea vrbs Arcadiae eſt, & r6ρ lupa- nar ſignificat. , Cum lucétatorem ignauum medicum Laert. factum videret, quid hoc? inquit, num VI, 62. vt vicores quonnam tuos nunc viciſim deticids? . Scorti filium in turbam lapides mit- tere videns, caue, dixit, patrem ne Fferids. Puero gladium ſibi oſtendente, quem ab amatore acceperat: Gladium pul- chrum eſſe dixit, ſed foedam Nπω uοα & capulum & occaſßionem accepti gladii notat. Laudantibus hominem nonnullis, qui liberalem aduerſus Diogenem ſe geſſiſſet, Me autem, inquit cur non laudatis, qui accipene merui? . Repetente ab eo nonnemine palli- vm, Gt donaſti, inquit, ſoeruandum eſt; ſi mutuo dediſti eo vtendim. Dicente quodam, qui fuppoſititiuséτορα. foetus eſſe crederetur, aurum bhabes Euadτισ%. in pallio, imo inquit propterea o o „0, 1 ſeto dormire ſoleg. es⸗, 5 Interrogatus quid philoſophia ei at- Larrt. tuliſſet? ii nihil aliud, reſpondit, hoc vI, 63. ſultem, vt ad omnem ſim paratus for- tunam. Quae patria ipſi eſſet? rogatus, mun- di ſe dixit eſſe ciuem. Sacrificanti, vt liberos ſiſciperet: vt bonos, inquit, ſisſcipiatis non ſacrißcatis. Cum ſymbola ab eo in diuerſorio exigeretur, collectori Homerico ver- ſu reſpondit: Tu reliquos ſpolia, Jed ab Hecore contine dextram. Norta Regum dicebat eſſe Reginas, petere enim quicquid ſibi videatur. Athenienſibus, decreto Bachi hono- nores Alexandro deferentibus, me igi- tur, dixit, Srapidem facite. In adde Anton. Max.5.l. 4 vide Supra c. II. P Laert. hog. 1 VI I Laert. 65, 9 .iſot 1Wbun. oc vl,63, ul⸗ 11. ut. lorio ſer⸗ ore 4 14, nono- Ne. In In ſordidis locis quod degeret expro- branti, & ſolem dixit ſoceſſus engredi, negue inqgainari tamen. adde In fano coenanti cum ſordidi panes HH apponerentur, ſublatos abiecit, ſordi- vide & Tum nihil templo dicens eſſe inferendum. Supra c. Dicenti, ur rerum omnium ignarus III. Philoſophiam profiteretur? ſt vel prae APOPHIIICMATA EIö. 2 Vnguentis delibuto, vide, ait, ne capitis fragrantia vitae praezſtet foe- torem. dernos Dominis, malos cupiditatibus aiebat ſeruire. Interrogatus, cur ναÜτνοοναρ erui di- Laert. cantur? Quia, reſpondit, pedes qui- VI, 67. dem viroruen, animum autem, gualem Laert. me feram reſpondit philoſophiae ſtudi- tu, habent. VI, 65. vim, id philoſophari iam ef. Sagittarium videns imperitum, ad Filium commendanti, vt qui inge- Copum, quem ille peteret, conſedit, ne nio excelleret & moribus eſſet cultis- forte, inquit, ine feriat. ſimus, quid me ergo, inquit, ei eſt opus. Amatores in voluptate percipienda Qui recta dicerent, non facerent au- Jalli aiebat, atque fruſtrari. tem, eos citharae dicebat emiles eſo, An mala mors eſlet? interrogatus, Vien hanc enim negque audire neque ſontire. qui mala ſa, reſpondit, quam non ſen- Theatrum aliquando, reliquis exe- timus praeſentemd D vntibus, ingrediebatur, cur id faceret Pöoſſciptlinamiuuenibus moderationem, interrogatus, id ſe in omni vita facere Jolatium ſonibus, pauperibus diuitide, aiebat ſtudere. diuitibus or—atum largiri aiebat. Laert. Iuuenem videns effeminatum, an- Didymoni moecho, puellae curanti VI 65. non inquit pudet, quod deterius, quam ipſa natira de te ſtatuas? Virum ea te Fecit, tu feminam’te fieri Cogis. Hominem parum candidum cheljzn aptare videns, annon pudet vero, dixit, obheram dare, vi chelyn habeas recte conſo- nam, vitam vero peſſzme vompoſitam a- gere? Dicenti, ſe quidem philoſophiae accommodare ſemet haut poſſe, quid viltis igitur, inquit, e honeſte vt viuas non curas? Patrem contemnenti, nonpudet, in- quit, contenmere, qui tibi, vi magnum ſa- bpere polſs, fuit autor? Iuuenem commendatiſſimae formae ſtolide audiens loquentem, annon pu- det, ait, plumbeum ex eburnea vagina educere gladium? Laert. Pallium ab Antipatro quod accepis- VI, 66, ſet exprobranti, reſpondit: Iliad. ! Reiicienda Deum non ſunt inſegnia v. 65. dona. Laert. Meretrici ſupplicanti, quid miſer VI, 66, inquit petis, quo longe praeſtabatcarere oculum, caue, inquit, ne ocutum vir- ginis curans, laedas ztow, quod & pa- Pillam notat, & virginitateem. Referente nonnemine ei amicos in- ſidiari. Quid faciendum igitur, inquit, amicis perinde vt inimicis, eſt vtenduemn? Quid inter homines optimum eſſet? ae⸗ interrogatus: dicendi reſpondit libertat. P 9. Scholam aliquando ingreſſus, eum plurimas muſarum ſtatuas, paucos di- ſcipulos vidiſſet. Cum Deabus ad prazceptorem, inquit, mulios habes di- Nipulos. Scifcitante nonnemine, quo paéto srob, ipſe rebus ſuis rectiſſime poſſet pro- Serm. I. ſpicere? &corum, inquit, quae in aliis b. 3. reprehendis, tibi ipfi omnium minime ve- niam facias. Improbum quendam cummoneret, Anen ee atque, quid ageret? interrogaretur, P. 23. Aethiopem, dixit, abſtergo, vi candidum reddam. Ridentibus nonnullis, quod in Sto- Stob. S. icorum gymnaſio retrorſum incederet. IV. p. 52. XXX An 30 An vos vero ſuppuduit, inquit, vnquam totum vitae iter retrogrados peragere? Quid mihi igitun imer deambulandum iad facienti tantum improperatis? 1. l. e. Homines item, vt viuant, prouidere, p: 53. non, vt bene viuant, aiebat. 1 . . „ .* S . Indignum eſſe, athletas C citha- Anton.? 6dos, ventre & voluptatibus &eſſe ſupe- & Max. Tioτ+1s, vocis tos illos corporis gratiq, S. LXIV. in gratiam vero tempenantiae neminem Auto Eiaſtum, quß, paſtorem, guolibet 112. 8. mulzos agere dicebat. XXXVI. P. 52. (Nulum probandum eſſe laborem Stob. 8. Oäius ſenis non ſit magnanimitas, VII. 86. Muimique intentio & Ermitas, nan cor- Poris.) . ib. p. 89. Megarenſium vero validiſſimis viſi⸗ muris, Curate, inquit, 0 miſeri, non muros, ſod murorum tutelaz praelici- endos. Md. S. X. Audaros Eydropicis comparabat. Il- P. 31. Los enim argento plenos, hos aqua re- Fertos, amptius tamen tire, in ſuam viroſegus perniciem. Nempe eo mägis sorundem deſiderium creſerz, quo Ili- beralius ei ſatisfieri animaduertunt. Opulentae anus amorem ſimulan- tem obſeruans, non oculis illum carere amorem dixit, ſod dentilus. P. p. 132. ibid. (Auaros vita ſaia tanqiuami gladioaie- 4 *Ya— hat vti, qui ſeilicet ANoA tantum ad ec.“ omnia eadem vtantur.* bstaob. S. XIV. p. éntes, Mendicos magnos ¹ vocabat.) . 8. Ahſentationem b cum cenotaphio com- 2iI..b. Parabat, cut amicitiae inſeriptum ſit no- imtum. Antiſthenem“ reprehendebat, vt in Dion. dicendo, quam par eſſet, remiſfiorem, in- Pruf. Oredeque eum per ironiam tubam dixit , u . vt qui,cum maxime etiam clamaret, SE Magna item &a multa ſimul accipi- PARKS VI. DOCcENES. 6AP. V. aegre intelligi poſſet. Antiſthenes igi- tur ſimilem ſe veſpaæ aiebat eſſe, con- vitium vlturus, cuius aculeus ſit acer- rimus, magnum licet alis non excitet ſtrepitum. (De Platone item dicere ſolebat?: e Stob. S. Quae tandem vriilitas expectari poteſt XIII. b. aviro, qui tamdiu philoſophatus nemi- d- & ni moleſtus fuit tamen? Philoſophicem vit, mor. nempe etiam orationem ita ſualtitaté p. 452. D. teniperatam eſſe debere ſtatuens, ve mordeat amen exulceratos.) Reprehenfionem bonum aliorum eſfle gtob. S. dicebat. VIII. p. Ceteros aiebat canes inimicos alla- 146. trare, amicos ſeſe, quos monitos ſeili- Stob. l.c. cet cupiat. . Platonem, an leges ſeriberet? inter- Stob. ib. rogauit, eoque annuente; nonne vero P- d. antea de Repulliea etiam ſoriphsſti, in- quit? Quod cum rurſus Plato affir- maflet; tum ille: ea vero Reſpublica an leges non habebat habuiſlſe reſpon- dit Plato. Quid igitur nouas leges ſeribi? Diogenes alebat. . Moxtuo datam medicinnum, & ſeni Anton. & admonitionem aeque dixit prodeſſe. Max. S. Conuitiis a caluo exceptus, nolo, in- L. b. 6 quit, conuitia referre; capillos autem S . laudo tuos, qlti pelſimninm caput fugerintn. Cumque a proditore maledictis la- ibid, cefleretur, gaudeo, inquit, me falbtum i- nimicum tibi, non inimicis enim, verum amicis male facis. Alii conuitiatori, non magi, inquit, Id.S LIvV. tibi me vituperantit credent homines, P- 82. quam mihi, te quidem laudanti. Dieebat non minus eſſe vitium dare indignas, quam dignis non dare. 5 In aedibus, in guibus magna eſſet ci- Id. X. borum copia, mures eſſe multos ſolere LXVII. & feles dicebat: ſimiligue modo & P. I14. Id. S. LVIII. p. 7 —„ 1* V. J. V . . * r&&αντco WπτοταιXατ—; Xαααπω: i. e. omnia ea tantum agentes,quae commode & ſine moleſtia fieri poſſint. Vt gladio non mſianſa apprehenſa vtimur, qua parte minime nobis aegre faciat. Cor††S5oοντ+N½a‿ραιQ Id. 5. 1AX. c( hellb. . 6 I1, 8. LXXII. n. b. 140. 6 5 Stob, §. TIII. 5 h. 207 1 6 dod.d. WWW. Anton.⸗ Max. 5. 4 enen 14. & cr. . N Anton. CXXI. 1 b. 196. Id. §. CNMNIV 1209. Il tb. 8. 11 luI. 466,. e- tet teegeab, 8, 2yII 1e/ Ulll, P. “M Ulut, de n mor. 91, 92. 1t ellegobs. VI.. o. 145. l. Rob. le, ter-ob. ib. Erabecj. In- le⸗ lica Ol- Ner hi Anton & Max.. .l. 75. nnll. Z do. .it. lu- ibis, 1- P 92. eh! 02 11.5, e n., 9 C-l. 5. — nenli iat⸗ 6 ☚ ApobPrrrEoAa1 ES corpora cibis ingeſti abundantia mer- bos Comptures allicere. Id. 8. Cumque ei in conuiuio cyathum LXX. Capaciſſimum, vini plenum, porre- P. 116. xiſſet nonnemo; id ille effudit: factum vero id reprehendente altero; at, ſe e- bibißem, inquit, non pfum ſolum, ſod vna eégo quoque periiſſein. Id. 8. Quid difficillimum ſit?interrogatus, LXXXI. noſſe ſe ipſum, inquit, multa enim ſui ?. 140. guemque ducltum amore ſebi ſumere Jolituim. Stob. 8. Medeam ſapientem dicebat fuiſſo, non XXIX. veneftcam, acceptis enim corporihus ho- b. 2077. zminum zmollibus atque effeminati, gy- mnaſiis ea atque exercittis confermatq;, integritati & iuuenili robori roſtituiſſo. Indeque famam natam, coquendo hu- pianas Carnes, uuentute eam denuo in- Philoſophiam orofeſilo nonnemini d. 14. litigioſe tamen interroganti, Heu mi- . Jerum, dixit, qui id quod in vita philo- Jophi eſt optimum, male perdis, & ver- bis tamen te philoſophitan oſtendere äaudes? Stob. 8. Qlidam ex adoleſcentibus, qui eum XXXIV. ſectabantur, ab eo interrogatus, tace- b. 215. bat. Tum Diogenes: annon putas e- ius dem eſſe offcit, quae dicenda ſunt, nos- J, & quando &q quae tacenda int, & apud quemd . Anton.æ& Qomodo quis debeat cum iis, Max. S. quorim ſumma poteſtas eſt, verſari? CIV. p. interrogatus, perinde ac cum igne re- Er ſpondit, ia nempe, vt neque accedamus z. . propius, quum par eſt, é accendamur,ne- que recedamus, ne frigore obrigeſecamius. Anton. 8. Mulieres videns in aurem ſibi dice- CXXIV. re inuicem quaedam; aſpi, inquit, a p. 196. vipera venenum mutuatur. Id. S. Rogatus, quod onus terra grauiſſi- CXXRIVMum Tuſtineret? bominem, reſpondit, drale 2. indoctum. · LxxIIX. Afſtrologo quodam, in foro, ſtellas P. 466. Stob. S. XXXIII. 531 errantes populo monſtrante, depictas in tabula, atque dicente, en tibe hbic Nellas errantes; audiens id Diogenes, noli, inquit, o amice, mentiri, Kellae enim non errant, ſed illi, digito mon- ſtrans eos, qui ipſum ambiebant. Qu eſtent mortalium nobiliſzmi? in- Anton. & terrogatus: qui, inquit, gloriam, di- vitias, & voluptatem ontemnunt, Cb. 279. quae? Mis aduerſantur, vincunt, paupe- riem ſeilicet, gnobilitatem, dolorem, mortom. Anaximenis ſeruos cenſpicatus, Max. S. multa vaſa ferentes, cuius ea IOent? 2ar . interrogauit; Cum autem illi, Anaz· menis eſſe, reſponderent; an non pai- det eum, inq uit, tTam multa habere, cum Jeipſunz non habeat? Neque in ciuitate aiebat, neque in do- Stob. S. mo opulenta, habitandilocum virtuti re-XCI. p. linqatt. “Y—BW oIk. Pauperiem ſithſidium aud phiioſophi-Id. 8. am eſe nullomagiſtro comparatum, nam E b. quod philoſophia verbis perſuadere co- natur, ea Pauperiem reihſa exigere. ibid Cumque improbus quidam paupen- ic⸗ tatem ei exprobraret, neminem ſo propter pauperiem tortaten vidiße dixit, plures alutem propter improbitatem. Virtutem iteni nullo doctore compa- ratam pauperiene eſſe aiebat. Cum ab alio quodam ei exprobra-Id. §. retur pauperies. Soe neminem H)yran-Nor- : nidem paupertate impulſum inuadere *1. vidiſſe dixit, omnes vero accenſos di- vitiig. . Quidam, eo contriſtato, quod ex-Anton. s. tra patriam ſibi eſſet moriendum, di- CLyl. xit, quid miſer contriſtaris? eadem b. 248. vndecunque patet ad inferos vi. (Plerosque viuos adhic corruptioni Stob. S. ſeſe facere obnoxios aiebat, balneis bu- VI.P 78. morem, venere tabem inducentes. Mo- rientes autem demum corpus aroma- tibas condirt velle, alios etiam in XxXX 2 melle, ibid. 532. pARS VI DIOGENES CAb. V melle, ne cito computreſcat, conſerua- ri cupere. ex Telete Quam domum tam egregiam haberes Srob. S8. geſtate, dixit aliquando, quam eſt haec V. p. 69. Palladis aedes, in qua ego habito, ven- tis peruia & magnifica? Id. S. VI. Wihil vilius conſtare adultero dixit, p. 82. qui vitam profundat obrem drachma venalem cui geminum Antiſthenis ſu- pra in vita eius relatum.] Homines, vi voluptate fruantur, ede- re, eiuedem vero rei cattiſä ſinem eden- di facere neminem, dicebat. 14,S. CVvI In aduerſis dicere ſolebat: Bene fa- b. 5v2. Wum fortuna, Nempe, vt virum decet, mecumagis. Laetusque in mediis ad- verſis canebat. Plurimos ſeſe aiebat videre colluden- tes, Callultantes, colloquentes, neminem autem, qui operam virtuti nauaret. Sumtibus magnis viui Athenis con- queſtus fuerat nonnemo. Eum itaq; in vnguentarii duxit tabernam, atq; quanti Cri demina conftaret, percontatus, & reſponſo ab vnguentario accepto, conſtare mina: quantis ſumtibus viui- tur Athenit! exclamauit. Rurſus eo in popinam deducto, rogauit, quanti Id. ib. Id. S. IV. P. 579. ex Mufſo- nio Stob. S.I. p. 19. baeze perna? cumque reſponſum eſſet, trium drachmarum vendi pretio: guantis ſumtibhus viuitur Atheni! cla- mauit. Rurſus ad inſtitores duxit, qui molliores venderent lanas, &, quid va- leat pellt, interrogauit: cumque mi- na conſtare reſponfum tuliſſet, iterum fuum illud quanti ſümtibus viuitur A- thens, repetiit. Inde vero porro, a- desdum etiam huc, inquiens, ad lupi- nos eum duxit, &, quid valeat choeniæx? percontatus, aereo nummo vaenire accepit. Tum vero quam vili viui- tur Athenir! dixit. Rurſum adcari- cas ductum, vbi eas duorum ae- reorum nummorum pretio vendi o- ſtendit, itemque baccas eodem, iden- tidem quam vili pretio viuitur Atheni! exclamauit. a Stob, . Ad amicorum nonneminem mem- xCIIX. bris quibusdam captum, & propterea p. 540. e ſtipe viuentem, bene eſt, inquit, amice, brt 7 te LABORARE, ne ſcilicet kAB ORES Quosdam inquiebat verbis optimos, c. 1o- ſua tamen haut intelligere verba, ſicu- cus in vo- ti Qyraz egregium edant ſonum, quem ce rovein, ipſaz tamen minime intelligRant. Interrogatus, in vita quodnam es- cgo. ſet extremum? ſpes, dixit. are; & Amentem eum appellanti, ſe quidem labori ſe amentem non eſſe, eandem tamen non impen- habere, quam ipſo ſuique ſimiles, men- dere no- tem reſpondit. ( stob. S. Interrogatus?, quomodo parenti-xxIV. bus inuicem filiisque verſandum? Tum p. 190. demum roce eos vtrinque ſoſe dixit ge- Stob. 8. rere, ſi non expectent, vt rogentun, ve- Aank. rum dando mutuo ſeſe praeueniant. Ma Sd S rito autem patrem, ſe ſecus aduerſils III.p. 42. eum, quam par eſt, ſilius ſe geérat, Offen- Stob. S. di, vt qui dederit prior. V icſem ſili- LXXXI. vm, ſi patrem habeat dißiciliorem, de-b. 474. licatius ſo gerere, ac ne quidem, vt ro- get, ſicſtinere. Eos ridebat, qui promtuarias cella peſſulis, ſeris, atque ſigillis, obſerare conantes, corporis tamen neglecta cu- ſtodia, multis illud feneſtris foribus- que ſinant patere, oris nempe, veren- dorum, auriumitem & oculorum. Se defuncdtum, i canes lacerent, Hyr- Stob. 5. canam habiturum aiebat ſepulturam. S ſin vultanes; Iberam. Si nullum ani- r. 614 mal eorpore ſuo puſei velit, tunt tem- pus ſibi ſopulturam praeſtiturum, omni- vm longe praeſtaniiſſzmam, nobililſzmis quippe rebus, ſole & imbribus perfi- ciendam. Gum graue humeris malum ſenti- ret, diceretque ad eum ridendo ali- quis, cur non moreris, Diogenes, iſta- que miſeria teipfum exſoluis? Viuere, inquit, § Stob. §. VI. p. 80. Ael. V. H. X. II. quae & . Plut. an ſeni gen. Relp. p 783. D. Fita Ni⸗ moleont.¹ 1243 . Mut. de aud, po. et, P. 2l. k. M, de Virt ſent. 4 1N Dion.or. VI.S). C0. . 4 — — 1dob 8, rxcIY. 1,. o. e, en 10 beie uj ir. e. lo. . cusin ve⸗ n ce 5⁵, gune G norn labo. rare; 6 n abori ſe onimpen⸗ h. ee no⸗ tat. . gtob. 5. exelr. Mo. 190. l8b., . „.b l. r. Nhs, Nu Ill g.42. n- 8ob .AXII. N.. 67 ˙ 0⸗ Stod. 5. us VIpd. de d Cl⸗ o⸗ en- r. FRob.. N. tl. i. ni- I- u- nit - . Lel. V. A⸗ Prof. ;R;— APOPHTTrIHEGMA IA EIVS. vſque noturae ipks viuere lege liceat, niſi inquit, decet eos, qui, vt vita inftituenda lt, norunt. Tibi autem, qui neque vt viuendum ſit, noſti, neque vi ſit loquen- dum, opportunum admortem quoduiseſt tempus. Plut. an Corinthi cum in iuniorem incidiſſet n Eer Dionyſium, Siciliae regno depulſum: 783. 5. Non ea ſt, inquit, quam mereris, vita, vita Ti-non enim iſthac liberum teatque ab omni moleont. immunem metu viuere oportebat, ſed in P. 243. patriapotius arceregnure perpetuo car- cere ea cuſtoditum. nd- po Qua quis ratione inimicum poſſet et. b. I. VCilcIa interrogatus, reſpondit, ſ ipſe E. Yülam optimus fat. Id. de Eum, qui ſaluus eſſe velit, vel amicum quaerere debere probum, dixit, vel in- virt. ſent. m,? p. 82. 4. Jenhisſimum inimicum, vi vel reprehen- ſus, vel orredtus, noxa liberetur. Dion. or. Ridebat eos, ſitim qui ſentientes, VI. b. 89. Praeteritis fontium lymphis, vnde C. Chium compararent, aut Lesbium vi- Plut. de num, diſpicerent: & quam pecudes ma- gis eos deſepere, dicebat, quae puri fonti ſe Nulniique aquas non ſoleant praeterire, ſi hitiant, neque folis aut herbis paſtui idoneis, bſurientes abſtineant. Pedes, ne rigidiffima quidem hye- me, tegebat, neque enim magis, quam faciem oculosue delicatos eos eſſe aiebat, quae licet tenerrimae ſint corporis par- tes, plurimum tamen ſuſtineant frigori, vt guas nüdas ſemper circumferamus. Neqgueenim hominibusintegrum eſſe, vt fſalui incedant, Lioculos purinde ac pedes obligent. 4 Stmiles vero diuites eſe recens natis infantibus, ſemper enim faſciis, guibus illigentur, opus babere. Homines autem ſua mollitie vitam ha- bere brutorum miſeniorem animantium vita. Haec enim aqua in potum, herbas in cibum hubere, & nuda pleraque toto anno, ne domum quidem ingredi. UIne ibid. D. ibid, D. ib. P, 90. D. vero penitus non vſa, viuere taten quo- ipliinterea mutuo ſe lacerent, & grauiſſt- 533 bam humana praeuenerit cruaelitas. In- terea robore & ſanitate integra vitam degene ea, nec medici indiga, nec medi- camentis. Homines contra, vitae adeo Rudioſos, nec quicquam intermittentes eorum, quaez ad mortem facere povxßint differendam, maximam partem, ne ſe- nium quidem attingere: vitam vero o- nmem inter morbos exigere, quorum tan- ta ſet ſeges, vt labor ſit vel nomina edere: neque totam, qua late patet terra, prae- bendis medicaminibus ſußncere. Vren- dos item eſſe & ſecandos, nec Chirona eis, nec Aeſèulapium, neque Aſelebiadarum quempiamis intemperantiaez & peHimis moribus indulgentibus ſüſſicere, imo nec vates, necſacerdotum luſtrationes. In ciuitates porro coire homines, t Dion-or. externi hoſtiæ propellant iniuriam, cum VTP. I. * ma ſehi mutuo inferant mala, quaſi eius rei cauſa in ſocietatem ciuilem coaluiſ- ent. labulam de Promotheo, ob ignem Ib. C. ſurreptum a Ioue grauiter punito, eo pectare, aiebat, quod Iupiter iene homi- nes ad mollitiam aſſueſteri nollet, qui ni- hil alias hominibus bonorum inuideat. Cumque teneras humani corporis carnes obtenderent nonnulli, cauſam- que dicerent eſſe, cur homo, vt reliqua animantia, vitam non poſſet agere, qui- bus natura de integumentis proſpexiſ- ſet; Ipfe quidem a victu am eſſe téneri- tudinem, reſpondit, ſolis geſtus frigo- risque rigorem ſümmo euitantiud cua'd. Vtque corpus nullis integumentis gau- dens in culpanon eſle oſtenderet, ra- nas monſtrabat, aliaque animantia mul- ta, haut paulo quam homo, tenera ma- is, quorum tamen pleraq; non aerem Trant tantum, ſed in frigidiſſima etiam aqua agant vitam, medilis hyemis ri- goribus. Sed & ad hominum oculos XXX 3 faciemque S 334 faciemque, integrumento nihil opus habentes prouocabat: primes item homines, antequam illa mollitiei adiu- menta reperta eſſent, viuentes, tempo- ribus, quibus mortales ſapientia ad to- lerantiam, non ad voluptatem, abute- bantur. Qua infauſta induſtria fa- ctum ſit, vt ſuauem vitam vnice ſectan- tes mortales, amaram maxime habeant, atque aerumnoſam, nimia cura perni- ciem fibi ſtruentes, quamobrem ele- dox vv- . . . antiſſime Promothens petra affixus fin- HFO- gatur, aquila iecur eius depaſcente. NHOFI. Pen ſarum Regem ſecum ne comba- ber, randum quidem felictate, aiebat, qui in nee Mediis auri aceruis inopiam timeat: àαι morbosqguereformidat, temperare ſabi in- α. Lterea non valens a rebus, quae morbos Id, p, 96. cfficiant: &, quod ſtolidigimum, iner- mes metuens, armatis eorporis cuſtodi- PARS VI DIOGENES. CAP. VI. VII. nifenorum, dum quosuis ad ſe acceden- Tes, tamen exstorari antea iubeat, an fer- rum forte veſte tegant : alque adeo con- Ira inermes ab armatis praeſedinm ex- pecdtet: vicigim ab armatis ad inermes confügiat. Nasm contra populi mattitu- dinem heſſtatorum casſtodia eum muniri, euszucborusn vero praeſidio Contra haſta- tos vii. Netamen regnum, rem adeo grauem, deponere velle. Hinc non facile eſſe, dicebat, vt ſenex euadat yrannus Rem autem dißicilli- mam t)ranni ſenium, neque tale, quale eſt &ui, eſſz. Nempe plures úſſe, quibus aegre ille focerit, plures, qui eum con- temnant, ipſum vero ita corpore eße im- becillum, vtſibi ddiumento ipſe eſſe non posſit. Pluraque alia huiusmodi in ty- rannos iactaſſe fertur, ſuam cum eo- rüm fortuna contendens, apud Dio-Or. VI. diam credat: viuatque in medio bipen- nem. Hrſue . CAF. VI. SCRIPTA DIOGENIS. Scrihia ei ſequentia veteres tribue- Medeam. runt. Chryſippum. 1 Pialogos. Oedipum. Cephalionem. Quarum tamen nullam a Diogene Piſces. ſcriptam eſſe, Soſicrati affirmatum & Graculum. Satyro. Tragoedias Philiſco Satyrus Pardum. tribuit, Aeginenſi, Sotion autem ſola Populum Athenienſem. iſta Diogenis eſſe ait: Rempublicam. De virtute. Artem moralem. De bono. De diuitiis. Amatorium. Amatorium. Pauperem. G Theodorum. Ferentem. Hypſiam. Leopardum. Ariſtarchum. Caſſandrum. De morte. Cephalionem. Epiſtolas. Philiſcam. Tragoedias: Ariſtarchum. Helenam. Siſyphum. Thyeſten. Ganymedem. Herculem. Chrias. Achillem. Epiſtolas. CAP. Laert. Vl9. 6 Aehian, 7. b R—K 4 Laert. VI, 556. 1. 1 29 La- ert. VI, „ S r –⏑ lecaturf. eſt Stan⸗ leius ve⸗ 1.l folem Aldo. ſ. Drandin; e V. Atenn Memng, 2d ilume bcum, 4 Aeli m.V. H., VlI, 14. 4 lc.vſgue a Kn. ene rus ſole N.. SRNIPTA ET M0RS EI VS. 36 » CAP. VII. MORS EIVS. Orinthi, Demetrio referente, eſt mortuus, annos natus circiter XC, A eadem die, qua Babylone obiit Alexan- ehian. . v. H. I, Ger, quae juxta Aelianum VI Tharge- 25. lionis fuit, anni I, Olymp. CXIV. 2 Laert. Genis mortis varium varii prodide- VI, 76. re. Eubulus b apud Neniadem eum er i, Conſenuiſe alt, atque vita functum a- 30. Pud eundem a filiis eius ſepultum. Morbi autem proximum cum interro- garet Xeniades, quomodo ſe mortuum vellet componi? facie, inquit, ſolum prementem, cauſamque interrogatus, guid paulopolt, inquit, inferiora ſirſiuin vertentur. Quod quidem eum dixiſle cenſet Laertius, creſcentes Macedo- num vires reſpicientem, quorum gens Paulo antea exiguae conditionis exti- tiffet. Aiunt quidam illum, dum mo- reretur, inſepultum proiici cadauer mandaſſe, vt omnes eo frur beſtiae pof- R e ſent. Vel, vt in foueam proinceretur, leius ver-Modico pulueris ſuperiniecto, vel vt in Konem ſtercoretum proiiceretur, vt fratribus Aldo- ſulis, bruta intelligebat animantia] eſſet Laert. E fecutus Brandini emohumento. kienag. Aelianus deum, morbo lethali affli- * ad illum tum, de ponte ſe deieciſle ait, qui pro- locum. Pe gymnaſium erat, cuſtodi vero pa- Aeli-Jeſtrae mandaſſe, vt ibi expirare eum vi- an. V. H. diſſet, in Hliſſum abiiceret. III. 14. Sunt ali qui eum, cum bouis pe- VI. 76, dem crudum comediſſet, deceſſiſſe di- 77. Cant: alii, qui ex ſpiritu repreſſio mor- tuum tradant. .Y Alii, polypum canibus partientem, morſu, quo neruos pedis laeſerant, in- terliſſe alunt. Hieram. Aliis res ita relata eſt: Cum ad ago- L. I. adu., nem Olympiae, qui magna frequentia louinian, Graeciae celebrabatur, iam ſenex per- geret, febre in itinere apprehenſus, ac- cubuiſſe in crepidine viae, volentibus- que eum amicis aut in iumentum, aut in vehiculum, tollere, non adquieuit; ſed tranſiens ad arboris vmbram locu- tus eſt; Abite, quaeſo, & ſpectatum per- gite, haec menox aut victorem probabit, aut viltlum. S ſebrem vicero, ad ago- nem veniam: ſe me vicerit, ad inferna deſoendam. lIbique per noctem eliſo gutture, non tam mori ſe, ait, quam Jobremmorte excludere. Familiares ipſius, referente Anti- Laert. h ſthene, eam maxime probant narratio- nem, qua ſpiritum reprimendo ani- mam dicitur reddidiſſe. Cum enim ex more ad eum in Craneum acceſſiſ- ſent, pallio obuolutum inuenerunt, cumque facile ſuſpicarentur, non dor- mire eum, vt, qui minime mortalium eſſet ſomnolentus, pallio euolutum a- nimam efflaſſe deprehenderunt. Hinc inter eos, ad quem ſepeliendi eius cura pertineret, orta contentio, parumquz aberat, quo minus veniretur ad manus. Magiſtratus tamen, & principes ciuita- tis, interuenientes, iuxta portam, qua in iſthmum itur, ſepeliuerunt. Tu- mulo columnam impoſuere, cum cane impoſito, ex Pario marmore. Poſt- haec ciues eum ſtatuis aeneis paſſim honorarunt, quarum iſta inſcriptio: Aera quidem alſumit tempus, ſed tempere mmquam, Interitura tua eſt gloriag, Dioge- neS. Quandoquidem ad vitam miſeris mortalibus dovduos dn Monſtrata eſt fucilis te duce, & am- pla via. Laertius quinque Diogenes nume-VI, gr. rat: primunmz Apolloniatam phyſicum: dicyonium 77.- 536 PARS. VI. MONIMVS ONESTCRITVS Sicyonium ſecundum, tertium hunc ipſum, de quo egimus: quartum Stoi- cum Seleucienſem, Quintum Tarſen- ſem. . MON ONIMVS Syracuſanus, Dioge- nis diſcipulus, famulus initio Co- rinthii Trapezitae fuit, ad quem cum ventitaret Neniades, Diogenis he- rus; ille ita Diogenis virtute, & dicen- di facultate, eſt captus, vt furere ſe ſi- mulans, omnem de menſa pecuniam deturbauerit, qua ratione miſſione a Domino impetrata ad Diogenem ſe contulit. Cratetem quoque audiuit, Cynicum, eiusque ſectae alios, qui Domino ipſius, furore eum corruptum eſſe, perſuadere non deſinebant. Ce- Laert. VI, 82. terum doctrina & facundia pollebat, fa- IMVS. citque eius in Hippocomo mentionem Menander. Ea animi magnitudine fuit, vt omnis gloriae, virtuti ſtudens, contemtor extiterit. Scripſit non- nulla, quae ludicra prima fronte viſa, ſenſus continebant maxime recondi- tos: Ex illis memorantur de appetitio- nibus libri duo, & Protrepticus. [Eum cum Xeniade Corinthio con- iungit, atque r6 α & 5αο, h. e. opinio- nem omnia putaſſe, facultatem iudican- Mae. di ſuſtuliſſe, & ea, quae ſunt adumbra-them. L. tae picturae aſſimilaſſe, Sextus † ait. VII. Tr. 2 adde Marc. ONESICRITVS. NESICRITVS Aeginenſis fuit , vel Aſtypalenſis, ſi fides Deme- b. Laert. trio. Duos filios habuit „quo- VI,76, rum alterum Athenas miſitb, Andro- ſthenem dictum, qui cum Diogenem ibi audiuiſſet, eius eloquentia captus, diſcedere ab eo noluerit. Eum igitur & alterum miſiſſe, & Philiſci nomen, & qui natu erat maior, [vt fratrem redu- ceret] at & ipſum eadem cauſa retinuit. Poſtremo ipſe profectus eſt pater, adeo eius dicendi captus facultate, vt aſſidu- VS ei haeſerit auditor, vna cum filiis a Laert. VI, 84. Anton. II. 13. 7 VI, 84. Referri inter praecipuos Diogenis 4 Plut. diſcipulos meruit. Eum cum Xeno-de for- phonte comparat Laertius“, iſte enim tun. A/ GFyri caſtra ſecutus eſt, vt Oneſicritus & Luci- Alexandri, [cuius princeps gubernato-an. de rem eſt factus.] Nenophon CQropaez- mort. Pe- diam, Oneſicritus laudes Alexandri lit- egr. it. teris tradidit, [cuius operis mentio et- Arian iam eſt apud Arrianum] dicendi gene- Alex. l. re plane ſimili vti. 4 VII. e v. Plin. [Delndiae quoque rebus commen- H. N. II, tatus dicitur, paſſimque de iis apud ve- garduis duobus. teres allegatur. ] Indice Autor. . Plin. K J add. Voſ- C R A SD E 8 ſius de a Laert. Hebanus CRATES fuit, Aſcondi Diogenis, ſed Bryſonis Achaei audito- p. 59. vyl, 85. filius: Ipſe quoque in clariſſimis rem faciat Hippobotus. . Suid. Floruit circa CXIII Olympiadem.ÿ;b Laert. Koαντ7. Diogenis diſcipulis, quamuis non Eumque vh 87. Apulei. Octo talenta ſunt ap. . Buraret. de aere alien. vi- tand. p. 831. E, DSin⸗ plie. zl 4 hict c. 1 lo. &0. rigen. in Matth. XX. & Nonnus ad Nazi. an. or.lI. in ulian, 4 laerti VI gg. . e hr r xit. Aplonde l,1,.& drid. Kour. cor⸗ e adr. e. prrrhem. l. VII Tr. 2 adde — Mac. Amton. I1, 13. e ig. Enis: Nlu. g de for- 2. tun. A- uln eOrl. Eicus & Luci- Gnnd⸗n de hter uunhe⸗ Filt e “ Altian. tio et- ge exp, gebe. Aler. L. VI. e v.blin. H.N, ll et ,. Ve- adina. lodice Autot. ſus de Uilt. Gt. ucito⸗ . 5. bb laelt. ade I, G⸗ e 0 Um ſunt ap. tem 4 0,ol. CRATFS 37 EumqueAntiſthenes, in ſucceſſionibus, ait, cum in Tragoedia quadam cerne- ret Telephum, ſportulam tenentem, & cetero habitu vilem; ad Cynicam phi- „ adde loſophiam ſe contuliſſe, venditoque Apulei. patrimonio, nobili enim genere ortus volas. eratt?, cum ducenta circiter talenta c, ex talenta eo0 collegiflet, ciuibus diuiſiſſe, dicen- Plutarch. „ de aere Crater Cratetem liberat pecuniis] alien. vi: Nolens Cratetem haberi ab iſtis, quae tand. p. tenet] 33 . E. adeoque philoſophiae ſe addixiſſe con- im- plic. ad ſtanter, vt & Philemon, Comicus, eius Epict. c. rei mentionem fecerit, verbis iſtis: 10. & O- . . Aezſtate craſſim veſtiebat pallium, rigen. in Matth. Sed hyeme bannum, vt temperans te- “ * vaderet. us . 2d Nazi. Diocli relatum eſt, a Diogene perſua- anz. or.I. ſum Cratetem agros ſuos pecoribus in Iulian. paſcendis eum permiſiſſe, quem pro- vIert. inde pecoribus potius quam homini- d bus philoſophatum Tyanenſis aiebat loſtr. vit. Apollonius ?] & quicquid pecuniae ha- Apollon. beret, proieciſle in mare. Domum ve- I, 10. & rO eius deſtructam ab Alexandro eſſe, Suid. . . 0... ⸗ . Koaær. Hipparchiae vero, vxoris, a Philippo; ribus abegit, erat enim animo vehe- mentifſimus. Demetrius Magneſius ait, pecuniam eum apud Trapezitam depoſuiſſe, ea conditione, vt ſi, quos relinqueret, fi- lii, vltra vulgus non diſcerent ſapere, iis pecuniam redderet: ſi philoſophiam amplecterentur autem, tum Fopulo di- videretur ea, quoniam nul philoſophi habeant. Eratoſtheni porro relatum, filium eum Paſiclem, ex Hipparchia coniuge ſuſceptum, vbi adoleuiſſet, ad ancillae adduxiſſe domum, atque dixiſſe, hoc ei Laert. l. c. quosdam vero ex propinquis, ab eo vi- tae inſtituto illum reuocantes, verbe- a re opus paternum eſſe matrimonium: moe- chos autem illud manere, quod apud Tragicos eis tribuitur praemium, exi- lia & caedes. Eos vero, qui ſcortis in- dulgeant, ex luxu, vt vere ſit apud Co- micos, atque ebrietate, in inſaniam verti. Fratrem habuit Paſiclem, Euclidis Laert. diſcipulum. VI, 39. Fieri non poſſe, alebat, vt inueniatur, qui lapſis ſit nunquam, nempe in omni malogranato, vnicum ſuttem putridum granum ſore. Cum Nicodromum offendiſſet, ci- lId. So- tharoedum, verberibus ab eo male eſt rati Di- mulctatus, chartulam itaque pice im- e Ponens fronti, inſcripſit NCODRO- Aheni MVS FECAIT. à tributum . ——— ab aliis Feminarumb, quae pudicitiam pro- vid Me- ſtituerent, acerbiſſimus erat inſecta-sag. ad tor. Laert. Demetrio Phalereo«, qui panes ĩpſi ,39. miſerat, & vinum, id exprobauit, vii- Vl, 96. nam, inquiens, & fontes panem ſerrent, adde A- aquamſé bibere indicans. thenaeäü Ab aedilibus Athenienſium repre-AS. henſus, ſindone quod vteretur: eo= VI9o. dem, inquit, habitu vtentem vobis Theophraſtum oſtendam. Quod, cum illi ſe credere haut poſſe dicerent, in tonſtrinam deductis eum oſtendit, dum tonderetur, ita amiétum. Cum Thebis a principe gymnaſũ fla gris caeſus eſſet, quod alii tamen ab Eu- thycrate Corinthi factum aiunt eſſe, pedibusque praeterea traheretur; ri- dens dixit; Ex Ho- . „ . mero II. Protractum pedibus detrufit limine A 7,591. Jacro. Zenoni Cittieo in chriis relatum, Laert. pellem ouis pallio eum aſſuiſſe, nihil VI, 90. curantem, quod minus decorailla ve- ſtis videretur. Facie praeterea erat Vyy deformi, 538 PARS VI. deformi, atque inter differendum ri- debatur.“ Solelebatitem ſublatis manibus di- cere. Bono animo eſto, o Crates, ocu- lorum pariter & reliquorum corpori partius, cauſa hoc nempe irriſores mor- bo paulo poſt contrahi videbis, atqueé ie guidemfateri beatum, ſe autem igna- viae arguere. Tamaiu Pbhilofophandum eſſe, aiebat, donec videantur, qui exercitibus prae- Eint imperator 6K, 46ρ o6d& ſſ. Eoy, gui aßfentatoritus delelktantur, non minust He, aiebat, deſertor, quam vitilo. , OU inter lalpo. ſunt . Reg‿ραα 6-— in ſo, nequs illos cum beneuolis éſſe. . 8. Hinc ad iuuenem plurimis ſtipatum 149. ?. Paraſitis, miror, inquit, te ita ſolum eſſe c*νuI EoOsque connuepulones, diecebat, quod- rvτvesα— facile omnium dictis inter epulas annu- Oασαε. erent. Mer⸗ Cum morti propinquum ſe eſſe ſen- P. ciret, ſeipſumi intuens, hoc ſibi carmen accecinit: Vadis nunc, optime curue, Vadivradorci aedes, longa gibboſo ſo- eta. eum enim ſenectus incuruauerat. aert. Alexandro interroganti, an patriam 92.‧ . . . V-93. cuperet reſtauratam, an minus? Cur reſtauratam cuperem! dixit: nempe, vi venidt altus Atexander, & denuo eam de, voputetur. at bere ſe patriam, contemtum glo- riae, & pauperiem, in qua exſeindenda nihit forunae arbitrium posht. Dioge- nis Jue ſo eſe ciuem, nihit inuidiaz metu- entis inuillias. seob. 8. In forum delatus, aliosque emendo, V.p.66. alios vendendo videns occupatos, illi, inquit, beatos ſo putant rebus occupati contrari lis, me vero ego beatum exiſtimo, CRATLES. quod neque emtione opus habeam, negue venditione. Non accipienda promiſcue AWe 4 quo- cunque oblata, aiebat, aon decere enim, vt virtutem improbitas nutiiat. Anton. Aurea Phrynes, nobilis ſcorti, con-& Max. ſpeclai imagine, en, inquit, GOraecanicae : . . . trophaeum intemperantiaez. P. din, Adoleſcentulum videns, bene pPa- ge fort. ſtum, ventremque promittentem, no- Alex.O, li, inquit, o miſer, carcerem aduer ⸗ II. 3 50 teipſa im meinirt. Stob. Eloriam ſibi non diuitiis purtai, dice- ſerm. VI bat, ſod pat, Sertat⸗ p. 8I. Er, qui ex philofophia quid lucri ſit Similis accepturus? interrogabat, hoc, inquit, Di ei . vt marſupium haut diſficulter aperids, cap. V. & man liberali der atque expedita, “Anton. non, vi nunc Facis, in omnes part's te & Max. verſande, cunctando, tremendo, vi illi, S LXVII. quibus manus ſunt luxatdae. Löed, Lple-H H num illud fuerit, nihit elatus ilud inſpi- S. XCV. cies, ne vacunumintuitus dolebis. 1 Vri p. 521. vere ſtatueris pecuniis, facilis edrumtibie Stob. erit vſus. Er ſenihil babeas, nihit deſe- e* en Talet⸗ derabis, contentus praeſemibus, ab En-5 b. 523. tia non appetens, ommibus denigque, vt- cunque eueniant, acquizſéens.]* 8stob, ex Ignorare, aiebat, homines, Waa Telere §. valeat dd animi ſecuritatem bera, & Iu-XCV. p. binorum choeniv. 524. IIn futrina ſedens aliquando, vt rela-Stob. ex tum Zenoni, orationem hortatoriam Tente . ad Ariſtotelem legit, quam ad Themi- 6 Jonem ille, Cypriorum Regem, ſcripfit, cui maiores quam vlli mortalium ad philoſophandům commoditates obti- giſſe ſcripſit: vt qui opibus valeat, qui bus vti ad excolendum ingenium, gloriam conſequendam, poſſit. Hae vero dum legeret, ſutorem interea au- ſcultaſſe, calceos ſuentem. Cratetem * Stanleins zidebat habet. Verum 2ge)οvn[B᷑ vꝓ Graecis eſt, & irriſorum in proxime ſequentibus mendlo. VeTO — — — — b —w⏑ ob, lem.IV h ld, ſerm. LXXll. lI. de r an,trang, lct. a IS. Plutarch . Sympo. b Il. p. 632 .C. 230 e La. ert. V V VI ( 66. 99. laert VI, 8, * 79 gle uo- m, Amon. r Kin to, Anton, ⸗ r Ar, dtob. er uun Telet . 524. emi- D vt⸗ h 1 4d wi 1 ec 1 al- tetem — entibus veno Id. ſerin. LXXII. ornat: ornare autem mulierem ia, quod CRRATEZS 92929 vero dixiſſe, operae pretium facturus mihi videor, Philiſce, ſi ad te ege ſer- monem hortatorium ſcrieſero. Tibi enim plus ego ad phil oſophiam com- moditatem obtigiſle video, quam The- miſoni obtigiſſe Ariſtoreles ſcripſit. Stob. Srultos homines terebris ſiwiles aie- ſerm. IV bat eſſe, quod niſi coadct: vungauem of- P. 55. Cium facer ſoleant. Stob. Diuitum, ſed prodigor um, opes cam ſerm. Fcubits compira, aban, quae in Praecibitits XVI. p. ſotz ur, gaibus homines non fruan- 152. tur, ſed coniti & milui, vt UWis. meretgi- es & päar aſett. Ornamentum id Aſe, dicebat , quod b. 442. honeſtiorem eam faciat: talem autem pralſtare non aurum, non ſinaragdum, non coccum, Jod quaocunque grauitati, moderationa, & pudori eam mduant Nocie Aicbat Joxh ſieri poſſt, loco vrbis ma- duc.c. Il. wime ſublimi conſee nſo, Pr toclamaturum, quotenditis homines, qui rei faciundae omne impenditis Mud, um, iliir, galibils res veéſiras relinquetis, perexiguai cu- a Id. de ram? an. tranq. Vitam autem omnem, tanquam feſto P·466. Cquodam, ridendo & ludendo exegifle g, dicitur. To voi- „r'. Cumque libere omnium intraret Plutarch. domos, honorifice exceptus ab omni- ympol. bus, Oſtiapertori inde nomen tulit.] 662 c. Extitere Cratetis epiſßolae“, quibus adde La⸗ Egregiam, teſte aertio, philoſophiam ert. VI, complexus eſt, ſtylo Platonico Plane. 86. 98. Lragoedias quoque ſcripfit, Pra uitate Laert ſententiarum commendatiſſimas VI, 98: En'ſpecimen tibi: Non turri vna nec cauſa vna patria Mihi eſt, ſod vniuerſae arces terrae- & domus Parata nobis mantio & coenacula.] [Ex ſcriptis eius ludicra quaedam com-Laert. memorantur, quorum iſte eſt ſenſus; Vl, 85. alli ddit Vrbe PERAft magna, Conſt rübta am- 3 ina pligima faſtu, „Clled. Pulehra quidem & pinguir, cirtum- Al. Pae- Nua, rebus égena. dag. L. II. Quam nulks paraſitus adit, ſtolidasue b.193. B. penetnat Deditus uut foedis lucripeta ganee ſcorti. Aia Wd 49 Dl panét, Ecum, atgue Quae rixae cupida nunguam prae- Zenſa füuere. Armorum nam cauſae argentam & Blor ia vana. Eſt quoque eius diurnum celebratiſſi- mum, quod ita ſe habet. Medicus drachmam,, minas hubeat decemi coqius, Parqaſitus aſt talenta guingue, con- Julens Fumum, talentumamica, ſodariobo- lum Sapiemiae doctor. Sunt & eius iſta: Tuntui habeo quantum didici, quau- tumque labore Percepi, &ö ſtudio: Rapuit bona plari- ma, faſtu.. Philoſophiae ſtudio allata commoda ipſi haec videbantur: Choenix lupini & cüra nullius rei Fertur eius & iſtud: Fames amorem ſanat, & tempus ſe- Aaät. Vii hiſeeſeon posſi Zs vtere laqueo. J Mortuus eſt ſenex in Boeotia. VXorem Hiparchiam duxit, cum Laert. qua vt amorem coniunxerit, in Vita e- V1,98. ius feminae exponemus. Filias diſcipulis locauit, vt ipſe a- ijebat: Laert. Eas probandasten decem mittens dies. Vh. 93. METROGLES. TVyy 2 540 PARS VI. MLROCLES HIPPARCMIA. MEITROCLES. Laert. ETROCLES, Cratetis diſcipu- vh 94. M: frater Hipparchiae, Theo- phraſtum primum peripateti- CLum, arque alios, audiuit, in quibus & Stob. ex Nenocrates, quos dum audiuit, licet Telete S. vitae adiumenta liberaliter ei res famili- XCV. p. aris ſuppeditaret, timere tamen ſe aie- 523 bat, ne fame aliquando ſit pereundum: ſemperque inopi ſibi ſit viuendum. Laert. l. c. vt cum aliquando inter recitandum ventris crepitus eum interpellaſſet, prae pudore, animique dolore, intra cellam ſeſe abdens, fame mori vel- le vifus fuerit. Quod cum Crates au- diuiſſet, cellam, eius ſolandi cauſa, in- greſſis eſt. Is igitur, lupinis de inchi- ſtria voratis, primo quidem verbis ei perſuadere conatus eſt, nihil eum mali feciſſe: nempe & portento ſimile id fu- turum, ſi quis ita ſolidus ſit, vt flatum non emitteret. Poſtremo etiam ver- bis pondus facto ſimili addidit, atque ita eum ſeruauit. Hinc in diſciplinam eius ſe dedit, a- . nimo ita compoſitus, vt iam alium quo- Stoc. l. «. 7 Praeterea puſillo adeo erat animo, que alere auderet, quamuis nihil am- plius domo ipſi fſuppeditaretur, factus- que eſt inter philoſophos clariſſimus. Libros ſuos ipſe combuſſit, teſte He- catone, dicens: Haec ſomniorum ſunt imaginacula. Luaſi nugae. Imo & magiſtri ſui, Theophraſti, fertur combuſſiſſe dickata, additis verbis: Mulciber huc propera, tua eget The- Homeri- Iis arte decora. eum. Res dicebat alias pecunia compara- ri, vt domum: alias tempore & dili- gentia, vt diſciplinas liberales. Diui- tias vero nocere, niſi quis recte vtatur. Obiit ſenex a ſeipſo fuffocatus. Difcipulos Theombrotum & Cleo- menem habuit. Theombroti auditor Demetrius Alexandrinus fuit. Cleo- menem vero TPimarchus Alexandrinus, & Echecles Epheſius, audiuere, qui & Theombrotum fuit ſecutus. Eche- clem Menedemus audiuit, de quo poſt- ea. Fuit etiam inter eos clarus Menip- pus, Sinopenſis. Laert. VI, 95. Laert. VI,96. rum iſtorum cepere ſermones, ſo- rorem Metroclis, Marona, iuxta cum eo, orta. Amabat vero Cratetis vi- tam ac verba, neq; ab eo vlla procorum potuit auelli excellentia, non opibus, non nobilitate, non pulchritudine, Inam omnia illi Crates erat] eique ſe vnice impendere cupiebat, parentibus minata mori ſe velle, niſi huic in matri- monium tradatur. Cratetem igi- E IPPARCHIAM quoque Cynico- HIPPARCHIA. tur puellae parentes adiere, vt ipſe eius hunc amorem euelleret animo ro- gantes. Quodille cum verbis fruſtra eſſet conatus, diſceſſit, allatamque o- mnem ſupelectilem ſuam oculis ipfius expoſuit. En tibi ſponſum, inquiens, en eius opere tam tibi ſtatuendum. coniuges enim, niſe eadem ſintſtudia no- Nra, haut poſſumus eſſe. Sed, nihil mota puella, nubere ei decreuit, ſumtoque Illius habitu cum eo obambulauit, in . publico 1 102, X kore idde dextum 1 1,1I. H. potyp. C, de decmo V 4. „ Ladlant, . ,, Ill,1. Mn blaent. . Zu. V. ſn. — Laert, Kepha. 1V. nusTa. Ort che Pl Mi⸗ ciui eſſer ius i les. at. ra, repe Acce den que 6 „ — r. Perue Wret tur be-Homeri- cutn. a- luet. Bl. N iui. Ir. ro- ra S es, M. 10- 0t1 lr Laert. VI, 102. MENIPPV. ² adde Sextum L. I. Hy- publico cum eo conſueuit ², conuiui- aque contra Graecarum feminarum potyp. Morem] vna cum eo frequentauit. C. de In Theodorum, cognomento Athe- decme VI, in quodam Lyſimachi conuiuio, iade & vbi incidiſſet, huiusmodi eum falla- „ cia circumuenit.? Si id quod Theodo- Lactant. 1As facit iniußtam non eſt, neqgue iniu- II, 15. Rum erit ſi Tipparchia faciat. Theodo- b Laert. vus vero ſo ipſum verberans rem iniu- VI, 97. ſam non committit, ergo & Hiptar- adde . — Suid, v. Chia eum verberare ſatuz iuſtitia Pote- 8 MENEDEMVS. 541 rit. Cui argumento nihilreſpondens Theodorus, pallium tantum ipfius re- voluit [vt femineus pateret hortus] Verum nihil ea re mota muliere, dixit Theodorus: alluſnm Radios neliquit haec apud telas ſuos. ad ver- Cui illa, a ſt, Theodore reipon-ſum Bu- dit, non tamen erraſſe me putem, qucde gbchi⸗, tempits intelir conſumendum philoſophi- . ae unpendli. DD Multa alia de ea relata eſſe, Laertius teſtatur. ijg. MENIPPVS. Viere MENPPVS. & e CYnicus, iude Stepha- àa maioribus Phoenix, Gadaris nus Tæ- Ortus, conditione ſeruus fuit, vt A- da. Chaicus teſtatur. Diocles dominum i- pfius Ponticum fuiſſe ait, Batonis no- mine. Menippus opum ſtudio The- bas ſe contulit, libertatemque ab ea ciuitate fuit indeptus. Serium quod eſſet, ſcripſit nihil, fuereque libri e- jus omnes multo rifu referti, Melea- gri ipſius coaetanei ſcriptis non diſſimi- . les. Hermippus Hemerodaniſtam vo- catum ait, h. e. quotidianum foenera- lorem, mercatoribus enim pro foeno- re pecuniam locabat, pignore quoque accepto. Poſtremo, mercatoria frau- de omnibus bonis ſuis emunétus, la- queo vitam finiuit. Sunt qui libros ei adſeriptos, Dio- nyſu & Zopyri eſſe dicant, Colopho- niorum, qui eos, ludicros quippe, i- pſi conceſſerint, vt qui in eo genere valeret. Numerantur autem XIII. Naeniae Teſtamenta Epiſtolae nomine Deorum Phyſici duo, & Mathematici ac Gram- atici. De Epicuro. Laertius eo nomine ſex obſeruat, quorum primus de Lydis ſcripſit, & Xanthum in epitomen redegit. Secundus eſt, de quo egimus huc- VvSque. Tertius Sophiſta ex Caria. Quartus Sculptor. Quintus & ſextus Pictores, Apollo- doro memorati. MENEDEMVS. ENEDEMVS Coloti Lampface- ni diſcipulus fuit. Hic, vt ait Hippobotus, eo vsque fuperſtitionis peruenerat, vt, furiarum ſemto habi- tu, hinc inde circuiret, dicens ſpecu- latorem ab inferis ſe adeſſe, vt obſer- varet peccantes, &quae perperam e- giſſe vidiſſet, ad inferos redux nunciaret. Veſtis autem eius talis erat: pulla tunica talaris, aſtricta puniceo balteo, pileus Arcadicus capiti impoſitus, ha- bens intexta elementa duodecim: co- turni tragici, barba prolixa, virga in manu fraxinea. Haec vero de Cynicis. V VV 3 HISTORIAE. 542 HISTORIAE PAES VII ZzNO. CAb. I. II. I. ⸗ PHILOSOPHICAE PARS VII. PFHIILOSOPHOS STOICOS COMPLEXA. — ⸗ CAP. N O. PATRIA, PARENTES, PRIMACVE STVDIA. Vnicae ſectae originem &ριοοα debet. Eius enim ZENO extitit autor, Cratetis di- W–- fcipulus primum, aliorum inde philoſaphorum auditor, nouae poſtremum ſectae huius concdktor. Cittii natus eſt, vrbe Graeca, mari- tima, in Cypro inſula, portu, qui clau- di poſſit, inſtructab, Phoenicibus ha- bitata, vnde Phoenicias nonnullis eſt dictus, Patrem Mnaſeum habuit, qui Demeus aliis audit, merçator: Vn- d Laert, de Zenoni natalhum patriacque expro- Sujd. II. brata fuit obſcuritas, vt qui aduena *Cic. oſſet & ignobili*. Cuius rei adeo i- Tule. V. pfum non puduit, vt ius ciuitatis ab Se de Athenienſibus oblatum repudiaret, vt Stoicrep quod ad ſuae patriae putaret ſpectare p. 1034. contemtum. Cumque in eorumnu- mero fuiſſet qui ad balnei reſtauratio- nem apud Athenienſes ſymbolas con- tulifſents, eiusque nomen columnae inſcriberetur, PHILOSOPHI addito cognomine, CITTIEI addi petiit. Oraculum ab eo conſultum fuiſſe, quo pacto vitam optime ageret? He- caton & Apollonius Tyrius ſcribunt: reſponſumque tuliſſe, E mortuis conco- lor fieret: idque dextre interpreta- tum, ad legendos antiquorum libros magno ſe ſtudio contuliſſe. Eaque in re magno ipſi adiumento parentem a Aaerrt. VII, 1. b Strab. I. XIV. p. 682. cSuid. 4 2* Laert. VI, 12. Laert. VII, 2. Pells. Vel, vt Seneca P id repraeſen- Mercatu- ab. Laert. fuiſſe, relatum Demetrio. VII, 31. ram enim exercens Athenas ſaepius ventitabat, compluresque Socraticos h ap. libros Zenoni, adhuc iuueni, addu-Laert. cehat. VII, 2. Annos natus XVII, vel vt traditumi. 4 Perſaeo XXIIi, Athenas iter ſuſcepit, VIi, 28. tum philoſophiae ſtudio adductus, tum k ap. La- mercaturae, purpuram enim ex Phoe-ert. VII, nicia aduectam vendebat. Centum I3 funt talenta ſecum attuliſſe aiunt k, merci-ile am- busque diuenditis philoſophuicis ſtu-ln diis totum ſe dediſſe, nautis interea! Laert. foenore locata pecunia, vt patrimo-VII, 5. nium augeret. Laett. VII, 2. Sunt qui affirment nauem eius adn Laert. Piraeum naufragium feciſſem, eisque VII, 5. nouis allatis n, nihil eum commotum Flut. dixiſſe, Trede ſane agit fortuna, ad phi- esd'bx loſophiae nos ſtudia impellens. Vel, vt hoft vtit. Plutarchus refert“] recde fane agis p. 87. A. fortuna, quae nos intra palliolum com- PSene. e anim. tat: iubet me fortuna expeditius phi- IV. loſophari. AJTurbe: Alii aiunt, nauis iactura turbatum àν non Athenas adicendiſſe, & librario aſſe-dcit, - diſſe, Nenophontisque commentario- dre mce- rum ſecundum legifle, quo delectatus tera hic interrogauerit librarium, vbi namtales narrata morarentur viri? Qui opportune tuminuenias aert. praetereunte VII, 2. Laert. — E — ORIGCENESN PRALCEPIOREY. SCHOLA. . praetereunze Cratete, digito illum Quod faciens inde ab eo tempore CIa- monſtrauit, hunc ſequere, inquiens. tetis factus eſt diſcipulus. C-AP. II. AVtato hac ratione vitae genere, Crates, E auribus philoſophiae. Qudieföos W Crateti in diſciplinam ſe dedit, teneas. Suada ignur Mos trabe. philoſophiae ſtudiis maxime idoneus, vim feceri vero, orbius habebis güi- vercundior tamen, quam vt Cynmicam dem, animum vitpon habebhit. Decennio Laert. impudentiam animo induere poſſet. autem Stilponem audiuit perpetuo. “ 2- Quem animo eius euellere laborans A Stilpone ad Xenocratem conces- dhen id aflechim Crates, ollam lenticula refer- ſit, adeo duum virorum ſtorum inſti-tempus tam dedit, quam per Cetamicum porta- tutione deleckatus, vt, naufragium Stilponi ret. Cuius rei cum illum pudere ami- Pafſſus, optime ſibi ſucceiſſe dixerit iter. & Xeno- maduerteret, vt qui prae verecundia te- Quamuis ad Cratetem hoc diétum eius D ait 3 gere ollam, quantum poſſet, conaretur; alii pertinere affirment. impen- eam ille, baculo percuſſam, fregit. Diodorum Cronum inde audiuiſſe diſſe. Fugiente vero Zenone, lenticula in- Hippobotus autor eſt, apud quem b Lałrt. terea per crura defluente, quid fugir, & dialecticae operam nauauit. Qui vIh, 4. inquit, Poenule? nihil mali es paſſus. . . . . . Laert adeo deditus ſtudio fuit, vt, cum Dia- VII, 25. Formauerat autem ſibi ex teſta paruum quoddam vaſculum, quo pecuniam Laert. ViII 3. it .. apllaert, e pins ticöhn , Gn-leert. cEeEN.. tumitaen. eplt, El. „T 49, la- Laert. VII, 12. lecticus illi ſeptem ſpecies argumenti, quod metentem appellabant, oſtendis- Phoe- alt, Vh. num int Cratetis, magiſtri ſui, aſſeruaret, vt ad manum eſſet, ſi cihus eſſlet emendus. Kta ſet; quam vellet mercedem? interro- gauerit: eoque centum drachmas po- i de. cam Cratete vixit ad tempus, quo li- ſtulante, ducentas dederit, tantus eius tar e. brum de Republica ſeripfit, vnde jocus in bonos litteras erat ardor! eteil laert. Matus quorundam, qui ſub cani couda Poſtremo omnium, icet maximi eius . nd- Nlbz. Laerr. eum dicerent ſcriptum. jam eſſent in philoſophia progreſſus, n We n Poſtremo relicto Cratete ad Stilpo- Polemonem audiuit 4, cuius doctrina verr 1 glelan vu, 24 Trem ſe contulit Megaricum. Eſtque faſtui Penitus erat oppoſita“, eumque gn 3352 gnenl 5 Tyrio Apollonie relatum, eum, cum aiunt Oixiſſe. Non latet no⸗ Zeno, te, br & nm N. aà Cratete pallio duétus, a Stilpene re- Phoenicio more“, per horti ianuas ürre- vwcias Ctue kaßi traheretur, dixiſte: Rectias feceri, o pere, atque dogmata farari. quod ench,e vertunt: eFttokni CLA P. III. Rmoh r SCHOLA EIVS ET SECTAE INSTIIVIIO. ene n M-: nin. Fean. T Ongum fatis tempus in aliis audi- figere animo proponens, atque ita lo- lito- ſer ane en Nis vbi conſumſiftet, commumi- cum tranquillitate implere, vttumul- Uie- P- Pes candam cum aliis, quam collegerat, tu antea fuerat occupatus. Cum a- nnc oo ahxeratque, doctrinam putauit. Eius pud XXX enim tyrannos rerum eſſet graph. v. ruc in . rei cauſa porziecum variam, (zowizr ſüämma, ciues ibi necati fuere plus tooeni. o MeHH . TFOAN) ſibi delegit, ita a Polygnoti quam MC.. cin. Ntario-nene⸗ appellatam pickuris, Piſßfanacttia alio iuc maximus ad eum eſt factus di- llnlenli nomine dictam. Hic conſtanter do- ſcipulorum concurſus, quibus Zeno- nnnlere i⸗ cuit deambulando, ſedem etiam ibi niorum primo, Epicuro autore, haeſit net ed cd. nomen, kelgte 0,,„ Liett. VII, 15. 16. Laert. VII, 6. Laert.l. c. Laert. VII, 7. 544 PARS VII. ZENO. CAP. IV. nomen, a magiſtro petitum: inde a loco, vbi docebat, &toi ſunt dicti, vt Eratoſtheni traditum, libro VIII de comoedia antiqua, qui addit non a- deo multo ante tempore eo nomine Poetas quoque fuiſſe cenſitos, qui iſthic locorum degerent, vnde etiam notiſſimum illud extiterit nomen. Subtiliſſimus autem erat in diſpu- tando, diligenterque & accurate cum Philone Dialectico ſeſe exercebat, at- que vna ſtudio vacabat. Vnde non CAP. IV. minori admirationi apud iuniorem Zenonem eſt habitus, quam Diodo- rus praeceptor eius. Primus autem videtur, vt Laertius ait, propoſitiones limitibus quibusdam & terminis, quibus antea carerent, circumſcripſiſſe. Sed ea de re pluribus agendum, vbi ad philoſophiam eius fuerit peruentum. Quae cum proli- Xxam magis requirat diſceptationem, ad finem huius vitae eriſt reiicienda. DE HONORIBVS WBVS AFFECTVS FVIT. Hiloſophiae pariter doctrina, acmo- rum ei reſpondente integritate, e- am apud Athenienſes autoritatem con- ſecutus eſt Zeno, vt caſtellorum apud eum claues deponerent, vt cui ſoli publica libertas tutiſſime concredere- tur: Lpraeterea vero corona aurea, & aerea imagine, eum honorarent. Sed & apud ciues magnus ipſius nominis extitit honos, tum in Cypro degen- tes, tum quoque Sidonios. Suſpiciebat illum Antigonus quo- que Gonata, Macedoniae Rex, virtu- te non minus quam autoritate con- ſpicuus Princeps, qui eum, quoties eſſet Athenis, ſolebat audire. Is eum ad ſe vt veniret iteratis precibus roga- vit, litteris inter alia ad eum datis huius tenoris, ab Apollonio Lyrio ſeruatis. Rex Antigonus Zenoni Philoſopho gaudere. Ego fortuna me quidem & glo- ria vitam tuam anteire exiſtimo, ce- terum diſſerendi artibus, diſciplinis- que liberalibus, & perfecta felicitate, quam tu poſſides, longe abs te me praecelli ſentio. Quocirca te litteris adhortandum ſtatui, vti ad me pro- ficiſcaris, id mihi perſuadens, te deſi- derio meo acquieturum. Tu igitur modis omnibus enitere, vt tuo con- tubernio fruamur, certo ſciens, non mihi tantum, ſed omnibus ſimul Ma- cedonibus te eruditorem fore. Nam qui Macedoniae Regem erudit, atque ad virtutem imbuit, eum & ſubditos inſtruere ad fortitudinem & probita- tem, certum eſt. Nam cuiusmodi fuerit dux, tales vt plurimum ſub- ditos fieri neceſſe eſt. Ad haec Zeno ita reſpondit: Regi Antigono Zeno gaudere. Amplector tuum tam vehemens di- ſcendi ſtudium, quatenus veram at- que vtilem, non autem popularem, & quae ad peruertendos mores tendit, eruditionem apprehendere inſtituis. Qui enim philoſophiae amore ac ſtu- dio tenetur, declinatque celebrem il- lam & vulgarem voluptatem, quae quorundam adoleſcentium animos ef- feminat, eum non natura modo ad nobilitatem inclinare, verum conſilio quoque, manifeſtum eſt. Porro libe- rali ac nobili ingenio ſi adiiciatur mo- dica exercitatio, neque deſit praece- ptoris copia, mature ad perfectam vir- tutis euadit frugem. Equidem niſi ſfſenectus itur col⸗ non Ma- Wun e Uros birr. nodi b⸗ Laert. Laert. APOPHIEIFEGAATA FIVS ſenectus mihi obſiſteret, ſum enim octo- genarius; corpusque praeterea inua- lidum, ipſe ad te venirem, vt ijubes. Quia vero id non datur, quosdam ex contubernalibus meis ad te mitto, qui animi bonis me minime inferiores ſunt, at corporis, etiam exuperant. His ſi tu ſtudioſe congrediare, nihil quod ad perfectam pertinet beatitu- dinem, deſiderabis. ₰△½ 545 Sic ad Antigonum igitur venire O-Laert. mnino noluit Zeno, diſcipulum vero VII, 9. miſit, Perſaeum, Demetrii filium, Cittieum, qui Olympiade CXXXflo- ruit, qua ſenio confectus iam erat Ze- no, Philonidamque Thebanum, quo- rum vtriusque Epicurus meminit, in familia Antigoni viuentium, in ea quam ad Ariſtobulum ſcripfſit epiſtola. CA P. V. APOPHTHEGMATA EIVS. A Pophtegmata Zenonis ſequentia 1 feruntur: Hominem videns cultiſſimo habitu, leuiter tranſilientem cloacam, lutum, inquit, non curat, id énim ſpeculi ei omcium praeſtare noqitit. Cynico oleum ab eo poſtulante, quod in vaſculo ſeſe non diceret habere, ipſe quidem ſe minime aiebat daturum, cumque ille abiret, vter iſet impuden- tior, ei iam dixit eſſe perpendendum. Adſidente ei Cremonide, quem ef- flictim adamabat, iuxta cum Cleanthe, ex improuiſo ſurrexit. Cleanthe vero mirato: Et medicos, inquit, bonos ſua- dere audiui, optimum eſe tumoribus quibusuis remedium quietem. Cumque duorum in conuiuio infra eum accumbentium alter inferiorem pede truderet, ipſum ſibi proximum Zeno genu impulit, illique conuerſo, quid ergo, ait, illum abs te pati arbi- trari, qui te inferior accumbit! Ad eum, qui cumpueris, verſari ſem- VII, 18. per amabat, neque magiſtris bonam mentem eſſe, aiebat, qui ſomper imer pueros verſarentur, neque pueris qui ſemper eos ſecum haberent. Eruditorum ſermones Alexandrinis Emiles nummis eſſe aiebat, oculis enim guidem gratos auebat, & eleganter cir- cumſeriptos, perinde ac nummos, ni- bilo tamen id circo eſſe meliores. Ali- ter vero compoſtos ſermones cum Atli- cis centendebat tetradrachmis, quo- rum rudis eſſet caelatura, eos tamenma- gisguam pictam ſaepe ducere orationem. Ariſtone, diſcipulo eius, ſtolide mul- ta effutienti, certe, ait, ebrium Paren- tem te genaiſſe oportet: vnde & loqua- cem eum appellabat, breuis ipſe in lo- quendo & conciſus. Homine voraciſſimo, ſociis nihil Laert. inter conuiuandum relinquente; pi-VII, 19. ſcem ingentem appoſitum ſtatim ſu- ſtulit. Eo vero acriter Zenonem in- tuente, quid ergo, inquit , ſocios ferre putasb Cum meam tute voracitatem v- nica die nequeas ferre! Adoleſcentem, curioſius, quam per aetatem liceret, quaedam inquirentem, admoto ſpeculo inſpicere iuſſit, atque ita interrogauit, an talem faciem tales decere quaéſtiones pautaret? Dicenti Antiſthenis pleraque minus ſi- bi probari, Chriam Sophoclis ab eo per- ſcriptam ** obtulit, atque an in ea ni- hil quod pulchrumeſſet obſeruauerit * Haec ex Laertio, prout decet exhibuimus, quae neque Stanl. neque Interpretes Laertii ſatis dextre repraeſentabant. t*„ Ita habet Stanl. verus ſenſus dictorum La- ertii eſt: Sententiam Sophoclis vel verſum at- commodatum praeſenti diſcurſui fuiſſe, qua quae- ſtio, an & boni quid obſeruaſſet in Antiſtheni- cis? contineretur. Z 22z interrogauit⸗ VII, 20. * „ à 346 PAnS VI ZrNO. CAp. V interrogauit? Altero vero ſe id quidem nefſcire reſpondente, Annon pudet vero, reſpondit Zeno, te meminiſſe ſi ſeæcus guaedam ab Antiſthene ſent prolata, ex- ellentium vero dictorum adeo te haut meminiſſe, vt ne animum quidem ad- verterts. Quidam breuja efle Philoſophorum Qicta aſſerenti: Vera, inquit, loquerir, oportet nempe breues, ſi feri id bocßt, Ulorum &‿ ſyllabas eſſe. Dicente nonnemine de Polemone, alia eum proponere, alia perſequi dis- ſerendo, ſiomachatus dixit: Quo pre- tio vero accipis, quae gratis donantur? Diſputatorem vocem aiebat decere bulmoneſque heſtirtonis, non vero os di- ductum. Illis qui dicendo ſint exeellentes idem audiendo eſſe, quod artiftcibus excel- lentibus videndo, praeſtandum aiebat. Vt ſöilicet ita dictis ſimus intenti, vt ne mosulam qguidem cenſurae indulgeamus. Adoleſcenti loquaculo aures tuge, II, 21. inquiebat, in linguam deſtuxere. Formoſo cuidam, dicenti, non vi- deri ſibi amaturum ſapientem. Nihil igitur, reſpondit, vobis formoſis erit miſeriu’. Dicebat Philoſophorum plerosqae quibusdam in rebus deſipere, in paruis vero & triuialibus plane eſſe inmperitos, atgitté mints eeritatos. Addebat & Caphefii illud: qui cum cantare magno ſpiritu, voceque mul- tum fublata, quendam ex diſcipulis ani- maduerteret, eo verberato dixit: Nonz quodmagnum eſt reltum: ſed quod re- Eum magnum eſt. Adoleſcente quodam audacius lo- quente: Non poßſum, inquit, o Iuuenis, quid ſentiam zibi enponere. Rhodius adoleſcens, formoſus pa-Laert. riter ac diues, cum eum ſectaretur *, quem tamen inter diſcipulos recipere nollet, primum quidem ſuper gradi- dibus ſordidis ab eo iuſſus eſt federe, vt abollam foedaret. Deinde in pau- erum loco, vt pannis eorum veſtis Ipfſius ſplendida inquinaretur ,„donec tandem iuuenis ab inſtituo deſfſteret. Nihil faſtu indecentius eſſe, Cum in ebteris, kutam in Uauenibus maäaxime, a- jebat. Non verba tantum memoriae inge- renda &ſe, quae veluti iſeulum, aut opi- pare par'ataum cibum, aſſumamus, ſed V- IJum ſpedanduin & applicationem in ani- mo alebat. Iuuenes aiebat decere ſiummam in o- mnibus modeſtiam, in inceſſu, in orpo- ris geſtu, in veſtitu, Euripidis identi- dem repetitis de Capaneo verfibus: Opes fuere, nil tamen ſuperior M’factus, aut quam pauper inſo- lentior. Ad percipiendas ſcientias nihil quam Laert. Poeſin ** maiore impedimento eſ'e aie-VII, 23. bat, nec ad eas addiſcendas illa re ma- is nos opits habere, quam tempore. Quidamicus eſſet? interrogatus, al- ter ego reſpondit. Seruum in furto deprehenſum cum verberaret, idque ſibi fatale is diceret eſſe, fatale igitur, inquit, ſ & ver- berari. Pulchritudinem dixit voci ſuauita- . tem eſſe, quam &, iuzrta aliozs, vocis Norem vocabat. Qum familiarium cuiusdam ſeruulum verberibus videret liuencem, vides, inquit, irae tuae fructus. Olenti cuidam vnguenta, Quio, ait, bic eſt, qui mulierem olet? * Ita potius vertendum, quam cum Stanleio-: gui tamen aduerlus iltt eſſet N Pro coaoρεοας haut dubie ρσια legen- dum ap. Laert. quod ſaktum & ſtultam de ſe opi- nionem notat. Cum VII, 22. AINnS 1 4 40 ſolt nil⸗ . noS un. Kob. B. lLaeert. d IIl 14, qu Cl⸗ t0 Dun Via lLaertlc. 1 ( eſle 1 fect i Laett, Tb, 2 adde A. 1010. then, L. de, lN. 53. ian . ͤ III. 1, pro inti⸗ leert, te, 1,22. pere Ladi. lere, Pan. eſts ne teret n in e,t. ie- 10r. . nhi. l⸗- Nr- enti⸗ : MLaett. e⸗VII, 2 ˙. d- ,al- IC ceret urr. Mill⸗ / Nun ider, , it, — legen⸗ ſ oh. (un Fcob. S. XXIII. . Cum Dionyſius era enzeg, quod apoſtatam notat, eum interrogaret, cur ſolum ſe non corrigeret? quia, inquit, tibi minime omniuim ſido. Iuueni inepte multa effutienti, ideo nos habere, dixit, aures duas, os V- num, vt plura qudiamas quam logaamur. Ab Antigoni, vel vt Laertius habet, P. 214. Ptolemaei Legato cum aliis viris claris Laert. ad conuiuium fuerat inuitatus, ſolus- VII, 24. que dum ceteri eruditionem inter po- cula oſtentabant, tacitus aſſedit. Lega- to igitur quid de ipſo Antigono re- nunciare deberet? interrogante, quod vides, reſpondit, nihil enim guatn ſi- lentiunm magis diſzcile eſt. Quonam animo aduerſus maledicum Laert.“ Eſſet? interrogatus, eo, inquit, gao VII, 25. Uegatus ſene s'eſponſo dimiſſus. Heſiodi verſus quosdam in iſtam mutauit ſen- tentiam. Optimus ile quidem qui paret recta docenti. Nec malus ille, poteſt qui ber ſe no- 555Voere cundta. S Praeſtare enim aiebat illum, qui quod rede dicitur polſit amptelti, atque eo vti, quam qut omnig a ſeipſo valeatas- Jequi. Huic enim ſolam ſeientiam, illi & Opits éſö. VII, 26. . Interrogatus cur ingenio ſeuerus, adde A- in conuiuio tamen manſueſceret? Nem- then. L. pe, inquit, & Uiupini, amari licet, aqua II. p. 55. tamen bperfuſe dulceſöount. Melias eſe aiebat pedibus quaum lin- gua labi. VI bene aliquid ſe habeat ab exiguo bendere, aiebat, momento, nzon tamen eιiιοbuπ id eſſe, hoc tamen Socrati ab Anton.5§. 2115 tribiitur. XXIX. Adoleſcentulo quodam ſtolidiſſima 4. 42. Proferente. Niſz, ait, lingua in mente intinlta loguaris, multo etiam pluraſto- lide effuties. Laert. l. c. Laert. APOPHTHEGMATAES 547 Perperam plerosque agere dicebat, Stob. S. güut cum a laboribus voluptatem capere Vlop 80. PWnt, e popinis eos potius petant. Ne morbo quidem cibis magis Aeli-Steb. S. cati vtendum putauit. XjyjIl.p. Familiarium quodam interrogante, Men, . qua poſſet ratione peccata euitare? mæ Auton à Jeémper, inquit, zibi praeſto efe exiſßgi- Max. 8. mato. XL. p. Gf. Idem interrogatus, an Deum latere id. ib. Poſſint malefacta? imo ne cogitatio gqui- dem, inquit, de dis latet. Luriam excuſantibus facultatum Anten. & amplitudine: Num vero coquum, in-an. 5. quit, exuſatum haberetis, Cibum, cui ſa- 3. lis nimium aaſperſeſet, ſalis abundon- tia exouſantem Diſcipulorum ſuorum alios dicebat Steb. 8. eſſe OXοhαεννπ 1. e. variae rerum cogni-XXXVHI tionis ſtudioſos, alios vero Aoν⅛αdd[Mα, 215. i. e. loquacitati tantum operam dantes Dialelticorum artes iuftig menſitris Stob. S. comparabat, quae neque riticum, ne- AX. que aliud quippiam, quod cuiusdam ſit . 473. pretti, ſod paleas & ſercorz metiantur. Non eſſe quaerendum aiebat, ſentne Anton & homines ex magnis ciuitatibus, ſed an Ger⸗ 8. magna digni ſint cinitatel e, Cum ex familiaribus quendam reistob. S. ruſticae plus iuſto videret intentum,- LVI. p. niſi tuum agrum perdideris, dixit, ipſe 374. lé perdet. . Viue homso, aiebat, non ſolum vt e-Anton. & das & bibas, ſed vt vita ad beatum vi- n tam quaerendam vtaris. P. 283. Antigonus aliquando, vino delibu-Aelian. us, ad eum accefſit, eumque oſcula-? e tus eſt atque amplexus, vt qui crapula laboraret, petiitque, vt, quod vellet, oraret, ſe praeſtiturum id eſſe iu- ramento confirmans. Qui Zeno, abi & vomer ſimul & vitium increpans, & ſanitatis curam gerens. 2222 Extenſis „ 348 PARS VII ZNO. &. vr VII. Cic. Aca- Extenſis digitis aduerſam manum dem. Q oſtendens, buiusmodi viſum eſt, aiebat. IV.c. 47. Deinde, cum paulum digitos conſtrin- xerat, aſſenſus huiusmodi inquit. Tum cum plane compreſſerat, pugnumque fecerat, comprehenhonem ilam eſſe di- cebat. Cum autem aeuuam manum admouerat, & illum pugnum arcte ve- hementerque compreſſerat, ſeientiam talem oſſe dicebat: eiusque compotem niſi ſapientem eſſe neminem. VI. MORS ZENONIS. CA P. Laert. Vinquaginta & octo annis prae fuit VII, 28. ſcholae, prout Apollonio teſte conſtat. Annum aetatis attigit XCIIX, Laertio referente & Ldcia - Lucian. de lon- 10. Nam quod LXXII annos ei Per- gaev. ſaei autoritate tribuunt noanulli, in Laert. eo manifeſtus deprehenditur error, VII, 28. cum ad Antigonum epiſtolam annoe- ius LXXX ſcriptam conſtet. Eamo- mnem aetatem ſine morbo exegit. addat. Mortis vero ipſius haec occaſio extitit: ion in Cum e Schola abiret, lapfus, digitum onSacvefregit. Manu igitur terram feriens Niobes iſtud ex tragoedia repetiit: En adſum, quidme, oro, vocas 7 Vel, vt alii referunt En anſuun, quid me vrges, precor! Atque ſic domum ſe conferens, vel, vt alii dicunt, eo ipſo loco, laqueo vi- tam finiuit, aliis fame eum paulatim vitam ſibi ademiſſe dicentibus: HEaert. Allato de morte eius ad Antigonum VII, 15. Regem nuntio, quale, inquit, ſpecta- zulum perdidi! Interrogatus vero cur eum adeo miraretur?quia inquit, multis a me & magnis, acceptis nunquam tamen mutauit animum, vel elatior factus, vel ſubmiſſior. Statimque legatum A- thenas miſit Thraſonem, rogatum, vt in Ceramico ei ſepulcrum Athenien- ſes exſtruerent, quod & fecere Athe- nienſes, iſto praeterea mortuum de- creto honorantes: DECRETVM. Arrhenida principe, Acamantidis tri- adde Suid. aert. „1, 10. bus, quinto magiſtratu, Maemacte- rionis decima extrema, magiſtratus vigeſima tertia, praeſidentium concio rata decreuit, Hippo, Cratiſtotelis fi- lius, Xympeteon, & ceteri tum ſeden- tes collegae. Thrago, Lhrafonis filius, Anacaeenſis dixit; Quoniam Zeno, Mnaſei filius, Cittieus, complures annos in ciuitate velut philoſophus verſatus eſt, atque in reliquis vitae muniis vir bonus eſſe perſtitit, ac iuuenes, qui ad illum diſciplinae cauſa conuenerunt, ad virtutem & frugalitatem exhortan- do, ad ea quae ſunt optima, intendit, vitam ſuam, verbis ac dockrinae ſuae conſentaneam, exemplar omnibus pro- ponens; bona fortuna vifum eſt plebi laudare Zenonem, Mnaſei fllium, Cit- tieum, & aurea corona rite ac legiti- me ornare, propter ſingularem eius virtutem & temperantiam. Praeterea- que conſtruere illi ſepulturam in Cera- mico publice. Coronae autem faci- endae, exaedificandique tumuli, ple- bem iam quinque viros ex Athenlen- ſibus eligere, qui curam habeant. De- cretumque hoc ſcribam plebis inſcri- bere columnis duabus, licereque ſibi alteram in Academia, alteram in Ly- ceo ponere. Sumtus vero columna- rum diſtribuere publicum procurato- rem: vt omnes intelligant, Atheni- enſium populum bonos viros, & vi- vos & defunétos honorare. Aedifi- cio electi ſunt Thraſo Anacaeeus, Phi- locles Piraeus, Phaedrus Anaphlyſtius, Medon Ne Laet. Ih b. Nlt Lelt. i⸗ VII, e9, eut Laert. VII, 1. „Lel⸗ ¹ Koy.. natie (0. malim Olun dum Me- darn ng⸗ eX 1 Phnio tul H. N. N XIV., Vale 1. „p. 1.. . Ci lly⸗ D luent Prae I Iz. Rem Laert. VIIn c., ex nimos, V un de. tur, inum eye. ſtiam doten nacte⸗ tratus Onci eligfr. eden⸗ fllins, Zeno, nnos tſitus s vir ied unt, hrtan⸗ Mllt, ſaue 10. hi C. egitr⸗ eis eren- Cere- fic-. pe nlen- . De- i Ly. mna- ao⸗ Pheni⸗ ni⸗ XXIV MORS CORPORIS ANIMIOQVE HABITVS Medon Acharneus, & Micythus Sym- palleteus, Dio Paeanieus. Hoc exem- plar decreti fuit. . Laert. Statuam ei ex aere poſuerunt Athe- VII, 6. nienſes pariter ac ciues eius Cittiei. Laert. Sidonius vero Antipater ſequens in VII, 29. eum epigramma confecit Hic Zeno ile, decus patriaz, qui nu- per Olympiim Nandit, nec Oſae P'elion impo- Nuit. Geſta etenimmagni non Herculis iſta, ſed altam Virtute inuenit, ſolus ad aſtra viam. CA P.- 549 Aliud Zenodoto Stoico, Diogenis diſcipulo, in eum confectum, in hanc ſententiam: Vixiſti frugi, ſpreto praediuite Uuxit, Spectandus cano, Zeno, ſuperci- lio. Pugnaſti ingenio, inueniſti maſeula verba, Er lübi libertas dulcis amica & patriae es phoenix, quid um? nam Cadmus & ipſé Phoenix, cui debet Graecia docta libros. VII. CORPORIS ANIMIQVE HABITVS. Laert. QVanrum ad corporis habitum ge- VII, I. — ſtumque attinet, collo fuiſſe in al- teram partein inclinatiore Timotheus pi 2 alt. Apollonius autem Tyrius gracili mati COrpore, ſtatura ſatis procera, & corne- malim Olum fuifle teſtatur: Vnde a quibus- cum Me-damn, in quibus Chryſippus eſt, Aegy- S ptius balmes dictus fuit, facies ipſi gra- . N. vis & ieuera, ſupercilium adductum, valetudo minus firma, quamobrem 5 H eum deuitaſſe Perſaeus ait. Laert. Cibus plerumque ficubus recentibus & . praecocibus fructibus abſoluebatur. Pa- VI/13. hem practerea“ edebat, & mel, & fuauis d Laert. vini paululum bibebat. I. c. ex Ea fuit continentia eius, vt cum ti- e rine bicina ad eum adducta eſſet, ad Perſae- oe Vm ſtatim, qui vna cum eo domo vteba- nam de- tur, eam abduxerit. d Non obſtante autem ſeueritate, fa- cilem tamen ſeſe omnibus praebebat, forma- verat nonnihil gqeo, vt ſaepe apud eum Antigonus Stanle- jus, Rex coenaret: atque cum eo ad Ariſto- clem Muſicum iret comiſſatum. Laert. VII, 1I4. nem, locum in conuiuiis] extremum Popularem vero euitabat oſtentatio- occupans, ne ſcilicet a parte altera ac- cumbentium moleſtiis eſſet obnoxius. Neque cum pluribus quam duobus vel tribus deambulabat. Interdum et- iam nummos confluenti populi turbae diſtribuebat, ne ſibi moleſtias crearet. Cumque aliquando magna eum ambi- ret populi turba, manu monſtrans in porticus camara ligneum globum, qui altaris quondam pars fuerat, hic, dixit, inmedio olim pefitus erat, verum quoni- am impedimento erat, poſtea ſublatus é medio eſt. Velim, vt vos quoque ſimili modo inde faceſſatis, vi moleſti ſitis mi- nus. L Adeo vero donis corrumpi non pot- erat, vt Demochare, Lachetis filio, ex- petente, vt ſi qua re opus haberet de ea certiorem ſe faceret, ad Antigonum ſcripturum, qui omnia, quae vellet, ſit praebiturus; indignatus tergum ei ob- verterit, neque poſtea cum eo conuer- ſatus ſit vnquam. Adeo a faſtu omni erat alienus, vt nudos quoque fordidosque in familia- ribus haberet, vnde de eo Timon: , 22 3 Vnam Ibid. Ibid. S Vnam incongeriem donec cumularet egenos, Qui leuitate Zmul ſuperarent ſordi- bus onmes. Van. 6. In re familiari frugalis erat, & exi- Senec. guae expenſae, ita, vt barbaricam tenui- conſol. tatem ea redoleret. Seruulumeius v- ad Helu., nicum Laertius memorat, nullum eum PARS VI ZENO, CAP. VIII. IX. „ Nen quicquid vulgo pretioſum, inui- Aus at vnus. nnſtabat grauibus ſtudiis, noctesgue Comici poetae, dum reprehendere eum conantur cum maxime, impru- dentes commendant, vt in comoedia de- Philoſophis Philemon Cum pane caricas vorat, & aquam Pxrorcetignotum phileſobhiae genus. Docet eſurire, dehinc auditores capit. Quod tamen Poſidippi alii dicunt eſſe. Adeo vero eius eminuit virtus, vt in prouerbium poſtremo abierit, Zenone continentior. Vnde & Poſidippus: ita vt decem diebis Zenone videretur eſſe continentior. Certe omnes iſta antecellebat virtu- te, tum grauitate etiam, &, vt Laertius ait, per Louem Foelicitate. Laert. VII, 28. VIII. SCRIPTA EIVS. c: 12. habuiſſe Seneca teſtatur. Laert. Si quem obiurgaret, circumciſe id ac VII, 15. preuiter fiebat, & velut ex longinquo, Vt ex variis apophthegmartibus eius conſtat. Laert. Veſtitus ei vilis erat, vnde dictum- VII, 27. de eo: Hunc non acris hyems domuit, non Nri- gidus imber, Non ſolis radii, non vis deterrima morbi, CA P. M VItos libros reliquit, in quibus ita, Laertio iudice, diſſeruit, vt nemo Laert. poſt eum Stoicorum. Eorum en tibi VII, 4. titulos blut. de De Republica, quod opus, dum Cra- fart. A- tet em audiret, concinnauit, magnam sX. Or. I. . 8 . p. 329. 0, Plutarcho teſte, laudem promeri- A., tus. Eius ſcopus iſte fuit: non eſſe e re generis humani, vt per vrbes ac pa- gos habitemus ſinguli, proprio nobis iure ab aliis diſtincti. Sed vniuerſos homines populares ciuesque noſtros eſle cenſendos, vnam omnium vitae rationem, vnum ordinem eſſe debere, velut gregis, qui communibus vtitur aequali iure paſcuis. . (De vira ſecundum naturam De appetitu ſ. de hominis natura. De perturbationibus. De officio. De lege. De diſciplina Graecorum De viſu. De vniuerſo. De ſignis. Pythagorica. Vniuerſalia. De dictionibus. Problematum Homericorum 5. De Poetica audienda. Ars. Solutiones. Argumentorum II. Commentaria. Moralia Cratetis. = Nonnuli, in quibus & eſt Caſſius Laerr. Scepfius, in haut paucis Zenonem re-VII, 32. bprebendiunt. ſa. Primo quidem in eo, quod diſclipli- nas liberales inutiles ſtatuat, in prin- cipiis librorum de republica. Secundo, quod inimicos & hoſtes, & ſeruos . Iin en Laert. VII,936. 4 fu go 4 A 4then. de 162.— II ſ ſe⸗ le Dauſan. Corin do. & Achnic, kal e gge At. I li⸗ e lere n. ce M 6. nu. le. tin e ur Laert. s Laert. re-Vl. 32, . H⸗ in- us ſeruos, & alienos, ſibi inuicem dicat o- mnes, qui probitati non ſtudeant: & Parentes fihorum, & fratres fratrum, & propinquos propinquorum ini- micOs. Rurſus, quod in opere de republica dicit: ciues, & amicos, ac propinquos, & liberos ſolos eſſe, qui ſapientiae ſtu- dia colant. Ita vt Stoicis parentes ac liberi inimici ſint, qui non ſint ſapi- πRKIPTA, DISCOIPVLIEIVS. 1 Vxores porro communes in Repu- blica quod eſſe voluerit. Quod neque templa, neque curias, neque ſcholas in Republica aedificari permittit. Quod pecunia, rerum permutatio- nis & commerciorum cauſa, nihil opus eſſe ſtatuat. D Quod eundem virorum acmulierum entes. veſtitum efle iubeat. CAP. IX. DISCIPVLI EIVS. . Laert. Enoni multos fuiſſe d'ſcipulos, La- ſaeus, vt Athenaeus ait, conuiuio in-L. IV. p. VII, 36. O. i tereſſet. Is igitur Perſaeum arce deie- ¹62. ertius ait, fuere: Perſaeits, Demetrii filius, Cittieus, quem alii diſcipulum Zenonis extitiſſe affirmant, ſeruorum alii vnum, qui ab Antigono ad eum deſcribendorum o- quorum principes iſti Athen. perum eius cauſa fuerant miſſt. Vnde L. IV. p. Bion ſtatuae eius infcriptum videns, 162. HEPZAION ZIHINQNOZ KITIEA, h.e. Per- lfJaeum, e familia Zenoniz, Cittieum, ſculptorem erraſſe dixit, nempe ſcri- bendum eſſe: HEPZAION ZHNGNOZ OIKETIEA, h. §. Perſaeum Zenonis ſer- vum. Is poſtquam aliquandiu apud Zenonem fuiſſet, ad Antigonum eſt re- Laert. verſus. Antigonus, vt virtutis enis VII, 9.36 caperet experimentum, falſum ad eum nuntium deferri curauit, direpta ho- ſtili incurſione praedia eius eſſe. Qua re cum triſtiorem factum efle videret, vides igitur, inquit, diuitias non eſſe in rebus indifferentibus. Paaſan. Tahtum autem apud Antigonum Sointt gratia valebat, vt Acrocorintho eum 30 & Praeficeret, a qua arce non Corinthi Achaic., tantum, werum totius etiam Pelopon- c. IIX. p. neſi pendebat ſalus- S 541. Id tamen munus gerenti minus for- tuna reſpondit. Arcem enim dolo A- ratus Sicyonius expugnauit, dum Per- cit, qui eam ob cauſam, cum temporis ſucceſſu nonnemo defenderet ſolum ſapientem ducem eſſe, ſe quoque in ea blurarch. ſententia olim fuiſie dixit, a Zenone e-vit. Arat. doctum, iam vero aliam ſequi opinio- 1937. E. nem, a Sicyonio iuuene, Aratum au- tem intelligebat, aliter inſtitutum. Ita Plutarchus. Pauſanias tamen ait arce expugnata mortis fupplicio ab Arato Cicer. de Perſaeum ſubiectum fuiſſe. Eius Per-Nar. De- ſaei eſt dictum: eos habitos eſſe Deos, byly. a quibus magna vtilitas ad vitae cultum eſiet inuenta. Ferunturque fſcripti ab eo libri ſequentes; Deregno, de La- cedaemoniorum hkepublica, de coniugio, de impietate, Ihyeſtes, de amore. Pro- treptici, Exercitationes, Chriae & Commenmtarii, contra Platonem de Le- ibus, 7 Diatogi conuiuales. Laert. VII, 36: . „ e. . à Laert. Ariſto, Miltradis filius, Chius, cogno- VII 3 mento †vn*. Is, Zenone cum mor- 160. bo magis diuturno conflictante, eo de- Athen. rto ad Polemonem fſe contulit, autore L. VL p. Diocleb. Perſieum quoque ſectitus 251. eit“, eiusdem aflentator, quod mul-e 62. tum apud Antigonum gratia is valeret, c Athen. nam voluptatibus deditus erat Ariſton, lLec., maxime iub vitae finem. Is itaque a magiſtro Zenone deficiens, ſtatuebat finem 5 finemin rebus inter virtutem & vitium mediis conſiſtere, hoc eſt indifferenti- bus, ita, vt neutram in partem quis im- pellatur, neq; minimam in iis differen- tiam admittat, ſed aequalem in eis ſe praeſtet. Eſle enim ſapientem bono ſi- milem hiſtrioni, qui, ſiue Agamemno- nis ſuſtineant perſonam, ſiue Therſitae, vtramque decore referat. Atque ita Cic. A-ea momenta, quae in mediis Zeno eſſe ead. Qu. voluit, nulla eſſe cenſuit, aα Rö:gia in 17,43. iis ſtatuens eſſe, h. e. differentiam non Fin, l. Vllam. . . 15. Phyſicam & Logicam pariter repu- Laerr. diabat, illam ſupra nos eſſe, hanc nihil VII, 160. ad nos pertinere dicens. Solam autem moralem philoſophiae partem ad nos ſpectare aiebat. Dialecçticasque argu- tationes ſimiles aranearum telis aiebat eſſe, quae etſi aliquid artis habere vide- antur, vtilitatis tamen habeant nihil. Laert. Virtutes quoque nec multas inuexit VII. 16 1. vt Zeno, neque vnam, quae multis ap- pelletur nominibus, vt Megarici; ſed analogiam quandam & relationem eas ad ſe inuicem habere aiebat. Laert. VII, 161. tus, atque in Cynoſfarge diſſerens, ob- tinuit, vt ſectae ipſe audiret autor, Mil- tiadesque, & Diphilus, Ariſtonii appel- lati fuerunt. Magna autem in eo perſuadendi erat facultas, quod ei plurimum apud ple- bem autoritatis conciliauit: Hinc Ti- mon de eo in Sillis: Quidam & ARl1 Nον notus de NRirpe diſerti. Laert. Acerrimus extitit Stoici illius Para- VII, 162. doxi, quo dicunt ſapientem nen opina- i, ſod cogniſcere, defenfor. Cui Per- ſaeus aduerius, geminos fratres indu- xit, vtque alter ex eis depoſitum daret ibid. PARS VII, ENO. CAP. M. Inhunc autem modum philoſopha- Ariſtoni, alter vero illud ab eo repete- ret, effecit. Cumque ille, an idem, qui dediſſet, eſſet hic, qui modo repeteret, haereret dubius, ita eum ſapientem o- Ppinari poſſe, conuicit. Erat item acerbiſſimus Arceſilai ad-Laert. verſarius, quem iuuenum appellabat II, 163. . . — . Laert. peſtem, & oratorem cinaedicum atque v, 40. frontis expudoratae]. Vnde cum vi- diſſet aliquando monſtrum, quod tau- rus eſſe videretur, vtrumque tamen ſe xum haberet, hbeu, inquit, argumen- tum quo Arceſilaus vti queat, vt euiden- tiam in rebus nullam eſſe demonſtret. Academicovero nihil ſe comprehende- re poſſe dicente, ergone, inquit, neque bunc dicentem iuxta te ſodentem vides? Illo vero negante, ſubiecit Qüuis coecum fecito miſeroquis Lumi- na adeznit! Libri eius ſequentes feruntur; Pro- trepticorum libriez. De Zenonis dogma- tibus dialogi. cholarum b. De ſa- pientia exercitationum j. Amatorige eercitationes. Commentaria de vana gloria. Commentariorumlibri . Me- morabilium y. Chriarum n. Aduer- Jus oratores. Aduerſus Alexinum re- Keripta. Aduerſus Dialecticos 3. Ad Cleanthem epiſtolarum libri 4. Panae- tius tamen eX his ſolas epiſtolas ei relin- quit, reliquis Peripateticis Ariſtoni ad- ſcriptis. Diem eum obüſſe fama eſt ex eo, Laert. quod caput eius caluum ſolaris aeſtus afflixiſſet. Fuit vero & alius Ariſto Iu- liates, Peripateticus. Tertius item Athenienſis, Muſicus. Quartusgquét tragicus poeta, & quintus Alaeenſis, qui artem Rhetoricam ſcripſit. Stus denique Alexandrinus peripateticus. Erillus, vel vt Cicero vocat; Herillus, Laert. ibid. * Hnnc genuinum ſenſum eſſe verborum Laertii, mox citanda ex Cicerone etiam probant, Stanleius vertebat: ſed a«uales eſſe omnes, Carthaginenſis VII, 164. VII. 165. hayna. hab Cn laert, P VI1 166, t: 1a Laert. l z per ſcie 64ℳ,. net affi qun firt Laert.lc. rwrehu. hi 2 hnn ei! Paert, lc, Laert lec. 40 bul t laent. IIII66. 1 tor. hre le⸗ Cic. de 0 r, III. m. n. qu Lin. VII166. ſe bil167. I ey tu Pn A cle II epete⸗ II, gul Eteret, tem. Hal ad.luen. labit lli. en ig beett. are n 6. UII VI. Laert. tau⸗ nenſe umen. igen- Mrer jende- nugue Niler! Num- 70⸗ ibid, Pöl un Me- cluer- m re- Pame- relin- hiac⸗ eſtus Plu- ſtem Mg elnits, ext ticus. erilus — Suleins Laert. fl. 16 nenſs DTISoIPVII EIVS Carthaginienſis fuit, quem puerum Laert. Plurimis in deliciis fuiſſe fama eſt, quos VII, 166. vt abigeret Zeno, caput eius radi cu- rauit. H Finem ſcientiam dixit, hoc eſt, ſem- VII 165 per viuere ita, vt cuncta ad vitam cum ſcientia referas. Eſſe autem ſcientiam Oα. habitum, ex viſorum, quae ſub ratio- . nem cadunt, perceptione. Aliquando tamen nullum eſſe finem affirmabat, eum enim arebus quando- que mutari, vt ſi idem aes & Alexandri fiat ſtatua, & Socratis. Laert. l.c. Differre autem finem, & quod fini eſt rsSXοο ν ſäbordinatum, alterum enim ſapienti- *odo. bus aeque ac ſtultis, alterum ſapienti- *. bus tantum propoſitum eſle. Quae inter virtutem ſint & vitium ea indifferentia eſſe. Laert. l.c. Libri eius breues ſunt, verum ſucci ac ſenſus pleni, continentque ea, in qui- bus a Lenone in diuerſa abiuit. Sunt autem iſti: De exercitatione, de per- turbationibus, de opinatione, Legumla- tor, obſtetritius, Antiphenon, Praæce- ptor, pardns, dirigens, Mercurius, Me- dea, Dialogi quaezſtionum moralium. Laert, l. c. Laert. VII, 166. Cic. de Diſcipuli eius dicti Herillii, quo no- Or. III. mine a Cicerone inter Socraticos tan- quam peculiaris ſecta cenſentur. Laert. Dionyſius, Theophanti filius, Hera- VII. 166. Cleota, uera éuecs appellatus a mutata ſententia. Is ab initio magno ſtudio ib.ſ. 67. litteras excoluit, omni poeſeos genere . exercitatus: poſtea ad Aratum ſe con- tulit, quo plurimum delectabatur. Philoſophorum primum Heraclidem audiuit, ciuem ſuum, vt autor eſt Dio- cles, deinde Alexinum & Menede- mum, poſtremo Zenonem. A Zenone vbi deſciuiſſet, ad Cyre- . 503 naicos ſe contulit, palam luſtra ingreſ ſus, aljisque addictus voluptatibus. taert. Finem dixit voluptatem, cuius rei VII,r66. occaſio extitit, quod oculis vehemen- ter laboraret: ea enim res cum vehe- menter animo eum afficeret, dolorem in indifferentibus non audebat cen- ſere. = . Mortuus eſt anno aetatis LXXX in- Laert edia. Libri eius feruntur ſequentes: VII,r57. De fuga perturbationum z, de exerci-&N̈ tatione 2, de voluptate 4, de diuitiis, & gratia & cruciatu, de hominum vſüu, de Felicitate, de antiquis Regibus, de hir, quae laudantur, de Barbaricis conſue- tudinibus. ð phaerus ex Bosphoro fuit. Is pri- Laert. mum Zenonem, poſtea Cleanthem au- VII, 177. diuit, cumque egregios in philoſophia tben progreſſus feciſſet, Alexandriam ſeſe 13. . ad Ptolomaeum philopatora contulit. Hic, cum controuerſia orta eſſet, an lſJapiens opineturn? idque negaretur a Sphaero, mala punica, vel, vt Athenaeo relatum auiculas ex ceraRex iuſſit pro- ferri, quibus cum deceptus Sphaerus eſſet, falſae eum phantaſiae aſſenſum praebuiſſe Rex exclamauit. Cui Sphae- rus reſpondit, ſe non ſenſiſſe quidem mala punica ea eſſe, verum quod ſint probabile duxiſſe, differre autem phan- taſiam comprehenſionis a phantaſia pro-h. e. cla- babilitatis. Nempe illam nunquam tas per- falli, in rebus probabilibus, vero rem hsonis aliter nonnunquam ſeſehabere, quam ic. creditum fuerat. Mneſiſtrato, eum accuſanti, quod Laert. Regem non eſſe diceret Ptolomaeum, VII77. non eſſe dico reſpondit, verum Ptole- maeum, talis qui ſit, Regis etiam ſu- ſtinere perſonam.“ * Senſus eſt, aaturan & eſſentiam Ptolemaei in Regia dignitate non ponere, quae Graecis verbo givæt notatur. Sed tamen putare Ptolemaeum, rToi& à*ve, h. e. qui talem naturam & eſſertiam 1 nactus ſit, qualem habeat, regiam dignitatem taa- quam rααοαραιινον habere. Haec plane non in- tellecta Stanleio, qui frigide verterat: ſeputare, re- ſpondit, Ptolemaeum bel tatem aliquem eſſe Regem. Aa aà Scripta Laert. XII, 37. de Plac. 55¾½ Scripta ipſius feruntur ſequentia: De mundo z, de lementis, de ſemi- ne, de ſortuna, de minimis, aduerſits otoνο & idolaſiue rerum ſpecies, de ſenſebus, de Heracliti guingue diatri- bir, de moral: inſtituto, de ohcio, de appetitione, de perturbationibus 2, dis- guiſetionuns liber, de rogno, de republica Laconica, de Lycurgo & S- Cratez, delege, de dininatione, diolo- gos dAmatorios, de Eretriakis philoſo- u, de ſimilibus, de defenitionibus, de babitu, de hig, quibits Contradicitur 3, de oratione, de diuitii, de gloria, de morte, artis dialecticazz, de praedica- mentis, de ambiguis, eiſtolae. Ceanthes, quem tabulis compara- bat Zeno durioribus, quae aegre qui- dem ſcripturam admittunt, inſcripta vero diutius retinent. Es in ſchola Zenoni ſueceſſit, quamobrem peculiari Opera de eo erit agendum. Philo Thebanus. Callippus Corinthius. Po⸗donius Alexundrinus. PARS PII DOCTEINAE STOICORNMI PTGI Athenodorus Solenfir, quo nomine & alii duo Stoici fuere. Zeno Sidonius. Denique in catalogo diſcipulorum ipſius Eretrius etiam cenſendus eſt iu- aenz, cuius mentio eſt apud Stobae-Stob. §. vm, qui Zenonis ſcholam, vsque dum LXXVII in virum euaderet, frequentauit. Poſt- P.456. ea Eretriam reuerſus, patri interro- ganti, quid omni illo tempore didicif- fet? reſpondit, paucis id ei ſe probatu- rum, ſtetitque promiſſis. Cum enim paulo poſt alapam ei duceret pater ira- tus, aequiſſimo id tulit animo, boc, in- quiens, ſt, quod didici, vt patrem fe- ranm, iratum, negue me ei opponam. Dum vitam autem proſequimur Zenonis, Stoicae autoris ſectae, operae pretium erit Stoicorum doctrinae in vniuerſum exhibere lineamenta. Quod ſi verbis fiat aſperioribus, facile veni- am apud eos inueniet, qui Stoicos non in rebus magis, quam in verbis, nouitati ſtuduiſſe meminerint. DOCTRINA STOICORVM. DE DIAL : mee. Mameer humanarum eſt & Laert. VII, 39. iuinarum fcientia ; philoſophia exercitatio artis ad ſapientiam ac- commodatac. Eſt autem ei accom- mollata vnica atque fuprema virtur: Virtutis, latisſimo ſenſu acceptae, ge- nera ſunt xia,. Eſt enim vintus vel natitralz, vel morali, vwel Logica. Na- 4uralis, qua in mundum & res munda- nas inquiritur. Moralis, quae circa vitam occupatur humanam: Logica, quae rationem concernit, atque Diale- Qica etiam vocatur. Sic primus Zeno ECTICA. diuiſit Citticus, in libro de oratione, Chryſippusque in primo de oratione at- que in primo, Phyhecorum, Apollodorus item Ephillus, in primo introductionum ad dogmata, Eudromusque in morali compendio, Diogenesque Babylonius & Poſidonius. Has vero partes Apollo- dorus locos vocat Chryſippus vero at- que Eudromus ſpecies, alii genera. Logicam Philofophiae eſle partem, a Ammon, reliquis diſtinétam, conſenſu omnium brooem. Stoicorum gemino argumento proba- in Cate- tur: Primum eſt. Vbicunque res aliq ua 11 21 rtit mumur. ciur. cuin offi ise ſit med „—(Ccon ilo. cd pon in P l. l. A vep nihepr. Loc obuy. ther pra⸗ quo mate tutm eſt trun mun Ppe Nisy petel polit eX P l Phul enin earu nledl loſo . ſtet Eer dcoru ir gemn Omine lorum eſt iu. tobae-Zab, 8, edum LIYiI terro- dicſ. batü- enim - , in. imur verde le in Lod ell⸗ non inti h Ammon, mn krooem. D in Cate⸗ DE PIIILOS. ZN UCENTRE ET DIATEOT IN &PFCTE 653 s, vtitur alia, ita, vt id, quo vti- tur vtens, non ſit pars neque offi- cium, neque partis officium alterius cuiusdam; partem id eſſe oportet vel officium vtentis. Sic medicina vtitur diaetetica, quam artem, cum neque pars ſit, neque officium alterius cuiusuis, medicinae partem efſle vel officium eſt Cconſequens, partem ſcilicet therapeu- Philo- Ticae, Officium vero practici. pon. in Philoſophia circa Logicam verſatur, L. I. A- vel pars igitur vel oycium philoſophiae nel. br. Logica eſt. Sedofficium non eſt, nec α. Theoricae enim philoſophiae, nec Practicae officium dici poteſt. Nam quod officium eſt alicuius rei, eandem materiam, eundem ſcopum propoſi- .Z tum habeat, neceſſle eſt, cum eo, cuius eſt officium. Logicae iſtorum neu- trum cum practica philoſophia com- mune eſt, cuius materia res humanae & appetitus moderatio, ſcopus commu- nis vero ſunt euitanda in iſtis atque ap- petenda. Logicae contra materia pro- poſitiones ſunt, ſcopus demonſtratio ex propoſitionum coniunctione exi- ſtens, eius quod neceſſario pluribus collectis elicitur. Neque theoreticae pPhiloſophiae officium Logica eſt, eius enim materia res ſunt diuinae, ſcopus earundem contemplatio. Iam vero ſi neque theoreticae neque practicae phi- loſophiae officium eſie Logicam con- ſtet, officium non eſſe ſequitur philo- ſophiae, ſed ab vtroque iſtorum aeque eſie remotam, partemque adeo eſſe philoſophiae relinquitur. Alteriin argumentum ita ſe habet: nius I. c. Nulla ars propria iua format inſtru- menta, ſi philoſophia itaque Logicam format, non inſtrumentum, ſed partem Scext. eius illam eſſe, conſequens erit. Embpiric. Aſſimilant inde philoſophiam Stoi- adu. Lo- Amma- eic. I. Corum nonnulli aTEae, quae fruétuum gic. I. p. ſta varbo- I4I. genus omne contineat. dam eſt menti c. templatio ſequitur, vt emendentur, r4r. ſa. quod tuto fieri poteſt, vbi Logica fa-“ Laert., rum proceritati comparetur philoſo- Dhia naturalis, fruétuum maturitati & ſuauitati moralis, parietum autem fir- itati Logica. Alii ouo ſimilem di- cunt, nam vitellum quidem, quipullus quibusdam eſſe videtur, moralem re- ferre philoſophiamaiunt, albumen au- tem, quod eſt alimentum vitelli, nawu- ralem, externam teſtam denique Lo- gicam. Poſidonius autem, quoniam diuelli inuicem nequeunt partes philo- ſophiae, plantae vero afruétibus, & pa- rietes a plantis poſſunt diuelli, animan- ti comparare philoſophiam maluit. San- guini quidem & carnibus partem na- zuralem, ofſibus & neruis Logicam; Laetr. animae autem partem moralem. At- VII, 40. que ita quidem Sextus, ex quo Laer- tius forte eſt corrigendus, qui Ethi- Cam carnibus, Phyſicam animae Stoicos aſſimilaſſe ait. Poſtremo ciuitati muris Optime ſeptae, & ratione adminiſtratae Laert l. ſimilem cummaxime eſſe affirmant. Nullam autem eius partem alteram Laert.lc. antecedere, ſed miſtas inuicem eſſe o- mnes, quibusdam fuit defenſum, qua- re etiam miſcentes omnes, eas trade- re ſolent. Alii tamen Logicae primum, ſecundum Phyycae, tertium Erhicaez adde tribuunt locuma. Nempeintellectum Amme- primo obfirmandum putant ad res illas nium kc. tenendas, quae ei committuntur, ita, Sext. vt expugnari facile nequeat. Locus Emb. e. enim dialedicus b ſepimentum quod- ie Ma- Inde morum Ccon- them. p. 1. c. cultas in fundamentis rite poſita eſt. d. da Poſtremo naturae ſuccedit contem- agib. L. platio, ea enim diuina eſt magis, ma- L. e. vit. gisque profunda opus ſcrutatio- ne habet. ſippo obſeruatum ordinem eſſe obſer "epugn. uat, qui addit, peſremo loco eum in . 35. Phyycis de Deo agi voluiſſe, quae Aa àaa 2 cauſa Eum Plutarchus Chry- De Stvie, 7 556 7 Laert. VII, 41. A†* bgen Cντα. 0αν Laert. VII, 42. Laert. VII, 41. Cic. A- acd Qu. 1, II. caufſa etiam fuerit, cur reατα quaſi dicas poſtrema] religionis appellaue- rint praecepta. Hinc apparet labem oecúÜπ⁄πaſſe Laertii textum, qui in eis, qui primam Logicom, proximam ei Phyſicam, & poſtremam Ithicam col- locant, Qenonem in libro de oratione cenſet, & Chrſeppum, Archidemum item & Eudromum. Diogenem ver Ptolemaidenſem idem Laertius ab E- thicis exordiri narrat, Apollodorum vero thica ſecundo ponere loco. Pa- naetium & Poſidonium a Phyßecis ini- tium ducere, cuius rei autor Poſido- nii familiaris Phanias, in primo ſcho- larum Poſidonii. Logicam autem ſex partibus abſolui Cleanthes ſtatuit: Dialedica, KRheto- torica, morum doctrinqa, ciuili ſeien- tia, naturali, & denique Theologica. Alii tamen non Logicae, verum ipfſius Philoſophiae has partes eſſe dicunt, vt Zeno Tarſenſis. Partem vero Logi- cum in duas diſciplinas plerique diuidi poſſe autumant, Rhetoricam nempe & Dialecticam. Addunt quidam par- tem definientem, quae de regulis eſt atque iudiciis. Sunt, qui defnientem diuidant in eam, quae verſatur circa mnueniendam veritatem, qua viſorum dirigitur varietas: & in eam, quae ad ognoſcendam veritatem pertinet, quippe per notiones res comprehen- duntur. iis, quae copioſam orationem requi- runt, ad perſuadendum idonea. Dia- CAP. PAns VII DocIETMAE STOTCORVAI PTI leltica vero eſt recte diſſerendi ſcien- S tia, oratione, quae interrogando & re- du Ma- ſpondendo abſoluitur. 1 eam definit, quod ſit ſcientia verorum, 469. falſorum, eorumque, quae nec vera, Rirh. mnec falſa exiſtant. 2. Tripartita vero eſt Rhetorica, deli- Laert. beratiua, iuridiciali, demonftratiua. UII. 42. Partes eius; Inuentio, elocutio, diſpoſe- 43. tio, pronuntiatio. Orationis Rhetori- cae partes ſunt, exordium, narratio, confutatig, epilogus. Efſe autem Dialecdicam neceſſariam vaert. 6 maxime, virtutemque certae ſpeciei, 40. Juae alias virtutes ſua fſpecie com- prehendat: αο ασοαο h, e. Iapſis deuitationem] quae ſit ſcientia, quando aſſenſum praebere debeamus vel mi- nus, Arvena ρâz circumſpectionem, quae ſit rationis robur, qua illis, quae ſit rationis robur, qua illis, quae ſpecie fallunt, reſiſtitur, vt ne iis abripiamur. dveXevSa, h. e. frmitatem contra rerf— darguentes, quae eſt rationis vis, im- Pediens, quo minus aduerſa opinione abripiamur. àαrτ—4τâ, grauitatem, quae ſit habitus, viſa ad rectam rationem reuocans. M Eſt autem Dialedtica ſcientia, aut Laertib. certa comprehenſio, aut habitus in vi. ſorum perceptione a ratione non de,- vians. Absque dialectica autem ſapi- B . entem in meditatione ſine lapſu eſſe Rhetorica eis eſt ars bene dicendi de non poſſe. Eaenim verum falſumque diſcerni & probabile, ambiguum vero dignoſci. B TII. DE IVDICII INSTRVMENTIS ET RECGVIIS. Phimo autem loco doctrinam de vi- & ſenſu collocant, quatenus iudicium ſunt inſtrumenta, quibus re- rum veritas noſcitur. Senſus igitur, iuxta Zenonem, qui plurima in dialectica mutauit, & de ſenſibus ipſis haut pauca dixit noua, iunctos eſſe cenſuſt a quadam quaſi impulſione, oblata extrinſecus, quam ille avrasiav, nos viſa appellamus. Poſidonius them. 5. (G. Ad ſen quu⸗ lun cer. acc re cor. . 1 Calen. Ult hiſt pil. 4 I. W berin 426. ne dext. Emp-ady Mathem. tel 1.43. n en/ ter git I pye nis cri Vin 0 Pre dir n ſu ſün ⸗ der, a Uapi, le. aln, Ma- s them, e. Im, 4600. H 7. - Leet, o. VII. 42. . 4. i. ,, Aln Leen, .. PII, 40. jei 146. WI⸗ 6 1, Aut laenid Vl⸗ e pi⸗ ſe lie 10 4, ali inH s. 4 “M C40ν* ppbobe»xf TVDICII NS TNEA Abg haec, quae viſa ſunt, & quaſi accepta ſenſibus, aſſenſionem adiungit animorum quam eſſe vult in nobis poſitam & vo- luntariam. Viſum illud cum ipſum per ſe cernitur, comprehenſibile dicitur: cum acceptum iam & approbatum eſt, com- prehenſioe ſi ita eſſet comprehenſum, vt conuelli ratione non poſſet, ſeientia. Iudicium perfectio eſt, qua diſcer- Galen. Nitur res. hiſt. phil. Criterium h. e. id, quod iudicat *, bifa- T. IV. p, riam dicitur, vno modo, quo attentio- 86. ne adhibita, alia quidem facimus, alia Emp. adv hinus*,; altero, quo adhibita, atten- Mathem. tentione, alia quidem eſſe dicimus alia P. T43. q. non eſle, alia eſſe vera, alia falſa. † Al- "wen tero illo modo ſpectatum, quo de eo a- rurſum ſpectatur. † denſu commumni, proprio, & propriiſſzmo. Communi ſen- Iit accipitur pro quauis comprehenſio- nis menſura, quo ſenſu etiam phyhica criteria eo nomine dignamur, qualia viſus, auditus, guſtus. Senſu proprio eo nomine venit, omnis menſura com- prehenſionis artificiali, quomodo cu- bitum, & ſtateram, & regulam circi- numque criteria dixeris, in quantum ſunt artificialia, neutiquam autem vi- ſum atque auditum, & reliquos in v- niuerſum ſenſus, a natura comparatos. — — git, quod ſit, vel non ſit, tribus modis 557 Senſo propriiſſmo vero ita dicetur o- mnis menſura comprehenſionis rei ob- ſcurae: quo ſenſu ea, quae ad vitam hanc pertinent, criteria amplius non appellantur, ſed ſola Logica, & quae a dogmaticis philoſophis ad veritatem inueniendam adhibentur. Logicum iſtud criterium viciſſim p. .444, ſubdiuidere licet, aliud dicendo eſſe quod iudicat, aliud per quod iudicium peragitur, aliud denique αα vel re- lationem qua mediante atque interce- dente] illud peragitur. Criterium quod, iudicat, homo eſt: per quod iudicat, eſt ſenſus; Xécoιας vel relatto, qua iierce- dente iudicat, eſt applicatio phantaſtag. Quemadmodum in ſtaticis enim tria habemus criteria, exigentem ad libram, & ipſam libram, & librae ſtatum: quo- rum primus eſt criterium, quod iudicat, alterum, per quod üudicium fertur, ter- tium, Téa:ς eſt vel relatio intercedens: quomodo item ad recta atque obliqua diſcernenda & artifice & regula, & eius applicatione eſt opus, ſic etiam philoſo- Phiae ad vera a falſis diſcernenda praedi- ctorum trium criteriorum eſt vſus. Re- ſpondetque ei, qui adlibram vel regu- lam aliquid exigit homo iudicans, librae vel regulae ſenſus & intellectus, per quos iudicium fit, Xooρ autem & relationi *X Qui nempe ad praczicam philos. pertinet. ¾ä Qui ſpectat ad philoſ. theoreticam. 1 Recefſimus hic a Stanleio, quousque ipſe a Sexto receſſit, ab interprete Latino ſeduétus, par- tim mutante quaedam atque parum dextre inter- pretante, partim omittente. En verba Sexti Graeca? 79 2grr=igten Nra gar 148* (ſic leg. pro uτ 9) xα. Ka,dνα * T¹0oτ α 1 νοοτ*—s Tα ειν —̈νρατ—r/ ₰ S μ. Ka' Pregon, hε, rcοασανwτσvιo †ααι rα α Daαι, T& ν un On ρανι αα Tαανρ. te a ρ αα +εο. Trα. üp Vevd; . — 70 * regoy (M6‿α„⅜α☛ 0 ze rπ n dokees) è TgXναπς. Quae facile patet, quam male poſt Gentianum Heruetum hoc ſenſu ver- tat Stanleius: Id quod iudikat, dupliciter ſpecta- tur 1. pro eo, quo Bidemus alia eſſe, alia non eſſe, bera alia, alia falſa 2. de eſſentia ſola. In qui- bus nullus plane eſt ſenſus. Nempe omiſſo pri- mo genere xpirncis penitus, quod pertinet ad roantad, ex eo, quod vnum eſt apud Sextum, duo abſurde confinxit. Confuſionem illam iam adiuuante verbis Sexti, 1 ₰ι 5regas, ααα reρα rαπισ vHαωfkros Ar 5Sτ+—⁷o* iſtud hoc i- pſum eſt, quod pro primo a ſe omiſſo repoſuit Stanleius, id nempe 1 οoοτôſ 1 442 TIIAPXEIN Oaτ, T ν &, vnde paulo poſt Sexto dicitur 70 drcke⸗ TSeρατρ IIIAPEEQZ & trifariam ſubdiuiditux. Aa aa 3 modo ₰½ SS PARS VII. DOGCTRINAE modo diéctorum inſtrumentorum, ap- Plicatio phantaſiae, per quam homo accedit ad iudicandum. Laert. Cyiterium autem veritatis eſſe aiunt ticipatam perceptionem ait. Eſt autem rN.. VII. 47. phantaſtam comprehendemem ", h. eeam, ei anticipata perceptio naturalis rerum m. quge ab eo, quod reuera exiſtit, pro- & propoſitionum vniuerſalium cogni- ficiſcitur. Vt Chryſippus in X Phy- tio. Alii ex antiquioribus Stoicis, in — ſicorum tradit, itemdque Antipater & quibus & Poſidontus eſt, in libro de ia- . Apollodorus. Boethus tamen Crite- diciis criterion, rectam rationem eſſe rin plura agnoſcit, mentem, ſenſum, ſtatuunt. 7 CAP. III. ” DE SENSV. . eEnſ lalectica autem a corporis ſenſbus Comprehenſio facta ſenſibus, vera eſt, Cetent VIII, 7. deriuatur: Heic enim animus con- & fidelis, vt Zeno quidem docuit, cum £ II. cipit notiones, quas oiaαρςρ appellant, ea- rum rerum ſcilicet, quas definitione ex- plicant, atque inde propagatur atq; con- nectitur tota docendi atq; diſcendi ratio. Vive Eſt autem ſenſus ſpiritus, a parte a- peuow-Rimae principali, ad organa ſenſuum Xg. pertingens. Orig. L. Quicquid autem apprehenditur, per ſenſelia tämen non directo vera eſſe, b. 222, VII , ſenſum apprehendi manifeſtum eft, ſed quatenus referuntur ad inelligibi 4 nihilque eſt in intellectu, quod a ſen- lia, cum quibus aliqua iis intercedir ſu non pendeat. coniunctio. CjA P. IV. DE VISIS, S. PHANTASIA. Laert. Rimo doétrinam de viſo atque ſen- gnificat. Vt enim ſeipſum prodit Iau- VII, 49. ſu, Diocle Magneſio teſte, conſti- men atque vna omnia, quae conti- tuunt, tanquam criterium, quo re- net; ita viſum quoque tum ſeipſum. rum veritas dignoſcatur. Nempecri- tum id, a quo deriuatur, exhibet. Set,a4 terium hoc ipſum in genere viſim eſt, Eſt autem véſum impreſſio in facul- Makign. quandoquidem & ratio aſſenſus, com- tate animae Principali, quam cum de- & 9,29 4 prehenſionis & intelligentiae, quae re- preſſione & eminentia coniunctam eſſe adde liquis eſt nobilior, ſine viſo neutiquam Cleanthes ſtatuit, aeque ac eam, quae Pyrrh. conſiſtit. Praecedit enim phamaſßia, in ceram fiat impreſſio. Chryſippus ry. . tum vero mens elocutionis praedita autem abſurdum id eſſe exiſtimauit. c. . & facultate, verbis declarat id, quod per Nam primum, inquit, cum cogitatio vII, zo. viſi impreſſionem ſuſcepit. nonnunquam ſimul & triangulum, & Flut. Plac. Phantaſia autem, quam viſimn voca- quadratum, apprehendat, oporte- rn 3. IV, mus „a o deriuatur, quod lumenſi- bit idem corpus eodem tempore SVOICORPM. P. L. -. III. IV. apbelitum, ſcientiam. A quo in diuer- ſa abiens, in primo de ratione libro Chryfippus, criteria eſſe ſenſum & an- natura quaſi normam ſcientiae & prin- cipium ſui dederit. Nihil item illa zagysia perſpiciitate Cic Ac. & euidentia clarius, vt nulla oratio Q. Il, 6. illuſtrior ipſa euidentia reperiri poſſit. Ex ſenßlibus, itemque ex iis, quae Sext. cadunt fub intellelctum, vera eſſe aliqua, Emp ad= Mathem. *KKarτατοο ρà Gαντονοúον Cic. Acad. Q. l. II. Biſum comprehenſibile vertit, diuerſas ler. bro N- em oo)t. UI d. i. in i. D W ſt, Ceke. In ClII. CAe. 00I,6. t. D dext. Einp adr v Mithen 70 222, Eentalr. Mithem. ,294. age Pytrh. Hyp. Paell⸗ Fll, 5, DE SENSV ET PIIANNT ASTA diuerſas in ſe habere figuras, quod qui- dem eſt abſurdum. Deinde cum ſimul in nobis multa viſa exiſtant, animam quoque plures ſpecies induere opor- tebit, quod quidem magis etiam ad- ARuc priore illo abſurdum eſt. lpſe i- gitur exiſtimabat vſurpatam a Zenone Tmpr Monis vocem pro alteratione eſſe, ita ſentiente: vt viſum putet animae eſſe alterationem, adeo vt nullum am- plius ex eo abſurdum exiſtat, ſi iam idem corpus ſimul & eodem tempore, multis in nobis ſubſiſtentibus viſzr, plu- res alterationes ſuſcipere dicatur, Vt Mp. I81. aer enim innumeros ſimul, & diuerſis- ſimos, recipiens impulſus, multas vna alterqationes fübire Poteſt, ita etiam Partem animae principalem variis viſis acceptis, facere aliquid poterit, quod cum iis conuenientiam habeat. Sunt qui dicant, neque iſtam Chry- ſippi explicationem recte ſeſe habere; Nam licet viſun: omne impreſo ſit ani- mae, atque alteratio, non viciſſim ta- men impreſzonem atqae alterationem o- Innem viſum efle. Sic enim digito vel dolente, vel pruriente, impres- Lone quidem aliqua atque alteratione affici animum, viſum tamen eam haut eſle, quoniam ad Principem animae Partem non pertingat. Qubus occurrentes Stoici aiunt, dum impreſzo in animam nominatur, ſimul intelligi, gazazenus fit in anima, vt integra definitio ſit iſta: Viſum eſt uenpreſſo in anima, quatenus eſs in ani- ma. Quemadmodum enim album in oculo dicentes, illud, quousque eſt in S oculo, intelligimus, illud in certa parte D Oculi eſſe intelligentes, prout in omni- bus homimibus deprehenditur, ita dum d. ib. 559 dicimus viſim animae eſſle impro- nem, hanc ipſam impreſſionem in prin- cipe eius parte fieri intelligimus. Reſponderunt elegantius alii: Ani- mae vocem bifariam accipi, vel pro tota anima, vel pro principe eius parte. Quando enim hominem ex corpore & anima conſiſtere, vel animum a cor- Pore per mortem feparari dicimus, Proprie principem intelligimus partem animae, in qua ſedes eſt motuum, bo- norumque animae. Quando itaque Zeno viſum imprecſtonem in animam vocat, non de tota anima, verum de parte eius, eſt intelligendus; quaſi di- ceret: viſinn eſt alteratio panti animae principis. Sed aduerſus hanc quoque explica- tionem ſunt, qui excipiant: Appetitum, aſſenſum, comprehenſionem, alteratio- nes eſie principis animae partis: eas ta- men a viſs diuerſiſſimas eſſe, haec e- nim certum quoddam perſuaſionis & affectionis eſſe genus, cum illa ſint uidentes perceptiones“ potius quaedam, quam inclinationes atque adeo minus recte procedere definitionem, vt quae aliis etiam rebus poſſit accommodari. Aſt hic quoque recurrunt ad co=- euDäogeis, h. e. ad ea, quae ſimul intel- liguntur, atque indicantur intellecta: dicentes in definitione vif; ſub intelli- gendum eſſe facta berſuqadendo. ** Quemadmodum enim, qui dicat amo- rem eſiſe animae, ad amicitiam procu- randam, collatum conatum, fubintel- ligat, inter aetate Korentes; Sic etiam quando dicitur viſum efſle alteratio- nem in principe animi parte, ſubin- telligi perſuadendo factam eſſe eam, non uidentia, alterationem. ð * sva*ρoP—l Tussg legendum mihi perfuadent ſequentia, pro svsoαοραοοτ νιις. Ceterum hic in verſione plane Heruetum ſequitur Stanleius: aquo recedendi nobis cauſae ſatis. *Aperte zard, reαα eſt in Grzec, quod 6 praecedentia Krmant, & ſeqq. Heruetus tamen, a c ſi ard& aα legiſſet, quod tamen neque ana- logia Graecae linguae paritur, vertit in omnibus; quod. fideliter ſecutus Stanleius fuit. Viſorum Laert. VII, 5l1. Laert. VII, 5I. vonger. Id. ib. Sext adv 560 Viſorum autem alia ſenſilia ſunt, alia minus. Senftlia funt, quae per ſenſus in- ſtrumentum vel vnum, vel plura accipi- vntur. Non ſonſilia, quae percipiun- tur animo ſolo, vt incorporea omnia, & reliqua, quae mens aſlequitur ſola. Senſilia formata ex rebus exiſtentibus, concedendo & aſſentiendo produci. Sunt autem viſorum quoque (αbαι¹α h. e.) apparentige quaedam, quae ita exiſtunt, ac ſi ex reuera exiſtentibus formarentur. † Rurſum alia rationalia ſunt, alia ra- tionis éxpertid. Rationalia animanti- vm ſunt, ratione gaudentium, irratio- nalia brutorum. Rationalia dicuntur notiones, carent nomine irrationales. Sed & artiſicialia ſunt alia viſa, alia non artißiciglia, hinc eſt, quod aliter artifex, aliter artis rudis ſpectare ima- ginem ſoleat. Porro alia ſunt probabilia, alia impro- Mathen epabilia, (rurſum nec probabilia alia ſunt, P.182. fq. nec improbabilia, alia demum & probabi- Id. lia ſunt, & improbabilia,)robabilia ſunt, quae tranquillum & aequabilem motum inanima cient: qualia ſunt iſta: iam dies eſt: ego loquor, & alia eius gene- ris. Improhbabilia contrariae ſunt na- turae, eisque ab affenſu reuocamur, qualia ſunt: iam media die ſol ſuper terram non eſt: dies eſt, dum tenebris omnia plena ſunt. Et probabilia ſunt & improbahilia illa, quac ex relatione ad aliud modo hoc ſunt, modo illud, vtin orationibus dubüs. Nec proba- bilia denique nec improlabilia v. g. iſta ſunt: ſtellae funt pares, vel ſtellae ſunt impares. . .ł Probabilium improbabiliumue viſo- rum alia vera ſunt, alia falſa, alia & vera &falſa, alia neque vera neque falſa. 1 PARS VII. DOCTRINAE &1OICORVM. P. I. e W. Vera funt, quae vere praedicari pos- ſunt, v. g. dies iam eſt, & lux eſt. Falſa, quae vere praedicari non poſſunt. Ve- ra pariter & falſa, quale erat Oreſtis viſum, dum fureret Electrae occurren- tis, nempe verum erat, quod obuiuum aliquid haberet, Electra enim ei occur- rebat, furiam eſſe, erat falſum. Ne- que vera eſſe neque falſa, in viſa cadit generalia. Quorum enim ſpecies ſunt tales, vel tales, eorum genera non ſunt talia omni ex parte. Sic hominum Graeci alii ſunt, Barbari all. Homo in genere igitur Graecus non eſt, omnes enim alias homines Graecos oporteret eſſe, neque eandem ob rationem Homo in genere Barbarus dici poteſt. 7 Verorum viſorim alia ſunt, alia non Id. Junt, coomprehenſibilig. Non comprehen- ſRchilia ſunt, quae morbo vel mentis perturbatione obueniunt. Multi enim phreneſi laborantes, vel atra bile, ve- rum viſiun attrahunt quidem, non comprehentibile tamen, ab eo quod ex- trinſecus caſu offertur, vnde ſaepe de eo neque affirmant quippiam, neque ei afſentiuntur. Eſt autem viſum com- prehenſfbile, quod imprimitur & ob- ſignatur, ab eo quod eſt, prout id eſt, vt non poſſit eſle ab eo quod non eſt. Sunt ergo viſi comprebenſwibil s re- I. quiſita tria; Primum, vt exiſtat ab eo quod eſt, dantur enim viſa, quae exi- ſtant ab iis quae non ſunt, vt fieri ſo- let in hominibus mente captis, Se- cundum, vt & conueniat cum eo quod eſt. Dantur enim viſa, quae ſunt ex eo quod eſt, verum referunt id quod non eſt. Sic enim Oreſtes viſum du- cebat ex eo quod erat, nempe àb Ele- Ara, non tamen id conueniebat cum eo quod erat, furiarum enim vnam † Male hic rurius Stanleius & nullo ſenſu: quaæ ex rebus exiſtentibus formantur. Quodnam i- gitur eorum diſ rimen a praecedentibus. Nempe aliud poſtulant Laerti verba α σ τπας αο+ Xτ ααπνν e]K˖us, firmantur haec iis, quae ap. Sextum habentur p. 242. ean ſin Geb tun om adr mI ſgi rati bet hi! qu lunj cul met lee mer eum poſt ſpir ſun cun ninn obo Am Ene de 4 nguſt. .Acad ⸗ Nkni don EII. rim e) ſo Doe- li, .Pe. reſtis rren- Ulum Ccur. Ne- (adit ſünt 1funt reci enere eßlimn tetle, n in 1n N eben. gentis enim e, ⸗ No er⸗ e de Eode ncom- CKob⸗ idett, eſt. e re⸗ . 1 60 neexi- jeri o . ) od unte guod y du- He- t CUH VDANI —ꝰ nag. guu 45 Eati 16, bsext. Emp. them p. Balen. pDE SrNSV PANTAS VENO & eam eſſe putabat. Viſum compreben- ſibile vero ei quod eſt conforme eſſe debet, imo ita impreſſum atque ſigna- tum, vt artificio quodam imprimat omnes viſorum proprietates, quem- admodum ſculptores omnes expri- munt partes rerum quas imitantur, & ſigilli impreſſio, in ceram facta accu- ratius, omnia eius lineamenta exhi- bet. Poſtremum requiſitum eſt, vt ni- hil habeat quod impediat. Nonnun- quam enim incurrit quidem viſum comprehenfibile, ſed fidem non conſe- Aaur propter aduenientem extrin- ecus circumſtantiam. Vt, cum Her- cules Alceſtin e terra eductam ad Ad- metum adduxit, viſum comprehenſibi- le ex Alceſtide traxit Admetus, ei ta- men fidebat minus: nempe mortuam eam eſſe nouerat, neque adeo redire poſſe, formam tamen mortuorum ſpiritus quosdam quandoque induere. Viſun vero ſ. phantaſtam, phanma- Ron, Phantiſticon & Phantaſma ita ſe- cundum Chryſippum diſtinguenda ve- niunt. Phantaſia affectio eſt in animo oborta, quae & ſeipſam & cauſam ſu- am repraeſentat. Vt, quando albe- dinem oculis cernimus noſtris, affectio ea eſt quam viſus in animo producit, aAuguſt. Meritoque affectio illa appellatur, quo- . en niam res, a qua eſt, album eſt, a quo mo- T. /1. p. 426. TLrum iuxta Zenonem eſt id, quod ita animo eſt impreſſum ex eo vn- 475. de eſt, vt eſſe non poſſit ex eo, vnde adv. Ma- alen. non eſta. „WVel, vt alii definiunt b. Ve- Hig. Phil. r. WV. rum eſt id quod eſt, & quodexaduer- Opp. p. ſo alicuius ponitur. 426. * Sext, Pyrrh. Hyp. L. II. 6. 7. fariam: ſubſtantia, conftitutione, poten- tig. Subſtantia, nam veritas corpus Differt autem verum a veritatetri- 551 vetur animus noſter. Eadem de rebus Odoratus atque tactus ſunt tenenda. Phantaſton eſt id, quod cauſa eſt phantaſiae, h. e. viſt. Albedo v. g. & frigus, & quicquid animam mouere poteſt, phantaſton eſt. B Phantqſticon eſt fruſtranea & inanis Saαα [viſi] attractio, animae affectio proce-Xο. dens ab eo, quod non eſt, vt fit in iis, *. qui cum vmbris pugnant, vel manus fruſtra extendunt. Nempe phanta- ſia, vel viſum, phantaſton habet, ex quo exiſtat, Phantaſticum vero nihil habet, ex quo tanquam vera re exiſtat, atque ducatur. . Phantaſma eſt id, ad quod inani illa attractione adducimur, quod contingit in atra bile laborantibus & furioſis, qualis Oreſtes in tragoedia, cum di- cit mater, obſecro te, ne incutias mihi Has ſanguinolentas &) colubrinas virgines, Quae me inſequuntur & terrore cruciant. Haec furore actus profert, nihil e- nim videbat, quamobrem Electrare- ſpondet: . Tuo quietus in lecto, miſer, mane, Cernens eorum quae cernere putas nihil. CAP. V. DE VERO ET VERITATE. eſt, verum autem eſt incorporeum, eſt enim Nenτο+ο id quod verbo profertur, atque incorporeum adeo. Contra veritas corpus eſt, eſt enim ſcientia ua proferuntur omnia vera.“Omnis a. cientia quodammodo eſt pars animae rιℳ princeps, quae pars princeps corpus 9% à- eſt, veritas itaque in genere corpo-οιω. rea eſt. rrixi,. Bb bb Conſtitutione, 562 PARS VIr DoCTRTNA STOTCORVM P r Vr VTI Conſtitutione, nam verum concipi- tur tanquam aliquid natura ſimplex atque vniforme, v. g. dies eſt, ego lo- quor. Veritas vero, vt quae ſcientia ſit, ex multorum verorum cognitione conſtat, certo quodam modo coniun- ctorum. Quamobrem ſicuti populus a ciue differt, ſiquidem populus ciui- vm eſt multitudo, ciuis vero perſona eſt ſingularis, ita verum quoque & ve- ritas differunt Veritas populo ſimi- lis eſt, verum ciui. Veritas enim ex Multis colligitur, verum eſt ſimplex. CAP. VI. Potentia, quoniam verum non ad- haeret veritati abſolute & neceſſario. Mente captus, infans, ſtultus verum dicere poſſunt, ſcientiam eius quod- verum eſt habere non poſtfunt. Veri- tas res conſiderat cum ſcientia, ita vt ſapiens ſit, qui veritaten habet, vera- rum enim rerum ſcientiam habet, ne- que decipitur vnquam, neque men- titur, falſum proferat licet, quoniam a bona, non mala affectione id pro- cedit. DE COMPREHENSIONE. Cic. Ac. K* Comprehenſio primum ita Q.L. V, 1X dicta Zenoni, metaphora ducta a *47": rebus, quae manu comprehenduntur, id quod quidem geſtu conficiebat. Nam cum extenſis digitis aduerſam manum oſtenderat, viſim inquiebat, buiusmo- di eſt. Deinde cum paullum digitos conſtrinxerat, aſſenſus huiusmodi. Tum cum plane compreflerat, pugnumque fecerat, comprehenſionem dicebat. Galen. Comprehenſio eſt ſcientia firma & ve- in-Eill,ra, non - comprehenſto ( zεαW.) IV, 6. eius contrarium eſt. Sunt enim res Stoicos quas videre nos putamus tantum, vel x«—— παααπire, & ſentire, vt in ſomniis & αran- Phreneſi ſe res habet. Alias res non un cui-tantum epinione, ſed reuera videmus, dentem 2 udimusque, & ſentimus. Poſterioris non de- gerneris quae fſunt, Academicis ſcepti- Kniuiſſe cisque exceptis, omnes firmam ſcien- t. iam parere putant, reliqua quae in zSext, ſommio vel phreneſi nobis obuerſantur, adv. Ma. falſa ſunt. . . zhem. p, Quicquid autem mente comprehen- 1372. ditun, vel comprehenditur per incur- Xατ ium eN&à lionemb euidentium, vel, vt Laertius loquitur, per ſenſus, vel per traunfitum a b euidentibus*, qui eſt Laertio col- lelkctio per demonſtrationen-. Huius tres ſunt ſpecies: vel enim hoc fit per æ=- Eemilationem, vel per compolitionem, vel per analegiam ſeu proportionem. . Per incurſtonem euidentium com- prehenduntur album & nigrum, dulce & acidum. Per tranſitum ab euiden- tibus, & quidem per Aſzmilationem ex imagine ſua comprehenditur Socrates: per compofe ionem, hippocentaurus, quem ex homine componimus & equo: membra enim vtrique fpeciei propria coniungentes, phantaſia comprehendi- mus id, quod neque equus eſt, neque homo, ſed hippocentaurus, exvtroque compoſitus. Per analogiam denique res dupliciter comprehenduntur: velaug- mzentatione: vt ſi ordinariam hominum ſtaturam augendo Cyclopa concipia- mus, qui non ſimilis ſit. Paſto pane viro, ſod celſa vertice monti. Vel deminutione, qua ratione Py- gmaei formamus conceptum, qua item ν vοα ſic & § ivασνυvGr. Kœrα 7τοτ ιιυιοοσαιν ſic ext. p. 479. 2*τ 7 * Laert. *αινιιινα εααατιαυT‿ναα. Rem tenet Scanleins VII, 52. 5 vox accuratius explicata ſonat: per incidem- Centrum e Laert, c3. 2τ⁄ „ erchr ll (. Cic. Ac. Ou. — — — —————— — — —– — —. — Clc. de. fatoc l. d. drio. rum nod Veri- ta t Vera- Ne⸗ men- niam ſe⸗ ſtun col. Stres Per- 1,Vel con- ce den⸗ mnex ger. Uris, ego. oprin endi⸗ leque roqe llees loug- num Pir- ice Py- iten gtilen trum pr COMPEEHIFNSONE ET ASSENSWũI. 563 centrum terrae concipimus, analogia minorum globorum. Vu. Iitis ſpeciebus omnibus addenda v „ Comprechenſio per zranspoſetionem, Vt uer a&ασ ſi oculos in pectore concipiamus. Per cr. CA P. contrarietatem, vt mors intelligitur (ex contraria ei vita.) Per tranſitio- b ar à nemb, vt efata & locus.* Per priua- uerd- ionem, ſic virum ſine manibus conci- Gægw. pias. Per naturam, quomodo iuſtum atque bonum intelliguntur. VII. DE ASSENSV. Gic. Ac. H ſatis cognitis, quae iam expli- Q.W. 12. cata ſunt, nunc de aſenkone at- que approbatione, quam Graeci να— TAεονο vοcant pauca dicemus. Non quo non latus locus ſit, ſed paulo ante iacéta ſunt fundamenta. Nam cum vim quae eſlet in ſenſibus explicaba- mus, ſimul illud aperiebatur, compre- hendi multa & percipi ſenſibus, quod fieri ſine aſſenſione non poteſt. Dein- de cum inter inanimum & animal hoc maxime interſit, quod inanimum ni- hil agit, animal agit aliquid, aut ei ſen- ſus adimendns eſt, aut ea quae eſt in noſtra ſita poteſtate reddenda ento. At vero animus quodammodo eripitur his, quos neque ſentire neque Men- tiri volunt. Vt enim lancem in libra, ponderibus impoſitis, deprimi; ſic a- . nimum perſpicuis cedere neceſte eſt. Cic. de. Quanquam aſſenſto non poſſit fieri ſatoc. 9 niſi commota viſo; tamen cum id viſum proximam cauſam habeat non princi- palem, hanchabet rationem, vt Chry- ſippus vult, non vt illa quidem fieri poſſit, nulla vi extrinſecus excitata, neceſſe eſt enim ſenſionem viſo com- moueri, ſed reuertitur ad Cylindrum, Sad turbinem ſuum, quae moueri in- cipere niſi pulſa non poſſunt: id au- tem, quam aceidit ſuapte natura, quod ſupereſt, & cylindrus voluitur, & tur- bo verſatur. Vtigitur qui protruſit cylindrum, dedit ei principium mo- tionis, volubilitatem autem ei non de- dit: ſic viſum obiectum imprimet il- lud quidem, & quaſi ſignabit in animo ſuam ſpeciem, ſed dſenſio noſtra erit in poteſtate: eaque quod reliquum eſt ſuapte vi & natura mouebitur. Phantafiae ſ. viſa, quibus mens ho- Gell. minis prima ſtatim ſpecie accidentis 5 ad animum rei pellitur, non volunta- Auguft. tis ſunt, neque arbitraria, ſed vi qua- de C. D. dam ſua ſeſe inferunt hominibus. No- IX, 4. ſcitandae probationes autem, quas araéoci vocant, quibus eadem vi- Ja noſcuntur & diiudicantur, volunta- riae ſunt, fiuntque hominum arbitra- tu. Propterea, quum ſonus aliquis formidabilis, aut coelo, aut ex ruina, aut repentinus neſcius periculi nun- cius, vel quid aliud eiusmodi factum: ſapientis quoque animum pauliſper moueri, & contrahi, & palleſcere ne- ceſſum eſt: non opinione alicuius ma- le praecepta, ſed quibusdam motibus rapidis & inconſultis, officium men- tis atque rationis praeuertentibus. Mox tamen ille ſapiens ibidem ra raiabtas Cavraoias, viſa iſthazc animi ſui terrifica non approbat: hoc eſt & ννRτα.ν οτι ροοοισαοαροàοα ſed abiicit reſpuitque, necei metuendum eſſe in his quicquam videtur. Atque hoc inter inſipientis ſapientisque Acnrv Tτο Nempe quae dicendo intelligimus. Et locus tranſitione ab vna ad ali- „ proferuntur, tranſeundo ab vna ſyllaba ad aliam am partem clariſſime percipitur, Bb bb 2 animum 564 PARS VII DOOCTEINA STOICORVM. P. T c VIII. animum differt, quod inſipiens, qualia eſſe primo animi ſui pulſu viſa ſunt ſaeua & aſpera, talia eſſe vero putat; & eadem incepta, quae quaſi iure me- tuenda ſint, ſua quoque aſſenſione ap- probat, α zcoοιοσůbειοο (Hoc e- nim verbo Stoici, cum ſuper iſta re diſlerunt, vtuntur.) Sapiens autem quam breuiter & ſtrictim colore atque vultu motus eſt, & ανν ι τ ιταα ed ſtatum vigoremque ſententiae ſuae re- tinet, quam de huiuſcemodi viſis ſem- er habuit, vt de minime metuendis, ſed fronte falia & formidine inani ter- ritantibus. . CAP. VIII. PDE NOTIONIBVS. 2 7. * νονα= 2. Cie. Senſit, veluti norma ſcientiae, no- Ac. O 1 tätones rerum in animis impriman- I, II. tur, e quibus non principia ſolum, ſed & latiores quaedam ad veritatem in- veniendam viae inueniuntur- Plut. de. Vbi in lucem primum editur homo, Iye hiladuerſus principem animi partem per- * inde ſe gerit, ac ſi in pura charta lit- terae ei eſſent exarandae. Primus ve- ro infcriptionis modus a ſenſibus eſt. Vbi enim ſenſu aliquid percipimus, vt album, eo ſublato licet memoriam ta- men eius retinemus. Poſt vbi eius- dem generis plures collectae fuerint imagines, experientia id dicitur, haec enim nihil aliud eſt quam collectio e- iusdem generis notionum. Sunt autem notionum aline natura- les, quae dicto modo gignuntur, ſine Vlla artis induſtria. Aliae docdtrina at- que indsſtria comparantur. Atque poſteriores hae proprie notiones, illae roXα anticipationes vocantur. Ratio autem . a qua rationales audimus, iſtis antici- pationibus perſici dicitur primo anno- rum ſeptenario. Conceptio porro mentis, eſt viſum in- telligentis facultatis in animali, ratio- ne praedito. Viſum * enim, ſi rationali Id. ib. Id. ib. vHαα animo obtingat, conceptio mentis vo- catur, Graecis eoaνaαauνa duéta a mente, quae v& eſt iisdem, appellatione. Nem- pe vifa reliquis animalibus minime ac- cidunt, quae Diis vero atque nobis obueniunt, ea ſola ſunt viſa. Quae nobis vero obueniunt ea ſunt viſa ſe- cundum genus, & ſecundum ſpeciem ſunt mentes concebtiones; quemadmo- dum denarii & ſtateres, per ſe id funt quod nomine referunt, ſi vero pro nauali vectura pendantur, tum hoc quoque eis accedit, naulum vt appel- lentur. Notiones communes omnibus homi-Arrian. nibus ſunt inque iis omnes conſen- in tiunt] neque notio notioni repugnat. 22.“ Quis enim noſtrum bonum non ſtatuit eſſe vtile, & expetendum, & quauis ra- tione aſtectandum? Qus non ſtatuit iuſtum eſſe honeſtum & decorum? Vnde igitur pugnae oriuntur & con- tentiones? nempe ex applicatione communmium notionum ad res ſingu- lares. Hae notienes, & id genus aliae, re- Simplic. Cta ratione in nobis conſtitutae, lon- in Epiſt. goque tempore exploratae, verae ſunt, “ 33. & cum rerum natura congruentes. * Galrvοαου., v Pro αατοαααα a,d Plut, reſtituendum eſſe luadet ipſe capite proxlme ſq. 12. CAp. . . Cic. R Olil. dext. adu. Ma- them. Rn 166, 1 dext, adu, Ma- them. p⸗ 21 4 1 „e=r r Qu 3 harum dextre 1 fler⸗l Vetum daneinsd tontin. genreh interre- tatur. conint. ecyinit ¹ baert. VIl 4g. 1 derrey UTo-/ TeNA 4 un. Ta). V TA 1 u a; ieda, 2 an 6ur. tae ) ſed ere⸗ lem. dls, ter⸗ yo.⸗ leſte, Veln⸗ eac⸗ gobir e⸗ le- ien mo- unt . N. 0 hoc bel⸗ len a, Sndr, 22. Ntuit Sn. tuit un? co⸗ jone ⸗ Ie-Zimpli⸗ on- in Pyiſt, int 3. t, 1,159. Sext. DE NOTYIONB. SCOIENTIA. VOCE &. 565 . CA P. DE SCIENTIA ET OPINIONE, Cic. Ac. S Wod ſenfa comprehenſum erat id . I I » ipſum ſenſam Zeno appellabat, &. ſi tta erat comprehenſum, vt conuelli ra- tione non poſſet, ſéientiam: ſin aliter, infcientiam nominabat, ex qua exſiſte- ret etiam opinio, quae eſſet imbecilla, & cum falſo incognitoque communis. Sext. Tria haec inter ſe coniugata ſunt ſci- thtan,. entio, opinio, & quae eſt in eorum con- 166., finio collocata comprehenfto. Ex qui- bus ſcientia quidem eſt firma ac ſtabilis comprehenſio, quam ne ratio quidem CA P. mutare poſſit. Opinio autem imbe- cilla & falſa aſſenſio. Comprehenſio de- nique, quae inter vtrumque intercedit, eſtque aſlenſio viſtomprehenſibilis. Eſt vaæræ- vero viſum comprehenſibile ita verum, Mur re vt nequeat falſum eſſe. Hinc colligi- vers Ge⸗ tur in ſolis fapientibus ſcientiam, opinio- at: nem vero in ſtultis eſſe, vtrisque com- munem autem eſſe comprehenlionem, vt quae ſit id, per quod verum diiudicatur. . Quamobrem eam Zeno neque in re- ni⸗ Ar, neque in prauis numerabat, ſeé r ſoli credendum eſſe dicebat. gatat aναuHho X. . TiHααοσú. DE VOCE, ORATIONE ET VERBIS. ” Ria iſta coniugata inter ſe ſunt, id them. pe. 1 guod lenißcatur, &id quodhoniß- 223. A- Cat, & id quod Aℳo T. Id quod Lon ſstat, †P2 -VvOX eſt, v. g. Dion. Quod Lgnißcatur. αa res eſft, voce declarata: eſtque hoc Guod ipfum, quod mente apprehendimus; Ben Id, quod eſt, ipſa eſt res, extra nos ſub- poſt Her- ſiſtens, vt ipſe Dion. verum Dlialecticas cum verſetur circa id, Stanleius quod ſignificat & fgnificatur, diuiditur cene in eorum quae ſignifcantun & vocis lo- en s cu. Locumeorum, quaz ſgniſzcan- interpre- C11 . 7 tatur. tur, ſubdiuidunt im locum de viſis at- conf. inf-que in locum eorum, quae ex viſis exi- z ni⸗ Runt: oratione item xpoſitorum!?, axio- vI, 4g. maütum, [& ex ſo perfectorum*, oorusmn porro, quae de quodam aut de dltibus- « goro. Jain dicumun à, & lmilium reltorum & nen ſupinorum , generum & ſpecierum. In gc. locum porro, vbi agitur de propoſitioni- NE us , & modis atque Spllogiſtnis, & de & vera dicentes, & negantes, Sritae, & amhigui, & confcientes, occcultantes item, Ceratinae, nulli item & metentes.]t Sris In altero loco, ad vocem pertinente, declaratur litterata vox, & quaenam ſint orationis partes, Soloecorum & Barbarorum natura, itemque poema- tum, de amphiboliis itemagitur, voce- que canora & muſica. Vt &, ſecun- dum quosdam, de definitionibus & di- viſionibus. Mentis viſa orationem praecedunt, Laert. quamobrem etiam de illis iam antea e- 49 gimus, tum vero mens inſtruéta oratio- nis facultate, quod viſorum accepit im- preſſione ſermone declarat. Propter- Laert- ea Dialeckicae ſpeculatio conſenſu O-VIl 55. mIIUIm videtur a vocis loco initium ſu- mere. Eſt auten vox aer ictus: ſei, vVt aĩt Laert. le. Diogenes Babylonius, in arte quam de voceſcripſit, animali vox eſt aer, im- . raÿ iis, quae in voce & re funt fallaciis: in vVOX e uate* quo genere ſunt Syllogiſimi mentientes, petu percuſſus: vox hominiz autem ar- b α 6n * Sic Cic. Acad I, II., Si ita eſſet comprehen- ba verterat: Firmaat DLabilis & immutabilis com- nee⸗ f rrso! ſum, vt conuelli a natione non poſſet, vocabant prehenſio cum ratione: „G., bα.. ſcientianz. Minus luculenter Stanleius Sexti ver= S . ticulata Bb bb 3 ticulataeſt, a mente profecta, quae a decimo quarto aetatis anno conſum- matur. D Dictio autem, vt Diogenesait, vox litterata eſt, v. g. dies eft. Oratio por- ro eſt vox ſignificans a mente profecta: vt dies eſt. Dialectus eſt dictio expreſ- ſa iuxta gentium varietatem, quarum nulla non propria ſua vtitur dialecto, quemadmodum Attica vox eſt ⅝„αατ— Laert. To, IOnica io. Differt autem dictio VII, 57. Xé α ⁰ Sext. ab oratione, nam oratio ſemper ſignifi- cat, dictio autem etiam datur nihil ſi- gnificans; vt Blitri. Oratio autem inſignificans non datur. Differt item dicere & pronunciare, nam pronuncian- Empir. zua voces, dicuntur autem etiam res, adu. Ma themat. p. 223. .„ nam dicere eſt pronunciare vocem, ſi- gnificantem rem, de qua dicitur. Varro,de Hinc dictum Chryſippo, eum qui Ling. L. primo dicitur fari, & vocabula & reli- L. V. p. qua verba dicit, antequam ſuo quidque * Cic. Of- loco ea dicere poteſt, eum non loqui, ſed, vt loqui: quare vt imago hominis non ſit homo, ſic in coruis, cornicibus, pueris, primitus incipientibus fari, verba non eſſe verba, quod non loquan- tur. Igitur is loquitur, qui ſuo loco quodque verbum ſciens ponit. Multum autem operae Stoici, atque ſc. 1, 7.SZeno imprimis, in vocibus inueniendis PBionyſ. & explicandis ponebant, quas ſubtiliſſi- Halic. de me diſtinguebant, architecti verborum * dicti Ciceroni. Ammonius vero verb. p. 5. . . α Grammaticos Stoicorum ſectatores ap- c. 3I. Pellat. Laert. Dicdionis elementa XXIV Linterae VII, 57. ſunt. Dicitur autem littera tripliciter elementum, ſgura elementi, & nomen, vt alpha. Porro ſeptem ſunt vocalia elementa , e, n, 4° v, o, Muta ſex 6, „, ½α, r, T. Ss PARS VII DOCTEAE STOTCOERVM P.Te E Orationis vero quinque ſunt partes, ¹ ap. La- vt ait Diogenes in Iibro de voce, & ert. l. e. Chryſippus.“ Atque initio quidem tae s: 1C 111 alic. §. quatuor tantum orationis partes nu- II. p. 2. merabant, articulos a coniundionibus diſtinguentes. Inde poſteriores Stoi- ci nomina & appellationes diſtinguentes, quinque partes ſtatuerunt; nomen, ap- bellauonem, verbum, coniundionem & articulum. Antipater in libro de di- Aionibus, & his, quaz dicumntur, etiam medium adiecit. Appellatio, vt Dioge- nes ait, pars orationis eſt, communem qualitatem ſignificans, vt homo, eguus. Nomen eſt pars orationis, propriam qualitatem denotans, vt Diogenes, So- crates. Verbum, iuxta Diogenem, eſt pars orationis, ſignificans incompoſi- tum praedicatum; vel, vt ali malunt, elementum orationis ſine caſu, ſignifi- cans aliquid conſtructum de aliquo, vel de aliquibus, vt ſeribo, loguorn. Con- iunctio eſt pars orationis ſine caſu, con- neétens orationis partes Articulus elementum orationis eſt, caſus habens, quo genera & numeri nominum diſtin- guntur, vté, 5, 79, , &ε§ 7, *„Omne verbum propter id, quod adn⸗ „ſonat, quatuor quaedam neceſſario Pialeét. *vOCcat in quaeſtionem, originemz ſuam, c. vI. T. I. *vi declinationem, ordinationem. opp. p. Quantum adoriginem, quam érνο— 0a. Aνι Graeci vocant, nomina natura valere putabant, vocibus primum pro- nunciatis res ipſas imitantibus, a quibus nomina poſtea ſint deriuata. Eam ra- tionem ſequentes erymologias commi- niſcuntur, “ nullum eſſe verbum pu- *tantes, cuius certa ratio explicari non *pPoſſit. Maximo itaque ſtudio vnde voces deducantur, inquirebant, mul- tumq; ea in re operae poſuerunt. Zeno * (looomoo, appellationes vertit Priſcian, womina vero & Appellationes ſunt, quae poſterioribus nomina propria & appellatiun vocantur. primum, iid — —– —— — — — — tes mnle. d ett. l. 6. X Dion. Eeng . nu⸗I. 140 us toi. tes, ,. „& amn ge- nem ut. tiam lirto iae. WWamn, eVI,1.. p. r l. Aturi 1pfo⸗ ibs 11. nmi- 1pu⸗ inon Fnde Il- Zeuo — kiotibus mu, ibid. DE VOCE, ORATIONEF ET VERBOY HH primum, inde Cleanthes, poſtremo pter quandam vicinitatem, minutum Chryſippus, vt fabulas explicarent, vo- pro paruo. Sed haec abuſio vocabuli cumque redderent rationes, cur ita a- in poteſtate loquentis eſt: habet enim literue excogitatae fuiflent. Haec origo paruum, vt minutum non dicatur. II- quaerendaeſt, donec perueniatur eo, lud magis pertinet ad id, quod volumus cNWι res cum ſono verbi aliqua ſimilitu- oſtendere, quod cum piſcina dicitur in «ine concinat, vt, cum dicimus aeris balneis, in qua piſcium nihilſit, cum ni- „ninnitum, equorum binnitum, ouium hil piſcibus fimile habeat, videtur tamen balatum, tubarum clangerem, Krido- apiſcibus dicta propter aquam, vbi pi- νοâcatenarum, haec verba ita ſonent, ſcibus vita eſt. Ita vocabulum non *„V res, quae his verbis ſignificantur. translatum ſimilirudine, ſed quadam Sed quia ſunt res, quae non ſonant vicinitate vſurpatum eit. Quod ſi zn his ſimilitudo tactus valet: vt ſi le- quis dicat homines piſeibus ſimiles na- cniter vel aſpere ſenſum tangunt, leni- tando fieri, & inde piſéinae nomen eſſe *αα7*.l aſperitas litterarum, vt tangit natum, ſtultum eſt, hocrefutare, cum caditum, ſic eis nomina peperit. Et ab reneutrum abhorreat, & vtrumque iĩpſum lene cum dicimus, leniter ſonat. lateat. Hlud enim bene accidit, quod Quis item aſperitatem non & ipſo no- vno exemplo dilucidare non pofſu- mine aſperam iudicet? Lene eſt auri- mus, quid diſtet origo verbi, quae de bus, cum dicimus, voluptas: aſperum vicinitate arripitur, ab ea, quae de ſi- eſt cum dicimus, crux. Ma res ipſae militudine ducitur. iam efficiunt, ſicut verba ſentiuntur. Hinc facta eſt progreſſio vsque ad Mel, quam fuauiter res ipſa guſtum, contrarium. Nam lucus dictus puta- tam ſuauiter nomen tangit auditum. tur, quod minime luceat: & bellum, Acre, in vtroque aſperum eſt; lana & quod res bella non ſi; & foederis no- vepres, vt audiuntur verba, ſic illatan- men, quod res foeda non fit. Quod ſi gitur. Haec quaſi cunabula verborum a. ſoeditate porci dictum eſt, vt nonnulli eſſe crediderunt, vtſenſus rerum cum voluut, redit ergo ad illam vicinitatem, ſonorum ſenſu concordarent. eum id, quod fit, ab eo quod fit, nomi- Hinc ad ipſarum inter ſe rerum ſimi- natur. Nam & iſta omnino vicinitas Etudinem proceffiſſe licentiam nomi- late patet, & per multas partes ſecatur. nandi: vt cum, verbi cauſa, crux pro- Aut per efficientiam, Vt hoc ipſum a pterea dicta ſit, quod ipſius verbi aſpe- foeditate porci, per quem foedus effi- ritas cum doloris, quem crux efficit, citur. Aut per eflectum, vt puteus, aſperitate concordat: Crura tamen quod eius eflectus potatio eſt, creditur non propter aſperitatem doloris, ſed dictus. Aut per id, quod continet, vr quod longitudine atque duritia, inter vrbem ab orbe appellatam volunt, quod membra cetera ſint ligno crucis ſimilio- auſpicato loco Crcumduci aratro ſolet: ra, ſic appellata funt. Inde ad abuſio- cuius rei & Virgilius meminit, vbi Ae- nem ventum eſt, vt vſurpetur non tam neas vrbem defegnat aratro. Aut per rer ſimilis, ſed quaſi vicinge. Quid e- id quod continetur, vt ſi quis horre- mim ſimile inter ſignificationem parui vm, mutata d littera, affirmet ab hordeo & minuti, eum poſſit paruum eſle, quod nominatum. Aut per abuſionem, vt non modo nihil minutum ſu, ſed etiam cum bordeum dicimus, & ibi triticum aliquid creuerit? Diciraus tamen pro- conditur. Vel a parte totum, vc mucronis 569 PARS VII. DOCOTRINAF STOICORVM P. I. c. X. ynuenonis nomine, quae ſumma pars eſt gladii, totum gladium vocant. Vel a toto pars, vt capillus, quaſi capitis pilus. Quid vltra prouehar? Quicquid aliud annumerari poteſt, aut ſimilitudine re- rum & ſonorum, aut ſimilitudine re- rum ipſarum, aut vic initate, aut contra- rio contineri, videbis originem verbi, quam proſequi non quidem vItra ſimi- litudinem poſſumus. Sed hoc non ſemper vtique poſſu- mus. Innumerabilia enim ſunt verba, quorum ratio reddi non poſſit, aut non eſt, aut latet. Vide tamen paulu- lum, quomodo Peruenk putant ad illa verborum cunabula, vel ad ſtirpem po- tius atque ſementum, vltra quod quae- ri originem vetant, nec, ſi quis velit, poteſt quicquam inuenire. Nemo ambigit ſyllabas, in quibus u littera lo- cum obtinet conſonantis, vt ſunt in his verbis, venter, vafer, velam, vinum, vomis, vilnus, craſſum & quaſi validum ſonum edere. Quod approbat etiam loquendi conſuetúdo, cum quibus- dam verbis eas ſubtrahimus, ne one- rent aurem. Nam inde eſt, quod ama- ſti, libentius dicimus, quam amauiſti, & abiit, non abiuit, & in hunc modum in- numerabilia. Ergo cum dicimus, vim, ſonus verbi (vt dictum eſt) quaſi validus congruit rei, quae ſignificatur. Iam ex illa vicinitate per id, quod efficiunt, hoc eſt, quia violenta ſunt, dicta vincu- la poſſunt videri, & vimen, quo aliquid vinciatur. Inde viter, quod admini- culis quibus vinciantur nexibus pen- dent. Hinc etiam propter ſimilitudi- nem, incuruum ſenem vietum Teren- tius appellauit. Hinc terra, quae pe- dibus itinerantium flexuoſa & trita eſt, via dicitur. Si autem via, quae vi pe- dum trita eſt, creditur dicta, redit origo ad illam vicinitatem. Sed faciamus a ſimilitudine vitis vel vimini, hoc eſt, a flexu eſſe dictam: quaerit ergo me quispiam, quare via dicta eſt? Reſpon- deo, a flexu, quia flexum velut incur- wum wietum vweteres dixerunt: vnde vietos, quod canto ambiantur rotarum ligna vocant. Perſequitur quaerere, vndewietum flexum dicatur? Et hinc reſpondeo, a ſimilitudine vitis. Inſtat atque exigit, vnde iſtud ſit vitisnomen⸗ Dico, quia vincit ea, quae comprehen- derit. Scrutatur, ipſum vincire vnde dictum ſit? Dicemus, a vi. Vzæ quare ſic appellaturꝰ requiret: Redditur ra- tio: quia robuſto & valido ſono ver- bum rei, quae ſignificatur, congruit. VItra quod requirat, non habet. 3 Gelen Simili ratione in voce Eg& obſeruan- gHippocr. te Chryſippo, dum prima ſyllaba profer- & Plat. tur, labia deprimuntur inferiora, qua-Lib. 2. ſinos ipſos, nutu illo nobis deſignanti- init. bus, barba mota atque verſus pectus in- 1.1. ob. clinata. Eius generis plura exempla la. 5. habet Nigidius b in Commentariis b ap. Gel- Grammaticis. lium X,5. Secunda quaeſtio voces concernens "neeon- eſt de vi earundem, de Egnifcantibuse, a vnde Chryſippus dialecticam in duas d Laert. diuiſit partes, de gnificantibus, & ſigniſi- V 1, 63. catis. Hoc loco quot modis quiduis dicetur, inquirunt, & quot modis quicquid, quod dicitur, ſignificet. , Hic vocum examinatur ambiguitas. dααα- Vocis autem ambiguitas eſt, ſi vox ali- Wer: qua duas res, pluresue, ſignificet, idque proprie & natura ſua ex linguae inge- nio, ita, vt plures eaedem voces ſen- ſus fundere queant. v, g. πονιαιι Gellius xe, quod & aulam ter cecidiſſe, & cecidiſ- XI, 12. ſe tibicinam notare poteſt. aisu- Omne autem verbum natura ſua Nin. loco ambiguum eſt, quoniam ex eodem duo gicanda. vel plura accipi poſlunt. ιNec mo-f Augn- veatt, quod apud Ciceronem calumnia- ſtin, de tur Hortenſius, huiusmodi ambigua Dear. . audere ſe (xplicare. Dilucide omne o⅞ p. verbum 170. tl Gell. I, „ * Varto, el. b. 5. lol. Latine 1. 4 quali. uali⸗ d latem. NR ⸗ Ur. de N ere, ine ſtit nen- len⸗ ude Har 1⸗ Vel- uit. ¹6rlen. dehogm. lu. Hippocr. fel- g Piu. ur⸗ lib. 2. 1. it. N Tal opp. U⸗ 15 npliu sGl⸗ lium X.⸗ Ws aett, niß- 6. duis odis . duoge⸗ ito. N . a. l- gue nge er Gellius /ͦ—NlI, 12. l g ſtin. loco ſa moXY in⸗ / Dyr VocE, ORATIONE ET VEENBO9 569 verbum ambiguum eſſe dixit: quomodo igitur ambiguz ambigiis explicabunt? Nam hoc eſt in tenebris extinctum Iu- men inferre. Facile quidem atque callide dictum. Sed hoc eſt, quod a- pud eundem Ciceronem Scaeuolae di- cit Antonius. Denique vt ſapienti- bus diſerte, ſtultis etiam vere videaris dicere. Quid enim aliud loco illo fa- cit Hortenſius, niſi acumine ingenii & lepore ſermonis, quaſi meraco & ſuaui poculo, imperitis caliginem offundit. Quod enim dictum eſt, omne verbum ambiguum eſſe, de ſingulis verbis dictum eſt. Explicantur ambigua diſputando, & nemo vtique verbis ſingulis diſpu- tat. Nemo igitur ambigua verba ver- bis ambiguis explicabit. Vtenim ſi di- ceretur: omnis miles bipes eſt, non ex eo ſequeretur, vt cohors e mili- tibus bipedibus tota conſtaret. Ita cum dico ambiguum omne verbum, non dico ſententiam, non diſputa- tionem, quamuis verbis iſta texan- tur. Omne igitur ambiguum verbum non ambigua diſputatione explicabi- tur. . Gell. I, Tertia quaeftio de declinatione eſt, 20 A cao HX & Avæho”ir. Hic alii duαoο de L L. icr alii roιαaν ſequendam puta- p. 101. Tunt. Aονσ eſt ſimilium ſimilis de- Latine Clinatio, quam quidem latine proportio- dicit in- nem vocant. Arcoua)ia eſt inaequali- aequali- tas Geclinationum, conſuetudinem ſe- os α&. uens. Scripſitque ſex libros de d'oααναπSe Chriſippus, ſimiles res difſi- arro de milibus verbis, & ſimilibus diſſimiles . vocabulis eſſe notatas oſtendens. VItima quaeſtio ad ordinationem, quam æv νnw uu vocant, pertinet. De eoargumento duos libros Chryſippus Dionyß. conſignauit (quamuis plures numeret Halic. de Laertius) qui non Rhetoricum ſed Di do⸗ alecticum propoſitum ſcopum habent, L4t* quod facile apparet Lectori, iſtos, qui L. vII. S. perlegerit, de ordinatione enunciato- 190. 191. rum, verorum & falſorum, posſebilium & impolſbilium, licitorum & illicitorum ac dubiorum, aliorumque huiusmodi, quae nullum commodum, nullam vtili- tatem, ciuili afferunt eloquentiae. 1. Quinque ſunt in dicendo virtutes, VI1,5. proprietas, perſpieuitas, breuitas, do- corum, elegantia. Proprietas eſt emendata ſecundum ¹ artem locutio, non vulgari conſuetu-6. dine. 6 5 . . . Mε5⅓ Perſpicuitäas, quando id, quod volu- rarοα mus, aperte loquimur. 8tanlei. Breuitas eſt dictio ea tantum, quae Dbraſ ſunt neceſſaria, continens. Yroptie. Decorum dictio eſt, cuique rei com- mode accommodata. Elegantia eſt dictio, ruſticitatis ex- pers. In vitiis orationis eſt darbariſinus, rav zu h. e. dictio recedens a conſuetudine o- aααο.- ptimorum; & öbloeciſinus, qui eſt o- S, o . . . *Rι ratio incongrue conſtructa. CAP. XNNM. DE DEFINITIONE ETDIVISIONE. Peert. D Efinitio iuxta Antipatrum in primo 2 νρ de defmitionibus, oratio eſt, quae » sard a-Tetexendo plena explicatio profertur. vdO*νονι Vel, vt Chryſippus deſcribit, in li- αιι Pro de definitionibis, dnραοιας, [h. e. Trer. reſponſio ad quaeſtionem, quid ſit K*. res?] Vitio laborant defmitiones, quae ali- Sext. quid complectuntur eorum, quae non Empir. inſunt definitis, aut omnibus, aut ali- Py rch. quibus, vt, ſi quis dicat, hominem eſſe 6. animal rationale, immortale: aut ani- “ 95. mal, rationale, mortale, grammati- cum; tum quod nullus ſit homo CC cC immortalis, 570 immortalis, tum vero quod dentur ho- mines, qui Grammatici non ſint, Deſe- . nitio vitio laborare deprehenditur. “ de. Cum fumſeris igitur ea, quae funt ei rei, quam defmire velis, cum aliis com- munia, vſque eo perſequi oportet] dum proprium efficiatur, quod nullam aliam in rem transferri poſſſt. Vt hoc, bereditas eſt pecunia, commune adhuc: multa enim ſunt genera pecuniae. Ad- de quod ſequitur: quae morte alicu- ius ad aliquem peruenit. Nondum eſt deſznitio: multis enim modis ſine here- ditate teneri mortuorum pecuniae poſſunt. Vnum adde verbum; iure. Iama communitate res disiuncta vide- bitur, vt ſit explicata definitio ſic: He- reditas eſt pecunia, quae morte alicuits adaliquem peruenitiure. Nondum eſt ſatis, adde: net ea aut legata teſtamen- to, aut poſſesſtone retenta: confectum eſt. Cic. To- Deſinitionum autem duo funt genera Pic, * S- prima- Vnum earum rerum, quae Junt, alterum earum, quae intelligun- tur. Eſſe ea dicimus, quae cerni tan: giue poſſunt, vt fundum, aedes, parie- tem, ftillicidium, mancipium, pecu- dem, fupellectilem, penus, cetera. Non eſſe rurſus ea dicimus, quae tangi de- monſtrariue non poſſunt cerni tamen animo atque intelligi poſſunt; vt, ſi vſucapionem, ſitutelam, ſi gentem, ſi agnationem definias, quarum rerum nullum ſubeſt quaſi corpus, eſt tamen quaedam conformatio inſignita, & im- preſſa intelligentia, quam notionem vo- co, ea ſaepe in argumento definitione explicanda ſunt. Id. Lc. Atque etiam definitiones aliae ſunt PARS VII DooTIEIAE STOTCORVAI P.I & YI YI YIII partitionum aliage diuiſonum. Parti- tionum, cum res ea, quae propoſita eſt, quaſi in membra diſcerpitur, vt, ſi quis ius ciuile dicat id eſſe, quod in legibus, SCtis, rebus iudicatis, iurisperitorum auctoritate, edickis magiſtratuum, mo- re, aeq uitate conſiſtat. Diuiſionum autem defimitio formas o- mnes complectitur, quae ſub eo genere ſunt quod definitur, hoc modo: Aba- lienatio eſt eius rei, quae mancipi eſt, aut traditio alteri nexu, aut in iure ceſ- ſio, inter quos ea iure ciuili fieri poſ- ſunt. . Diuiſio eſt generis in ſpecies ſuas Laert. proximas fectio, v. g. Animantium alia Val. r. ratione ſunt praedita, alia eiusdem ex- Empir. pertia: mala igitur haeceſt diuiſio: Ex adu. Ma- hominibus alii ſunt Graeci, alii vero them. p. Aegyptii, alii Perſae, alii Iandi. Pro- 441. , Ximae enim ſpecies non diſparatae ſed oppoſitae ſunt. Sic igitur diuiden- dum: Hominum alii Graeci funt, Bar- bari alii. Tum rurfus fubdiuidendum Barbarorum alii Aegyptii funt, Perſae alii, alii Indi. Quod quidem etiam in eorum, quae ſunt, obtinet diuiſtone. Quae bona enim funt vel mala, indiffe- rentia nobis haut ſunt, ſunt autem in- differentia, quae in medio bonorum malorumue ſunt poſita. Oporteret igitur diuißonem, non, vt modo di- ctum, inſtitui, verum ita potius: Eo- rum, quae ſunt, alia indifferentia funt, alia non ſunt. Exhis quae indifferen- tia non ſunt, bona alia ſunt, alia mala. Haec enim diuiſto fimilis ei erit, qua ho- mines in Graecos diuiduntur atque Barbaros. Barbarorum vero alii Ae- gyptii, alli Perſae, Indi alii eſſe dicuntur. x Iſtis ſqq. ſuccedebant ap. Stanl. „ Poſterius hoc genus deſcriptio vocatur potius, oratio, quae a rerum ſpeciebus externis ad ipſam earum naturam nos deducit, vel definitio defrnitionis vim ſimpli- citer exprimens, „ Quorum quidem apud Cicero- nern habetur nihil. Deſumta ſunt ex Laert. VII, 64. Verum quod non viderem, vt deſèriptiones pracciſe ad poſterius illud genus pertineant, omis- tenda potius duxi. . Qlue tu. ciſe nin li 1ſ4 G1 eni nee ceſ Re lin 1u vel ten ſul al A e - =— laert, 4 VII,60. AaOar. birhelt . 49 Laen, ſed vice⸗ 4 tur legiſ/ ſe Stanl. t Me. b g. Koutray. . l. (0 ſapt, A. Gri. nek, is, ru 180. ere Ar- jeſt, eel⸗ hol. ſlas laert. nili Fert. ner Bmpir. .Exade, Mr- Vero them, p. Pro-441. ſed den-⸗ Bar- dum rie Nin ole. lfle- nin- Nrum teret (i⸗ Eo- funt, Ael- nalr. ho- e Me⸗ ntur. — 1, WI. Nien’/ onmis⸗ CE VII. I. DE DEFINII. ET DIVIS. Quae priori autem loco proponeba- tur, ſamilis eſt huic: Homines vel Grae- ci ſunt, vel Aegyptii vel Porſe, velIndi. Hinceſt, quod perfecta diuiſio, vim habeat vniuerſalem; qui ita diuidit e- nim: Ex hominibus alii ſunt Graeci, alii Barbari, tantundem dicit, ac ſi dicat, ſi ſunt omnino homines vlli, ei aut Graeci ſunt aut Barbari. Si inueniatur, enim aliquis homo, qui neq; Græcus ſit, neq; Barbarus, malam eſſe diuißtonem ne- Ceſſe eſt, neque verumiid eſſe vniuerſa- liter. Quamohrem etiam ſi dicamus: Rerum aliae bonae, aliae malae ſunt, a- liae vero intermediae, id iuxta Chryſip- pum aequipellet vniuerſali huic: JSi ſunt aliqua, quae ſiant, ea vel bona ſunt, velmala, vel indifferentia. Hoc au- tem vniuerſale falſum eſt, ſi falſum ali- quid ei ſubiiciatur. Si duae enim res ſubiiciantur, altera bona, altera mala, aut alcera quidem bona, altera indifferens: aut mala & indifferens; tum illud qui- dem: eorum, quae ſunt, aliud quidem eſt Id. p. 440 (CA. DE GENERE XEnus plurium notionum, quae ad vnum referuntur, comprehenſio, vt ae animal, id enim omnia animantia in- 4. Laert. cludit. Norio eſt viſum mentis, neque ſed vide- qulid negue quale- ſed quaſi quid, vel tur legiſ- quale:⸗ v. g. notio equi, nullo equo ſe Stanl. praeſente. Laert. VII, 60. vt Me nag. αρe.. Secies eſt, quod genere continetur, Sit, d ſic animalis genus, ſpeciem hominum comprehendit. Summum genus eſt, quod alio genere nullo continetur. CAP. D E R Oniunétæ ſunt, vt iam iudicatum eſt, notiones, verba & res, A no- ſupr. c. X. 1 CENFRE SPEOITE ET RER. 571 bonem, verüum erit. Hoc autem: haecſunt bona erit falſum, non enim ſunt bona, ſed alterum quidem eſt bo- num, alterum vero malum. Et illud: haec ſant mala, rurſus falſum, non e- nim ſunt mala ambo, ſed alterum tan- tum eorum. Similiter ſe res habet in indifferentibus, falſum enim eſt aeque, quod hae ſent indiferentia, quam quod bona ſint vel mala. ᷓD́ͦYà Tres autem diuiſionis ſpecies ſunt, Laert. diuiſio contraria, ſubdiuißio, partitio. un ge . . „—— ℳτατ1 ¾ Diuiſio contraria eſt generis in ſpe- Go,. ciem diuiſio per contrarium, e. g. per negationem, vt ſi dicas, rerum allae bo- nae ſunt, aliae bonae non ſunt. Subdiuiſio, eſt diuiſio poſt diuiſio- nem, vt ſi dicas: Rerum aliae bonae ſunt, aliae bonae non ſunt. Earum, quae non ſunt bonae, aliae malae ſunt, aliae indifferentes. Partitio, vt Crinis ait, generis pro di- verſis locis ordinatio eſt: v. g. Bono- rum alia animae ſunt, alia corporis. XII. ET SPECIE. Species infima eſt, quae aliam peciem continet nullam. Ad hunc locam de dictione, vt ſupra iam indicauimus, de poemate & poeſi conſideratio pertinet quoque. Poema, vt tradit Poſidonius in introductione de dictione, eſt certa menſura conſtans di- ctio; aut numeroſa, cum elaboratio- ne, proſae orationis ſpeciem excedens, vt aia eiâο, Aiég os i6. DPoefes vero eſt poezma ſignificatiuum, diuinarum coαναα. humanarumque rerum imitationem eco“ complectens. Te ikec XIII. PE BVS. tionibus ad verba, a verbis ad ipſas res deuenitur. Mowionilus percipiuntur Cc cC 2 res Philo. .„ . . pon. in?*S: Sunt autem Res ea, quae dicendo Analyt. poſſis perſequi. Appellant autem Stoici prior. e ouo nomine royvavrra, quod pro- T 6a- Prie obtingentiq notat, quoniam vt no- en” Dis obtingant, ytque aſſequi liceat opta- Peripate- IIS. †υσαστιXανeaßĩ Jitaque h. e. obtingens tiei, vid. eſt res, quae perceptioni ſubiicitur ex- id. tra nos exiſtens. Sext. Reg, omnes vno communi genere Enp', comprehendebant, quod vocabant 1 themat. 74tid, quod genus primum faciunt & p. 223. antiquiſſimum, rationem hanc reddunt: A. In rerum natura quaedam ſunt, quae- Arand dam non ſunt. Et haec autem, quae diſ. Top. on ſunt, rerum natura complectitur, Iv. quae animo ſuccurrunt, tanquam cen- Senec. tauri, gigantes, & quicquid aliud falſa Ep. 58. CA P. Sà PAnSs VII DoCTRINAF STOICORVM FP. I e. . .rVI. cogitatione formatum, habere aliquam imaginem coepit, quamuis non habeat ſubſtantiam. Nempe ipſa etiam non- entia ſunt quodammodo, ideoque en- te fuperius aliquod genus dari neceſlte- eſt, nam ens tantummodo de iis praedi- catur, quae ſubſtantiam habent & quod- dam quaſi corpus. Res vero in quatuor genera ſubdiui- Simplic. duntur, in ſubſtantias, qualitates, quo- 1n nnte dammodoſe habentia, abſoluta, & quo- S ne dammodoſehabentia relatiua. Ita Sto-nτv. ici ſtrictim magis, magisque ſubtiliter de rebus iſtis, praedicamentorum con- trahunt numerum, earum rerum, quas minuebant aſſumentes nonnullas, cum quadam alteratione tamen. XIV. DE SVBIECTIIS. Simplic. N Ihil ſuhMhit, niſi vwnανον Subie- tatis expers, quod Ariſtoteles corpus in 1. c. Aum, differentiae autem eius non potentia appellat. Vel ſocundum, id Jſubſcſtunt. nempe quod qualitatibus eſt veſtitum . yvt aes: Socrates, ſi ſpectes iuxta cum re- T. I. a. Subiectum autem geminum eſt: vel bus, quae eis inſunt, & de illis praedi- primum, quod eſt materia omnis quali- cantur. CA P. XV. DE QVALITATIBVS. P. cb OF.'alitates eſſe ſuum habent, idque Lor. I, ſeparatum a ſuis ſubiectic. Qua- 22. litates enim, vt alia accidentia omnia, corpora ſunt, quandoquidem iuxta Zenonem, a re incorporea nihil affici poteſt, neque efficere quippiam res in- corporea poteſt: & quicquid efficit, corpus eſt. Qualitas igitur effectrix corpus eſt. Materia qualitatis eſt ex- pers, ſed qualitates materiae expertes haut ſunt. . Qualitas eſt habitus eius, quod eſt zn Cite quale. Quale tripliciter dicitur, primo z. :. omne id, quod differentiam habet, ſiue motus ea ſit, ſiue habitus, ſiue ſeparabi- Simplic. lis ſit facile, ſiue minus. Hoc ſenſu non is, qui ſapiens eſt tantum, ſed ille quoque, qui manum extendit, qualis eſt. Significatus ſocundus vero non motus includit, ſed ſolos habitus, ſic- que definiunt quale, quod ſit, quod ha- beat differentiam, habitu dum ſit indu- tum: vt ſapiens, armatus. Horum a- lia adaeqguata ſunt pronunciationis & conſiderationis ſuae menſurae, alia ad- aequata ſunt minus. Poſterioris quae funt generis, ab iis omittuntur. Adae- qudta vero quae ſunt, aeq ualia & per- manentia ea qualia vocant v. g. Gram- maticum, ſapientem, quorum neuter 10 Burbus in Dial. & cnz bi⸗ Al A⸗ Guam adent U leen. ceſſe rged- uoc. diui-Knplie. guo-in Cte- *7 r. . A , 1t0. erre, lliter col ,quas Cu s/n , il tum: Ore⸗ ried⸗- ſenſu ed Ue Iuoli tonoll , ſic- odhu- indu- im -⸗ n & aod- quie Aor- Pel⸗ Glu- lelcer in 29σ pE SypIror oyATIAT FT OQVODAMMODO HMPENIIB. 5)3 in qualitate ſua vel excedit vel deficit. Similiter guloſus & ebrioſus, actu ta- les cum ſint, quoniam reapſe vtuntur partibus, ei fini inſeruientibus, ita de- nominantur. Ita vt, ſi guloſus quis ſit, ille ciborum quoque delicatorum ſit amans, verum ſi amet cibos delica- tos cummaxime, guloſfus tamen pro- pterea non eſt. Deſtitutus enim par- tibus quibus dum comedit vtitur, actu caret, licet non careat habitu. Qualitas QAsdaequatur quali poſteriore iſto ſenſu. Burdus Omnes qualitates vel cauſae ſunt, in Dial. & tum formae appellantur, vel eſſedtus, Cic.V. & tum generatim vocantur eτα, pa- bitus, Cui voci eandem amplitudinem Antipater tribuit, quam habet acci- dens commune, vt ſint rerum corporea- rum aeque ac incorporearum, & in vid. cap. genere eius quod dicitur à, quid. Exrän praec. ſ. habituum ſunt quatuor genera. Me- exra, h. e. wenuar οätäones in mente reſidentes. re ααντιαπαâ h. e. rασα, quan- do ex mente in vocem prolabuntur. Karnmyonnara, quando mentis motu praedicantur de aliqua re. oonπι o u†τα vel νu“ρMDãyonαοα. Uado de iis a- 1 1 1 liquid praedicari contingit. Simplic. . zimpli Habitus ſolae res ſunt vnitae: quae in Categ. . . K. o. b. Vero vt contigua iunguntur tandem vt nauis, vel ita coniuncta ſunt, vt tamen diſtantiae alicui inter ea ſit lo- cus, vt exercitus, illa habitus ratio- nem non obtinent, neque in iis po- teſt eſſe vna res ſpiritualis, quae omni- bus praeſit, neque vnica aliqua ratio, per quam ſubfiſtant in vno aliquo habitu. CALP. PDPE CVODAMMODO a Trei rerum ſpecies ſunt quodam- modo ſe habentia. Ea a qualibus plotin. — 4 4 differunt, nam aliter materia ab habi- I, 10. Rerum corporearum autem quali- Ibid. tatibus id eſt commune, vt differenti- am abſoluant eius in qua ſunt ſubſtan- tiae, non ſeorſim ab ea ſpectatae, ſed vna notione & proprietate mentis con- iunctae, neque tempore aut vi ad id reductae, vt formae ſint, ſed eo quod tales ſint, qua ſola re generatio eius quod quale eſt, ſubſiſtit. Potentia, quae ſpecies eſt qualita-A. 3. b. tis, eſt id, quod facultatem varia acci- dentia exercendi & habet & donat. Sic prudentia dat facultatem incedendi prudenter, prudenterque diſſerendi. Vel, vt alii volunt, Potentia eſt facul- tas varia exercendi accidentia, guber- nans actus ſibi ſubiectos. Quod vero nuturalis potentia eſt Ariſtoteli, apti- tudo ipſis audit. Habitus & intenduntur & remit- tuntur. Diſpeſitiones neque inten- di poſſunt neque remitti. Sic pa- rietis rectitudo, licet facile inclina- ri poſſit ac deſtrui, diſpoßtio eſt, re- Kitudo enim nec intendi poteſt ne- que remitti. Sic & virtùtes diſpo- ſitiones ſunt, non frrmitatis & conſtan- iae earum habita ratione, ſed quoni- am gradus admittere nequeunt, in- tendique atque remitti non poſſunt. Artes autem vel firmas oportet eſſe, vel pro diſpoſitionibus haberi non pos- ſunt. Sic babitus igitur latitudinem ſpeciei abſoluit, iſpoſhtio praecipua ſpeciei perfectio eſt, atque in eo eſt, in quo ſummo quo poſſit gradu qualitas ) reperitur, ſiue facile mutari queat, vt Ibid. M’. I. a. Simplic. adde S. 3. b. rectitudo in pariete, ſiue minus. XVI. SESE HABENTIBVS. tihus afficitur, rurſumque aliter a qauo- dummodo ſeſe habentibus, ſiue hac ſiue alia ratione. Praeterea qualia ſunt Cc cc 3 quodammodo 574 PARS VII. DOCTRINAF &TOTICORVM. P. I. c. XI. XrIII. quodammodo ſeſe habentia quantum ad materiam, atque in ea verſantur. Quodammodo ſeſe habeutia vero in qua- Simplic. Qhuy verſantur. Viciſſim, vt habi- "g. gatqlia latius patere dici poſſunt, quam habitus, ſic quodammodo habentta la- täus extenduntur, quam qualia. Nam quodammodo ſe habentia ad ipſa qualie quoque extenduntur, perinde ac alia, eaque comprehendunt. Qualia vero iis abſoluuntur ſolis, differentiam quae conſtituunt. Simplic. Hunc locum Boethiuspotentiam ha- ib. bitus Concipit habere. Habitus vero r” TWribus praecipue arque vniuerſim mo- ν dis accpitur: primum * quatenus ad zas à&. rem ipfiam pertinent iuxta ipſam. de- XNw.. oundo quatenus adaliud referuntur. † 16. Tertio quatenus aliud ad ipſum [quod 1or. quodammodo ſe habet refertur. Ha- CAP. bitus qui ſpectatur tanquam ad ipſam rem retinens, refertur ad quodam- modo ſe habentia, v. g. omatus: eſt e- enim armatum efle ipſius rei babitus, ad ipſam pertinens. Is qui ad aliud refertur, in genere relationum eſt: nam pater vel dextra manus, denomi- nantur ab habitu aliquo, non ipſorum qui ad ipſos pertineat, ſed ab habitu quodam ipſerum, qui pertineat ad aliud. Sed is habitus qui alterius eſt atque nos reſpicit, v. g viri æmati, eo quod ſit alterius ad nos habitudo, ad babitum refertur. Ad hoc caput quama reducunt & quantitäter, ſpeciesque earum, locum, tempus, vt & nonnullas iuxta Ariſto- telem qualitatis ſpecies, guram & for- mam, actionem item & palzonem, ſe- tumque & habitum. XVII. DE QVODAMMODO SE HABENTIBVS QVAE REFERVNTVR AD ALIVD. at. Vtimum rerum genus abſoluunt B. 5. a. quodammodo ſe habentia, quae ad aliud referumnur. Nempe duo ſunt genera relatorum, alia enim ſunt re- lata ſimpliciter, alia relata quodam- modo ſe hubentia. Relatiua abſolutis contradiſtinguunt. Sed relatiua quo- dammodo ſeſe habentia opponuntur iis uae habent differentiam. E. g. dulce acidum, & quae alia ſunt eius ge- neris relatiua ſunt; verum velatiuo- rum quodammodo ſeſe habentium exem- pla ſunt pæter, lexira, & ſimilia, nam dif- ferentium habent. Differentiam vero dicunt habere, quae ſpecie quadam di- ſtinguuntur.* Vt aliter igitur con- cipiuntur ea quae in ſe & abſoluteſpe- ctantur, aliter ea quae vt diuerſa at- que contraria] conſiderantur, ita & a- lia relatiua ſunt, alia quodasmmodo rela- tiua. Conſequuntur vero ſe mutuo haec paria ratione inuerſa. Cum ea enim quae abſoluta ſunt exiſtunt illa in quibus eſt aliqua differentia [vel contrarietas:] nam & ea quae abſoluia ſunt differen- tias habent nonnullas: vt album & nigrum. At illis, in quibus differentia eſt ea quorum efſſe eſt abſolutam, non coexiſtunt. Dulce enim & amarum differentias quidem habent, quibus ſignantur, ſed abſoluta talia non ſunt, verum relatiuu. Quodammodo rela- ziua autem, quae opponuntur diffe- rentias babentibus, ſemper relatiua quidem etiam ſunt, dexira enim & pa- ter, iuxta cum eo quod ſe quodammodo * Stanlei. haec ita repraeſentabat, quaſi o 7 1π οατιον duo ſint genera: Relatiua & relstiua quodammodotatius vt ipſe vocat. Nos vt apud Simplicium eſt repraeſentamns. ** Haec quoque contra mentem Simplicii verſa aà Stanleio reſtituimus. bhaleant Id. Ammon. Prooem. un. li barſ in Diil Cie, 1 V. le iſto. . ela⸗ hee glie geſt tas: ren- & entii non rum ibus unt, Ao- tiu Ahe⸗ mnod — Iretla unt DE OQVODAMNMODO SE HABENIIB. E IS OVAE DIeVNTVR. 5s babeant, omnino etiam relatina ſunt. Dulce autem & amarum cum reta- uua ſint, diuerſa quoque funt vel contraria.] Quae vero quodammodo referuntur ad aliud, opponumtur eis in quibus, [contrarietas eſt vel] di- verſitas. Atque adeo ea, quae funt quodammodo relatiua vel abſoluta eſſe vel diuerſa contrariaue impoſſibile eſt, ex ſola enim nudaque ad aliud relatio- ne exiſtunt. Relatiua autem abſoluta quidem non funt, neque enim nexus eorum ſolui poteſt, ſemper autem in eis diuerſitas vel contrarietas eſt,] cum certo enim quodam charactere ſpectantur. Si vero clarius etiam ex- plicanda quae diximus, veriant; Rela- tiua quidem appellamus, quaeproprio ſuo charactere aliquomodo ſe babemia aliud reſpiciunt. Relatina autem quo- dammodo ſo habentia, quae apta nata ſunt, vt alicui rei vel obtingant, vel obtingant minus, absque aliqua eius mutatione, ita vt ſimnul ad aliud exte- rius reſpiciant. Vt adeo ſi quid cum charactere diuerſitatem conſtituente coniunctum reſpiciat alterum, relati- —CAP. DE IIS CVAE LGeus qui de rebus eſt, iisque quae ſignificantur, continet tractatio- nem de bis quae dicuntur, quibus ve- rum competit & falſum. Aiunt autem *Sext. id'quod dicitur eſſe, quod ſecundum Emp. Phantaſiam rationalem exiſtitr. Phan- adu. Ma-tqſiam rationalem * vero eſſe, per quam 123 z. P. quod phantaſia eſt apprehenſum, ſer- Laert. VII, 63. Ammon. Oe licet oſtendere. Ammon. , j,ir ,15 . bprovem.. 19 quod dicitur porro medium eſt Ariſt. . inter notionem & rem. Ea quae dicun- iouns, Hür ſunt notiones, h. e. venpdr non † Burſ. in tamen notiones ſimpliciter, quae † in VCie. quantum ſcientiarum principia funt, 3 vum ſimpliciter ſit, vt habitus, & ſci- entia, & ſenfus. Si vero non iuxta inexiſtentem differentiam aliquam, ſed nuda quadam ad alterum habitudine ſpectetur, erit relatiuum quodammodo Fföé habens. Filius enim & dextra opus habent externis’quibusdam, ad hocvt exiſtant. Vnde & nulla inde veni- ente mutatione, pater quis eſſe deſinit filio moriente: dextrumque quid de- ſinit eſſe remoto eo quod ei appoſi- tum erat. Dulce autem atque ama- rum alia non euadent, nifi vna mu- tentur eorum potentiae. Si igitur ea quae ſunt quodammodorelatiua ipſa mi- hil paſla mutationis, ratione habitu- dinis ad aliud mutentur, manifeſtum erit ea habitudine ſola eſſe eorum ab- ſolui, non vero aliqua diuerſa vel ad- verſa qualitate. Lacrrins Id Genus ab Ariſtoneprimum intro-i vita ductum fuit: qui primus* relatiua Ariſton. quodammodo ſo alontis definiuit †: eam in quod ſint ea quorum eſſe ſit idem cum rem ci- eo, quod quodammodo ſe ad ſe inui- ratae Stanleio cem habeant: Atque ea quoque An-apud Gronico definitio placuit. quem ta- XVIII. tale in- venio. DICVNTVR. *Simplic. ad Cate- atque intelligentige zνανραα at gue vα voCantur: ſed quatenus in men-5 , te reſident &ιauhnτ aldiunt, funt-Xenrα. que vel genera vel ſpecies. Quomo- De efa- do cum apta ſint, vt ſermone proferan-i ver- tur XAcurα h. e. ca quae dici poſſunt, ap-eui pellantur, atque ad facultatem Perti-serpeeten. nent animi enuntiatiuam. Qutcquid enim dicitur, conſideratum quatenus de alio dicitur, categorema audit. Conſfideratum vero quatenus in vo- cem erumpit atque cum voce, ver- bum appellatur. Quando in men- teretinetur autem, ad id vt propumpat HW Paratum, paratum, AXeuvèey eſt vel id quod di- citur. Acwrvo igitur vocabulum eſt, ne- que tamen vocabulum ſignificat, ſed hoc quod vocabulo continetur, atque in mente conditur. Laert. Sunt autem eorum quae dici poſſunt VII, 63. alia, ex ſe perfedia, alia deficientia. De- fecientia quidem ſunt, quae imperfe- ctam habent enunciationem, quae ſen- ſum non abſoluat, verum aliquid quod ſequatur requirit, v.g. ſribit. Id e- nim dum dicitur, quis ſcribat quaeri- tur. Ad hoc genus categoremata ſpe- ctant, quae de aliis praedicantur. i. e. Perfecta ſunt, quae plenam habent Ssext, enunciationem. Eius duo ſunt gene- Emp. I.c. ra. Primum, quod peculiari ratione p. 233. perfelctum dicitur, quando plena qui- dem ſententia eſt, neque verum ta- men ſignificatur, neque falſum. Eius varia ſunt genera: Interrogatio, per- contatio, Imperatiua, adiuratoria, o- ptatiua, imprecatoria, execratorig, ſubſtitutiua, hypothetica, compellatoria, axioma referens, vel tran ſeendens, du- bitatiua. Interrogatio eſt oratio, per ſe perfe- Qa quidem, ſed reſponſionem requi- rens. v. g. an dies eſt? Hoc enim ne- que verum eſt neque falſum. Axioma igitur eſt iſtud: dies ſtrat interroga- tio illa: an dies eſt? Percontatio oratio eſt, ad quam ſi- gnanter reſpondere non poſſumus, fſicut in interrogatione per ita. Sed vt in hoc exemplo patet: vbi habitat- Reſp. habitat Romae. CA P. DE CATEGO VII, 64. tur, aut res ex aliquo aliquibusue compoſita, vt Apollodorus ait: ſiue 576 PARS VII, DOCTYRINAE &TOICORVM. P. I. c. XIX. Imperatiua oratio eſt, quam profe- rentes imperamus: v. g. Tu verticose vade ad lnachi nemus. Adiuratoria: V. g. Terra, te teſtem mihi velim. Optatiua: quando optamus: V. g. Idae ſumma tenens Kex optime maxi- me Diuum Aiax vidtonis fac vt potiatur honore. Imprecatorig vel execratoria: v. g. Gicut humi hoc vinum cerebrum ſic deftuat illi. Subſtitutiua vel explicotiua: V. g. Haec linea recta eſt. HWpothetica. v. g. & terra ſit centrum orbitae ſolis. Compellatoria eſt oratio, quam, ſi di- cat quis compellet oportet: v. g. Maxime Rex hominum multorum A- trida Agamemnon. Avxiomati ſimilis vel id ſupergredi- ens etiam oratio eſt, cuius genus di- cendi eſt axiomaticum, quoniam ta- men particula aliqua vel affectione ab- vndat, qxiomatibus accenſetur. v. g. Foermoſus hic eſt Parthenon - Quam ſimilis hic eſt Priami natis Bucolis. Dubititiua oratio ab axiomate dif- fert, quam qui profert, anceps haeret v. g. nonne ſimile aliquid eſt dolor atque vita? Omnia iſta neque vera ſunt ne- que falſa. Alterum genus eorum quae dicun- tur perfelctorum, ſententiam complen- tium, vel affirmat vel negat, atque vel verum cum ſit vel falſum, axioma vo- Catur. . XIX. REMATIBVS. caſui ad axioma conſtituendum. Id quod praedicatur de alio, vel dex. o. Laert. CAtegorema eſt, quod de alio enuncia- Neττοα* deficiens, conſtructum reqéto Ammon, in Ariſt. nomine B. 3. a. — = = riring., Non 40 1 at ſti 4 hal die 11 4 Priſcian. litd 18 , Ammon, 1t. Laert. VII. 6. doke. eſnte. . 46. ſici. „4. gedi⸗ 1s di- ti- eab. tit , Glk. haeret rile nt he- un- pen⸗ e rel 0⸗ tello nnon, el Ger. eu. mine. 9 p. 1118. pE CATEGOREMAT ET ANIOMAT. SIMPLIC nomine praedicatur redo, vel caſu ali- quo poſito. Atque horum vtrumque vel perfectum eſt, perinde ac praedi- catum, atque cum ſubiecto ad propo- ſitionem abſoluendam ſufficir. Vel defciens eſt, atque addito aliquo opus habet, vt integrum abſoluatur prae- dicatum. Quod ſi igitur de nomine re- doο praedicatum aliquid propoſitionem abſoluat, narpéon & ατεααι.α dici- tur, vtriusque enim idem eſt ſignifi- catus: tale praedicatum eſt: ambulat. v. g. Socrates ambulat. Si vero de nomine in caſu aliquo poſito praedicetur, æaga- zöuana Vocatur, quaſi dicas id quod minus eſt uH‿ραwuö.σ & agaaxrmnyo- J Priſcian. eaa quaſi quoddam, Priſcianus ver- Lib. 18. tit minus quam congruitates, vt: Cice- Xmmon.? Patriam ſeruat. Porro ſi id quod I. c. Praedicatur de aliquo nomine, alteri- VS cuiusdam nominis caſum adiici po- ſtulet, vt axioma abſoluatur, ita vt conſtitutio ex duobus caſibus obliquis . conficiatur, illa νοαρν+νρναWu⅜nαα ſunt, in- congruitates, vel, vt Ammonius habet, minus quam æοναρςριαπτο, 7* g. Mihiad 577 te placet venire, ſiue nomina ſola, ſiue verba id requirant. 1. Rurſum quatuor categorematum vit 6 ſunt ſpecies, alia enim recta funt, alia . Jupina, neutra alia, atque adliua & pas- ſiua reciproce. Recta ſunt, quae cum vno aliquo“a. ex caſibus obliquis conſtruuntur, mo- tu ſuo tendentia adaliud, vt ita ca- tegorema conſtituant. v. g. audit, vi- det, loquitur. . Supina ſunt, quae ſpectantur ex re-τια½. latione ad agens, atque cum particula conſtruuntur paſſiua, vg. audior, videor. Neutra, quae ſunt iſtorum generum neutrius. v. g. ſapere, ambulare. Reciproce actiua & paſſua ſunt, quae ſupina eſſe videntur ſed non ſunt, vt quae altiua ſint v. g. xeioeras, ea voce enim includitur etραναρνoο Caſus rectus vel Nominatiuus, hoc nomen a Stoicis accepit, quos ſecuti Grammatici faere, quoniam recta procedit a notione quae eſt in mente. Caſus obliqui ſunt Genitiuus, Datiuus, Accuſatiuus. CAP. XX. DE ANXIOMATIBVS SIMPLICIBVS. Laert. VII, 65. TNioma eſt quod vel verum eſt vel falſum, aut in ſe perfecta res, quae enunciari poſſit quantum in ſeipſa. Vel, vt Chryſippus definit in Diale- KAicis defenitionibus, eſt axioma quod affirmat vel negat, quousque extendi- tur. v. g. Dion ambulat. Axioma vo- catur ab S“õ quod idem eſt ac uarαντρ⅝ορνρροαοαααaνätri, quoniam en- ſus ei vel datur vel negatur. Qui e- nim dicit echt dies, is ei rei aſſentitur, ſique ſit dies verum eſt axioma, fal- ſum, ſi dies non ſit. 4 Laert. Axiomatum prima & propriiſſim VII, 68, differentia eſt, vt vel ſemplicia ſint, vel Aſimplicia minus: ita enim diuiduntur a Chryſippo & Archidemo, Atheno- doro item, Antipatro, & Crine. Simplicia ſunt, quae conſtant ne-baert. que ex axiomate vno bis ſumto, ne-sexcr que ex pluribus differentibus axioma-adu Ma- matibus, per aliquam aut aliquas Con-them. . iunctiones, vt dies eſt, aut nox eſt, 236. Socrates diſputat. &mplicium autem axiomatum varia ſunt genera: Apopha- ticum h. e. negatiuum. Arneticum h. e. vniuerſaliter negatiuum. Srereti- cum h. e. priuatiunm. Categoricum h. e. praedicatiuum. Categoreuticum h. e. indicatiuum. Indefmitum & me- diatum. Dd dd Laert. VII, 69. Negatiua 578 Lacrt· lc. Negatiua axiemata ſunt quibus par- ticula negans praemittitur. v. g. ſi hoc eſt non eſt illud. Si vero negatio ſit portio axiomatis poſterioris, ita vt Pars reliqua negatiua non ſit, tum non negatinuam axioma eſt, ſed praedicati- vum. v. g. Contingit voluptati cuidam vt bona non ſit. Hoc axioma decla- 2 Laert. Tat quid eueniar rei, adeoque eſt prae- 1. c. dAicatinum. Efſt ¹ quoque negatiuorum Boetb. in «wiomatum ſpecies quae ſuper ab nega- Topic. Zilta b vocantur, cum inter partes con- Gi. I.V. nexae, atque ex duabus aflirmationi- Sõ bus copulatae, propoſitionis, negatio in- goαι‿τα terponitur, eaque ipfa negatio dene- Ammon. . &οανα. 2 à, gatur. Vt ſi dicas ſe dies eſt lux non dſt, hancque vlterius deneges, non dies eſt Iux non eft *. Talesque funt omnes in quibus negatio praeponitur Laert. Hegationi: vt non eſt non dies e. V- vI,7o. Riuerſaliter negatiua axiomata funt, quae abſoluuntur particula negante vniuerſali, & cutegeremate, v. g. nemo ambulat. Priuatiua ſunt quae conſtant par- DE AXIOMATIBVS n ſimplicia axiomuta ſunt, quae quodammodo funt duplicata, & conſtant vel propoſitione vna in diuer- *Laert⸗ VII, 73. E 3 en⸗ ſas partes diſcerpta“, vel propoſitio- Emp. nibus diuerſis. Ex vna preopofitione sdw. Ma- diuerſarum partium: v. g. dies eſt mhem. p. Gios eſt. Ex diuerſis propoſitionibns, 239. PARS VII DOCTEINALF STOTOORVII P.T c XXI. ticula priuatiuna, & axiomate in po- tentia v. g. inbumanus eſt. Praedicaziua ſunt, quae conſtant caſu recto & categoremate, v. g. Dio Teccr. ambilat. Scxt. 1. Indicatiua“ vel dennitad funt, quae c p. 237. conſtant ex caſu recto demonſtratiuo lid Il. cc. & categoremate, vt hic homo ambulat. Indeſinita ſunt, quae conſtant par- ticulis indefinitis vna aut pluribus: v. g. certus quidam ambulat,mouetur. Mmtermedia huius ſunt generis, Homo Il, ec Jedet, vel ambulat. Indeſmitum eſf: certus quidam ambulat, perſonam e- nim ſingularem definit nullam. Hic bowmo ſedet definitum eſt. Socrates ſe- det eſt intermedium. Neque enim in- deſinitum eſt, nämque determinat ſpeciem, nec ſmnitum, non effertur e- nim cum demonſtratione, ſed vide- tur eſſe medium inter vtrumque. Verum autem eſt deſmnitum illud v. g. ambitlat aliquis, aut aliquis ſöodet, Sext. quando definitun inuenitur verum, Emp. l. c. nempe iſte ſedet aut ambulat. NON SIMPLICIBVS. poſt coniunctionem / vel Eqguidem, vocatur antecedens, & primum velini- tium. Reliqua /mis, vel conſéquens, vel ſecundum dicuntur; non obſtante eo quod ordine inuerſo axioma profera- tur: v. g. Lux &ſt, i dies ſt. In hoc enim ſnis vel conſequens dicemus, Lux 5 3,„0r Vt: ſi dies Aſt lux ſt. Aſt, quamuis praecedat, antecedens ve- 6⸗ ro eſt, d'es eft, quamuis poſtremo lo- . In axiomatibuy autem huiusmodi co ponatur, quoniam proxime ſequi- non ſimpticibus, id quod collocatur tur coniunckonem e. Zext, ib.. x* Haec perplexe a Stanleio propoſta ex Boe- tho reſtituimus. **†Equidem hic apud Boethum legitur non eſt dies, idque lecutus eſt Stanleius. Sed affatim praecedentia loquuntur genuinam noſtram eſſe e- mendationem. Idem vitium apud Laert. habetur. Niſi malis vtrumquc accipere ita, vt exem- plum tantum dęgt negatiuae propoſitionis, cui ad- dita deinde negatio vrsντοιααταα conſtituat. Leges Nt: 8 KXI. verre ver o⸗: Voln Laett, 4 VII, 71. rurk laett. in o Inſtant „c( , 3 . laert. ert.l. bclheerg. kratino ii l c mhulat, mrpar. bus, v. Nhm le. mn eſt: num e. He nr ſe- m m- riNt ttur e⸗ Avide. Udr. 6 dr „Fext. UN, Eng- lc. iden, Felini- vel gte en okera- In hoc 1,L mo lo⸗ ſequr⸗ — 1 eſe e⸗ nahetut habetu⸗ t exem 2 ext. l. c. Legey atque regulae conſeguentiaruim 9.240, iſtae iunt: I. Ex vero ſequitur verum Vt: S dies eſt Uux eſt. guitur falſum: ſic ſi falſum ſit noctem le, falſum etiam erit eſle zenebras. 3. Ex falſo ſequitur verum: ſic ex iſto: gerra volat, ſequitur terram efſe. 4. Ex vero non ſequitur fallum. Nam ex iſto: terra eſt, non ſequitur terram volare. Laert, Axiomatum non ſemplicium variae VI 7r. rurſum ſunt ſpecies, connexa, adne- ſd. zue, coniuncda, aGhualia, dectanantiäa- plus, declarantia minits. Connexa, iuxta Chryſippum in Dia- lelticis, & Diogenem in arte dialecti- ca, ſunt, quae conſtant conneckente- conlunctione 6 quae coniunctio declarat poſito primo alterum ſequi. v. g. & dies eſt lux eſt, Lquod exem- plum eſt arviomatis diuerſurum propoſe- ,ionum.] Ex propoſitione vero vna in *Hααιαdο6 Partes diſtracta * & coniunctione /. . Conſtat iſtud: ſi dies eſt dies eſt. (At- que iſta proprie vera ſunt axiomata. †) Ex diflerentibus propoſitionibus & coniunctione ſiquidem eſt iſtud, ſiqai- dem dies eſt, lux oeft. Connexa autem Pbilo. axiomata Tropica etiam appellantur, an de quoniam ab antecedente vertuntur ad conſequens. V Laert. Connexorum regulae ſunt: I. Verum VII,73. connexum eſt, in quo conſequentis contrarium repugnat antecedenti, vt: Si AQ⁊es oeſt lux eſt: non eſſe lucem enim, quod contrarium eſt conſequentis, repu- Anat ei, quod ſit dies, quod antece- dens erat. Connexum falſum eſt, cu- ius conſequentis contrarium non re- pugnat antecedenti v. g. dies eſt Di- on ambulat: Dionem enim non am- DE AXIOMATIDVS NON &IMPLIOTBVJ 2. Ex falſo ſe- 579 bulare neutiquam aduerſatur ei, quod ſit dies. Laert. Adnexum vel adiunctum, quod con- VI,71. nexz ſpeciem nonnulli faciunt, iuxta Crinem in Bialecticis, eſt axioma quod per coniunétionem quoniam coniun- gitur, v. g. quoniam Aies oſt Iux eſt. V- bi coniunctio oſtendit poſterius prio- ris conſequens eſſe, atque prius rea- Pie exiſtere. Adnexoriim axiomattn regulae ſunt vaer: iſtae: Verum adnexum eſt, quod ex b74. vero initium ducit, atque deſinit in id quod inde conſequitur. Vt quoni- arn dies oſt, ſol eſt ſupra terram. Fal- ſum eſt quod initum ducit a falſo, vel non deſinit in id quod conſequens eſt. v. g. quoniam dies eſt Dion ambulat: ſi proferatur dum nox eſt. Coniunctum axiowa eſt, quod per copulatiuas quasdam coniunctiones connectitur. Vt: & dies eſt, & lux eſt. Regulae coniuncti funt iſtae: Vera coniunctio eſt, quando omnia coniun- Aa vera ſunt, v. g. dies eſt & lux oſft. Falſum eſt, in quo aliquod coniundorum eſt falſum. Axioma, quod neque con- iunctionem habet, neque disiunctio- nem, ex ſententia dicentis interpretan- dum eſt: nonnunquam etiam coniun- ctio disiunctiue ſignificat, v. g. mihbi & haeredi meo. Disiuncddum axioma eſt, quod per Laert. l.. disiunétiuam coniunctionem aut dis- iungitur, vt: aut dies eſt aut nox eft, quae coniunétio indicio eſt, alterum disiunctorum falſum eſſe. Omnia autem quaec disiunguntur pugnantia inter ſe eſſe oportet: eo- rumque oppoſita (drriEεiαρνι Graeci dicunt) ea quoque ipſa inter ſeſe Laert. VII, 72 Gellius. † Sext. 1. c. p. 3240. diſcrimen ſtatuit Stanlei. Berorum axiomatum . & ex differentibus quae ſint, quorum illae per , hae per ſquidem: coniungantur, Nihil tale a- ex quo tamen male pud Sextum, & per comiunctionem ſi quoque „ vs paulo ante audiuimus, connexa ex differentibus propoſitionibus conſtituuntur, Dd dde aduerſa 6 go PApS VI Dpocrè'wAr Srocoryä pPI ervn, XYI. duerſa eſſe: ex omnibus quae disiun- Juntur vnum eſſe verum debet, falſa cetera. Quod ſi autem nihil omni- vm verum, aut omnia, pluraue quam vnum, vera erunt, aut quae disiuncta ſunt non pugnabunt, aut quae oppo- ſita eorum ſunt contraria inter ſeſe non erunt, tunc id disiunctum men- dacium eſt, & appellatur aoadeνν— uevey. Sicuti hoc eſt, in quò quae op- poſita non ſunt contraria: Aut curri, aut ambulas, aut ſtas. Nam ipfa qui- dem inter ſeſe aduerſa ſunt, ſed op- poſita eorum non pugnant. Non am- bulare enim, & non ſtare & non curreré contraria inter ſeſe non ſunt, quoniam contraria ea dicuntur quae ſimul vera eſſe non queunt. Poſſis enim ſimul eodemque tempore neque ambulare, neque ſtare, neque currere. Quae- vis igitur disiunctio non vera tantum ſed & neceſſaria eſt: Si contrariorum CA P. enim falſa coniunctio eſſe poſſet, nul- la vera eſſe poſiet disiunctio. Cauſale axioma eſt quod per quia Laert. connectitur, v. g. quia dies eſt lux eſt: VII, 72. prius enim cauſa eſt quaſi poſterioris. l. Regulae Cauſalis axiomatis ſequentes 74 ſunt: verum eſt cauſale, quod, a vero incipiens, deſinit in eius conſequens, neque antecedens habere pro conſe- quente poteſt: v. g. quia dies eéſt lux eſt⸗ nmam iſtud axioma lux eſt, non habet pro conſequente neceſſario iſtud: E. dies eſt. Cauſale falſum eſt quod vel initium a falſo ducit, vel in id quod conſequens haut eſt deſinit, vel cuius antecedens conſequens etiam poſſit eſſe, v. g. quia nox eſt Dion ambulat. Axioma declarauns plus eſt quod con- Laert. ſtruitur per voces potius, magis &c. Vv. g. mogis eſt dies quam nox. At minus declarans priori generi contrarium eſt, v. g. minus eſt dies quam nox. XXII. DE ANXIOMATIBVS OPPOSITIS. Laert. Ppoſita axiomata ſunt quae ſeeum VII. 73. — pugnant inuicem veritate & falſita- Simplic. te, dum alterum affirmat, negat alte- s cne rum. v. g. dies eß. Dies non eſt. Sola 3o. : autem negatiua oppeſita ſunt, drracitsta, & repugnantia, in ſolis enim talibus vna vera eſt, vna falſa propoſitio. Re- HBiqua tria oppoſtorum genera, Ariſtote- li allegata, ſine coniunctione proferun- tur. Quicquid vero ſine coniunctione profertur, id neque verum neque fal- ſum, veritas enim & falſitas axiomatum eſt. Axioma nempe oratio eſt, quam coniunctio quarundam rerum abſoluit, cum reliquorum trium generum, quae Ariſtoteles obſeruat, oppoſetorum, nul- lum coniunctum ſit, ſed in ſimplicibus verſentur omnia: v. g. album nigrum, duplex ſimplex, viſus coecitas. Aduerſu ſunt, prout & Ariſtoteli ld.Tr. . definiuntur, quae in eodem genere maxime diſtant. Nihil autem eorum ναπov., quae negatiue proferuntur aduerſum eſt alteri: alias enim aduerſum virtuti non virtus eſſet, & vitio non vitium. Non virtus autem includet multa prae- ter vitium alia, lapidem, equum, & quicquid virtus non eſt. Similiter non vitium & virtutem compleétetur, & alia omnia quæ vitium haut ſunt. Sicomnia aduerſa vni forent, eademque & virtus & vitium habitura eſſent aduerſa. Prae terea niſi virtus aduerſa vitio ſit, ſed non- vitium potius, ſequetur ea quae media eorum ſunt & bonis & ma- lis eſſe aduerſa, id quod abſurdum eſt. Regulae oppoſetorum ſequentes ſunt: actuum maxime habituumque, & ſimilium, VII, 72. Categor. ſmnili mati lantun 40 r cunt. eſt: ſui⸗ 6 iin aut 1 d in v 1a a (le⸗ Liert. VII75. D lia! ci⸗ Dis rur Vin Ge ve fal kle implic, in Aui, l2,b, Te Is dt Ve DE AIOMATV OPPOS H fimilium, oppeſßta ſunt. 2. Categore- gieler mata & qualitates oppofita quaſi appel- alelhn lantur. Prudenter & imprudenter agere ari ler. ad res oppoſitas quodammodo perdu- Il . cunt, abſolute tamen oppoſtio in rebus ents eſt: eſtque immediate Pprudentia ρo- en ſita imprudentiae, non haec illi. eng. Oppoſita vel divundiua ſunt velſub- nſe. disiunciuda. Disiunctiua ſi dicamus, 1, aut dies eſt aut nox eſt. Subdisiunci- hubet va duorum ſunt generum, vel in toto, .h. in vniuerſalibus, v. g. Omnis creatu- el ra animata vel agit vel patitur: nulla dioc creatura animata vel agit vel patitur. Cuis poſſt CA P. ot lcon- Leert, e N . 4 ren. Porro Axiomatusn quaedam pollbila 75. L ſunt, alia impoſſibilia, alia necſaria, a- lia non nesſaria. Axiomæ polſtbile eſt, cuius vera eſſe praedicatio poteſt, exter- nis, cum eo coniunctis, quo minus ve- IT.. rum ſit non aduerſantibus: v. g. Diocles kodii viuit. Imposſibile eſt cuius vera eſſeprae- nes dicatio non poteſt, rebus externis ad- orumn dn verſantibus, v. g. terra volat. Neces- MN ceſſarium eſt quod ita eſt verum, Vvt mtutt falſa eius praedicatio nequeat eſſe, vel inum. poteſt quidem, ita tamen, vt quae ex- prre. trinſecus ſunt ei repugnent, vt falſum n ſit. v. g. Virtus vtilis eſt. Nonneceſſa- nol rium eſt, quod vel verum eſſe poſſit Eali vel falſum, non repugnantibus exte- mni rioribus, vt Dion ambulat. irtus simplic. Cum fvturis, atque axiomatibus Prie an. de illis oppoſitis] eorumque partibus ategor. . ſed . 2 %, res eodem modo ſe habet, ſicuti cum Ut e iis quae de rebus praeſentibus agunt, Amr. atque praeteritis. Si enim verum eſt nelt vel futuram eſſe rem vel non futu- ſt ram, propoſitiones, quae vel fore vel , non fore dicunt, aut veras eſſe opor- ium, POSSTB. MPOSTB. &. 5384 Vel inparte, in particularibus v. g i- ſte vel ſedet vel ambulat, iſte nec ſe- det nec ambut. Regulae dieiunctuorum ſunt: dis- iunczorum poſito vno, alterum neces- ſario tollitur; ſublato vno alterum ne- ceſſario ponitur. Subdisiunctiuorum in toto vtrumque verum non poteſt eſſe, falſum eſſe poteſt: affirmatiuum eſſe vtrumque nequit, eſſe tamen poteſt negatiuum. dubdisiunctiuorum in parte, verum vtrumque eſſe poteſt, quoniam de par- tibus agunt. MVw XXIII. DE ANXIOMATE POSSIBILI ET IMPOSSIBILI, NECES- SARlO ET NON NECESSARIO, PROBABILL. PARADONXO, ET RATIONALI. tet aut falſas, quoniam ſecundum iſta futura ſunt determinata. V. g. Si nauis craſtina luce ſit aedificanda, ve- rum erit axioma, nauis azdißcabitur, quod falſum erit, ſi nauis aedificanda haut ſit: Adeoque cum res vel ea euen- tura ſit, vel minus, alterum verum erit, alterum falſum. Cic. 4 Eſt autem de poſpbilibus & neceſſariis Sig c. 6 magna inter Diodorum & Chryſippum ſd. controuerſia. Diodorus id ſolum di- Ioann. cit peſſybile, quod vel &ſ, vel poſthac Philop. in ciſtot. exiſtet. Quod vero neque eſt, neque feet, impoſpylile ei audit. Sic petbile de oppol. eſt me eſſe Corinthi, ſi ibi vel fui, vel eo perueniam vnquam. Si vero neque Corinthi fui, neque ibi ero vnquam, impeſſibile id erit. Sic puerum Gram- maticum eſſe impelſlbile eſt, niſi ta- lem eſſe deinceps reipſa eueniat. Contra in ea ſententia fuit Chryſip- Cic. lc. pus, & quae non ſint futura poſſe fieri, 4 hr vt frangi gemmam, quamuis id nun- Anal, pe. quam ſit futurum. Praeterea poſſe ex posſibilibus rem imposſibilem conſequi, Dd dd 3 FSrt 582 PARS PII. PDOCTRIWͦ vt in iſto axiomate, quod connexum eſt genuinum. & LDion eſt mort uuts, iPe (Dion nempe) mortuus eſt. Antece- dens, mortuus eſt Dion, poſſibile eſt, Qquoniam aliquo tempore verum erit, mortuum eum eſſe. Illud vero axioma- Sſte mnortias eſt, impoſſibile eſt. Dione enim mortuoe ſinnn axioma illud de- Kruitur, Mum eſe mortunm, quando- Auidem homo indenon eſt amplius iſte, qui poſſit demonſtrari adhibito prono- mine iſte, id enim demonſtrandee rei viventiadhibetur. Siitaque de Dione nondum mortuo pronomen iWe adhiberi Poſſit, mortuo eo dici non poteſt am- Plius iſte eſt mortuus. Vtadeo hoclo- co propoſitio, ſte eſt mortuus ſit imposſi- bilis. Enposſibilis enim haut eſſet, ſi aliquam muhko poſt mortem Dionis tempore, de quo antea praedicabatur in axiomate connexo, dum viueret, rur- ſum de eo dicere liceret, ite eſt mortu- vS. Id vero quandoquidem fieri ne- quit, imposgſibile eſt, vt iſte eſt mortuus de eo poſſit praedicari. Vtfinem faciam, fuere qui cum Dio- Bpict. I. doro defenderent, omne praeteritum 194 neceſſario verum eſſe, ex re imposſibili posſibilem non ſequi, & quod imposſibi- e eſt, nec verum eſſe, neque verum vn- leduev. quam futurum. Alii vero, in quibus CA P. . 2 Sr nuρν. PT YE. YVXYXTVI. Cleanthes & Antipater, posſibilem eſſe rem ſtatuunt, quae neque eſt, neque futura eſt, ex re pogbili imposſibilem non poſſe ſequi, &, quod raeteritum eſt, verum neceſſarto haut eſſẽe. Alii posſehile eſſe aliquid, quod verum non ſit, ſtatuunt: quicquid praeteritum vero eſt, id neceſſarium eſſe: ex poſibi- li item ſequi impocſibile poſſe. Porro Axiomatum alia ſunt probabi- lia, paradoxa ſunt alia, alia rationabilia. Axioma probabile eſt, quod ſpecie ali- qua nos ad aſſentiendum inducit: vt, quicquid aliud peperit, illud mater eſt: quod falſum eſttamen, oui enim mater gallina haut eſt. Paradoxa ſunt, quae ſapientibus tan- tum probantur, contra opinionem cum L Il, 75. aert. ſint omnium. Talia non in philoſophia Cic.: Pa- tantum, verum & aliis dantur artibus. rad. c. I. Quid enim longius ab opinione homi- num recedere poſſit, quam oculum ſa- nari pungendo? Hoc ſi Chirurgiae di- cas ignaro, annon rideberis? Nec mi- rum proinde videri debet, res, quae ve- rae ſunt iuxta genuina philoſophiae principia, paradoxas videri indoctis. Epictet. Rationabile axioma eſt, quod pluri- Laert. ma habet momenta, quae verum id eſ- ſe perſuadeant: v. g. V! iuemus Cras, XXIV. DE ANXIOMATIBVS RECIPROCIS. QAtis de axiomatibus oppoſitis atque repugnantibus. Iam de conſenſu eorundem & conſpiratione agendum, qua fit, vt vnum ſequatur alterum, ei- que reſpondeat, ita vt verĩtatiid ſit vel conueniens, vel diſconueniens, per e- Laert. azτοονον% h. §. reciprocationem. VII, 76. Sunt autem reciprocationis ſpecies tres: Primhla àas πn eſt, h. e peruerſio, migratio in falſum: ſecunda avris poc VII, 76. haec cem ac- lu- „ . 77, cipiunt ooniterfio, Migratio in verum. Tertium ex Sexto iodwνοααοαιαι ερααιlentia, quae a vero ad verum procedit. CAbP, Pyrrh. Hyp. L. II. c. XI, init. S Lext. eſ ge ld adn. 6 Mirh, 245. dlt kel IdPyrth. 10. ne I adun tu Mathe⸗ mat. p. n 1 Gu.h. a. Aa. 1 des itun Ali nnon ituin Stan- acun ophin Cics ber nomi. Pplotet, - ed⸗ . eVe⸗ Pplune ie S. id el- ll 76. 4 ſecies e lu. ne, cem a- ltinmer dan⸗ 1Vero d iſpel, 7 PDE AMOM EEOTR 516NIS& ARGVMENLIS. Ca-aAT. XXV. DE SIG. NIS. Sext. & D locum axiomatum ſigna etiam Emp- l’c. Q Apertinent. Signumautem axioma eſt, antecedens in connexo vero, in quo vis eſt detegendi conſequens. Signum autem dupliciter accipitur, Ia, adu. Communiter, pro eo, quod ſub ſenſus Math. p. Cadit, atque aliquid, quod inde proce- 245. dit, ſignificat: & proprie, pro eo, quod rem declarat non manifeſtam. r Rerum illae, quae cerzae ſunt ſigno, „ »opus non habent, per ſeipſas enim in- telliguntur: neque ſigno opus habent, quae penitus incerta funt, ea enim pla- ne intelligi nequeunt. Ea itaque tan- Idt adu., tum, quae vel ratione temporis incer- . . .. . 11— Mathe- ga ſunt, per ſigna intelliguntur, verum mat. Pe⸗ 50 J R . 246f. noneadem. Res, quae ratione tem- CAFP poris incertæ ſunt, per gna intelligun- tur commemoratiua, quae ratione natu- rae ſunt incerta per ſigna demonſtrti- va aſſequimur. Sienum igitur vel commemoratiuudmn Id. eſt, vel demonſtratiuum. Commemo- ratiuum, quod adeo cum re eſt coniun- ctum, vt vna cum ſieno res ipſa appareat, in cuius cognitionem perſignum dedu- cimur, v. g. fumus, quem videntes, ab igne procedere cognoſcimus. Signum demonſtratiuum eſt, quod priusquam ipſa res ſignificata manifeſtetur, nom obferuatur, vt in ipſius notitiam per ſi- ghum lantecedens' non deueniamus: Sic cognoſcimus peperiſſe eam, lac habet. XXVI. quae DE. ARGVMENTIS. Jalefética eſt difſciplina orationis, iuxta rationem procedentis. Aρ–ρ⁰ H Ga=-h. e. ratio, quae & argamentatio audit nonunquam, iuxta Crinem eſt ea, B r0οα= quae coniiſtit ex ſimtione ſiue vna ſiue 2u. pluribus, sſumsione, & illatione, V.g. *Srn= Sidies eit lux eſt Sumtio Togα Sed eſt dies Acumtio Ergo eſtlux Illati. Alex, A- Diſffert autem Stoicorum Xgεaρ)1 phrod. in ogiſino Ariſtotelis tribus modis: Pri- anal. pr. zmo yllogiſmmus Ariſtoteleus, pauciores quam duas praemiſſas habere nequit, Asuρ vero vnica contentus eſſe poteſt: v. g. vinis E. eſpiras. Quod genus An- tipater ovoaανMρυρνννG z. appellabat. Jρ²— cundo in ſyllogiſinis aliud quid conce- ditur in concluſione, quam in praemiſ- ſis erat. Sed in Auν⅝ concluſio ea- dem eſte poteſt cum praemiſſarum vel vtraque, vel vna. Prius ſi fiat, Aéοα dicuntur οαNRοραιιι.. g9. Si dies eſt dies eſt Atqui dies eſt E. dies eſt. Secundi generis ſyllogiſini α gas rega uervee dicuntur: V. g. Vel dies eſt vel nox eſt Sed dies non eſt. E. dies non eſt. Denique in ſyllogiſmis eoneluſio ne- ceſſario ſequitur rationem praemifla- rum, contra tria genera Aνo habemus, in quos ea non competit proprietas *X Locum Galeni nullo ſenfu verterat Stanleius h. m. Demonſftratisum ſignum eſt, quod antea von obſeruatum eum ſigne euidente, eo nos ad co- gnitionem rei perdutit. Explicaui locum vt potui cx Sexti loco collato: ex quo verba Galeni ita — . 2 N⸗ „ concipienda putem: l cAEiι . „ . n r gö†do raparsene* 7 OσHMμοιουαοτι ε 7 X „ 7* (vulg male oαεπιιει ααäνwνοο „* (quod 2 — 2 * 7 male om. ed.) eis *αυ 1*⅜ E A Pins dia (quod rurſus esnittunt editi) &α Primum . len. Hiſt. Phi- loſ. Cc. 4. 9– 584 PARS VII. DOCTIRINAE & OICORVM P. I.c. vr. Primum ucvoxseucra conſtituunt, de quibus dictum éſt modo; ſecundum aααιαεοα οοοτ— h. e. Aoαν qui ſine methodo concludunt, qualis iſte: Primus eſt maior ſecundo Secundus eſt maior tertio. E. primus eſt maior tertio. Hoc argumento neceſſario conclu- ditur, verum non fyllogiſtice, niſi pri- mo loco collocata fuerit propoſitio iſta; Quicquid eſt maius alio, id ma- ius etiam eſt eo, quod minus eſt illo alio. Eiusdem generis eſt theorema illud in Euclidis elementorum primo: Haec linea eſt aæqualis iſti, Ergo & haec linea eſt acqualis illi, quod verum ſane eſt, verum, vt ſyllogiſtice conchudatur, vniuerſali illa eſt opus, quae aequalia ſumt tertio, illa acqguatlia ſunt inter ſe. Alex. A- Tertium genus Xοαο, a quibus iſta phrod in Proprietate differt ſyllogiſmus, eſta- anal. pr. &ααοσνον, argumentorum redundan- & in To-ium. Eorum autem duae viciſſim ĩc. I. ſunt ſpecies. Prima eſt vbi ſumtio ali- qua redundat: v. g. Omne iuſtum eſt honeſtum. Omne honeſtum eſt bonum. Omne bonum per ſe expetitur. E. Omne iuſtum eſt bonuum. Secunda ſpecies eſt eorum, vbi pro- pria non infertur concluſio, ſed aliquid quod eam conſequitur, vel accidens a- liquod, tale erat Epicuri iſtud: Quicquid diſſoluitur ſenſum non habet. Quicquid ſenſum non habet, ad nos non pertinet. E. Mors ad nos non pertinet. Syllogiſtice enim ſi procedere velis, dicendum eſſet, E. quicquid diſſoluitur, ad nos non pertinet. In Xéνν autem ſ. argumento Miubc non x c ſumtio, & zg&σαιι. dſumtio, quae A-Mdhis riſtoteli cταιαπςας Vοτοtr, axiOmata "t obſer- ſunt conſenſu aduerſarui approbata, vt aeiſt inde conſtruatur illatio, +ορα, quae Burſio Ariſtoteli, æuunτοναοινανοαcοſια dicitur, ad Cic. quoniam ex reliquis concludendo de-Dial. VI. ducitur. 2. Sumtionis & aſſimtionis iuxta Chry- e len. . octr. ſyppum quatuor differentiae ſunt. Hippocr. BPrimo enim dantur ſcientiam parien- & Plat. tes, ſecundo exercitio inſeruientes, L. 2. p. quas dialecticas vocat Ariſtoteles, ter-254. L2. tio probabiles & Rhetoricae, quarto So- phiſticae. S XXVII. DE ARGVMENTIS CONCLVDENTIBVS. CA P. 7Sροαρρ². Tiι Rgumentorum duo ſunt genera, con- cludentia & non concludentia. Con- Varrt. cludentia argumenta ſunt, in quibus "d. ſumtionibus conceſſis, ex illis concluſio Sext. Kcanii ic Empir. ſiue illatio ſequi videtur. adu. Ma- Argumenta concludentia, materiae them. p. eorum habita ratione, duorum gene- 296. ſq. rum ſunt, vel enim ſunt vera, vel falſa. Vera ſunt, quae ex ſumptionibus veris veram illationem inſtituunt. Falſa in quibus contraria ratione ſeſe res ha- bet. Leges atque regulas verorum falſo- rumque argumentorum ſequentes ha- bemus, I. Verum ex vero conſequitur: V. g. &i dies eſt lux eſt. 2. Falſum conſe- quitur falſum, v. g. ſi falſum ſit noctem eſſe, falſum etiam eſt eſſe tenebras. 3, Falſum conſequitur verum, v. g. ſi volat terra, eſt. 4. Falſum non conſequitur verum. Ex eo enim quod terra eſt, non ſequitur eandem volare. Viciſſim verorum argumentorum sSext. l. c. alia ſunt demonſtratiua, alia minus. Dæ- p. 298. monſtratiuum argumentum eſt, quod ex rebus certis atque euidentibus col- ligit id, quod incertum eſt atque minus euidens. V. g. .1 ſudor penetrat pellem, Pot'os; el D laert, eI 78.7 u 4 ſel 5 Cu Laettc- Cad eum l Aldobr, An ſi 10 Uer Zimplic. idlaiͤ. . 6,5d. P. 292. P. 60 iun ita ter ipo. liguid lense⸗ mnon et, d . evelis yitar, Nua oaret. lge A-ue ommuttd obſer⸗ ara vr Vatum Ata, Vt otil. lae Burſio iclcur, A Cie, Go de-Dial Il, 2. Grr ſunt yver rien- & Plt. es, L.2. b. - 34l. (. ).254. rn oli lnitur conſe⸗ octem 15 3 rol itun teſt, corurn Sert, . 6. D. 2N glod 1. minus Men MMoN Laert. H VII, 76. PDPE ARGVMENZ CONCLVDENTIB. SPILOG. poros inde intelligere eſt. ded penetrat pellem ſudor: poros ergointeligere eſt. Cum non demonftratiuis contraria CAP. 585 ratione ſe res habet, v. g. & dies eſt lux eſt. Sod eſt dier. E. lux eſt. Hic il- latio lux eſt, vera eſt & certa. XXVIII. . DE ARGVMENTIS CONCLVYDENTIBVS SYLLOGISTICIS, SIVE DE SYLLOGISMO. Aoumenta concludentia, quantum ad formam ſuam, duorum viciffim generum ſunt, vel &ulogiſice enim con- cludunt, vel minus. MUJJMB Laert.l.d. Syllogiſtice concludentia argumenta &ad eum ſiue ſyllogiſmi ſunt, qui aut ipſi ratione Adobr. amplius concludi non poſſunt, aut ſumtiones habent, quae reduci poſſint adea, quae ratione amplius concludi nequeant, v.g. i Dion ambulat, mouetur. VII, 78. ſq. dinbli. yogiſni autem, quo nominetropi- . 58. d. Cos tantum vel hypotheticos Stoici com- prehendunt, trium ſunt generum, vel Connexi enim ſunt, vel diziundi vel con- unatit. ” Connexus eſt, cum duobus inter ſeſe ita connexis, vt alterum antecedat, al- terum conſequatur, affirmationem an- tecedentis ſequitur conſequens, nega- tione vero conſequentis vna tollitur antecedens. v. g. S&r dies eſt nox non eſt. Nam ſi, dies eſß, vere antecedite illud ſe- quitur, ſi dies ſit, noctem non eſſe. Hoc genus autem Syllogiſmi ad modum primum atque ſecundum refertur. In primo dicitur procedere a poſito ante- cedente ad ponendum conſequens: In ſocundo, anegatione antecedentis, ad negationem conſequentis. Leges, 292. quae ad veritatem falſitatemque horum ſyllogismorum pertinent, eaedem „ füunt cum legibus axiomatum connexo- rum, CALP. D E M Laert. Aà Rgumenta concludentia ſyllogiſti- ca diſponuntur iuxta modos. Mo- Connexorum ſyllogimmorum duo ſunt genera. Comaxi in ſe, V. g. ſe lux eſt, lux eſt, ſed luxeſt. E. lux eſt. Et con- nexi per alia. v'g. dies eſt, lux eſt, ſod dies eſt. E. Iux eſt. Syllogiſmus coniunctus eſt: cum ali-Cic. To- qua coniuncéta negaris, & his alia nega-Pc:c. 13. tio rurſus adiungitur, & ex his primum ſumſeris, vt, quod relinquitur tollen- dum ſit, v. g. Non & degatum argen- tum eſt & non eſt legata numerata pe- cunia, legatum autem argentum eſt. Legata igitur numerata pecunia eſt. Diſiunltus ſyllogiſmus eſt, in quo Simplic. cum eſt alterum, nullo modo alterum ad Epict. eſſe poteſt, & cum alterum non eſt, vti- . que eſt alterum. V. g. Aut dies eſt aut nox, ſod nox non eſt, Ergo dies eſt. Nam- que vno poſito, alterum tollitur, atque ſic contraria vice. Huius vero Syllogiſmi euidentiam sext. tantam eſſe putat Chryſippus, vt vel Empir. canibus ſit in vſu. Canis enim ad tri-Pyrrh. . . —. .. Hyp. II, vium delatus, vbi duabus ex iſtis viis fe- 14. ram haut diffugiſſe odore perſenſerit, recta ad tertiam pergit nullo etiam o- doris facto experimento, ita quaſi ar- gumentatus: Fera vel iſta dilapſa eſt via, vel illa: ſed non illa, ergo iſta. Leges autem disiundtiui ſyllogiſmi eae- dem ſunt cum disiunctarum propoſi- tionum legibus. XXIX. ODIS. dorum autem duo ſunt genera. Pri- mum ſamplicium eſt, vocaturque Le ee proprie 5986 PARS VUII DOOCTRINAE &I OICORVM FP. I. . XXYX. XXXI. Proprie r0oνρ qui definitur, quod ſit genus figurae argumenti. v. g. Si primum eſt, ſecundum etiam eſt Sedprimum eſt. E. etiam ſecundum eſt. Notandum autem obiter in exem- plis pro litteris numeros eos adhibuiſſe. Alterum genus eſt compeſtornm mo- dorum, tales Aoνατοτο vοσοσςοat quod ex argumento pariter modoque com- ponantur. L Si Plato viuit, Plato reſpirat. Sed prius eſt, E. vel poſterius. Inuectum autem eſtid genus in pro- lixioribus verborum ſtructuris, vt ne opus habeamus aſfumtionem prolixio- rem recitare, vel etiam illationem, hinc ita compendium faciunt, ſed prius ſt, E. poſterius. ατσνα autem ſiue modorum duo ſunt genera. Primum indemonſtrabilium, qui non ita appellantur, quod nequeant demonſtrari, ſed quoniam concludeh- di in iis euidentia eſt, vt probatione amplius opus non habeant. Secun- dum genus demonſtrabilium eſt. Cic. To- Martias. ue ſunt uxta Chryſippum, plures ve- cavel. IO paucioresue iuxta alios. nupt. Primus eſt: in quo argumentum Philol.-L. quoduis ex connexo fubſiſtit, & ante- IV p. r31, cedente, a quo connexum initium ca- q. pit, conſequens vero infertur: v. g. Modorum indemonſtrabiliun quin- Si primum eſt, datur & ſecundum. Sed primum eſt. E. datur & ſecundum. Secundus indemonſtrabilium modus eſt, quo per conſequens connexi, &O² conſequentis contrarium concluſio in- fertur, contraria antecedenti. v. g. Si dies eſt, lux eſt. Sed mox eſt. E. non dies eſt. . Tertius modus eſt, quando per com- plexionem negatiuam, atque eorum, quae ſunt in complexione aliquid, con- trarium ei, quod remanet, infertur. V. viuus. Sed Plato mortuus eſt. E. non eſt viuus. Quarius, quo per disiunctionem, at- que membrorum disiunctorum ali- quod, contrarium eius, quod remanet, infertur Vel primum eſt vel ſecundum. Sed primum eſt. E. non eſt ſecundum. Quintus, quo totum argumentum per disiunctionem connectitur, atque ex vno eorum, quae disiuncta funt re- moto, quod reliquum eſt, per illatio- nem ponitur. Vel nox eſt vel Gdies. Sed nox non eſt. E. eſt dies. CA P. XXX. DE ARGVMENTIS CONCLVYDENTIBVS, QVAE SYLLO- GISTICA NON SVNT. Laert. VII, 68. Ae Cludunt, quae itidem concludentia appellantur, perinde ac genus eorum, oppoſita nempe fyllogiſinis, ſunt illa, Rgumenta, quae ſyllogiſtice non con- quae via ſyllogiſmorum concluſionem non eliciunt. V. g. Et diem efle & noctem falſum eſt. — * Sed Plato non ſimul & mortuus eſt & R — Laiert, VII77. dext, bumpir. 5 them. P.d 299. 1v21 4 go†⅜ (l. Un, don- tur. ka 1* A- et, üm gle re⸗ tio⸗ i— — -— PDE AEGIMENT. CONCLVDENTIBE. NON SPILLOG. &. 8„ Sed dies eſt. E. non nox eſt. Et Chryſippi illud: Quicquid eſt bonum, laudabile Quicquid laudabile eſt, eſt hone- ſtum. E. Quicquid eſt bonum, eſt hone- ſtum. Argumenta huiusmodi non Ologi- Nica, ſiue categorice concludentia, in frequente apud Stoicos vſu ſunt, Ze- nonem v. g. apud Ciceronem, methodo tamen propoſita nulla, ſine modo at- que figura. Reducebant ea ſolum ad argumenta modalia, vt quibus ſolis illa- tionis rationem & ordinem abſolui pu- tarent. Categorica argumenta ſyllo- giſmi non ſunt, quoniam in iis ſemper omittitur aliquid, quamobrem cαρι⁰ das ruονπιι aUiunt, h. e. ſine methodo coneludentia. Ita ſe res habet in com- memorato poſtremo loco Chryfippi argumento, in quo duae aſſumtiones & illatio omittitur, ita enim procedere debebat: Si bonum eſt, laudabile eſt. Sed bonum eſt. E. laudabile eſt. Etrurſum: Si laudabile eſt, honeſtum eſt. Sed laudabile eſt. E. honeſtum eſt. Hinc deriuantur argumenta, quae Haec ſu⸗ π hρπον α ουο.οht & ern οαπ½ιαα Ppicor ex adiicientia & adieca: quae conſiſtunt? ne aſſumtionibus continuatis ſine con- ium ali- cluſionibus *.] Et adielta quidem ſunt, quo de- quorum concluſio omittitur. Adiici- ſumta= entia ea quorum propoſitioe demonſtra-é. tiua deeſt. v. g. eee I eſt 2. Xulare 2 eit 3. mihi vi- 3 Eſt 4. dentur E. I eſt 4. debere. In iſto vero adiedo concluſio deeft, ſi reiiciatur propoſitio E. eſt 4A. CA P. KKXI. DE ARGVMENTIS NON CONCLVDENTIBVS. Laert. gumenta non concludentia ſunt, VIL77. quibus oppofſitum concluſionis re- nt ir pugnat nexui ſumtionum: Eorum du Ma-4tatuor genera ſünt, vel enim ſunt ta- them. p. lia per deremptionem, vel per redun- 299. dantiam, vel eo quod ſint in Egara in- a commoda, vel per defectum. deetr Per diremtionem, quando propoſitio- nibus nihil, ſiue inuicem, ſiue cum con- cluſione cognationis intercedit, v. g. Si dies eſt, lux eſt. A. frumentum venditur. Lux ergo eſt. Nempe neque iſta propoſitio lux ſt, cum aſtera illa fruwmentum venditur ali- quid habet cognationis: neque earum VIla cum iſta lux eſt, coniuncta eſt, ſed vtraque plane diuerſis nititur. Perredundantiamz, quando aliquid aLarα ſumitur ad propoſitionem extrinſe-Tα⁵- cum atque ſuperfluum: v. g. ” Si dies eſt, lux eſt. Sed dies eſt, & virtus prodeſt. E. lIux eſt. . Superflue enim afſumitur iſtud: virtus prodeſt, iuxta cum altera propoſitione, pendetque illatioa reliquis duabus. Per id, quod inſigura ſit incommoda:dà r Sic enim recta eſt figura illa: 3y Hν Si Ietiam 2. deg i- Sed eſt 1I. die E. etiam eſt 2. Nατ—. Sed iſta: Si etiam 2. Sed non eſt 2. &c. Ee ee z . 588 PARS VII DOCTYRINAE STOICORLVM. P. I. c. XXXII. XXXIII. 2 Nihil concluditur, non quod in iſta figura argumentum dari nullum poſſit, quo verum ex vero deducatur, id enim fieri poſſit hoc modo: Si dies eſt, lux eſt. Sed non eſt dies. E. non eſt lux. Per defectum ſi quae deſit propoſi- tinum, per quam collectionem fieri o- Cic. Ac. Porteat, V. g. 2αατ⅞ *⅜- Reα.. Qu. IV,. , 28. CAP. b Laert. VII, 82. 6 uic. Ialectica vero argumenta diſcerne- a. HWre a falſis docet.. Haec Sophiſmmata in leg. ,A: . * 177. de ſunt, Sophiſtis relinquenda, qui vana ambitione, vel lucri ſtudio ducti, diſpu- tant. Logicis contra vera argumenta vi, e. propria ſunt, vt quibus vnicus propo- quamui litus finis ſit, veritatem inuenire. exem - Fallaciarum autem varia ſunt genera: plum in argumentum quieſoens ſ. Sorites, men- textu tiens, inervplicabile, ignauum, Domi- Laertii q, velatum, Electra, cornutum, Cro- ad rerum Hii ,. H peciem üodilites, reciprocum, deficiens, meſſor, ſuã non Calults, occultus, inficianss. referdur Syyrites, qui a οοoο nomen habet, vt obſer- . ſt 4 do ab vatum duod cumulum notat, eſt“ quando a Burſo & euidenter veris per breuiſſimas muta- Caſau- tiones diſputatio adea, quae euidenter verb. ſign. bono. falſa ſunt, perducitur, v.g.“ Nonne pau- e ca duo ſunt? Nonne & tria ſunt patcas 5 ℳ* . . 59f Kmiliterque quatuor, E& ſec porro vſqué Laert. L. 4d decem, Duo autem pauca ſum, Er- VII. s. go & decem. Vocatur etiam argu- 1. vbi mentum quieſtens, quoniam optima aae, id genus intelligendi ratio eſt, vt quie- g Cic. ſcass atque aſſienſum ſuſtineas. Acad. Moentiens h eſt fallax argumentandi C. . *genus, quod non facile ſoluas, de eo vi- h . de ſupra vitam Eubulidis. Ecsg. Inexplicabilei, ita appellatum ab eo, 1 7. . — . „ „7 quod impeditiſſimum ſit, ita vt expedi- 1 Gen). Ti facile nequeat, vnde cum mentiente IX, 14· . Diuitiae vel bonae vel malae ſunt. Sed diuitiae bonae non ſunt. E. diuitiae malae ſunt. In hac disiunctione membrum ali- quod deeſt, nempe vel indiffenentes. Id igitur, vt perfectum euadat, ſumtionem ita oportebat concipi: Diuitiae vel bo- nae ſunt vel malaez, vel indifferen- tes. XXXII. DE FAlLACIIS SIVE SOPIIISMATIBVS. idem eſſe, atque genus fortaſſis plero- rumque eorum, de quibus poſt agemus, videtur. . lenauik natura iſto explicatur exem- dαν, plo: Si fatum tibi eſt ex hoc morbo ddhas conualeſcere, ſiue medicum adhibue-pto c. ris ſiue non, conualeſces. Item; ſi fa- 12. tum tibi eſt, ex hoc morbo non conua- leſcere, ſiue tu medicum adhibueris, ſiue non, non conualeſces. Medicum ergo adhibere nihil attinet. Merito autem hoc argnumentum ignauum Ci- ceronis ſententia dicitur, quod eadem ratione omnis e vita tolletur actio. Dominans argumentum quod atti-Kugiean net, de eo in vita Diodori iam eſt a⸗- . Etum. Velatum quod ſpectat, de eo pariter?ναορνν atque Eledra, & Cornuto, actum in vita NXwuupks- Eubulidis. vog: Crocodilites nomen accepit ab Ae-ex Doxo- gyptia iſta fabula. Mulier quaedam patr. Po- Aegyptia ſecus Nili ripas errabundum Wian. puerum a crocodilo ablatum ſenſit. Ro-55 & gat ea crocodilum, vt reddere filium hoc Byo- dignetur. Crocodilus reſpondet, red-daeus L. diturum ſiverum diceret. Ulla, acci-II. Miſc., piens conditionem, dixit: non mihi 417. reddes. Adhaec ſiue verum dixiſti, cian, in ait Crocodilus, ſiue falſum, non reddo Vitar. puerum. Nam ſi verum, quomodo auét. poſſum Panlo⸗ pon erplica egt tius haec innt uuemnd ne tanle- Tun jum e⸗ nim in- l tellii Mih non po- 0. p. Cel. v Clſ 10. Tun pec dee pig katte dito Kin Pro⸗ fet, mer tage Per ing i , com Ne i (ie, de IinhIx. lin ,. ud gi 1 dl. . Id nem o- ren⸗ denn . N,u ttl⸗ Kuglelnl It a⸗ itereta: Vitaiuke. , Ae-eoxo⸗ umpet. bo. lirian. Unn noc o⸗ c⸗l. . 1 (, 1 ihl gele⸗ nos: apu 11. c. 10. DE FALILACUIS panlo poſſum reddere? Si falſum quomodo explica- legi ac conditioni ſatisfeciſti? Mulier tius haec inuertit: Siue verum dixi, ſiue falſum, Stanles Puer mihi a te reddetur. Si enim ve- jum e. rum dixi, ſane ex pacto mihi debes. nim in- Falſum autem eſſe non poteſt, niſi a te telligi mihl reddatur. ann Reciprocum argumentum Protago- r:ct. Tae fuit aduerſus Euathlum, iuuenem ο. Opulentum, diſcipulum ſuum, quiin Gell. v, diſciplinam Protagorae ſe dedit, datu- Io. rumque promiſit mercedem grandem pecuniam: dimidiumque eius iam tune dedit ſtatim, priusquam diſceret: pe- pigitque vt reliquum dimidium daret, quo primum die cauſam apud iudices o- raſſet & viciſſet. Poſtea cum diutule au- ditor aſſectatorque Protagorae fuiſſet, & in ſtudio quidem facundiae abunde promouiſſet, cauſas tamen non recipe- ret, & facere id videretur, ne reliquum mercedis daret, capit conſilium Pro- tagoras, Vt tum exiſtimabat aſtutum. Petere inſtituit ex pacto mercedem, &, quum ad iudices veniſſent, Diſee, inquit, ſtultiſzme adoleſeens, viroque id modo fore vt reddas quod peto, ſiué contra te pronunciatum erit, Lue pro té. Nam ſi Contra te lis data erit, merces ETr MEIIIODO. 5889 vicero: ſin vero ſocundum te iudicatun erit, merces mihi ex pacto debebitur, quia ti vicerig. Ad ea reſpondit Eua- thlus: Pozui huic tuae tam ancipiti ca- ptioni iſe obuiam, ſi verba non ipſè fa- cerem, atque alio patrono vterer. Sed maius mihiin iſta victoria prolubium eſt, quum tenon in cauſa tantum, ſed & in argumento iſto vinco. Diſee igitur tit quoque, magiſter ſapientiſſme, viroque modo fieri, vt non reddam quod pelis, hiue contra me pronunciatum erit, Zue pro me. Nam ſi iudices pro cauſa mea ſenſerint, nihit tibi ex ſententia debebi- tur, quia ego vicero: ſen conra mepro- nunciauerint, nihil tibi ex pacto debebo, quia non vicero. Tum iudices, hoc in- explicabile eſſe rati, rem iniudicatam reliquerunt. Viir, argumenti genus eſt quo vſus Oayſ. Vlyſſes fuit, qui ſeipſum gr h. e. ne-IX. P. minem appellabat quando Polyphemo S aegre fecit, vnde id nomen fallaciae 13 Eut. hoc genus obtinuit. Deſiciens ² Laertio memoratur in Mar Zenone. Meſſor b Luciano, caluus* . aertio in Eubulide, Occultus apud r , eundem eſt. Inficiantis * Laertius in Luc Vi- Chryſippo atque Epictetus meminere. tar. Auét. mihi ex ſontentia debebitur, quia ego Verum ſatis de iſtis. O „α%. . 7 6 700 La- 7 ert. II, CAP. XXXIII. . , DE METHODO. . 9 roavv, ib vtitur enim definitione, diuiſione, & οuι⁰ d. n Dpurationis genus eſt duplex alia c. 16, eſt illa cum veritas ipſa limatur in diſputatione ſubtiliter. Alia quando, vt vulgus, ita & nos loquimur. Po- pularibus eim verbis eſt agendum, & vſitatis, cum loquimur de opinione populari, idque eodem modo fecit & Panaetius. . . Primum genus peculiare Stoicis fu- Fin. III, I. de Pee — . Cie. de it, breue, ubtile, ſpinoſum: arque il- Fin. I,7. Iud Logicae nomine honorabant, di- gniſſimumque philoſophia aiebant eſſe: Cic. de . .. .; Gwοο. La- luce omni quae ab iis affertur, ſimili- t vV, bus item & diſſimilibus, eorumque 197. diſtinctionibus accurratioribus. Vulgaris diſputandi ratio geminæ eſt rurſum, vel enim continua abſolui- tur oratione, vel interrogando &£ re- 1 go⸗ ſpondendo. Prior Analytica dicitur, b Cic. de altera Rhetorica b, Topica c, vel pin.I1, 6 dialectica. à Earum prior licet iucun-Sen lc. da ſit magis, magis tamen conueniens Cic. le. & expedita poſterior eſt, qua rebus Le ee 3 pParticulatim Cic. de Nat. D. II, 7. Laert. VII, 84. οι Stob. Eclog. Eth. p. 175. 590 PAns VII, DOCTRINAF STOITICOEVM P. II c. I II. I.. particulatim inhaeremus, & quid concedat quisque, quid neget, intelligi- mus, quid ex conceſſis concludendum ſit, atque quis finis faciendus. Quan- do enim torrentis more ruit oratio, quamuis multa ſecum rapiat, teneri tamen atque apprehendi nihil poteſt, ſiſti enim rapidae orationis curius non poteft. Qum altero modo autem, vt Zeno ſolebat, breuius anguſtiusque conchuditur, tum apertiora ſunt ad re- PARS. SECVND A.è CAP. prehendendum omnia. Nam, vt pro- fluens amnis, aut vix, aut nullo modo, concluſa autem aqua, facile corrum- pitur, ſic orationis flumine reprehen- ſoris vitia diluuntur, anguſtia autem coneluſae orationis non facile ſeipſam tutatur. Eſt tamen ſuus vtrique methodo iſti vſus: prior artibus atque ſcientiis explicandis, alcer Diſputationibus con- venientior eſt. . N I. DE MORVM DOCTRINA EIVSQVE PARTIBVS. Oralem philoſophiae partem in ſequentes diuidunt locos: De aphetitu, de bono & malo, de paſſtonibis animi, de virtute, de Eine, de prima aeſtimatione, de actionibus, de officiis, exbortationes & deborta- tionés. Ita Chryſippus, Archidemus, Zeno Tarſenſis, Apollodorus & Diogenes Babyloni, Antipater & Poſidonius di- vidunt. Zeno enim Cittieus atque Cleanthes, antiquiores quippe, minus erant in modo tracçtandt res iſtas ac- curati. CAP. II. PDE Octrinae moralis conſideratio ab appetita ducit initium: Id vero quod appetitum mouet eſt lbantaſia, cum appetitus impetus quidam animi ſit ad aliquid. . Differt autem appetitus in brutis a- nimantibus & praeditis ratione. Oeis non eſt appetitus rationalis, verum ſpe- cies eius. Appetitus rationalis deſcribi- tur, quod ſit impulſio intellectus ad ali- quid agendum. Opsoααρ eſt practici ap- petitus ſpecies, atque in intellectus ad rem futuram impulſione conſiſtit. Hinc quadrifariam accipi appetitum liquet, pro inclinatione rationali & irrationa- H, pro rationali item atque irrationali APPETIT'V. auerſione. His addi habitus appeten- di poteſt, qui itidem appetitus appel- atur, omnium appetitionum auctor. Pradici appetitus variae dantur ſpe- cies, quales ſunt: r9ο Propoſitum. &ιοπν appetitus praeuius. rapaαει υ Praeuia actio. *5vunvIvs nois appetitus rei praeſentis. aligeos vVoluntas cum ratione con- luncta. xzcoiι *ονας VIuntas praeuia. OsXnνααρι appetitus cum ratione con- iunctus. ρα Voluntas libera. CAP — Lientt. P) VII,55. T. V. (0 enn Cc. le fn. ,F. ip 59. 40 tus ter 17 Gen lor fie te P0 ſun N Pr laert. VII, F 5. F. ln. Il5 „ jel Nui 1 du⸗ t Pro⸗ mocho, rrum- rehen- Atem püm Ethodo⸗ entiis 1scO- Len Uinsdi⸗ tque a. 118 A⸗ Pelel⸗ uetol. ſentis econ⸗ lecoN⸗ VII, 85. De APPEIIIV. CAP. 591 III. DE APPETITV PRIMO NATVRALI. Laert. PRimus animantis appetitus eſt ſei- pfum tuendi atque ſeruandi, qui ab initio natura ei conuenit, vt Chry- ſippus in primo de finibus docet, qui noſtrummet ipſorum curam eiusque ſenſum primam omnium animantium proprietatem appellat. Nempe natu- ra, animata producene, vel inimica ea ſibi voluit eſſe, vel ipſorummet curae ipſa voluit efſſe commendata. At pa- rum veroſimile prius eſt, ſequitur ergo vt natüra cuiuis rei ſui commendet conſeruationem, qua quicquid noxi- vm eſt propellat, quicquid conueni- ens eſt proſequatur. Cc. de Simul atque natum eſt animal ſibi Kn. IV,5. ipſi conciliatur, & commendatur ad ſe adde conſeruandum, & ad ſuum ſtatum, & vV, 9. ad ea Auae conſeruantia ſunt eius ſta- tus, deligenda: alienatur autem ab in- teritu, iisque rebus quae interitum vi- dentur aflerre. Id ita eſſe ſic probatur: quod antequam aut voluptas aut do- lor attigerit ſalutaria appetant parui, aſpernenturque contraria: quod non fieret niſi ſtatum ſuum diligerent, in- teritum timerent. Fieri autem non poſſiet, vt appeterent aliquid, niſi ſen- ſum haberent ſui, eoque & ſe & ſua diligerent, Ex quo intelligi debet principium ductum eſſe a ſe dili- gendi. Laert. Quod autem dicunt quidam primam VII, 85. dppetitionem animantium ad volapta- Cic. de zem, ferri, falſum eſt. Putantque Sto- 111ſ . . . . . .. . .1. . Kn. II,5. jci in principiis naturalibus diligendi Jai voluptatem non eſſe ponendam, ne, 6Bvoluptatem natura poſuifle in iis re- bus videatur, quae primae appetun- tur, multa turpia ſequantur. Nem- niyirn pe accedit tantum voluptas duando E& ss. natura, id quod ſuum eſt quaerens vnice, ea inuenit, quae ſuae conueni- vnt conſtitutioni, eo enim mod auni- mantia iucunde afficiuntur, plantae vero propullulant. Natura enim mul- Laert.l.c. tum hactenus inter plantas atque ani- mantia conſtituit diſcrimen, quando- quidem ſine appetin & ſenſit iſtae et- iam rerum ſuarum ſatagunt, & in no- bis quoque naturae plantarum fſimilia deprehenduntur quaedam. In ani- mantibus vero praeterea appetitus eſt ingenitus, quo ad ea impelluntur, quae ipfis conueniunt maxime: hisque a- deo ſecundum naturam eſt, ſecundum appetitum rerum ſuarum ſatagere. Satis autem eſſe argumenti videtur, Cic. l. . quamobrem illa, quae natura prima ſunt aſcita, natura diligamus; quod eſt nemo, quin, cum vtrumuis liceat, aptas malit, & integras omnes corpo- ris partes, quam eodem vſu imminu- tas aut detortas habere. Rerum autem cognitiones ipſas propter zrαν ſe aſciſcendas arbitramur, quod habe- as. ant quiddam in ſe quaſi complexum, & continens veritatem. Id autem in paruis intelligi poteſt, quos delectari videamus, etiamſi eorum nihil inter- ſit, ſi quid ratione per ſeipſi inuene- runt. Artes etiam ipſas propter ſe affumendas putamus, cum quia ſit in his aliquid dignum aſſumtione, tum quod conſtent ex cognitionibus, & contineant quiddam in ſe ratione con- ſtitutum & via. CAb. . Cic. de Kn. III. 6. PAlS VII. DOCTIRINAE &TOICORVM P. II. c. IV. V. CAP. IV. DE APPETITIONIBVS PRIMVM APPETITVM CONSEQVENTIBVS. Nitiis ita conſtitutis, vt ea, quae ſecundum naturam ſunt, ipſa pro- pter ſe ſunt ſumenda, contrariaque l . 7 Eyvτν. π;- α. item reiicienda, primum eſt ofcium, vt ſe conſeruet in naturae ſtatu, dein- ceps vt ea teneat, quae ſecundum na- turam ſint, pellatque contraria. In hoc primum ineſſe incipit & in- telligi quid ſit, quod vere bonum pos- ſit dici, prima eſt enim conciliatio ho- minis ad ea, quae ſunt ſecundum na- turam. Simul autem cepit intellgen- tiam vel notionem potius, viditque re- rum agendarum ordinem, & concor- diam, multo eam pluris aeſtimauit, quam, omnia illa, quae primum dile- xerat, atque ita cognitione, & ratione collegit, vt ſtatueret, in eo colloca- tum ſummum illud hominis per ſe lau- dandum & expetendum bonum, quod poſitum ſit in eo, quod conuenientid appellatnr. Cum igitur in eo ſit id bo- num, quo referenda funt omnia ho- neſte facta, ipſumque honeſtum, quod in bonis ducitur, quanquam poſt ori- tur, tamen id ſolum, vi fua & digni- tate expetendum eſt: eorum autem, quae ſunt prima naturae, propter ſe ni- hil expetendum. Cum vero illa, quæ officia dicuntur, proficiſcantur ab ini- tiis naturae; ea ad haecreferri neceſſe eſt: vt recte dici poſſit, omnia officia eo referri, vt adipiſcamur principia naturae: nec tamen vt hoc ſit bono- rum vltimum, propterea quod non ineſt in primis naturae conciliationi- bus honeſta actio, Conſequens enim eſt, & poſt oritur. Eſt tamen ea ſe- cundum naturam, multoque nos ad ſe expetendam magis hortatur, quam ſuperiora omnia. Cum autem omnia officia a principiis naturae proficiſcan- tur, ab iisdem neceſſe eſt proficiſci i- pſam ſapientiam. dum ſaepe fit, vt is, qui commenda- tus ſit alicui, pluris eum faciat, qui commendatus ſit, quam illum, a quo; ſic minime mirum eſt, primo nos ſa- Sed quemadmo- pientiae commendari ab initiis natu- Tae, poſt autem ipſam ſapientiam no- bis cariorem fieri, quam illa fiat, a quibus ad hanc venerimus. vt membra nobis ita data ſunt, vt ad quandam rationem viuendi data eſſe appareant: ſic appetitio animi non ad quoduis genus vitae, ſed ad quandam formam viuendi videtur data: item- que & ratio, & perfecta ratio. Vt enim hiſtrioni actio, ſaltatori motus, Atque αα non quiuis, ſed certus eſt datus: ſic vi- ta agenda eſt certo genere quodam non quolibet: quod genus conueniens, con- ſentaneumque dicimus. Nec enim gubernationi, aut medicinae ſimilem ſapientiam efle arbitramur, ſed actioni illi potius, de qua modo dictum, & ſal- tationi, vt in ipſa arte inſit, non fo- ris petatur extremum, id eſt, artis effectio. his ipſis artibus ſapientiae diſſimilitu- do; propterea quod in illis, quae re- cte facta ſunt, non continentur tamen omnes pares, e quibus conſtant. Quae 2oο⁰ο autem nos aut redta, aut redte facta ganαα dicamus, omnes numeros virtutis con- tinent. Sola enim ſapientia in ſe tota conuerſa eſt: quod idem in ceteris ar- tibus non fit. Inſcite autem medici- nae & gubernationis vltimum cum vltimo ſapientiae comparatur. Sapi- entia enim & animi magnitudinem complectitur, & iuſtitiam, & vt omnia, quae Et tamen eſt etiam alia cum 1666. lUmp. ice non tute eb. ,IV. .. 1, gie Laert. 110, VII,I02. Por. i (ic. de 10. tam Lext. 5 iue 1Se, Pjchll eſt, 20. fert ., irt eele ſt, nn dey Al 11. (ill Cel Unb. le. 21. Pel 12) Ci keli e, dur laen, eſ VIl8. 1 (oelc bei 0iNy. a a. (1i0 ſn ſein. ſei i. dmno- enda- ui qo 05 ſt⸗ Ntu- nno-⸗ in,1 Ntqe It al 1eſe On e Udam item Vt Otus, leri. 1no Con- enim niem Koni Ala. n lo. It Cu nllitu⸗ gere⸗ umel Ilae Mr0.,. 6 Hua Sco. e t0 Lisar⸗ CU ⸗ inem Vnia, qune 14 guf, DE APPEIITIV. IV. BONO EäFT MAL,O. quae homini accidant, infra ſe eſſe iu- dicet: quod idem in ceteris artibus non contingit. Tenere autem vir- tutes eas ipſas nemo poterit, niſi ſta- 593 tuerit, nihil eſſe, quod interſit, aut quo differat aliud ab alio, praeter honefta & turpia. 5 CAP. V. . DE BONOET MALO. zeob. PVcusque de appetitionibus, iam 7 . T ad ea circa quaeé verſantur deue- 166. niendum eſt. Ea igitur ſe dicit Ze- Laert. no, quae naturam & eſſentiam habent. VIIOz2. Eorum quae ſunt vero, aliabona ſunt, alia mala, alia indiflerentid. Cic. de Boni definitiones a Stoicis prolatae An. Ik. parum oppido inter ſe differunt, & 10, tamen eodem ſpeétant. . gext. Bonum eſt, quod vtile eſt, vel non Emp. diuerſum ab vtili. Viilis vero virtus Pyrch. ll. eſt, & actio bona. Neque ab vtili dif- 20. fert vir bonus, atque amicus. Nam virrtus cum quodammodo principium rσισſit, bona actio vero operatio ſit ſecun- esPo“ dum virtutem, & ipſa ſuo loco eſt vtilis ges, At bonus vir & amicus ab vtilitate non 5α. diſſidet, nam boni viri pars eſt vtilitas, cum principium ſit que ille dirigitur. Totum autem neque idemeſſe dicitur cum parte, neque enim homoeſtma- nus, neque ab ea diuerſum eſt, neque enim ſine partibus ſubſiſtit, quamo- brem totum a partibus diuerfum haut ſtatuimus. Vnde & virum bonum, qui ſe habet tanquam totum ad illud, quod eſt principium eius dirigens, id quod vtilitatem dixi eſſe, ab vtilitate diuerſum non ef. Sext. Nonnulli abonum eſſe dicunt id quod Brymp. I. c. per ſe ſit appetendum: alii id, quod ad c. 21. b ap. Cic. 1. c. felicitatem conducit, vel complemen- tum ei addit: Diogenes id, quod caert. eſſet natura abſolutum: vel idquod VII, 88. 4 Cic. l c. α½α æ. erfectum eſt iuxta naturam creaturae rationalis. Id autem ſequens, illud etiam, quod prodeſſet, motum aut ſta- ſtum eſle dixit e natura abſoluta. Hoc autem ipſum bonum, non aces-Cic. de ſione, neque creſcendo, aut cum ce-Kn. Ill, teris comparando, ſed propria vi ſua 34. & ſentimus, & appellamus bonum. Vt enim mel, etſi dulciſſimum eſt, ſuo tamen proprio genere ſaporis, non comparatione cum aliis, dulce eſſe ſen- titur; ſic bonum hoc, de quo agimus, eſt illud quidem plurimi aeſtimandum, ſed es aeſtimatio genere valet, non magnitudine. Nam cum agſtimatio &*av, neque in bonis numerata ſit, neque rurſus in malis: quantumcunque eo addideris, in ſuo genere manebit. Alia eſt igitur propria aeſtimatio virtutis: quae genere, non creſcendo valet. Ad bonum pertinet omnis virtus, Laert. Prudentia, iuſtitia, temperantia, for- VII, 92. titudo, & quicquid ex hiſce partici- Stoh.l,c. pat: vt actus virtuti conuenientes, aert. homin esque virtuti dediti. Vin, 94. Accesfiones autem ſunt gaudium at-* ο. que laetitia & his ſimilia. Kar. Mala contraria iſtis vitia ſunt, im- Vc prudentia, iniuſtitia, intemperantia, rub. de, puſillanimitas, & quicquid participeit ex vitio, vt actus & perſonae vitiis con- taminatae. Acceconzs horum ſunt animi ae- gritudo, afflictio & ſimilia. Bonorum, vt diximus, alia virtutes ſunt, alia virtutes non ſunt, qualia gau- dium, ſpes & ſimilia. Pariter malorum alia ſunt vitia, vt memorata hucus- que, alia vitia non ſunt, vt aegritudo animi, metus. M Rurſum bonorum alia ſunt praeſentia aert. ſemper, omnibus virtuti deditis & 1195. II ff omni 594 PARS VII DO6TRINA &STOIOORVM. P. I. c. V. omni tempore, vt virtus, ſenſus in- tegritas, appetitio ſapiens. Alia inter- mittunt, vt gaudium, ſpes, conſilium prudens, quae in omni fapiente non ſunt, neque omni ſunt tempore. Viciſſim & malorum alia continuo actu, & ſemper, praeſentia ſunt ſtolido, vt vitii genus omne, ſenfus corru- ptus, ſtolida appetitio: alia intermit- tunt, vt animi aegritudo, metus, re- ſponſum imprudens, quae neque ino- mni ſtuko, neque omni tempore, in- ſurgunt. orro bonorum tria genera ſunt, pri- Laæert. VII, 96. mum illud a quo peti vtilitas poteſt, Stob. l. c. . Sext. tanquam caufa ſua, tale eſt virtus. &- Emp. cundum per quod vtilitas venit, vt vir- Pyrrh. tus & actio virtuti conueniens. Ter- III, 21. tzium id quod vtilitati inſeruire poffit, vt virtus & actio virtuti conueniens, & homo virtuti deditus, & amicus, & Deus, & boni Daemones. Sic primus ſignificatus ſecundo: primus & ſecun- dus vero tertio comprehenduntur. Hid. Pariter & malorum tria ſunt genera: primo id quod noxae praebet originem, vt vitium. Secundo id per quod noxa venit, vt vitium & actio vitioſa. De- nique, qui latiſſimus eſt ſignificatus, quicquid ad noxam facere poteſt. vrre. Porro bonorum alia in animo ſunt, Scx⸗ ² Vt virtus & actio virtuti conueniens. Emp, Alia ſunt exira animum, amici inge- Pyrrh. nui, patria bona &c. Alia negque in III, 23, animo ſunt neque extra eum, vt vir bomis. Sidc & malorum alia ſunt inanimo, vt vitia & actiones vitioſae. Alia extra animum, vt amici imprudentes & ini- mici &c. Alia neque in animo ſunt negque extru eum, vt viri improbi, & quotquot vitio ſunt obnoxii. Laert. . 4 . . Bonorum in animo alia habitus ſunt, VII, 98. Steb. l.c. alia affectiones, alia néque habitus ne- gue affoctiones. Virtutes affeckiones fünt, babitus rτα autem ftudium earum, neutrum actio- & nes. Sic & malorum alia affectiones ſunt, vt vitia, alia habitus, vt infirmitas mentis &c. alia neutrum vt actiones vi- tiofae. “ Sunt porro bonorum eſficientia alia, Vert. alia ad finem conducentia, alia virum- stab 10. que ſimul. Amicus, & quae ab eo ſunt, Cicde bona efficientia ſunt. Fortitudo, ma-än. III. gnanimitas, libertas, delectatio, gaudi- vm, tranquillitas, omnesque quae a virtute procedunt actiones, ad ſnem conducentia ſunt bona. Vtrumque ſi- mul omnes virtutes ſunt, qua felici- tatem enim perficiunt chciemia bona ſunt, quae vero eam tanquam partes abſoluunt, ſunt bona ſmi conducentia. Bena praeterea alia propter ſe ex- petenda, quae propter aliud non de- ſiderantur, alia viam ad aliud quod- Stob. I, c. b. 170. Piam parant, atque efficientia dicuntur. α Quae propter ſe expetuntur duorum iuxta Diogenem generum ſfunt, vlii- mo expetenda, vt beatitüdo, & quae in ſo habent cauſam cur expetantur, vt vnum quoduis habet bonorum. Viciſſim bonorum alia neceſaria Stob. he. ſunt ad beatitudinem, vt virtus, omnes- que operationes eius: alia non neceſſa- ria ſunt, vt gaudium, delectatio, ſtu- dium. Simili ratione & malorum alia neceſſaria ſunt ad infelicitatem, vt o- mnia vitia, & actiones iis contamina- tae: alia ad eam neceſſaria non ſunt, vt omnes animi paſſiones & infirmita- tes &c. Porro bonorum alia in motu conſi- ſtunt, vt gaudium, delectatio &c. alia in affectione, vt quies, immunitas a perturbatione. Eorum quae in affe- Cione conſiſtunt, alia habitu abſoluun- tur, vt virtutes, alia affecdtione, vt an- tea memorata. Noeque — ⏑ —.— — dtoh. !e, Laert. VII,98. dtob. le lunle, iiltimmy. i- u⸗ 1e, nt, itns - lin, beet, A- än. II, di. 6 4 en ſl⸗ lei es⸗ e- tu⸗ In VII, 97. 7 Dg BONO EFT MALO. Neque virtutes ſolum habitus ſunt, ſed & alia quae a viro ſapiente in vir- tutem quaſi vertuntur. In bonisillis quae habitu conſiſtunt, ea ſunt, quae udia appellamus, ſcientiae amor &c. Artes enim coniunctione ſua cum vir- tute directe ad vltimum finem con- ducunt. Stob. I. c. Sunt etiam bonorum alia abſoluta, vt ſcientia, alia relatiua, vt honos, bene- volentia, amicitia &c. Gientia eſt certa & infallibilis per rationem comprehenfio. Et accipi- tur trifariam; primo pro ſcientiarum in viro bono complexu: Secundo pro complexu ſcientiarum artificialium, in quibus ſit aliqua certitudo. Poſtremo pro certo atque infallibili habitu viſo- rum per rationem. Amicitia eſt vitae comm unio, & ſtu- diorum conſenſus, eius ſex ſunt ſpe- Cies: õ amicitia notorum. Id. Id. gονdαρι : amicitia familiarium. graupi :amicitia coaetaneorum. Eela amicitia peregrinorum. αÜ6 2 amltla cognatorum. gααιι⁰α : amicitia amantium. Stob. I. c. Porro honorum alia ſanplicia ſunt, vt n 9 8. ſcientia, alia mixta vt Sνια, Vectus 9⁸. Hberorum iuxta naturam vſus: νρba rectus ſeneckutis iuxta naturam vfus. uαοπαο εας iι iuxta naturam vſus. à‿nla immunitas a moerore, & τ—ντſ ordinis conſeruatio, eagedem ſunt cum temperantia, quemadmodum mens & ſenfus idem cum prudentia ſunt, & communio cum benignitate: nempe ex relationibus dominantur iſta, quod & in aliis virtutibus obſeruatur. Hinc eaedem diſtinctiones malo etiam pos- ſunt applicari. Stob. I. c. Omne bonum & conducens eſt, & Laert, 1l, C. . ert,c: oppertunum, atque lucroſum & vtile, & 595 commendabile, & pulchrum, proficu- vmgue, & eligendum ac iuſtunt. Conducens, vt quod conducat eis, nα ex quibus bene eſt nobis. gr. Opportunum, vt quod comprehen-o.. dat ea, quibus opus habemus. Lucroſum, quod rependat quae in-Aowοau7τα. ſumta ſunt, ſicuti reditus e negotio 2α. ſumtus ſuperant. Vrile, vt cuins ad emolumenta no-vofer⸗ ſtra ſit vſus. cc*. Commendabile, ob vſum ſuum. νvsn=- Pulehrum, vt cui proportio inter- Sor. cedat cum eorum qui accipiunt neces- uα⁰ααα ſitatibus. , Proficuum, vt quod promoueat res „ DeN. noſtras. er. Eligendum, vt quod iuxta rationem αερο7 praeferri mereatur. HZ Iuſtum, vt cui cum lege conueniat ats. Contra malum omne nocens eſt, Stob. l.c. importunum, damnoſum, noxium, reprehendendum, foedum, aduerſum, euitandum, iniuſtum. Perfeftum bonum pulchrum vocaſit, Laert. quoniam omnibus numeris a natura VII, 100. perfeétum eſt, & perfectam habet pro-)o7. rtionem. Pulchri autem quatuor ſunt ſpe- cies, Iuſtitia, fortitudo, temperantia, prudentia, quibus omnis honeſta actio abſoluitur. U— Similiter trpitudinis quatuor ſuntæ Xααà ſpecies, iniuſtitia, metus, intemperan- tia, imprudentia. V Pulchrum dicitur id quod honeſtum xaα eſt, primo quoniam commendabi- les reddit eos, in quibus eſt. Secun- do, quoniam proprio ſuo operi maxi- me eſt conueniens. Tertio quoniam ornamentum eſt. Totumque ſapien- tem bonum eſſe dicimus & pulchrum. Sola bona pulchra ſunt vel honeſta, art ue Hecatonis eſt in tertio de beno, eaq & Chryſippi in libro de pulchro, FI ff 2 doctrina. Id. ib. 5P6 PARS VII DOCTRINAE STOICORVII P. II c V. doctrina. Tale virtus eſt, & quicquid cum ea coniungitur: quod idem eſt ac ſi dicas, quicquid bonum eſt id ho- neſtum etiam eſſe, & viciſſim, quic- quid honeſtum eſt, illud etiam eſſe bonum. . Cic L.III,. Sola bona eſſe honeſta hoc modo pro- de fin. batur; *8 le eſt, quod autem laudabile eſt omne uod eſt bonum omne laudabi- honeſtum eſt, bonum igitur quod eſt hontſtum eft. Rurſum, bonum non eſt quod non ſit expetendum, aut ex- petendum quod non placens, aut, ſi id, non etiam diligendum, ergo & probandum, ita etiam laudabilé, id autem honeſtum. Porro, nemio de mi- ſera vita poteſt gloriari aut non beata: de fola igitur beata: gloriatio autem non poffit quidem niſi honeſtaz vitae iure contingere, ita fit, vt honeſta vi- ta beata vita fit. Et quoniam is cui contingit, vt iure laudetur, habet in- ſigne quiddam ad decus & ad gloriam, Vt, ob ea quae tanta ſint, beatus iure dici poſſit: idem de vita talis viri re- Ctiſſime dicitur. la, ſi beata vita ho- neſtate cernitur: quod honeſtum eſt i4 bonum ſolum habendum efſt. Quod vero negari nullo modo poſſit, quem vnquam ftabili, & firmo, & magno a- nimo, quem fortem virum dicimus, effici poſſe, niſi conſtitutum ſit, non effe malum dolorem. Vt enim qui mortem in malis ponit, non poteſte- am non timere: ſic nemo vlla in re po- teſt id, quod malum effe decernit, non curare, idque contemnere: quo poſito, & omnium afſenſu approbato, illud aflumitur, eum, qui magno ſit animo, atque forti, omnia, quae ca- dere in hominem poſſint, defpicere, &ppro nihilo putare. Quae cum ita fſint, effectum eſt, nihil eſſe malum, quod turpe non ſit. Atque iſte vir altus, & excellens, magno animo, vere fortis, infra ſe omnia humana ducens, is inquam, quem efficere volumus, quem quaerimus certe, & confidere ſibi debet, & ſuae vitae, & actae, & con- ſequenti: & bene de ſe iudicare, ſta- tuens nihil mali poſſe incidere ſapien- ti. Ex quo intelligitur idem ilud, ſolum bonum eſſe, quod honeſtum ſit; idque eſſe beate viuere, honeſte, id eſt, cum virtute viuere. Contra nihil etiam bonum eſt niſi cic L III. Quis eſt enim, de fn. honeſtum quod ſit. aut quis unquam fuit aut auaritia tam ardenti, aut tam effrenatis cupiditati- bus, vt eandem illam rem, qua m dipifci ſcelere quouis velit, non multis partibus malit ad ſeſe, etiam omni im- punitate propoſita, ſine facinore, quam illo modo peruenire? Quam vero vti- litatem, aut quem fructum petentes, ſcire cupimus, illa, quae occulta no- bis ſunt, quo moueantur, quibusque de cauſis ea verſentur in coelo? Quis autem tam agreſtibus inſtitutis viumt, aut quis contra ſtudlia naturae tam ve- Cc. II. hementer obdurauit, vt a rebus co- gnhitu dignis abhorreat, easque ſine voluptate, aut vtilitate aliqua non re- quirat, & pro nihilo putet? Aut quis eſt, qui virorum fortium, atque o- mni virtute praeſtantium, facta, dicta, conſilia eognoſcens, nullo animo affi- ciatur voluptate? Quis autem honeſta in familia inſtitutus, & educatus inge- nue, non ipfa turpitudine, etiam ſi eum laefura non fit, offenditur? Quis animo aequo videt eum, quem impu- re, ac flagitioſe putet viuere? Quis autem dici poterit, ſi turpitudinem non ipfam per ſe fugiendam efſe ſta- tuemus, quo minus homines tene- bras, & ſolitudinem nacti, nullo dede- core ſe abſtineant, niſi eos per ſe foe- ditate fua turpitudo deterreat? In- numerabilia dici poſtunt in hanc ſententiam: ſen hil 1 , ſug laer. VIINor. nol du C. de En. Ull qu 12 ter mi We II Cic. lec, TU en Tal Pr⸗ Ia Pn cens, mns, idere co. ſta- Pien- Hud, mſit e, id t niſicel , de in. tim II. itnti- mn nultis liim⸗ Iunm OVti⸗ es, 1 no- Bgue kutt, Ave⸗ 8 00. ſne onre- tquis ge o⸗ Giche, o f. eſtt inge. n ſ Qus r⸗ us nec tene⸗ gede- ſoe⸗ I⸗ hanc Hanm: ſententiam: ſed non neceſſe eſt. Ni- hileſt enim, de quo minus dubitari poſſit, quam & honeſta expetenda per ſe, & eodem modo turpia per ſe eſſe fugienda. H Conſtituto autem illo, quod hone- ſtum ſit, id eſſe ſolum bonum, intelligi neceſſe eſt, pluris id, quod hone- ſtum ſit, aeſtimandum eſſe, quam illa media, quae exeo comparentur. Stul- titiamrautem & temeritatem, & iniuſti- tiam. & intemperantiam, cum dicimus eſſe fugienda propter eas res, quae ex ipſis eueniant; non ita dicimus, vt cum illo, quod poſitum eſt, ſolum id eſſe ma- lum, quod turpe ſit, haec pugnare videa- tur oratio: propterea, quod ea non ad corporis incommodum referuntur, ſed . . ad turpes ackiones, quæ oriuntur Eevitiis. aert. VII, I0“I. S o1 nne bonum ſummopere appeten- dum, eſt item neque incrementis ne- Cic. de Que decrementis capiendis aptum. At- En. III. que hic magna inter Stoicos & Peripa- 12. teticos controuerſia incidit, quam no- minum licet Carneades cenſeat eſſe, maiorem tamen multo quam verbo- rum diſcrepantium Cicero eſſe iudicat. Cic. I. c. Nempe Peripatetici omnia, quae ipſi bona appellant, pertinere dicuntad beate viuendum. Stoici vero, quod ae- ⸗ ſtimatione omnino aliqua dignum ſit, complecti beatam vitam putant. HIIi, qui dolorem in malis ponunt, non poſ- ſe ſapientem beatum eſſe cum equuleo torquetur, ſtatuant oportet. Eto- rum vero, qui dolorem in malis non ha- bent, ratie certe cogit, vt in omnibus tormentis conſeruetur beata vita ſapi- enti. Etenim, ſi dolores eosdem tole- rabilius patiantur, qui excipiunt eos pro patria, quam qui leuiore de cauſa, opinio facit, non natura, vim doloris aut maionem aut minorem. Porro Peri- patetici, tria genera bonorum ſtatuen- Dy 80NO EI MALO. Omnia bona azqualia fſunt, eſtque 597 tes, eo beatum magis quem eſſe dicunt, quo ſit corporis aut externis bonis ple- nior, vel, vt Stoici rem exprimunt, bea- tiorem eſſe, qui plura habeat, quae in corpore magni aeſtimantur, illis enim compleri vitam beatam putant. Con- tra Stoici, ne eorum quidem bonorum, quae bona naturae appellant, frequen- tia beatiorem vitam fleri, aut magis ex- petendam, aut pluris aeſtimandam pu- tant. Etenim iuxta eos, ſi & ſapere ex- petendum ſit & valere; & coniunctum vtrumquemagis expetendum fit, quam ſapere ſolum, neque tamen, ſi vtrum- que ſit aeſtimatione dignum, pluris ſit coniunctum, quam ſapere ipſum ſepa- ratum. Stoictenim, qui valetudinem aeſtimatione aliqua dignam iudicant, neque tamen eam in bonis ponunt, ii- dem cenſent nullam eſſe tantam aeſti- mationem, vt virtuti anteponatur. Quod idem Peripatetici non tenent, quibus dicendum eſt, quae & honeſta actio ſit & ſine dolore, eam magis eſſe expetendam, quam ſi eſſet eadem actio cum dolore. Stoicis aliter videtur: Vt Cic. de enim obſcuratur, & offunditur luce ſolis fin. III, lumen lucernae; & vt interit magnitu- 14. dine maris Aegaei, ſtilla muriae; & vt in diuitiis Croeſi, teruncii acceſſio: & gra- dus vnus in ea via, quae eſt hinc in In- diam: Sic, cum ſit is bonorum finis, quem Stoici dicunt, omnis iſta rerum in corpore ſitarum aeſtimatio, ſplen- dore virtutis, & magnitudine obſcure- tur, & obruatur, atque intereat, neceſſe eſt. Et quemadmodum opportunitas ivraigio non fit maior productione temporis, (habent enim ſuum modum quaecun- que opportuna dicumtur,) ſic recta effe- Aio. Recta igitur effectio, item con- venientia, denique ipſum bonum, quod in eo poſitum eſt, vt naturae con- ſentiat, creſcendi acceſſionem nullam xτ dοσ☛. habet. Vt enim opportunitas illa, ſi haec, F ff 3 598 haec, de quibus dixi, non fiunt tempo- ris productione maiora; ob eamque cauſam Stoicis non paucis non videtur optabilior, nec magis expetenda beata Vita, ſi ſit longa, quam ſi breuis; vtun- turque ſimili: Vt ſi cothurni laus illa eſſet, ad pedem apte conuenire, neque mullti cothurni paucis anteponeren- tur, nec maiores minoribus: ſic quorum omne bonum conuenientia atque op- portunitate finitur, nec plura paucio- ribus, nec longinquiora breuioribus CA F. 7. τ. H Giennu obiecta ſpecies cuiuspiam eſt, IV, 6. Oquod bonum videatur, ad id adipi- ſcendum impellit ipſa natura. Id cum Bexzomn. Cconſtanter prudenterque fit, volunta- tem appellamus. Si minus fiat con- ſtanter, atque imprudenter, libido eſt. Itemque cum ita mouemur, vt in bono ſimus aliquo, dupliciter id con- tingit, nam cum ratione animus moue- tur placide atque conſtanter, tum illud gaudium dicitur. Qum autem inani- ter & effuſe animus exultat, tum illa lae- titia geſtiens, vel nimia, dici poteſt. Cic. b. Quoniamque vt bona natura appe- timus, ſic a malis natura declinamus: quae declinatio ſi cum ratione fiat, cautio appellatur, eaque intelligatur in Cic. ib. ſolo eſſe ſapiente: quae autem ſine ra- tione, & cum exanimatione humili at- que fracta, nomineturmetus. Eſt au- tem ſola cautio ſapientis, metuere nun- quam ſolet. PARS VII. DOCTRINAE &TOIOORVM P. I. c. VI. VII. anteponentur. Negç vero ſatis acute dicunt; Si bona valetudo pluris aeſti= manda ſit longa, quam breuis, fapien- tiae quoque vſus longiſſimus quisque fit plurimi. Non intelligunt, valetu- dinis aeſtimationem ſpatio iudicari: virtutis, opportunitate: vt videantur, qui illud dicant, iidem hoc eſſe dicturi, bonam mortem, & bonum partum, me- liorem longum eile, quam breuem. Non vident, alia breuitate pluris aeſti⸗ mari, alia diururnitate. VI. DE AFFECTIBVS BONIS. tres eſſe: Gaudium, cautionem, volun- tatem. Gaudium voluptati opponitur, eſt Laettlc. enim rationabilis mentis elatio. Cautio metui contraria eſt, rationa- bilis enim eſt delineatio. Voluntas libidini eſt aduerſa, eſt e- nim appetitio rationabilis. . Iſti primarii ſunt inter affectus bo- nos, & ſicuti primarii affectus alios comprehendunt haut paucos, ita ſecun- darii qui ſint quoque affecdtus bonos ha- bebimus, atque ſubordinati. Gaudium enim complectitur iucaun- ditatem, laetitiam, aequanimitatem. Cautio, verecundiam& puritatem. Voluntas, beneuolentidqm, amorem, charitatem. Quamuis autem affectus loni ſint ad- verſi perturbationibus, tres tamen tan- tumaffectus dantur boni, cum quatuor ſint perturbationes, cuius rei cauſa eſt, Cicer. quod affectus bonus aegritudini con- Tuſc. IV, trarius non detur. 7. DE PERTVRBATIONIBVS. Definit autem perturbationem Zeno, Laert.I. c. praeternaturalem animi motionem: Cicer. laert. Hinc patet bonorum mentis affectu- 1,15. vm, qui conſtantiaz nomine veniunt, Oelæsg. Cic. l. c. CAP. VII. 7. Tα 4 e err. X falſis mentis procedit peruerſio, E . . . . VIIIO. — inde autem variae pasſtones & per- turbationum cauſae naicuntur, Vel, vt Cicero refert, auerſam a recta Tuſ. IV, ratione, “ at tio vel tio Ixrtlo,dil t V „1e. obi du B i 10 ne pr tun int in li⸗ e V. ² Kob. Iat 4. P hi⸗ irar rt. l4 lnicr. 40 ε⁵ Ita fupplen⸗ ob, dum moner Stanl, d (icer. t Tule. IV, „ le 6 P. lzert. le Roh. le. 4te neſtl⸗ Pien⸗ Egue letu. lcar: atux, Cluri, euem. Leſti⸗ tuo/. eſt. Cicer. 4 , 7 Gone, keer ita Memus. DE AFFECOTIBVS BONIS DE PERVIRBAT IoNIVS ratione, contra naturam, animi commo- tionem. Quidam breuius appetitum vehementiorem dicunt. Vehemen- tiorem autem volunt eſſe, qui longius Laert.. c, diſceſſerit a naturae conſtantia, & na- turae contrarius eſt, quamobrem o- mnis perturbatio deſiderium eſt nimi- vm atque irrationale. Cic. Lc. Partes autem perturbationum ex du- obus opinatis bonis naſcuntur, & ex duobus opinatis malis, ita ſunt quatuor. Ex bonis libido & laetitia; vt ſit laeti- tia praeſentium bonorum, libido futu- rorum. Ex malis metus & aegritudo naſcunzur, metus futuris, aegritudo praeſentibus, quae enim venientia me- tuuntur, eadem afficiunt aegritudine inſtantia. Laetitia autem & libido in bonorum opinione verſantur, cum libidoad id, quod videtur bonum, inue- cta & inflammata rapiatur. Laetitia, vt adepta iam aliquid concupitum, effe- a Stob. fatur & geſtiat. Sic igitur libido & me- Ecl. Eth. tus praecedunt, quorum illa ad bonum 5 P-hicad malum apparens refertur. Se- *ν„quuntur Laetitia ſ. voluptas & dolor.- &ra e-r Laetitia, quando potimur deſideratis, emréoοa dolor, quando incidimus in ea, quae ti- Ommnes perturbationes iudicio fiunt & opinione: itaque preſſus definiun- Stanl. tur, vt intelligatur non modo quam vi- *Cicer. tioſae, ſed etiam quam in noſtra ſunt ſupplen- Tuc. IV, poteſtate, hocmdo: 4 Stob. Aezgritudo eſt opinio recens mali I.c p. 76 Praeſentis, in quo demitti contrahique Laert. animo rectum eſſe videatur. Vels ani- VIL III. mi contractio rationi non obtempe- rans. Cic.I. . Laetitia vel volupias opinio recens * Laert, boni praeſentis, in quo efferri rectum Rev1. eſſe videatur. Vel irrationabilis men- “: cis elelatio ob rem, quae videtur eſſe o- ptanda. D . Cic. I. c. Metus opinio eſt impendentis mali, Stoh. J. c. alius eo potiatur, quod ipſe cupierit. 599 quod intolerabile videatur: vel con- tractio animi rationi haut obtempe- rans, cuius cauſa ſit opinio de malo ali- quo imminente. L Libido eſt opinio venturi boni, quod Cic. l. c, ſit ex vſu iam praeſens eſſe, atque adeſſe. Stob. le. Vel appetitus rationi non obtempe- rans, cuius cauſa ſit opinio boni culus- dam expectandgxi. Iſtae quatuor iuxta Hecatonem pri- mariae ſunt perturbationes „ quibus ſingulis partes eiusdem generis plures ſubliiciuntur. Aegritudini ſequentes ſpecies ſubii- O0 ciuntur; inuidentia, quae eſt aegritu-Ssbeeus do ſuſcepta propter alterius res ſecun- Laert. das, quae nihil noceant inuidemti. Suntll. c. enim, qui cupiunt alios deprimi, vt ipſi Plut. de excellant. Nam ſi quis doleat eius re- Stoic. bus ſecundis, a quo ipfe laedatur, non ke 3; B recte dicitur inuidere: vt ſi Hecétori A- e. 1c. gamemnon. Qui autem, cui alterius c. g8. commoda nihil noceant, tamen eum doleat his frui, is inuidet profecto. Aemulatio non imitationem virtutis ⁵ h. l. ſignificat, ea enim laudabilis eſt. Sed Cic. l. c. aegritudinem, ſi eo quod concupierit, Laert. alius potiatur, ipſe careat. Veh, vt La- VII, Ir. ertius habet: aegritudo ex eo, quod ο7- ο. 1 Laert. Obtrectatio, aegritudo exeo, quod VII. rIr. adſit alteri, quod ipſe quoque habeat. Cic. lc. Miſericordiab, aegritudo, tanquam ? &a ſuper eo, qui indigne ſit miſer: nemo id. ib. enim parricidae aut proditoris ſuppli- xdas cio commouetur, Cic & Angor eſt aegritudo premens.“ Laert. Luctusd, aegritudo ex eius, qui cha-I. cc. rus fuerit, interitu acerbo. do⸗ Moerore, aegritudo flebilis cum la- gtob. X chrymis. . Il. cc. Aerumna, aegritudo laborioſa? Cic.l.e. Dolors, aegritudo crucians, forte idem? cum ea, quae Ao dicitur Stobaeo, ae- ie l. c. gritudo cum ſpiritus oppreſſione. vVII, r12. Lamentatio, g Cic. l. e. 600 a &ρ Lam 2 4 2 . . Ci. le, amentatio, aegritudo cum eiulatu: t Taert-PrOcedensb àa cogitationibus, eisque pa- riter ac ſermonibus aucta. 1. e. 4C⸗ lee. Moleſtia aegritudo permanens“. Se⸗.. Af. Atatiod aegritudo cum vexatione f erCOrporis, Xνρναι Laer. c expectatione meliorum, ESrob. .c. Conturbatio *, aegritudo vrgens & ⅞Cum difficultate coniuncta. X vα 1. 5 . Laert. l.c. Aα&erumna vocem intercludens. 2ν. Confuſtokb, aegritudo irrationabilis, αανο mWordens, & praeſentibus frui prohi- vaꝶ—α bens. ⸗ . er , Laetitiae velvoluptatis ſpecies ſunt: 9 Laerr. Maleuolentiai, voluptas ex malo alte- VII, 14. rius ſine emolumento ſuo. [Quae re- ex qui-vera nuſpiam ſubſiſtit, nemo enim, vir din up-bonus, qui ſit, noxa gaudet alterius.“ bobaess Deledatiok, voluptas ſuauitate audi- ap. quem tus animum deleniens. Et qualis eſt „deupe haec aurium, tales ſunt oculorum, & voce tactionum, & odorationum, & ſapo- „. Tüm: quae funt omnes vnius generis, mnia adad perfundendum animum, tanquam genui- illiquefactae voluptates. nam ſpe- lactatioleſt voluptas geſtiens & ſe ef- nn e.ferens inſolentius. unevt. Obledatio animi inclinatio eſt ad K zXy remiſſionem. . ci Cic. Difſuſion virtutis eſt diſſolutio. 3. Laert. Exitltatioo, voluptas a rebus non ex- .CC. „rz Eiri g. pectatis. ρα T'aſcinatio', voluptas oculorum fſine ILaert. l. deceptione. n 3,Xαα² Metus ſpecies habemus ciê id. b. Terroremi, qui eſt metus trepidatio- AWι μ⁴ nem faciens. Deſperatioe, aegritudo ſine vlla rerum PAids VII. DOoTYRINAE &OICOORVM. P. I. c.- VII. Tumultum, metum cum haeſitatione“ Zoe⸗ VoOCIS. Ee. Conſternationemb, metum in incerto nass negotio: ſiue metum offenſae & lapſus. Seige- Superſtitionem“, metum Deorum & àα⁰ο vα Daemonum. 4 tr⸗ Timorem,, metum rei moleſtae. 4 D Terrorem,“ metum concutientem, Tuſe. IV, ex quo fit, vt pallor, & tremor, & denti- 8. Cur vm crepitus conſequatur. verd Timorem, metum mali appropin-non . . cCconiun- quantis. J . Xir crn Pauorem, metum mentem loco mo- paulo ventem. D „ ante de Exanimationem metum ſubſequen-illis atfe- tem, & quaſi comitem pauoris. Ar er Conturbationem, metum excutien-& ste- tem cogitata. baeo al- Formidinem, metum permanentem. legatis Perturbationes libidini ſubordinatae tanleius in genere duae ſunt, ira & amort. g Paert Iras eſt libido puniendi eius, qui lae- vIi, 113. ſiſſe videantur iniuria. Nh Stob. Species irae ſunt: h L. c. Excandeſcentiai, quae eſtira naſcens. dutede Bilis F, ira intumeſcens. ger. Ci COdium, ira inueterata. Tuſc. IV, Inimititiam, ira vlciſcendi tempus ob- 9. ſeruans. K Xσα Amaritudon, ira confeſtim prorum- Sb. l.-. Anyig ens. Sicer. Malenolentiao, cupiditas eſt, qua ma- Stob. le alicui optamus, cum profectu aliquo llcc. &incremento. m xöτο Diſcordiar, ira acerbior, intimo odio va. unn & corde concepta. 5r e Contentio, cupiditas circa opinionem confun- tuendam. dit La- . . . . . . c. Pigritiam', quae eſt metus futuri la- Imor eſt beneuolentiae impetus, ar- VIh p. 176. boris. . 2 ulchritudinis apparentis cauſa: quon 3, ta 5 gen. Pudorem!, ignominiae metum. ipſo differt a ſapientum amore, qui eſt Stob. lc. zeoß HM Perculſionems, metum ex inſuetae rei voluntarie ſuſceptus labor, propter“ ize tob. ib., . . . . . IL.ae „b. jmagine profectum. ulchritudinem veram. ert. 4 deia ag Pr Du . — VII, 113. vifre *„ Verba iſta omitti malim, non enim hic de viri boni indole, ſed affectibus prauis agitur. Pp Cic l.c, VII, 112. Oσιονια Stob. l. c. iid. νοορ. ασο¾*α t wτιu ι Tumultum, ar Laerr. I. c. * Scob. l. c. ¶Laert. l. e. f Stob. au arlr t, ll cc. el 1% Cic. l. c. qun dtob. lc. g ſase de⸗ Po Cap ipt⸗ e Stod. lec. c d. id, - era d. 100 6. Rla id. „ 5 Kob. 3 . lc. ſy laeft. C VII II. (icer. X Tulely, . 7. VII luen he lc. Kob. le. Ene IV,940. 22 23. e — ☛ y. ,. erto za⸗ plise kn. U Alaiugia Kod. 1. Crer, nteth, Tu ly, lenti.5, Cur vero „tn haec hon P coniun- Xit cum IIO- zaulo inte de 7 . X. Iuen- A alte⸗ Gibus er Laettio tien- geo. bꝛed al⸗ tem. egatis rao Ttalleiut eeg . *5 Laett. 1e-vll, nz, 1 stob. ie⸗ 1 guude v. Mua Gig. Cic. Tule. IVj 80b. 9 N Kob. lc. ] ils Cicer, 1A-dob. iquollce. ¹ n 10r, „lid, uf. ocio, cunn ra Nemncontun- dit La- elt. Vl Is, 4 On rg eRöoble⸗ 0 i6 Pter li. VIz. Cic le, Gihott. M eie lc,IIaetl⸗ ells C III. quod honefta ſit: ſic & ebrietas Cicer. PDpE PERTVRBATIONIB. MORB. ET AFGROTATIONIB. 601 C ge a Indigentia, libido inexplebilis rei, ert, Il cc. Iua caremus, a qua ſeiuncti fruſtra ad eam tendimus. . doe Deſiderium, libido eius, quod non- Cic. I. c. dum adſit videndi. Indigentiam autem Stob. .c. & aſiderium ita diſtinguunt, vt ſit de- Eideriun earum rerum, quae dicuntur de quodam aut quibusdam, quae cate- goremata appellant, vt habere diuitias, capere honores. ipfſarum eſt, vt honorum & pecuniae. Trkos . Cupido, deſiderium conſuetudinis Ccum abſente. dee. Voluptas, deſiderium rerum iucun- o-, darum. B rXri Auaritia, deſiderium diuitiarum. id. Ambitio, deſiderium gloriae? 0ρασ⁵⁵⁵ In omnibus iſtis affectibus regnat o- tad. pinio, Eſt vero opinio aſſenſus infir- Lc. mior.? Hinc perturbationes“, vt Chry- 8. 177. ſippus in libro de iis habet, iudicia ſunt. Laert. Quippe auaritia opinio eſt de pecunia, libido, Indigentia rerum praeternaturalis, quatenus rationi noh obſequitur. Omnisnempe perturba- tio violenta eſt, quamobrem lſaepe, vi- dentes licet abſurdos eſſe, qui pertur- bationibus abripiuntur, ipſi tamen ni- hilominus, qui damnamus eas, iisdem transuerſi ferimur, tanquam equo con- tumaci, ideoque vulgatum iſtud valet: = = Video meliora proboque er. Deteriora ſequor. ra* 57„ Ouvαι Videre nempe & probare, vera eius 87e6 quod fieri oportebat, cognitio eſt. r2r. Nempe perturbationibus homo prae- ter naturam abripitur, vt rationem & legem naturae transgrediatur. Stob. l. Cc. Quotquot autem affectibus ducun- r76. tur, auerſantur rationem, quanquam“ alio errantes modo. Etenim qui er- rore atomos v. g. pro principiis habent, aliter edocti mutant ſententiam: qui affectibus laborant autem, etiamſi do- ceantur nec dolendum eſſe nec timen- uρ & reliqua. Eſt autem opinio ſubitane- dum, nec prorſus vllo animi affectu la- vvm quiddam, ortum ex motu contra- borandum affectuum tamen iugum * Laert. hente elationis mentis irrationalis, & non excutiunt. l1. c. 4 Stob. CAP. VIII. 1 c. DE MORBIS ET AEGROTATIONIBVS. . IV, 9. 10. Wintemperantia: quae eſt a tota 22 - 23. mente, & a recta ratione, defectio, ſic med. auerſa a praeſcriptione rationis, vt nullo modo appetitiones animi nec regi, nec contineri queant. Quem- admodum igitur temperantia ſedat ap- petitiones, & efficit, vt hae rationi pareant; eonſeruatque conſiderataiu- dicia mentis: ſic huic inimica intem- perantia, omnem animi ſtatum in- flammat, conturbat, incitat. Itaque & aegritudines & metus, & reliquae perturbationes omnes gignuntur ex ea. Quemadmodum cum ſanguis cor- ruptus eſt, aut pituita redundat, aut Cic. Tuſc. OMNnim perturbationum fons eſt voluptas. bilis; in corpore morbi, aegrotationes- que naſcuntur: ſic prauarum opinio- num conturbatio, & Pütum inter ſe repugnantia, ſanitate morbiſque perturbat. Perturbationibus mens morbum Cic. e. contrahit quaſi. Morbus animi eſt o- e pinio & deſiderium eius, quod vehe-gs Le. menter eſſe expetendum videtur, non p. ry. eſt expetendum tamen, qualis eſt, quae résα. exfeminis, vino, pecunia percipitur Morbhi vero iſti ab altera parte oppoſita ſibi habent extrema ſua, vV. g. odium muliebre, vini auerſa- tionem, & abſtinentiam ab opi- bus. Hic poliat animum, Gg gg 602 1. iid Hlic mentis morbus cum imbecillita- ., ec. tate coniunctus aegritudo dicitur: vt in corpore enim variae funt aegritudi- nes, vt catarrhi, conuulſiones & c. ſic & animus ſuis laborat aegritudinibus, glo- riae & voluptatis ſtudio, atque aliis. Vt porro in corporibus eſt ad certos quosdam aegritudines inclinatio, ſic in mente etiam huiusmodi obferuatur zro1ν Dropenſia ad perturbationes quasdam, iuz talis eſt propenſio ad muidiam, propenfio 2 3 dere⸗⸗ admiſoricoxydiam. &c. Soveοâρπισ . . . . yexer. Hoc loco nimium operae confumi- uo. tur a Stoicis, maxime a Chryſippo, dum Lecr cum morbis corporum comparatur 6. Morborum animi fimilitudo. ibid, Perturbatio, iactantibus ſe opinioni- bus inconſtanter & turbide, in motu eſt ſemper. citatioque animi inueterauerit, & tan- quam in venis, medullisque inſederit, tum exiſtit & morbus, & aegrotatio, & oflenſiones eae, quae ſunt eis morbis, aegrotationibusque, contrariae. Haec ib. e. 1I. cogitationeinter ſe differunt, re qui- dem copulata ſunt, eaque oriuntur ex BHbidine & laetitia. Nam cum eſt con- cupita pecunia, nec adhibita continuo ratio, quaſi quaedam Socratica me- dicina, quae fanaret eam cupiditatem: permanat in venas, & inhaeret in vi- ſceribus illud malum, exiſtitque mor- bus & aegrotatio: quae auelli inuete- rata non poſſunt: eique morbo nomen eſt auaritia. Similiterque ceteri mor- bi: vt gloriae cupiditas, vt muliergtas, 9iMνρü Vt ita appellem eam, ceterique ſimili- viz,. ter morbi, aegrotationesque naſcun- tur. Quae autem funt his contraria, ea naſci putantur a metu, vt odium mu- ioονo. Tierum, vt in hominum vniuerſum ge- " nus, quod accepimus de Timone, qui icd, gραεQ epPellatur: vt inhoſpitali- tas eſt. Quae omnes aegrotationes pAS vII DocrEWA STOTCORVI P . VIII. Cum autem hic feruor, con- animi ex quodam metu naſcuntur ea- rum rerum, quas fugiunt, & oderunt. Definiunt autem animi aegrotatio- nem, opinationem vehementem de re non expetenda, tanquam valde expe- tenda, inhaerentem, & penitus inſitam. Quod autem naſcitur ex offenſione, ĩta definiunt, opinionem vehementem de re non fugienda, inhaerentem, & peni- tus infitam, tanquam fugienda Haec au- tem opinatio eſt iudicare ſeſcire, quod neſciat. Aeprotationi autem talia quaedam ſubiecta ſunt, auaritia, ambitio, mulie- roſitas, peruicacia, ligurritio, vinolen- tia, cupedia, & ſi qua ſimilia. Eſt autem auaritia opinatio vehemens de pecu- nia, quaſi petenda ſit, inhaerens, & pe- nitus infita. Similisque eſt eiusdem generis definitio reliquarum. Offenſionum autem definitiones ſunt eiustaodi, vt inhofpitalitas, eaque in- haerens, & penitus inſita. Similiter- que definitur & mulierum odium, vt Hippolyti, & vt Timonis generis hu- mani. . Vt vero ſunt alii ad alios morbos i. K. 12 procliuiores: (itaque dicimus grauedi- noſos quosdam, quosdam torminoſos, non quia iam ſint, ſed quia ſaepe ſint) alii ad metum, alia adaliam perturbatio: nem. Ex quo in alüs anxietas, vnde anxii; in aliis iracundia dicitur, quae ab ira differt, eſtque aliud iracundum eſſe, aliud iratum: vt Giffert anxietas abangore. Neque enim omnes an- xii, qui anguntur aliquando, nec qui anxii, ſemper anguntur: vt inter ebri- etatem & ebrioſitatem intereſt: aliud- que eſt amatorem eſſe, aliud amantem. Atque haec aliorum ad alios morbos procliuitas late patet. Nam pertinet ad omnes perturbationes. In mulktis etiam vitiis apparet: ſed nomen res nonhabet. Ergo & inuidi, & maleuoli, =è & liuidi, Klui ptocl in roc ſanul tur, dun tebr res cliun neu (c dbe,no . eſte Mo up cil jnte derc ile tin ne tiu ex tun u Ur er. unt. 1⸗ tio- de re expe ne, ita ein de peni. ec a⸗ quocd jedam mulie- nolen- utern pech⸗ Cpe. Wodemm funt ne in- lieer- n, t hu- norbos de n riuedi⸗ noſos, e ſint) tbatio⸗ VNde , quae undum Mietas Eo ul⸗ ul ebel⸗ Aud- atem. norbos ertinet ults nen 165 Zeuol, Clnid, A r Ren 2 & Huidi, & timidi, & miſericordes, Auia procliues ad eas perturbattiones, non quia ſemper feruntur. Haec igitur procliuitas ad ſuum quodque genus, a ſimilitudine corporis, aegrotatio dici- tür, dum ea intelligatur ad aegrotan- dum procliuitas. Sed haec in bonis rebus, quodalii ad alia bona ſunt aptio- res, facilitas nominetur, in malis pro- cliuitas, vel ſignificet lapſionem: in neutris habeat ſuperiusnomen. Quo Cic. ib.c. Mmodo autem in corpore eſt morbus, 13. eſtaegrotatio & witium; ſic in animo. Morbum appellant torius corporis cor- ruptionem, Aegr tationem morbum Ccum imbe- Cillitate: vitium, cum partes corporis inter ſe diſſident, ex quo prauitas mem- brorum, diſtortio, deformitas. Itaque illa duo, morbas, & aegrotatio, ex to- tius valetudinis corporis conquaſſatio- ne, & perturbatione gigauntur: vi- tium autem, integra valetudine, ipſum ex ſe cernitur. Sed in animo tan- tummodo cogitatione poſfumus mor- Hum ab aegrotatione ſeiungere. Vitioſitas autem eſt habitus, aut affe- Qio in tota vita inconſtans, & a ſeipſa diſſentiens. Ita fit, vt in altera, cor- morbus efficia- tur, & aegrotatie: in altera incon- ſtantia & repugnantia. Non enim o- mne vitium partes habet diſſentien- tes, vt eorum, qui non longe a ſapi- entia abſunt, affectatie eſt illa quidem diſcrepans ſibi ipſa, dum eſt inſipiens, ruptione opinionum ſed non diſtorta nec praua. Morbi autem, & aegrotationes partes funt vitioſitatis: ſed perturba tiones, ſintne eiusdem partes, quae- ſtio eſt. Vitia enim affectiones ſunt manentes: perturbationes autem, mo- ventes, vt non poſſint affectionum ma- nentium partes eſie. Atque vt in malis attingit animi na- DE MOREIS ET ACROTATIONIBVS. 603 turam corporis ſimilitudo, ſicin bonis. Sunt enim in corpore praecipua, pul- chritudo, vires, valetudo, firmitas, velocitas. Sunt item in animo Nt enim corporis temperatio, cum ea congru- vnt inter ſe, e quibus conſtamus; Sa- nitas ſic animi dicitur, cum eius iudi- Gia, opinionesque concordant; eaque animi eſt virtus: quam alii ipſam tem- perantiam dicunt eſſe , alii obtempe- rantem temperantiae praeceptis, & eam ſubſequentem, nec habentem vl- lam ſpeciem ſuam: ſed ſfiue hoc, ſiue illud fit, in ſolo eſſe ſapiente. Eſt autem quaedam animi ſanitas, quae in inſipi- entem etiam cadat, cum curatione me- dicorum conturbatio mentis aufertur. Et, vt corporis eſt quaedam apta fi- gura membrorum, cum coloris qua- dam ſuauitate, eaque dicitur pulchri- tudo: Sic in animo, opinionum, iudi- ciorumque aequabilitas & conſtantia. cum firmitate quadam, & ſtabilitate virtutem ſubſequens, aut virtutis vim ipſam continens, pulchrirudo vocatur. Itemque viribus corporis, & neruis, & efſicacitati ſimiles ſimilibus verbis, animi vires nominantur. Velocitas autem corporis celeritas appellatur: quae eadem ingenii etiam laus habe- tur propter animi multarum rerum breui tempore percurſionem. Ilud animorum, corporumque diſſi-id. c. 14. mile, quod animi valentes, morbo ten- tari non poſſunt, corpora poſſunt. Sed corporum offenſiones ſine culpa ac- cidere poſlunt, animorum non item. Quorum omnes morbi, & per- turbationes, ex aſpernatione rationis eueniunt. Itaque in hominibus ſo- lum exiſtunt. Nam beſtiae ſimile quiddam faciunt, ſed in perturbatio- nes non incidunt. Inter acutos autem, & inter hebe- tes intereſt, quod ingenioſi, vt aes 6g gg 2 . Corinthium Laert. VII, 89. Laert. VII, 90. 604 Corinthium in aeruginem, ſic illi in morbum & incidunt tardius, & recre- antur ocyus; hebetes non item. Nec vero in omnem morbum, acpertur- bationem animus ingenioſi cadit. Non enim multa efferata, & immania: quae- dam autem humanitatis quoque ha- bent primam ſpeciem, vt miſericor- dia, aegritudo, metus. CA P. PARS VII. DOCIRINAE &1 OICORVAI P. II. c. LX. Aegrotationes autem, morbique a- nimorum, difficilius euelli poſſe pu- tantur, quam fſumma illa vitia, quae virtutibus ſunt contraria: Morbis e- nim manentibus, vitia fublata eſſe non poſſunt, quia non tam celeriter ſanantur, quam illa tolluntur. IX. DE VIRTVTE ET VITIO. VLrms eſt conueniens animi per o- mnem vitam diſpoſitio. 5. Suntque tria virtutis genera. Pri- mo enim generatim dicitur virtus, pro quacunque rei cuiusuis perfectione. Sic ſtatuae virtus tribuitur. Alia vir- tus eſt contemplatiua, quo ſpectant ſcientie omnes, quae iuxta Hecato- nem ſpeculatione ab ſoluuntur, vt pru- dentia & juſtitia. Tertium genus eſt vir- tutis a ſpeculatione ſeiunétae, ad quod quae ſpectant, tanquam ea quae conſe- ꝗquuntur virtutes contemplatiuas conſi- derantur: huc pertinent ſanitas, robur, persgaudium. & ss. Sanitas enim ſequitur Laert. VII, 89. Laert. VII, 93. temperantiam, quae virtus eſt contem- Pplatiua, ſicut fornicis fabricam aedi- ficii ſequitur firmitas. Tales dicun- tur ſeiunctae a contemplatione, quo- niam aſſenſu animi opus non habent, verum poſtea accedunt, atque in iſpos quoque improbos cadunt, vt ſanitas & robur. Virtuti contrarium eſt vitium, nam rationale animal, rebus exterioribus inductum, quandoque peruertitur, quandoque crebris ſermonibus eorum quibuscum verſatur, contra naturam, quae nobis inclinationes indit minime peruerſas. Vitiorum itaque etiam duo ſunt ge- nera, primum ignorantia eſt rerum earum, quarum cognitio virtutem abſoluit, v. g. imprudentia, intempe- rantia, iniuſtitia: alterum genus vitia conſtituunt, quae non ſunt ignoran- tiae, v. g. puſillanimitas imbeciltitas. Panaetius virtutes in Theoreticas & Laer. bpracticas diſtinguit. Alii in rationa- VII, 92. les, naturales, & morales. Poſi donius quatuor, plura etiam Clean- thes, Chryſippus & Antipater virtu- tum genera conſtituunt, Apollodo. rus vnicam, nempe prudentiam. Virtutum aliae primae ſunt, aliae Laert.lc. primisſubordinantur. Primarige qua- tuor numerantur: Prudentia, tempe- rantia, fortitudo, iuſtitia. Quarum prima circa officia, ſecunda circa ap- Laert 1. petitus, tertia circa tolerantiam, quar- c. Stob. p. ta circa diſtributionem verſatur. 167. Knc de i ſcientia bonorum ma- 09 lorumque eE- mediorum: vel facien- . — — . ο. dorum non faciendorumque & neu- Laert trorum.“ . VII, 92. Virtutes quae prudentiae Jubordi Stob. p. nantur ſequentes ſunt: 16”8. Conſultandi dexteritas, quae eſt ſci- Stob. le. entia res gerendi, quousque vtiliter oν expediri queant. . Recta computatio“, ſcientia comple- AXτ ctens res efficiendas. Sblertia animi , ſcientia officii inue- niendi. Mentis aduertentia“ ſcientia attin- gens ſcopum in re qualibet. votc. Laert. & Stob. II. cc. „ SvE- VYeia. Callida Stob. l c. auf. ed I6 Stob. l,, era- P0 u. H ng. l r A- ceuriI. I, 8ob.l 5. ihuc, le Npa- Teid. d idp.. aßfi lu. id ib, . dape Nys. lib. 1 4 - ee- u. j Laert. 1 dtob. lc, nhoſt a. 6 Kob.le, 1 e riila. id ib⸗ Stodel,c. P. 167. e- eua. id.169. Ro 7 . d id. 1 r a. id. - lue 4. epu. uge bis e eſſe Eriter mn Vti Dran- 1. 8 Laent. Ma- VI.,92. Poſ- ean⸗ rtu⸗ do. luelaenle. Nun⸗ npe⸗ uE 4- Laert 1. Nar-dob⸗ l. 107. . gg. lel- nell-Laet. VII, 99. 5. dobeh. 105. ci- cgtob. . Noyr. et , a. Ne. ld. laent. ce. inn ewi- uu. e aob. ⸗ Laert. Geic. DE VIRTVIE ET VIIIO. . 605 iou Calida pronsdentia ": ſcientia exitus Xaria rerum inueniendi. Steb. I. e. Ordinandi facultas b: ſcientia tem- Nνσα. poris rerum gerendarum, earumque 7 Eia. Id. ordinis. . X ο Deceri obſeruantia: ſcientia motu- 4T α% I., vm honeſtorum turpiumque. Audh- Verecandia d-ſcientia vitandi probri. o&σ bρ. Fortitudo eſt ſcientia grauium & non eStob. I. Brauium & neutrorum, In eo gene- c. p. 167. re ſunt: νρXρhα Continentia f. ſcientia rectae rationis re. tehax. id.p. 168. Conſtantia s. ſcientia in recto iudicio Sxapre- perſiſtens. ia. Confdentia be ſcientia qua nihil ad- ib, verſi nobis euenturum confidimus. Sagoa Magnanimitas', ſcientia vincendi ea, Aeοσσ quae bonis malisque eueniunt. id. ib. Tranquilütas animi F. ſcientia animi, ε inuictum eum reddens. Wνω. Laboris tolerantia: ſcientia qua ad X*. illud enitimur quod ſemel nobis eſt vI,93. Propoſiummmmm Stob. 1 c. Ilſſtitia n eſt ſcientia tribuendi cuiuis gανρ=-ſuum pro meritis. Ad hoc genus ſpe- ia. ctant: Stob. c. Pietas, ſcientia Deos colendi. 11 PNe Benignitaso, Scientia bene faciendi. ai. Socialitasb, ſcientia tuendi in ſocieta- id 1b. te aequalitatem. b.l. c. , „9,q Go; . 6 Ad foedera ſancienda diſpefitio, Sci- mH&. entia honeſte cum aliis contrahendi. Similiter & vitiorum alia prima eſſe id p. 168. conſentaneum eſt, alia primis ſubor- , ens- dinata. Tg. Prima ſunt imprudentia, intempe- . ib. rantia, puſillanimitas, iniuititia. * suοr Imprudentia rerum bonarum mala- vornæ a. rumque & neutrarum eſt ignorantia, id. vel rerum faciendarum, non facien- ve*oνσν ù darumque & neutrarum. . 2MXα. Intemperantia eſt ignorantia rerum Eia. id. expetendarum, atque non expeten- Laert. 5 VI. 93. darum & neutrarum. Stob I. c. Puſellanimitus eſt ignorantia graui- vm & non grauiumatque neutrorum. Iniuſtitia eſt ignorantia cuiuis pro meritis ſuis diſtribuendorum. Quae iĩſtis ſubordinantur vitia, vir- tutibus opponuntur ſecundariis: V. g. aäuca- incontinentia, mentis tarditas, conſul- gia, gæ tandi imperitia, quarum definitiones ν0nας,; ex oppoſito reſpondent definitioni- aα- bus contrariarum eis virtutum. æMæ. Atque iſtae quidem perfedlae ſunt Stob. l. c. virtutes, ac praeceptis conſtant. His b. 168., autem aliae iunguntur non artes, ſed faculiates exercitio conſtantes, vt ani- mi ſanitas, integritas, robur & pul- chritudo. Quemadmodum enim cor- poris ſanitas proba temperatio eſt ca- lidorum, frigidorum, ſiccorum & hu- midorum, fic animi ſanitas proba eſt decretorum eius temperies. Et quem- admodum corporis robur fufficiente neruorum abſoluitur contentione: ſic animi robur contentione conſtat, ad iudicandum & agendum fufficiente. Quomodo corporis porro pulchritu- do membrorum perficitur inter ſe & cum toto conuenientia, ſic animi pul-æα— chritudo conſiſtit in conuenientia ra- ergia. tionis & partium eius, ſiue cum toto, ſiue inter ſe inuicem. Omnes porro virtutes, quae ſcien-Stob. Le. tiae ſunt & artes, praecepta habent communia, & finem eundem, quam- obrem etiam, vt Zenoni placuit, ſe- ap. Plut. parari nequeunt, inuicem coniunctae, e ank. vt Chryſippo, Apollodoro, atque He- Stoic . catoni eſt obſeruatum. Qui vaam 1024. habet, omnes poſſidet, vt Chryſippo Lerr. dictum, & qui iuxta vnam viuit iuxta h, 125. omnes viuit. Virtutem qui habet non contemplatione tantum, verum actio- ne etiam valet, atque iis rebus exer- cendis, quae officium praeſcribit. Quae vero agenda ſunt tam in iis conſiſtere quae eligenda, quam quae toleranda 06 ſunt, & diſtribuenda, & zuenda con- ſtanter: ita, vt quicunque vnam rem prudenter gerit, ille in alia apte quo- que ſit verſaturus, & onftanter in alia, in alia temperanter: atque adeo & pru- dens ſit, & magnanimus, & iuſtus, & temperans. Stob.d. . Nihilominus tamen capitibus inter p. 468. ſe iſtae differunt virtutes. Nam pru- dentiae quidem capita ſunt, vt prime res gerendas contemplari & agere, ita ſecundo quae ad offenſiones in rebus gerendis vitandas pertineant, contem- Plari. Temperantiae autem efſſe capi- a, primum quidem appetitiones recte conſtitutas habere, atque eas in ante- cefflum conſiderare. Secundum vero, vt contempletur eas quae ſubordinatis virtutibus obiiciuntur appetitiones, vt quae diſtrahere nos poſſint, atque im- pedire. Capita fortitudinis funt, pri- mo, quiequid ferendum ſit contem- plari, ſecundo virtutes alias. Iuſtitide denique capita ſunt, vt primo digni- tatem cuiusque conſideret, ſecundo etiam reliqua. Siquidem virtutes o- mnes reliquas, cum iis quae fubiüciun- tur eisdem, conſiderant. Idem enim Panaetius in virtutibus dicebat eue- niſſe, ac ſi multis iaculantibus vnus proponatur ſcopus, qui variorum con- tineat lineamenta: deinde ſinguli qui- dem ſcopum attingere ſtudeant, alius tamen albam ſibi lineam, nigram ah- VS, aliam alius fibi proponat. Quem- admodum enim-hifſce finis ſit fupre- mus ſcopum attingere, alius tamen modum ſibi ſtatuat eum attingendi a- lium; ſic virtutes etiam finem omnes habere beatitudinem, quae ſit in vita naturae conueniente poſita, hunc au- tem alios aliter aflequi. Stob. Ic. Vt vero ſeparari virtutes neque- p. 169. Vnt; ita eadem eſt earum cum princi- oD«ä“ pe animae parte natura & eliſentia, Xoy, PARS VII. DOCTRINAEF STOICORVM P. I. cX. X quamobrem conpus virtus omnis di- citur, corpus enim intelleétus & mens eſt. Eſt nempe anima calidus ſpiritus nobis innatus. Eſtque adeo animus noſter animans, vita & ſenſu praedi- tus, maxime ſi partem eius ſpecétes ſu- periorem, quae dicitur intellectus. Omnis igitur virtus animans eſt, quo- niam natura eadem eſt cum intellectu, Hinc dicunt Oocν Ooos*, hocenim genus loquendi exhucusque dictis con- ſequitur. . Medinum autem inter virtutem & vi-Steb. lé. tium nihil eſt, qua in re diſſentiunt Laert. Peripatetici, qui medium inter virtu- VII 27. tem vitiumque gradum dari ſtatuunt. Nempe omnes natura ad virtutem fe- runtur. Et baculus vel rectus eſt, vel curuus: ita homo quoque velprobus ſit oportet, vel improbus, neque magis eſſe poteſt iuſtus vel minus. Poceri pœge virtutemm Chryſippi eſt Laert. ſententia, in primo de finibus, cum VII, 91. quo Cleanthes ſentit & Poſſidonius, in exercitationibus, atque Hecaton, id quod exeo probant, quod boni ex malis fiant. R Eandem amitti poſe, ibidem placuit aert. Chryſippo, qua tamen parte contra- VII, 127. dicentem Cleanthem habet. Amitti poßſe, defendente illo, eberitate & furo- re, hoc, amitti non poſſe, tuente, ob firmiſſimam animae comprehenſio- Virtus ipſa propter ſeipfam eſ non Laert. ob metum aliquem & ſ tenda eſt propter ſe, quamobrem pu- dore afficimur, aliquid contra eam pa- trantes, id ſolum eſſe bonumfſcientes, quod honeſtum eſt. In virtute felicitas fiue beatitudo con- Laert. Icſtit, finis enim virtutis eſt conueni-VII, 88. entem naturae vitam agere. Eflicit- que virtus vnaquaeuis, vt naturae conuenienter viuamus. Sunt enim in & ſpem, & expe-VII 89. Nhlete⸗ bꝛelt. TInd⸗ Lob.1. 4 1 Kob,. Be Eth.c. I enn dtob. Ee Dthc.l) , 172 ch. nes Uritus Bünds nnedi⸗ esſa. ectug quo⸗ lece ennim col. Kr. dob. le. andt aert. ltlunt. . III., 127. Itu⸗ ln Mnt. mnfe⸗ t,vel 1obus AiS mags etlaen, Cum VII1. non, Mnier ncuitlden. atra- VIl1 27. irti ſuto⸗ e/0 dins, “ enlo⸗ DOüe . up- DE VIRTVTE. VIIIO. FINE. in homine ab ipſa natura inclinationes quaedam, quibus ad inueſtiganda offi- cia, ad componendas appetitiones, ad tolerantiam, & recte diſtribuendas res een. impellatur. Sibi itaque ad bene bea- ſima probatur. teque viuendum ſufficit virtus, vt ait Sectandum“, quod omni ſtudio di- o½ [Zeno & ] Chryſippus in primo de vir- gna ſit. ator. tutibus, & Hecaton- Si enim, inquit, Laudabile, quoniam commenda- dgmaruyk- magnitudo animi ſola ſufficit, qua o- tionem meretur. roy. mnes faſtigio mentis tr anſcendamus, Pulchrume, quoniam inuitat eos & απορ. iPfaque Pars vIrtutis eſt, profeéto & pellicit, qui ſKtudio eius tenentur. . virtus ſola ſufficit ad vitam beatam, ea Conducens, quoniam conducit ad *⅞u quoque contemnens, Quae moleſta vi- vitam inſtituendam. OPeer. dentur. Panaetius tamen & Poſido- Viilos, quoniam eius eſt vſus v nius virtutem minime ſufficere dicunt, Expetendum nqueoniam appeti me- 7eer. verum opus bona etlam valetudine retur dipéler eſſe, & affluentia rerum, & robore, & Fe, enz odeſt prac-iz reliquorum neceflariorum. Placet & N. 6 kezan ner e eſt prac- ναR eis virtute ſemper vtendum eſſe, vt ens, a ens non pil . a Cleanthes ait, amitti enim non poteft, M rſ quoniam vſus qui ex ca Xνn.. ſemperque animo, qui perfeétus eſt, er lal⸗ oren Hipeta 1ARo. vtitur ſapiens. Suffciens!, quoniam ſola ei qui habet aurag- Liet. Natura quoque ius dari, uon inſti ſufficit. V . VII, 118. zutione ſola: ſicuti & legem & rationem. Nuliure laborons“" quia omnem fup- cd,en Ita Chryſippus philoſophatur in libro plet indigentiam. N HH § de honeſto. . Omnibns par quoniam communis *τ%ο° p. 9. aria funt virtutis attr uta, dici- eſt vſus eius, omnem vitam per- μυ . tur enim. tinet. CAP, X. rob⸗ Eel. TY Mis F, euius cauſa fiunt omnia, i- E Wanr pſo caufam ob quam ſit habente nul- P. 72. am: vel, ad quem omnia referuntur in Vita, cum ipfe ad nihil referatur. Stob. Ecl. Finis trifariam dicitur: primo bo- Eth..lV num, quod finis eſt vlkimus, ita in e- p. 172. ruditis comuerſationibus dicitur, de- cundo pro ſeopo, qui eſt vita ad illum 607 Bonum, quoniam ad vitam reéte *να inſtituendam conducit. Jor. Probatum, quoniam citra contro-daοοο verſiamb, tanquam rerum excellentis- conducens. Tum tertio expetendo- rum extremum, ad quod reliqua o- mnia referuntur. Differunt igitur fnis & ſcopus ĩta, vt Srob. l. e. ſcopus quidem ſit res propoſita, quã bea- ? 73. titudinis candidati aſſequi cupiant: c=⸗ pique adeo loco propoſita eſt beatitudo. id. paulo Finis Vero eſt Peatitudinis conſecutio. poſt. lin. — — 320. *Verba Stobaei ſunt: 70 7SRςαραα — 1 —J., 2 * 2 7 ναπ 76 Tε Y reNoHιανιHο õ réορDονα GννÜl quae male Stanl. vertit: finis trifariatn dicitur, primo pro bono quoz fnis Et ſawmmns, quod sonſiſtit in eonuer⸗ ſatione rationali. Certe nunquam ita Stoĩei cenſuere. Et confutant hanc verſtonem ſequen- tia quoque: 0 T12 ααραονν Xννραρα T6ρ. h. e. quomodo conuenicnrer naturae viuere ſinem dicuns. 603 PARS VII DOGjoRNAE SToOICORVM P. II 1X Si haſtam igitur vel telum in aliquid quis coniiciat, eum omnia, vt ſoopum recte proponat, facere oportet, ita, vt nihil intermittat eorum, quae ad e- vm feriendum pertinent. Pari itaque modo quando vltimum hominis finem hunc eſſe dicimus, vt principia aſſle- quatur naturae, id nobis volumus, omnia ei comparanda eſſe, quae ad fi- nem recte proponendum pertineant, ſcopumgue adeo feriendum. Hoc ve- ro vltimum eſt & ſummum in hac vita bonum, quod eligitur, non affectu quodam appetitur. Laert. Ceterum cum rationalibus perfectiore VII, 86. quadam praerogatiua data ſit ratio, vt viuant ex illius praeſcripto, rationi conuenienter viuere in illis eſt viuere iuxta naturum, ea quippe artifex eſt, Laert. & moderatrix appetitionis in eis. Quo VII/87. circa Leno, in libro de natura homi- Stob. ?. nis, finem ait conſentan e“ viuere, h. 4 ano. e. viuere ita, vt ſit conueniens rationi enst*νορ Ciusis: quemadmodum contra bru- α v*οαο ta animantia quorum, vita conſentanea Eæα non eſt, viuant miſere. San na Sectatores tamen Zenonis, non lu- SS„ Culentam ſatis arbitrati eius explica- kovs tionem, eam explanatam magis redde- vo. re voluerunt. Nempe Cleanthes, e- *Laert. jus in ſchola ſucceſſor, addebat voca- , Rod. bulum naturae, vt integta eſſet ora- tio: ſnis eſt, naturae viuere conſenta- nee, quod eſt vitem virtuti agere con- uenientem. Ita Cleanthes in libro de nd. voluptate, & Poſidonius, atque Hecaton in libro de finibus. Chryſippus, vt magis adhuc daret ex- plicatam Zenonis ſententiam, ita eam expoſuit, viuere iuxta experientiam eo- rum, quae? ſocundum naturam eueniunt. Noſtrae enim naturae vniuerſi ſunt partes, ſinis itaque eſt naturae viuere conſentanee, hoc ſenſu, prout Chry- ſippus in primo de ſmibus exponit, vt tum propria noſtra, id eſt humana, natura intelligatur, tum natura etiam vniuerſi communis. Cleanthes ta- men ſolam communem naturam ſe- quendam ait eſſe, non vero propriam atque particularem. Viuere autem conſentanee huic cognitioni, perinde eſt ac virtuti viuere conſentanee, ne- que facere quicquam communi lege prohibitum: cum recta nimirum ratio, Vniuerſos animans, idem reuera ſit quod eſt in Deo, rerum omnium gu- bernatore. Quorum omnium ſum- ma, felicitasque adeo viri beati, huc redit, ſi omnia ordinentur ita, vt ge- nio hominis cum voluntate eius, qui rebus omnibus praeeſt, conueniat. Diogenes ſinem eſſe dicit, rationi vitae obtemperare, in iis eligendis & reſpuendis, quae ſecundum naturam ſunt eligenda atque reſpuenda. Cum eo conſentit Antipater. lid. Archedemus ſinem ait eſſe, viuere ita, vt officii impleas numeros, quae cum natura conueniunt ſectantem, re- fugientem quae pugnant cum eadem, eiusque legem ſine transgreſſione ſe- . qui. CeA. Paanetius: viuere iuxta appetitio- . .. nes a natura nobis inditas. Iid. ll.cc. Poſidonius: viuere contemplando 8 i inem vniuerſi. Cic. de veritatem atque ord Ka.iV,6. Ita ſecundum naturam viuere quan- do dicunt, his verbis tria ſignificari Stoici atunt: vnum eiusmodi, viuere adhibentem ſcientiam earum rerum, quae natura euenirent. Hunc ipſum Zenonis aiunt finem eſſe, declaran- tem illud, quod dictum eſt, conue- nienter naturae viuere. Alterum ſi- gnificare idem, vt ſi diceretur, officia omnia media aut pleraque ſeruantem viuere. Hoc fic expoſitum diſſimile zτασ eſt ſuperiori. IUlud enim recdum eſt auαα. quod ſapienti ſoli contingit, hoc au- tem inchoati cuiusdam offici eſt, non perfecti, quod cadere in nonnullos inſipientes Cic. de lht. inlbten Nat eſ⸗ Dil.7. tec aulrlat vj Vir gue 1. E in. MuN. At 1. 161 Stob. Ecl. th.c. V it 1,172. V 26 01 dia. 8 i 40 laert. 4 VIl. n 1 . V 1. . etiamn Es ta. n ſe⸗ priam Utenn rinde ne. lege tato, 4 ſt 1 A-⸗ lhuc ge. qui t. Iid lecc. ion 8 & ram Cu it. lere ae re⸗ , Dear Al. . Str. Ihp. tio⸗ 416,5. id, ndo Cie. de inlo. uuni CA Ae Laert. inſipientes poteſt. Tertium autem, o- mnibus aut maximis rebus iis, quae ſecundum naturam ſint, fruentem vi- vere. Hoc non eſt poſitum in noſtra actione, completur enim & exeo ge- nere vitae, quod virtute fruitur, & ex iis rebus, quae ſecundum naturam ſunt, neque ſunt in noſtra poteſtate. Summum igitur bonum eſt viuere cum intelligentia earum rerum, quae natura euenirent, etigente ea, quae efſent ſecundum naturam, reiicien- Phil. . teque contraria. Hocque eſt naturae WπιαααςVHε ειe–— conuenienter, quando anima, virtutis ingreſſa ſemitam, veſtigiis at- que ducétu rationis rectae incedit, Deumque ſequitur. Id quod in aliis Cic. de Kin. II, 11. *rte* uar artibus debetur arti, id hac in re ſpon- xd. te conſequitur. Stob. El. Atque hic finis beatitudinem abſol- Eth.c. V Vit, quam Zeno definiuit ſecundum vi- P. I72. PDE REBVS INDIFFERENTIBVS 609 † tae curſum. Quam & Cleanthes, & Chryſippus, definitionem adoptarunt, eorumque aſſeclae omnes, qui beatitu- dinem nihil aliud quam vitam felicem affirmant. . Pulchrum autem, & bonum, atque vir- tus, & quod participat ex virtute, ter- mini ſunt aequipollentes, vnde con- ſequitur, vt idem ſit beatitudo quod viuere ſecundum virtutem. Cum-Cic. de. . . fin. V, 28. que nec virtus nec honeſtum creſcat, adde Stob. l. c. hinis quoque & meta vltima boni atque Lipf. Ia- virtutis creſcere & decreſcere nequit. trod. ad Vt in aquis enim nihilo magis reſpi- k Nil rant qui iam ad ſummam eam appro- r. pinquant, quam qui funt in profun- 3. .20. do: & catuli, qui iam deſpecturi ſunt, 21. caeci aeque, vt ii qui modo nati; ita Cic. Fin. nihil adiuuat procedere & progredi in V:23. virtute quo minus miſerrimus quis ſit, antequam ad eam peruenerit. CAP. XI. DE REBVS INDIFFERENTIBVS. Cic. fin. Erum, vt diximus, bonae aliae ſunt, II, 15. aliae malae, demum indifferentes aliae, quarum ſi non vllam diceremus eſſe differentiam, confunderetur o- mnis vita, vt ab Ariſtone factum: nec vllum ſapientiage munus aut opus in- veniretur, cum inter res eas, quae ad vitam degendam pertiherent, nihil omnino intereſſet, neque vllum dele- ctum adhiberi oporteret. Itaque cum ſit ſatis conſtitutum, id ſolum eſſe bonum quod eſt honeſtum, & id malum ſolum quod turpe: tum inter haec & ila, quae nihil valerent ad beate miſereue viuendum, exiſtunt, quae indiferentia appellantur. Prodeſſe, motio eſt, aut ſtatus a virtu- Ibid. VII, 104. te procedens, contra nocere eſt motus Id. VII, vel ſtatus procedens a vitio. Indiffe- rentia autem nec proſunt nec nocent. Talia ſunt vita, ſanitas, voluptas, pul- Sl chritudo, vires, opes, gloria, nobilitas: & quae iis oppoſita ſuntmors, aegritudo, dolor, turpitudo, infirmitas, inopia, obſcuritas, atque ignobilitas. Ita Heca- ton in ſeptimo de finibus, & Appollodo- rus in moralibus, atque Chryſippus. Non ergo iſta bona ſunt, verum indif- ferentia. Sicut enim caloris proprium eſi calefacere, non refrigerare, ita & bo- ni proprium prodeſſe eſt, & non noce- re. Non autem magis proſunt quam nocent opes atque ſanitas. Bona ergo opes & ſanitas haut ſunt. Poſidonius ta- men bonis iſta accenſet. Hecaton ve- ro in libro XIX debono, & Chryſip- pus libro de voluptate, in bonorum cen- ſum voluptatem admittere nolunt. Nempe honeſtam non eſſe aiunt volu- ptatem, bonum autem eſſie nihil, quod non idem & honeſtum exiſtat. Diuitias autem Diogenes cenſet non Cic. d Hh hh eam fin. III, 15. 610 PARS VII. DOCIRINAE eam modo vim habere, vt quaſi duces ſint ad voluptatem, & ad valetudinem bonam, fed etiam vt ea contineant: non idem facere eas in virtute, neque in ceteris artibus, ad quas efle dux pecu- nia poteſt, continere autem non po- teſt. Naque ſi voluptas, aut ſi bona va- letudo fit in bonis, diuitias quoque in bonis eſte ponendas: at, ſi ſapientia bonum ſit, non ſequi, vtetiam diui- tias bonum eſſe dicamus: nec ab vlla re, quae non ſit in bonis, id, quod ſit in bonis, contineri poteſt, ob eamque cauſam, quia cognitiones, compre- henſionesque rerum, e quibus effici- vntur artes, appetitionem mouent; cum diuitiae non fint in bonis, nulla ars diuitiis contineri poteſt. Sext. Emp. Indifferens trifariam dicitur: vno rrh. .— 7 . n II. Tuidem modo, ad quod neque oaaα 22.p. Neque a ο⁰0 ααfit, i. e. neque appetitus, 146. animi, neque animi inappetentia: quale ex quo eſt, parem numerum eſtſe ſtellarum, aut ſaf plendi capitis pilorum. Alio modo, ad quod ert e⸗ uy quidem aut ̈οραπfit, ſed non ma- Bel.phyſ. g's ad hoc, quam illud: vrin duobus te- e. V. p. tradrachmis nummis nullo modo diuer- 172. fis, cum eorum alterum eligere opor- 57OICORVAM P. II. c. XII. tet. Nam ooρ quidem eſt ad alterum eo- rum eligendum, ſed non magis ad hoc, quam illud. Tertio modo indifferens a- iunt eſſe, quod neque ad felicitatem ne- que ad infelicitatem adiuuat, vt ſanita- tem, diuitias. Nam quo poſſumus ali- quando bene, aliquando male, vti, hoc indifferens eſſe aiunt. De quo maxime in ethicis. Stob.c Indifferentium alia ſecundum natu- p. 173 ram ſunt, alia præter naturam, alia neu- tra. In primo genere ſunt ſanitas, robur, ſenfuum indiflerentia, &c. Praeterna- turalia funt, auerſionem quae mouent, vt morbus, infirmitas &c. Neutra, quae neque appetitum mouent, neque auerſionem, v. g. ea corporis animi- que diſpoſitio, qua illud vulneribus, hic viſis recipiendis idoneus eſt. mäißferentinm, quae ſocundum natu- ram ſtint, maioris alia & primariae ſunt dignitatis, alia quidem ex talibus Participant. Ila ſunt motus, vel affe- ctio, eum ratione conueniens, vt ſani- tas & ſenfus: hazc autem cum quibus motus vel affectus communicatur, vt ſanum corpus, & fenſus integri. Prae- ternaturalia indiferentia iſtis contra- ria exiſtunt. CA P. XII. DE AESTIMATIONE. . Laert. Kiſtimationem vocant, quae con- VILIOS. — ferat aliquid ad conſentaneam vi- & lv. sdde tam, quae circa omne bonum eſt. Eſt Lipſ. autem exiſtimatio duplex, alia media manud. quaedam vis eſt, aut vfus ad eam vi- L.l. e. 23, tam, quae ſit ſecundum naturam: ta- lis eſt ſanitas vel opes. Altera eſt pre- tii ab eo, qui aeſtimat, conſtitutio, fa- cla a rerum quae aeſtimantur perito. Viciſſim trifariam accipitur acfti- sd matio, vel pro conceſſione abſoluta, “. vel pro ea quae fit reddito approban- tis iudicio, vel pro ea quam eligentem vocat Antipater, qua duobus propo- Stob. p. ſitis alterum malumus, vt ſanitatem quam morbum, vitam quam mortem, diuitias quam pauperiem. Similiter adα. depretiutio quoque tripliciter ſumitur a Laert. mutatis in contrarium nominibus. Ac Stob. Il conceſzonem quidem vocat Diogenes iu- . zert. dicium quod res ſecundum naturam ſe Hyp. III, habeat. Approbationem vero non in 24. re ponit ſed in homine. Electionem bo- Cic. de nis duntaxat non vero indifferentibus än. I, etiam tribuit. 15. , Hinc alia ſequitur indifferentium di- b rcon. ſtinctio“, quorum alia prazpeſitab ſunt, a- Putta. lia reiecda?, alia neutra. Praepoſita ſunt, &α. quae, Miα 156 TA ẽãẽ, de, 4. lle⸗ ta. hoc Ume Rtob. l. Atll. . z ren⸗ bor, - end re, gue s, rol- e⸗ ten te,, „ iter asa itur Leert. Stob. I. 4 (c. Fext. I⸗ Pynh. nſe Ayo.I, . nin 24 P- C d bo in I as yli, 25. nör se 3,. ner⸗ uelu ——— Dpp AESTIMATIONE. 6 quae, indifferentia ſint licet, ratio ta- men eſt ſufficiens, ob quam aeſtimen- tur praeferanturque, vt ſanitas, ſen- ſuum integritas, immunitas a dolore, gloria, &c. merentur aeſtimationem, vt pauper- tas, morbus, & ſimilia. Neutra, quae neque praeferuntur, neque reiiciun- tur. v. g. digiti extenſio & contractio. Primus autem Zeno rgonynustorprae- latum atque dτοναιä r'eε*τ ο;²⅛ minauit, his fundamentis nixus: Vt nemo dicit in Regia Regem ipſum quaſi produétum eſſe ad dignitatem, ſed eos, qui in aliquo honore fint, quo- rum ordo proxime accedit, vt ſecun- dus ſit ad regium principatum: ſic in vita non ea, quae primario locoſunt, ſed ea, quae ſecundum locum obti- nent, ncνρu, id eſt, producta no- minentur. Quôniam autem omne, quod eſt bonum, primum locum te- nere dicimus, necefle eſt, nec bonum eſſe, nec malum hoc, quod proepoſi- um, vel praecipuum nominamus. Ita- que id definimus, quod ſit indſeren, cum aeſtimatione mediocri. Quod e- nim illi ααριοοο dicunt, id mihi ita occurrit, vt indifferens dicerem. Ne- que enim illud fieri poterat vllo modo, Vt nihil renqueretur in medis, quod aut ſecundum naturam eflet, aut con- tra: nec, cum id relinqueretur, nihilin his pomi, quod ſatis aeſtimabile eſſet, nec hoc poſito, non aliquaeſſent prae- poſita. Recte igitur haec facta diſtin- Gtio eſt, atque etiam abiis, quo faci- lius res perſpici poſſi, hoc ſimile po- nitur. Vt enim, inquiunt, ſi hoc fin- gamus eſſe quaſi finem & vltimum, ita lacere talum, vVt recétus aſſiſtat: qui ita talus erit iactus, Vt cadat rechus, prae- poſitum quiddam habebit ad finem: qui aliter, contra: neque tamen illa prae- poſitio tali, ad eum, quem dixi, finem Reiecta ſunt, quae nullam pertinebit: ſic ea, quae ſunt praepolita, referuntur illa quidem ad finem: ſed ad eius vim, naturamque nihil pertinent. Praelatorum autem in animo alia, a- lia in corpore ſunt: in illis ſunt inge- nuitas, ars, progreſſio &c. In his: Vita, ſanitas, robur, agilitas, ſenſuum inte- gritas, pulchritudo. Alia denique ſunt extrema, vt diuitiæ, honor, nobilitas &c. Similiter & reielctorunm in animo alia ſunt, vt habitudo, inertia &c. alia in cor- pore, vt mors, moi businfirmitas, mem- brorum luxatio, deformitas: alia deni- que externa funt, pauperies, ignomina, ignobilitas. Sic& neutrorum: in animo ſunt quae- dum, vt imaginatio, aſſenſus. In corpore alia, albedo nigrido. Alia externa ſunt, quae, aeſtimatione & vſu deſtituta, nul- lius ſunt pretii. Laert. Stob. Il. CC. Praelata animi magis conducunt ad Laenc. lc. vitam ſecundum naturam, maiusque eorum quam praelatoruin corperis pre- tium eſt, velexternorum. Sic mentis recta vti diſpoſitione praeſtat bonae di- ſpoſitionis corporis vſui. Rurſum haec, quae praepoſca dicimus, Paert. lc. partim ſunt perſeipſa praepoſita, vt in- §. 107. genuitas, profectus, & ſimilia, partim quod aliquid efic5iunt, vt diuitiae, Robi- litas; partim vouusu.αορ *τſanitas, ro- bur, ſenſuum integritas, agilitas: quæ & per ſe ſunt praepoſßta, quoniam natu- turae ſunt conſentanea, & quod ehfci- vnt aliquid, vt quae emolumento ſint hautexiguo. ic. Pin. III, 17. De bona autem fama Chryſippus qui- Cic. de dem, & Diogenes, detracta vtilitate, ne Fin. IIl, digitum quidem, eius cauſa ,Porrigen- dum eſſe dicebant. Quibus ego vehe- menter aflentior. Qui autem poſt eos fuerunt, cum Carneadem ſuſtinere non poſlent, hanc, quam di xi, bonam famam, 17. ipſam propter ſe praepoſitam, & ſumen- dam eſſe dixerunt, eſſeque hominis Hh hh⸗2z ingenui, 6Cun PAps VII DocEINAF STOTCORVM P II -XIII. ingenui, & liberaliter educati, velle be- ne audire a parentibus, & propinquis, a bonis etiam viris, idque propter rem ipſam, non propter vſum. Similiter & Reiezltorum alia per ſe- Laert. l.c. ipſa talia ſunt, alia quod efficiant ali- quid, alia vtrumque, vt ex contrario- rum patet ratione. CAP. XIII. DE ACTIONIBVS ET OFFICIIS. Laert. Ctionum, quae ab appetitu proce- VII, 0S. ²qunt, quaedam ofrcia ſunt, quaedam praeter offcium, quaedam neutrae. Laert. l.. Officium praelatum eſt, cuius vt pro- is Ein. babiliter acti reddi ratio poſſit, vt quod Stob. I.c, Vitae ſit conueniens. Vel, vt alii defi- niunt: Ohicium eſt, quicquid ratio fie- ri iubet, v. g. colere fratres, parentes, pa- triam, ſuccurrere amicis. Nomen aα ⁰ uos ei primus Zeno dedit, στ—Ms αττπτι⅓. vas incy h. e. ex eo, quod ad quosdam ve- niat. Eſtque illud actio naturae dictatis conſentanea, pertinetque ad ipſas quo- que plantas, & bruta animantia, nam in his quoque oficia obſeruantur. Praeter oficium eſt actio, quam omit- ti ratio exigit, v. g. contemnere paren- tes, fratres, cum amicis certare, neglige- re patriam &c. Neutrae adtiones ſunt, quas neque praecipit, neque prohibet ratio, v. g. tol- Stob. Lc. ere paleam. Ofciorum alia perfecta “ ſunt, quae a οορdbnντNIr rede facta ap- pellantur, ſuntque actiones iuxta vir- tutem patratae, v g. agere ſapienter, iu- ſte: velmedia, quae perfecta non ſunt, v. g. ducere vxorem, ſuſtinere legatio- nem, diſputare &c. Recte factorum alia requiruntur o- mnino, alia non requiruntur. In priore genere ſunt eſſe ſapientem, tem- perantem &c. In ſecundo ea, quibus ad id, vt tales ſimus, nihil eſt opus. Ea- dem ratio eorum eſt, quae ſunt praeter ofncium. . Laert. Præterea officiorum alia ſemper face- VII, I09. re conuenit, v, g. viuere ex virtute, alia per interualla, v. g. interrogare, reſpon- dere, ambulare &c. Similiterq; ſeſe cum iis, quae praeter officium ſunt, res habet. Uhicium medium quoddam eſt, quod Cic. Fin. neque in bonis ponatur, neque in con- III, 17. trariis. Quoniamq; in iis rebus, quae neque in virtutibus ſunt, neque in vi- tiis, eſt tamen quiddam, quod vſui poſ- ſit eſſe: tollendum id non eſt. Eſt autem eius generis actio quoq; quædam, & qui- dem talis, vt ratio poſtulet agere aliquid & facere eorum. Quod autem ratio- ne actum ſit, id officDium appellamus. Eſt igitur officium eius generis, quod nec in bonis ponatur, nec in contrariis. At- qui perſpicuum etiam illud eſt, in iſtis rebus mediis aliquid agere ſapientem. Iudicatigitur, cum agit, officium illud eſſe. Quod, quoniam nunquam fallitur in iudicando, erit in mediis rebus offci- vm quod efficitur etiam hac concluſio- nerationis. Quoniam enim videmus eſſe quiddam, quod recte factum appel- lemus, id autem eſt perfectum ofeium: erit autem etiam inchoatum: vt, ſi iu- ſte depoſitum reddere, in recte factis ſit; in oehnciis ponatur, depoſitum reddere: illo enim audito, iuſte, facit recte fa- ctum: per ſe autem hoc ipſum reddere, in officio ponitur. Quoniamque non dubium eſt, quin in iis, quae media dicimus, ſit aliud ſu- mendum, aliud reiiciendum: quicquid ita fit, aut dicitur, communi officio con- tinetur. Ex quo intelligitur, quoniam ſe ipſos omnes natura diligunt, tam inſipi- entem, quam ſapientem ſumturum, quae ſecundum naturam ſunt, reiectu- rumque contraria. Ita eſt quoddam commune . Elenle, Al IIO⸗ Cum bet. WodC Fin. O. IIl 17, nne 1y. pol⸗ tem gui⸗ nid tio⸗ EK nee At⸗ iſtis emn. ud Tar lo⸗ nus DEF ACTIONIBVS ET OFFICIIS 63 commune offcium ſapientis & inſipien- tis. Ex quo efficitur, verſari in iis, quae media dicamus. Sed cum ab his omnia proficiſcantur oßzcia, non ſine cauſa dicitur, ad ea re- ferri omnes noſtras cogitationes: in his & exceſſum e vita, & in vita manſionem. In quo enim plura ſunt, quae ſecundum naturam ſunt, huius officium eſt in vita manere: in quo autem aut funt plura contraria, aut forte videntur, huius of- Fficium eſt, e vita excedere. E quo ap- paret, & ſapientis eſſe aliquando of- cium, excedere e vita, cum beatus fit: & ſtulti manere in vita, cum ſit mi- ſer. Nam bonum ilud, & malum, quod ſaepe iam dictum eſt, poſtea conſe- quitur. Prima autem illa naturae, ſiue ſecunda, ſiue contraria, ſub iudicium ſapientis, & delectum cadunt: eſtque illa ſubiecta quaſi materia ſapientiae, Itaque & manendi in vita, & migrandi ratio, omnibus iis rebus, quas ſupra di- xXi, metienda. Nam neque iis, qui Virtute retinentur in vita, neque iis, qui ſine virtute ſunt, mors eſt oppeten- da. Vt ſaepe officium eſt ſapientis, de- ſciſcere a vita, cum ſit beatiſſimus, ſi id opportune facere poſſit: quod eſt conuenienter naturae viuere. Sic e- nim cenſent opportunitatis eſſe beate viuere. Itaquea ſapientia praecipitur, ſe ipſum, ſi vſus ſit, Dpiens vt relinquat. Quamobrem, cum vitiorum iſta vis non ſit, vt cauſam afferant mortis volunta- riae: perſpicuumeſt, etiam ſtulcorum, qui iidem miſeri ſint, officium eſſe, ma- nere in vita, ſi ſint in maiore parte ea- rum rerum, quas ſecundum naturam eſſe dicimus. Et quoniam excedens e vita, & manens, aeque miſer eſt, nec diuturnitas magis ei vitam fugiendam facit; non ſine cauſa dicitur, iis, qui pluribus naturalibus frui poſſint, eſſe in vita manendum. Pertinere autem ad rem arbitramur, intelligi natura fieri, vt liberi a parenti- bus amentur: a quo initio profeétam communem humani generis ſocieta- tem perſequimur. Quod primum in- telligi debet, figura, membrisque cor- porum; quae pſa declarant procrean- di a natura habitam eſſe rationem. Neque vero haec inter ſe congruere poſſint; vt natura & procreari vellet, & diligi procreatos non curaret. Atx- que etiam in beſtiis vis naturae inſpici poteſt: quarum in foetu, & in educa- tione laborem cum cernimus, naturae ipſius vocem videmur audire. Quare, vt perſpicuum eſt, natura nos a dolore abhorrere; ſic apparet, a natura ipſa, vt eos, quos genuerimus, amemus, impelli. Ex hoc naſcitur, vt etiam communis hominum inter homines naturalis ſit commendatio, vt oporteat hominem ab homine obid ipſum, quod homo fit, non alienum videri. Vtenim in mem- bris alia ſunt tanquam ſibi nata, vt ocu- li, vt aures; aliqua etiam ceterorum membrorum vſum adiiuuant, vt crura, vt manus; ſic immanes quaedam beſtiae ſibi ſolum natae ſunt; atilla, quae in concha patula pinna dicitur, isque, qui enat e concha, qui, quod eam cuſto- diat, pinnoteres vocatur, in eamque cum ſe recipit, includitur; vt videatur monuiſſe, vt caueret: itemq; formicae, apes, ciconiae, aliorum etiam cauſa quaedam faciunt. Multo magis haec coniuncétio eſt hominis. Itaque natura ſumus apti ad coetus, concilia, ciuitates. Quae in terris gignuntur ad vſum hominum omnia creata ſunt, homines Cic. Of- autem hominum cauſa ſunt generati, vt f. l, 7. ipſi inter ſe aliis alii prodeſſe poſſent. In hoc naturam debemus ducem ſequi, communes vtilitates in medium affer- re, mutatione ofciorum, dando, acci- piundo, tum artibus, tum opera, tum Hh hh 3 facultatibus quatur: quod vulgari quodam verſu Graeco pronunciari ſolet. Certe ve- rum eſt, etiam iis, qui aliquando futuri ſint, eſſe propter ipſos conſulendum. ExX hac animorum afleckione teſtamen- ta, commendationesque morientium natae ſunt. Quodque nemo in ſohtu- dine vitam agere velit, ne cum infinita voluptatum abundantia: facile intelli- gitur nos ad coniunctionem, congrega- tonemquehominum, & ad naturalem communitatem eſſe natos. Impellimur autem natura, vt prodeſſe velimus quamplurimis, in primisque docendo, rationibusque prudentiae tradendis. Itaque non facile eſt inuenire, qui, quod ſciat ipſe, non tradat alteri. Ita non ſolum ad diſcendum propenſi ſumus, verüm etiam ad docendum. Atque VCtauris natura datum eſt, vt pro vitu- Praeclare enim Chryſippus, cetera na- ta eſſe hominum cauſa, & Deorum: eos autem communitatis, & ſocietatis ſuae; vt beſtiis homines vti ad vtilitatem ſu- am poſſint, ſine iniuria. Quoniamque ea natura eſſet hominis, vt ei cum ge- nere humanoquaſi ciuileius intercede- ret: qui id conſeruaret, eum iuſtum, qui migraret, iniuſtum fore. Sed quemadmodum, theatrum cum com- mune ſit, recte tamen dici poteſt, eius eſſe eum locum, quem quisque occu- parit: ſic in vrbe mundoue communi non aduerſatur ius, quo minus ſuum quidque cuiusque ſit. Cumautem ad tuendos, conſeruandosque homines, hominem natumeſſe videamus; con- ſentaneum eſt huic naturae, vt ſapiens velit gerere & adminiſtrare rempubli- cam; atque, vtenatura viuat, vxorem adiungere, 614 PARS VII. DOCTRINAE NTOICORVM. P. II. . XIII. facultatibus deuincire hominum inter lis contra leones ſumma vi, impetuque, din homines ſocietatem. contendant; ſic ii, qui valent opibus, mor Ge. Kn. Mundus autem regitur numine atque id facere poſſunt, vt de Hercu- nos I, 19. Deorum, iisque eſt quaſi communis le, & de Lihero aceepimus, ad ſeruan- tenn vrbs, & ciuitas hominum & Deorum: dum genus hominum natura incitan- ins & vnusquisque noſtrum eius mundi tur. Atque etiam Iouem, oum opti- ſo eſtpars, ex quo id natura ſila conſe- mum & maximnm dicimus, eumque quitur, vt communem vtilitatem no- eundem ſalutarem, hoſpitalem, ſtato- n ſtrae anteponamus. Vt enim leges rem; hoc intelligi volumus, ſalutem ho- omnium ſalutem ſingulorum ſaluti minum in eius eſſe tutela. Minime au- e anteponunt; ſic vir bonus, & ſapiens, tem conuenit, cum ipfi inter nos ab- & legibus parens, & ciuilis officii non iceti, neglectique ſimus, poſtulare, vt ha ignarus, vtilitati omnium plus, quam Dijs immortalibus cari ſimus, & ab his . vnius alicuius, aut ſuae confulit. diligamur, Quemadmodum igitur Nec magis vituperandus eſt proditor membris vtimur prius, quam didici- . patriae, quam communis vtilitatis, aut mus, cuius ea vtilitatis cauſa habea- 6 ſalutis, deſertor propter ſuam vtilita- mus ſic inter nos naturaad ciuilem 1 tem aut ſalutem. Ex quo fit, vt lau- communitatem coniuncti, & conſocia- . dandus ſit is, qui mortem oppetat pro ti ſumus. Quod ni ita ſe haberet, nec 1 republica, quod doceat cariorem eſſe iuſtitiae vllus eſſet, nec bonitati locus. Patriam nobis, quam nosmetipſos. Quamuis vero hominum inter ho- C'c. 1. C. . Quoniamque illa vox inhumana, & mines iuris ſint vincula, homini tamen cap.20. ſcelerata ducitur, eorum, qui negant nihil iuris cum beſtiis eſt: cauſa eſt, Var ſe recuſare. quo minus, ipſis mortuis, quae vtrinque intereedit diſſimilitudo, Cie . terrarum omnium deflagratio conſe- vt Chryſippo & Poſidonio affirmatum. IIl. 20. lque, idus, IC⸗ n⸗ itun- Pli⸗ Dque tuo⸗ nho⸗ ean. 8b⸗ 3 t hs itar bei⸗ lem e⸗ nec us. hoO-CC. I. . Ven e20. 1 Uaert. VII,129. 10,01. lin, n.TIt. 20. les, 01⸗ ens 1 I⸗ 16, . DE ACTIO NIBVS ET OFFICIIS. 615 adiungere, & velle ex ea liberos. Ne a- riam cui facere, verum etiam nocere. mores quidem ſanctos, a ſapiente alie- Nec vero rectum eſt cum amicis, aut nos eſſe arbitramur. Cynicorum au- bene meritis conſociare, aut coniun- tem rationem, atque vitam, alii cadere gere imiuriam: grauiſſimeque, & veriſ- in ſapientem dicunt, ſi quis eiusmodi fime defenditur, nunquam aequitatem forte caſus inciderit, vt id faciendum fit: ab vtilitate poſſe ſeiungi: &, quicquid ali nullomodo. Vt vero conſeruetur aequum, juſtumque eſſet, idetiam ho- omnis homini erga hominem ſocietas, neſtum: viciſſimque, quicquid eſſet coniunctio, caritas; & emolumenta, & honeſtum, id iuſtum etiam atque ae- detrimenta, quae ριτος & SNν quum fore. uaræ appellant, communia eſſe volue- Trip runt: quorumahtera proſunt, nocent conſilii altera. Nec ſolum ea communia, Nam honeſtumne faétum ſit, an turpe verum etiam paria eſſe dixerunt. In- pPrimo dubitant, id, quod in delibera- commoda autem & commoda (ita νο- tione cadit. Tum autem an qui- vons ua ræ &ννααιατ appello'com runt, conducat id nec ne de quo deli- munia eſſe voluerunt, paria noluerunt. berant? Tertium dubitandi genuseſt, Hla enim, quae proſunt, aut quae no- cumpugnare videtur cum honeſto id, cent, aut bona funt, aut mala: quae ſint quod videtur eſſe vtile. Laert. Paria, neceſle eſt. Commoda autem, aut incommoda in eo Fenere ſunt, quae tres eſſe & ſorores. De ſepultura au- praepoſita, & reiecta leimus. Ea poſ- tem parentum Chryſippus ait, ſimpli-petß funt paria non eſſe: ſed emolumenta ciſſimam eam eſie debere. Quippe Hyp. communia eſſe dicuntur. Recte au- cum corpus, (quemadmodum vngues, 25..101. tem facta, & peccata, non habentur aut dentes, aut capilli,) nihil ad nos per- communia, Amicitiam autem adhi- tineat, nullaque in id eurioſa opus ha- bendam eſſe cenſent, quia ſit ex eo ge- beamus obfſeruantia. Carnes, ſi vtiles nere, quae proſunt. Qluanquam au- eſſe queant, in alimentum conuerten- tem in amicitia alii dicant, aeque ca- das, quemadmodum & abſciſſorum ram eſſe ſapienti rationem amici, ac membrorum quoduis, conuenientiſſi- fuam; alii autem ſibi cuique cariorem me in vſus noſtros vertatur. Si nulli ſuam; tamen hi quoque poſteriores fa- vero ſint vſui, defodiendas eſſe, aut a tentur, alienum efſte a iuſtitia, ad conſpectunoſtro remouendas, ratione quam nati eſſe videamur, detrahere earum maiore non habita, quam vn- quid de aliquo, quod ſibi aſffumart. Mi- guium, capillorumue abſciſiorum. Cic. of- Girca ementium vendentiumque 7†⅜◻ſac. IIl,12 nime vero probatur huic diſciplinae, de qua loquor, aut amicitiam, aut tuſti- fcia aliud Diogeni Babylonio videri tiam, propter vtilitates adiciſci, aut pro- ſolet, aliud Antipatro. Antipatro o- bari. Eaedem enim vtilitates poterunt mnia patefacienda, vt ne quid omnino eas labefactare, aut peruertere.“ Ete- quod venditor norit, emtor ignoret: nim neciuſtitiae, nec amicitiae eſſe o- Diogeni venditorem, quatenus iure ci- nino poterunt, niſi ipfae per ſe expe- vili conſtitutum fſit, dicere vitia oporte- tantur. Ius autem, quod ita dici, ap- re: cetera ſine inſidiis agere: &quoniam pellarique poffit, id eſſe naturam: alie- vendat, velle quam optime vendere. numque eſſe a ſapiente, non modo iniu- Plenus eſt fextus liber de ohßiciis . Hecatonis, plev vero, vt Panaetio videtur, Cic. de de ofyciis capiundi deliberatio. ofic. ,3. Proximos poſt Deum colendos fra- VII, 120. 61¹6⁶ Hecatonis, talium quaeſtionum, ſitne boni viri, in maxima caritate anno- nae, familiam non alere? In vtram- que partem diſputat: Sed tamen ad extremum vtilitate putat officium diri- gi magis, quam humanitate. Quaerit, ſiin mari iactura facienda ſit, equine pretioſi potius iacturam fa- Ciat, an ſeruuli vilis? Hic alio res fa- miliaris, alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio ſtultus arri- puerit, extorquebitne eam ſapiens, ſi potuerit? negat, quia ſit iniurium. Quid? Dominus nauis, eripietne ſu- vm? minime: non plus, quam ſi naui- gantem in alto eiicere de naui velit, quia ſua ſit. Quoad enim peruentum ſit eo, quo ſumta nauis eſt, non Domini eſt nauis, ſed nauigantium. Quid, ſi vna tabula ſit, duo naufragi, hique ſapientes, ſibine vterque rapiat; an alter cedat alteriꝰ? cedat vero: ſed ei, cui magis interſit vel ſua, vel reipu- blicae cauſa viuere. Quid, ſi haec pa- ria in vtroque? Nullum erit certamen, PARS VII DoOCTRINAE STOTOCORV P. II c X. ſed quaſi forte aut micando, victus, alte- ri cedat alter. Quid, ſi pater fana expilet, cunicu- los agat ad aerarium: indicetne id ma- giſtratibus filius? Nefas id quidem eſt. Quin etiam defendat patrem, ſi argua- tur. Non igitur praeſtat omnibus of- ficiis? Imo vero: ſed ipſi patriae con- ducit, pios ciues habere in parentes. Quid, ſi tyrannidem occupare, ſi pa- triam prodere conabitur pater? ſilebit- ne filius? Imo vero obſecrabit patrem, ne id faciat. Si nihil proficiet, accuſa- bit: minabitur etiam: ad extremum, ſi ad perniciem patriae res ſpeétabit, pa- triae ſalutem anteponet ſaluti patris. Quaerit etiam, ſi ſapiens adulterinos nummos acceperit imprudens pro bo- nis, cum id reſcierit, ſoluturusne ſit eos, ſi debeat, pro bonis ?² Diogenes ait: Antipater negat. Qui vinum fu- giens vendat ſciens, debeatne dicere? Non neceſſe putat Diogenes: Antipa- ter viri boni exiſtimat. Haec ſunt quaſi controuerſa iura Stoicorum. CAP. XIV. DE HIS, WAE PRAETER OFFICIVM FIVNT:. Stob. Ecl. V rectitudo in ratione praeditis eſt Eth. c. ofnciam perfectum, &omnibus nu- IV. .. 75 meris Pertectun, ita peccatum eſt quic- quid praeter offcium fit. Peccatum eſt, quod contra rationem rectam com- mittitur: vel, vbi officii pars a rationali creatura praeteritur. Plut. de Offcium, legis eſt praeceptum; pec- rep. Stoic: gtum, legis interdickum. Hinc ma- ?. 1037:. i1s & ſtultis plurima quidem prohibent leges, nihil praeſcribunt tamen, quo- niam nihil recte agere poſſint. Laert. Omne bpéccatum eſſe impietatem. VII, 119. Stob. l.-e. Nempe Virtutem eiusque opera Dii p. 181. amant, vitium, & quae ab eo ſunt, odio habent. Omne igitur eis peceatum diſ- plicet, atque adeo impietate conti- netur. ðèèGMW:D Omnia peccata aezqualia ſunt, vtLaert. Chry ſippo in quaeſtionibus moralibus, VII, 120. Perſaeo, atque Zenoni, eſt affirma- Plut. l. c. tum, diſcrimen tamen propterea in eis b. 103. Stob. p. non eſt nullum. Nempe ab vno fon- en te, vitio nempe, procedunt omnia, ea- add Lipl. demque in omnibus iudicii eſt ratio, re L. III. tamnen externa, circa quam verſatur iu- Manud. dicium, differunt Aequalia ea eſſe ĩſto.XX. euincitur argumento: Si verum vero verius non eſt, neque falſum magis fal- ſum quam aliud; error quoq; errore, & peccatum peccato maius non poterit eſſe. Qui centum iugeribus & qui vnico Mic⸗ ſuot mim “ gtob. ,. 4 u, don fon eod Ca⸗ eob. el, Lthic. (. WW. p. 17 n ene, tu 72. ”M Mlarꝛ lo. e habet/1 li. Mannd, 4 l. III. 1 U 1o. Cc Ac.1 C W. e ipl. e l.c. dil., Flll. in. illaſti. IlI. liert. VIIIZ. Lin Mx. emnnd. W, Liert. c Laent Kob. 183.1. Ut 1i⸗ Ttleer. Us, VIzo. .Mr,lc. Ethic. c. Laert. l. c. 4 A vnico diſtat Canopo, ambo pariter non ſfunt in Canopo. Sic qui magis peccat, minusue, Pariter a recta via aberrant. Aegualia autem quamuis fint pecca- ta, digimilia tamen quibusdam red- duntur: Cumenim ab vno vitii quaſi fonte profluant, iudicio in omnibus eodem exiſtente, per externam eorum cauſam, de quibus iudicium fiat, diſſi- Stob. l. c. Stob. Ecl. IV. p. Dyo homimum genera ſtatuit Zeno, 178. 1 „onos vel ſapientes, & maloz. Sapi- entes virtutem omni vita ſolam ſequun- *½ Senec. tur, vitium mati. Ep 72. ne, ——⸗ . plura lo- Apien- dupliciter dicitur, vel con- ca haber ſüummatae ſapientiae, vel procedentis Liol. qui ſit. Ad ſapientem ſenſu priore ſe- Manud. quentia pertinent paradoxa, quamuis 106. talem vſpiam in rerum natura extitiſſe, b Gic. Ac. Duſpiam diſerte Stoici affirment ?. Zeno Qu. IV. enim Cleanthes & Chryſippuse, magni vId. Lipc quidem ac venerabiles, non tamen id, i dif. quod natura hominis ſumtnum habet, c Oun- COnſecati: ſed forte eſſe poſſe talem iſti til. iattit. Philoſophi affirmabant. XII, I. Eſt autem illis a perturbutionibus im- 4d Laert. zunis ſapienz: d Labi enim non poteſt. LineNa- Eſſe item & aliud genushominum, qui nud. IIl, Perturbationibus careant, malos nem- 7. pe induratos, & qui nequeant flecti. Faſtu vacatſapiens: ei enim perinde eſt honorari atque contemni. Sed & aliud genus eſt eorum, qui faſtu va- cant, malorum nempe, nihil honorem vel dedecus curantium. Laert. l.6. Souerus eſt ſapiens: Neque ipſe enim Stob. p. placendi quidquam ſtudio profert, ne- 183. ſq. que quidquam eo animo prolatum ad- mittit. Sed tamen & alii dantur, ſeue- ri qui ſint, vini acidi non abſimiles au- ſteritati, quod medicinae inſeruiat ſoli, non potui. PARADOXA DE SAPIENTE. 657 milia redduntur. Sic, quamuis omne mendacium ſit aequale, non tamen o- mnes, qui mentiuntur, ſimili mentiun- tur modo. Sic & peccatum peccato eſt aequale, nam quoduis peccatum mendacio continetur. Ita Chryſippus, Perſaeus, & Zeno. Heraclides arſenſis wero, Antipatri familiaris, &Athenodo- rus, inaequalia eſſe docent peccara. PARADOXA DESAPIENTE. Sincerus ſapiens ecſt, Cauer enim ne, Laert.lc. quam fſit, melior videatur, ſpecie fal- 18. lens, quicquid tamen ei eſt boni ſine verborum exponit ambitu. Suapiens negotiis abſtinet ¹s declinat e- nim quicquid praeter officium efle vi- dleatur. Sapiens non inebriaturb, vinum bibat licet; nam ebrietatem peceato non ca- pum al- re, non peccare autem ſapientem. legans. Sapiens ſanitate mentis nonexcedit.p. 1043. Fieri tamen poſſe aiunt, vt, atrae bilis & Suid. x. delirii culpa, viſa ei obueniant male g edr a Laert. 1c. Plut. de rep. 8toi- cor. Chryſip- . Laert. compoſita, non iuxta modum appeten- Ic dorum, ſed praeter naturam. Stob. Ecl. Suapiens non dolet. à Dolor enim, iux- Eth. clV. ta Apollodorum, irrationalis animi eſt ?-82. contractio. e aert. Sapiens diuinus eſte, quod in ſeipſo a Iq. ib. quaſi habeat Deum: Stultus contra A- e Ia. ib. ( theus eſt. Duplici autem ſenſu A- 119. theus dicitur, vel is, qui Deo contrarius ſit, vel is, qui pro nihilo habeat Deum, quod non omnes taten faciunt mali. Impius autem eſtmalus, omnia enim ſecundum prauum vitii habitum ope- ratur, vt ſecundum virtutem probus: & qui vni vitio obnoxius eſt, is omni- bus laborat. Inimicusis eſt Deorum: inimicitia enim vitae eſt diſſenſio, vt conſenſio amicitia eſt. Improbus vero vita E& Ii ii ſtudiis Stoh. I. c. p. 18 I. 68 PARS VII. DOCTRINAE &Tͦ] '0ICORVM. P. II. c. X. W ſtudiis a Diis diſſentit, eorum proinde praebat aſſenfſum. Eſt enim ignoran- e⸗ inimicus, in inimicis enim ab iis haben- tia aſſenſus infirmus, nihil autem ille stob. Pp. He tur, quotquot aduerſum habuerint. miſi firmiter exiſtimat. Cumque duae 183. Aunrnle g Mali autem bonis aduerſi ſunt. Bo- fint opinionis ſpecies, altera non com- H nusque eſt Deus, ideo aduerſi ei ſunt prehenſorum aſſenſus, altera debilis gub mali. exiſtimatio, vtraque a ſapiente eſt alie- Pob⸗ Vert. Religioſus eſt ſapiens: juris enim ſa- na, qui absque comprehenſione nun- it. l 119. crorum eſt confultiſſimus. Religio quamaſſentiatur: nihil enim eum la- rer cultus diuini eſt ſcientia. Sapiens vero tet, alias falſae opinioni poſſet obno- A. rem Diis ſacram facit, parumque ſe tue. Xius eſſe. Ideoque nunquam etiam dif- ſei tur, deteſtatus peccata, ſanctus & iu- fidit. Fides ſapienti conuenit, eſt e- d ei⸗ ſtus in iis, quae Deos reſpiciunt. nim firma aſſenſio. Scientia vero ha- A. id. ib. Solus ſapiens oſt ſacerdos, ſacrificio- bitus eſt firmus: quamobrem improbi eke rum peritiſſimus, dedicationum item neque ſcientia eſt neque fides. .⸗ . um & expiationum, ceterorumque quae COynicos ſapiens imitatur, proxima Laert. lc. elin⸗ Diis conueniunt. . enim ad virtutem via Cyniſmus eſt, vt Cieer de eat Rra Nc Vates AI ſaupiene, ſignorum imbutus in moralibus placuit Apollodoro. 21. 33: Cognitione, humanam ſpectantium vi- Ali dicunt ſapientem ab ea ſecta, Stob. lc. tam, quae a Dis Daemonibusue edun- ſi in ea ſemel fuerit, non diſceſſu-e. 184. tur. Is itaque omni genere valet vati- Tum, ſi non fuerit, eam non ample- cinationum, ſiue per ſomnia, ſiue per Xuruttr. Laert. auſpicia, ſiue alio modo quocunque Sapiens vel humanis carnibur, aaert ec. peragantur. ita occaſßo Foerat, Puetur. Secdea Eer e. Sapiene loco Deo proximo parentes de re jam lupra actum, capite de of- colit, & fratres: ingenito quoque ad- , e ſupiens ihoz. WMali ſunt Id. ib. verſus liberos fertur amore, quo non . Dolus ſubien’s libey, Wali autem lunt p fertur improbus. erui. Eſt enim libertas ſuo iudicio g vV. P 3 liquid agendi facultas. Seruitas au-— I). I. a I. Ngpi 4 Remoullicam, juxta teimn pri ge Ultari judici cie. Rn. — DLntem ad Revibabzeda, n tem priuatio eſt facultatis ſuo iudicio I, 20. Chryſippum, niſi aliquid impediat, o- agendi, Sed & aliud ſeruitutis genus Stob. p. portet accedere. Virtutem enim 177. promouere, opprimere vitia, ſtudet. Maxime autem Rempublicam, quae perfecte nondum ſit conſtituta, legi- bus eum conditurum, ciues eruditu- rum, regulas praeſcripturum. Quibus omnibus aduerfum eſt populare ſtudi- vm, fraudes apte concinnatae, rerum noxiarum conſtitutio, a quibus omni- bus quam alieniſſimus eſt ſapiens. Tvier Sapiens vxorem ducet: vt Zeno in cia Republica ait, & liberos ex ea procrea- de ſn L. Fe volet. ll. c.20. Sapiens non opinatur b, ſed credit & Laert, & nouit, rei falſae enim nunquam „ in libro ſuo de vocibus ſenſu proprio a eſt, quod in ſubiectione conſiſtat; ter- tium item, quod emtione & poſſeſſio- ne comparetur, & cui opponitur vVſur- atio. Solus ſapiens Re. eſt genũs principatus, nulli, quiobno- xius ſit alii. Qualis in ſolo deprehen- ditur ſapiente, vt Chryſippo placuit Regnum enim Laert. l.c. ſ. 122. Zenone acceptis. Imo & bonum a ma- lo diſcernere poſſe Regem decet, quod facere nequit improbus. Imperium & eius ſpecies regnum, praeturam, au- ſpicia in exercitu, claſſis praefectura ſo- lum decent ſapientem: hinc & ſolus Japiens Stob. l. e. p. 179. Gnoran. lem lllestob. b. eduge W. Dnco- debilis eſt alie. le un- euin l- obno⸗ lamck- ero ha- mprobi roima Leertle. Cicer. de eſt 1 un, IIl, lodoro. 21. 1 ſeche,b.le. ſceſli-o mple. 4, ſleenhe .“ Sec er GEof. 1ſunt —. cnc10 fa 4. V. A udicto gells ; te- Laert.. enum ſ. 122. Dbuo- hen- Hcuit ril 4 aa- quod n i gollca⸗ ⸗ l ſolus ielts PHur- ſupiens imperat, ſi non reapſe, facultate ſaltem, & iure. Laert. l.. Solus gerendo magiſtrutui idoneus ſa- piens eft, vt judex item ſit, & orator, quibus omnibus minus aptus eſt im- probus. id. b. Peccare ſapiens nequit, nam in er- rorem nequit prolabi. id. ib. Sapiens innocuus eſt, neque iniuriam facit, nec ſibi enim, neque aliis iniurius Stob. p. eſſe, nec facere iniuriam, nec pati, po- 179. & teſt. Iniuria nempe iniuſtitie laedens ¹S². eſt, quae in ſapientem, quamuis eum in- iuria quis aggrediatur, non cadit. Cum enim omne bonum, omnemque poſſi- deat animo ſuo virtutem; vitium vel noxam admittere nequit. Paert- Supiene nonmiſeretur: neque veniam Stob, 3. alicui habet, neque remittit legibus ſan- 1y8. citas poenas, quod juſto duriores non cenſeat, & ſuo quemuis vitio peccare arbitretur. Benignus igitur ſapiens haut eſt: qui benignus enim eſt, iuſtitiae is mitigat rigorem, & poenas lege inflictas malo- res eſie exiſtimat, quam par erat. Sa- piens autem bonam eſſe legem nouit, ipſamque rationem rectam, quae, quid faciendum ſit, praecipiat, quidue ſit omittendum. Laert.l.. Sapiens, quae praeter opinionem eue- niunt haut miratur, vt Charonia, flu- Xusque maris atque reffuxus, thermas- que, & ignis eruptiones. Laert.l.. Sapiens in deſerto viuere nolit, natura enim ſocietatem amat, atque negotia, corpusque exercitiis firmare amat. Laert. Supiens precihus vacabit: bona a Diis VII, 124. petens, vt Poſidonius in primo de of- ſiciis affirmat, & Hecaton in Parado- orlim XIII. aert. lc. Sapiens ſolus amicus eſt: in ſolis e- Stob. p. nim ſapientibus cernitur concordia, in 182. jis, quae ad vitam atque communio- nem pertinent omnibus, ita vt iis li- corum bonum eſt. PARADOXADE SAPIENTH. bere inuicem amici valeant vti. 66 Vna- nimitas communis boni eſt cognitio. Amicus per ſe expetitur. Copia ami- Inter improbos vero nulla intercedit amicitia. Cum enim ſincera ſit amicitia, neque fucum admittat, ſine fide & conſtantia vt con- ſiſtat fieri nequit. In improbis vero nunquam tuta eſt fides, nunquam con- ſtantia, ſed hoſtilisanimus ſemper, ne- que amicitiae adeo coniunctio, ſed externa tantum quaedam compoſitio, quae vel ex neceſſitate, vel ex opinione, inter eos exiſtit. Sapiens omnia recte facit. Ismeniam dicimus omnes tibiarum Sicut & Laert. l c. 125. Stobaeus cantus bene ceciniſſe. Omnia ſapien-p. 180. ter, moderate, prudenter, modeſte, ceterarumque virtutum praeſcripto facit, ſumma per omnem vitam aequa- Improbus vero in omnibus tota vita aberrat, natura inconſtans ipſe haut raro ex actionibus fuis ſtolidis do- lore, triſtitia, perturbatione, male affe- us; quanto enim re admiſſa pertur- batur magis, tanto iniquius fert ſei- litate. pſum eius exiſtere autorem. Amores quoque ſanctos a ſapiente Laert. non alienos eſſe, eorum, qui prae ſe fe- rant indolem ingenuam, propenſum-gn. III. VII, 129. Cicer. de ue ad virtutem animum: ita Zenoni 20. viſum, & Chryſippo, atque Apoll Amor enim eſt conatus amicitiae faci- endae ex pulchritudinis ſpecie, qui non odoro. Cicer. Tuſc.IV, . coĩtus eſt, ſed amicitiage amor. Eam ob cauſam Zeno, Thraſonidem quamuis amaret puellam, cuius copia ipſi, quan- tum vellet, eſſet; affectum tamen op- preſſit, quod auerſo ab eo animo illa eſ- ſet: Hunc amicitiae amorem Chry- ſippus vocabat, neutiquam reprehen- dendum: virtutis enim flos quaſi eſt quidam formae praeſtantia. Sapiens ſeipfum : ita occaßzo ferat, 7i-Laert. ta educit: ſi p . Ii 11 z atriae ſcilicet & amicoru n VIII, 130. 1d 620 id exigant emolumenta: vel, ſi nimio dolori obnoxius fiat, vel ſenſuum vſu deſtituatur, aut morbo laberet deſpe- rato. Stob. p. Sapiens magnus eſt, quoniam aſſe- 17 8. quitur ea, quae propoſuit: opulentus, c⅜ρα. er. ſemper enim ipſi omnia ſub manu νRαε creicunt. Sublimig, verum enim fa- iοσ Pientiae conſcendit faſtigium. Fortis, vinci enim aut ſuperarinequit. Con- traria vero omnia funt in improbis. Id.p. 79. Sapientes ſe mutuo adiunant, quam- vis amicitiage cognationisque nullis vinculis obligentur. Eſt enim inter eos concordia, & bonorum commu- nio, & qui alii benefacit, ſibi ipſi, id faciens, prodeſt. Improbus beneficia neque dat, neque accipit. Ulud enim eſt ſuo motu ad virtutem accedere, hocalterius motu ad eandem impelli. Sapiens optimus eſt oeconomus, rei 177. familiari augendae aptiſfimus. Oeco- nomia enim habitus eſt contemplandi & perficiendi ea, quaead familiam per- tinent. Oeconomia eſt expenſarum, o- perum, poſſeſſionum diſpenſatio. Ac- quirendi ſcientia, ratio eſt opes conſe- quendi, quas in indifferentibus alii, aliiin bonis cenſent. Nemo autem malus bonus oeconomus efſe poteſt. Sapiens enim ſolus noſſe poteſt, ex qui- bus rebus, & quouſque, captandum ſit lucrum. Sapiens ſolus perfectus eſt, nulla enim deſtituitur virtute, quamobrem ſemper felices ſapientes, miſeri vero improbi ſunt. Quae quidem, iuxta Chryſippum, nihil ab ea, qua Deus fruitur, differt, . neque minus quam illa expetenda eſt d.p. 779. felicitas. Mali nullo bono fruuntur: Virtus enim id eſt, (& quae ex ea parti- cipant,) quod bonum ſit: resque, quae conuenientes ſint & conſentaneae ad fapientem pertinent ſolum: ad impro- bum vero eorum contraria. Stob. p- Stob. p. 1798. b, —– PARS VII DoTRINAF ST OORVM P. II. c W. DDiues ſolus ſapiens eſt, verae enim Stoeb. p. diuitiae bonum funt, & vera pauperies 179. eſt malum. Improbus pauper eſt, vt qui ad opes parandas ſubſidiis deſti- tuatur, Solus ſapiens parere nouit impro- Stob. p. 180. bus neque imperare poteſt „ neque 5 parere. S Solus honorem meretur ſapiene: ho-id ib. nor enim virtutis eſt praemium, qua cum eareant improbi, merito omnibus ſunt contemtui. Solus nobilis eſt ſapiens atque inge-Stob. p. nuns, vt quidam Stoici defendunt, aliis 181. tamen contradicentibus, iſta non a na- tura, verum ab inſtitutione, pendere ſtatuentibus, de iisque valere, quod in prouerbioeſt; conſuetudo et altera na- Imra⸗Ingenuitatem igitur habitum eſſe, a natura velinſtitutione profectum, quoad virtutem diſponamur. Nobi- litatem vero, habitum generis vel inſti- tutionis, quo ad virtutem magis apti reddamur. Sapiens gratus eft, ad perſuadendum Stob. p. aptus, prudens, ſincerus omnium enim 182. rerum valet experientia, in conuerſati- one facilis, publicis commodis opportu- nus. Contraria omnia in improbo in- veniuntur. Medicus quoque optimus eſt ſapiens, Stob. p. corporis enim ſui nota ipſi eſt tempe- 182. ries, Nota & illa funt, quae ſanitati eius conducunt. Sdapiens vitamrecte poteſt abrumpere, ib. nequit improbus, quoniam omni vita nunquam virtutem aſſequitur, vitium- que deuitat. Vita autem & mors officiis, eorundemque comtrariis circumſcri- buntur. Sapiens imperium non detrectat, & id. ib. Cuun principibis verſatur- quod tamen, niſi periculo carere perſenſerit, & cum emolumento coniunctum eſſe, non fa- ciet vnquam. ib. Sapiens tur cce vari in b neri Kob.p. G aud deob, 1 (. ofl Val 1e enim Stob. 1. uperies 179. eſt, t is ckti neque llo. I, Qua mndus inge Nb g. Nt, Aiis 151, onanu- denlere nod in keranu- umeſe, fechum, Nobi⸗ infti- iapti Lendumsrcb. P. enum . uerſat⸗ portu- Oboin- ſninn zud. J. ati enns nher h ib⸗ ni W vitiun⸗ mmleri. mell. Acumᷓ 0 ſe⸗ Ghien ffeis, „ PARADOXYA DE APIENTE Sapiens non mentitur: non menti- tur enim qui falſum dicit, niſi fallendi acceſſerit animus. Mendacio tamen variis modis vtitur absque aſſenſu, vt in bello contra hoſtes, vel aliis eius ge- neris neceſſitatibus. Stob. p. Sapiens nec fallet nec fallitur. Non 183. peccat enim, neque male vel vifu vel auditu, vel alio quouis ſenfu, vtitur. Neque ſuſpicioni neque poenitentiae obnoxius eſt, vtrumque enim eorum eſt, qui aſſenſum praebeant fallacem. Neque mutatur, neque errat, vel o- pinatur. IA. ib. ld. ib. Solus ſapiens;Hon omnis tamen, li- beris, ſenecdtute, morte, feliciter vtitur. Stob. p. Nihilpraeter appetitum facitſabiens, 184. in talibus enim priuatio eſt. Neque quidquam ei aduerfi praeter opinio- Stobp. nem obtingit. Primis quoque tem- 1 83. poribus ſapiens aliquis extitit, qui ni- hil appeteret nec vellet, cum nondum ſibi ea, quae requireret, ſuppetere utaret. Stob. p. Manſuetus eſt ſapieng. Manſuetudo 184 autem habitus eſt, quo leniter & pla- . cide res peraguntur, ita vt in iram nun- Ua Pprorumpamus. Sapiens tranquillus éſt & modeſtus. Modeſtia vero eſt motus decori ſcien- tia. Tranquillitas motuum naturali- um eſt temperamentum. Horumque omnium contraria in improbis depre- henduntur. Sapiene a calamnia immunis eſt, qua nec ledit nec laeditur: eſt enim ca- Stob. ib. Stob. ib. lIumnia amicorum, qui tales in fpeci- em ſint, mendax imputatio. Talis au- tem ſapiens, Cuius ſincera eſt amici- tia, nequit eſſe: poteſt improbus, cuius ficta ſunt omnia. Stob. L c. Sapiens non differt: dilatio enim eſt offich ex negligentia omiſſio, de qua valet Heſiodeum iſtud: 4 62⁷ Nec differre die guicquam, velmen- ſe, vel anno. Semper qui differt cum noxis prae- lia miſcet. blus ſapiens ad virtutem incitare Stob. P. poteſt & incitari: nequit improbus: 180. praecepta enim non curat, neque vl- tra verba procedit, nunquam ad actio- nem progrediens. Improbus neque audire, neque diſcere, cupit, vt qui ob ſtoliditatem fuam recte dicta per- cipere nequeat: vnde eum neque in Citare ad virtutem, neque incitari pos- ſe, conſequitur. Qui incitare enim incitariue poſſit, eum philoſophia prae- paratum animum habere oportet, id quod in improbum non cadit. Ne- que enim illius philoſophia animus imbuitur, qui eorum praecepta au- diat, ſed qui vita ea, moribusque, referat. Id vero nemo Improbus po- teſt praeſtare, vt qui vitio ſit obnoxi- vS. Incitatum igitur vitium retra- het: vitio vero obnoxius qui ſit, ad vir- tutem excitare magis non poteſt, quam aegrotus ad ſanitatem. S Sapiene quisquis non et, exul éſz, Stob. l. e. Legibus patriaque deſtitutus: horum enim bonum vtrumque eſt. Patriam v. I. ciuitatem bonam eſſe, hoc modo probatum Cleanthi. Si fit aliqua ſe⸗ des, qua qui auxilii cauſa eo confugi- ant, muenire iuſtitiam queant, id bo- num haut dubie eſt: bonum igitur eſt, eſſe ciuitatem, vt quae talis ſit ſedes. Trifariam autem ciuitas accipitur, pro ſede quam habites, pro hominum coe- tu, & pro vtroque. Bonum autem dicitur duobus vltimis ſignificatibus. Sapiens quicquis non eſt, riſticus Stob. l e, cſ, & infecetus. Ruſticitas enim legum morumque decentium eſt ignorantia. Qui ſapiens non eſt ex lege viuere recuſat, nec minus, quam belua, noxius eſt. Ii ii 2 Lu: Ibid. 1 b Ib I.aert. VII, 132. a Senec. ep; 89. 62² PARS VII. DOCTRINAEV &1OICORVM P. II. c. I. II. III. Qui ſapiens non eſt, ſuperbus ſt, crudelis, violentus, miuſtus, vbicun- que oblata occaſio fuerit. Qui ſapiens non eſt ingratuseſt, nec referet gratiam, neque inibit, nihil quippe amore faciens. Qui ſapiens non eſt, idem & eſt inconſtans- eſt enim conſtantia, propoſitum obtinendi nihil labore deterrita ſcientia. Qui ſapiens non eſt, donare nil po- teſt. Eſt enim donatio bona veri pre- tii diſpenſatio, nihil vero quod bo- num eſt in ſapientiae competit exper- tem. Qui ſaupiens non eſt, ſua delectatur im- probitate quod moribus eius quam verbis magis probatur. Iis enim pergere in improbitate conuincitur. PARS TERTIA. CAP. I. PHILOSOPHIA NATVRALDIS EIVSQWE PARTES. Aturalem Philoſophiam diuidunt in locum de corporibus, de prin- cipiis, de elementis, de Diis, de loco, de vacuo. Et ea quidem ſpecia- lior diuiſio eſt: generalius partiuntur in locum de Mundo, de elementis, de cauſis. De mimdo locum in duas diſtin- gunt partes, quarum vnacontempla- tione abſoluitur, Mathematicis etiam communi, de ſtellis fixis & erranti- bus: v. g an ſol eius ſit, quae apparet, magnitudinis, vti & luna? qui item ſint motus ipſorum, ambitus? &c. Al- tera contemplationem continet natu- rali philoſophiae propriam, qua in- quiritur in harum rerum naturam, an ex materia & forma fol atque ſidera componantur? an genita ingenitaue ſint an animata an inanimata? an cor- ruptioni obnoxia ſint, an minus? an prouidentia gubernentur? &c. Locus de cauſis rurſus in duas par- tes abit, quarum vna contemplatio- nem continet, quam medicae quoque ſibi vindicant diſquiſitiones, qua de principe animae parte quaeritur, iisque quae in animo & ſemine exiſtunt, ac reliquis eius generis. Altera Mathe- matici itidem vtuntur, v. g. quomodo videamus? quae cauſa ſit imaginatio- nis, qua viſa repraeſentantur? Quo- modo nubes, tonitrua, irides, halo- nes cometae &c. formentur? CA P. II. DE CORPORIBVS. NaAturiiis pars philoſophiae in duo ſcinditur corporaliæa & incorpo- ralid. Corpus eſt quod vel facit aliquid, vel patitur. Vnde omnia quae ſunt cor- pora ſunt, nam quicquid eſt, vel agit, vel patitur. Hinc naturam quamuis, & eſſentiam, ipſum etiam ſenſum vir- tutemque & vitium] corpus vocant.* Principia corpora ſunt formae ex- pertia. † * Laert. VII, 55. Pplut. cont. Stoic. adde Lipſ. Phyſiol. Stoic. II, 4. & Menag. ad Laert. VII, 55. ex quibus verba Stanleii hic reformauimus non nihil, quae obſcuriſwſimum, imo nullum ſenſum h. 1. fundebant: † Laert. VII, 135. Videtur tamen male corpora principia appellare, nam ex principiis & elemen- tis demum corpora coaleſcunt vid. Laere. Elementa Ki.h. Q Hut. Ele lie.h haben . ( cblut. ſunt Tont. — 1ot iplae dpint. . Nm. iten dn. nin Stolc.. wmnn 1o. Ef⸗ Tet. Vi tul. de hunt. . aAde he liol.l. c. Mae e den. ep. 4 Plot, N contr. Stdic. p. . 10 84.. id go leert. cor VII. 5. Mut, L. IV. de lac.c21. s ProbuN quod in de guibusd. n laertii lezitur AAa. hora non , ant. er dhaert, i e. 4 den B. 65 pe i) ho⸗ I1 pre- Pper⸗ urim. eniien itur. ſera Uitaue ncor- 83 a 8par⸗ Uatio⸗ oge de ue ,ac the- nodo mto⸗ vo. kalo= lagt nis nt er — pots lenen entt . mag's DIVIS& PHIFSICAE. DE CORP. E PRINCOIL. b plut. Plac. I, II. cPlur. Cont. Stoic. p. 1054. d plut. adu. Stoic. p. El'imenta ſunt corpora, quae iam habent aliquam formam. Cauſae b corpora ſunt, quoniam ſunt ſpiritus. QOualitates“ corpora ſunt, nam & ipſae ſunt ſpiritus, & vigores atque intentiones quaedam aereae, quaeo- mnium rerum partes afficiunmt forma, 1084. & figurant. & Ter. PDirtutes d, vitia, artes, memoria, znl. de phantqſia, affectiones, aphetitiones, anim. c. † r. . . 6. adde Aenſus Corpora ſunt, in ſuperiore ani- Lipl. I. c. Mae parte exiſtentia. Sen. ép. Animum quoque conſtat corpus es- Sanll ſe, quoniam vt animalia ſimus efficit. conrr. WoX quoque & dies corpora ſunt. f Stoic. p. Vox etiam corpus eſts, efficit enim 1084. D. id quod auditur. Verbo, quicquid eſt, S Laert. Corpus eſt (nihil enim praeter corpora VII. 55. & Plut. L. V. de CAF. Plac. c. 21. Senec. (Orporum locus in hos primum Ep. 89. — diuiditur gradus: in ea quae faciunt, & quae ex his gignuntur, gignunt principia, gignuntur autem lementa. Laert. VII,I134. a mihi ta, nam illa ingenita ſunt, neque cor- rumpi poſſunt, élementa autem in com- probatur muni exuſtione corrumpuntur. Prae- qued in terea Principia corpora ſunt, & for- quibusd. ma deſtituta, at habent formam lle- Lacrti monta. lesirie Duo b porro lecs po rerum omnium S principia funt, agens & patiens. Pati- pora non ens eſt natura qualitatibus deſtituta, Ene. quae materia dicitur, agens eſt ratio . . uae materiam permeat, h. e. Deus. CSen. Ep. Materia iacet iners“, res ad omnia 65. Parata, ceſſatura ſi nemo moueat. Cau- ſa autem, i. e. ratio, materiam format, & quocunque vult verſat: ex illa va- ria opera producit. Eſle ergo aliquid debet vnde fiat, deinde a quo fiat, hoc tunt. t Difflerunt autem principia & elemen- Jſe 623 dari opinantur, ſenſibus omnia com- prehendi exiſtimantes ¹) ſolas differen- hOrigen. tias in corporum cenſum non admit- Ee or c. * Haec. Apol- vltima Corpus ſolidum autem iuxta lodorum trifariam diuiditur, in Ao⁰ vnde de- gitudinem latitudinem & profundita- ſumta tem. an ne- Superfcies eſt corporis extremum, Ta8. La- ſiue id quod longitudinem tantum ha- ert. VII, bet & latitudinem, non vero profun- 135. ditatem, vt Poſidonius docet. K Ibid, Lineq ſuperficiei extremum eſt, vel longitudo ſine latitudine, ſ. ſolam ha- bens longitudinem. Pundktum lineae extremum eſt, no⸗ taque minima. rgus in infinitum diuidi poteſt, ex oherel infinitis tamen non conſtat corporibus. xvII Pp. 322. III. DE PRINCIPIIS. H cauſa eſt, illud materia. Cauſa agens eſt Deus. Natura in duas res tera ſit effciens, altera autem huic quaſi à praebens, ex qua efficeretur aliquid. diuiditur, vt al- Cic. Ac. Qu. 16. In eo quod effcit vis eſt, in eo autem quod efcitur quaedam materia: in Vtroque tamen vtrumque. Neque enim materia ipſa cohaerere potuit, ſi nulla vi contineretur, neque vis ſine aliqua materia. Nihil eſtenim, quod non alicubi eſſe cogatur. Ladan: Vno igitur naturae nomine com- iad WVIt. prehenditur Deus & mundus, artifex 3. & opus, tanquam natura ſit Deus mundo permiſtus. Naturam aliquando dicunt qua contineat mundum, aliquando quae germinare humum facit, naſcique ſu- per terram omnia. Effciens, vt dictum eſt, cauſa dici- dob Ecl. tur. Eſt vero cauſa, iuxta Zenonem, FEiyl., per e Laert. VII, 148. 624. per quam producitur res, quae non ſit cauſa. Vel, vt Chryſippus docet, cauſa eſt ratio effectus. Vel, vt Poſi- donius: primus rei autor. Cauſa eſt corpus, quod cauſa non eſt catego- rema eſt. Fieri autem nequit vt cauſa CAP. PARS VII DoOOTRTNAE STOVCORVM P. II c W. . poſita effectus non ſequatur, quod ita explicandum: Anima vitae noſtrae eſt cauſa, ſapientia cauſa eſt perquam ſa- Pimus., Fieri autem nequit vt, qui ani- mam habet, non viuat, vel non ſapi- ens ſit, qui ſapientiam habet. IV. DE MATERIA. Vrrz. Erum, quae ſunt, omnium, qua- Stob. litatibus indutarum, eſſentia fiue Phyſ. c. natura prima materia eſt, vt Zenoni 14. placet, & Chryſippo, in primo phyſi- corum. Taert. c. Eſtque materia ex quo vnum quod- „ vis eAirar , duobusque nominibus — gaudet eſſentiae, & materiage. EWen- . Tia dicitur, quatenus in omnibus re- bus conceptu ſpectatur ge nerali: Ma- teria, quatenus ſpectatur in ſingula- Tibuls. 6 Laert. l. aen Vniuerſorum materia iuxta Zeno- 10b. l. C nem tota aeterna:] vt Chryſippo vi- detur, neque creſcit, neque demi- nuitur. . Laert. le. In ſingularibus vero materin incre- Stob. I. c. torum: neque enim ſemper manet ea- dem, verum ſeparatur, & miſcetur, ita vt, iuxta Chryſippum, partes eius, ſe- Paratione diffluant, miſtione vero con- iunétae augeantur. Qui ignem vero, CA P aKéααοας ◻ iſta materia mundus extitit, va- Laert, Iriis nominibus appellatus, mundi, VII, 337. niuerſi, tot' us Mundus vero triplici- Taat de ter diciturb, primum vt ſit ipſe Deus, plac. qui omni eſſentiae proprias qualitates Phil. II, contineat, corruptionis & generatio- 1. nis expers, vniuerſi huius certi tem- 2 . . . 76 poris interuallo autor, qui omnem id ib. b Laert. I c. mentorum eſt capax, & decremen- DE MVNDO. aerem, atque aquam, & terram materi- am dicunt, non formaæz expertem, ſed corporeae naturae rem ponunt. Materia corpus eſt [& finitum.] Poſidonius eſſentiam materiumgue v- niuerſi omnis qualitatis & formae ex- pertem ſtatuit, dum nullam in ſeipſa quidem figuram habeat, & qualitatem: ſemper tamen figura aliqua & qualita- te veſtita ſenſibus appareat. Natura ve- ro vniuerſi eſſentialis a eateria ſolo mentis conceptu diſtinguitur. Materia patiendi habet facultatem, ſi enim immutabilis eſſet, gigni ex ea Poſſet nihil. Hinc diuidi in infinitum poſſe conſequitur. Ipſa tamen, vt docet Chryſippus, infinita non eſt. Nihil enim, quod diuiſionem admit- tat, infinitum poteſt eſſe, materia ve- ro continua eſt. Stob. l. c. cap. I4 Laaet. VII, 150. Per hanc materiam, mundi ratio- Stob. Ecl. Phyſ. c. nem, quam fatum quidam appellant, 4 tanquam ſemen diſcurrere viſum Ze- noni. UD . V. . naturam in ſe poſtremo reſoluit, & ex ſe gignendo producit omnem. Scun- do pro coelo ſiderum vocabulum mun- di accipitur, & denique pro eo, quod ex vtroque illorum componitur. Vniuerſum, iuxta Apollodorum, dici- Laert. 11,143 tur, cum mundus, tum quod ex mundo 143. X Laert.l. c. Deor. II, Stob. Ecl. n Phyl c. 4 V., bec. 4,. ta t Laert, UIl 38,, 6 Rtob. Ecl. e Phyl.c. , 24 q 3 0 Lad. de ira heicl e Nat. 6. or.l, 53. Lactant, de iga Dei . ei c.17,1 1. Laer. VII 11. loch itn rae eſt umſ. ulani- nſpr⸗ Nteri. n,ſed itun. gtob, li. cah. 14 Ole V- Laertlc. ne er- kipſi ten oelitr. Ve- ſoo Laaet, Mtenn l,o,; ex ed Utum , N on elt. chmit⸗ eve- latio-o . Mhll c. delia . Ze- t,Ker eun- nmu. quod I. „„ Laert. NCd. VIl4 undo Laert. de Nat. / & vacuo conſtat exteriore. Mundus finitus eſt, vacuum infinitum. Plut. de Sed & vniuerſum ac totum inuicem Plac. Phi. qiſtinguuntur. Vniuerſum enim vacu- 1, I. vm infinitum includit, quo mundus continetur. Totum mundum ſignifieat absque illo vacuo, qui neque augetur Stob. Ecl. neque imminuitur, verum partes eius Phyc. aliquando extenduntur, aliquando XXV. p, contrahuntur. Initium ille ducita terra tanquam centro ſuo, Circuli enim ini- tium eſt centrum. Eſt autem mundus proprie qualitas vhniuerſae naturae, vel, vt Chryſippus definit, & Poſidonius, qui conſtat ex Stob. Ecl. coelo & terra, naturisque iisdem com- Phyſ. c. prehenſis, vel Dei hominumque, rerum- 24 que in gratiam eorum conditarum omnium, compages. Lac, de A Deo conditus eſt mundus. Nam ſi ira Vei c. quid eſt, ait Chryſippus, quod efficiat 1I0. Cic. ea, quae homo, licet ratione praeditus, efficere non poſſit; id profecto eſt maius '& fortius, & ſapientius homine. Homo autem non poteſt facere coeleſtia, ergo illud, quod haec effecerit, ſuperat ho- minem arte, conſilio, prudentia, pote- ſtate. Quid igitur eſſe poteſt niſi Deus? Cic. de Mundus conditus eſt eorum animan- Nat. De-tjum cauſa, quae ratione vtuntur. Hi Tet⸗ 33. ſunt Dii & homines: quibus profecto ni- de ira hil eſt melius. Omnia enim quibus con- Dei c.13. ſtat, quaeque generat ex ſe mundus, ad v- tilitatem hominis accommodata ſunt. Laert. Mundum autem Deus ſequenti ra- VII, 142. tione creauit. Abinitio nimirum ſo- Ius exiſtens Deus, omnem eſſentiam, quae igneae, iuxta Zenonem, fuit natu- rae, in aerem primo, inde in aquam con- vertit. Vtque planta ſemen continetur, ita Deus, qui mundi eſt ratio prolifica, huiusmodi ſemen in humore depoſuit, quod facilem rerum producendarum Laert, lc. Praeberet materiam. Stob. 'h. Addit Zeno, partem eius naturae fub- c. 20. 28 VII, 13 8. Deor. II 6. DE MVNDO. 625 ſidentem in terram coaluiſſe, partem aqueam retinuifſe naturam, partem ex- halantem in aerem abüſſe, ex cuius par- te ignis emicauerir. Gleanthes rem omnem ita geſtam Stob. l.c. narrabat: Vniuerſa natura igne accen- ſa, pars eius media primum ſubſedit, tum proximae illis partes ſenſim ſenſimque extinctae fuerunt. Madefacto autem v- niuerſo, ignem extremum, ren itente medio, rurſum in contrarium verti, ita- que rurſum ferri, & vniuerſi conſtitu- tionem ordiri: atque hunc vniuerſi conſtitutionis circulum nunquam deſi- nere. Quemadmodum enim totius alli- cuius partes de ſeminibus ſuis ſtatis temporibus procreantur, ſic partes vni- verſi quoque, in quibus & plantae ſunt, & animalia, ſtatis temporibus ſuis pro- ducuntur. Et ſicuti quaedam partium rationes in ſemine miſcentur, quae compoſita rurſus diſſoluuntur, ſic ex vno fiunt omnia, & viciſſim ex vno omnia componuntur, reuolutione aequali, & perpetua. Vnum eſſe mundum, eiusdem natu-Laert. rae corporeae, figurae rotundae, vt VILM40. quae omnium figurarum maxime ſit ad motum comparata, Zeno docet, item- que Chryſippus, & Poſidonius, cumre- liquis. ðòBU Circumſuſumei vacuum eſt immen-b. Plut. ſum, in quod conffagratione mundus Hlac-Pha reſoluetur, finitus mundus, vacuium in- finitum. Quamuis Poſidonius maius va-Plut. l.c. cuo ſpatium non tribuat, quam quod ſufficere mundo poſſit, in illud reſoluen- do. Illo autem infinitatis argumento Atomorum motum, quo deorſum ferri Lunr⸗ e [ab Epicureis] dicuntur, confutant Sto- proct. ici: in infinito nempe localis differen-p. 1orz. tia eius quod ſurſum ſit atque deorſum, Id. de . dari non poteſt. oic. Grauis mundus non eſt, quoniam eb- b- 4 7 9 10 5. 4. ſg. tota eius fabrica grauibus elementis gtob Ecl. kk— leuibusque Phyſ. c. 626 leuibusque abſoluitur, imo & eo, quod in medio poſitus fit, quo tendere eius- modi corpora ſolent, fitum fuum tuetur. . Intra mundum non datur vacunm, ſed inter ſe mirabili omnia vnitate deuin- ciuntur, idque cauſa eſt neceffariae in- ter coeleſtia atque terreſtria conſpira- tionis & harmoniae. Laert. I. c. Plut. le Mundus ſibi ſufficit folus, omnia Rep. enim in ſe continet, quare nullius rei . eſt indigus. A feipſo & nutritur & augetur, partibus eius in ſe mutuo conuerſis atque mutatis. put. de Perfectumque corpus eſt mundus, Rep. pPartes eius perfectae haut ſunt, quo- Stoic.p. Miam referuntur ad totum, non ad ſe- 101 ..ſq. ipſas. Eſtque vniuerfum natura ſua ad motum in omnibus partibus ſuis ci- endum idoneum, ad ſeipſum item continendum atque clerünndum, non vero in diſſolutionem fuam & con- tritionem tendit: Nempe ad idem punctum vniuerſum tendit atque mo- vetur, iuxta cum partibus ſuis, eun- dem motum ab ipfſa natura corporea nactis. Eſtque veroſimile, primum iſtum motum omnibus corporibus es- ſe naturalem, vt ſcilicet verſus medi- vm mundi propendeat, quandoquidem ipſe etiam ita mundus ſui caufa, & omnes partes eius cauſa totius mouentur. Laert. Animal eſt mundus, ſenſus, mentis, VII,T42. rationis compos, vt Chryſippus, Apol- Sit D lodorus & Poſidonius habent, atqce elſſentiam animatam, ſenſu praeditam habet. Nempe animal eo quod animal non eſt, praeſtat, nihilautem wundo eſt excellentius, mundus animal ergo eſt. Animatum porro eſle ex eo liquet, quod pars eius anima noſtra ſit, inde Laerr. auulſa. Boethius tamen animal mun- VIEi38. Jum eſfſe negat. Mens autem & pro- videntia per omnes partes eius pertin- git, ſicut & noſtra anima omnes cor- poris permeat partes, alias tamen ma- PARS VITI DOCTRINA ST— 0Tριοι Xν Hn/ρ1ä P. I. c. V. VI. VII. gis, alias minus. Per quasdam enim tanquam habitus vadit, vt per ofſa ac- neruos: per alias veluti mens, vt per %2 principalem partem. Sic igitur & mun- dus totus, qui animal eſt & animatus, ac rationalis, habet principalem partem, aethera. Similiterque mundus vniuer- fus creatura eſt rationalis, animata. Pars eius princeps aether eſt, vt in octa- vo de mundo habet Tyrius Amtipater. Affirmatum tamen Chryſippo in primo de prouidentia, & Poſidonio in libro de Din, coelum eſſe partem mundi principa- lem, Cleanthi, ſolem. In eodem tamen adde libro Chryſppus, a ſeipſo diſtentiens, Stob. Ecl. puriſſimam aetheris partem ſubſtituit, Phyſ. c. quam primum aſſerunt eſſe Deum ſen-5. ſibiliter, & veluti infuſum per ea quae funt in aere, ac per cunctas plantas atque animantia, per terram autem ipſam, ha- bitus more commeantem. Placet etiam parti Stoĩicorum maiori Laert. corruptibilem mundum eſſe, eodem e- VII. r41 nim modo, quo ſenſibilia omnia, gigni- tur. Viciſſim ſi partes corrumpi poſſunt, tale & totum erit. Sed corrumpi poſlunt mundi partes, quotidie enim vnam mu- aPhilo de tari in aliam videas. Ergo & totus cor- al man. rumpi poteſt. Viciſſim quicquid in de- qj. terius poteſt mutari, id & corrumpi po- b Laert. teſt: ſed poteſt in deterius mutari mun- VIh, 137. dus, qui & ſiccitati & inundationi ob- Numen. . „ ap Eufeb noxius eſt. E. &c. . racp. Igne mundo eſt pereundum , accenſo xV, 19. potentia illa ignis in omnibus rebus la- adde titante, quae longis temporum inter-Libl. de vallis humorem conſumens omnem, O-g icge. II mnia in ſuam conuertet naturam. 22 Luna, ſtellae, ac fol, iuxta Cleanthemb Thomaf. peribunt, Deus enim omnia ſibi afſimi- de Stoica labitur, atque in ſuam vertet naturam. mundi Iſtaque de vniuerſi mundi conflagratio- plur. ne ſententia a primis & antiquifſimis Contr. Stoicorum Zenone, Cleanthe, Chry- Stoic. p. ſippo defenſa eſt.“ 1075. lgnis iſte ſemen eſt mundi à, poſt Noree. conflagrationem 2 %43, 7 7Sνα. Laert, VII136. e 1, ib n 1. ib. Verbo- D rum Le- ertüi ſenn de ſus elt e uatudr j exiſtere elemen t cum iis natu. P ram for- mae er⸗ pettem, ſe. matd riam. dtob Ecl, Phyl. c. 2,42, ¹ Kod, decitat dtanlei, (ic. Ac. C. ſed ve. leor, y ibi e Vox oc. cuttat,3 Ppud Quintin Anum: ligvotie Obiäan enim . 1 Per un- hatus, rten, liner. Imatn. loco- peter., rimg 0 de ife: Amell aüde tiens diob bl. tnit, M. Aſen. T0-,. qlae tque ha- iori Laett, m e-M.4I. ut, Unt . Tlode mo. (O. 1 mun. Ide- di. po. Plaert. up. Il37. (Numen. 0 a9 Buleb raep. enloY,h. rer⸗lil s: Phyl. 1,0. gt7ie l. 22. eieb Tront. i. be kie - ded, undi n . tO-d plut. Is Contr. Stic⸗P⸗ . 107 . eln,4,4) Stanlei. PDE MVNDO. ELEMENTIS. IGNE conflagrationem vero in ipſorum va- cuum etiam diffunditur mundo circum- fuſum. Poſt vero, eiusdem, quæ mundum condidit, rationis directione, retroire & contrahere ſeſe, vt nouus inde oriatur mundus, debet: non penitus exſtin- guendus eſt tamen, ſed perdurare CA P. 6229 quaedam eius portio deber, quando- quidem cauſa motus eſt ignis. Boethius tamen & Poſidonius, imo ap. Phi- & Panaetius mundi conflagrationem lon hc. impugnant, aeternum mundum efſſea. Cie- . Nat. De- defendentes, cum quibus & Diogenes or.ll, 46. ſentit Babylonius. & Stob. C. 24. p. VI. 44. DE ELEMENTIS. Laert. Eus vbi omnia, prout diximus, in VII, 136. Mhumorem vertiſſet, rerumque con- dendarum aptaſſet generationi, proxi- 4. ih. 0 loco quatuor produxit elemen- Id. ib. cα, ignem, aquam, aerem atque ter- Verbo- . i: . rum La- Tam. De his Zeno in libro de Vni- ertii ſen. verſo diſputat, & Chryſippus in Phye- ſus eſt oorum primo eſt itemque Archedemus quatuor in libro de elementis. erilere Eſt autem elememum, ex quo Pri- ta,& um Mum prodeunt, quae fiunt, & in quod üs natu- Poſtremo reſoluuntur: funt autem ram for- quatuor elementa, quae eſſentia con- mae ex- 4 pertem, CAP Iſc. mate- . riam. D E I Stob Ecl. Paimumelemcnrunn eſtégnis, quod Phyſ. c. A perinde ac reliqua corpora omnia 23. p. 42. Verſus medium tendit, quantum qui- dem naturalis ei leuitas patitur, ad cen- p. 57. trum inclinata terrae, circa quod circu- b citat lari quodam motu agitur. Sunt autem iuxta Zenonem duse Cic. Ac. ignis ſpecies, alia inartifcialis eſt Q. ignis, vitae vſibus reperti, atque ali- Stob ſed ve- . . reor, vt Mentum in ſuam naturam vertentis: ea ibi ea enim voce Graecorum αινααa Cicero? vox oc-reddidit: artificialis alia, augentis res currat, a atque ſeruantis, qualis in ſtirpibus eſt Ddah &animalibus.] Nempe omnia, quae znum a- Aluntur & creſcunt, continent in ſe liquoties vim Caloris, ſine qua neque ali poſſent, obuiam neque creſcere. Omnes igitur partes ασα Mundi Calore fultae ſuſtinentur. Quod Ac. 11,9. Primum in terrena natura,perſpici pe- 10. ſtant qualitatibus veſtita. Ignis calo- re, aqua humore, aer frigore, ſiccitate terra: quin etiam in aere eandem efſſe partem. Summo in loco ignem eſſe, quem aetherem appellant, in quo gene- ratur prima ſtellarum errantium ſphae- ra. Proximo loco aer, tum aqua ſub- ſiſtit. Baſis omnium terra eſt, in me- dio eorum conſtituna. OðYUWMUN Elemementorum duo ſunt leuia, aer Stob. Eci. & ignis, grauia duo, terra & aqua, quae Phyl. c. ad centrum proprie loquendo tendunt, 17. ipſum tamen centrum grauehaut eſt. . VII. G NE. teſt. Quaeterra enim concipit ſemi- na, quaeque ipſa ex ſe generata ſtirpi- bus infixa continet, ea temperatione caloris & oriuntur & augeſcunt. At- que aquae etiam admiſtum eſſe calo- rem inde patet, quod frigoribus adie- ctis dureſcat humor. Vnde & in aere eſſe conſequitur, ipſe enim oritur ex reſpiratione aquarum, earum enim quaſi vapor quidem aer habendus, is autem exiſtit motu eius caloris, qui a- quis continetur. Maxime tamen igne continetur, qui & ipſe totus natu- ra feruidus eſt, & ceteris naturis omni- bus ſalutarem impertit & vitalem calo- rem. martifecialis, Zenone docente, Stob. I. c, ignis natura & anima eſt. Conſtant vero ex egne ſol, kuna & ſtellae. Kk kk 2 CAbP. & conſumtor omnium, idemq; quocun- que inuaſit, cuncta diſturbat, ac diſſidat. CGontra ille corporeus vitalis & ſaluta- ris, omnia conſeruat, alit, auget, ſuſti- net, ſenſuque afficit. Negat vero eſſe dubium, horum ignium ſol vtri ſimilis ſit, cum is quoque efficiat, vt omnia flo- reant, & in ſuo quaeque genere pube- ſcant. Quare cum ſolis ignis ſimilis eo- rum ignium ſit, qui ſunt in corporibus animantium: ſolem quoque animan- tem eſſe oportet, & quidem reliqua a- ſtra, quae oriantur in ardore coeleſti, qui aether, vel coelum nominatur. 6⁸ PARS VII. DOCTRINAE STOICORPM. P. III. c. VIII. conri CAP. VIII. word DE STELLIS. nic Cic. Ac. Noobiliſm puriſſimaque aetheris Cum igitur aliorum animantium or- tuke 11, 15. N parte ſidera giguntur, neque vlla tus in terra ſit, aliorum in aqua, in aere ſti praeterea ſunt admiſta natura, totaque aliorum: abſurdum eſſe Ariſtoteli vide- lunta funt calida atque perlucida, vt ea quo- tur, in ea parte, quae ſit ad gignenda a- Cie dr 4 que rectiſſime & animantia eſſe, & ſen- nimalia amplifſima, animal gigni nullum Mt. D. —. tire, atque intelligere dicantur. putare. Sidera autem aechereum locum 1 1546. genlt sStob. Lc. Poſidonioſtella corpus diuinum eſt, obtinent: qui quoniam tenuiſſimus eſt, d lant Pri P.54.ſd. ex igne aethereo compoſitum, ſplendi- & ſemper agitatur, & viget: neceſſe eſt, d de dum atque ignitum, in quiete poſitum quod animal in eo gignatur, id & ſenſu Haldojt Alt nunquam, verum ſemper in orbem mo- acerrimo, & mobilitate celerrima eſſe. . Xxr. ront tum, uare cum in aethere aſtra gignantur, 5. 48. nitm. Cic. Nat. Tota ſidera eſſe ignea, duorum ſen- conſentaneum eſt, in iis ſenſum ineſſe, lyer Deor. II, ſuum teſtimonio confirmari Cleanthes Gintelligentiam. Ex quo efficitur, in eſtn 13. putat, tactus, & oculorum. Nam ſolis Deorum numeroaſtra eſſe ducenda Et- rem candor illuſtrior, quam vllus ignis, quip- enim licet videre acutiora ingenia, & ad gi⸗ pe qui immenſo mundo tam longe late- intelligentiam aptiora eorum, qui terras con que colluceat; & is eius tactus eſt, non incolanteas, in quibus aer ſit purus ac ““ ter vt tepefaciat ſolum, ſed etiam ſaepe tenuis, quam illorum, qui vtantur craſ- rs comburat. Quorum neutrum face- ſo coelo, atque concreto. Quin etiam ci- Cei ret, niſi eſſet igneus. bo, quo vtare, intereſſe aliquid ad men- Pto Ergo, inquit, cum ſol igneus ſit, Oce- tis aciem putant. Probabile eſt igitrr — un anique alatur humoribus, quia nullus praeſtantem intelligentiam in ſideribus e ignis ſine paſtu aliquo poſſit permane- eſſe, quae & aetheream mundi partem gu re: neceffe eſt, aut ei ſimilis ſit igni, incolant, & marinis, terrenisq; humori- ſen quemadhibemus ad vſum, atque ad vi- bus longo in interuallo extenuatis, a- tel ctum; aut ei, qui corporibus animanti- Jantur. Na. vm continetur. Atque hic noſter ignis, Senſum autem aſtrorum, atq; intelli- D. l . 6 quem vſus viĩtae requirit, confector eſt, gentiam maxime declaratordo eorum, 4 atque conſtantia. Nihil eſt enim quod ratione & numero moueri poſſit ſine conſilio: in quo nihil eſt temerarium, nihil varium, nihil fortuitum. Ordo m autem ſiderum, & in omni aeternitate conſtantia, neque naturam ſignificat, eſt 4 enim plena rationis: neque fortunam, e quae amica varietati conſtantiam re- ude. ſpuit. . n Porro quaecunque mouentur, aut Die. Rer. . mouentur natura, aut vi, aut volunta- 6. » n 1e. Quae natura mouentur, haec aut u. pondere deorſum, aut leuitate in ſubli- ern me ferri: quorum neutrum aſtris .. contingeret, — kiumor- in dere elirige⸗ lenda a. nullumm Nlocum ulgeſt, elleeſt, Klentu ma elle, nantur, lineſe, tur, in ndaEt- iaXad terras Urus ac Ircr- mci- men-⸗ igitur eridas purtemm mori- 6, 4- telli⸗ OrU3, gnoch ſine Arium, Ordo nitate e Unalt, m 1e⸗ e. Nat. Dr Il - 160. aut ubb⸗- Wris ereh contingeret, propterea, quod eorum motus in orbem circumque ferretur, Nec vero dici poteſt vi quadam maiore fieri, vt contra naturam aſtra mouean- tur: Quae enim poteſt maior eſſe? Re- ſtat igitur, vt motus aſtrorum ſit vo- 2 Cir. de luntarius. Nat. D. Cum autem nullus non paſtu indi- I1,15.46. geatignis, a ſtellae quidem terrae va- b Laert. poribus paſcuntur. 716145. GSellarum iuxta Chryfſippum duo Ecl Phyl. ſunt genera“, inerrantium nempeer- c. XXV. rantiuinque, wtraeque diuinae ſunt & a- p. 48. nimatae, ac prouidentiae participes. Inerrantium porro ſtellarum infinitus eſt numerus, erruntes autem inferio- rem obtinent locum. Et merrantes quidem eadem regione & fuperficie contineri, quod & oculis pateat, erran- tes vero non item, harum tamen ſphae- ras omnes, ſphaera contineri Ularum. Ceterum poſt inerrantium ſphaeram proximam ſequi ſphaeram daaurni, tum louis, deinde Martis, Mercurii, Veneris, Solis ac poſtremo Lunae, eam- que, quod aeri proxima ſit, aeream vi- deri, maximamque in res terrenas po- teſtatem exercere. Cic. Nat. Saturni autem ſtella, quae aaα D. II, 20. Grgecis dicitur, XXX fere annis cur- ſum ſuum abſoluit. Iouis ſtella, quae Dasa appellatur, annis KII. Mars, zuvαιρ IIII & XX menſtbus, ſex diebus 1 minus. Mencurius,Si X8wr, ahno fere vertente. Venus, Owo SρR, quin- que errantium terrae proxima, curſum anno conficit. Stob. I. c. Proprie ſol ac luna ſtellae dicun- p. 5. tur: ab his autem differunt ſedera, S quod haec etiam ſtellae vocari poſſint, non item illaeſeidera. Id. ib. Ortum Chryſippus ait eſſe ſtellae ſu- Mær= pra terram extantiam, & occaſim 2t. eiusdem occultationem fub terra. 3 DE &TELLEIS. 629 Easdemque cum aliis atque aliis colla- tas oriri ſimul & occidere dici. Appa- örnινοnαα ritionem porro ſtellac eſſe ortum cum ſole, & occaſum eiusdem, diſceſſum cum eodem. Bifarium nempe dici occaſum, vt partim ortui, partim appa- ritioni opponatur. Itaque canis appä- ritionem eſſe eiusdem, cum ſole ortum, occaſum eiusdem vna cum ſole occulta- tionem ſub terra dici, idemque in Ple- iadibus etiam obſeruari. Veneri proximus eſtſola, Tinfimus in a Cicero inerrantihus ſtellis], qui principatum in Nat. D. aethereis illis ignibus tenet. ²“ Dicunt 1l, 20. autem ſolem, Cleanthes & Chryſippus Grob. ignem intellectualem ex maris vapori- . d bus accenſum. Poſidonius 4 ſolem eund. p. puriſſimum ignem definit, terra maio- 77. rem, figurae ſphaericae, quam eandem vinnt. Cleanthes etiam ei tribuit , mundi fi-e abac. gurae reſpondentis. Stob. p. lenem elle patet ex eo?, quod omnia 57. ignis munia obeat, cumque ignis ſit, ſi- * Haert, ne paſtu permanere haut poſſit, Oceani cc Nat igitur humoribus alitur. D. Il, 15. Conuerſiones eius ad tropicos Clean- adde thes pro alimenti ſubiecti interuallo fie- Stob. p. ri dicit., Motum porro eius ſpirali 56. linea procedere ab aequatore verſus ſe- 5 Stab. ptentriones ac meridiem, qui ſint ſpbi-· rae termini. Zeno geminum ei mo- tum tribuit h, alterum communem cum mundo, ab oriente verſus occiden- tem, contrarium alterum per Zodiaci ſigna. Terrae molem ſua magnitudine vin- Laert. cere ſolem ex eo patet, quod non ter- VII, 145. ram tantum omnem, ſed coelum etiam illuminet. Viciſſim vmbra terrae, co- nica quae ſit, ſolem terra eſſe maiorem euincit. Vt & id, quod videri poſſit omni ex parte, propter magnitudinem. Deficere ſolem cum ante illum ex ea Laert. l.e, parte, quae terras reſpicit, ſe oppoſuerit luna, vt in libro de vniuerſo ſcribit Leno: Kk kk 3 occurrens .d h Id. p, 57. 630 PARS VII. DOCTIRINAE &TOICORVM P. WI. c. X. Xl. occurrens enim ſoli luna, atque ſub eo illudque paulo poſtreſtituere, vt in pel- Poſita, lumen eius obſcurare videtur, vi, aqua impleta, eſt obſeruare. CAP. X. D E LVN A. Stoh Ecl. I Nfimam aetheris partem occupat lu- Phyl. P. Ina, quae iuxta Zenonem ſtella eſt in- 59. telligens, ſapiens, igneae naturae, igne conſiſtens artificiali. Cleanthes na- turae igneae, & luteae figurae eſſe ait, Phyl. Sto- ſed tamen pro voce ροααοοσ Lipfſius ic, II, 13. 0οααρ◻ ſubſtituit, vt eiusdem cum pe- leo figurae eſſe intelligatur. Forte ta- men mutatione nihil hic opus eſt. Nempe tenebant Stoici, Iunam, ter- * rae quippe quam ſol ſit propiorem, terrenae etiam magis eſſe naturae. Hutarch. Poſidonius cum longe maxima Stoi- 2. corum parte ex igne & aere miſtam Plut. l. c. dicunt, quae naturarum diuerſitas ef- ficiat, vt corruptioni ſit obnoxia mi- Seob. p. nus. Eique aeris admiſtioni macu- 60. las quoque in accepris ferunt, in facie eius comparentes. Terram mole ab plutarch. ea ſuperari aiunt, perinde atque a ſole, a⸗ ibcum quo communem etiam ſphae- 26. . ricam figuram habere ſtatuunt. Va- riis tamen apparere figuris, plenilu- nio, primo quadrante, nouilunio & vl- timo quadrante. St. p. Chryſippus ignemeſſe ait, qui poſt 59. ſolem collectus ſit, ex aquae purae ex- halationibus, quibus eam ob cauſam ap. Laert. etiam nutriatur, quod Poſidonius etiam VII, 145. affirmabat. Laen Lc. Motu autem ſpirali procedit. Gemi- Laert. VII, 14 CAL. Stob. D E A 2 . . . 9. * DoOſt lunam aeris orbem ſequi do- b Laert. . cet Chryſippus“, inter mare me- VII, 155, dium atque coelum, figura rotun- Cic. Nar. qa b Iunonis nomine conſecratum, D. II, 26, . . quae eſt ſoror & coniux Iouis, quod VII, 147. num eum Zeno ĩpſi tribuit, communem cum mundo alterum, ab oriente verſus occidentem, alterum contrarium per ſigna Zodiaci. Motus ipfſius ambitus menſis vocatur, Graecis um, quo no- mine tamen etiam pars lunae oculis no- ſtris obuerſa appellatur, dimidia enim eius pars a nobis auerſa eſt ſemper. Deficit luna, vbi in terrae inciderit Laert. vmbram, quo circa tum ſolum, cum VII, 146. plena fuerit, deficere poteſt. Quamuis enim ſingulis menſibus eregione ſit ſo- li, eo tamen, quod obliquo motu con- tra ſolem moueatur, tum demum deli- quium patitur, quando eſt cummaxime plena, nam ob motus illam obliquita- tem latitudine variat, vel ad auſtralem, vel ad ſeptentrionalem vergens plagam. Quando ad Eclipticam igitur propius accedit, ſolique opponitur, tum deſicit. Quod iuxta Poſidonium in libra eueni- re ſolet, & ſcorpio, ariete item, & tauro. Ita Laertius. At videtur Poſidonius vel ignoraſſe, vel non ſatis conſideraſſe lunue nodorum motus, qui caudae & capitis draconis nomine vulgo veniunt, quibus reſtitutio periodi eclipticae XIX annisperficitur (zuτιπ1ο °απ 5εoy) quod fundamentum praebuit Metonis periodo, & lunae cyclo, in ca- lendario Iuliano. Stob. *e* 59. KXI. E R E. eſt ſimilitudo aetheris & cum eo ſumma coniunétio. Diuiditur autem in tres regiones aer. Sen. Qu. Summam, mediam & imam. Summa Nat. II, Ppars calidiſſima eſt, & ſicciſſima, & ob “. hoc 4 hoce terna Ia te terre Pans coiN ate Plio. H. art SS rag eſſe gwi⸗ Fen tun Mut. de . prime p: fig. bui Laett, VIUI1. He ſun tie u Ve⸗ exX inMhe, Ing t lnt, ib. — III, 7. adde Le. ert. VII, & 152, 0 0 14 e. Laert!e, t I laert. VII152, Rb⸗, 4 1 Unem verſus n per lbitus no. tob, N 680. . enunn r. lderit laen. Cuun VUIiids R muis ſo⸗ con⸗ Geli⸗ Time uitr⸗ Gein, gun. bi⸗ cit. eni⸗ wro. es raſſe e & un tiene cbuit cr. .Zen, Q⸗ D Nat. l in 1, ob Plin. H. DE LVNA FT AERE hoc etiam tenuiſſima, ob viciniam ae- ternorum ignium. Pars ima, & vici- na terris, denſa & caliginoſa eſt, quae terrenas ex halationes receptat. Media pars temperatior, ſi ſummis imisque conferas, quantum ad ſiccitatem tenui- uauauatemque pertinet, ceterum vtraque parte frigidior. Hanc, in qua rubila ac venti nubesque proueniunt, qua- draginta ſtadiorum a terra, altitudine eſſe Poſidonius ait. Inde purum li- quidumque & imperturbatae lucis ge- gem: ſed aturbido ad lunam vicies cen- tum mille ſtadiorum. N. I1,23 Plut. de Aeyi porro primum frigidum attri- prime L: Sis. DUittar. Laert. Porro ex his quae manant ex aere, VII, 151. HMyenis eſt, aere nempe ſuper terram congelato ob folis longiorem diſces- ſum Ver item quod eſt aeris tempe- ries, ſole ad nos reuertente. Aeſtas quam abſoluit aer terrae incumbens, calefackus folis ad ſeptentriones con- verſione. Autumnam denique, qui exiſtat ſole a nobis ſenſim recedente. plut. Plac. Hyems fit, cum aer ſua denſitate ob- II, 8. tinet, ſurfum vi eluctatur: acſtas, igne „deorſum vi tendente. -⸗ Ventus aeris eſt fluxio, variaque a lo- adde La-Corum diuerſitate nomina fſortſtur. Sic ert. VII, elimis, qui ex partibus illis, quas noétis 152. occupant tenebrae, & qua fſol occidit, ſpirat, Zephyrus appellatur: Apeliotst, qui a ſolis ortu ingruit: Boreas, qui ex ſeptentrionibus proruit, & qui ab Laert. I.e. auſtro, Leyhbs dicitur. Occaſionem au- tem ventis fol praebet vapores exte- nuans. 63¹ ſolis radii abſoluunt, vel, vt Poſidoni- vs vult, apparitio ſciſſurae ſolis ſeu lu- nae, in nube roris plena, concaua, at- Re continua, vifui obiecta veluti in Peculo repraeſentata, circuli figura. Cometae ignes ſunt, crafſiore aere 4 ib. fubſiſtentes, ad aetherea loca ſubuecti. Iubar conferti ignis incendium eſt, fi. ib. quod cito per zerem fertur, ac lon- T53. m quendam tractum ſimulat. Pluunia nubis eſt in aquam conuer- Hd. ib. fio, vbi ex terra mariue vi ſolis fur- ſum elatus humor penitus non potuit diſſipari. Pruina congelata eſt pluuia. Grande concreta eſt nubes a vento comminuta. Nixv, juxta Poſidonium, humor eſt ex conereta rube. Fulgur nubium eſt accenſio, vento agente in ſe mutuo irruentium atque inuicem attritarum, vt Zenoni pla- cebat. Tonitru ſtrepitus eſt nubibus Colli- Laert,. L.e. ſis exiſtens. 154. rFulmen incenſio valida vehementi Rrc rlac cum impetu in terras irruens, cum in- Stob. p. ter ſe vi ventorum colliduntur nubes 65. atque perrumpuntur. Alii dicunt eſſe Laert. lc, conuerſionem ignei aeris in flamman- Id. ib. tem, magna vi delapfum. Tiypho fulmen eſt violentum, magna vi ſpiritus demiſſum, ſiue ſpiritus fu- mans, rupta mube dilapſus. Preſter nubes eſt igni circumfuſa, cum flatu, in terra concaua. Sunt alia genera meteororum, quae ex aere deriuantur varia, terrae motus, Cha- re;⸗ Hridem reflexi ab humidis nubibus ſmaia ſ biatus &. 7 * 2 S CAP. XII. DE AQVA ET TERRAA Stob. p. Ps mundi, quae, vt Chryſippus terya vocatur, Circa hanc ex aequo 4⁸ ait, denſiſſimum totius naturae eft diffuſa eſt aqua. Habet vero terra fulcrum, vt ofſa ſunt in animalibus, partes quasdam prominentes, quae extant 632 PARS VII. DOCTRINAE &TOICORVM. P. I. c. XI. AllI. extant ex aquis, inſulas appellamus, temperata ab altera parte. Quinta au- vel, ſi longior ſit earum continuatio, ſtraſis itidem frigore inhabitabilis. Sed ap. Cleo- coyntinentes, quae ignorantiam autorem Poſidonius tamen clima, quod fub ae- med-in habet appellatio, hominibus ignoran- quinoctialem lineam cadit, tempera- cvHαα tibus has quoque, ad magnum ſi re- tum exiſtimat eſſe. Sub Tropicis e- 7zr. ferantur oceanum, nihil aliud, quam nim inquit, vbi maximam moram ſol inſulas eſſe. facit, cum ſit habitabilis terra, cur ſub Laert. In medio autem terra conſiſtit, eſt- aequatore ſtatuemus incultam? Vi- Eun . que, vt centri poſtulat natura, & vna, ciſſim „cum aequinoctium ibi ſit fere, Phil. III, & finita eſt: figurae rotundae: eſtque affatim temporis aeri, quo refrigeſcat, 9.10. eiusdem figurae etiam aqua, vt quae ſuppetit, accedentibus maxime ven- commune idem cum terra habeat cen- tis atque pluuiis. ,B trum. . Generatio mundi a terra tanquam Stob Ecl. Laert. uinque autem terra habet Zonas: centro initium duxit, globi enim ini- dh. e 5. vin, 156. prima eſt ſeptentrionalis, vltra arcti- tium eſt centrum. . iut Plac cum circulum, rigore frigoris inhabi- Plantae animis omnino deſtituuntur, v, 56. tabilis. Secunda temperata. Tertia ſed ſponte ſua & fortuito motu pro- nimia vi aeſtus inhabitabilis. Quarta veniunt. CAP. XIII. DE MISTIONE ET TEMPERAMENTO. . . S: ob. Ecl. CTryüppiu ſpiritum ponebat ſei- Pbhyſ. c. pſum ad ſe & a ſe mouentem, ſiue 20.P.37. prorſum ac retrorſum. Spiritum au- tem ſumebat, quod is aer motus es- ſet, & aetheri proportione reſponde- ret, ſic vt eodem vtrumque pertine- ret. Atque hic motus iis mouetur ſo- lis, qui naturam putant omnem muta- tionem, ſolutionem, compoſitionem, ac ſimilia recipere. Cenſent enim inter ſe differre Stoici compoſitionem, mixtionem, temperatio- nem & confuſionem. Nam compoſitio- nem quidem dicunt corporum ad fu- erficies contactum, quemadmodum in aceruis frumenti, hordei, lentis, ac ſimilium, inque calculis littoralibus eſt videre. Mixtionem autem ponunt duo- rum vel plurium corporum, quorum qualitates per integra diffundantur, vt in igne & ferro candenti licet videre, inque animis noſtris. Vtrobique e- nim per integra corpora diffuſionem fieri, prout ipſis corpus placet per cor- pus tranſire. Temperationem vero duorum vel plurium corporum humi- dorum ponunt, quorum qualitates per integra diffundantur. Ac mixtionem quidem etiam ſiccis corporibus tribu- Vnt, vt igni ac ferro, animo & corpo- ri: temperationem vero ſolis humidis concedunt. Simul enim ex tempera- tione ſingulorum humidorum, vt vini, mellis, aquae, aceti, ac ſimilium qua- litates elucere, Atque in talibus tem- perationibus permanere temperatorum qualitates, ex eo conſtare, quod haec ſaepe numero arte quadam a ſe inuicem ſeparentur. Enim vero ſi quis oleo tinctam ſpongiam in vinum aqua tem- peratum demittat, aquam a vino ſe- paraturum eſſe, in ſpongiam procur- rentem. Confuſionem denique ſtatu- vnt duarum vel plurium qualitatum in alterius diuerſae ortus transmutatio- nem, vt in vnguentorum & pharma- corum compoſitione conſpicitur. P . Kd bel, 0 PhYl. c. L f gns 3. Kon Kn nui Lane ſper ter⸗ conm gue tla uu oe Stob, e XNN, 41.ſ. T f frrrrre- . 8. Sed 49,Oeo. ubae. medin npere. metegris lcls e⸗ n ſl Ur ſub 5 Vi. fere, gelca, Vel⸗ ben blh. . h. e.25. nINI⸗ 1 4. Plut Plac INtuI, V, 56. Mo⸗ cor. Vero c. . esper en bu. hpo⸗ midis Here.⸗ trin,, ngur⸗ ten- Oru dhuec nicem 0eo Utem⸗ oke⸗ Ocur- Natu- N in atlo- ra- 8Stob. Ecl. Phyſ. c. XXI. p. 3 „ CAP. pE GENENATIONE CORRVPTIONE M01TV. 633 XIV. D DE GENERATIONE ET CORRVPTIONE. Oſidonius interitus & ortus quatuor facit ſpecies, de iis, quae ſint, in ea, quae ſint, vſurpatas. Nam interitus ortus ſpeciem de iis, quae non ſint, & in ea, quae non ſint, vt ante mo- nuiinus, tanquam quae in rerum natu- ra non eſſet, reiecit. Priorum autem ſpecierum vnam ponit in diuiſßione, al- teram in transmutatione, tertiam in confuſione, quartam in reſolutione. At- que harum vnam quidem in ſubſtan- tia cerni, reliquas autem tres in iis, quae proprie qualia dicantur: eorum- que rationem ortus & interitus exiſte- re. Nam ſubſtantiam quidem nec au- geri nec minui, ſiue quid addatur, ſiue detrahatur, verum duntaxat immuta- ri, vt in numeris ac menſuris contin- gat: in iſtis qualibus autem, vt Dione ac Theone, incrementa & decrementa cerni, ideoque in animalibus, ſtirpi- bus, ac ſimilibus interitus capacibus, permanere ſingulorum ab ortu ad in- teritum vsque qualitates. Ceterum in proprie qualibus duas eſſe capaces partes, alteram fubſtantiae, alteram qualitatis realitatem. Hanc enim, vt ſaepedictum ſit, augeri ac minui. Ne- que idem eſſe proprie quale, & na- turam qua conſtat, neque tamen ali- vd, ſed ſolum non idem: quod & pars naturae ſit, & eundem occupet locum: quae autem alia dicantur, & loco ſe- parari, nec in parte poni. Non eſſe porro idem illorum vtrumque, manifeſtum facit Mneſarchus. Neces- ſarium enim eſt iisdem eadem eueni- re. Quare ſi quis, cum equum finxe- rit, verbi gratia, poſt, eo confracto, canem faciat, recte dixerimus id nunc eſſe, ante non fuiſſe. Quocirca non idem eſt vtrumque. Neque recte di- xerimus nos eadem omnes efſe natura. Saepe enim contingit naturam qui- dem, velut Socratis, ante ortum exi- ſtere, ipſum autem etiam deſiderari: ac rurſum poſt eius interitum natu- ram quidem permanere, ipſum autem non amplius exiſtere. . CAP. XV. DE MOTV. Stob. e Hryſippus motum dicit loci muta- ſiſtentium partes ad medium totius XXIII p. tionem, vel in totum, vel ex parte. ferri, atque etiam ipſius mundi: quo- 41. g. Curſum autem, vehementem e ſublimi circa recte dici, omnes mundi partes motum. Quietem autem partim pri- vationem motus in corpore, partim eundem corporis ante & poſt habitum. Multis porro modis quietem ac motum dici, indeque definitiones multas ori- ri. Primos quidem motus eſſe duos, rectum & obliquum. His autem varie miſtis varios motus exiſtere. Zeno dicebat omnium per ſe con- ad ipſius medium ferri, ac praecipue graues, eandemque cauſam eſſe & mun- di quietis in vacuo infinito, & terrae in mundo, circa cuius panctum eſt conſtituta. Neque corpus omne gra- vitatem habere, vt aerem & ignem, ta- men haec quoque ad mundi medium ſerr „Circaque eius ambitum conſi- ere. LI II CAbP. CA P. 64 PARS VII. DoCTRINAE sT⁊0CORVM. P. II c. XI. XVX. XVI. DE ANIMALIBVS. Laert. Nimatorum duo funt genera: (plan- VII, 86. 3 HM tae enim, vt diximus, anima non Laert. gaudent;) quaedam appetunt tantum, VII, 157. alia ratione de ſuper vtuntur. Eſt ve- Plur. Plac. 'O nima, iuxta ZLenonem, & Poſido- IV, 3. nium, ſpiritus calidus: per quem ſpi- ramus atque mouemur. Oleanthes eam vitae noſtrae dicit eſſe, quae ſit huius ſpiritus, durationem. . Laert. . . . .1: . VII166. Eſt porro anima ſenſibilis, nobis- que ingenitus ſpiritus. Ideo & corpus Stanl. eſt, & durat poſt mortem, corruptioni von du tamen obnozxia eſt: quamuis animae H vniuerſi pars ſit, quae eſt incorruptibi- Plut, Plac. is. Sunt qui putent animas imbecillio- IV, 7. res, quales ſint indoctorum, corpore ſoluto, & ipſas concidere, firmiores au- tem, quales eorum ſint, qui Virtute & ſapientia eas confirmauerint, vsque ad vltimam mundi exuſtionem durare. Laert. Odto animae ſunt partes, harum quin- die 1 que abſoluunt ii quos vulgo vocamus, Plac. 1V, Si Nextam facultas generandi, facul- tas loquendi ſeptimam, ocaua eſt pars αονι r incebs‿. eNv. Princeps animae pars ea eſt, quae vi- ytzr. ſa format, aſſenſum item, ſenſum, ap- ** petitum. Vocaturque ea ratiocinatio, ſedem in corde habet, vel, vt alii malunt, in capite, tanquam in ſphaera ſua. Ab hac principe parte ſeptem reliquae na- ſcuntur animae partes, atque diriguntur in propriis organis ſuis, velutia Poly- pode pedes ſui. Senſus eſt apprehenſio, quae fit a ſentiendi inſtrumento. Varie autem vox ſonſus accipitur, pro facultate, ha- bitu, actu, viſo, quo id quod ſenſui obiicitur apprehendimus; ipſa item pars princeps, a quaſenſus pendent, ſen- ſus vocatur. Inſtrumenta autem ſen- Id.ib. c. g. tiendi funt ſpiritus intelligentes, a prin- cipe parte per organa diffuſu Sunt-plut. lc. que ſenſus, viſus, auditus, guſtus, Odo-c. I0.2. ratus & tactus. Viſus eſt ſpiritus, aparte animae prin- I.& ar. cipe ad oculum vsque diffuſus, peragi- turque contractione lucis, quae inter oculum & rem ei obiectam intercedit, in conum, iuxta Chryſippum. Apol-Laert. lodorus docet partem aeris conicam, VII, 157. proximam viſui, eſſe baſin rei viden- dae, ita, vt res viſa apprehendatur aere, ita extenſo, indicis quaſi vices obeunte. Color eſt primus materiae habitus. Tenebraez videri poſſunt, a viſu enim Phyſ. c. ſplendor procedit, qui tenebras quaſi 19.P.35. circumeat. Neque heic quidquam r ac viſus mentitur, reuera enim obſcurum . elſe videt. Chryſippus ſecundum in- tentionem aeris intermedii nos ait vi- dere, iſto a ſpiritu, viſui deſtinato, qui a parte principe animae vsque ad pu- pillam propellitur, & poſt appulſum il- lum proxime ad vicinum aerem inten- ditur, coni figura. Porro & ab oculis ignei emittuntur radii, non nigri at- quae tenebricoſi, quae cauſa eſt, vt tenebras videamus. Auditus eſt ſpiritus, a parte animae Plut. ib. principe ad aures vsque diffuſus. Pera- c: ar. giturque auditus, quando interiectusib. c. 19. dicentem inter atque audientem aer circulis porrectis fluctuat, atque agi- tatione ſua ad aurem poſtremo alla- bitur, ſicut fit inpiſcinam lapide con- jecto. . Odoratus eſt ſpiritus, a purte animae plut: ib. principe ad nares diffuſus. c, 21. Guſtus, eſt ſpiritus, diffuſus inde a parte animae principe ad linguam. Tactus eſt ſpiritus, a parte animae principe ad ſuperficiem corporis diffu- ſus, vt facile ſentiat occurrentia. et/. Stob. Ecl. i I.15. 1 4 7 lx. IV, aute 4 E neran Fitus, raltar porte chus VI. . bl.,V. de . lac. ca. de 59 quan 116 7, 21. leb. ſed⸗ Ute ere Per 0,19, —, — — Ount rle, 1, 00,. .l10,21 efrin- Hcar. derag, inter wecklt, Apol. laett. a L. VII. Nicnm, Tl. Viden- raere, eunte, ls, giob he, Henimriylo⸗ uli 5, Mut. Pac iguum niz Urum min- Uryi⸗ 0, gi p- mil- nen⸗ NCis gri t, Vt numae Plut, ib, Petr⸗ ,21, jeckidibc n Ee e a⸗ 9 Ar. CC. mne lut l, c,21⸗ le nae iflu⸗ deN, KM 4 – .“ Sberta afimae pars eſt, quae ge- nerandi habet facultatem, ea eſt ſpi- ritus, a principe animae parte ad pa- raſtatas diffuſus, de ea vero animae 158. Parte videndi Laertius?, & Plutar- 159. Chus. b L. V. de Plac. cap. Septima e, eaq; vltima animae pars eſt, 1. X2. 2 duamn vocalem eno, vulgo vocem appel- 15.16. 7. lamus. Eſtque ſpiritus a parze animae 23. Principe ad guttur, linguam, aliaque lo- plut. de quele competentia organa diffuſus. oXα Plac. IV, autem aer eſt, non ex fruſtis compoſitus 21. ſed totus atque continuus, vacuum non DE ANIMALIB. DEO0. 8 635 Ctis rectis circulis, donec impleatur aer vicinus, ſicut fit in piſcinam lapide con- iecto, niſi quod aer ſphaerice, circulari- ter talis aqua moueatur. Corpus au- tem eſt vox, agit enim, & efficiendi ha- bet vim, formamque impreſſam in au- re relinquit, perinde ac in cera ſigillum. Porro quicquid mouet, & moleſtiam exhibet, corpus eſt: harmonia mouet cum voluptate, diſſonantia moleſta eſt. Praeterea quicquid mouetur cor- pus eſt, vo autem mouetur, & refle- ctitur, in laeuia loca impingens, vt pila a pariete. SicinAegypti pyramidibus àId. ib. . . b; c, 19. intercipiens aliquod. Hic aer vento eadem vox quater quinquiesue repe- perculſus fluctuat, in infinitum porre- titur. CA P. XVII. DE, D EO.- TVcusque de principio materiali, & rebus quae ab eo deriuantur, egi- mus, iam ad agens priucipium deueni- endum, quod eſt Deus. Cic. de Diuidunt autem Stoici totam iſtam Nat. D. de Diis quaeſtionem in partes quatuor. II, I. Primum docent eſſe Deos: deinde qua- les ſint: tum mundum ab his admimni- ſtrari: peſtremo conſulere eos rebus ib 2.5. humanis. . Gleanthes quidem quatuor de caufis dixit in animis hominum informatas deorum eſle notiones. Primam po- ſuit eam, de qua modo dixi, quae or- ta eſſet ex praeſenſione rerum futura- rum. Alteram, quam ceperimus ex magnitudine commodorum, quae per- cipiuntur coeli temperatione, foecun- ditate terrarum, allarumque commo- ditatum complurium copila. Tertiam, quae terreret animos fulminibus, tem- Peſtatibus, nimbis, niuibus, grandi- nibus, vaſtitate, peſtilentia, terrae motibus, & ſaepe fremitibus, lapide- isque imbribus, & guttis imbrium quaſi cruentis: tum lapidibus, aut re- pentinis terrarum hiatibus: tum prae- ter naturam, hominum, pecudumque portentis: tum facibus Viſis coeleſti- bus: tum Ktellis iis, quas Graeci come- tas, noſtri cincinnatas vocant: quibus exterriti homines vim quandam eſſe coeleſtem, & diuinam ſuſpicati ſunt. Quartam cauſam eſſe eamque vel ma- Xmam, aequalitatem motus, conuer- ſionem coeli: ſolis, lunae, ſiderum- que omnium diſtinctionem, Vtilita- lem, pulchritudinem, ordinem: qua- rum rerum adſpectus ipſe ſatis indi- caret, non eſſe ea fortuiĩta. Deos AR⸗ iſta ratione probatum ĩb. c 6. Chryſippo: Si eſt aliquid in rerum na- tura quod hominis mens, quod ra- tio, quod vis, quod poteſtas humana efficere non poſſit: eſt certe id, quod illud efficit, homine melius. Atqui res coeleſtes, omnesque eae, quarum eſt ordo ſempiternus, ab homine con- fici non nodilu. Eſt igitur id, quo LI IIz i 6- 17. init. illa Cie. Nat. D. II 636 illa conficiuntur, homine melius. Id autem quid potius dixeris, quam Deum? Etenim ſi Dii non funt, quid eſſe poteſt in rerum natura homine melius? In eo enim ſolo ratio eſt, qua ni- hil poteſt eſſe praeftantius. Eſſe au- tem hominem, qui nihil in omni mundo melius eſſe, quam ſe, putet, deſipientis arrogantiae eſt. Ergo eſt aliquid melius. Eſt igitur profecto Deus. Et magis conciſe Zeno hoc modo: 8. Qued ratione vtitur, id melius eſt, quam id, quod ratione non vtitur. Nihil autem in mundo melius. Ra- tione igitur mundus vtitur. Simili- ter effici poteſt, ſapientem eſſe mun- dum: ſimiliter, beatum: ſimiliter, ae- ternum. Omnia enim haec meliora ſunt, quam ea, quae ſunt his caren- tia: nec mundo quidquam melius: ex quo efficitur, eſle mundum Deum. Idemque hoc modo: Nullius ſen- fu carentis pars aliqua potéſt efſſe ſen- tiens. Mundi autem partes ſentien- tes ſunt. Non igitur caret ſenſu mundus. Pergit idem & vrget anguſtius: Ni- hil, inquit, quod animi, quodque ra- tionis eſt expers, id generare ex ſe poteſt animantem, compotemque ra- tionis. Mundus autem generat ani- mantes, compotesque rationis. Ani- mans eſt igitur mundus, composque rationis. Idemque ſimilitudine, vt ſaepe ſolet, rationem concluſit hoc modo: Si ex oliua modulate canen- tes tibiae naſcerentur: num dubitares, quin ineſſet in oliua tibicinis quae- dam ſcientia? Quid, ſi platani fidi- culas ferrent, numeroſe ſonantes? Idem ſcilicet cenferes, in platanis ineſſe muſicam. Cur igitur mundus pAxs vn pocrXAE STOTCORVM P. UI. c. v. non animans, ſapiensque iudicetur, cum ex ſe procreet animantes, atque ſapientes? Neque eſt quidquam praeter mun- dum, cui nihil abſit: quodque vndi- que aptum, atque perfectum, exple- tumque ſit omnibus ſuis numeris, & partibus. Scite enim Chryſippus, vt clypei cauſa inuolucrum; vaginamau- tem, gladii; ſic, praeter mundum, ce- tera omnia aliorum cauſa eſſe genera- ta, vt eas fruges, atque fructus, quos terra gignit, animantium cauſa; ani- mantes autem, hominum; vt equum, vehendi cauſa; arandi, bouem; ve- nandi & cuſtodiendi canem. Ipſe au- tem homo ortus eſt ad mundum con- templandum, & imitandum, nullo mo- do perfectus, ſed quaedam particula perfecti. Sed mundus, quoniamo- mnia complexus eſt, nec eſt quicquam, quod non in ſit in eo, perfectus vn- dique eſt. Quid igitur poteſt ei de- eſſe, quod eſt optimum? Nihilautem eſt mente & ratione melius. Ergo haec mundo de eſſe non poſſunt. Bene igitur idem Chryſippus, qui ſimilitudines adiungens, omnia in per- fectis, & maturis docet eſſe meliora, vt in equo, quam in equulo, in ca- ne, quam in catulo; in viro, quam in puero: item, quod in omni mundo optimum ſit, id in perfecto aliquo, at- que abſoluto eſſe debere. Eſt autem nihil mundo perfectius: nihil virtute melius. Igitur mundi efſt propria virtus. Nec vero hominis natura perfecta eſt: & efficitur tamen in ho- mine virtus. Quanto igitur in mun- do facilius? Eſt ergo in eo virtus. Sa- piens eſt igitur; & propterea Deus. Atque adeo Dei notionem ſuggeſſit Dlurarch. primum conſpecta eorum, quæ in mun- .. 5 . doinfunt, pulchritudo. Nihil enim, “ . pulchrum id. ib. c. 7 puen nalct. Mund Vnt. Vnf. mnub quen rotut Laert. C Vlig, parte tion beat ens, inm nean mne, mni Dlpt, c ph .⸗ llac. Ph. tia⸗ 6. 76 tem tenn tenm I. de dtoie⸗ ſun contrad. X 5.1051. J. 10 Vo VA er 60 W Plut. de ontrad. Roic. b. . 105 nreit Ro hel ſu npl. e. m. 6,el Eur, Aque Wmun- il ib. (. VNd. 6r erple. tls, & US, Vt mau⸗ n ce⸗ enera⸗ quo ann- guum, n ve⸗ lenn ncon- lomo⸗ rticula iamo=- guam, vn- j de⸗ tern Digo 5, 0 li nper- ota, in r. Inm mundo luo,. Aute Virtute gtorin Daturd n o- nuNH- 1. da- els. mu- !5 eN,. chru contrad. Pluterch. glli la. h. DE DEO. 637 pulchrum quod ſit, temere & fortuito naſcitur, ſed ab arte aliqua efficitur. Mundum pulchrum eſſe figura, color, magnitudo, & aſtrorum varietas, argu- vnt. Globi forma eſt mundo, omni- vm facile praeſtantifſima, quod ſola o- mnibus fuis partibus eſt ſimilis, cum- que rotundus fit, partes quoque habet rotundas. . Laert. Quantum ad ſecundam quaeſtionis VII, 47. partem Deus eſt nimal immortale, ra- tionale, perfectum, ſiue intelligens in beatitudine, nullumque malum recipi- ens, prouidentia ſua mundum, & quae in mundo ſunt omnia, adminiſtrans, li- neamentorum expers formae huma- nae, creator & parens veluti rerum o- mnium. plut. Dicunt item eſſe ſpiritum intelligen- zue⸗ Ph. tia praeditum, igneum, formae exper- „6. tem, & in quam velit ſpeciem ſeſe ver- tentem, & rebus quibusuis aſſimilan- tem. Deum intelligimus, verba Antipatri ſunt, animal beatum, interitus expers, Id. de Stoic. d. contra & erga homines beneficum. Deos ve- p. 105 1. .. . . 2 F. ro interitu vacare omnes arbitrantur. Eorum item, qui beneficentia eos pri- vant, imperfecta valde de illis cognitio eſt: v & eorum, qui generationem in eos atque corruptionem cadere exiſti- mant. Plut. de Sunt tamen, iuxta Chryſippum, Dii, Stoic. p. ui & naſcantur, & intereant iterum. p. 1051. Sunt & qui generationis expertes ſint. F. Deigie & mundus, & ſtellae, & terra tob Ecl. ſfunt, ſupremus autem omnium mens Phyſ. c. eſt aetherea, Iupiter]. Sol luna & reli- m . qui Dii, quorum ſimilis eſt ratio, nati b. 1052. ſunt: Iupiter aeternus eſt. Reliqui Diialimento vtuntur, quo pari ratione ſuſtententur: cum Ioue autem & mundo aliter quam cum genitis Diis ſe- ſe res habet, igne conſumendis. Iupi- ter vero tamdiu alitur, donec omnia in ſeipſum conſumat. Nam cum mors ſit animae a corpore ſeparatio, mundi autem anima ab eo non ſegregetur, & continenter quidem augeſcat, donec materiam in ſeipſam confumat; non di- cendum eſt mori mundum. Dei ſubſtantiam, Leno ait, mundum Laert. totum atque coelum: Chryſippus quo- VIbA48. que in AI. de Diis & Poſidonius in pri- mo de Diis, & Antipater in ſopitimo de mundo, aeream ei ſubſtantiam tribuunt. Boethus autem in libro de natura, Dei ſubſtantiam fixorum ſiderum globum dixit. Naturam eum aliquando di- cunt eſſe, quae mundum contineat, ali- quando quae germinare faciat humum, naſcique ſuper terram omnia. Tertiam quaeſtionis partem quod at- ?lut. h. tinet, Deum ienem eſſe putant, praedi- tum arte, certa ratione mundi produ- Gionem ordinantem, atque efficien- tem, omnes in ſe continentem ſemina- tas formas, quibus res quaeuis iuxta fa- ti leges producitur. Spiritus eſt Deus, pertotum penetrans mundum, variis- que nominibus pro partium, per quas diffunditur, varletate, appellatus, nec non pro varietate effectuum potentiae ſuae, quam in iisdem declarat. Aia nem- Vlegr. pe vocant, quaſi dicas 3v, per quem ſunt omnia. Ziva tanquam autorema f. le- 1S &‿τCvvitae. Amay, quod per aethe- gend. rem praecipua mentis eius virtus diffu- ααν ſaſit. Iunonem, quatenus aerem per- Aechy. meat. Vulcanum, quatenus per artiſi- Ius Vul- Cialem it ignem: Neptunum quatenus cano &. aquam, Cererem denique, in quantum 7 ½ο terram peruadit. Simili modo re-Tvoρ trI- liqua eius etiam nomina ab aliqua ducla ranl. ſunt proprietate. Atq; hiclocus bg Z.e- b Cicer. none tractatus, poſt a Cleanthe & Chry- de Nat. ſippo pluribus verbis explicatus eſt. D. II, 24. LI 11 3 Prouidentia . 38 PARS VII DOCTETNAEF SrOTCORVAM P. III & XIL XIX Prouidentia illa mundus, & omnes mundi partes, initio conſtitutae ſunt, omnique tempore adminiſtrantur Eam diſputationem tres in partes fere diui- duut. Quorum pars prima, quae du- citur ab ea ratione, quae docet eſſe De- os, quo conceſſo confitendum eſt eo- rum conſilio mundum adminiſtrari. Secunda eſt autem, quae docet omnes res ſubiectas eſſe naturae ſentienti, ab eaque omnia pulcherrime geri. Quo conſtituto ſequitur, ab animantibus principiis eam eſſe generatam. Tertius locus eſt, qui ducitur ex admiratione rerum coeleſtium atque terreſtrium. De his prolixus eſt Cicero, diſputatio- ne ex mente Stoicorum inſtituta: Quantum ad quartam partem quae- ſtionis de Diis, peculiarem nempe ho- minum eos curam habere, de eo inde conſtat, quod omnia, quae in mundo 2 Haec ſunt, hominum vſibus inſeruire videa- ſumma mus.² Sivero vniuerſo generi homi- eſn ⸗ numb, ſingulis certe etiam, a Diis im- I1. 31. vf. mortalibus conſulitur, quod intelligi- que ad tur etiam oſtentis, multisque rebus Kn. dit-aliis, quas diuturnus vſus ita notauit, putato- vt artem diuinationis efficeret. Ne- un. mo enim vir magnus ſine aliquo afflatu 6. diuino vnquam fuit. Nec vero itare- e c, 66. fellendum eſt, vt ſi ſegetibus, aut vine- tis cuiuspiam tempeſtas nocuerit, aut ſi quid e vitae commodis caſus abſtule- rit, eum, cui quid horum acciderit, aut inuiſum Deo, autneglectum a Deo lu- dicemus. Magna Dii curant, parua negligunt, magnis autem viris proſpere ſemper omnes res. Chryſippus in libro de prudentia uarto: Nihil eſt prorſus iſtis, inquit, imperitius, nihil inſubidius, qui opi- nantur bona eſſe potuiſſe, ſi non eſſent ibidem mala. Nam, cum bona malis Gell. VI, I. Contraria ſint; vrraque neceſſarium eſt, oppoſita inter ſeſe, & quaſi mutuo S ℳ aduerſo quaeque fulta niſu conſiſtere. Nullum adeo contrarium ſine contra- rio altero. Quo enim pacto iuſtitiae ſenſus eſſe poſſet; niſi eſſent iniuriae? Aut quid aliud iuſtitia eſt, quam iniu- ſtitiae priuatio? Quid item fortitudo intelligi poſſet, niſi ex ignauiae oppo- ſitione? Quid continentia, niſi ex in- temperantiage? Quo item modo pru- dentia eſſet, niſi foret contra impru- dentia? Proinde, inquit, homines ſtul- ti cur non hoc etiam deſiderant, vt ve- ritas ſit, &non ſit mendaciumꝰ namque itidem ſunt bona & mala, felicitas & in- fortunitas, dolor & voluptas. Alterum enim ex altero, ſicuti Platoait, vertici- bus inter ſe contrariis deligatum eſt, ſuſtuleris vnum, abſtuleris vtrumque. Idem Chryſippus in eodem libro tractat, conſideratque, dignumque eſſe id quaeri putat, i & vαααιοσυdv α⁹ο1 απταν Péαν νουυνο; Id eſt, naturane ipſa rerum vel prouidentia, quae com- pagem hancmundi & genus hominum fecit, morbos quoque, & debilitates, & aegritudines corporum, quas patiuntur homines, fecerit. Exiſtimat autem non fuiſſe hoc principale naturae con- ſilium, vt faceret homines morbis ob- noxios. Nunquam enim hoc conue- niſſe naturae, autori parentique rerum omnium bonarum. Sed cum multa, inquit, atque magna gigneret pareret- Aucabriſſinn & vtiliſſima: alia quoque imul agnata ſunt incommoda iis ipſis, quae faciebat, cohaerentia: eaque non per naturam, ſed per ſequelas quasdam neceſſarias facta dicit, quod ipſe appel- lat aατοαααο ν. Sicut, inquit, cum corpora hominum naturafinge- ret, ratio ſubtilior, & vtilitas ipſa operis, poſtulauit, vt tenuiſſimis minutisque oſſiculis caput compingeret. Sed hanc vtilitatem rei maioris alia quaedam in- commoditas extrinſecus conſecuta eſt: VTt Vt ſua iid Prol part Plut. 15 Hac. h ſt. Laert. VII148, CUd fac u ſe En ladant, t. 5 Mh. h. 2J. ſa dtob. 8 Echbhyf. , IX. l. d laert. UIlrgg. * Plut, 4 1c. ( Mib, dob. be, 1. di, dtod, ere. tra- titiae lrige? inin⸗ itudo⸗ ppo⸗ exin- pru- pru. 8ſtul 1 Ve. inque Kin- erum rtici. neſ gue. libro eſſe Nsnt Grane . umn S ntur Nemn cO- ob⸗ nne⸗ erum nulta, eret- logue non dumn Mpe⸗ qut inge⸗ pen 1 igle⸗ i⸗ elt: Nt . DE NATVRA. vt fieret caput tenuitur munitum, & ictibus offenſionibusque paruis fragile, proinde morbi quoque & aegritudines Partae funt, dum ſalus paritur. Sic 639 Hercle, inquit, dum virtus hominibus per conſilium naturae gignitur, vitia ibidem per aflinitatem contrarlam nata ſunt. CAP. XVIII. DE NA plut. TOui proximam Poſidonius naturam ln L, Iſtatuit. Naturam vero aliquando Laes., dicunt, quae continet mundum, ali- VII. 148., quando vero, quae germinare humum “' ſacit, naſcique ſuper terram omnia, quorum vtrumque, vt antea indicaui- mus, ad Deum pertinet. Natura enim, quae continet & conſeruat mundum, ſenſum habet atque rationem perfe- ctam, eaque ipſa potentia anima mundi eſt, mens & ſapientia diuina. Atque ita vno naturae nomine duas res diuer- ſiſſimas comprehendunt, Deum &mun- dum, artificem & opus, dicuntque alte- rum ſine altero nihil poſſe, tanquam natura ſit Deus mundo permiſtus. Nam interdum ſic confundunt, vt ſit CA P. L E F a plut. Ertium a Ioue, iuxta Poſidonium, Plac. , 1 fatum eſt, primus enim Iupiter, S& ſecunda natura ‚tertium fatum. Ecl.?hyl. VoOcant autem fatumb, Ccauſarum c. IX. p. Concatenatam ſeriem, h. e. ordinem & 12. nexum, quem tranfſilire nemini liceat. b Laert. PFatum cauſa eſt a lege dependense, at- VII. 149. que iuxta legem dirigens, vel ratio, per Ic, quam mundus ordinatur. blut b. Zeno fatum eſſe dixit vim naturae, Stob. lc, ſecundum eadem motricem, non mul- tum a prouidentia, nuturoque diſtan- V tem, . bid. Panaetius eundem cum fato Deum Stob?“ facit. JJMãʒ Plut. Il. cc 7 1r; Gell. Chryſippus vim ſpiritualem ait eſſe, NoXHτι hoc vniuerſum ordine gubernantem. Att. VI, 2 Ladtant. VII, 3. TVRA. Deus ipſe mens mundi, & mundus ſit Plat. 4 ut. corpus Dei. Hanc communem natur'att ontrad. Chryſippus vocat, vt a particulari na- Stoic. p. tura diſtinguat. 1050.B. Natura, iuxta Lenonem?, eſt ignis, a Laert. rationis particeps atque ordinis, ad gi- Eis 5. gnendum progrediens via, qui ignels eat D. eſt ſpiritus, formarum artifex. Aliib II,32. dicunt habitum eſſe, ex ſeipſo motum Eadem accipientem, iuxta ſeminales rationes, prorſus efficientemque & continentem, quae haer de. ex ipſo conſtant, ſtatutis definitisque cum de- temporibus, taliaque facientem, qua- ſnitione lia ſint ea, a quibus ſecreta fuerit, ratio- Dei ſu- nem tum vtilitatis habentem tum vo- Pis ex Plutar- luptatis. cho alla- ta. XIX. b apud La ert. A TO. VII. 48. Vel ſempiternam atque indeclinabilem ſeriem rerum, & catenam, voluentem ſemetipſam ſeſe, & implicantem, per aeternos conſequentiae ordines, ex uibus apta connexaque eſt. Vel, vt alibi Chryſippus, in libro nempe de de- 15. Stob. Fnitionibus Relationem mundi,legem- I. e. que omnium rerum mundanarum, pro- videntia gubernatarum: vel rationem cur praeterita facta ſint, praeſentia fi- ant, & futura deinceps ſint extitura. Rationis autem, veritatis, cauſae, na- turae, neceſptatis, aliisque eiusmodi vocibus promiſcue vtitur, vt quae ei- dem rei diuerſo reſpectu tribui poſſint. A variis porro muniis fatum, Clotho ap- pellatur, & Lacheſis, atque Atropos. Lacheſis 640 Lacheſis, quoniam ſuam cuique veluti ſortem diſpenſat. Atropos, quoniam immutari aeternum eius diſpenſatio ne- quit. Clotho, quoniam eius muniis ali- qua ſimilitudo cum ſlis ducendis in- tercedere videtur. pPlut. Neceſytas cauſa eſt inuincibilis, vio- plac. Ph. lenta maxime, & cui nihil reſiſtere va- 1, 27. leat. Fortuna incognita cauſa eſt, at- . !h 29. que occulta menti humanae. Nempe necesſitate alia eueniunt, alia fato, deli- berato conſilio alia, alia fortuna, denique caſu nonnulla. Plut. I. c. Qum autem fatum cauſarum ſit ſe- I, 27. rjes, ordine coniunctarum, ea quoque, quae noſtra ſunt, complectitur. Fato omnia fieri affirmatum Zenoni in libro de fato, & Poſidonio in ſecundo defato, Boetho item in XI de fato. Id vero Chryſippus hoc modo probat: Si Laert. l. e. Cicer. de falſ.c. 10. eſt motus ſine cauſa; non omnis enun- ciatio, quod à£t4⁰oav dialectici appellant, aut vera aut falſa erit. Cauſas enim ef- ficientes quod non habebit, id nec ve- rum nec falſum erit, Omnis autem e- nunciatio aut vera aut falſa eſt. Mo- tus ergo ſine cauſa nullus eſt. Quod ſi ita eſt, omnia, quae fiunt, cauſis fiunt antegreſſis, id ſi ita eſt, omnia fato frunt. Efficitur igitur fato fieri, quaecunque fiunt. Omnes autem neruos, Cicero- ne teſte, intendit, vt perſuadeat omne àan, aut verum eſſe aut falſum, at- que hac ratione poſſibilia tollit, & deter- minata, aliasque Peripateticorum di- ſtinctiones, de quibus Alcinous eſt vi- dendus. Ad ignauum argumentandi genus: Si fatum tibi eſt ex hoc morbo conuale- ſcere; ſiue medicum adhibueris iue non conualeſtes. Item: ſi fatum tibi fue- rit ex hoc morbo non conualeſeere; Rue ap. Cic. 1l mé dium adhibueris, ſiue non, non con- de fate valeſces, ita reſpondebat Chryſippus: 12. quaedam ſunt in rebus ſimplicia, quae- cap. 26. dρ⁰ ε⁰. X PARS VII. DOCTRINAh STOICORVM P. III. c. IX. dam copulata. Simplexeſt, morietur eo die Socrates. Huic, ſiue quid fece- rit, ſiue non fecerit, finitus eſt morien- di dies. At ſi ita fatum ſit, naſcetur Oe- dipus Laio: non poterit dici, ſiue fue- rit Laius cum muliere, ſiue non fuerit, copulata enim res eſt, & confatalis. Sic enim appellat: quia ita fatum ſit, & concubiturum cum vxore Laium, & ex ea Oedipum procreaturum, vt ſi eſſet dictum, luctabitur Olympiis Milo: & referret aliquis: Erge ſiue habuerit aduerſarium, ſiue non habuerit, lucta- bitur: erraret. Eſt enim copulatum, luctabitur, quia ſine aduerſario nulla lu- ctatio eſt. Omnesigitur iſtius generis captiones eodem modo refelluntur. Siue tu adhibueris medicum, ſiue non adhibueris, conualeſces: captioſum. Tam enim eſt fatale, medicum adhi- bere, quan conualeſcere. Haec, vt di- Xi, confatalia ille appellat. . Cumque duae adeo ſint ſententiae veterum philoſophorum, vna eorum, qui cenſerent omnia ita fato fieri, vt id fatum vim neceſſitatis adferret, in qua ſententia Democritus, Heraclitus, Em- pedocles, Ariſtoteles fuit, altera eo- rum, quibus viderentur ſine vllo fato eſſe animorum motus voluntarii: Chryſippus, tanquam arbiter honora- rius, medium ferire voluiſſe: ſed ap- plicat ſe ad eos potius, qui neceſſitate motus animos liberatos volunt. Dum autem verbis vtitur ſuis, dilabitur in eas difficultates, vt neceſſitatem fati confir- met inuitus. Atque hoc ſi placet, qua- le ſit, videamus in aſſenſionibus, quas prima oratione tractaui. Eas enim veteres illi, quibus omnino fato fieri videbantur, vi effici, & necefſſitate di- cebant. Quiautem ab his diſſentie- bant, fato aſienſiones liberabant, nega- bantque fato aſſenſionibus adhibito ne- ceſſitatem ab his poſſe remoueri: iique Cicer. de fato c. I7. orletut ifece⸗ horlen- turOe⸗ le fue⸗ Afoeri, lir. Kic nſt, & um, ,V ſ is Mlo: nabuerit it kch⸗ ulatam, nullu- generis untur. lue non puoſun. im adhi- etdi⸗ tentie Cen dle oruin, 0α17. 1, Nid 1 dos, Dh- Urera eo⸗ Nlo fua Uotarii: honori- ſec ap⸗ elliute t. Dom turines ti conn- Acehut. s, Is Hyain nferi ſune, di⸗ Ileotie- t, nega- bito ne⸗ noueri iique — . . — DE FATO. 641 jique ita diſſerebant: Si omnia fato fiunt, omnia fiunt cauſa antecedente: & ſi appetitus; illaetiam, quae appeti- tum ſequuntur. Ergo etiam aſſenſio- nes. Alt, ſi cauſa appetitus non eſt ſita in nobis, ne ipſe quidem appetitus eſt in noſtra poteſtate. Quod ſi ita eſt, ne illa quidem, quae appetitu efficiun- tur; ſunt ſita in nobis. Non ſunt igi- tur neque aſſenſiones, neque actiones in noſtra poteſtate. Ex quo efficitur, vt nec laudationes iuſtae ſint, nec vi- tuperationes, nec honores, nec ſuppli- cia. Quod cum vitioſum ſit, probabi- liter concludi putant, non omnia fato fieri, quaecunque fiant. Chryſippus autem cum & neceſſita- tem improbaret, & nihil vellet ſine praepoſitis cauſis euenire, cauſarum genera diſtinguit, vt & neceſſitatem ef- fugiat, & retineat fatum. Cauſarum enim, inquit, aliae ſunt perfectae, & principales: aliae adiuuantes & proxi- mae. Quamobrem cum dicimus, O- mnia fato fieri, cauſis antecedentibus, non hoc intelligi volumus, cauſis per- fectis & principalibus, ſed cauſis adiu- vantibus, antecedentibus, & proximis. Itaque illi rationi, quam paulo ante concluſi, ſic occurrit, ſi omnia Jfato fiant, ſequi illud quidem, vt omnia cauſis fiant antepoſitis; verum non principalibus, & perfectis, ſedadiuuan- tibus, & proximis. Quae ſi ipſae non ſint in noſtra poteſtate, non ſequitur, vt ne appetitus quidem ſit in noſtra po- teſtate. At hoc ſequeretur, ſi omnia perfectis, & principalibus cauſis fieri diceremus, vt cum hae cauſae non eſ- ſent in noſtra poteſtate, ne ille quidem eſſet in noſtra poteſtate. Quamobrem, qui ita fatum intro- ducunt, vt neceſſitatem adiungant, in eos illa valebit concluſio. Qui autem cauſas antecedentes non dicent perfe- „ Ctas, neque principales, in eos nihil va- lebit. Quid aſſenſio vero ſit, & quo- modo ſit in poteſtate noſtra, in Logicis anobis fuit demonſtratum. Hinc ſequitur, quamuis neceſſario coacta atque fato coniuncta ſint omnia, ingenia tamen ipſa mentium noſtra- rum proinde fato eſſe obnoxia, vt Pro- Gell. VI, prietas eorum eſt ipſa & qualitas. Nam 2 0. 386. ſi funt per naturam primitus ſalubriter vtiliterque ficta; omnem illam vim, quae de fato extrinſecus ingruit, inof- fenſius traétabiliusque transmittunt. Sin vero ſunt aſpera & inſcita & rudia, nullisque artium bonarum adminiculis fulta: etiam ſi paruo, ſiue nullo, fatalis incommodi conflictu vrgeantur; ſua tamen ſcaeuitate & voluntario impetu in aſſidua delicta & errores ruunt. Id- que ipſum, vt ea ratione fiat, naturalis illa & neceſſaria rerum conſequentia efficit, quae fatum vocatur. Eſt enim genere ipſo quaſi fatale & conſequens, vt mala ingenia peccatis & erroribus non vacent. Huius deinde rei exem- plo, non hercle nimis aliene neque ille- pide vtitur. Sicut, inquit, lapidem cylindrum, ſi per ſpatia terrae prona atque deruta iacias, cauſam quidem ei & initium praecipitantiae feceris; mox tamen ille praeceps voluitur, non quia tu id iam facis, ſed quoniam ita ſeſe mo- dus eius & formae volubilitas habet: ſic ordo, & ratio, & neceſſitas fati genera ipſa & principia cauſarum mouet; im- petus vero conſiliorum mentiumque noſtrarum actionesque ipſas, voluptas cuiusque propria & animorum ingenia moderantur. Infert deinde verba haec, his, quae dixit, congruentia. Pro- pterea a Pythagoreis ĩta eſt dictum: Cernas eſſe homini quaeſitos ſponte do- lores. quia ſcilicet noxia cuique de ſemet ad- veniant, peccentque homines fui Mm mm appetitus 1 1 PARS VII DOCTz i«TNAE &TOICORVM P. II c XXXI. 642 . jufini appetitus motione, laedanturque ſua- culpa & in maleficio reuicti funt, per- neca⸗ pte ſententia & propoſito. fugiunt ad fati neceſſitatem, tanquam Nullu Propterea negat oportere ferri gudi- in aliquod fani afylum, &, quae peſſi- Carm riq; homines aut nequam, aut ignauos, me fecerunt, ea non fuae temeritati, nua, & nocentes, & audaces: qui, cum in fed fato, eſſe attribuenda dicunt. . goe⸗ CAP. XX. d DE IIS5, WAE CORPORA NON SVNT, ET PRMO WDEM. u . L DE EO, WOD DICITVR. . — aert. ◻Aec de corperibus, jam ad ſecun- zuor ſunt ſpecies: id, quod dicitur, & VII 1410. — Tdum locum naturalis ſcientiae de- mane, & locus, & tenepus. . veniendum de his, quae corpora non Id, guod dicitar, eſt, quod inter no- gSext. Em-ſunt, fiue incorporeis. Incorporeum au- tionem & rem iuxta phantaſiam ratio- pir. adu. tem id eſt; quod efle poteſt, ſed in cor- nalem eſt medium, de quo ſatis fupra in aett. Mathem poribus non continetur. Horum qua- Logicis. nſ P- 417⸗ Ktrab. . L DEVACVO ET LOCO a Po i Stob. Ecl. Ecundum incorporeum eſt vacuum: locus iuxta Chryfippum, quod ab ali-⸗ t vhyſ. Quod corporis eſt priuatio. Nul- quo aliquibusue ſiue occupatur, ſiue CxXXII. um autem in mundo vacuum eſt, ne- 14 La- Que in toto, neque in parte eius vlla. Ex- ert. VII. Tra mundum vacuum eſt infinitum, in 140. quod ipſe ſoluendus eſt mundus. Stob. I., Proximum Locus eſt. Eſt autem P 40. DE TE INeer res incorporzas poſtremum lo- cum tempus occupat. Eſt autem zem- pus iuxta Stoĩicorum haut paucos, mo- tus fui ipſius, non coeli, atque nee initi- Stob. c. um, nec generationem admittit. Chry- cap XI. ſippo tempus menſura tarcdlitatis eſt, & P. 20. Celeritatis. Zeno definit, quod fit in- teruallum motus, & menſura celerita- tis ac tarditatis, ſecundum quam & fi- ant & ſint omnia. . Poſidonius alia prorſus infinita dixit eſſe, vt omne tempuz: alia parte tan- tum quadam, vt praeteritum & futu- rum, ea enim praeſenti coniungi. Aie- bat autem tempus motus eſte interual- lum, vel tarditatis ac celeritatis menfu- ram, cuius pars praeſens ſit, pars ſit fu⸗ 1 ibid. CA P. XXII. poteſt ocupari. Sic a vacuo ĩgitur differt, quod corporis eſt expers. Itemque a ſpatio, quod ex parte tantum occupa- tur, vt vini amphora, parte dimicdia tan- ln tum plena. U. tura, praeſens futuro coniungente pum- . Haet. Qco quaſi quodam. Vocatur id r0 v, e atque exiguae maxime temporxris parti, z, quae ſub ſenſum cadat quidem, tribur- tur, ſecundum futuri ac praeteriti ratio- nem ſubſiſtenti. Chryſippus tempus dixit motus in- teruallum, menfuramque tarditatis & celeritatis, interuallum quidem motum mundi conſequens: fecundum quod moueantur ac ſint omnia. Niſi potius geminum ponatur tempus, vt ſimili ra- tione terrae, morizquez, & vacui nomen tum integris iſtis, tum partibus, eorum tribuatur. Quemadmodum autem inane omne eſtin omnem partem infi- nitum, ſic etiam tempus omne vtrinque infinſtum ibid. 1. lnt, per. Aniquam e peſt meritit; r. ll. DEN ur, & ter no⸗ rati⸗. fuprain ab al⸗ , ſlle ne upe⸗ ztan⸗ epir 16 WV, ttibur iratio⸗ ts in⸗ ibi, is Notl o oS lite- Nen THH Utein infi un . 4 2, infinitumeſſe. Nam & praeteritum fi- ne carere, & futurum. Affirmat item nullum integrum eſſe praeſens tempus. Cumenim in infinitum ſecentur conti- nua, ita etiam tempus poſſe ſecari. Ita- que nullum proprie tempus praeſens dici, verum ita craſſiore modo vocari. Ac ſolum ait praeſens exiſtere, reliquis VIZA CLEANTIIIY 643 duobus inſtantibus quidem, non au- tem exiſtentibus, niſi forte eo, quo ca- tegoremata, mnodo exiſtere dicantur, quemadmodum ambulatio ambulanti tribuitur, non vero ſedenti, aut lacen- ti. Atque iſta de PHILOSOPHIA STOICORVM dicta ſufficiant. — CAP. VITA I Ten EANTHES Aſſo ortus, Lyciae Strab. L. Ciuitate, naturae & artis opera, vt XIII. p. Strabo eſt autor, munitiffuna, 610. Phaniae filius extitit. Hic, iuxta An- e Mer tiſthenem, pugil primo fuit, Athenas- nen ℳo⁰ Que delatus, Grachmas quatuor in bo- iae, vt Ilis habens, ad Cratetem ſe contulit. zp. Stanl. Inde Zenonem ſecutus eſt, cui con- eſt, ſed ſtanter adhaeſit, eiusque philoſophiam n atque opiniones mordicus tenuit. ic in- Eum induſtria laborumque inprimis telligi. cCommendabat tolerantia, quae tanta adde fuit, vt paupertate cogente noctu in Stenh: * hortis hauriendae aquae operam loca- Laert. Verit, quo poſſet interdiu philoſophiae 1. c. vacare ſtudiis, vnde & Oocder)s&, h. e. puteos exhaurientis cognomen tulit. ibid. In iudicium pertractus, vt, qua re vitam ſuſtineret, ederet rationem, qui ita perfecta corporis atque animi frue- retur ſanitate, hortulanum teſtem ad- duxit, Ccui operas ad aquam haurien- dam locare ſolebat; feminam item cu- jus pinſebat farinas. Quare admiratio- ne perculſi Areopagitae decem illi mi- nas de publico praebendas ſtatuerunt, quas eum accipere vetabat Zeno. An- tigonus 3000 minas fertur eidem dedifſ- ſe. Cumque ad ſpectaculum aliquan- do iuuenes quosdam deduceret, ven- tus, pallium euoluens, tunicam eum CLEANTHES. 1. PSIVS. non habere prodidit, qua re magnum Athenienſium plauſum excirauit, qui publice eum veſte donarunt, vt Deme- trio Magneſio eſt relatum. Ajunt Antigonum, cum eius auditor ap Laert. eſſet, eum interrogaſſe, aquas quamob- VII, e. rem hauriret? Reſpondifle autem eum: ek, cuck Num qquasm vero haurio ſolum? nonne cdiros & fodio, & rigo, & omnia facio ſtudio efſet, ad- philoſonhiae? Nempe ad eam rem ipſum de Plut. Zeno adigebat, atque obolum, labore de vitan- comparatum, ſibi afferri iubebat. Is & as arr⸗ quicquid lucratus eſſet Cleanthes, co- 3 3 ram omnibus diſcipulis ſuis, profere- bat aliquando, Cleanthem, ſi velit, ali- vm alere Cleanthem poſie dicens. Qui vero vnde ſubſiſtant, habeant affatim, ab aliis quaerere, quae ſint vitae necefla- ria, nihil diligentius tamen philoſo- . phantes. Hinc nout Herculis nomen datum Cleanthi. Fuitque adeo ſtu- dium in eo ſummum, ingenium pauloe magis obtuſum. H Zenonis, magiſtri ſui, dictata teſtis , aert. boumque oſſibus excepit, quod pecu-vIILIz4. nia ad chartas emendas non ſuppereret, eundemque annis XIX audiuit. bb. . 176. Hasque ob cauſas obtinuit, vt ipfe ibid, ſ. prae ceteris condiſcipulis, quorumnu- 74 merus erat haut exiguus, Zenoni in ſchola ſucceſſor daretur. Mm min z — CaApP. 644 Laert. VII, 171. Icteriis eum inceſſentibus condi- ſcipulis, aequo animo id kulit; aſi- num etiam vocantibus, ſe ſolum forre Zenonis ſar cinam poſſe, reſpondit. Timiditatem exprobrantibus fibi, hazc vero, inquit, vt minus peccenn, eficiet. Suam item inopiam diuitum praefe- rens affluentiae, dum illi, ait, pila lu- dunt, oego duram aro atque male reéſpon- dentem huinitm. Saepe dum foderet ſeipſum increpa- bat: quod audiens Ariſto, quem, in- canum quidem, ſed mentis expertem. Cum diceret nonnemo, Arceſilaum vitae officia negligere, bono animo eſto, dixit, neque vituperes. Ille enim etſi verbis officia tollit, tamen facto commen- dat. Arceſilao vero ad haec dicente, non poſſum ferre adulationes, reſpon- dit Cleanthes: Num vero adulatus ſum tibi, dictis tuis facta reſponderenegans? Interroganti, quid filum cum maxi- me debeat edocere? Electrae verbis re- ſpondit: 1. Eu- Tace, tace, tenue veftigium. nu. Lacone quodam dicente bonum eſſe Chori I. laborem, geſtiens reſpondit: Sunguine miſili es generoſo. Adoleſcentem quendam, an ſentiret? interrogauit, eoque omnino ſentire ſeſe affirmante, cur ergo, inquit, ego te Jontire non ſentio? Laert. Soſitheo poeta, in theatro, praeſente VII, 37. Cleanthe dicente, Quotquot Cleanthis vexat inſanus uror. Eundem vultum geſtumque ſerua- ib. ſ. 172. Oreſtes excitato Soſitheum eiecerunt. Qui paulo poſt ad Cleanthem venit, ſibi- que dolere dixit, quod maledicto eum PARS VII. COLEANIHIES. CAP. II. III. CA P. II. APOPHTHEGMATA EIVS. quit, obiurgas? Cui ille, ſenem, inquit, . vit, qua re moti auditores plauſu inceſſiſſet, cui Cleanthes. Indecens fore, ait, Liberum patrem atque IIlercu- lem, a Poetis traductos ſpeltare, animo nihil propterea commotum, ob leue du- tem maledilctum in ſe conieltum vehe- menter indignari. Peripateticis idem quod Oyris acci- dere aiebat, quae bene ſonantes ſeipfſas tamen non audiant. Cum, Zenonem ſecutus, animi in- dolem ex facie coniici poſſe defende- ret, faceti quidam adoleſcentes homi- nem ad eum adduxere libidini deditis- ſimum, ſed ruſtica veſte indutum, cu- jus vt explicaret ingenium, rogarunt. Eum igitur ille abire iuſſit, quod dum faceret ille, ſternutauit, Cleanthes vero, teneo virum, dixit, mollis eſt. Cuidam, qui diu ſolus cum eo loque- ib. ſ74. retur, dicebat, cum bomine loquerisnon malo. Seneétutem exprobranti, Abire velim, dixit, verum ſanum me eſſe vi- dens, ſeribendo & ſtudiis excolendis ido- neuum malim expectare. . Iubebat, eos, qui ipſum audiebant, Cicer. de ſe cum ipſos cogitare pictam in tabula fin. Il, 21. voluptatem, pulcherrimo veſtitu & or- natu regali in ſolio ſedentem: praeſto eſſe virtutes, vt ancillulas, quae nihil aliud agerent, nullum ſuum officium ducerent, niſi vt voluptati miniſtrarent, & eam tantum ad aurem admonerent, ſi modo id pictura intelligi poſſit, vt caue- ret, ne quid perficeret imprudens, quod offenderet animos hominum aut quid- quarn, e quo oriretur aliquis dolor. Inrantem eoο ipſo, quo iurat tempone, gtob. S. aut vere iurare, dixit, aut peieraree ſiita 28. p. iuret enim, vt qui praeæſtiturus, quod iu- 196. rat, ſit, vere eum ſanceqgue, quantum ad ipfim, iuramentum iurare: ſi propo- ſitum a iuramento diſentiat, peieraré. elt cu iuCun gorte Aoron e II Mn 8. gut 134. B. 20. ndocent lrcu- Animo ee gu- vehe- Aeli- liſu imniin. fencde⸗ homi. Adiris⸗ , u- unt. dum Vero, ue ib. (/. n lbire Nich. Ut, Cicer. de bula an.ler. K0r⸗ geſto nihil ium tent nn1 Ale⸗ nod Uil⸗ ,gob. 5. 23, b . 195, n N⸗ 7 4 “ Ad tacentem eum cum diceret non- nemo, tu quidem taces, at iucundum eſt cum amicis confabulari: Iucundum quidem, reſpondit Cleanthes, ſed quo mcundius eſt, esz magis amicis in hoc o- portet Concedere. Anton. Indoctos a brutis animantibus ſola Max. S8. Egura dicebat diferre. Id 8. 33. P 21. 134.‧ Pp. 305. CA P. III. SCRIPTA EIVS. Laert. REiquir, vt apud Laertium eſt, pul- De honore. VII, 171 cherrimos libros, ſequentes: De gloria. 176. De tempore. Politicus. De phyſiologia Zenonis, II. De conſilio. Heracliti expoſitionum, IV. . De legibus. De ſenſu. De iudicando. De arte. De inſtituendi ratione. Aduerſus Democritum. Pe Er II. Aduerſus Ariſtarchum. PDM e. ſti 2= Aduerſus Herillum. De honeſtis. ² Laert. De appetione, II. Denegotiis. VII, 134. S aPpPetle; De ſcientia. b I, De Antiquitatibus. P blaer. De diis. e regno. . II, II4. . J De amicitia. .kτ. Degigantibus. De ſympoſio. Es. De Hymenaeis, Quod eadem ſit virtus viri & feminae. X, 4. De Poëta. Quod ſapientis ſit philoſophari. 4Athen. De officio, III. De vtilibus vitae dictis. XII, 4. De bono conſilio. Disquiſitionum . II. cas ta- Degratia. De voluptate. Bea e. cibs. e ambiguis. Laertĩo De bona indole. De dialectica. memora- Ars amatoria. De modis. diuer. De honore. De praedicamentis. ed ur. De gloria. Praeter hos memorantur Liber (picatur De ingenio. De Atomis. Menag- De Gorgippo. De aere.? * Cic. de 1, — e Fin. IV, 3. De inuidentia. De aſſlumtionibus.“ Feg e, d. De amore. De traditionibus fabuloſis. e. Won. De libertate. Artem Rhetoricam.“ vver. de Ars amatoria. De legibus. Bolym. c. ⸗ . l ſine telte. APOPITE SCRIPTA Interrogatus, cur antiquiore aeuo grob. 5 in illa philoſophorum paucitate plures . tamen, quam ea aetate, ſumma vir- tute enituiſſent, quoniam, reſpondit, olim res maxime, bodie verba curant. Quomodo diuiti euadere homini li- Id. 8.92. ceat, interrogatus ſi deſideriis, inquit, b. 513. pauper euadat. „ VlII, 79. 640 Laert. VII, 176. Ctoginta, iuxta Laertium, vixit annos, iuxta Lucianum IC. Mor- Longaeu. . ” —. tis occaſio iſta extitit. Cum gingiua ei intumeſcens putredine inficeretur, vel [vt Lucianus habet, enato ei in ha- Diis,] vt Stobaeus, fub lingua excre- Stob. §. ſcente vlcere, abſtinere a cibo biduo 7. * 90,4 medicis iuſſus eſt, quod cum feciſſet, rectiusque iam valeret, ab iis cibo vt rurſum vteretur, admonitus eſt. Qui- pus tamen parere noluit, ſe magnam PARS VII. CIRFSTPPVS. CALP. I. CA P. . MORS EIVS. IV. partem itineris confeciſſe iam dicens. An mihi, inquit, ſuaderetis, maximu iae parte iam ſuperata, vt reuerterer, atque de nouo iter iſtud ingrediar? Cum- que adeo duobus inſuper diebus a cibo ſe continuiſſet, extinctus eſt. Simplicius egregiam Cleanthis ſta- Simplic. tuam Aſſi ſeſe ait vidiſſe, magnificen- in Epict. tiae ſenatus Romani argumentum, cap. VIt. memoriae Cleanthis dedicatam. CHVYRSIPPVS. CA P. 91. VITA EIVS. HRVYSIPPVS Solis eſt ortus, Ci- liciae vrbe, quae Pompeiopolis poſtea eſt dicta. Patrem Tarſenſem habuit Apollonium „Vel, vt Suidae audit, Apollonidem, qui Solos ſedem trans- tulit. Quod cauſam dubitandi La- ertio dedit, eumque ſecuto Sui- dae, ipſum Chryſippum Tarſen- ſem fuiſſe. Lanceae primum exer- citiis deditus fuit. Inde, cum patri- Lact:ib. monium Regis impendiflet miniſteriis, ſ. 182. ad philoſophiam ſe contulit. Laert. ib. Athenas delatus ZHe]/ nonem, juxta ſ. 179. nonhullos, audiuit, vel potius, vt Dio- cli aliisque relatum, Cleanthem, a quo etiam viuo diſſenſit. In philoſophia maxime excelluit, ingenio & acumine in rebus omnibus valens, ita vt in plerisque a Zenone pariter, ac Cleanthe, faceret diſceſſionem, quibus dicereidentidem ſolebat: doctrinas mihi exponite: gu- mentorum inuentionem meae relinquite induſtriae. Quoties vero aduerſus Cle- Laert. anthem diſputaſſet, tanta ducebatur poenitentia, vt dixerit ſaepe: In ceteris felix ſatis videor mihie Aſt cum Cleanthe non ſuccedit res Adeo autem in Dialecticis clarus fu- Laert. it, vt plerique exiſtimarent, ſi apud Vl.8. Deos vſus Dialecticae eſſet, non fu- turam eam aliam, quam Chryſippeam. Sed rerum licet extiterit feecundiſſi- mus, non aeque tamen dictio eius commendata fuit. Studium eius & induſtria ſumma fuit, quod ſatis loquuntur plurimi ab eo ſcripti libri. Vetula enim ei mini- ſtrans quingentos verſus quotidie ſcri- bere ſolitum eſt teſtata. Si priuatim cum eo aliquis diſputa- ret, placide reſpondebat atque libere, ſimulac vero populus adeſſet, acriter & contentioſe inſurgebat, inquiens: Aſpectus hei mi frater irhatur tuus, At tu furorem pone, rélte vt ſentias. Laert. ib. ſ. 183. qui ta men hec ſibi velle potius videtur, Chryſippum cum nonnemine dis putantem, qui, ſine arbitris quamdiu res gerere- tur, placidum ſe oſtendebat, teſtibus vero acce- — — dentibus, moroſum & contentioſum ſe praebebat diſputatorem, id ei verfibus iſtis exprobrafle, qui ſane in eam quam Stanleius hic exhibet ſententi- am, minus apte quadrant. In li id geſtu, ncil ehriat 111183. AG re, fliun ret, pium Phuo de d leert, FII,182. 0 N⸗ Am u ki len 0 Kob, §. 3,42. gi Ioà. berm, 17,.105 ld. Serm. Cum. cibo is ſta-g Ntum, dah. I. ebatoe Gt rer ISfü- Laett. AONd e on fü⸗ ppenln. i- 0 eibs ſummt rimit e minl⸗ 41 uebebat kalle, g . ſententl⸗ N VrTA. APOPHTHIFGOMATA Laert. le. In compotationibus tranquillo erat geſtu, ſed crura tamen agitabat, ita vt ancilla diceret, Cbrpkppi ſola cgrura in- ebridri. . HZ Id, ſ.183. Adeo autem de ſe ſentiebat praecla- re, vt interrogatus a nonnemine, cui flium potiſfimum commendare debe- ret, mihi, reſponderit. Nam ſi quem- piam me noſſem praeſtantiorem, ipſe philoſophiam apud eum audirem, vn- de dictum de ipſo: . Hic ſolus ſapit, aſt alii velut vm- bra foruntur. Vt & Sine te, Chryſppe, nil fuiſſet por- . ticus. Arceſilao & Lacyda, vt Sotioni re- latum, in Academiam venientibus, eis Laert. Viritz. Vm vitio ei verteret nonnemo, A- riſtonem quod non ipſe quoque, Vt alii multi, audiret, equidem, inquit, ſe multitudinem ſequi voluiſem, nihil opus mihi ph'loſophia fuihet. Ad Dialecticum ,Cleanthem fallaci- is impetentem, deſine, inquit, gran- dem natu a vrauioribusrebus abdacere: nobis autem iunioribus ſta proponé. Stob. 8. Meditationem orawonis fontem eſe 3. P. 42. diehat. Id, verm. Ekrietatem inſaniam eſſ'e dicebatgra- 7 P.1k65 u inferiori. i azn. Sapientem dolere aiebat, non pertur- 7.b. 80 „qri tamen, mentem enim eius dolori non cedere. Dicenti, amicum a. ib. Anton. ei abſenti obtre- & Max.S. Ctare: nolt, inquit, inerepare, ne me 53· P. 79. praeſonte id etiam faciat. Improbo ei conuitianti, relbte, in- Wbid. quit, feciſti, nihil praetermitens eo- rrium, gua tibi conueniunt. 13. b. Male de ſe loqui nonnullos audiens: „ 647 in philoſophiae ſtudiis ſeſe adiunxit, hinc contra confuetudinem diſputauit, eandemque defendit, de magnitudkine item & multitudine, petitis ex Acade- mia argumentis, diſſeruit. Honorum maximus erat aſpernator, Laen. atque ex omnibus ſcriptis ſuis nullum VII, 185. vnquam Regi dedicauit. Paucisque d 8 contentus fuit, vnius aniculae mini- e1 ſterio vſus. Cumque litteris Clean- i5 them oraſſet Ptolemeus, ad ſe vt vel ipſe veniret, vel ex diſcipulis mitteret aliquem. Sphaerus miſſus eſt, Chry- ſippo munus id detrectante. H Accerfitis Ariſtocreonte & Philo- crate, ex ſorore nepotibus, primus in Lyceo fub dio ſcholas habere coëpit, vta Demetrio accepimus. Ibid. . CAF. II. APOPHTHEGMATA EIVS. non curare ſæ dixit, ſia tamen ſe geſtu- rum, vt né Edem inuentant. Differre dicebat verim iurare, &- ſz- Stob. S. deliter iurare, item beierare, & fal- 28. P. !96 Jum iurare. Id quod iuratur enim, quo tempore juratur, aut res vera, aut falſa ſit neces- ſum eſt. Siquidem ipfa iurandi forma cum propoſitionem conſtituat, vera ſit oportet aut falſa. Ipſum vero iu- rantem, quo tempore furat, non ſta- tim aut periurum efſe, aut fidelem ne- ceſſum eſt, quando nondum adeſt tem- pus, ad quod ceu terminum, jusiuran- dum refertur. Nam ſicut aliquis di- citur bene vel male paciſci, non cum pactum committitur, ſed cum prae- ſcriptum praeſtandi pacta tempus ac- cedit. Sic & fideliter aut perperam quis iurare dicetur, cum adfuerit tem- pus, quo iuramento ſe ſatisfacturum pollicitus eſt. Rogatus cur ad Rempublicam non Stob. accederet? 43. ℳ 648 accederet? reſpondit, quia qui male eam adminiſtrauerit, Diis, qui bene, ci- vihbus diſplicebit. Stob. S. 101. p. RKcit, 552. Laert. VII. 189. Qui iam, inquit, ad ſummum pro- CA P. omnia, plane prazſtat, quae factu p ARS VII CHRVSIPPVS CAP. UI W. decora ſunt, & nihil omittit. Mius au- tem vitam nondum felicem eſe ait, ſod felicitatem poſtmodum ei accedere, cum altiones iſtae mediae conſtantiam & ha- bitum, & peculiarem quandam confir- mationem nactae fuerint. III. SCRIPTA EIVS. Voniam, vt Laertius ait, ſcripta eius celeberrima fuere, placet ea ſecundum ordinem materiarum dige- ſta recenſere. Sunt autem ſequentia. LOGICI LOCI THESES. Logica. . Philoſophicae conſiderationes. Definitionum Dialecticarum ad Me- trodorum VI. Nominum Dialecticorum ad Zeno- nem I. Artis Dialecticae ad Ariſtagoram I. Connexorum Probabilium ad Dioſco- ridem IV. LOGICI LOCI GWVI CUHRCA RES VERSATVR ORDO I. De proloquiis I. De non ſimplicibus proloquiis, I. De copulato, ad Athenadem, II. De his, quae negantur, ad Ariſtago- ram, III. De praedicabilibus, ad Athenodorum,I. De his, quae dicuntur per priuatio- nem, II. Ad Thearum, I. . De optimis proloquiis, ad Dionem, III. De differentia indefinitorum, IV. Dehis, quae ſecundum tempora di- cuntur, II. De perfectis proloquiis, II. ORDO II. De vero disiuncto, ad GorgippidemI. De vero coniunfcto ad Gorgippi- dem, IV. Diuiſio ad Gorgippidem, I. Ad id, quod de conſequentibus eft, I. De eo, quod eſt per tria, rurſus ad Gorgippidem, I. De poſſibilibus, ad Clitum, IV. Ad Philonis de ſignificationibus li- . brum, I. Quaenam ſint falſa, I. Compoſitio, tertia. De praeceptis, II. De interrogationibus, II. De percontatione, IV. Epitome de interrogatione & percon- tatione, I. Epitome de reſponſionibus, I. Quaeſtionis, II. De reſponſione, IV. Quarta compoſitio. De praedicamentis ad Metrodorum, X. De rectis & obliquis ad Philachum, I. De coniunctionibus ad Apollonidem, I. Ad Paſylum de praedicamentis, IV. Quinta conſtructio. De quinque caſibus, I. De enunciatis ſecundum ſubiectum definitis, I. De appellatiuis, II. De ſubinſinuatione, ad Steſagoram, II. LOGICI LOCI WI CIRCA Dl- CTIONES EIL ORATIONES VERSANTLVR. COMPOSITIO I. De ſingularibus & pluralibus enuncia- tionibus, VI. De Pe di 1 Deina 1 De ſo Deſo Deſo Otat Dicti r gn- t, 4 ,cumn nßr. dechl. lus d s l. con⸗ nX. l. dem. V. eckum m,II. - ncia⸗ . SChIPTA EIVS 649 De dictionibus ad Soſigenem, & Ale- xandrum, V. , De inaequalitate dictionum, ad Dio- nem, IVvyv. . De ſoritis quaeſtiunculis ad voces, III. De ſoloeciſmis, I. De ſoloeciſantibus orationibus, ad LDio- nyſium, I. Orationes praeter conſuetudines, I. Dictiones ad Dionyſium, I. . CONSTRVCTIO II. De elementis orationis, & his, quae dicuntur, V. De conſtructione, eorum, quae di- cuntur, IV. De conſtructione, & elementis eorum, quae dicuntur, ad Philippum, III. De elementis orationis ad Niciam, I. De eo quod ad alia dicitur, I. COMPOSITIO III. Ad eos, qui non diuidunt, II. De ambiguis, ad Apollam, IV. De tropicis ambiguis, I. De connexa tropica amphibolia, II. Ad id, quod ſcripſit Panthoedus de am- biguis, II. De introducttione ad ambigua, V. Epitome ambiguorum, ad Epicratem, I. Coniuncta ad introductionem ambi- guorum, II. LOGICI LOCI AD ORATIONES AC TROPOS. COMPOSITIO I. Ars orationum & modorum, ad Dio- ſcoridem, V. De ſermonibus, III. De modorum conſiſtentia ‚ad Steſago- Ad Agathonem, ſiue de ordine ſequen- tibus problematibus, I. De eo quod quaedam concludant cum alio, & cum aliis. De concluſionibus ad Ariſtagoram, I. Quod eadem oratio in pluribus modis ordinetur, I. Ad ea, quibus contradicitur, quod ea- dem oratio & collecto & non col- lecto conſtruatur modo, II. Adea, quae obiiciuntur fſyllogiſmo- rum ſolutionibus, III. . Aduerſus id, quod ſcripſit Philo de tro- Pis ad Timoſtratum, I. Logica coniuncta ad Timocratem & Philomathem, II. De orationibus & tropis, I. COMPOSITIO II. De concludentibus orationibus ad Ze- nonem, I. De primis & demonſtratione carenti- bus ſyllogiſinis, ad Zenonem, I. De ſolutione ſyllogiſmorum, I. De abundantibus orationibus ad Paſy- lum, II. De ſpeculationibus, quae ad ſyllogis- mos pertinent, I. , De introduéctoriis ſyllogiſmis ad Zeno- nem, L. Modorum ad introductionem, ad Ze- nonem, III. De ſyllogiſmis ſecundum falſas figu- ras, V. Orationes ſyllogiſticae per reſolutio- nem in his, quae demonſtratio- ne carent, I. Tropicae quaeſtiones, ad Zenonem & Philomathem, I. Hic falſo vide- tur inſcriptus. ram, II, COMPOSITIO III. Comparatio tropicorum proloquio- De recidentibus orationibus, ad Athe- rum, I. nadem, I. falſo in ſcriptus. De reciprocis orationibus, atque con- Orationes recidentes ad medium, III. falſo inſcriptae. iunctis, I. Aduerſus 2 dIn nn 6 ⁵0 PARS VII CIIR VSTPPVS CAP. W. . Aduerſus disiunctiones Amenii, I. COMPOSITIO IV. De ſuppoſitionibus ad Meleagrum, III. Orationes Hypotheticae in leges, ad Meleagrum, I. Orationes hypotheticae ad introdu- ctionem, II. Orationes hypotheticae ſpeculatio- num, II. Solutio hypotheticarum Hedylli, II. Solutio hypotheticarum Alexandri, III. fallo inſcripta. De expoſitionibus, ad Laodamantem, f. COMPOSITIO V. De introductione ad falſum, ad Ariſto- creontem, I. Falſae orationes ad introductionem, I. De fallaci, ad Ariſtocreontem, VI. COMPOSITIO VI. Aduerſus eos, qui putant & falſa & ve- ra eſle, I. L Aduerſus eos, qui per ſectionem ſol- vunt fallacem orationem, ad Ari- ſtocreontem, II. Demonſtratio, quod infinita ſcindi non oporteat, I. Ad ea quae obiiciuntur his, quae con- tra ſectionem infinitorum fſcri- pſit, ad Paſylum, III. Solutio Secundum antiquos, ad Dio- ſcoridem, I. De falſae orationis ſolutione ad Ari- ſtocreontem, III. Solutio Hedylli hypotheticorum, ad Ariſtocreontem & Apollan; I. COMPOSITIO VII. Ad eos, qui dicunt lemmata falſa ha- bere fallacem orationem, I. De negatione, ad Ariſtocreontem, II. rationes negantes ad exercitatio- nem, I. De paruula oratione ad Steſagoram, II. De orationibus aduerſus opinationes, & de quieſcentibus, ad Oneto- rem, II. De operto, ad Ariſtobulum, II. De latente, ad Athenadem, I. COMPOSIIIO VIII. De vtide, ad Menecratem, VIII. De orationibus, quae ex infinito & de- finito conſtant, ad Pafylum, II. De vtide oratione ad Epicratem, I. CONSTRVCTIO KX. De ſophiſinatibus ad Heraclidem & Pollidem, II. De ambiguis dialecticis orationibus, ad Dioſcoridem, V. Aduerſus Arceſilai artem, ad Sphae- rum, I. CONSTRVCVIO X. Contra conſuetudinem ad Metrodo- rum, VI. De conſuetudine ad Gorgippidem, VII. LOGICI LOCI QVI QAESTIO- NES LOGICAS SPARSIM CONTINENT. De numerztis quaeſtionibus XXXIX. Sunt omnia iimul logici loci vo- lIumina, CCCXI. ETHICI LOCI, QCVI CIRCA EMENDATIONEM MORALI- VM NOTIONVM VER- SANTVR. ORDO I. Deſcriptio orationis ad Theoſporum, I. Morales quaeſtiones, I. Probabiles ſumtiones ad dogmata, ad Philomathem, III. Definitionum vrbani, ad Metrodeo- rum, II. Definitionum ruſtici, ad Metrodo- rum, II. Definitionum mediarum, ad Metro- dorum, II. Definitionum Defink Dein deſ Ded De! Prot Neto⸗ roco- n,VI. SIIO. WM⸗ W. 1 V⸗ INCA AL. Drun. ta, 4 troc⸗ odo⸗ ſetto⸗ jonuum SCRIPYA EIVS. C51 Definitionum ad Metrodorum per genera, VII. Definitionum ſecundum alias artes, ad Metrodorum, II. ORDO II. De ſimilibus ad Ariſtoclem, III. De definitionibus ad Metrodorum, VII. ORDO III. De his, quae non recte definitionibus obiiciuntur, ad Laodamantem, VII. Probabilia ad definiriones, ad Dioſco- ridem, II. . De ſpeciebus & generibus: ad Gorgip- Ppidem, II. De diuiſionibus, I. De contrariis, ad Dionyſium, II. Probebilia ad diuiſiones, & genera, & ſpecies. De contrariis, I. ORDO IV. De Etymologicis, ad Dioclem, VII. Etymologicon ad Dioclem, IV. ORDO V. De Prouerbiis, ad Zenodotum, II. Depoëmatis, ad Philomathem, I. Quo modo oporteat audire poëmata, II. Aduerſus Criticos, ad Diodorum, I. MORALIS LOCI De communibus ſermonibus, in arti- bus, & virtutibus, quae ex hoc loco eonſtant. ORDO I. Aduerſus picturarum renouationes, ad Timonaétem, I. Quomodo ſingula dicimus, & cogita- . mus, I. De notionibus, ad Laodamentem, II. De opinatione, ad Pythonactem, II. Demonſtrationes de eo quod dicitur, non opinaturum eſſe ſapientem, I. 4 De oratione, II. DMM De ſermonis vſu, ad Leptinam: ORDO I .,. Quod recte antiqui dialecticam rece- perint, cum probationibus, ad Zenonem, II. De Dialectica, ad Ariſtocreontem, IV. De his, quae dialecticis obiiciuntur, III. De rhetorica ad Dioſcoridem, IV. j ORDO III. De habitu, ad Cleonem, III. De arte & inertia, ad Ariſtocreon- tem, IV. De differentia virtutum, ad Diodo- rum, IV. uod virtutes certae qualitates ſint, I. De virtutibus ad Polidem, II. MORALIS LOCI De bonis & malis. . ORDO I. De honeſto, & voluptate, ad Ariſto- creontem, X. Demonſtratio, quod voluptas non ſit finis, IV. Demonſtratio, quod voluptas bonum non ſit, IV. De ĩiis, quae dicuntur. Hic finis eſt libri ſeptimi Hiſtoriae philoſophorum Diogenis Laertii. Quis veronon videt mancum eſſe horum titulorum vltimum? quodque adeo reliqui ordines, ad locum huncde bo- no & malo pertinentes, quorum pri- mum tantum habemus, deſiderentur. Haut dubie vltima ſui parte hic liber deficit, &, ſinon vitae Stoicorum quo- rundam, qui Chryſippo ſucceſſere, ex Qquibus Zenonis, & aliorum, alibi apud eum extat mentio, pars ſaltem haut exigua ſcriptorum a Chryſippo cata- De comprehenſione „ & ſcientia, & logi intercidiſſe videtur: ea nempe ignorantia, IV. quae reliqua eius ſcripta moralia, & Nn nn 2 phyſica 65⁵2 phyſica omnia complectitur, quorum haut pauca alibi ab ipſo Laertio alle- gata occurrunt. Neque enim Laertii ne- gligentiae adſcribi vellem praeteritam librorum eius de legibus mentionem. Inuenimus autem fſcripta, praeter ea quae h.- l. commemorantur, ſequentia. De legibus. ²) . Introduétio ad conſiderationem rerum bonarum & malarum. b) De Honeſto. ²⁶) De conſenſu. ⁴) De rebus per ſe expetendis.*) De rebus per ſe non expetendis.) De republica. ⁸) De finibus, h) De paſſionibus. ) Quaeſtiones Ethicae.*) Vitae, quarum librum IV citat Plu- tarchus.) Zenonem nominibus proprie eſſe v- ſum. m) De iuſtitia. ¹) De vita & tranſactione.) De officiis. P) PARS VII. CHRESIWPVS. CAP. W. Demonſtratio iuſtitiae ) Protreptica.“*) De fine. ³⁸) De officio Iudicis..) Debono. *) Librum tertium allegat Plutarch. De habitibus.*) [De affectibus curandis.) Karog dauaατα, ) h. l. de perfectis of- ficiĩs. De amore. *) De virtutibus primum. bb) De concordia. ) De amicitia. 44) De puerorum inſtitutione.*) Contra conſuetudinem **) libri VI. ad PHVSICAM ſequentes ſpectant. Phyſica, quorum XII cĩtatur Laertio. ) De natura, h) eorum quintus citatur Plutarcho. . [Phyſicae quaeſtiones.] ¹) Phyſicae Theſes. *) Phyſicae Technae.) De Diis, m) librum tertium citat Plut. ²) Aelian. XIV, 4. 7 vνανι Martianus L. 2. D. de legib. & Plut. de rep. Stoic. p 1037. Néαααt Ep'phan. Comp. fidei b) Athen. Dipnoſ. IV, 5. II, 2. adde Origen. L. IV. c Cell. Cc) Athen. IV, 15. Plut. de Rep. Stoic. p. 1039. C. d) Athen. VI, 19. *) Athen. VII, 8. Plut. de Rep. Stoic. p- 1043.B. f) Athen. IV, 15. & Laert. VII, 188. g£) Laert. VII, I3 I. 138. Sext. Emp. Hyp. III, 25. adu. Mathemat. p. 470.676. Plut. de contrad Stoic. p. 1033. D. 1044. B. h) Laert. VII, 60. ¹) La- ert. VII, IIO. Galen. de Hippocr. & Plat. decr. VIII, 1. k) Plut. de Rep. Stoic. p. 1046. D. F. & pas- ſim. Laert. VII, 120. 1) Plut. I. c. p. 1033. C. 1035. A. & paſſim maxime 1043. A. Laert. VII, 121. 129. m) Laert. VII 122. N) Plut. Rep. Stoic. 1040. B. alii ap. Menag. ad Laert. VII, 202. ab eo tamen mihi differre videntur non tantum liber Tρ αταναονο⅓. HεNοοουα a,. Plut. de Rep. Stoic. p. 1040. Sed & απdρι. αα— gνσ ap. eund. p. 1041. poſterius ipfe paulo poſt tanquam diftinctum Stanleius adducit. *) . Si d, rogαιαιι d ſubſtanti, 6& copia vertunt La- ertii interpretes VII, 188. P) Plut. de Rep. Stoic. p. 1045. E. 1047. E. 4) Vide paulo ante ad lit. n) )plut. Rep. Stoĩc. p 1041I. E. 1044. E. 6) Plut. Not. comm. pe I062. C. Laert. VII, 84 87. 91. conf. Menag. ad Laert. VII, 202. t¹) Plut. de Rep. Stoic. p. 1045. D. 1049. E. u¹) Plut. de commun. not. p. 1070. de Rep. Stoic. p. 1046. B. X) Id. p. 1053. 7) Galen. de Hippocr. & Plat. decr c. 4. 2) Plut. de Rep. Stoic. p. 1038. A. à) Laert. VII, 133. bb) Laert. VII, 125. 127. c) Athen. VI, 19. dd')) plut. Stoic. Rep. p. 1039. B. ce) Quintilian. inſtit. I. 10. 19. †) Plut. Stoic. Rep. p. 1036. C. E. 88) Laert. VII, 29. 134. & paſſim. hh) Plut. Rep. Stoic. p. I044. C. 104 ⁵⁰. A. & de commun. no- tit. 1064. D. ii) Plut. comm. Not. p. 1078: E. 1084. C. kk) Plut. de Rep. Stoic. p. 1035. C. 1047. B. II) ex Plut. de Rep. Stoic. Menag. ad Laert. VII, 202. & citatus ei Tenull. ad Iamblich. qui eo libro de vnitate actum dicat. At id Te- nullius p. 92. factum a Chryſippo dicit in lib. æ. gÜασ. Nec apud Plutarchum εαααιααας Xανααο in- venio. mm ) plut. de commnn. not. p. I1061. adde de Rep. Stoĩc. p. 1049. C. 1051. B. adde Menag. ad Laert. VII, 202. [De 1 De loue Delunot Il 1 De Non De anin tur De fno. De diui De vete Contra De ellen De mot De mcvu (De par Deinſon De eoc Epiſton (Pra⸗ meis, Dimed- ſeruan De Di⸗ De ano De Dog Logica Contre Deprin H Rhetor De rſ de por VII, U. Wen UN Tam idem dem un)! Menag. 149, 4 din. 1. VI, 1 5. 10 1 commu denot, Menag, um Aegn elfells ⸗ ee) LbriNI] ſerhant. Laertio) us Citatur r Hut. t. Rep Roic. . (OlNMN, P⸗ onk. Menag. ep⸗ dtoic. p. mun. not, P. I. i . 23 Iut . VI,12. hen. UI, 19. l ,. b. in. Piyklut, mdun. 1n0⸗ emn. 1. 1 5 0 Nemg. 1d nblich. 1 i6 Te⸗ iin ib, 7. Aa in-⸗ raide le Memß⸗ Ie VII, 202 7. SCRIPTYA EIVS 65 [De Ioue F . De Iunone. vide Menagium. J De prouidentia. I. n) De anima, cuius operis liber XII cita- tur Laertio. ⁰6) De fato. PP) 42 De diuinatione. 44) De veterum phyſiologis.*) — Contra ſenſus. *) De eſſentia. 1) De motu. uu) De vacuo. *) [De partibus.] *) De inſomniis.“) De eo quod augetur. àa) Epiſtolae. bb) ['Praeterea vir doctiſſ. Aegidius Me- nagius, ſequentes Chryſippi Libros ad Dialecticam maxime pertinentes ob- ſeruauit. M De Dialectica. cce) De anomologia. dd) De Dogmatibus. cc) Logicae quaeſtiones. ff) Contra Arceſilaum. 888) De prima illatione. uhh) Hiſce poſtremo ſequentes etiam addi poſſunt: Rhetorica eius. ii) De vſu rationis. Kkk) De poſfibilibus. ) VII, 181. Fuere fſcripta eius in vniuerſum, iuxta Diogenem Laertium, DCC. V. Tam multa autem cum fſcriberet in idem argumentum ſcribendi identi- dem non incidere non potuit: atque ita quiquid in mentem ipſi veniret lit- teris committens, ſaepe in aliis priora emendauit, aliorumque teſtimoniis de- clarauit. Vnde cum libro cuidam ſuo totam fere Euripidis inſeruiſſet Medeam, manuque librum tenens nonnemo interrogatus eſſet, quid- nam eſſet? Chryſippi, ille reſpondit, Medea eſt. Apollodorus vero Athe- nienſis, in doctrinarum colleltione, de- fendens, Epicurum, viribus fretum ſuis, multa ſcripſiſſe, nullisque licet allegatis autorum teſtimoniis, multo tamen plura quam Chryſippum opera edidiſſe, ita dicit: & quis tollat de Chryſeppi libris quae aliena ſunt, vacua ipl charta relinquetur. . Senecae iſtud de eo judicium habe- gen de mus: Subtile penes Chryſippum eſt Benef. illud acumen, & in imam penetrans ve- b 3. ritatem, qui rei agendae cauſa loqui- tur, & verbis non vltra, quam ad in- tellectum ſatis eſt, vtitur. Sed addit tamen: acumen eius nimis tenue re- tundi, & in ſe ſaepe replicari, etiam cum agere aliquid videtur, pungere non perforare. Non deſunt qui ſeuere ipſi foedam Laert. exprobrent obſcoenitatem. In com- VII, 187. mentario enim, quem de antiquis ſcri- pſit phyiologis, turpia de Iunone eum fingere ac Ioue, ſexcentis verſibus pro- ſecutus ea, quae nemo, qui puritatem oris tueri cupiat, dicere velit. Certe enim rem eam inficete & impure euma- iunt expoſuiſſe, quam licet vt naturalem nn) Plut, de Rep. Stoic. p. 1052, 1053. adde Menag. IJ. c. 0°° VII, 50. PP) Laert. VII, 149. adde plures ap. Menag. I. c. 44) Cic. de diu. I. 6. Laert. & Menag. Il. cc. rr) Laert. VII, 187. ſf) Plut. de Rep. Steic. tt) Id. p. 1051. C. vV) Id. p. 1053 E. 2) Id. de not. commun. p. 108I. E. & Laert. VII, 40. Vy) Id. de not. commun. p. I08I. F. 72) Ex Cic. & aliis Menag. I. c. aaa) ex Philonis lib. de aetern. mun- di Menag. I. c. bbb) Laert. X, 3. ccc) Plut. de Rep. Stoic. . 1045. ddd) Id. de Virt. mor. p. 450. eee) Stob. Ecl. Eth. p. 184. fft Galen. In Epit. libri qued animi mores &c. 888) blut. de Stoic, Rep. paſſim. hhh) Quod colligitur ex eo quod in Plutarchi ſcriptorum catalogo Lampriae inueniatur liber, . 78 T6οαα *νQ²uv 7οοXνν Wιτπ οoν iii) apud Plut. de Rep. Stoic. p. 1034. I047. kkk) Id. p. 1035. 1037. 11) Id. p. 1054 Iun nn3 commendet, 654 commendet, proſtibulis tamen magis quam Diis digna eſſe videtur. In libro de repuhlica nuptias cum matre pariter ac filia permittit. Idem- que repetit ſub initium libri derebus, guae per ſeipſaſunt expetendae. In tertio libro de iuſtitia, quod opus 1r. 8.% Mille & amplius verſus oomplectebatur rogοανο mortuorum etiam carnibus veſci prae- Stanlei. Ceplt. , In ſecundo vero de vita & 6facultati- & trans- bits libro ſapientem ſibi ipſi de victu actione, . vt ſupra. Laert. VII, 183. NIRNS iuxta Apollodorum eſt CXLIII Olympiade, prout fup- plendus eſt apud Laertium numerus, apud quem centenarius deeſt, ex Suida, P1RS VII. CHRESIPPVS CAP. V. ZENO. proſpicere debere ſuadet. Cui vero fini victum proſpiciat? Vt vitam ſu- ſtentet? At in indifferentibus eſt vita. An forte voluptatis cauſa? Sed & ea in- differens eſt. Virtutis ſtudio? at ea ſola ſibi ad beatitudinem ſufficit. Aſt perridiculi ſunt quaeſtus huiusmodi ridiculi. Sia Rege enim ſuppediten- tur, cedendum illi erit neceſſario: ſi ab amico, venalis erit amicitia. ſi a ſapi- entia, mercenaria ea erit. Atque ob iſta, vt ait Laertius, multorum repre= henſionem Chryſippus incurrit, CAP. V. MORS EIVSDEM. tum loco, deliteſcat, quamobrem Koo-⸗ Winey, quaſi dicas abequo occultatum, Carneades ſolebat appellare. Sedentis autem forma, manumque extendentis, Cicer. de Laert. vitae anno LXXIII. eum ſtatua referebat, vt Cicero refert. fin. I, 11. VII 18 ¼ Genus mortis varie relatum eſt va- Pauſanias in Gymnaſio, quod a Ptolo- ulen. riis, Hermippus in odeo apud diſcipulos maeis nomen habuit, poſitam dicit, ibi 17. diſſerentem, atque ab iisdem ad ſacrifi- a fundatore non longe a foro colloca- cium vocatum, hauſio mero dulci, in tam. oculorum incidifſe ait vertiginem, at- Eius nomine quatuor referuntur a Laert. que die quinto obiiſſe. Sunt, qui riſu Laertio, Medicus primur, cui ob varia 83. effuſum, dum ficus comedere aſinum beneficia obſtrictum ſe Eraſiſtratus a- cerneret, ſuaeque aniculae vinum ei- gnoſcebat. . . . . — 5 VII, 182 Corpuſculo tenui fuit, vt Laertio calummniis, dr ispubliee rf ſt. eſt relatum, idque ſtatuam eius, in Ce- . . ” ramico poſitam, firmare idem dicit, Tertius Eraſiſtrati diſcipulus. quae fere poſt equum, proximo poſi- Quarius Georgicorum ſcriptor. Suid, 2 E N O. Laert. yyENO Tarſenſis fuit, vel, vt alii vo- lunt, Sidonius: Patre Dioſcoride natus, Chryſippi diſcipulus, eius- que in ſchola ſucceſſor: Paucorum au-VII, 35. tor librorum, ſed plurimorum diſcipu- lorum magiſter. DIOGENES. VI,SI. D Laett, Eule. C extiti mer Laent. VII, 28. 1 Cieer. L. Ofhe., J 12. 9 (icer. lc, h den. t 1.. 92. t4 int. fu deatt. , Il. p. S 1 u. erabo l. IV. b; 655. b Rn diir,3. Acid IV, 6, n, hr 2. * Mut. Apopht. p. 200. . & Cie. A, Il,2. ld. Acad, Ofke.l, 14. 8 A. d Enwe i vero n ſü⸗ Ktritn. egin⸗ 3te A Smocdi diren⸗ : ſ aſipi. ne ob epre⸗ 1i⸗ Ntum, entis entis, Ciet dt uſ⸗ lo⸗ Paulan. bi „ a- r 4 aet, aria 65 4- miei eſlus . laaert. ⸗ .Attic, . VII Sy. Laert. VI, 81. . extitit. 12². Cicero appellat. Ei de ira cum maxi- DIOGCENES. AN TIPATER. PANAEIIVS. 655 DIOGENES. QIOGENES, Seleuciae natus, Ba- bylomii tulit cognomen, ob loci viciniam. Chryſippi diſcipulus Magnum & grauem Stoicum me diſſerenti, adoleſcentem proter- vum inſpuiſſe Seneca narrat, hocque . .D a Cicer. re tamen, annon iraſci oporteat? Erat Acad. . ille ex iis, qui Athenis Romam miſſi le-IV, 20. gati fuerunt, qua de re in vita eſt di- b jd. de um Carneadis, qui Diogenis in Diale-neeh. Gicis diſcipulus extitit.² Cicero ad c Cicer. longam ſenectutem vixiſſe ait.? Li- de diu. , brum inter alia ſcripſit de diuinatione.“ 3. Itemque alium, qui inſcribitur Mi- et. d e Nat. nerua. V rz. Senec. de F. . . “ ii, ilum leniter ac ſapienter tuliſſe. Non 38. quidem ſe iraſci dicentem, ſed dubita- e Laert. VII, 28. . . Cieer. C Idonius fuit ANTIPATER, Dio- Ofc.III, Igenis Babylonii diſcipulus?, homo, vt Cicero ait, acutiſſimus s, inter ma- ANTIPATER. hil probarent.* Inter alia duos de di-k Cicer. vinatione ſcrip ſit libros. Item de dif- Gad. . cordia Cleanthis & Chrſppi. Extant 1'Cicer. 12. S gnos, vt apud Senecam eſt, Stoicae ſe- item plura eius eigrammata, ² & Diu. 1,3: b Sen. chae autores . Is cum Carneade diſpu- phismatis cuiusdam ab eo ſuppeditata m FPlu. Ep. 92. tare recuſauit, libros tamen ſuos con- ſolutio apud Senecam. Cicero de of- de Rep. plut. futationibus eius impleuit, vnde aX ciis, libro ſecundo extremo, * Athe- Moze 1 ear- Goa‿̈ι eſt appellatus, h. e. clamoſusſtylo. nis nuper mortuum dicit. A. Fsr 4. Multa aduerſus eos diſputauit, qui ni- tholog. . aſſim. . . 5 Sen. Ep. 87. PANAETIVS. ia 8 Sf de ANAETIVS Rhodius fuit, maio- ſapientiſſimum, quem ſanctiſfimum, u. 1,2. res bellicis rebus claros habuit. An- quem Hemerum Philoſophorum ap- Acad'IV, — tipatri autem fuit diſcipulus?, ſum- pellat , eius tamen de immortalitate h Cicer, 6. An. , me familiaris Scipioni Africano“, cui Philoſophorum ſententiam non pro- ſ c Er. Comitem ſe in itinere Alexandrino ad- 32, Apopht. iunxita. Princeps prope Stoicorum „. 200. Ciceroni appellatus, [& Stoicorum 4 Id. & grauiſſimus.] Homo item imprimis Cic. Ac. Ingenuus, & grauis, dignus illa familia- H . ritate Scipionis & Laelii. Acad. Magnus Platonis admirator fuit, 1V, 43. quem omnibus locis diuinum, quem bat, ita fere argumentatus; Quicquid natum eſt, interit, naſcuntur autem a- nimi, quod declarat ſimilitudo eorum, qui procreantur, quae etiam in ingeniis non ſolum in corporibus, apparet. Sed & altero eam ſententiam impugnabat argumento: Nihil eſt, quod dolet, quin idaegrum quoque eſſe poſſit. Quod Fiu. I, 2. f Cicer. Offic. II, * Cic. Off. II, 24. Antipatrum Tyrium tamen ibi Cicero dicit, quem a Sidonio diſtinguit Lipfſius Manud. L I. Diſſ. XI. qui Stoicus item, Catonis V. g id. de ticenſis Praeceptor fuiſſe dicitur Plutarcho, in vita Fin. IV, 9 Catonis. Similiter Antipatrum hunc noſtrum cum Tarſenſi confundit Ionſius Script. Hiſt. Phil. II, 1I. autem 656 autem in morbum cadit, id etiam in- . teriturum eſt. Dolent autem animi. Die. I, Ergo & intereunt. 42. Aſtrologorum praedictas is vnus e K Gic. de Stoicis reiecit. De vi item diuinan- Diu 1, 3. di dubitauit, non tamen auſus eſt nega- 2 re eam eſſe, ſed dubitare ſe dixit. PARS VII POsDONIVS menter a Cicerone! commendatos. m Cic. L. LScripſit item de prouidentia m, nitque epiſtolae eius Cicero qua Ap- An er. pii Caeci ei carmen laudauit. n. Cicer. Diu vixiſſe ex eo colligit Lipſius, Tuſcul. quod Cicero ex Poſidonio ° tradat, IV, 2. XXXhZannis editioni librorum ſuorum“ Cicer. de officiis ſuperſtitem eum fuiſſe. Off.lll, 2. POSIDONIVsS. Onng: Tres de officiis libros ſcripſit vehe- Strabo Pameae in Syria natus POsSIDO- 1b. NIVSfuit. Vixit autem Rhodi, IV. . bique & Reipublicae praefuit, & Ad eum audiendum ex Syria Cieer. decedens* Pompeius Rhodum ſe con- Tuſc. II, tulit, cumque ad limina eius acceſſiſſet, Plin.. I. percuti de more fores a hctore vetuit, VII. Ep. & faſces ianuae ſubmiſit is, cui ſe oriens 30. & occidens ſubmiſerat. Cumque au- Cic. l.c. qiuiſſet grauiter eum eſſe aegrum, quod vehementer eius artus laborarent, vo- luit tamen nobiliſſimum philoſophum viſere, quem vt vidiſſet & ſalutauiſſet, honorificisque verbis proſecutus eſ- ſet, moleſteque ſe dixiſſet ferre, quod eum non poſſet audire, tum ille: Tu vero, inquit potes: nec committam, vt dolor corporis efficiat, vt fruſtra tan- tus vir ad me venerit: itaque grauiter & copioſe de hoc ipſo, nihileſſe bonum, niſi quod honeſtum eſſet, diſputauit. Cumque quaſi faces ei doloris admoue- rentur, ſaepe dixit: Nihil agis dolor, a vide quamuis ſis moleſtus, nunquam te fa- alia eius tebor malum. ² [Diſcedenti Pompeio o atque ecquid mandaret? interroganti collecta Feſpondit: . Lipſ. ma- Rem gere praeclare atque aliis prae- nud. L. ſtare memento.] b 8 Ldiſt. X. Sphaeram effecit“, cuius ſingulae b S . . Rrabo conuerſiones idem efficiebant in ſole, & Cliti. in luna, & in quinque ſtellis erranti- bus, quod efficitur in coelo ſingulis die- bus & noctibus. Quantum ad ſcripta eius, quinque de diutinatione libri Ciceroni d inueniun- Atz- al diu. I, 3. tur laudati, quinque item libri de na-e de3 e Cicer. tura Deorum . [Locum item de ofi- Nat. D. ciis eſt perſecutus *; eaque collegit, I, 44. quae ne rei quidem publicaæz cauſa feri? Cic. L. debent. Denique & Pompeii res geſtas XVI. ad deſcripſiſſe Straboni dicitur h. 11. ſeipſum quoque Cicero audiuiſſe di-g Cicer. Romam, ducente M. Marcello, Off.l,45. veniſſe Suidas aĩt?, ſed tamen Scipioni? L. XI. Carthaginis domitori adhaeſiſſe & P 422. memi-XIII. ad Cicer. 2 Attic ep. Eum b. i Cicer. conuixiſſe traditum Athenaeol!, quod Nat. D. ex eis forte natum, quae de Panaetii fa- 1,3. miliaritate cum Scipione Africano an- Suid. tea commemorata fuere. Tart:). Atque hucusque continua Stoico- Atbea. rum pertingit ſucceſſio, quae, iuxta or- p. 6 dinem a Diogene Laertio conſtitutum, in ſcholis a Thalete deriuatio poſtrema eſt. . FRANCISCVS BACO de Verula- J mio De augmentis ſcientiarum Lib. III. cap. IV. p. 228. ſJ. *Quodad Placita antiquorum philo- Jophorum, qualia fuerunt Pyibagorae, Philolai, Xenophanis, Anaxagorge, *Cic de xStrabo L. XI. p. 492. Id factum dicit, cum aduerſus Piratas expeditionem pareret. Nat. D. II, 34. Parmenidis, L. XIV. ☛ n Purneni nm: cutrere lo mod PEtſieni rum, r6 Iet, Gallet: magiſt nem a nund Ciuerſa turas,6 eri. vetitas bus T Qer menz, cipis Redor uan Prd poteß gatio⸗ fuerit lyfan mulie Propr tepe ſopbi rom A) ven run eme tur, rum cor ſha Ubr. s, rel iud enn Nctos ne, Mecl- XIII. a1 lulur . . (icer. lihſibnil tradt IV,2. ſuorum“ Cicer. d. (Flllz. — erranti⸗ licie⸗ ngted de Ai-Nu. D. Colegit l 44. .4 Silul uten II. ArCl0,OlA. n . ile E tet. uod xe⸗ b. letli ſi⸗ h3. o “ Suid. neetd. . Athen. Stoi. NI. Titutum, ofkremi Verr. ,L. Nihr. G. NTAt, ordt, — enildit⸗ pOS&Tονσι+ 65 Parmenidis, Leucippi, Democriti, alio- rum: (quae homines contemptimper- currere ſolent:) non absre fuerit pau- 10 modeſtius in ea oculos coniicere. Etſienim Ariſtoteles, more Ottomano- rum, regnare ſe haud tuto poſſe puta- ret, niſi fratres ſuos omnes contruci- daſſet: tamen iis, qui non regnum aut magiſterium, ſed veritatis inquiſitio- nem atque illuſtrationem ſibi propo- nunt, non poteſt non videri res vtilis, diuerſas diuerſorum, circa rerum na- turas, opiniones, ſub vno aſpectu intu- eri. Neque tamen ſubeſt ſpes, quod veritas aliqua purior, exillis aut fimili- bus Theoris, ſperanda vllo modo ſit. Quemadmodum enim eadem Phaeno- mena, iidem calculi, & Ptolomaei prin- Cipiis Aſtronomicis, & Copernici com- petunt: ita experientia iſta vulgaris, qua vtimur, atque obuia rerum facies, pluribus diuerſis theoriis ſe applicare poteſt: vbi ad rectam veritatis inda- gationem longe alia ſeueritate opus Ffuerit. Eleganter enim Ariſtoteles: Infantes primo balbutientes, quasuis mulieres appellare matres, poſt autem propriam matrem diſcernere. Sic cer- te puerilis experientia, omnem Philo- fophiam appellabit matrem: adulta ve- ro matrem veram internoſcet. Inter- ea juuabit philoſophias diſcrepantes, veluti diuerſas Naturae gloſſas, (qua- rum vna fortaſſe vno loco, alia allio eſt emendatior,) perlegere. Optarimigi- tur, ex vitis antiquorum Philoſopho- rum, ex faſciculo Plutarchi de Placitis eorum, ex citationibus Ariſtotelis, ex ſparſa mentione, quae habetur in aliis libris, tam Eccleſiaſticis, quam Ethni- cis, (Lactantio, Philone, Philoſtrato, & reliquis) opus confici, cum diligentia & judicio, de antiquis philoſophiis. Tale enim opus nondum extare video. At- Oo oo tamen hic moneo, vt hoc fiat diſtincte; ita vt ſingulae Philoſophiae ſeoſirm componantur, & continuentur: nen per titulos & faſciculos (quod Plutar- chus fecit) excipiantur. aeuis e- nim Philoſophia integra ſe ipſam ſuſten- tat: atque dogmata eius ſibi mutuo & lumen & robur adüciunt: quod ſi dis- trahantur, peregrinum quiddam & du- rum ſonant. Gerte quando apud Ta- citum lego facta Neronis aut Claudii, circumſtantiis temporum, perſonarum & occaſionum veſtita; nil video, quod a probabilitate prorſus abhorreat: cum vero eadem lego in Suetonio Tran- quillo, per capita, & communes locos, minimeque in ſerie temporis reprae- ſentata, portenta quaedam videntur, &plane incredibilia. Neque abſimilis eſt ratio philoſophiae, quando proponi- tur integra, & quando in fruſta con- ciſa eſt & diſſecta. MONTANVS in tentaminibus Cap. I1I2. cc Dici non poteſt quam cupiam, vt me viuo vel alius vir doctus, vel Iuſtus Lipſius, doctiſſimus aetatis noſtrae mortalium, meoque Turnebo con- junctiſſimus, & voluntate, & corporis valetudine, & otio eſſent eo, vt vete- rum philoſophorum ſententias, in claſſes ordine ſuo diſtributas, de na- tura, & moribus noſtris: iuxta cum omnibus, quae ortae ſunt de philoſo- phia controuerſus, ſectarum item philoſophorum autoritatem & ſuc- ceſſionem, earundemque auforum diſcipulorumque vitam, vtque eam in memorabilibus euentibus ad prae- cepta ſua accommodauerint, ſincere & diligenter, quantum eius fieri poſſit exponere valerent. Quantum id opus, quam vtile eſſet futurum., HISTORIAE 65⁵8 PARS VIII. PVIHAGORAS. CAP. I. HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS VIII. SEC TAM ITALICAM COMPREHENDENS.- PVYTHAGORAS. CA P. I. . PATRIA, PARENTES ET AETAS PYTIHAGORAE. “ Sld Iluer ſa ab lonica eſt alica ſe- vit. l D Eka, ratione autoris, loci, di- 80. ſciplinae & doctrinae, no- b plut. men ab ea ducens Italiae Sympol. parte, cui Coloniarum Graecarum fre- . . . „. quentia magnae Graeciae nomen im- CQ. 7. pofuit. Autor tamen eius, PN' THA- Diog. vII1, GORAS, Italus haut fuit. Quamuis Haec enim Patrem eius Metapontinum fuiſſe Porphy- ſint, qui ſtatuant,* alii vero? Thyrrhe- ſanr num, Hetruria in Iialia ortum, Dioge- x quo Nes tamen atque alii LTyrrhenum affir- Sranleio Mant extitifſe, ex eorum progenie, qui allegan- Lemnum inhabitauerant ¹, Imbrum- ur aer que, & Scyrüm: eumque, mercaturae ap. La-Cauſa Samum ventitantem, ſedem ibi ert. I. c. fixiſſe, ciuemque eſſe factum. Hiſce F Strom. calculum addit Ariſtoxenus “, (cui Cle- I. p300. mens Alexandrinus? Ariſtarchum et- H iam iungit, & Theopompum. Idem c, Ariſtoxenus, in vita Pythagoraes, te- Laert, ſtatur h, ortumillum eſſe ex vna inſula- Ic. rum, quas Tyrrhenis eiectis Athenien- . ſes poſſederunt. Hinc eſt, quod ba- IS- mium Pythagoram Suidas natalibus . Tyrrhenum facit, iuuenemque dicit a patre ex T'yrrhenia in samum tradu- Qum. Et ſane patria eius imperueſti- gabilis Lyco * videtur, Ioho! vero k apud aeque difficile Pythagorae quam Ho- Porph. meri patriam indicare. “ Paris- Neque fas mirari parentis ipſius pa- Apion p. triam in dubium vocari, eum ne de ipſo 1061. nomine quidem & vitae genere conſtet. Hiſt. Iuſtinus Demaratum vocat, Maratum XXͤ 4 vero ex eodem Ioannes Sarisberienſis, e Marmacum alii 2, Maxima tamen Ve- a9. quem terum pars Mneſurchum vocatum eſſe tamen conſentiunt. Erat autem ille, iuxta eſt Mae. Hermippum , annulorum caelator, α mercator iuxta alios. SSS Sunt, qui Phliaſium fuiſſe affirment.4 car legit Euphronis filium fuiſſe Pauſanias ait, Caſaub. nepotem Hippaſi, eumque captaa Do- uren rienſibus Phlio Samum ſe contuliſſe. A- Taert lii Hippaſi dicunt filium fuiſſe, eum ve- & Suid. ro Eutyphronis, Eutyphrona Cleony- Il. cc. mo eſſe genitum, Phliunte exulem. Ma- Abulei. mercum vero, vel potius Mneſurchum, Plorid- . Samum habitaſſe, vnde damii nomen ert. I n. tulerit Pythagoras. Syrium facit Cle- q apud anthest, ro Syriae, vel Phoeniciae po- Porphyr. tius, oppido ortum, vnde mercaturae P. 182. cauſa èumum profectus, quo tempore L. Ilc. fame maxime Samii laborabant, anno- ſapud na ipſos leuauit, & praemii loco Laert. lc. — t apud- * Metapontinum non patrem Pythagorae qui⸗ dem, bene tamen ipſum Pythagoram dixiſſe non- nullos apud Porphyrium teſtatur Lycus p. 181. Ne- que Laertius affirmat Tyrrhenum eum fuiſſe, ſed eam Ariſtoxeni ſententiam ait eſſe, quam iuxta cum aliis recenſet. * Non id quidem praeciſe dicit, quod ex Hol- porphyr. ſtenio ad Porphyr. p. 69. expreffiſſe potius, quam p. I180. ipſo loſepho videtur Stanleius. Sed hoc tantum, de Homeri patria nihil quemquam certi affirmare poſſe, neque de patria Pyrhagorae. cinitatis nAet. it. a. gennitium Stanleio, 5. pro quo 13. P. 140 uitzis i Cen thugolanm Il,. Erſineß ſarchucn centem, niamn ded Pythagor nucia uee men parn ludl. i lr üit yth. . 1. Autoitit lumbl bula exo iiepjth. Ancae ...2. miſitel aae ll, ( e legi ſiue ani enn in cgol Cleprin mendum Taculon “ lenia, A e, (e, denl hubit aſoliten APpellt tumpr. inare lin N COAN ſa⸗ Atei iamat nes S Chus Pythe 1). Dor. Lenhuu rr . thuid 1Rr. Qu eſter vero 49d Ho-Lorph. le li lellce. † P- 110 oo, ſiet, Hit. ltum nn 4 lg ls Laemlc. eſle tanen Uxti el Mls tor at, o ⸗ Mamer. tdenr legit ,Chd, Do⸗ quein 4. Vide. 0 laet. Ve- & guis, IV- ll, cc. ſe- Apolei, w klotid,l, 15le. eee ce. le-d aod O-Porphy-. ze P. 192. e L,le. e nuo 0-1 cud oluenlc⸗ —t ahud 1. Porphyr. 1 b. 18⁰. . 5 e⸗ gen Stanleio PATERIA, PARENTS ET AFIAS EIVS& ciuitatis iure donatus eſt. daaium Py- p. Clem. thagoram Hippobotus quoque ſtatuit. Al. I. c, Et ſane plerisque placet oamium Mne- fſarchum fuiſſe, ab Ancaeo genus du- centem, qui primus in damum colo- niam deduxit, Eius vero progeniem, Pythagoram noſtrum, tdone in Phoe- nicia lucem adſpexiſſe, educatione ta- mer iter igin e Samium. Iambl. Darlter, ac1πρπ1Üαπ. eſſe Samium. vit. Pyth. . . . c. I. autoritate“, qui vitam eius ſequenti fa- b Iambl. bula exorditurb. vit. 'ycth. Ancaeum Samib, quae in Cephalle- c. 2. nia ſita eſt, incolam, Ioue natum eſſe fe- male runt, (alii ex Neptuno & Aſtypal⸗ in Arcer. 2 Ptuno VPalaca edit. Sa- genitum malunt), quam ſiue virtute, ens legi ſiue animi magnitudine, opinionem obſerua promeruit. Prudentia is nominisque tum. eloria inter ceteros Cephallenaeos fa- quod cile princeps fuit. A Pythia autem o- mendum Taculo iuſſus eſt, vt contractis e Cephal- auper lenia, Arcadia, & Theſſalia, colonis, ac- lie citisque ex Attica, Epidauro, & Chalci- us, de, demigrationis ſociis, coloniam ad inhabitandam inſulam deduceret, quae a ſoli terraeque bonitate Melamphylos appellabatur. Vrbemque a ſe condi- tam pro same Cephalleniae Samum no- minaret. Oraculum ipſum ita habebat: Linque Samen, Ancaee, Samum ſed conde: profundo Inſula eincta mari, antiqus nomine Phyllas. Quod autem colonia ex dictis locis Coaluerit, non tantum Deorum cultus & ſacra, ex locis, quibus homines illi antea conſederant deriuata, verum et- iam affinitates, & ſolennes conuentio- nes Samiorum, produnt. Mneſar- chus autem, & Pythais, ex quibus natus Pythagoras, ab eiusdem Ancaei familia ap. Por- genus ducere feruntur: (idque de Py- phyr. p. thaide Apollonius quoque confirmat) 18r. Quae generis nobilitas cum multae eflet inter populares exiſtimationis, Atque haec omnia Iamblichi firmantur 659 Touis filium Samius quidam eum fecit Poeta, ita canens: Efſt & a- Pythagoram Thoebo, Iupiter gquogau-pad Por- det amico, phyr. p. Pythais, e damiis pulchra puella, 181. dedit. Ei vero fabulae ita occaſio nata fuit. Mneſarcho, Samio, ad mercaturam Del- phos cum vxore, nondum manifeſte grauida, profecto, praedixit Pythia, cum reſponſum de nauigatione in Sy- riam peteret, hanc quidem ad votum & cum lucro ipſi ſucceſſuram, vxorem vero, praegnantem, filium parituram, qui omnium, quotquot vnquam vixe- re, forma & ſapientia praeſtantiſſimus, humano generi ad omnem vitae ratio- nem quam maximum emolumentum eſſet allaturus. Mneſarchus igitur, ſe- cum expendens, Oraculum de filio da- turum reſponſum hautquaquam fuiſſe, vt de quo ne verbo quidem interrogaſ- ſet, niſi plane ſingulare quid eſſet, quod ab eo ſit expectandum, mutato vxoris nomine, ex Parthenide Pykhaidem, fecit, a Delphica vate nouo nomine petito. Statimque partu defunctam, quod Si- done factum in Phoenicia fuit, infan- tem Pythagoram appellauit. Neq; enim Epimenides audiendus, cum Eudoxo &- abpud Xenocrate, (Apollonio'memorati)qui- Porphyr. bus affirmatum, Apollinem eo tempore lc. cum Pythaide ſe oblectaſſe, grauidam- * vosem queb ex non grauida factam per Pythi- SS am pronunciaſle: id enim nullatenus pud lam- admittendum videtur. Ceterum nemi- blichum ni, qui quidem ex ipſa viri natiuitate, & monue- multiplici animi ſapientia coniecturam a He- fecerit, dubium erit, quin anima Pytha- ad el. gorae Apollinis obnoxia auſpiciis, ſiue quoque perpetim eiusdem Dei aſſeclam ſe ge- monet rens, ſiue alio proximiori commercio Stanl. eidem coniuncta, ad homines delapſa ſit. Atque haec quidem Iamblicho de eius natiuitate fuere commemorata. Oo OO2 Fuit 660 Fuit autem Pythagoras in tribus Laert. Mneſarchi filiis natu minimus. Natu VIII,2. maximum Cleanthes Eunoſtum, Laer- ap. Por-c. us & Suidas Eunomum, proximum ei g. rdle Thyrrhenum, vocant, auunculus ei Zoi- 185. Uus fuit, Laertio memoratus. 3 Fundamenta quibus nituntur tem- porum rationes ad vitam Pythagorac pertinentes paulo poſt exponentur, i- tineris eius in Italiam occaſione. Con- PARS VIII. PFIHAGORAS. CAP. II. cedi interea mihi peto; tertio anno Olymp. LIIl natum eum eſſe, XVIII aetatis anno Thaletem audiuiſſe, atque alios: tum in Phoeniciam, inde in Ae- gyptum eſſe profectum, vbi XXII an- norum moram fecit. Porro Babylone XII vixit annis, inde Samum rediit LVI ano aetatis, atque inde porro in Htaliam perrexit: quae omnia ſigillatim ſuo loco plenius dilucidabuntur. CAP. II. Pyth. c. 2. Laert. . VIII, 2. . . b heic in Neſarchus, vt Iamblicho tradi- Arceria- tum, ex Syria redux Samum, am- na editi-Pliſſimis auctus opibus, merciumque one quæ- Praeſtantiſſimarum copia locuples, da templum Apollini Pythio dedicauit, Kukterus ſümtibus ſuis exſtructum. Filii vero nuper animum praeſtantiſſimis artibus imbu- ſupple. it, modo Creophyli, modo Pherecydis vit, nos Syri, diſciplinae traditum, vt & reli- eun quoram ſacris pracfectorum plero- Stanlei. legit, ex- Ma, ita indole praeſtante diuina, quali hiben- nemo vnquam mortalium eſſet gauiſus. um bu⸗ Sunt, qui affirment, Dsnem fuiſle raert. Primum, „ Pherecyde vero apud vIIDA7. Graecos de immortalitate animorum 4 Auga- diſputare inſtituente, Samium Pytha- Ktin Tll. goram, motum doctrinae nouitate, fa- HH ctum ex pugile philoſophum eſſe. Ve- 2 dde Tum fabulas iſtas, Philoſophi Pythago- Ionſ. rae cum eiusdem nominis pugile, eius ſcript. aequali, de quo infra dicemaus, confuſio Hiſt-phil. peperit. 4; Relatum Cleanthi eſt?, vt & Suidaes, 7 porph. Primum Pherecydem a Pythagora au- vit. Pych. ditum eſſe, tum peſea Hermodaman- p. 181. tem Creophylium, Samium, tum valde *½ vit.Py ſenem. Hermodantis nempe ei nomen iS fuit, Creophyli vero tulit cognomen ?. Lc. cap. 2 Vnde colligas pro xοοοαιο (in loco rumqueb, vt qui filio gauderet, ita for- 2 vita PRIMAE AETATIS INSTITVTIO ET PRAECEPTORES EIVS. Gleanthis apud Porph.) legendum eſſe, e. ptù , niſi dicas Creophyliuni Pa- gitur in riter ac Creophylum cognomillatum ed. Rit- eſſe, eam ob cauſam * quod a Creo-— tershul. . phylo originem duceret, Samiob, vel geo qui praeteritis temporibus Homeri ex- oα titerat hoſpes: eius, vt quibusdam per- Iambl. hibitum, praeceptor, & in poeticis ſtu- gabo diis aemulus. m Apuleius“ vero Her- L. XIV. modamantem, vel Leodamantem, vt p. 638.D. ipſi audit, diſcipulum Creophyli huius m id ve- eſte affirmans, non minus contra tem- ro nee . Strabo g Porum ratlones Imnpin git, ꝗquam cum et Be. Platonis diſcipulum Pychagoram facit, que lam. niſi totum Apuleii textum corruptum blichus ſtatuere praeſtet. Evo WPythagorae patre mortuo, pruden- tantum tiae & temperantiae incrementa cepit, Oigon E& vt adoleſcentem honorifice reueren- 0ιαα terque colerent omnes, ipſique etiam &αN natu grandiores. Imo vifus modo au- Homeri ditusque in ſe cunctos conuertebat, & tantes. quoscunque adſpexerat fui ſtatim ad- n Apul. miratione implebat, vt multi eum Dei Florid. filium eſſe afſeuerarent. Ita exiſtimatio-L.Il. fin. ne aliorum, ſuaq; ateneris inſtitutione, b. 18. lambl. ingeniiq; excellentia, corfifmatus, ma- c. p.6 gis magisque his bonis dignum ſeſe oſtendit, ornamenta ſibi ex religione & doctrina comparans, ex conuerſationis praeſtantia, 23ul Prieſtn uns i⸗ (OI aleines ex ſuan wd re itnte Gius vet.. . tas cllan tlollt, 6l. Kuſte- per tun i ſeck. nu ilorr er Sarmio Sas d. aquen tjonkt. epheb tuma. tem, circur. ti in ded verd TV C fuit Mun thage tum tojd erat lien., Iet VIII 2. e Uimbllc trin que moe du y col lo, le. W u tun di⸗ N ei⸗ rlei P Hord. ten a0 n *diae. praeſtantia, * ex conſtantia mentis, ſe rais ?6. Corporeque ad grauitatem compoſito, iie atgiree, ex ſuaui item & inimitabili animi ſere- indein aͤe⸗ quod re nitate. Non irae, non riſui, non aemula- „VN. Ctius ver- MII. tas cum tioni, aut contentionis ſtudio, aut alii oBebylone .I. Kuſte- perturbationi indulſit, ſed tanquam bo- redlitll ro peen- num quendam genium ſe gerebat, qui in inkualium Vai. Samiorum vrbem, vt verſaretur in ea, in ſuoloeo W*" aduentaſſet. Quapropter eius, adhuc ephebi licet, in ignis fama, Mile- tum ad Thaletem, & Prienem ad Bian- tem, ſapientum duos, vrbesque etiam TORES circumiectas, peragrauit. Iamque mul- . ti in partibus iſtis, laudantes iluenem, celebrem ipſum reddebant, dum pro- ndum ele . verbio quodam S A MIVM COMA- Nm. n in TVM eum appellarent., älatumn 1, NRi. Circa haec tempora nata Polycratis da Creb- undll fuit tyrannis, quibus “duodeuigefi- Sammio d, rele mum forte aetatis annum egreſſus Py- oneri e. 0 thagoras, cum quo tenderet res, quan- chmnper- und tum item impedimentum ſuo propoſi- erlcis ſ- n, to, diſcendique ſtudio, cui vnice deditus 1o Her. NI. erat, ea allatura eſſet, antea proſpice- Laert. Fet animo; „ Iuuenis qui eſſet animo- VIII, 2. que ad ſapientiae ſtudia accenſus, pa- lIambll c tria relicta iter ingreſſus eſt. Noctu- que adeo, clam omnibus, cum Her- tein, Vt 968D. Münsn e gec riten on IumCe e. un ficih ne ln. truptotn bictns um ruden-mu il, genus, vt antea dictum, a Creophylo ducenti, hoſpite Homeri) ad Phere- cydem profectus eſt, in Lesbo tum RMRü cpi ⸗ commorantem, cui a patruo ſuo, Zoi- reetel⸗. lo, commendatum fuiſſe refert Laer- e etun 4 /, c. tius, ad Anaximandrum item Phyſi- ied omeri cum, & ad Thaletem, apud Mileſios non ve rtehat ntes. Fatin A⸗ 1 Apul. tum agentem. Cum ſingulis horum alio atque alio tempore ita verſatus eſt, vt omnes eum amarent, & ingenium Ummno- l in eius ſuſpicerent, ſuaeque participem one 1,1 1 . Apulei. philoſophiae redderent. Eertur au- M . iord. tem penes Anqximandrum Mileſeumna- r L. II. p. 7 turabilia eſſe ommentatus. Thales li- n H mbllcbenter eum in familiaritatem recepit, * admiratusque, quod tanto interuallo ⸗ INSTIIVIIO EI PRAECEPTOREOS/ modamante (cui cognomen Creophy- loniorum conſpiratio prorumperet, 661 alios poſt ſe iuuenes relinqueret, fa- mamque de ſe proditam ſuperaret, communicatis, quantum potuit, diſci- plinis, & ſenectute ac corporis infir- mitate accuſata, vt in Aegyptum naui- Frer⸗ & ſacerdotibus Memphiticis & ioſpolitanis ſe addiceret, monuit. Eos enim eſle, a quibus ea ipſe acceperit, duae opinionem ſapientiae ſibi peperis- ent, quamuis iis a natura & inſtitutio- ne dotibus praeditus non fuerit, qui- bus Pythagoram cernat inſtructum. Vnde laetum praeſagium denunciabat, forte, vt in mortalium ſapientiſſimum maximeque diuinum ille euadat, ſi cum his quidem ſacerdotibus fuerit verſatus. Pherecides, cuius mentionem fect- mus, in morbum incidit, in Delo in- fula. Eumque LVII Olympiadi ſu- perſtitem haut fuiſſe, probari exlitte- ris poteſt, quas vna, antequam vita exiret, die ad Thaletem dedit, qui pri- mo Olympiadis proxime ſubſecutae anno viuere deſüt. Quamuis vero autorum plerisque ſit proditum, eo tempore, quo apud Crotoniatas Cy- lonii contra Pythagoraeos conſpiraue- runt, quod nonita diu ante Pythago- rae factum eſt mortem, ex Italia Delum abiiſſe Pythagoram, Pherecydem vt vi- deret, terraeque mandaret; Dicae- archus tamen, aliique, magis accurati ſcriptores, vt Porphyrio obſeruatum, affirmant, praeſentem Pythatogoram [Crotonae fuiſſe, cum memorata Cy- Laert. L. II. ſ. 122. Vit. Py- thag. p. 206. Pherecydem vero, antequeam Samo Pythagoras diſcederet, ad plures abiis- ſe., Prius tamen a nobis allata narra- tio doctiſſimo Salmaſio impoſuit etiam, Exereit. qui, vt eam cum aliis, quae de Phere- Plin. p. Cyde feruntur, conciliaret, allum ab 391: illo Pherecydem admittere cogitur. Factum igitur, ante quam Samum Oo O3 Pythagoras 662² PARS VIII. PVIAGORAS. CAP. MI. IV. Porph. 1. Pythagoras relinqueret, fuit, Vt ad c-p. 186. Pherecydem Phthiriaſi immedicabili Iambl. j. . 4 Vita 5.-laborantem accederet Pythagoras, O thag. c. 30. p. 154. nec mors eidem obreperet, tum vero ret.,Diſerte enim addunt Laertius atq; Viere⸗ Porphyrius. „Poſt mortem Phere- Porph. cydis „& iuſta ei peracta . Samum eum 1. c. rediiſle Hermodamantis ſtudio. Laert. Relatum Phauorino in ſeptimo Va- riarum Hiſtoriarum, * & poſt eum Por- CAP. TTER PYTHAGORAE IN PHOENICIAM. Iambl. c. 3. init. . . Thalete inter alia edoctus, tem- poris prudenter rationem eſſe habendam, eamque ob cauſam a vini pariter ac carnium vſu abſtinens, o- mni etiam iam antea ingurgitatione abdicata, atque intra tenues, faciles- que digeſtu, cibos ſe continens, vn- de & vt ſomni modicus eſſet, obti- nuit, & mente ſerenus, & conſtanti atque aequali corporis valetudine vteretur; iter ad Sidonios ſuſcepit, tum ex affectu quodam in eam vrbem, quem a natalibus traxiſſet, patriam eam ſibi exiſtimans, tum quod expe- dita magis inde in Aegyptum naui- gatio eſſet futura. ib. Hic cum Prophetis verſatus eſt, Mochi, naturae interpretis ſucceſſori- bus, cum aliis item, & cum ſacrorum pem ſuam in morbo ipſi praeſtaret, do- funus eius, tanquam magiſtri ſui cura phyrio Pythagoram, poſtquam cum Fii,4,. Hermodamante aliquamdiu vixiſſet, porph. athletas primum inſtituiſſe, atque inter vit. Pyt. eos Eurymenem, vt carnis diaeta vte- p. 186. rentur, cum caſec & ficubus alii athle- tae veſcerentur. Qua effectum diaeta fuit, vt victor in Olympia Eurymenes eic coronaretur. Obſeruatum tamen Laer- Iambl. c. tio & Iamblicho eſt, male ad SamiumPy- 5„ thagoram iſta referri, qui abſtinentiam a carnibus animantium ſuadebat, Fuiſſe vero illud inuentum Pythagorae, Era- toclis filii, de quo paulo poſt dicemus. III. in Phoenicia antiſtitibus. Cuncétis- que initiis Bybli & Tyri fuit initiatus, maxime vero in praecipuis * ſacris ri- tibus, in diuerſis aliis Syriae partibus celebratis. Non quod ex ſuperſtitio- ne ea ſubeunda witer, god ſibi forte perſuadeat quiſpiam, ſed diſcendi ſtu- dio, quodque metueret, ne quidquam eorum quae cognoſci merentur, qua- lia illae gentes Deorum arcanis ſacris myſteriisque comprehendebant, ſoler- tiam ſuam effugeret. Non ignarus cetera, iſtarum partium ritus ex Ae- gyptiis ſacris eſſe deriuatos: quod ſpem ipſi faciebat facilioris ad fubli- miora Aegyptiorum myſteria admiſſio- nis, quae ſumma proſequebatur ad- miratione, memor eorum, quae a Thalete, praeceptore ſuo, de illis acce- Piſſet. * Apud Laertium nihil aliud ex Phauorino alle- gatur (& quidem ex VIII. Var. Hiſt. non VII. vt hic habetur) quem pugilem fuiſſe Pythagoram. Reliqua Porphyrii ſunt, quem iſta a Phauorino habere ex Laertii I. c. ſuſpicatus Stanleius fuit. **† In Graecis eſt o Xτιαι οοπς ree Togi „ » . . . so * oευνιοσ οσαρανον, quae etiam re- tinuit cl. Kuſterus, & vertit, quae in multis Sy- riae partihus ſingulari modo coelebrantur. Stan- leius tamen ?αιτι⅓ιαρς legere maluit, quod il- lam ei peperit verſionem, non multum ab illa di- verſam, CAP. e, I Gelimr in cu losv. re. jtine⸗ &u t licet hiebe tant inſp ruuß ſcer id la⸗ ſ qu uin i ee⸗ u/ ddey ſee laue e Kanleius legit ini. nd eell ua ta- aed d. Dus elt emmenda- kione, . . Am cum b Laert. — CAP. einter ſi e. ennte. i6, lambl. Qu Aegyptii quidam nautae ad linke. L c. littus appulerant, in quodradices mckiet deſinunt Carmelis, Phoenicii montis, Vmene in cuius templo ſaepe Pythagoras ſo- ler. url⸗ lus verſabatur, qui jubenter Pythago- iumby. ; e rae locum in naui ſua fecerunt. In entiam itinere autem obſeruantes eius in vi- t, Fuide tu temperantiam, quo conſueto ſci- e, Era. licet vteretur, magis etiam eum inci- lemus, Piebant mirari. In conuerſationis er- go grauitate aliquid homine maius no- tantes, memoria repetebant, quam ex inſperato, modo appellentibus, appa- . ruiſſet, ex vertice montis Carmel de- undti⸗ ſcendens, (quem ſacrum prae aliis mon- itintis, tibus, vulgoque inacceſſum nouerant) cröri⸗ facili rectoque incedens gradu, nullo rtibus ſaxo vel praecipitio eum morante: ſtitio- G quomodo item ad ſcapham accedens, iforte inr interrogauerit num * in. Aegyptum eſſet Gikan. 58e curſus? ipſis annuentibus nauem con- Ium n. ſcenderit, quieteque in loco quodam in⸗ vbi miniſteriis nautarum nihil impe- ſteris 1* eius dimenti eſſet allaturus, ſi forte illa er. jegi tempeſtas exigerer, conſidens, duas arus eri- noctes diesque tres in eodem habitu ke. gevka- permanſerit, non cibum, non potum, grol eves re on ſomnum capiens: niſi forte cun- ſubli u& zis ctis non aduertentibus, vbi erat in ſede iſio. A ² ſua, conſtanter compofitus atque im- r ad. r= otus, paulisper dormitauit: quomo- qua ta- do item praeter expectationem rectus ne 4 men non ipſis curſus fuerit, quaſi Deus aliquis icce adeo o. praeſens interueniſſet. Haec omnia enzs el inter ſe comparantes concluſerunt, . done. Gchium quendam vere diuimum ſecum R in Aegyptum ex Syria tranfire. Quod Sur. IER PFIMAGORAEF IN PHOENIC AEOFPTVI 68R 663 IV. FTER PYTHAGORAE IN AEGVYPTVM. igitur erat reſiduum itineris, feliciter thagoras, id curae habens, vt Aegy- confecerunt, verbis pariter ac factis, quibus veladuerſus ſe inuicem, vel ad- verſus ipſum vtebantur, maiorem, quam antea reuerentiam in eum prae, ſe fe- rentes, donec feliciter, per ſummam maris tranquillitatem Aegypti littori- bus nauem applicarent. Exſcendentem honorifice naui ex- tulerunt, & poſtquam illum in puris- ſima arena collocaſſent, tumultuaria opera aram coram eo congeſſerunt, ei- que ex omni genere mercis, quam ve- hebant, primitias quaſi impoſuerunt, atque tum demum nauem in eum lo- cum, quem ſibi propoſuerant, ſubdu- xerunt.“ Pythagoras longo licet ie- iunio confeétus, nauſea tamen neque inter traiiciendum, neque, dum a nau- tis manibus deportaretur, correptus fuit. Neque tamen poſt eorum diſces- ſum diuitus afructibus ſeſe abſtinuit, quos ipſi appoſuerant, ſed ſumſit ex illis, atque eis valetudinem conſerua- vit, donec ad vicina habitacula per- veniret. Hinc vero ad obeunda dili- genter omnia templa ſe conferebat. . , c. 4. init. Antiphon in libro de Viris virtute éx- Vir byth. cellentibus, conſtantiam in Aegypto de-p. 18 monſtratam laudat, ita enim ille:“ Py- citatus. etiam ptiorum diſciplinam pernoſceret, atque viert omni ſtudio id agens, vt eius fieret particeps, Polycratem tyrannum ro- gauit, vt Amaſi, Aegyptiorum Regi, amico atque hoſpiti ſuo, vt ex Hero- Herod. doto quoque conſtat, ſcriberet, vt ad . Il. doctrinam, quam diximus, admitte- * Obſcurius Stanlcius, imo male: nauemque in eum locum ſubduxere , önde primum ſol- nerunt. Quae ſequi non potuimus, adeo parum ſunt apta, In Graecis eſt, οαοναοιοααι Z 70 ααd⁵0 ααενααDτwςαρτο rX*,; quorum ſenſum recte etiam nuper cl. Kuſterus reddidit, retur. - 664 retur. Cumque ad Amaſin peruenis- . ſeet, litteras eum ad ſacerdotes ipſi de- diſſe: ab Heliopolitis autem, ad quos primum peruenerat, ad Memphitas, tanquam ſeniores, ablegatum fuiſſe, qui merus erat Heliopolitarumſipfum Clem. Al. differentium] praetextus.,, Nempe Scr. V. p. promiſcue omnibus myſteria ſua Ae- 566. gyptii impertiri hautquaquam ſole- bant, neque profanis ſacrarum rerum . committebant ſcientiam, ſed ſolis re- gni haeredibus, ſacerdotumque illis, qui reliquos educatione, doctrina & generis nobilitate ſuperare crederen- Porph.l.c tur. *A Memphitis eodem praetex- tus genere Thebas eſt ablegatus. The- banos vero, metu regis deprecari mandatum non audentes, exiſtimaſſe Pythagoram, laboris & aerumnarum magnitudine territuma propoſito dis- ceſſurum eſſe, ideoque dura admodum & a Graecorum religione plane aliena ei praecepta iniunxerunt: quae prom- tiſſime tamen ille executus, admiratio- ni eis fuit, ita vt & ad ſacrorum & ſtu- diorum communionem eum admitte- rent, quod nulli vnquam extero ho- Strom. I. Mini contigiſſe reperitur.,, Refert au- b. 303. tem praeter haec peculiariter Clemens Alexandrinus, Sonchidem, Aegypti- vm, Archiprophetam praeceptorem eum habuiſſe. ap Porph. Diogenes obſeruat, eique Antiphon p. 185 . quoque ſuffragatur, Pythagoram cum Roerddotibus „dum vixit in Aegypto, & ſapientiam & linguam Aegyptiorum perdidiciſſe, atque triplex litterarum genus, epiſtolicum ſcilicet, Hieroglyphi- cum & ſymbolicum; quorum primum propriam & communem loquendi conſuetudinem imitatur, reliqua per allegorias ſub quibusdam aenigmatum ciem. Al. inuolucris, ſenſum exprimunt.Nem- Sitrom. V. Pe qui ab Aegyptiis inſtituuntur, pri- p. 55y. Mum Aegyptiarum litterarum viam pAnS VTIr PVTAOGORAS CAP. i. ac rationem diſcunt, quae epiſftologra- phica dicitur; tum IHheraticam, qua vtuntur, qui de rebus ſacris ſcribunt: poſtremo perfectiſſimam illam, quæ hie- roglyphica dicitur, cuius ſpecies ſunt Cyriologica & Symbolica. Hembolicae vna quidem loquitur per imitationem, alia vero ſcribitur veluti tropice, alia vero allegorias ſequitur per aenigma- ta. Vt exemplis res pateat, in ſcri- bendi ratione Cyriologica, ſolem vt ex- primant, circulum; vt lunam reprae- ſentent, dimidium circulum pingunt. Tropice autem per conuenientiam tra- ducunt & transferunt, aliaque immu- tant, alia multis modis transfigurant, Ita Regum perſequentes laudes, fabulis Theologicis iuuolutas, anaglyphicis deſcribunt. Tertii autem generis, quod fit per aenigmata, hoc eſto ex- emplum. Alia quidem aſtra, quod obli- quam viam tenerent, aſſimilabant cor- poribus ſerpentum: Solem vero ſcara- baeo, quoniam cum rotundam ex bu- bulo ſtercore finxit figuram, eam vul- tu aduerſo (ab vno pedum ad alium) eam deuohuit. Aiunt item hoc quo- que animal ſex quidem menſibus ſub terra, alteram vero partem anni vitam degere ſuper terram, & ſemen in (ter- rae) globum immittere, atque ita ge- nerare, neque feminam in eo genere naſci. Hucusque Clemens. Ita litteris gentis eius aſſuefactus, Valer. & praeteriti aeui ſacerdotum commen- l „ tarios ſcrutatus, innumerabilium ſecu- ?: lorum obſeruationes cognouit, vt Va- lerius Maximus ait. Prophetasque, & lambl. ſacerdotes, quibus eſt vſus, in ſui amo- : 4. rem admirationemque excitans, eorum auxilio omnium rerum accuratam hau- ſit cognitionem, neque praetermiſit, ſiue virorum eius temporis, ſapientia celebratorum, ſiue initiorum, quomo- docunque cultorum, notitiam, nec loca . 4 ſocr inni venturu. YI, 3. rutn, el rmAl Alexan 4 Str.lh⸗ e 3:. halles †ſ Cus n0 D amtl, Phuloſ- le. ad omm Weho :etod LIUICA Phlinl, ſitisf XYNVI. „ NAà. im WV. Audit, c Ver meſen ub, gnun ir ki c4 bl). (lem. POT .örl. ue 6 e de inlet Anib. V. use = 190, . 1 . tiſſin Flondll, quan 1. 17. keiot n Eul. praep. X, al. Max. Sy IIN. Wr Ladt Pohore. . qua ſeridunt: qurhie⸗ cles ſunt mlolicge tionem, hice, dlin Lenügmma. in ſeri- em tex- nteprae- pingunt. tiamtre- le immu- ligurant, 8,kübulis phrir genlelis, eſto ex⸗ nodobi⸗ bant cor- ro Caa- 1ex bu⸗ VI. Aadn) hoc quo⸗ bus ub⸗ ni ritam nin ter⸗ le a ge⸗ genere ſeſidts ee CoMNlnenr ll,7. mfe- it, e- sgle ll nO. NeOkuun umhan- enmiit, ſpientin quomo- in, ee loc H. N. ſect. c. 4 p. I5. „ loca inuiſere neglexit, in quibus ſe in- venturum aliquid ſingulare putaret., Laert. Adyta enim eſt ingreſſus Aegyptio- VII, 3. rum, eiusque rei cauſa, vt Clementi Giem. Al. Alexandrino traditum, circumcidi ſe Str. I. p. .. . goa. paſſus eſt, ſicque de Diis multa, in vul- gus non proferenda, myſticamque Iambl. Philoſophiam didicit.“Profectus item lI. e. ad omnes eſt ſacerdotes, apud quem- que horum cum fructu eruditus, in ea, CAP. ITER BABFILONIVM 66 5 quam quisque tradebat, diſciplina. Ita XXII anni in Aegypto abſumti, dum in adytis templorum Aſtronomiam, Geo- . metriam, & mnium Deorum initia, non per tranſennam & perfunctorie didicit. Laertius narrat tres argenteos cali- VIII, 2. ces eum feciſſe, eosque ſingulis Aegy- ptiorum ſacerdotum ſocietatibus ] dono dediſſe, Heliopolitanorum nem- pe, Memphitarum, & Thebanorum. V. TTER PVTHAGORAE BABYLONA SVSCEPTVM. ,: Herod. Adkahs anno tertio Olymp. LXIII, L.T 1Il c. 14 qui CCXXIII fuit Nabonaſſareus, Nn. fatis functus, ſucceſſorem habuit filium Pſamminitum, qui Amiſtaeus Cteſiae XIV. audit, idemque eſſe videtur cum &= vſer mneſerteo apud Plinium, (quemtamen Anmal. alii Amaſidem eſſe credunt“) quo re- 4167, gnante Pythagoras in Aegypto fuit, vt idem Plinius ait. Circa haec tem- . pora Aegyptum inuaſit ſubiugauit- Al. Str-I. que Cambyſes, a quo Pythagoras "Cic. de inter captiuos Babylonem eſt abdu- Kudb. V, Quse, „ibi cum Chaldaeorum praeſtan- g Apol. tiſſimis verſatus, & Magis, Magis in- Florid.Il, quam Perſarum, vt Ciceroni , Apu- p. 17. leios, & Euſebio hnominantur, eo quod Euſ. Perſarum imperio obnoxia tum Ba- ,. bylon eſſet, quae Valerii Maximii eſt 5V,E“"atque Lactantiis ſententia, qui ex Ae- Max. gybto ad Perſas Pythagoram abiiſſe Vull,. affirmant, non in Perſiam, vt viſum Laâan: quibusdam!, quorum exac ſimae pru- IV, 2. W. IVE. de dentiae ſe formandum tradidit. Se&. Phil A Magis lubenter admiſſus, atque c.vI. in profundiſſimis, maximeque ſubli- ſec. 4. mibus, doctrinis de cultu Deorum eſt lemb. inſtitutus. Eorum inſtitutione nu- c. merorum etiam, muſicaeque artis, & aliarum diſciplinarum faſtigium aſſe- cutus eſt., Ab his, vt Valerius Ma- Ximus ait, *ſiderum motus, curſus- que ſtellarum, & vnius cuiusque vim, I1. e. proprietatem, & efleétum, benignis- ſime demonſtratum docili animo hau- ſit., Numinum vagantium ſtatus, Vt Florid.I. habet Apuleius, ambitus, vtrorumque b. 7. varios effectus in genituris hominum, nec non medendi remedia mortalibus, latis pecuniis, terra coeloque & mari conquiſita. Ex Cheldaeis, cum quibus Babylone Porph. vixit, Diogenes Zabratum praecipuum el. nominat, cuius ope a prioris vitae ſor- d. 185. dibus expurgatus fuit, &, quibus rebus àClem. viro ſit abſtinendum ſapienti, didicit, Al. Str. tum dererum natura & principiis v-P. 304. niuerſi docentem audiuit. Buſpræp Zabratum illum veroſimile eſt Zo- VIII, 6. roaßrem eſſe, ex Magis Perſarum V-bv. ro- num, quem praecipue Praeceptorem dav. habuiſſe Pythagoram Apuleius ait, qui S. omnis diuini arcanum antiſtitem eum Iulian. vocat. Nec diuerſus ille a Nazarato p. 133. Aſſyrio eſt, quem Alexander, in libro dblut. æ. de Symbolis Pythagoricis ¹, Pythagorae e ei ti magiſtrum fuiſſe affirmat, & qui Lares Se , Suidaeb, Zaranus Cyrillo“e, Plutarcho p.r0orZ. Zaratas dicitur. Vnde creditum Zaratas nonnullise, omnes eos autores Zoroa- tamen ſerem magum reſpexiſſe ,qui Larades e- Byihas tiam eſt appellatus, vt ex Theodorito e plan. atque Agathia patet. Verum ipſum Zo- Selden. roaſtrem audire haut potuitPythagoras, de diis qu eo aliquot aetatibus fuit recentior. )? Synt. 211I. 666 Ex Apuleio tamen patet, multorum eam fuiſſe opinionem quod doctrinam Zo- rodſtris ſecutus Pythagoras fuerit. Eum igitur fortaſſis, cuius doétrinam Pytha- Str. I. p. goras amplectebatur, (Zoroaſtris enim 30 4 Magi doctrinam eum explicaſſe Cle- mens quoque Alexandrinus ait) magi- ſtrum ipfius fuiſſe, ſequioris aetatis ſcriptores credidere. Nazaratum il- lum, Aſſyrium, Ezechielem Prophetam rgredidere nonnulli, quam tamen ſen- l.c. tentiam impugnat Clemens. Docent Mmihilominus, obſeruante Seldeno, ra- tiones chronologicae accuratiores, eo- dem Pythagoram atque Ezechielem, prophetam, tempore floruiſſe, inter L & LDII Olymp: vt ſaltem ex temporum diuerſitate argumentum peti nequeat, uo Nazaratus Ezechiel propheta non fuiſſe demonſtretur. ap. Porpp. Diogenes in libro de incredibilibus Vir. Pyth. vlitra Ihulen addit, ad Hebraeos quo- F. ¹34, que abiiſſe Pythagoram, quod factum IV, 2, tamen eſſe diſerte negat Lactantitus. *Praep. Euſebius ait, relatum efle de Pytha- X, 4. P. gora, Perſarum quod audiuerit magos, 470. & Aegyptiorum prophetas, eo tempo- re, quo Tudaeorum nonnullos Babylo- na, alios in Aegyptum abiiſſe conſtet. VHerAn- Cum Iudaeis Babyloniae eum eſſe nal p.15t verſatum, Archiepiſcopus Armacha- nus inde colligi poſſe ſtatuit, quod mul- tas eorum doctrinas philoſophiae fuae admiſcuerit, vt Hermippus teſtatus eſt, in libro primo derebus Pythagorae, al- Hoſepfe L jegatus loſepho, vt & in libro primo ci Jolegirlawribue, Origeni allegato. Ic- 1046. que etiam confirmat Ariſtobulus, Iu- Origen. daeus, Philoſophus peripateticus, in D. I. c. primo ad Philometorem libro: cui eadem Celſum ratio perſuaſit Libros Moſis in Grae- 1 Clem. Cum ſermonem ante Perſarum impe- Al. Str. I. rium translatos fuiſſe: at multo eſt pro- p. 304, babilius, eam eruditionis ſuae partem ex colloquiis cum Hebraeis Pythago- ram accepiſle. rerum diuinarum ſcientige partem PARS VIII PFTAGORAS CAaP. VI. ap Clem Addit praetera Alexander, Galatas e5 dier eundem audiuiſie, & Brachmanas. Si- militerque Apuleius Chaldaeos atque inde Brachmanes eum, adiiſſe ait. *Hi Florid. iuxta eundem ſapientes viri ſunt, In- L.x II. p. 179 diae gens eſt, eorum ergo Brachmanum Gymnoſophiſtas adiuit. Brachmanae autem pleraque eius philoſophiae con- tulerunt, quae mentium documenta, quae corporum exercitamenta, quot partes animi, quot vices vitae, quae diis manibus pro merito ſuo cuique vel praemia vel poenae. raeterea Diogenes in Arabiam eum ap. orph. abiiſſe ait, cumque eius gentis Rege P?. 185. verſatum effte. Non facile autem quis nomen Regiae inueniat, Regis vaga- bundae iſtius gentis. Quantum ad eruditionem eius, O-a Clem. mnes conſentiunt, multa ipſum, eaque Al. l. c. adpraecipuas philoſophiae partes ſpe-? l cCkantia praecepta a Barbaris accepiſle. Porbi Diogenes potiſſimam ſapientiae par-cjd. Por- tema Barbaris iſtis eum comparaſſe te- phyr p. ſtatur. Mathematicas ſcientias ab Ae- 182. gyptiis, Chaldaeis & Phoeniciis didicis- ſe :erant enim ab antiquis inde tempo- ribus Aegyptü Geometriae dediti, nu- meris & proportionibus Phoenicii, A- ſtronomiae autem motibusque coele- ſtibus Chaldaei: Diuinos enim ritus, cul- tumque Deorum, ceteraque vitae inſti- tuta, ex Magorum diſciplina accepit. At- que haec plurimis cognita, quandoqui- dem litterarum monimentis perſcripta ſunt, reliqua autem eius inſtituta minus ſunt comperta. Hermippus Lhracum quoque do- Ckrinas Pythagoram amplexum eſſe aita quod de Pittaco nonnulli« intelligen- philos. dum eſſe putant, cuius pater, Hyrrhadi- Kect. cap. VSs, eius gentis fuit. Verum probabilibus 6. ſect. 2. ad Orpheum iſta referas, a quo magnam e vir. th. c. a ap. Ie- 28. P. Pythagoram deriuaſſe, lamblichus“ a- 122. gnoſci. CAb. :Anl . Vo e. DSa blhanbl, datlyr 4 Maͤ. uammn fen probih itisſu Libusa Frinnti entie, ay don Plices re ſuſ cblen (rull Viamn It,e li iran frege Py nems ſoipl, hilon intet Non Je cup Pul Per ſioc a g ten bo⸗ tim mi Pen — * lein an lect, t, Galatas ben — e Aqe can Hi klorid. ifuntler Llo, chidamun kachmanae Phiaecon- beutnentl, ti, guor ne, ne Cligaerel biameumekorpt. nis Rege 8 Utem qus egis pagr m eils, 0::en. Uumm, eaq ue 4ll, ursge u eceille⸗ S entine a-eil or. vallle te⸗ Pyrh. S4 Ae- 192. 8Cldicls⸗ etempo- Hecdhiti,an⸗ erucii, A⸗ gle coele⸗ ntitigell- ccepitA⸗ Uandoqul⸗ elerſpta uusmins 4 ap. lo⸗ ogue 6 ſeph. l⸗ mellealt, byole⸗ Mneligen kiln, = Pabi ſeckt 47 ungnann Djth⸗ parteln 195 chus. 4. 1 a Apul: 1. C. b Iambl. c. IV. fin. c Iambl. Cc. V. RFDTTVS IN PATRMANI. CA P. DE REDTTV PYTHAGORAE IN PATRIAM SAMVM. Dodecim annis Babylone exactis Samum reuerſus eſt, a Gillo quo- dam, Principe Crotoniatarum redemtus (quamuis fabulam cam tanquam minus probabilem alleget Apuleius )anno ae- tatis ſuae LVI. Ibia quibusdam ſenio- ribus agnitus“, maiori quam antea ad- mirationi fuit, videbatur enim a pere- grinatione plus pulchritudinis & ſapi- entiae, maioraque diuinitatis argumen- ta, domum reportaſſe. Hinc patria pu- blice eum inuitauit, vt, publico mune- re ſuſcepto, ad communes vſus bona ſua conferret, atque cum aliis ſapientiam Tambl. 1. C. communicaret. Nec renuebat ille, ſed viam docendi per ſymbola ingredi coe- Pit, eodem modo quo ipſe in Aegypto edoctus erat. Sami tamen, hanc docen- dirationem minus probantes, minus frequentes eius lateri adhaeſerunt. Pythagoras vero, vtut videret nemi- nem ad ſe ventitare, neminem, vt in di- ſciplinis proficeret, ſincere ſatagere; ni- hilominus tamen nihil non faciebat vt inter eos ſubſiſtere poſſet *, quippe qui non contemneret Samum, patria ipfi quae eſſet. Et quoniam vehementer Cupiebat, vt ciues ſui, velinuiti, aliquem pulcherrimarum artium guſtum acci- Perent, iuuenem quendam in Gymna- ſio obſeruauit, palaeſtra & pilae luſu praeſtantem, cetera pauperem, at- que egenum. Hunc ſibi dicto audien- tem fore reputans, ſi ei nullo ipfſius la- bore neceſſaria vitae ſuppeditaret, ſta- tim a balneo ad ſe vocauit, eique pro- miſit neceſſaria omnia, dummodo acci- pere a ſe velit breuiter, labore facili, & 667 VI. eatenus, vt ne obruatur, continuato, quasdam diſciplinas, quas ipſe adhuc iuuenis a Barbaris haufiſſet, iam vero ſibi ſeni per obliuionem animo excidere ſentiat. Iuuenis manus dedit, ſpe alle- ctus ſuſtentationis promiſſae, quem a- deo Arithmeticae & Geometriae ſacris initiauit, demenſtrationibus ſingulis in abaco propoſitis: itaque iuuenem inſti- tuens, pro ſingulis figuris quas delinea- verat, ei mercedem laboris tres obolos dedit. Idque per tempus ſatis longum continuauit, gloriae ſtudio*, ipſique“ Graeca diligenter, methodo aceurata, ad con- hic baulo templationem viam oſtendit Poſtquam lier hoe vero Iuuenis, factis progreſſibus haut maxime modicis, affici coepit excellentia tum vo-Rtadio luptatis, tum conſequentium Mathema- (Hehore⸗ ticas artes emolumentorum, planeque r) ea de re pariter, ac de eo, quod ſtudia iſta genter iam dimiſſurus non ſit ille Iuuenis, quic-&c. quid etiam ei eueniat, viro ſapienti con- ſtaret; triobolos ſibi ſupereſſe nullos di- xit, quos deinceps perſolueret. Quo au- dito iuuenis, ego vero, inquit, etiam ſine iſtis diſcere potero quod doces. Tum Pythagoras, ſed neque fuppetunt mihi quae meis neceſſitatibus ſufficiant. La- borandum itaque de quotidie neces- ſariis, neque tempeſtiuum videtur aba- co incumbere, & ſterili ſtudio. Tum iuuenis, aegre ferens ſe a continuan- dis diſciplinis auelli: Ego, inquit, in poſterum alimenta tibi ſuppeditabo, nam in ſingula ſchemata tres obolos vi- ciſſim dabo. Isque ab eo tempore tanto Mathematicorum accenſus amore eſt, vt ſolus inter Samios cum Pycthagora * Ita locum mutilum, prout poterat vertit Stan- leius, qui nuper a cl. Kuſtero reſtitutus hunc ſen ſum fundit: quamuis videret, neminem incere in diſcipliniæ proficere belle, gquibus inter Graecos do- mirilium ſtatuere annitebatur. Pp Pp2 fuerit 663 fuerit commendatus“, vir eiusdem cum eo nominis, Eratoclis filius. Eius fuere libri de re Athletica, or- dinatio item vt Athletae eius tempo- ris pro caricis carnibus veſcerentur, PARS VII PVTAGORAE OAP. VII. VIII. quae perperam a quibusdam Pythago- rae, Mneſarchi filio, tribuuntur,“ (vt . & ante monuimus) a Plinio vero ad- II ſcribuntur eius nominis viro, qui cor- c. 7. poris exercitiis vacauit, quod optime cum Iamblicho narratis conſentit. CQAP. VII. TTER EIVS IN DELVM, DELPHOS, CRETAM, SPARTAM. cap. 5. & NOn multo poſt, vt Iamblicho re- 7 latum, Delum abiit Pythagoras, vbi admirationi omnibus fuit, quod ad ſolius Apollinis Genitoris aram incru- entam precibus vacaret, eiusque ſa- Laett. cerdotibus ſe adiungeret, quae poſt VIII, 13. Ceratinum (h. e. corneum altare) eſt, & ibi Ca- atque incruenta dicebatur, quod ſola ſaub. frumentum, & hordeum, &placentae, nulla vero victima, in ea offerrentur, cuius rei teſtis Ariſtoteles in Deliorum p. Laert. Republica allegatur. . e. Delo diſcedens, Iamblicho teſte, ad omnia loca, in quibus oracula eſſent, Porph. p. ſe contulit. Delphis elegiam ſepulchro 187. Apollinis inſcripſit, in qua Sileni fili- vm Apollinem eſſe docebat, a Pythone interfectum, & in loco, cui nomen Triopis *, ſepultum: quiab eo nomen locus obtinuit, quod ibi tres Triopi filiae luxiſſent Apollinem. Delphis . vero, teſte Ariſtoxeno, complura mora- vaert. lium dogmata a Themiſtoclea accepit. ,7. In Cretum quoque nauigauit, Spar- tamque profeétus eſt etiam, vt Minois Iuſtin. L. atque Lycurgi leges, ea aetate celebra- XX, 4. tiſſimas, cognoſceret, vt Iuſtino eſt c.5. p. 19. Oobſeruatum, atque Iamblicho. Neque minus celebris Creta ob my- ſteria fuit, quippe in qua Iupiter na- tus crederetur, educatusque a Coryban- tibus, ſiue Dactylis, Cybeles ſacerdoti- bus, in ſpecum Idae, montis, (cui id nomen ab Ida Phrygiae, vnde orti Cre- tenſes,) datum fuit. Sepultum quoque ibi Iouem eſſe ferebatur, eiusque o- ſtendebatur ſepulchrum. Heic Mor-Porph. p. gi, ex Idaeis Dactylis vnius, ſacerdoti- 189. bus ſeſe addixit Pythagoras, a quibus Ceraunio lapide fuit purgatus, qui no- men ab eo habuit, quod fulminis Iouis fragmentum eſſe crederetur, propte- reaque a ſacerdotibus iſtis in ſacris ad- hibebatur. Ita purgatus] mane pronus iuxta mare iacebat, noctu autem iuxta flumen, agni nigri vellere redimitus. Epimenidem quoque adät, Creten-Florid. II. ſem, celebrem illum, vt Apuleio voca-P. 17. fin. Porph. J1. tur, fatiloquum. Cum eo in Idaeum & Ta- antrum deſcendit, nigra lana amictus, ert. VIII & dies ternouenos, exmore recepto, 3. ibi exegit, Iouique parentauit, & pul- vinar vidit, quod ei quotannis ſterni- tur, quin & epigramma ſepulchro eius inſcripſit, cuius principium: D Zan iacet hoc tumulo, qui vulgo Iu- piter audit. Sicque adeo omnibus, ſiue Graeco-Laert. corum, ſiue Barbarorum, myſteriis ini- VIII, 2. tiatus fuit. fun. * Haec verſio eſt ex vitio lectionis &νοv7e. pro quo νvoονvvvöο ſubſtituit poſt Dodvvellum Ku- ſterus, vt ſenſus ſit, ſolum eum cum Pythagora Samo diſceſſilſe. ** r+ι.lor, pro roinod, quod in vulg. Porphy- rii, legendum. Heſych. Tolνρ νv τι Yogixcay év AeXοτσ 7 ριε. STANL. CAbP. Valet⸗ C Max. I VII, 7. Fyup quen Grae buifl tertc ludy ſec laett. I Prooem. inco 12 un ¹ ,d eel luen, doſt le. def 5 aud ol lLaett. VIIl, He e Nulc, Ven. Q. V3. mnO ce Prii ndl diſ .jth. elo⸗ 4,12. on. — — — — —.,. — — —. — Pythago. ur 4 yt Vero ad.,. xen ui cor. 4 “ doptine ntit . oryban. cerdoti- (cui id rtiCre- guoque e o⸗ cMMor-Puph D. ercon. d. gibus guino. Slouis ropte⸗ ic. ronus illxta . Teten-Hlorll. voca P. ſin. Porpb. .. Heumn glr. ickas,en Fll, epto, 3 Apu. kernu⸗ eins N. geco- laert, 4 4. VII, 12. in ln. — onnty⸗ . A. 1 1 ITER DETVM, DELPIIOS &e. 669 CA P. VIII. ITER OLVYMPIAMET PHLIVNTEM. Valer. REtenſium & Lacedaemoniorum quomodo: item nos quaſi in mercatus Max. mores poſtquam exploraſſet, ad O- celebritatem ex vrbe aliqua, ſic in hanc VIH, 7. lympicum certamen deſcendit. Cum- vitam ex alia vita, & natura profectos; que multiplicis ſcientiae maxima totius alios gloriae ſeruire, alios pecuniae, ra- Graeciae admiratione ſpecimen exhi- ros eſſe quosdam, qui ceteris omnibus buiſſet; quo cognomine cenſeretur in- pro nihilo habitis, rerum naturam ſtu- terrogatus, non ſe oD 0 (lam enim il- dioſe intuerentur, hos ſe appellare ſa- lud VII excellentes viri occupauerant,.) Pientiae ſtudioſos, id eſt enim philoſo- ſed Xοοσιοd+0, eſſe reſpondit. Phos. Taer. dicyone. tamen alii id factum aiunt, Sic igitur cum ſapientige nomine 4 12. in colloquiis cum Leone, eius loci ty- hucuſque doctrina veniſſet, profeſſo- ranno, alii Phliunte, centum iugerum res vere eils π ᷑ appellati eſſent, vt interuallo a Sicyone remota. Qum Thales & reliqui, de quibus libro primo 4 apud poſterioribus ſentit Heraclides in libro actum fuit, Pythagoras, voce vtens Laert. Laert. b 4 . . . . . apud Soſicrates in libro de ſuccesſionibus b. nam vocauit piloſophos vero, qui eam . „ aert. Pferaclidae teſtimonium ſequentibus amplecterentur, ſupientiam non homi- VIII, 8. EracClid . . TG Verbis Cicero“sretulit. Phliuntem, vt nibus, ſed Deo tribuendum eſſe, eam- u.v, 3. modo relatum, veniſſe, & cum Leonte que, quae proprie dicitur, ſapientiam aaße Principe Phliaſiorum docte & copioſe longiſſime humanas excedere faculta- lambl. diſſeruiſſe quaedam: cuius ingenium & tes, arbitratus. Quamuis pulchrum I vit. Pyth. . . 7 th eloquentiam cum admiratus eſſet Le- enim ſit vniuerſum coelum, aſtrorum- c. 12. .—— G . . . on, quaeſiuiſſe ex eo, qua maxima arte que ineo decurrentium ordo, ſi eum confideret; at illum, artem quidem ſe conſideremus; pulcritudinem tamen ſcire nullam, ſed eſſe philoſophum. illam prouenire (aiebat) a participatio- Admiratum Leontem nouitatem no- ne primae illius naturae, quae mente minis quaeſiuĩſſe, quinam eſſent Philo- tantum comprehenditur: illam vero ſophi, & quid inter eos & reliquos in- eſſe naturam numerorum-, rationum- tereſſet? Pythagoram autem reſpon- que, per omnia ſe inſinuantem, ſecun- diſſe, ſimilem ſibi videri vitam homi- dum quam haec vniuerſa eleganter or- num, & mercatum eum, qui haberetur dinata, &, prout decebat, ornata ſint. maxima ludorum apparatu totius Sapientia igitur (ei) eſt ſcientia quae- Graeciae celebritate. Nam vt illic alii dam, quae verſatur circa pulchra, ea- corporibus exercitatis gloriam, & no- que prima, diuina, & incorruptibilia, bilitatem coronae peterent; aliemen- quae eodem ſemper modo ſe habent, di aut vendendi quaeſtu, & lucro, du- & ob quorum communionem etiam cerentur; eſſet autem quoddam genus ceterapulchra quis dixerit. Philoſo- eorum, idque vel maxime ingenuum, phia vero huius contemplationis aſſe- qui nec plauſum, nec lucrum quaere- Ctatio eſt, vnde & ipſius excellentiſſima rent, ſed wiſendi cauſa venirent, ſtudio- ſcientia, & hominibus corrigendis op- ſeque perſpicerent, quid ageretur, & portunitas. Pp pp 3 LCQtQ,QA-b. le. de femina ſeptem diebus] exanimi, & magis modeſta, pbhiloſophiam doctri- krddenn G. ambl. 670 PARS VIII PPIHAGORAS. CAP. IX. X. CAP. IX. ⸗ VITA PVTHAGORAE SAMI TRANSACTA, Vcuſque commemoratis viris dili- genter auditis, domum reuerſus eſt, atque ad praetermiſſa antea inue- ſtiganda ſe contulit. Quamprimum autem in Ioniam reuerſus eſſet, vt An- Porph. p. tiphonti traditum eſt apud Porphyri- 184. Vm, a quo relata repetit atque deducit lambl. c Iamblichus, in patria ſua, in ipſa vrbe V. F. 20. ſcholam exſtruxit; Pythagorae HE- MICYCLIVM poſtea quoque dicéctam, vbi Samii de publica re conſilia collatu- ri conueniebant. In eo loco de eo, quod honeſtum eſt, iuſtumque & vtile deli- berare volentes, qui exſtructus ab eo erat, cui iſta omnia curae, quam maxi- me fuiſſent. trum parabat, ſtudiis eius Philoſophi- cis accommodatum, in quo partem emporis maximam die noctuque tran- ſigebat, (cum amicis diſſerendo) & in Mathematicorum ſtudiorum partes Iambl. c. V. p. 20. Extra vrbem vero an- raecipuas inquirendo, atque Minoem, Pous filium, imitando. Atque ita o- mnes diſcipulos ſuos ſuperauit qui- dem, vt ipſi quidem profectis ab eo mi- nime momenti contemplationibus fa- mam fuerint conſecuti. Eo iam tempore corporum coeleſti- ambl. vm ſcientiam, orbemque huius ſcientiæ læ. demonſtrationibus Geometricis & A- rithmeticis abſoluit. Nec iſta ſolum perfecit, ſed maiorem etiam admiratio- nem conſecutus eſt iis, quae deinceps peregit. Cum enim iam tum ingens Philoſophiae acceſſio facta eſſet, tota Graecia in admirationem eius conſen- ſit, vt eorum, qui philoſophiae operam nauarent, plurimi atque optimi qui- vis, ipſius ſtudio Samum ſe contulerint, ad eius diſciplinam admitti deſideran- tes. CAP. X. ITER IN ITALIAM. Iambl. c. C vero ciues eum ad omnes lega- VI. fin. tiones traherent, ſecumque mune- ribus publicis cogerent fungi, ipſe qui- dem deprehendens difficile fore, philo- ſophiae vt operam nauet, ſi legibus patriae ſit obſequendum, in eadem commoranti, quam & ob cauſam o- mnes, qui ante eum philoſophiam ex- coluerant, vitam inter peregrinos exe- giſſent: iſtis omnibus probe apud ani- mum perpenſis, vt ciuitatis declinaret adminiſtrationem, vel, vt alii volunt, Samiorum id temporis in ſtudiis litte- rarum aſpernatus ſocordiam, in Italiam profectus eſt, eam patriae terram prae- ferens, quae plurimorum hominum fe- rax eſſet, bonis litteris intentorum. At vero, antequam de geſtis ab eo in Italia dicamus, opus erit, vt & aduentus eius in illam regionem tempus recte conſtituamus, & rerum in Italia faciem, quae tum fuit, delineemus. Receptiſ- ſima igitur inter antiquos, ſed rerum eiusmodi ſcientiae non ſatis inſtructos, Romanos, extitit, Numae temporibus Pythagoram fuiſſe. Occaſionem ei fabularum libri fortaſſis praebuere, in Numae ſepulcro reperti, DCCCV poſt Liuius exceſſum eius annis, vt proditum eſt Xl., c. Antio Valerio apud Liumum, & Caſſio 29. Heminae apud Plinium: eos enim libros Pliniu- Pythagoreae philoſophiae praecepta gc. sy complecti, eſt creditum. Sed diu D eſt, quod doctiores Romanorum Graecorum 1lambl. ſe git cIy. p. bylon Cteece Fius,1 auen QU gorae Verſis Chus! 19. Hitid, Janmn cppid, Moin lid c, del Hmp F et, Oyr 10 ° ann Tha run der Gden miſ den eur Dor inch Excerpt, tali Vils, en 124 gnc C.. M. We Str. I. l. Dl 5,302,5, 0 8332 4, ſe .M. Strl.. d ari ndeva,, da : 1 (8 . 1la 1 conk, Dodxyelt Bxercit, I de zet. Pthag. . Nelor. . . . Minoen, gue imo. Auit gui⸗ abeomi- Mübus fi⸗ cocleſti. unt, Sſcientie le, cis & A. ta ſolum lmirztio⸗ leinceps mingens t, tott conſen⸗ Operamm al gai⸗ tulerint, Scenn- Hedin luentus 5 lecle ſacien, eceptl. rerunm tructos voribis Nenm 1 ere 1 lt linius in eſt le. C Rin brs . Y epla gect. 7. orum orum Graecorumue fcriptorum, Cicero, Li- vius, Dionyſius Halicarnaſſaeus & reli- qui, eam fabulam exploſerint. Qui penitus temporum vitae Pytha- gorae rationes ſunt rimati, duabus di- verſis incedere viis videntur. Iambli- chus in Aegypto XXII annis eum vixiſ- Iambl. ſe ait, inde a Cambyſe deductum, Ba- .. bylone moratum eſſe annos XIIb. Hinc bibid. Samum rediiſle LVIanno aetatis: Sa- eibid. mo in Italiam eſſe profectum Olympia- did. c. de LXII, Eryxida, Chalcidenſi, in O- b. Iympicis victore A. Vnde colligas li- 35 cet, in Aegyptum eum abiſſe, circa Olympiadis LIIl annum III, natum ve- ro eſſe anno II Olympiadis XLIIX, annum autem aetatis eius XVIII, quo Thaletem, Pherecydem, & Anaximan- drum audiuit, incidere in Olympia- dem LII. Haſce ſequi rationes vi- dentur Laertius, Porphyrius, The- miſtius, Suidas, Laertii veſtigiis ince- dens, & reliqui, qui Samo in Italiam eum dicunt profectum, quo tempore Polycrates tyrannus Samum tenebat, indignum exiſtimantes Philoſopho in Excerpr. tali Republica vitam agere. Diodorus Vales. enim Pythagoram LXI Olympiade a- p. 241. gnoſcit, ſub Archonte Thericle, Cle- Cl. Ab. mens Alexandrinus vero circa Olym- Str. L. I. Piad. LXII ſub Polycrate, qui Poly- P. 302.B. Crates Olympiadis LXIV anno II per- &332. A. FEdia Oroetae periit. Videtur easdem elal. rationes ſecutus Antilochus eſle, qui &. ab aetate Pythagerae ad mortem Epi- zn& riCuri annos putat CCCXII. Mortuus zuαν ëa eſt Epicurus CXXVII Olym- 62* 7) Piadis anno II, inde igitur ſi retronu- conf. meres CCCXII annos, vlimus erit Dodvvell annus I Olympiad. XLIX. Neque Exercit, Multum ab illo calculo diſcedit Liuius, de aet. Pythag. ram, Seruio Tullio regnante, qui vno vel r. 61. duobus antea annis ex viuis exceſſit. 1J. PEas vero rationes occaſionem praebuiſ- qui in Italiam ait aduentaffe Pythago- VrTA AP. &AMIOS. ITER IN ITALIAM. 671 ſe ſuſpicor eis, qui X C annos eum vi- xiſſe aiunt, quod factum ab haut pau- cis Laertius ait: vel CIVannos, vtfe- cit Anonymus vitae eius autor, apud Photium, quandoquidem mors eius incidit in annum IV Olympiadis LKX, prout Euſebio eſt obſeruatum. Verum cauſae ſunt minime conte-inChron. mnendae, in dubium vocandi hos cal-ad illum culos. Si concedamus enim, quod ann. Jamblicho aliisque grauibus autoribus lambl. c. eſt affirmatum, in Aegypto Pythago- IV. p. 19. ram eo tempore fuiſſe, quo Cambyſis armis ea deuicta fuit, ipſumque Pytha- goram captiuum a Cambyſis milite Ba- bylona ductum eſſe; tum eius in Itali- am iter neceflario ſerius contigiſſe eſt concludendum. Aegyptum enim Cambyſes inuaſit Vtoregni fui anno, qui incidit in Olympiadis LXIII. ann. III, & annum Nabonaſſareum CCXXIII, nemine Chronologorum id negante, eo quod conſtet, VII annum Cambyſis aſſe annum CCXXIV. Nabonaſlareum, L. V. c.4. quandoquidem Ptolemæo in Almageſto DZ Aſtronomica relata eſt obſeruatio, Lu- naris in Babylone eclipſeos, quae con- tigit d VII Menſis Phamenoth ſecun- dum Aegyptios, quae nobis eſt XVI Iu- lii, vna ante mediam noctem hora. Vnde lam conſequitur, Pythagoram, ſi vixiſſe eum XXII annos in Aegypto dicamus; anno III Olympiad. LVIII eo eſſe de- latum; eundemque, ſi XI! annis Baby- lone fuit commoratus; in Italiam cir- ca fin. Olymp. LXVI abüſſe: porro, eum, ſi tum quidem annos fuerit na- tus LVI; natum non eſſe ante primum Olymp. LIII annum. Quas ſi ſequa- mur ratienes, illi qui LXKXVel LXXX annos eum ſtatuunt vixiſſe, non mul- tum diſcedunt in definiendo mortis eius tempore abiis, qui priorem ſe- quentes calculum, aliquanto longius ſpatium vitae eius extendunt. Nam qui multis anticipant. 241. non poſſet, fratrem Polycratis, qui, Strabo. Priuatam poſt fratris ſui fata agens B. C. praemium ferens liberalitatis, qua ve- ſtem Dario, antequam ad regnum per- ib. B. Veniſſet, obtulerat. Atque ita forte intelligendus eſt Strabo, ferri dicens, Pythagoram, aetate Polycratis, cumgli- ſcentem videret rannidem, patria vr- be exccſe, atque in Aegyptum, & Ba- bylona abiiſſe, diſcendi ſtudio; domum- que reuerſum, cum tyrannidem adbuc durare videret, in Italiam abiuiſſe, vi- tamque ibi finiiſſe. Continuata ſcili- cet tyrannis, regnum Syloſontis no- b. C. tare Straboni videtur, qui ita impera- vit acerbe, vt multi ciuium patriam relinquerent, prouerbiumque exi- ſteret: . . Gloſontis opera vaſtitas regionem habet. Cic· Cum vtraque computationum iſta- Tafe. I, rum conciliari poſſunt, quae Cicero- 16. ni & Agellio de eius aduentu in Itali- Agell. am ſunt dicta, quem in regnum Tar- XVIHLquinii ſuperbi coniiciunt. At cum neutra earum conſiſtere poſſunt Pli- nio relata, qui dicit Pythagoram numeri illi incidunt, pro Tarquinio ſu- 672 PARS VIII. PVIIAGORAS. CAbP. X. qui longiſſimam ei tribuunt aeratem, Veneris, Planetae, indolem exploras- mortis ipſius non longius proferunt ſe, Olympiade circiter XLII, h. e. anno terminum, ſed natales annis aliquam- vrbis Romaecirciter CXIII. Vel er- rorem igitur ab amanuenſibus admis- Diodor. Has rationes ſequi illi videntur, qui ſum oportet in numerorum iſtorum Excerpt. Samo relicta in Italiam eum dicunt vtroque, vel ipſum, quod magis cre- Valel. p. contendiſſe, quod ferre Syloſontem dam, Plinium erraſſe dicendum eſt, Tarquinium Priſcum, in cuius aetatem Si in Italiam itaque venit Tarqui- nio Superbo regnante, Ciceronis reci- pienda ſententia erit, in Italia eum fuiſſe, cum patriam liberaret Lucius Brutus, primique expulſo Tarquinio Conſules conſtituerentur, ipſo cum Bruto Lucius Collatinus: quo quidem tempore Inperium Romanum non vltra ſextum ab vrbe lapidem proces- ſit: meridionales vero Italiae partes I. XIV, vitam, Dario Hyſtaſpide poſtea patro- perbo, ſub quo Pythagoras floruit, arri- Tſ. p.638. cinante Sami tyrannus eſt factus, id pientem.* „ I. Graeci plerumque tenebant, a quibus diuerſis temporibus variae in eas colo- niae deductae fuerant. Exiis illas tan- tum commemorabimus, quae propius ad Pythagorae res ſpectare videntur. Earum antiquiſſima eſt Metapontum, in ſinu Tarentino poſita, inter Hera- cleæam & Tarentum media, Condito- rem habet Neſtorem, qui Pylios, Pe- loponeſi gentem, eo eduxit. Diu poſt eam conditae fuere Catana, vrbs, in partibus orientali- bus Siciliae, inter Meſſanam & Syra- cuſas, a Chalcidenſium colonia exſtru- cta, Olympiade XI. — x Diligentius nuper aetas Pythagorae examina- de Cyclis III. §. 12. Vbi natum Pythagoram defendit Olympiad. LII. ann. 4. quam tamen 3 ſententiam paulo poſt in diſt. de aet. Pythagorae Londini 1704. 8 edita mutauit, Sno anno ſerio- res eius natales ſtatuens: adeoque calculum am- plectens a Stanleio noſtro poſteriore loco propo- ſitum. At haut paulo antiquorem faciunt Py- ta fuit a viro doctiff. Henrico Dodvvello in diſſ. thagoram Reuerendiſt. hodie Epiſcopus Vigorni- enſis Gul. Lloydius, & vir doctiſſ. R. Bentleius, ille in Anglice edito libro « Chronological sc- count ofthe Life of Pytbagoras Lond. 1699. Solin. c. II. Euſeb. Chr. Euſeb. ib. Oct. hic in Apologia diſſertationis de epiftolis Phalaaridis itidem anglicae edita; qui natum putant Pythagoram Olympiad. XLIII ann. ¾, é6e quorum calculum ad examen in laudata diſſerta- tione cl. Dodvvellus reuocauit. Tarentum, Ulb. auebib. Ture gtrab. l. Oyp 9. qul eta 278. Ils, Tibus, ſo non rentes blicam yero d partes Crot 4 conlſn 1 Ach eub. exkltit IN. pellurn 192.5. Culn 209,0. Meh LNAL Med d 1 rit,e,. Catis adnent. numm d. 0. inin l. us ra le lo inbol. 1, er 1o Eu- kathins lheii. ger. 369. ib. VI. 0 5,267 , IIia, E4 I1,2. gin — 5*½ licit be⸗ Mo⸗e & S dem Veri tent 691 erplorg. Ue. AnnO Vler. s admis. ſtorum ugss cre⸗ dum elt, Aaetatem uininſr. rnit, arri- uſ. Q. V, k. Turgli- onnis teci- alia eum t Lucius Harq inio ilo cum logidem um non 1proces- e paltes 4libus esclo- asan⸗ e onin idemu. Solinc. e, I,. er Eera- Conclito- lios, de⸗ N n olienti- Chr. 1 rgepd el. — onlten N. neins, zeeidl . ,t 1090, 4 ikolit gii natum 3 4un, 42 8* 4ta diſerta. lorentunn Euſeb. 26 9. C. add. O- CRxOTONAM VT DEILATVS STT, FT QVA OCCASONE &. 633 uuſeb.ib. Tarentum, Italiae vrbs, condita Strab. L. Olympiade XIIX, Parthenuis autoribus, VI. p. qui erant Lacedaemoniis geniti femi- 278. nis, maritis Meſſaniaco bello abſen- tibus, Parthenii propterea ignominio- ſo nomine appelti Quam non fe- rentes ignominiam, contra Rempu- blicam conſpirarunt; conſpiratione vero deteéta exilio mulctati, in iſtas partes delati fuerunt. Crotona, vrbs, in ſinu Tarentino conſpicua, Olympiade XIX fundata“, ab Achaeorum colonis, quorum dux Strab. Extitit Miſcelus. * Abeo Crotona ap- VI. p. Pellata fult Herculis iufſu, in Crotonis, 262. B. cum quo hoſpitium ei interceſſerat, memoriam, illo loco conditi, poſtquam ab Hercule imprudente interemtus p. 387.C. c. . † Iambl. füiſſet-† Vrbs eo, quod Herculis man- vit. c. IX. datis condita eſſet, eius imaginem in aduent. nummis repraeſentare ſolebatr: Chr. & L VI1. vid. Me- Sybaris, oppidum, Crotona diſtans tam XV, CGſtadiis, vt relatum Straboni eſt, aradi. quas tamen alii vrbes ſpatio altera par- men te longiore ab inuicem ſeiungunt. Strabo lI. c. & ex co Eu- CROTONAMVT DE ſtathius ad perie- get. v. i V Rotona prima vrbs fuit, in quam de- 1 26 3. latus eſt, eius vero reipublicae iſta Huſtin. aetate facies extitit: principio ori- XX, 2. ginum Metapontini, cum Sybaritanis, Condita vrbs fuit eodem tempore, quo g Crotona, a Troezemiorum colonia, cn⸗ ⸗ — . Il. Strabo Duce Iſeliceo, in medio duorum flu-tamen ab viorum, Crathidis & ybaridis. Achaeis Locri in Italia XXIV Olympiade condi- conditi, a Locrenſibus, Achaiae po- ara ait. 7 Euſeb. pulo. . . Chron. Agrigentum, Ionum colonia, a Ge- a Strab. lois Condita?, CVIII poſt gentis illius VI, p. natales annos. Gela X V anno poſt 272. A. Syracuſas orta eſt. Gracucſarumori- Thuc. gines in XI Olympiadem incidunt 4. D. Agrigentum igitur Olympiade X LIX cThuc. conditum colligemus. ib. 413. His adde vrbes, quarum origines c. certae indicari nequeunt, Rhegium in Gele Calabria, a Chalcidenſibus conditum. Himeram & Tauremenium in Sicilia, Zanclaeorum colonige. Erat vero Pythagoraea doctrina adeo in iſtis par- tibus vbique recepta, vt affirmare ni- hil dubitet Iamblichus, omnem Italiam philoſophorum feracem fuiſſe, cumque nulla antea eſét earum partium fama, propter Pythagoram Magnae Graeciae nomine eas veniſſe. c. 29. CAP. XI. LATVS SIT, ET QVA OCCA- SIONE AVTORITATEM IN EA VRBE NACTVS SIT PRIMVM. & Crotonienſibus pellere ceteros Grae- Cos Italia ſtatuerunt., Primum vr- bem Srim ceperunt, indignati ſunt in oppugnatione &τα., auxilium contra“ * Anno III. Olympiad. XVIIae hoc factum dicit Dionyſ. Halic. Antiq. L. II. §. 59. VMiW „üοο ſcribit m. Stephanus voce Xogν X 8α. Strabo & Dionyſius Il, cc. Monριοο 7 Môτπιοα.. Quod poſterius Marcianus Heracleota & Scholiaſtes Dionyſii etiam ſequuntur. Apud Ouidium Mieylus lectum in quibusdam libris, quod genuinum conditoris Crotones nomen putabat Clu- verius Italiae antiq. L. IV. p. 1311I. Iuuare ſenten- tentiam ſuam putabat, quod Luciano quoque in Cahlo Micpllus dicatur, qui cum Pythagorae ani- ma, in Gallum quae immigrauerat, colloquitur. Verum Ouidium quod attinet, variant eius codi- dices, Miſſilas, Mirſilus, Micilos,; Miſcilus praeferentes. Vnde elegantiarum pater Heinſius in ſua editione Myſcelos reſtituit. Luciani vero Micyllo nikil eum Crotonae conditore commune, qui inter homines verſatus incommode fingere- tur, poſt animam Pythagorae in Gallum trans- latam, cum diu antequam Pythagoras eſſet, Cro- tonae conditor floruerit. αq ſe 74 ſe a Locrenſibus latum, bellum intu- lerunt, quod iſtis verbis deſcribit Iuſtinus: “Metu (illius belli) territi Locrenſes ad Spartanos decurrunt; auxilium fupplices deprecantur. HIi longinqua militia grauati auxilium a Qaſtore & Polluce petere eos iubent. Neque legati reſponſum ſociae vrbis ſpreuerunt; profectique in proximum templum, facto ſacrificio, auxilium Deorum implorant. Litatis hoſtiis, obtentoque, vt rebantur, quod pe- tebant, haut ſecus laeti, quam ſi Deos ipſos ſecum auecturi eflent; puluinaria iis in naui componunt, fauſtisque pro- fecti ominibus, ſolatia ſuis pro auxi- liis deportant. His cognitis, Croto- nienſes & ipſi legatos ad oraculum Del- phos mittunt, victoriae facultatem, bellique proſperos euentus deprecan- tes. Reſponſum, prius votis hoſftes, quam armis vincendos. Cum vouis- ſent Apollini decimas praedae, Lo- crenſes & voto hoſtium & reſponſo Dei cognſto nonas vouerunt, tacitam- que eam rem habuere, ne votis vince- rentur. Itaque cum im aciem proces- ſiſſent, & Crotonienſium centum vi- ginti millia armatorum conſtitiſſent, Locrenſes paucitatem ſuam circum- ſpicientes (nam ſola quindecim millia milirum habebant) omiſſa ſpe victoriae, in deſtinatam mortem conſpirant: tan- tusque ardor ex deſperatione ſingulos cepit, vt victores ſe putarent, ſi non inulti morerentur. Sed dum mori honeſte quaerunt, feliciter vicerunt. Pugnantibus Locris, aquila ab acie nunquam receſſit, eosque tamdiu cir- cumuolauit, quoad vincerent. In cornibus quoque duo iuuenes diuerſo a ceteris armorum habitu, eximia ma- Znitudine & albis equis & coceineis paludamentis, pugnare viſi ſunt, nec VItra apparuerunt, quam pugnatum PAnps Vnr PErAGONAS &Aap. Xr. PDr. eſt. Hanc admiratiônem auxit incre- dibilis famae velocitas. Nam eadem die, qua in Italia pugnatum eſt, & Corintho & Athenis & Lacedaemone nunciata eſt victoria. Poſt haec . . 1 . . . Crotonienſibus nulla virtutis exerci- tatio, nulla armorum cura fuit. O- derant enim, quae infeliciter ſumſe- rant; mutaſſentque vitam lhuxuria, ni Pythagoras Philoſophus fuiſſet., Ha- ctenus Iuſtinus. *Quamprimum in Italiam delatus, porph. Ciy'otonam aduenit, vt Dicaearcho re- Vit. Py- latum, quaſi aduentante viro, pluri- thag. P. marum regionum peragratione claro, & eximio, atque peculiari naturae beneficio, fortunam proſperrimam ducem nacto, (nam & ſacie erat libe- rali, & ſtatura procera, gratiaeque plu- rimum & decoris cum in moribus tum 187. ceteris corporis geſtibus inerat) ita - Crotoniatarum ciuitas affecta fuit, vt poſtquam ſeniorum, ex quibus vrbis Ullius magiſtratus conſtabat, animos cepiſſet, longam item & praeclaram apud adoleſcentes orationem habuis- ſet; iterata vice magiſtratus Iuſſu iu- niores oratione compellauerit, & pau- P P lo poſt pueros, qui gregatim & ludis litterariis ad audiendum eum conflue- bant; poſtremo etiam feminas affatus 4 fuerit, eius rei cauſa congregatas. „gympos Eius rei vero & occaſionem & mo- VIII, 8. dum tum Plutarcho“, tum Porphy- b porph. riOt Iamblicho relatum habemus: memoratum, verbis ſequentibus aà Vit. Py- th.p. 191. *„Cum Sybaride Crotonem 'iret, circa lambl. e. littus in pifcatores incidit. Hli adhuc VIII. in profundo maris trahebant ſagenam Ppiſcibus onuſtam, Pythagoras vero eis, quanta piſcium multitudeo capta eſſet, numero etiam definito, prae- dixit. IIIis igitur pollicentibus, ſe quicquid imperaturus eſſet, facturos, Keuentus dictis reſpondiſſet, mandauit, Vt Vtom terent. ſent. dum, extrd elt: i te, & tio C quod lambl.e X t, initi. V mm eins iuen ODrat. -* ferti d La- einm ENt⸗ gtogne e El. basi Wn. ni Ttincre. mn eadem nelt, & lemone t huec exexci. nit. 0. fummſe- Wria, ni „ H- delatng ponh. tcho re- Vir ). , Puri tlng e clno, . naturze rrimmum t libe- nephu⸗ ustum ) ⸗ it, bis nin Arem buis⸗ i⸗ Pe⸗ hh nlue- ing lldngemhos, E MO- pll,5. rpy- bborph. ebes N. th.p. 191. e lambl. c. gan AOhuc enmn ſeno ta rie⸗ ſe 08, zuit, Vt / 5 vt omnes ad vnum piſces viuos dimit- terent, poſtquam ſingulos dinumeras- ſent. Quodque inprimis admiran- dum, piſcium ne vnus quidem, dum extra aquam detinerentur, extingçtus TIambl. c. c. initi- vm eius Orat. a- pud La- ertium quoque eſt L. VIII. 23. eſt: ipſo dum haec agerentur praeſen- te, & ſoluto piſcatoribus piſcium pre- tio Crotonam contendente. li igitur quod acciderat, ſtatim diuulgarunt, at- ORATIO FVS AD TVENES 675 que nomen eius ex pueris vbi didicis- ſent, notum omnibus reddiderunt. Quo facto omnes quotquot audirent, cupido inceſſit videndi hoſpitis. Id vero opportunum valde illi. Ea enim facie erat, vt quicunque videret, non admirari non poſſet, eumque talem ſuſpicari, qualis reuera erat. CA P. XII. ORATIO PYTHAGORAE AD IVVENES. Paucis interieétis diebus Gymnaſi- vm intrauit, & circumfuſae ſtatim iuuenum coronae orationem habuiſſe fertur, qua ad cultum ſeniorum eos excitabat, diéctitans: "In mundo ae- que ac rebus humanis, vt & in vrbi- bus ipſaque natura, honore praefer- ri id quod tempore praecedit, ei quod ſequitur: ortum occaſui, auroram veſperae, principium fini, generatio- nem corruptioni, aborigines aduenis: Eodem modo in colonis qui deducun- tur Duces, vrbiumque conditores, Deos Daemonibus, Daemones Semi- deis, Semideos hominibus, & ex his viros antecellere, qui aliis vitae cauſa extiterint, iunioribus. Haec autem dicebat, vt induéctione quadam perſuaderet iuuenibus, plurimi faci- endos parentes eſſe, quibus aiebat tan- tam deberi gratiam, quantam mortu- VS debeat illi, qui ipſum ab orco in lu- cem reducat. Deinde iuſtum eſſe, vt eos qui primi maximis nos affecerunt beneficiis, ante omnes alios diligamus, nec vnquam illis aegre faciamus. So- los autem parentes generationis bene- ficio primos exiſtere. Et maiores o- mnium eorum cauſam efle, quae bene eueniunt poſteris ſuis.“* Oſtenden- tes non minus ſe beneficos in nos eſle, quam Deos, in quos, ita faciendo, vt offendamus, fieri non poteſt. Et Dii ipſi non poſſunt non iure condo- nare iis, qui aequali cum iis honore parentes proſequuntur, cum ipſum diuini numinis cultum a parentibus accipiamus. Inde Homerum eodem nomine Regem Deorum appellaſſe, Deorum hominumque patrem eum ſalutando. Inſuper alios Mytholo- gos tradidiſſe, Deorum principes a- morem, quem liberi inter parentes partiuntur, totum coniungere voluis- ſe, noua quadam patris & matris con- iunctione facta; ideoque nouo quodam ſenſum hic red- * Omnes quotquot audirent, cupido inceſſit bi- dendi boſpitis. Id gero opportunum balde illi. Ea enim facie erat, Haec male cohaerentia, ita ver- terem potius ex Iamblicho: quotquot adierunt, noſſe eupiebant boſpitem. Id quod dißicile non fuit. Es enim facie erat &c, qua ſcilicet non difficile eſſet eum agnoſcere. X Omnino haec paulo aliter vertenda ex men- te Tamblichi, & emendat. cl. Kuſteri: ita ſcilioet: Selos aut em parentes ipſos guoque natales ante- gertere benefictis, OGomnis quae relcte s poſteris Ppatrantun, ad eorum Pareutes, kangaan cauſam, dit Stan- referenda eſſe. Quae vero immediate ſequuntur, leius Stanleius quidem ex ingenio potius, quam Iam-non ta- blicho, nobis reddit: cuius haec ſunt verbamen ex- y Sig 3déααäz ανσ οοσο. αd Jemvbvrcρ, 6sα 3& .., Sa*††τν 6αaH αει ν.. .R . Quae ita vettit cl. Kuſterus, nihilo ſecius in iis beneficentiae ſaae decumeutuw exhibentes, in quos delinquere non poſſunt. quibus meliora hic vix ſuccurrunt. modo 676 PARS VIII. PVIMAGORAS. C7AP. 1XII. modo patrem matremque ſimul agen- tes: Iupiter Mineruam, Iuno Vul- . . canum enixaeſt, diuerfi ſexus vter- que progeniem, vt amoris longius diſcrepantis participes fierent. Cumque omnes qui aderant, annu- iſſent, Deorum iudicium plurimum ponderis habere, Crotoniatis id ſe de- monſtraturum ex eo in primis dixit, quod affinitatis nexu Hercules ipſis eſſet coniunctus. Debere igitur eos voluntate ſumma parentibus obſequi, non ignaros, hunc Deum, alteri ſeniori obſecutum labores ſubiiſſe ſuos, ſuoque patri, rerum aſe geſtarum quaſi epini- cium, Olympicos ludos dedicaſſe. Maee Docebat item, tales ſibi inuicem eos quoque ſeſe praebere oportere, vt amicis nun- ap. Laer- quam inimici, inimicis autem quam rium ha-citiſſime amici euaderent; ſtudendum bentnr. item eſſe, vt ex conuerſatione cum ſe- nioribus in reuerentia aduerſus paren- tes, in amore mutuo, & v in fraterna communione proficerent. De temperantia quoque diſſeruit, juuenili aetate dicens experimenta na- turae cuiuis capienda eſſe, qua vige- ant maxime cupiditates. Tanquam obſeruatione digniſſimum item eam commendabat, hanc vnam virtutem infantibus pariter, puellisque, ac ma- tronis, ſenibusque, inprinis tamen iuuenibus eſſe conuenientem dictitans. Porro vnam hanc virtutem demon- ſtrare, quod corporis pariter atque a- nimi bonorum ſint intelligentes, quippe quae ſanitatem conſeruet, re- rumque optimarum ſtudium foueat. Idque ex contrario manifeſte conſtare. Cum enim Barbari & Graeci aduerſis circa Troiam aciebus concurrerent, vtramque partem ex vnius hominis incontinentia in grauiſſimas incidiſſe calamitates, aliam in ipſo bello, aliam in reditu in patriam. Uli nempe in- Iamb. l. e. lIamb. I. c. iuriae Deum ſtatuiſſe poenam integro decennio, & per mille annos duratu- ram, cum Troiam exciſum iri, & vir- gines a Locrenſibus in Mineruae llia- dis templum quotannis mitti oportere oraculum moneret. Neque minus iuuenes ad amanda litterarum ſtudia excitabat: abſurdis- ſimum eſſe monens, ſtudia omnes ali- as res vtilitate antecedere arbitrari, eaque ceteris omnibus praeferre, & tamen eorum culturae nihil vel tem- poris impendere, vel laboris. Maxime cum videamus curam, quam corpori impendimus, amicis fimilem eſſe male fidis, a quibus mox ſimus deſerendi. Cum contra inſtitutionis cura fidorum amicorum habeat inſtar, qui ad mortem vsque nobis aſſiſtant, immortalem glo- riam quibusdam poſt fata procurans. Alia id genus partim ex hiſtoria, par- tim ex Sapientum praeceptis exſtrue- bat, oſtendens eruditionem eſſe ge- nus nobilitatis, commune eis, qui pri- mas in quouis genere rerum tenuere. Eorum enim inuenta reliquis inſtitu- tionem praebuere. Adeo vero natu- ra ſua iſta prodeſſe, vt cum aliae res laudabiles communicari cum aliis ne- queant, vt robur, pulchritudo, ſani- tas, fortitudo; nonnullae, ſi aliis con- cedantur, retineri a communicante nequeant, vt diuitiae, regnum, & ſi- milia; haec tamen ab alio accipi pos- ſit, dante nihil inde detrimenti admit- tente. Praeterea nonnullas earum ac- quirendi homini arbitrium non eſſe, inſtitutionem vero omnibus volenti- bus eſſe paratam. Et qui ea inſtructus ad res patriae adminiſtrandas accedat, illum non id facere ex impudentia, ſed ex eruditionis ſuae conſcientia. Nam inſtitutione effici, vt homines beſtiis, Barbari Graecis, liberi ſeruis, & Philo- ſophi vulgo praeſtent. Tales vero zalus adeo 4dee Vvclocio exvNa ptem, eren. ſind ol I. LI delata Catuu ſllüs tonie ex LVI, Ce 15 en. Würi, mnen letn ubl. . 10. Por con MuI fusan Ver — — — — ninteg i, Kri. lie Ii. oportere Lamund Abfurcdis. mnesali- Crbitrari, kerre, & vel tem. Maxime. corpori eſlemale elerend. fidorum mortenm lemglo ocurans Nrinpar eyſtrue- elle ge. guipri- eouere. I- nuatu- ize Ies s ne⸗ 0, Wi- micante n, El⸗ pi por. ladmnt- ruma-- elle, Olenti- truchis Celih i, ſel N lo⸗ rarze adeo „ II. Var. velociores aliis in vno Olympio ludo ex vna illorum patria reperti ſint ſe- ptem, eorum vero, qui ſapientia excel- lerent, ſeptem tantum in omni mundo ſint olim inuenti: poſthaec vero, iis ORATO EIVS AD STNATORES. adeo excellentiae eſſe, vt curſu quidem 677 quibus ipſe viueret temporibus vnum tantum eſſe, qui reliquis omnibus philoſophia praeſtaret: id enim nomi- nis ſibi dabat, Philoſophus pro oͤppho appellari volens. CAP. XIII. ORATIO PVTHAGORAE AD SENATORES. lambl. T TAec ad iuuenes in Gymnaſio dis- c. IX. T'ſeruit, quae cum ab iis ad parentes delata eſſent, mille viri in curiam euo- catum laudarunt, propter monita, quae filiis ſuggeſſerat, ſimulque, ſi quid Cro- toniatis vtile haberet, vt magiſtratibus eyxponeret, iuſſerunt. L. VIII, Crotoniatae, vt ait Valerius Maximus, enixo ſtudio ab eo petierunt, vt ſena- 15. tum ipſorum, qui mille hominum nu- mero conſtabat, conſiliis ſuis vti pate- retur. lambl. Tum primum autor illis fuit, vt tem- 1. c. Plum Muſis exſtruerent, quo praeſens concordia ſalua inter illos & incolumis maneret. Hlas enim Deas omnes vno iuSras Venire nomine , inuicemque commu- l nicare ††, & gaudere iis, qui commu- nes omnibus ſint, honoribus, atque omnino vnum Muſarum chorum ex- nes. Dion. & iſtere. Praeterea continere in ſeipſis Caſſi - concentum, harmoniam, numerum, dor. L. & omnia, quae ad concordiam faci- vnt. Demonſtrabat vero“ earum vim non tantum in pulcherrimis di- ſciplinarum contemplationibus ver- ſari, verum etiam ad rerum con- Sanl. tinentiam & harmoniam pertinere. Porro aiebat, exiſtimandum ipſis ita eſſe, quod a ciuium multitudine patri- amtanquam commune depoſitum ac- ceperint. Itaigitur illam gubernandam eſſe, vt poſt haec depoſitum illudoptima fide ipfis liberis ſuis reddant. Hoc vero certiſſime eos conſecuturos, ſiomnibus ciuibus ſuis aequi ſint, aliosque nulla alia re aeque ac iuſtitia excellere ſtude- ant, gnari nullum non locum juſtitia indigere. Ex Mythologis ergo monſtra- bat loui Themidem, Plutoni Ditem as- ſidere, ſimiliterque ciuitatibus legem praeſto eſſe debere, vt qui in iuſtitiam peccet, in rebus ad munus ſuum ſpectan- tibus, in totum pariter mundum iniuri- vs videatur, tum ſuperiorem, tum in- feriorem hunc & terrenum: Inſuper decere iudicum collegia!, vt Gemina in iureiurando nullius Dei nomine ab- e . a bud vtantur, ſed ita ſe gerant & loquantur, Lae t. vt vel iniurati fidem mereantur. Praeterea ita adminiſtrandam rem domeſticam*", vt ad familiam ſuam eam obtineant relationem, quam ad iudicum collegium***: illis vero, qui ex ipfis lint &που'D97"αρ ταοααςι εανα ποοτι Ariſt. Anal: Poſt. L. 8. ſfin. quæſi cognatione 4Jua= dam &c. Cicero. Stanl. 4 * Haec paulo aliter accepit Cl. Obrechtus, cuius verſie in reſtituta nuper lamblichi vita Pythago- rae legitur: verba enim iſta non ad Muſas, ſed Cro- toniatas referens vertit: Reanpſe Bero iam oßten- derent Bim ſauam non tantum. Ego Stanleium po- aius ſequerer. 7 ** Obſchriſſima lamblichi verba: X&αν oiniay 7 „ — / 2 2 — . „ &ρασ 6αο οα 66ε& 7* duva Pegc 5SEivat 2 1 — — 7 Tis ρcιονιoις ei Xανα dvevepnéiv. Ita Vertit ill. Obrechtus: rem autem domeſticam ſic adminiftrent, bt prouentu eius animi ſui pro- poſito tueri liceat. Sed diſplicuit ea verfio cl. Kuſtero, qui poſtrema verba ita expreſſit: Et con- ſlii ſui rationem eo referre liceat, id eſt, vt con- ſilia in adminiſtranda republica ad normam quaſi adminiſtrationis domeſticae referre liceat. Nam vt recte lſocrates: Qui rebus propriis male pro- ſpicit, nunquam bene conſulet alienis. Qui ſen⸗ ſus eſt, quem Stanleius quoque ſpectarit. * Haec ill. Obrechtus non ad vxores refere- bat, ſed ad maritos, quos Pythagoras hic affatur. Qq q 3 geniti melius hic Stan- leius, 678 geniti, ab ipſa natura amorem deberi, quippe qui inter alia animalia ſoli intel- ligant, quid hic ſibi velit affectus. Cum vXOre, tanquam cum vitae ſocia, age- rent. Vti enim pacta nonnulli cum aliis ineuntes, tabulis columnisue ea in- ſcribant; ita quod cum vxore initur foedus, in liberis deſcribi. dum vero eſſe, vt natorum in ſe deri- vwent amorem, non ſola naturae vi, eu- aus autores ipſi non ſint, ſed electione, eam enim voluntariam eſſe beneuolen- tiam. Curae etiam habendum, vt ipſi non alias, quam ſuas, vxores cognoſcant, tum ne ex negligentia vitioque maritorum, VxXores genus adulterent. Ante oculos item ponendum eſſe, quod inter libationes væxorem, a fo- co acceptam tanquam ſupplicem, ipfſis Dis inſpeétantibus domum duxerint: Itaque cum ea verſandum. Vtque ea vita bene compoſita & temperante e- Xxemplum euadat priuatim domeſticis, & publice totius ciuitatis feminis, cu- randum ]. Prouiderent etiam, nequisquam vl- la re peccet; & ne poenam legis nihil metuant illi, quibus praeter ius latere licet: ſed vt honeſtatis morumque bo- norum reuerentia ad iuſtitiam inci- quam ill. tentur. Obrech- tus. Praecipiebat inſuper omnem arebus gerendis ignauiam proſligare, vnice e- nim praeſtabilem eſſe temporis in quouis negotio opportunitatem. Nullum aliud magis iniuſtum faci- nus eſſe affirmabat, quam liberos & pa- rentesa ſe inuicem diuellere. Illum habendum eſſe optimum, qui pro ſe quid conducat, praeuidere poſſit, PARS VIII. PFIAGORAS. OAP. EIII. M. ſecundum ab eo, qui ex aliis exemplum Efficien- caperet, ſibi quod ex vſu foret: peſſi- mum vero eſſe, qui expecétet, donec ſuo malo, quid ſit optimum, didicerit. Dixit quoque, non aberraturos eſ- ſe, qui honores ambiant, ſi imitandos fibi proponant eos, qui in ſtadio coro- nantur, eos enim non nocere aduerſa- riis, ſed potiri victoria cupere. Simi- liter decere eos, qui Rempublicam tractant, ne contradicentibus ſuccen- ſeant, ſed vt obedientibus proſint. Monebat etiam, vt quisquis verae gloriae cupidus eſſet, talis revera eſſet, qualis aliis videri vellet. Laudem enim magis ſacram rem, quam conſilium, eſ- ſe: ſiquidem hoc inter homines tan- tum habeat vſum, illa ad Deos etiam pertineat. His omnibus ſubiecit, ab Hercule conditam vrbem eorum eſſe, cum bo- ves per Italiam ageret, & a Lacinio in- iuria affectus, Crotonem, auxilium ſibi laturum, eo quod per denſum nocétem eum diſcernere non poſſet, & in parti- bus inimicorum crederet, interfeciſſet. Tum enim eum ad ſepulcrum eius pol- licitum eſſe, vrbem ſe conditurum no- mine eius inſignem, quamprimum in Deorum numerum fuerit receptus. Eiitaqque, vt gratos ſe praebeant, decere aiebat, vt publicam rem iuſte ad- miniſtrarent. . Quibus auditis, & Muſis templum ex- ſtruxere Crotoniatae, & quas habere conſueuerant, pellices dimiſerunt, at- que vt ſeorſim in Pythii Apollinis aede ad pueros, in Iunonis vero templo ad feminas verba faceret, Pythagoram o- rarunt. kale r Tis h nemune conuit Peee qvod tatls, 6 alens OrmI Eiver ſicle⸗ iscun cilius X jdeo Ai tand pfi inen E. InNN ine Unmbl.c, . X1. VI p I de⸗ le Exemplum ret: peſt. conec ſu cerit. Aturoe et. mitandos dio cor- e Adlerſi⸗ . Kimi⸗ Ppublcan ſuccen⸗ int. lis vere rera eſſet, Gem enim llium el. ines tan⸗ 05 ktinmn Hercule cum bo. in in. lum i Notemm n parti⸗ fecifler. iuspol- um no- uc in tecepins. gebennt, iuſtead. gimex⸗ bete Unt, at⸗ ni dede mpho 40 Da 0⸗ CA P. XIV. ORATIO EIVS AD PVEROS. lambl. c. T Lle voluntati eorum obſecutus, pue- ris haec, vtaiunt, praecepit. Vt neminem convitis laceſſerent, nec conuitiatoribus reſponderent. Paediae vero, hoe eſt inſtitutioni, quod nomen iuuenilis quoque eſt ae- tatis, dlligenter eos intendere iubebat, addens iuueni bene inſtituto facile eſſe omni reliqua vita honeſtatem tueri. Ei vero, qui bene inſtitutus non ſit, dif- fſicile eſſe praeſenti tempore honeſta- tis curſum continuare: at multo diffi- cilius eſſe, a malo initio ad finem felici- ter peruenire. Adiecit chariffimos Diis ipfos efſſe, ideoque ſiccitate inualeſcente pueros ad impetrandas a Diis pluuias mitti, tanquam quos maxime Dii exaudiant. Tpfisque ſolis* ſemper quippe ſanétis, integrum efſe in templis habitare. Eam ob cauſam Deos, hominibus maxime benignos, Apollinem & Cupi- dinem, a pictoribus puerili aetate re- 4 ORATIO EIVS himbl. c. Pud mulieres de ſacrificiis diffle- ruiſſe fertur. Primum, fſicut ali- vm, qui pro ipſarum ſalute vota con- ciperet, bonmum honeſtumque eiſe ve- lint, quia tales accepti ſint Diis, ita ipſis debere ante omnia ſeſe ipſas compone- re, vt Deos habeant aures precibus ſuis praebentes. “ Deinde ea Diis offerenda, quae ITpſae manibus ſuis elaboraſſent, atque ſine miniſterio ſeruorum altaribus ad- praeſentari. Propter pueros etiam ludos eſſe inſtitutos, in quibus victores coronantur. Pythicos quidem pro- pterea, quod Pythonem puer oceidit. Nemeos itidem ob puerum, Iſſthmicos vero ob mortem Archemori & Meli- certae. V Praeterea cum vrbs Crotoniatarum conderetur, duci coloniae ſobolem pollicitum Apollinem eſſe, ſi in Italiam eam duceret. Vnde colligere debe- ant ſingularem Apollini iſtius gene- rationis, iuuenum vero in vniuerſum omnibus Diis eſſe curam. Studen- dumeſſe, vt digni euadant eorum a- more., &auditioni vacandum eſſle, vt idonei euadant adloquendum. Deni- que ſi ad ſenectam vſque perducere ae- tatem ipſis propoſitum ſit, parentibus obediendum eſfe, non renitendum, ea enim ratione id eos conſecuturos, vt digni iudicentur, quibus & ipſis nulla in rea iunioribus aegre fiat. XV. . AD MVLIERES. mouenda eſſe, placentas ſeilicet, liba, fauos & thura. Caede vero & ſangui- ne diuinam naturam coli non debere. Nec tamen multa vno tempore eſſe of- ferenda, vt denuo nunquam acceſſurae videantur. Quod attinet earum cum maritis commercium, conſiderare iuſſit, per- mittere parentes, vt plus diligantur ab ipſis mariti, quam ipfi. Aequum igi- tur eſſe, vt vel nulla in re refragentur * Verba lamblichi A)ς α TRοαι eũ g& scias rαιαιν αα α dargigeav, mutauiſſe Stanleium patet, & pro öi ésvοα ſcripſiſſe, quod Deſiderio Heraldo quoque placuit. Equidem nulla hic correctione opus eſſe putat vir doctus, verum commodior il- la videtur,„ cum nexus Orationis alias minus ſit opportunus, Maritis, ORATIO AD PVEROS ET MVIERRSS 6%9 680 maritis, vel iis ſi cedant, tum ſe viciſſe exiſtiment. Pronuuciauit etiam celebre illud de conſuetudine coniugali dictum: Nempe quod vxor a marito ſuo fur- gens, ſalua pietate ad ſacra eadem die ſe conferre queat: ab alieno autem fur- gens marito, nunquam, Inſuper pracepit per totam vitam, vt bene de aliis loquerentur, efficerent- que, vt alii bene loquantur de ĩpſis, nec bonam de ſe famam deſtruerent ipfſae. Neque moribus ſuis Mythologos con- futarent, qui muliebris ſexus aequita- tem animaduertentes, veſtium vſum inuicem, vbi opus eſſet ſine teſtibus communicantes, nihil eam ob rem quomodocunque, pactas, tres finxerint mulieres vno oculo vtentes, vt earum ad communicandam promtitudinem indicarent: Quod ipfum ſi ad virilem ſexum transferatur, vt, ſi quis commo- dato accepit, id reddat ſtatim, vel pro- ximo commodet, neutiquam locum in- veniat, vtpotea ſexu illo alienum. Porro eum, qui omnium fertur ſa- pientiſſimus, quique humanam vocem in ordinem redegit, & nomina primus CA P. PARS VIII. PFIHMMAGORAS. CAP. X. Xam Metera (matrem,) & eam quae ex invenit, ſiue Deus ille, ſiue Daemon, ſi- ve diuinus homo fuerit, animaduer- tentem femineum genus pietati addi- ctiſſimum eſſe, quemlibet aetatis eius gradum Deorum alicui cognominem feciſſe, atque innuptam feminam Coren dixiſſe, nuptam Nympham, liberos eni- liberis vidit liberos Maeam, Dorica dia- lecto. Et ad eandem feminarum pie- tatem pertinere, quod Dodonaea ac Delphica oracula a mulieribus edan- tur. His a pietate accerſitis laudibus, de decoro in veſtibus dicere perrexit, ve- nimbl. ſtibus nimis pretioſis abſtinendum, non ſe- easque omnes Iunoni conſecrandas quitur ſuadens, quo ipſo aliquot pretioſarum Stanl. veſtium myriades oblatae fuerunt. Fertur etiam dixiſſe, circa re- gionem Crotoniatarum, celebrem val- de olim extitiſſe fidem mariti erga vxo- rem. Vlyſſem nempe immortalita- tem a Calypſone oblatam, aſpernari maluiſſe, quam deſerere Penelopen. Reſtare igitur, vt vxores fidem maritis praeſtent, adeoque pari laude viris ſeſe exaequent. . his preſſe XVI. SCHOLAE PRIVATIM ET PVBLICE FACTA INSTITVTIO. TIIS alloquiis Pythagorae non pa- Iambl. c. . 1 1 XI. fin. rum honoris ſtudiique Crotone, mediante vrbe illa, in tota Italia com- aratum fuit. c. V. in. Prima ſtatimoratione, publice ha- bita in ea vrbe, plurimos ſibi concilia- vit auditores. Sunt, qui tradant, ſex- centos fuiſſe, quos non tantum ad ca- peſſendam philoſophiam oratione ſua permouerat, verum etiam dicto ſuo audientes habens, bonorum vitaeque c. VI. init. Laert. ⸗ VIII, 10. communione coniunxerat, quos Coe- nobitas nominamus. Et hi quidem ge- nuini philoſophiae ſtudioſ‚i. Nempe diſcipuli ipſius facultates in vnum con- ferebant, communesque faciebant. * Ita ſupplendus lamblichi textus ex Laertio VIII, II. Qui eodem ſpectantia quaedam ex Ti- maeo allegauit, (reſtituit vocem Nuᷣια* etiam ex MsSsS. nuper cl, Kuſterus), Eſt vero xbν Proſerpi- pinae nomen, NoOn, quod deſponſatarum eſt no- men, Nympha, reſpicit. Mirno Cybeles eſt matris Deorum. Mæ—à matris Mercurii Maiae. Stanl. Quinquennium Aumbl, t., Qinquer ſolum, J que, don Pywagol demums admitte dſciprli luet. fuebant UII5. fortaſſi⸗ eo hubin Abpecnl ſcriplle Apraec laert. Cletäten IIII 45. quoden Caſſiod. A uus Agell. l, Ai 9. Maet ett, 5. PorTnd zipr. p. Colnuch 189. Munin lnph. K ne ion lambl. I.cc. Wumn Cen. quod drr. L.l. fuiſle 1PaD. drimn rique conce em in ſa ter lambl. ban- (0 Vv hab- lamblt. It 1. — * tium nt⸗ Vrſa temmon, ſl. hnimaduer. tati addi⸗ etatis eing Hominemn lum (oren eros ehli- nquaeer oricidin⸗ ru Pie⸗ ONe 40 Es edan- bus, de lis prell lambli. exit ve. chum endum, Ectandhisgit iofarum Sunl. unt. ci re⸗ em val- 14 o: talita- erbari Bohen. IMarits e Iis TA ne ſun no ſuo heqnec Vl. init. 8 - 30 Laert. n ger vlll 10. elnpe col⸗ ant. — eſt no⸗ matris tanl. unn viIIl, 15. non ſ. 4 Iambl. Clem. Str. L. l. fuiſſe interpretatur Clemens Alexan- lambl. cnorAE PRIVATAE ET PVBI. INSTITVZO. Quinquennium item totum ſilebant, ſolum, quae dicebantur, audientes, at- que, donec probati eſſent, nunquam Pythagoram videntes. Tum enim demum ad familiam eius, aſpectumque admittebantur. Hi erant ſexcenti eius diſcipuli, qui ad nocturnam eius con- fluebantαοοaοαον. ₰ GQUodaccipiendum fortaſſis de lectionibus, poſt velum ab eo habitis: addit enim Laertius, ſi qui aſpectu illius frui meruiſſent, eos ſuis ſcripſiſſe, tanquam magnum quiddam & praeclarum adepti eſſent. Eam ſo- cietatem ſtema eius vocat Laertius, Laert. Laert. VIII, 45. quod collegium Caſſiodorus, conſortium Caſſiod. e; atur. Agell 1, Agellius interpret d . Praeter hos maxima pars auditorum lanl *erat, qui Acuſinatici dicebantur, quo- uap. Por- Tum duo millia vna oratione, teſte Ni- Shyr. p. Colnacho, ſibi conciliauit, quam pri- 189. mumin Italiam adueniens habuit. Hi, Porpk. & ne domo amplius abeſſent, ampliſſi- Irec. mum quoddam aedificarunt 6αaunlo, quod idem iis, quae nobis Eccleſta eſt, P.-302,. D. drinus, ad quod feminae quoque pue- rique admittebantur. Ciuitates item condebant, omnemque eam Italiae par- tem incolebant, quae Magna Graecia Aſ dicta. Leges item ab eo & ſtatuta, vt diuina praecepta, accipiebant, prae- ter quas quidquam facere nefas puta- bant. Cum ſumma vero totius coetus concordia vna manſitabant, laudati vndiquaque a vicinis, & pro diuinis habitr. lambl. c. Ita Pythagoras igitur diſtinguebat l. C⸗ locum conuenirent. 61 ad diſciplinam admittendos, pro meri- torum ratione. Neque conueniens enim putabat, vt omnes aequali iure fruerentur, cum eadem non ſit omni- vmindoles: vt item aliis omne genus doctrinae, aliis nihil impertiretur, id enim ab ingenio eius, omnibus com- municare volentis, atque aequalitate, alienum erat. Sermonum itaque par- tem eam, quae cuiuis accommòdata eſ- ſet, vnicuique impertiebatur, atque ita doctrinas ſuas partiebatur, vt ſingu- lis pro ingenii facultate prodeſſe vale- rent. Atque ita obſeruans leges iuſti- tiae, & ad eam diſputationum ſuarum partem quemuis admittens, qui ipſi conueniens eſſet, alios Lythagorazos eo Anon. nomine vocabat, (eos nimirum, qui vit. Pyth. ad Shfema referrentur) alios vere Py/- aut ap. thagoriſtas. (ſcilicet eos, qui ad Homa- nor. coion pertinerent) plane vti quosdam init. 59 Atticos, nonnullos Atticiſtas, voca- mus. * Ita nominibus apte diſtinctis quosdam gryoiszs genuinos eſſe ſtatuit, ceteris vero, vt ſe horum imitatores praeſtarent, praeſcripſit. Pythago- raeis igitur bonorum omnium com- munionem indixit, eosque per omnem vitam vna degere voluit. Ceteris au- tem praecepit, vt ſuas quisque opes ſeorſim poſſiderent, ſed ſtudiorum communium gratia in vnum tamen Illeque philo- ſophandi modus vterque a Pychagora conſtitutus eſt. Diſciplinam vero ob- ſeruatam agenuinis Pythagoraeis, iuxta cum doctrina Pythagorae, ſub finem vi- tae eius exponemus. 18. x Anonymus ſcriptor vitae Pythag. apud Pho- tijum tres ſpecies Pythagoram ſequentium memo- rat: αοοοαναιι, qui cum ipſo Pythagora fuerant verſati: vuσοοροHρον qui iſtorum diſeipuli erant: & νσαορνουο qui licet non in ſchela eorum fu- iſſent, magni tamen Pythagoram facerent. adde Suid. v. Hvdαρ. Kr rr. 692 PARS. VII. P. 1HMGORAS. CAP. XVI. . . CAP. XVII. DE EIVS IN REPVELICA AVTORITATE. Porphyr. NVascunque vero ciuitates in itine- p. 189. re ſuo per Italiam ac Siciliam, par- tembl. tim olim, partim nuper, redacétas a ſe I. inuicem in ſeruitutem deprehendit, animo ad libertatem aſpirante com- plens per diſcipulos ſuos, quos e ſin- gulis ciuitatibus habebat, in liberta- tem aſſeruit. Ita Crotonem libera- vit, & Sybarin, Catanam, Rhegium, Himeram, Agrigentum, Taurome- nium, alasque nonnullas. Quibus leges etiam iciuit, per Charondam Catanaeum, & Zaleucum/ Locrum, gquarum beneficiis & ipſae diu bene ha- buere, & vicinis merito aemulatio- nis cauſem praebuerunt. Suſtulit autem funditus factiones, non tan- tum inter ſuos diſcipulos eorumque Poſteros, vſque ad multas aetates, ve- rum etiam in omnibus Italiae Siciliae- que vrbibus, domi forisque turbatis. Saepe enim illi, & quouis in loco, ad quosuis, ſiue multos, ſiue paucos, in ore erat apophthegma, diuini oraculi inſtar habens, & placitorum eius epi- tome, ac ſumma quaedam; idque ita ſe habebat: Profligandum eſle o- ² mnibus machinis, igneque & ferro, ac omnibus modis reſecandum a cor- pore morbum, ab animo inſcitiam, a ventre ſumtus nimis magnos, ab vrbe ſeditionem, a domo diſſidia, & ſimul ab omnibus exceſſum: quibus cuiuis indulgentiſſime optimarum do- Arinarum ſuarum memoriam refrica- bat. Ipſum quoque occaſionem fuiſſe fe- runt belli inter Sabaritas & Crotonia- tas, quod in exitium Sybaritarum deſi- vit. Ea res ita a Diodoro Siculo & Iam- . blicho relata fuit. Zaor. Cum Sybarin Graeci in Italia con- , 294. C.. dedant exules, vel bellum a Sybari- lis, qui in cauſa extitiſſent caedis quo- didiſſent, ſoli effectum eſt foecundita- Iamhl. c. te, quamuis tamen id fertile valde XXX. fuiſſe neget Athenaeus, vt breui opi-Arhen. bus vrbs afffueret. uia enim in- F⸗xlI.d ter duo flumina, Crathin & Sybarin, 319. AMhe a quo nomen accepit, ſita erat, & ciues agrum longe lateque patentem, & frugum feraciſſimum colebant, ma- gnas ſubito diuitias collegerunt 1 multisque in ciuitatis communionem receptis, eo prouecti ſunt, vt longe ceteras Italiae incolas antecedere vi- derentur. Adeo vero luxui dediti Athen. erant, vt in prouerbium quoque il- deipnoſ- le abiuerit: neque minus aliis vitiis L. XII.. addicti fuerunt, adeo, vt prae fu- z1 . . . uid. perbia XXX Crôtoniatarum legatos veag. morti tradiderint, cadaueribus eo. rum de môeniis vrbis deieéctis, vt be- ſtiis in cibum cederent. Tanta ho- Diodor. minum multitudo fuit, vt vna ciui- lc. tas CCC hominum millia contineret. Erat vero illa tempeſtate princeps po- puli, nomine Telys. Is potentiſſi- mum quemque ad populum crimi- nando hoc tandem apud Sybaritas obtinuit, vt opulentiſſimorum ci- vium D vrbe eiicerent, fortunas- que eorum publicarent. Exules hi Grotonem petierunt, & ad aras in foro erectas ſupplicum ritu confu- gerunt. Mox Telys legatos Croto- nem miſit, qui denuntiarent, vt vel tis expectent. Fuerunt in legatis il- lagel 5 rundam Pythagorae amicorum, quos veroſimile eſt in numero XXX lega- torum Crotoniatarum fuiſſe, a Syba- ritis interfectorum. Ac vnus qui- dem eorum manu propria caedem patrauerat, alius filius erat cuiusdam qui citk mtle⸗ Valde NXX. n IMr Alk. barin9 n. & ltem, Mma⸗ unt, ollem longe Gediti ſeen⸗ le I- deipnol⸗. Vitiis Al. 5l8. ſg. e ſr uid. as s. eo⸗ ſt be⸗ a ho-Diodor Cut. e. 1et. po- Tim- AIItis * ui in partes illius parricidii venerat, iam fatis functus qui eſſet, & ex ge- nere eorum fuiſſet, qui penuria op- preſſi ſeditiones excitant (vt nanci- ſcantur aliorum fortunas inuadendi opportunitatem. * Hi Sybaritae Py- thagoram conueniebant, eumque va- rie incuſabant, atque hic ipſe in iis, qui amicum Pythegorae interfecerat. Cumque cauſam exprobrationis inter- rogaret, hanc ſibi eſſe dixerunt, quod leges non ferret. * Vnde accuſatio ipſis nata eſt, quaſi Apollinem ſefe ia- Gaſſet: maxime, quod iam antea fil- per quadam re interrogatus, quare ſe res ita haberet? viciſſim interrogaſ- ſet ſciſcitantem: num & ab Apolline oraculi, ſi quod ipſe edidiſſet, cau- p ſam flagitaturus eſſet 2 Alter diſpu- tationes eius, vt putabat, Irriſurus, quibus reditum animorum ab inferis docebat, atque dicens ei, ſe litte- ras ei ad patrem ſuum eſſe daturum, quando in infernum deſcenſurus ſit, petensque, vt, inde remeaturus, à pa- tre ſuo reſponſorias acciperet, re- ſponſum a Pythagora tulit, ſibi propo- ſitum non eſſe ad impiorum ſedes proficiſci, vbi ſciat homicidas pu- niri, Cum autem Legati conui- tiis eum ita eſſent inſecuti, ipſeque £. pE EI§ REPVETICA ATORITATE 683 ultis ſtipatus comitibus ad ma- re procederet, atque lauaretur, qui- dam eorum, qui a conſiliis erant Grotoniatis, poſtquam copioſe con- tra rellqua Legatorum facta diſleruiſ- ſet, poſtremo id quoque peculiari o- Pera facinus eorum incuſauit, quod Pythagorae aduerſari, eumque con- vitiis laceſlere ſuſtinuerint; cui nec brutorum quidem animantium vllum maledicere ſit auſurum, ſi, vt olim ac- Cidiſſe fabulis traditur, denuo huma- na voce ĩpfis loqui concederetur. Diodorus ait, concione aduocata, & dubitatum fuiſſe. Ac primum quidem Lib. XII. deliberatione propoſita, vtrum dedi a Italiotas † Sybaritis, an vero bellum ſuſcipere contra potentiores magis ex- talias ediret, non paruma ſenatu & populo incolen- tes, non vero in- Ita CI I- eoſententia populi inclinauit, vt pro-; .d . . . igenae, pter belli diſcrimen ſupplices redde- vocaban- rentur. Aſt vbi Pythagoras, Philoſo- tur Idem phus, exules, qui fidei ipſorum ſe dedi- diſeri- diſſent, protegendos ſuaſit, reuocata men in- ter Sicu- demum lſententia, ſalutem ſupplicum „, inter- armis ſe tutari velle decreuerunt. SYV=— cedit & baritis ergo CCC armatorum millia Siciliotas ducentibus, Crotoniatae C millibus Stant. occurrunt, duce Milone Athleta: qui etiam primus cornu hoſtium ſibi in a- cie oppoſitum, nam inuicto corporis Graeca hic ita babent: ε 0⁰ 1T„ρτ²⁰ „ 7 — — 7 xα *νασορσäoασνoo T†⅞ XHαοροας² Rnnο†τοaν. Quae vertit ill. Obrechtus: alius eius filiur erat, qui ſeditionem excitauerat, fatoguc naturali erat extindtus, quam ipſe quoque praeferrem verſionem. Stanleiana tamen non plane abſurda eſt; ſi diſtinctionem ponas poſt 1eenαον 6αρ non poſt àooůας, vt Ob- rechtus fecit. V xXX Hie parum commode vertit Stanleius, ma- leque iuxta eius verſionem omnia cohaerent. Grae- ca ita habent: 6oτεRοτ⁰ν dur T* — 7. . „2 2 Zuagitcn Xα e DotteneoρY NRd7dννινοαου / 2 ND O„ 2 2 6ον aàwοαàορZ T y νρꝶ&αιααυειο = quod Apollinem ſeie iactauerit. eralssαα αασ Quae multo melius expli- cauit ill. Obrechtus: Cum deinceps Spbaritas il- lum conueniſſent, querelasque ſaas ad enm det uliſ- ſent, bomicidae obiecta ſibi excuſanté, non dare ſe reſpanſum dixit, Niſi quod in poſtremis nonni- hil immutatum cupiam, hoc modo: bomicidae ra- tiones exponenti graauaminum, quae ſcilicet contra Crotoniatas haberent Sybaritae oraculum ſe redde- re negauit. 5αιιι nempe dicuntur oracula & entsρανm„9 l fun dere, vt notum. Homici- diz autem & aliorum ſcelerum reis eraculæ non reſpondebant. Sic igitur Pythagoras exprobrat homini illi facinus ſuum, quemadmodum alteri paulo poſt facit. Hinc vero intelligas, quae ſe- quuntur. Cur nempe calumniati Pythagoram ſint, Rr rrz2 robore Diodor.! ſe vti ſup. 684 robore praeditus erat, in fugam ver- tit. Hic vir, cum indolem animi viri- bus corporis reſpondentem haberet, ſexies ad Olympiam victor extiterat; & tum, olympicis redimitus corollis, Herculisque ritu leonina pelle ac cla- va inſignis, pugnae certamen adibat; &, quod victoriae popularibus cauſa fuiſſet, magnae illis admirationi fuit. Strategemate praeterea vſi Crotonia- tae fuerunt, quo adiuuante ſuperiores extitere. Adeo nempe delitiis per- diti erant Sybaritae, vt inter epulan- dum equos ad tibias ſaltare aſſuefa- cerent. Crotoniatis compertum id e- rat, itaque, vt narrat Ariſtoteles, in medio pugnae & conflictus ardore, ſaltatarios modos equis iufſere tibici- nes canere, quos ea de cauſa ſimul cum impedimentis militaribus ſecum duxerant. Audito ſono equi non tantum ſaltauerunt, ſed vna cum in- ſſoribus ad hoſtem tranſierunt. Fu- ſis itaque hoſtibus, cum nulli eorum, quos ceperant, vitam Crotoniatae donarent, ſed omnes in fuga depre- henſos trucidarent, maior exercitus pars conciſa interiit, & vrbs poſt foe- dam direptionem ad ſolitudinem eſt redacta. Diodorum, contigere annis ante LXXXIIIOlympiadem ſexaginta duo- bus, atque adeo anno primo Olympia- dis LXIIX. 7. lambl. c,. Agrigentum Pythagoras a Phalaridis 32. tyrannide liberauit, quod hoc modo Taetz contigit: CQum a Phalaride captiuus de- Xil. vi. tineretur Pythagoras, (crudeliſſimo ty- Hiſt. 3r. Tanno, cum quo ſex menſes ille verſatus lambl. fuit) eique congreſſus eſſet Abaris, Hy- 1. c. . perboreus, vir ſapiens, qui quaeſtiones ei proponebat maxime ſacras, de ſimu- lacris, de religione, de Deorum proui- Atque haec quidem, iuxta PARS VIII. PFPTIEAGORAS OAP. WII. dentia, tam coeleſtium, quam terre- ſtrium, eiusque generis aliis: Pythago- ras, prout diuino afflatu gaudebat, ſolide jipſi atque tanta cum perſuadendi vi re- ſpondit, vt audientibus dicta plane ap- probaret. Tum Phalaris populum e- ius ſermonibus capi videns, Abaridi in- dignatus eſt, quod Pythagoram lauda- ret. Imo in ipſum Pythagoram graui- us inſurgebat, atque eo demum proce- debat, vt improba dicta in ipfos Deos pleno ore eflunderet, eius ſcilicet inge- nio digna: Abaris autem Pythagorae gratias agebat, inſuper ab eo edoctus, quoda coelo pendeant reganturque o- mnia, id quod ei tum ex allis plurimis, tum inprimis ex praeſentiſſima ſacro- rum efficacia oſtendit. Tantum itaque aberat, vt docentem talia Pythagoram Pro praeſtigiatore Abaris haberet, vt potius illum tanquam diuinum ſupra modum admiraretur. Ad haec Phalaris diuinationem, & quicquid in ſacris fieri ſolet, aperte negauit. Abaris igitur ab hiſce digreſſus ad alia eſt, quae in oculos incurrunt. Atque exoperationibus di- vinis, quae in extremis malis apparent, nempe in bellis inexpugnabilibus, incu rabilibus morbis, interitu fructuum, pe- peſtilentiae contagio, ex his inquam difficilibus & immedicabilibus calami- tatibus, probare conabatur, dari proui- dentiam diuinam, quae hominum vires pariter ac ſpes longiſſime ſuperet. Sed Phalaris fronte perfricta contra haec audacius niſus eſt. Pythagoras igitur, eam diem -Phalaridi fore fatalem gna- rus, * liberius dicere exorſus eſt. Ad Abarim enim conuerſus docuit, a coelo ad partes aereas & terreſtres deſcenſum quendam eſſe: deinde ex genuinis principiis omnia a coelo pendere monſtrabat, inuictis * Textus Graeci in edit. Kuſteriana iſte potius eſt ſenſus: Pythagoras ſuſpicatus qui dem ſibi s Phalaride necem parari, gnarus tamen ſimul, quod non eſet in fatie, t ab illo occideretur ts. Item jtem wonſn Progte tionnis Vero bosg juſtin nulin me er ne de jonwit Tition Kicor Tibos quo erat, docui Pus Proe ren fallo acrite oſten gliitr u mu cabe cete Dec n terre⸗ Gthago. lolde liwire- ne 40⸗ Mu e⸗ ridin⸗ laucde. igraui⸗ Proce- 8Deos tinge⸗ agorae lochas, gle o. Nimis, ſacto. tuque Ora t, V ſupra Naris ſieri rab⸗ OS dr⸗ rent, ncl pe⸗ un aI⸗ oui⸗ ires ded haec tur, DE EIVS IN REPVBLICA AVTORIIATL. 685 item argumentis animi humani de- monſtrabat libertatem, longiusque progreſſus, perfectam mentis & ra- tionis operationem probabat. Tum Vero liberrime de tyrannide, omni- busque fortunae praerogatiuis, deque juſtitia, & auaritia, diflerebat, quam nullius iſta omnia pretii ſint ſolidiffi- me euincens. Poſthaec diuinam pla- ne de vita optima admonitionem ſub- iunxit, eiusque cum peſſima compa- rationem fumma dicendi libertate in- ſtitutit, planiſſimeque de animae vi- ribus ac facultatibus diſſeruit: imo, quod omnium dictorum praecipuum erat, Deos cauſam malorum non eſſe docuit, morbos vero & quae alia cor- pus male afficiunt, ab intemperantia proſeminari. Mythogrophos propte- rea atque Poetas taxabat, ob ea quae falſo ab iis eam in rem proferuntur, acriterque Phalaridem reprehendebat, oſtendens vires coeli, earumque ma- gnitudinem, ex operationibus eius. Quantum ad poenas legibus ſancitas, multis allatis exemplis eam rem expli- cabat, & diſcrimen inter hominem & cetera animantia clariſſime deducebat. Deoratione quoque interna & exter- namulta iuxta leges ſcientiarum dis- putabat, vt & de mente, & ſcientia ab ea deriuata, varia ad doctrinam mo- rum pertinentia quae iſtis doctrinis niterentur ſubiungens. De illis etiam loquebatur, quae communi vitae vtilia eſſent, & ad proſequenda vtilia, omit- tenda noxia hortabatur. Quod ma- xime autem obſeruandum, quae fato, quaeque arbitrio humano, fiant ex- plicabat, quae item neceſſitate eueni- rent, que decreto fatali. De Daemo- nibus quoque, & animae immortali- tate, multa ſapienter diſputabat, ſed ea de re alio loco dicemus, oſtenſuri, quantum ad fortitudinem conferant iſta: obſeruantes ipſum Pythagoram in medio cuiusuis generis periculorum, mente obfirmata de philoſophia diſſe- ruiſſe, & contra fortunam arma induiſſe. Quemadmodum etiam, iſta meditatus, contemnebat eum, qui capiti eius exi- tium minabatur, infuper habito mor- tis metu, omniumque vitae huma- nae euentuum, quae neque illo tem- pore vel minimum eum mouebant. Certe, ita pergit lamblichus, 2 mortis metu plane intactum eum conſtitiſſe manifeſtum eft, nobilius animo conſilium verſatum, Siciliae nempe a tyrannide liberationem. I- pfſum vero tam praeclari facinoris au- torem extitiſſe, oraculum Apollinis prodit, quo praedictum eſt, tum de- mum Phalaridis dominatum collapſu- rum eſſe, vbi ciues meliores, & inter ſe concordes facti fuerint: quales vti- que praeſentia Pythagorae, eiusque exhortatione, & inſtitutione, ſunt fa- G. Certius tamen eiusdem rei argu- mentum a tempore peti poteſt: eodem enim die quo Phalaris Pythagorae & Abaridi capitis periculum intenta- vit, & ipſe ab inſidiatoribus interfe- Ctus eſt. Quae res ĩta Tzetzae relata fuit. Ac- Chil. VI. cipitrem columbarum inſequi gregem Hiſt. 30. contigit, quod Pythagoris animaduer- tens, dixit praeſentibus: Videte, ami- ci, quantum poſſit metus ignobilis, modo vna enim ex omnibus ĩiſtis con- tra accipitrem ſtare ſuſtinuiſſet, impe- tum eius poterat retardare. Qua au- dita oratione ſenex quidam, ex prae- ſentibus, arrepto lapide eo Phalari- dem petiüt, cuius exemplum reliqui ſtatim ſecuti ſunt. Relatumquenon- nullis ita lapidibus obrutum eum peri- iſſe, aliis, in vincula coniectum, & plumbeis veſtimentis indutum, miſere ita vitam finiuiſſe. Rrrr3 Ad — id. n. 130. Pporph. 6386 Iambl. c. Ad Locrenſes praeter Zaleucum & 26. n. Cparondam, iam memoratos, Tima- c2g. n. "em quoque miſit, leges qui iisdem 154. Conderet. Ad Rheginos eadem de cauſa Theo- clem miſit, Elicaonem, Ariſtocratem, & Phytium. CAP. L MIRACVLA EIVS, S fides habenda eſt, ita Porphyrius, ₰ & ex eo lamblichus, iis, qui de eo ſcripſerunt, antiquis ſimul & egregiis viris, etiam ad bruta animalia vis prae- ceptorum eius extendebatur, Vrſam enim Dauniam, quae incolas maximo damno afficiebat, comprehenſam, & diu contrectatam, panis quoque offulis & pomis paſtam, adiuratamque, ne vllam animantum attingeret am- plius, dimiſit. Illa vero in montes ſyl- vasque ſtatim ſe abdidit, neque poſtea vlIlum brutum animans inuadere viſa X fuit. Bouem autem, iuxta Tarentum pa- ſcentem, videns in agro, variis rebus conſito, & fabas virides attingentem, bubulcum aoceſſit, ſuaſitque boui edi- cere, vt a fabis abſtineret. At cum bubulcus, eum irridens, reſponderet, neſcire ſe bouinari; ipſe gccenit. & boui in aurem inſuſurrauit, eo ſuccefſſu, vt non illo tantum, verum etiam omni poſt ſecuturo tempore a fabis abſtine- ret, plurimis poſt annis circa Taren- Vit. Pyth p. 190. Iambl. c. 13. init. Rid. tinum Iunonis templum verſatus, ad ſeram vsque aetatem. Bouem ſacrum vulgo appellabant, cibisque ille veſce- batur, quos obuius quisque offerret. Aquila, cum in ludis Olympicis ca- put eius ſuperuolitaret, dum forte de auguriis diſſereret, & ſymbolis, ſignis- quEE Gluinis, quodque Dii hominibus pietate praeditis quaedam ſignificent, lid. PARS VIII. PFTAGOORAS CAP. XIII voce dixit: Salue Pythagora. Sic ĩgitur, referente Porphyrio, Py- Vit. Fyth thagorae eiusque familiarium tanta in ?. 190. Italia longo iatis tempore autoritas fuit, vt vrbium plurimae ipſis regen- das ſeſe permitterent. . a Plut. Numa. p. 65. A. b Iambl. XVIII. QVAE FERVNTVR. n. 142. atque praenuncient; certis quibusdam verbis prolatis, ſti- tifle dicitur, eamque ex aere dedu- 192. Xiſſe, manuque aliquantisper pertra- *Apoll. Gatam dimiſiſſe. Ea forte candida fu- Hiſtor. it aquila, quam Crotone illum palpa- Comm. viſſe Iamblichus narrat?, ipſa ſe con- Ar. g trectandam praebente lubenter. Apud vrTI. rI. Pud vIII, II. Crotoniatas enim Olympici ludi ad glambl. imitationem Graecorum celebraban-XXIIX. hAelian. Fluuius, quem Caucafſum Porphy- Var. II, rius àvocat, Apollonius Euuiumuxta 26. vbi Samum, Laertius & Iamblichus sS Nes- vid. Pe- rizon. janus ſum, Aelianus Cooſan & Coſan, Cy- jdem rillus i Cauſum, cum eum tranſiret Py- IV, 17. thagoras, multis familiarium ſtipatus, Cyrill. eum affatus eſt, claraque & diſtincta Iulian. L. Omnibus fere affirmatum eſt, die k Pergh. eadem Metaponti in Italia, & Tauro-p 192. menii in Sicilia, praeſentem eum fu- iſſe amicis, quos vtroque loco cole- N RM bat, & cum iis in publico congreſſi i Apoll. confabulatum eſſe. Quae tamen loca Hiſtor. multis terra marique ſtadiis diuellun- Comm. tur, aliquod dierum itinere diſtantia. ut. in Apollonius haec refert, quaſi Cro- Numa p. tone ſint geſta & Metaponti. 65. A. n Laert. In publica Olympiae ſolennitate au- VIIn, rr reum femur demonſtrauit“, quod pri- porph.p vatim Abaridi quoque oſtenderat“, vt 193. ei confirmaret Hyperboreum ſe eſſe lamblc Apollinem, Ninz. . 13)9 orh, fun cAelian. volatum eius, Var. V, IIIp. 8 6. Iambl. c. Ap IDauri it at legen . IUE dum elle, ſur coll ( Nukte. g tusin Ia- dic, ra Daunia 6 1 Anonl. 140 Fitae Pr thag. Il Auta,. Phot.C. 1le er. Ulll/7 21. v. tſeb. drnen . 3. r Il Auhrone deybi „ Dythag. lknedi- dones college. rat. idid ex eoden nanis quoque illius de guo bie leguitur mmentio eſt, Vlambl. 1t. n. 142. Kordh, l. rioPy- Vit th Anta in Ige ltoritis regen⸗ ¹ut. Numa, 965 4, blenbl. cXYII . Aelian n eins, Verl, 12, ſtl- 1. Penkr ad PAr. Cnn lar ApGNAYIN ludt ad ghnble raban-XXIIS. P.134 4 6 Arbpollinem, cuius ſacerdotio Abaris korplr. fungebatur. c. Naue aliquando in portum delata lambl. lc. . . a.142. Cum opterent. eius familiares, vt ſibi 6 » eolambl. quae in ea eflent merces adueheren- c. tur: Habebitis igitur, Pythagoras di- Denni xit, mortui cadauer. Repertumdque elegen fuit, naue appropinquante, cadauer vita ex n. 60. functi illam adferre. Sð collii: Cum quidam audire eum cupeéret b, cl. Kuſte- on antea dicturum reſpondit, quam die S prodigium aliquod apparuiſſet. Paulo Paugia DOſt aduolauit nonnemo, de albae vr- PE "“ ſae Caulonige morte referens, quem vitae Praeueniens, omnia prior de beſtiae Pythag. illius interitu retulit. te. Fertur quoque multa eum praedi- 259. . XIIle’, Quae poſtea euenerunt, vnde a9 La. Ariſtippo Cyrenaeo in libro de Phyſo- ert. VIII, logicis relatum eſt, Pythagoram eum 2r. vocatum eſſe, quod non minus certa Euſeb. eſſent quae ediceret, quam Pythii Apol- orphy⸗ Var.h ene, di 17,. Nid. Pe. kety- I,I. . tipatus, ciſ ſtincta lulian. b. ftin lret E. eſt, Cie Porh. Tauro-p e. cle-nn ngreſll vol en o HiſtNe elun⸗ Kuntin Plnt in 1 CtO-Ymaß. 65 4. n aert. tatenl-vllll. opri-onnt „r n. Vt 19,. Ia jambl. ſe ele . Nnen,, 1 Praep. X, . . 3. Ex linis oracula. Terrae motum prae- ndrone dixit, fontis cuiusdam deguſtatis aquis’. in Tribo- Nauim item ſecundo vento latam, tem- ee eſtate rapiendam mox eſſe dixit. bRede. Sed & Sybari ſerpentem letiferum & Riones hirſutum comprehendit, rurſusque college- dimiſit. Similiterque in TVrrhenia rat. ibid. alium paruum ſerpentem apprehen- ex eodem qir, morſuque occidit. nauis quogque Plurima alia eius generis, diuina vir- illius de tute ab eo patrata, conſtanter atque quo hic vno ore affirmantur. Vt, quod res lequitur eſt dicendo, de nemine quoquam plu- meni“ ra & praeclara magis credantur. Hlius vIambl. Enim praedictiones terrae motuum 1L. c. certiſſimae commemorantur, & peſtis a- n. 142. verruncationes praeſentiſſimae, vento- wPorbh. rumque & grandinum comprefſfiones, I.c. & tempeſtates tam in fluminibus, quam maribus, ad facilem familiaribus prae- Ktandum traiectum compofitis. Eam- que ab eo artem diſcentes Empedocles, Epimenidesque, & Abaris, talia paſfim MIRAGVVAEIVS minibus. culo adhibito patrauit, 687 unt, teſtantibus id eorum car- Quia & Empedocli Alexa- nemi nomen inde adhaeſit, quod ven- toram depulſorem notat; Epimenides Cathartes h e. purgator hinc dictus eſt. Abaris vero Aethrobates i. e. aerambulus audiuit, quod ſagittae Apollinis Hy-= perborei, quam dono acceperat, ine- quitans, flüuios & maria, aliaque loca inacceſſa, per æremn quaſi volitans, tranſ- iret: quod & Pythagoram feciſſe non- Conf. & nulli ſuſpicantur, cum Metaponti & ne. Tauromenii amicos vna eademque die a. 135. vtrobique conueniret. . 5 His addi poteſt artificium quod ſpe- In Nu- vt eſt apud bes p. 1- 759. Patrar Schol. Ariſtophanis, qui rem ita deſcri- bit. Plena luna ſanguine quicquid vellet in ſpeculo deſeribebat, atque id alteri praedicens, Poſt ipſum conſiſtens lunae litteras obuertebat. Qua ratio- ne eueniebat vt alter in medio ipfius & Lunae poſitas, defixis eam intuens oculis, omnes in ſpeculo deſcriptas lit- teras in luna legeret, quaſi in Luna es- ent deſcriptae. Talia tamen omnia haut pauci, ve- terum quoque ſcriptorum Magiae Goe- zicaz attribuerunt, in quibus Timon ab⸗ eſt, posra h. e. magutm Pythagoram ap- VIII. 36 . pellans. Alii meras impoſturas & prae- Plurt, in ſtigias ea eſſe dicebant, quemadmodum Numa ex ſequente Hermippi & Scholiaſtae adde Sophoclise narratione patet: Nempe in ne Italiam delatus, ſubterraneam fecit ſpe- c. 17. & cum, matrique praecepit (vt mortuum XXX*.. u1 eum diceret, quae agerentur vero Vt ta- b ap. bulis inſeriberet, tempusque adnotaret. Vaert- Deinde eum deſcendiſſe, (& ſpecui ſe aln D incluſiſſe) matrem vero praecepta ex- Sophocl. ecutam eile, donec ex locis illis ſub- ad Electr. tetraneis rediret. Aliquo elapſo tem- oore ex ſpecu adſcendit, ſqualidus ac macie confectus, ad vocataque concio- ne dixit, ex inferis ſe adſcendere, atque 8 . . VC Schol. 1. c. 698 Sopohcl. vt fidem faceret ſibi, recitaſſe, quic- quid interea eueniſſet. Narrabat item portentoſas de Palingeneſia & rebus apud inferos geſtis fabulas, viuis, de amicis, fatis qui functi fuerant, multa referens, quibus apud inferos ſeſe oc- ap. Laert, Curriſſe aiebat. Hieronymus refert, VII, 21. Heſiodi animam ibi eum vidiſſe, co- id. VIII, 41. lumnae ferreis vinculis adſtrictam, ſtri- dentemque, Homeri autem animam ex arbore pendentem, ſerpentibus gy- ris ſuis eam inuohuentibus, ob fabulas quas de Diis finxiſſent. Vidifle item eorum cruciatus, qui ſuis vxoribus congredi nollent. Horum vero gra- tia in magna erat apud Crotoniatas autoritate, qui eis quae dicebat affecti, in lacrymas & eiulatus proruperunt. PARS VUIII PrTIIAGORASD CAP. XIX Pythagoramque diuini quippiam ha- bere exiſtimantes, vxores ſuas in diſei- plinam ei dederunt, vt eius doctrina inſtituerentur, Lythagoricas inde ap- pellatas. Haec Hermippus. Addidit Apollonii Scholiaſtes, his ipſis opinio- nem illum de ſe confirmaſſe, Aethalides quod fuerit, ante Troianum bellum, Mercurii filius, tum Euphorbus, Her- motimus poſtea, inde Pyrrhus ² (Sic e- a Conf. nim ſcribendum pro Pythius) Delius, Laert. poſtremo Pythagoras. Eſtque Laer- tio ? proditum in ſcriptis ſuis de ſeipſo fra, vbi de doctrina eius P. II. cap. V. ſect. 10. . CAP. XIYXYI. MORS PYTHAGOR AE. in Chron. MOris eius tempus ſupra attigi- L. XX. c. 4. Laert. VIII, 307. mus, incidit ſc. illa, iuxta Euſe- bium, in Olymp. LXX, annum IV, poſtquam Crotone vixiſſet annis XX, luxta Iuſtinum. Occaſio mortis eius varie refertur; ita de ea Laertius: Mortuus eſt Pythagoras hoc modo: Conſederat ad conſilia capienda cum ſo- ciis in domo Milonis, eam vero domum quispiam ex his quos ille admitti no- luerat, per inuidiam accendit. Sunt qqui Crotoniatas ipfos, tyrannidis ab eo occupandae metu, id dicant fecis- ſe. Pythagoras igitur, incendium fugiens, ſolus relictus eſt. Cumque in agrum quendam fabis plenum eſſet de- latus, conſtitit, capi praeſtare inqui- ens, quam calcare, caedique ſatius eſſe quam loqui- atque ita àa perſequenti- bus interemtus eſt. Eodem modo complures ex diſcipulis eius periere, numero cirtiter XL, paucis fuga ſibi conſulentibus, in quibus Archytas Ta- rentinus fuit, & Lyſis, de quo dictum eſt paulo ante. Dicaearchus ad delu- brum Muſarum, quod Metaponti eſt, Pythagoram confugiſſe dicit, ibique cum XL dies ſine cibo moratus eſſet, VIII, 4. Porph. p. . S L .π J201. &G£ Pythagoram dicere, per ducenos & ſe- Schol. ptem annos ex inferis apud homines Apollon. ſe adfuiſſe. Verum ea de re plura, in- L. I. v. 645. ap. Menag. & Laert. b Laert. VtIII, 14. Lc. — — cibi defectu † ebiiſſe. Heraclides ve- oανι. ro, in epitome vitarum öatyri, refert garræ eum, poſtquam in Delo iuſta Phere- ſic & cCydi perſoluerat, in Italiam reuerſum P'orbb. efſe, vbi cum Cylonis partes fuperio-b, 300 &σνιπ res inueniret, inde Metapontum eum ro ait abüſſe“, ibique cum uiuere diu- α⁰⅞⅓ tius nollet, inedia vitam finiuiſſe. * Quae hic ſecutus fuerit Stanleius prima fronte obſcurum videri poſſit. Verba Laertii quibus iſta reſpondere debent ſunt; xα πανανιdD7ιασαονvrrα MéXαοι„υυ'̈οςcdd‚es quosdam habere monet Menagius, qui tamen MiNννοσ praefert) T8ρ. raaαειαοdαιτ⁹ e MereWτν*νοo sααορερν quae vex- Xâρορτ quod tunt: cum in domo Milohis Crotoniatae cenuiuii male celebritatem offendiſſent, in Italiam abiiſſe. At Vertunt nec minus obſcurum ex iſtis Laertii cauſam ex- Mmito- plicare, cur, Italia relicta, Metapontum abierit a.- Pythagoras, Milonem enim in eius amiciſſimis fu- opia idſe conſtat. Ideoque id ante omnia bene Stan- Stanl. Hermippus Bermi grigen Pytha gentin infag pum, concl Tarer in ci ne a0 WXV P curat uit⸗ irent, Abſen Vverſun feſlo⸗ fuit n Phere tumme Cauſa non: dem. niare ta,g tarur Gurnn N N. Pie te C Ve 00 0 eſſ⸗ eor nol Ny 1 MA loni & ſub lam ha- in diſei. Lockrimn nde 49. Addidit Opinio- thaliger bellum, , Mhr. (Sce. Conk, Delius laen. e Laer- Vlll,4. eſeiplo 1 & le-Fho, othines 4holln. lurdin- 1 & Laert. Lc. blaert, VIII, 14. Aenti⸗ modo ere, ſbi Ta- Uickum Gelu- tieſt, lbique ellet, des ve-tart⸗ rekert una, Phetele vetin , pello. nte n eul e Cin- 4a). mas mile At vert ex⸗ ben is tu⸗ “ ippis Porph.p. 20t. * MORS PFPTIHAGORAL. Hermippus autem ait, bello inter A- grigentinos atque Syracuſanos orto, Pythagoram exiiſſe cum ſociis, Agri- gentinis opem laturum. Hiſque in fugam verſis, Pythagoram ad cam- pum, fabarum feracem, delatum ibi concidiſſe. Reliquos, numero XXXV, Tarenti crematos eſſe, cum primariis in ciuitate in republicae adminiſtratio- ne aduerſos ſe praebuiſſent. c. XxxXV Plura ex Ariſtoxeno, atque aliis, ac- curatius tradit Iamblichus: Fuere, in- quit, qui hoſce viros oppugnatum irent, & qui contra illos inſurgerent. Abſente vero Pythagora inſidias ad- verſus eos erupiſſe apud omnes in con- feſſo eſt: de itinere autem quo abſens fuit non aeque conſentiunt, aliis ad Pherecydem Syrium, aliis Metapon- tum eum profectum fuiſſe dicentibus. Cauſae eius conſpirationis quoque non ab omnibus referuntur modo eo- dem. Vnam earum a factione Cylo- nia repetunt. Cylo nempe, Crotonia- ta, genere, honore, diuitlis, Crotonia- tarum facile princeps, cetera homo durus, violentus, ſeditioſus, & tyran- nico ingenio, P ythagoricae inſtitutio- nis particeps fieri omnibus modis cu- piebat, ad Pythagoram vero accedens, repulſam ob praedictas cauſas tulit. Quo facto magna orta eſt animorum diſſenſio, Cylone cum parte ſua ad- verſus Pythagoram eiusque amicos conſurgentibus. Fuitque tam atrox Cylonis & eorum qui a partibus eius eſſent odium, vt ne minimis quidem eorum parcerent, quos Pythagorae noſſent fouere. Ea itaque re motus Pythagoras Metapontum ſe contulit, 689 vbi mortuum eum eſſe ferunt. Cylonii interea odium aduerſus Pythagoraeos continuabant. Nihilominus tamen aliquamdiu virtus Pythagoraeorum, & ciuitatis beneuolentia, quae tanta erat vtrei publicae cura iis permitteretur, praeualuit. Sed tandem eo Cyloniorum inſidiae proruperunt, vt domum Mi- lonis, in qua Pythagoraei, de militia de- reg r liberaturi, conſiderent, igne ſubiecto Ncna=- cum ipſis viris combuſſerint, duobus tantum elapſis, Archippo & Lyſide, rga= qui aetatis vigore viribusque pollen-α a- tes, foribus ſe proripuerant. His geſtis, rcoy. cum ciuitates conniuerent, Pythagoræi malim omnem reipublicae gerendae curam legere abiecere. Eius rei duas cauſas habue- 7ρα¼ runt, tum quod ciues tantae calamitatis 79)ατ⁰- nullam rationem habuiſlent, tum quod *2% ii interiiſſent, qui ad publicas res geren-6. das maxime fuerant idonei. Duo tan- Yua.α tum ex illis ſalui euaſerant, Tarentini 7. ambo, ex quibus Archippus Tarentum 7e Nele petiit, Lyſis vero, aegere ferens illam ciuitatum incuriam, in Graeciam abiit, vitamque Achaiae in Peloponeſo egit. Inde peculiari conſlio Thebas profecétus cραι. eſt, vbi auditum Epaminondas Patrem oα appellauit. Ibi & vitam finiuit. Reliqui co= Pythagoræi omnes, Archyta Tarentino uéne excepto, Italia emigrarunt, atq; Rhegi- malim: vm confluentes ibi vna vixerunt: Tem- Aiſpata- porisque adeo progreſſu Reſpublica in "ione deterius vergere coepit. Praecipui eo- 5, magi rum fuere Phanto, Echecrates, Polymna- tuta. ſtus & Diocles, Phliaſii, Nenophilus Chal- cidenſis, Chalcide in Thracia ortus, qui in priſtinis moribus ſtudiisque perſiſte- bant, donec cum ipſa ſecta demum defi- cerent. Hoc modo res ab Ariſtox. narrat. 1 leio animaduerſum putem veram lectionem eſſe KuXοοοο; quicquid aliis viris doctis videatur. Cy- lonis enim factie Pythagorae aduerſa, vt notum, & mox patebit vlterius. Hic igitur COαι cum ſub reditum Pythagorae αναd—igiay celebraret, h. e, populo publice epulum praeberet, ex ea po- pularitate intellexit Pythagoras, quantum partes Cylonis praeualeant, (quem ſenſum Stanleius ſpe- ctauit,) adeoque ſolum mutaſſe. 4 SS sS Nicomachus ibid. Vit. Py- thag. p. 205. 690 Nicomachus in ceteris quidem con- ſentit, hoc tamen diſcedit, quod dicat infidias haſce ſtrucéctas eo tempore eſſe, quo Delum profectus erat Pythagoras, Pherecydem vt viſitaret, morbo pe- dic ulari laborantem: tum enim lapidi- bus & igne ab Italiotis eſſe impetitos, & proiectos inſepultos. Hucusque Iamblichus. A quibus non multum abeunt relata Neanthi, a Porphyrio hoc modo re- praeſentata: Pythagoras, poſtquam v- na cum amicis diu in Italia in admira- tione fuiſſet, ita vt multae ciuitatum eis ſeſe regendas permitterent; tandem inuidia laborare coeperunt, & ſeditio aduerfus ipſos hac ratione concitata fuit. Cylo, Crotoniates, genere qui- dem, & maiorum gloria, opibusque, facile totius ciuitatis princeps, ceterum violenti, duri, & tyrannici ingenii ho- mo, & amicorum copia ad iniuſtitiam improbitatemque abuſus, cum ceteris praeclaris rebus omnibus dignum ſeſe exiſtimabat, tum vero longe digniſſi- mum, qui Pythagoricae philoſophiae particeps eſſet. Acceſſit ergo Pytha- goram, multis ſemetipſum depraedi- cans, & conuerſationem eius expetens. At ille, cum naturam moresque homi- nis contimuo, ex conſuetis ſibi ſignis cor- poris, perſpexiſſet, iuſſit ipſum abire, & ſuas ſibi res habere. Id non medio- crem dolorem Cylonis animo iniecit, contemni ſeſe exiſtimantis, cum iam alias ſatis aſper ille vir eſſet, & impotens animi. Coactis ergo in vnum amicis Pythagoram criminari coepit, & inſidi- as ipſi & amicis eius parare. Quibus ita actis, cum, vti nonnulli referunt, Py- thagorae familiares in Milonis athletae aedibus eſſent congregati, abſente tum Pythagora, (nam ad Pherecydem Sy- rium, quo Praeceptore olim fuerat v- ſus, in Delum diſceſſerat, vt pediculari PARS VIII. PVIIMGORAS. CAP. XIA. morbo correpto adeſſet, curamque eius gereret, omnes igne immiſſo combuſ- ſerunt, & lapidibus obruerunt, duobus tantum ex incendio elapſis, Archippo & Lyſide, vt Neanthes prodidit, in Graeciam abeunte, ad Epaminondam, cuius olim praeceptor extiterat. Sed Dicaearchus, & accuratiores Id. p. autores, ipſum quoque Pythagoram 206 ſq. adfuiſſe aiunt, cum iſta conſpiratio e- rumperet, Pherecydes enim, ante quam Samo ille diſcederet, fatis eſt functus. Ex familiaribus autem quadraginta quidem, ſimul in domo quadam inſidiis circumuentos, & plerosque ſparſim ad vrbem confugientes, in ea fuiſſe interemtos. Pythagoram comprehen- ſis amicis, primum Caulonium portum, inde Locros petiiſſe. L.ocrenſes autem aliquos ex ſenſioribus ad limites ſuae regionis miſiſſe, atque illos haec verba ad Pythagoram retuliſſe: Virum ſapi- entem, & magnae dignitatis, te eſſe au- diuimus: Sed in legibus noſtris nihil quod reprehendi poſſit habemus, ideo- que eas ſeruare conabimur. Tu vero ad alios, quocunque placuerit, abito, acce- ptis a nobis, quorum tibi vſus eſſe poſ- ſit, neceſſariis omnibus. Linquens igi- tur Locrorum ciuitatem Tarentum vela fecit, vbi eodem modo, quo Crotone, exceptus, Metapontum abiuit. Nempe maximis vbique ſeditionibus contra ipſum conſurgebatur, quarum memoria hodienum apud indigenas viget, qui ſe- ditiones contra Pythagoræos, vt ipſi qui- demappellant, narrare ſueuerunt. Py- thagoræi enim audiebant tota illa factio, quae Pythagorae partes ſequebatur. Ce- terum in Metapontina factione ipſum periiſſe Pythagoram dicunt, cum ad Mu- ſarum aedem confugiens, neceſſariis omnibus deſtitutus, in ea permanſiſſet. Alii autem referunt, cum domus illa, in quam familiares conuenire ſolebant igne id. ep. 207. ignec gen magi ſe, c Pythe ſamil mim d. Vi preſ tum reco⸗ quibe exten riare Ps, eo te tur, phine 1os felke Patr Phi min ſenc ſum eeius ommbl duobus chippo it, in ndam, . Atiores .. oraln zo. 1tio e⸗ eqvam unckus. taginte inſidis urſien fuiſle kehen⸗ ortum, Autenmn s ſuge verba n yi⸗ ſeau- Nihil ideo⸗ r0 ad cce- e. igt⸗ mvel tone, Eelape Co morid gniſe⸗ ſiqur⸗ . ⸗ ſactio, I. Ce-⸗ iphun Niris ſlet. gilla, il ⸗ bant 207 igne — — 7 1 Lbid. MORS& igne conflragraret, ſemet ipſum in i- gnem immittentes familiares eius, ita magiſtro ſuo exeundi facultatem feciſ- ſe, corporibus ponte per ignem ſtrato. Pythagoram vero ex incendio elapſum, familiaribus omnibus amiſſis, prae ani- mi moerore vitam finiiſſe. Viris autem iſtis, hac calamitate op- preſſis, vna eis ſapientia quoque eo- rum defecit, quam hucusque arcanam reconditamque ſeruauerant: exceptis quibusdam intelleétu difficilibus, quae exterioris admiſſionis auditores memo- ria repetebant. Lyſis tamen & Archip- pus, qui euaſere, atque quotcunque eo tempore in aliis partibus verſaban- tur, exiguos quosdam illius philofo- phiae igniculos conſeruarunt, obſcu- ros eos admodum, & perueſtigatu dif- ficiles. Hi ſoli iam relicti, & dolore ob patratum ſcelus exanimati, verentes ne philoſophiae nomen penitus inter ho- mines interiret, atque ea re Dei ipſiof- fenderentur, commentaria quaedam ſummatim eompoſuerunt, & antiquo- rum ſcriptis, & iis quorum ipſi memi- nerant in vnum redactis, quae eo, quo 1d. p. 202. quisque obierunt, loco, relinquebant, filiis, filiabusque, aut vxoribus, praeci- pientes, ne cuiquam extra familiameo- rum copiam facerent. Atque hinc, ait Nicomachus, coniicimus, ipſos ſtudio- ſiſſime exterorum amicitias euitaſſe, & ad multas etiam aetates amicitiam inter ſe fidam atque conſtantem conſeruaſſe. Moderatus ait, Pythagoricam phi- loſophiam poſtremo defeciſſe, primo quia aenigmatica erat. Deinde, quod commentaria illorum philoſophorum Dorice eſſent ſcripta, quae & ipſa dia- lectus aliquid obſcuritatis habeat: quam ob cauſam dogmata ea dialecto prolata intelligi non potuerint, adulterata, & male percepta, cum nec ii, quiin vul- gus ea proferebant, Pythagorici eſſent. EIVS. 691 Speuſippus, item Ariſtoxenus, & Xe- nocrates, planiſſime id affirmantibus Pythagoraeis, vtiliſſimas eius doctrinae partes, pro ſuis vendit auerint, paucu- lis quibusdam immutatis: vulgaribus ac leuioribus, & quaecunque ad fub- vertendam & irridendam illam ſcholam ab inuidis & calumniatoribus excogi- tata fuerunt, collectis, & quaſi reuera illius icholae eſſent ei reliétis. Aſt cum Apollonius circa iſta diſſen- Iambl. c. tiat, multaque etiam aliis non dicta ad- XXXV. dat, illius quoque narrationem de ſe-·25t: ditionibus contra Pythagoraeos au- diamus. Refert igitur, a primis initiis Pythagorae ſectam inuiſam fuiſſe. Po- pulo enim Pythagoram, quamdiu pro- miſcue cum omnibus, accedentibus e- vm, ſermocinatus eſt, acceptiſſimum Z fuiſſe, ſtatim vero vbi diſcipulis fuis ſeſe peculiari cura addixit, in contemtu eſ- ſe coepiſſe. Et exteros quidem ad eius diſciplinam admitti facile ferebant: a popularibus vero quibusdam ſuis plus ei tribui indignabantur, & in ſuam fraudem congreſſus huiuſmodi inſtitui arbitrabantur. Praeterea iuuenes illi, efamiliis praecipuae dignitatis & opum ampliſſimarum orti, ſucceſſu temporis non in familiis tantum ſuis primas ob- tinuere, verum totam ciuitatem admi- niſtrauere; creſcente eorum numero melre. quantum ſatis eſſet ad ſocietatem ali-in lam- quam conſtituendam, cum pluſquam blichi ex CCCG in illis partibus eſſent, quamuisprimunc, exiguus eorum eſſet numerus, cum to- den tius ciuitatis multitudine comparatus, ven- quae moribus atque inſtitutis eorum ſonis au- nondum erat compoſita. Veruntamen tor illu- quamdiu ſe intra vrbis quam tenebant ſtris. terminos continebant, coramque Py- thagoras aderat, primam, quae ab vrbe condita obtinuerat, Reipublicae conſti- tutionem retinebant, quamuis iam mi- nus placeret, & rerum nouandarum Accedit, quod Platoò, Ariſtoteles, & occaſio quaereretur. Sybari vero capta⸗ SS SSs 2 va 692 && Pythagora inde profecto, cum ager bello partus in colonias pro arbitrio diuideretur, occultatum kucucdue 0- dium erupit, populusque diſceſſionem ab iis fecit. Duces ſeditionis fuere, qui Pythagoraeos ſanguinis neceſſitudine proxime contingebant. Multis enim xαι r ς quae facta erant offenſi fuerant, prout Tνà⅛ ° melius gquemad- m odum & ipſum bulgus. Odys I. alia alius ſpectaret,“ praecipuum vero erat quod ſolus ille dignus honore cre- deretur, * id quod ad dedecus ſuum pertinere credebant. Nunquam enim Pythagoræi nominePythagoram appel- labant, ſed quamdiu in viuis fuit diui- num, poſtquam vero obiiſſet virum il- lum nominabant: Homeri exemplo, qui Eumaeum, cum Vlyſſis mentionem facere vellet, ita loquentem introduxit: Hunc Hoſpes vereor, licet abſit, nomine Jueto Appellare etenim me cara & amore Jouebat. Praeterea, quod ante Solis ortum ſemper e lecto furgerent, nec annulum geſtarent, cui Dei imago inſculpta eſſet: quodque orientem ſolem adoraturi ob- ſeruarent, & abſtinerent ab annulo, ne forte ad exequias, aut alium locum non purum, eum deferrent. Item quod nihil agerent, niſi ante deliberatum, & cuius PARS VII PVTAGORAS CAP. XI rationes reddere non poſſentſed mane agenda perpenderent, veſperi acta re- tractarent, tum vt ipſas res expende- rent, tum vt memoriam † exercerent. Praeterea, ſi aliquis e ſecta illa iuſſiſſet, vt ſibi hoc aut illo loco alter occurreret, al- teri ibidem noctemque diemque, donec ille adueniret, eodem veſtigio erat hae- rendum. Incumbebat etiam illis dicto- rum vt memoreseſſent, nihilque teme- reloquerentur. Ante omnia autem † † praeceptum ipſis tradiderat nunquam violandum, & ad mortem vsque ſeruan- dum, vt ne maledicerent, ſed bene o- minatis verbis ſemper, ſicut in ſacrifciis *vterentur. Talia communiter omni- M:.Stinl. bus diſplicebant, prout iam oſtendimus quam in quantum quidem admittebant ho-nunns in- mines, in ſingulari viuendi ratione in- terpres ſtituendos, e medio ciuitatis. * Inpri- mis vero quod ſolis Pythagoraeis dexte- ras iungerent, nemini vero conſan- guineorum, parentibus exceptis: quod item communia inter ſe bona haberent, cognatis excluſis, id valde cognatos eorum offendebat. Qui cum eas ob cauſas ſeditionis initium facerent, reliqui promte iis ſeſe iun- xerunt. Cumque eo tempore Hip- paſus , Diodorus, & Theages ** & Sο* kMαtαυNρνtι ταο ας &y ε rots evulsotg X. Aurr éve clvc uénic rn“ à†τιαοαv. Verba evàrets eας*a.i loco non ſuo poſita cenſuit Stanleius, & ante 2 &σο reiecit: commodiore certe ſenſu. ιαα0σαα⁵ vero malim ad morum ſingularitatem referre. Id enim ſuadent, quae in ſequentibus de moribus eo- rum ſingularibus allegantur. Ceterum Anglicanis Stanleii hic excidiſſe quaedam manifeſtum ecxit, quae tamen difficile non fuit, & ſenſum, & Iam- blichum ſecutis ſupplere. fHic &‿uaoνατι optime mutatum ab. Il. Obrechto & Cl. Kuſtero in gαιντατς, vnde ſequentium etiam ipſis nata emendatio, & interpretatio in- genioſa: quae, non intellecta, plane hic Stanleius omittit. Totius hoο iuxta eorum reſt tutionem iſte eſt ſenſus: Sed, bt facere ſolent qui mare A. Ariaticum traielturi ſunt, bene ominates Bterentur. * Memoriaz peculiaris cura Pythagoraeis vid A=- pollon Tyan. L. I. c. 6.14. & ad eum nuper annotata. ** Verbum apud Ilambl. corruptum αοοα di- verſum ſenſum peperit, prout diuerſe emendare- tur. III. Obrectus ννννπν legebat: indeque vertit: tantum omnibus doloris afferebant, qunntum hti- litatis iis, qui ſeorſim ſub Bno doctore profecerant. Intentioni autoris melius reſpondere putem quae habet Stanleius: nam & antea dictum, id quidem pati potuiſſe Crotoniatas, vt peregrinos inſtitueret ita Pythagoras, ſues ab iplo talibus aſſuefieri ae- gre tuliſſe. Non tamen aſſequor quomodo legerit Stanleius vt ſenſum ſuum ex Iamblichi verbis eli- ceret. Ego legerem. éρ 5go“ 6ααν (Pro οοανιπdi⅞.αιαα ey dνοτε †⁰ c ατετa. Jevtakvzg: eo qued eſicerent bt ſngularibus in- ter ipſos moribus bterentur, illi qui eum eis phi- loſophabantur. Quod proxime accedit ad mentem Stanleii. contenderent, melius illi. conter inmun Partes giſtrar deren thago ne, & queß Ti pe ope N reh 6 Nin bandt, erpee tione o, Ni gorae Pai⸗ etiam imich lbro, M, Mcs Aul que com os D me enit bendn goch Amig dum orati „* nem! tum ap⸗ edmne ACh re⸗ pende. rcerent. lleryt keret, al. edonec rathae- 8 Cido⸗ letete. Atem † Inquam ſeruan- bene 0⸗ riftit, o gn ndimnsunn Ant ho-nunnsin one . terpe Inpri. illi. Sdlute- onſan- eptis: bona We⸗ mitium ſe iun⸗ H- henges zunotata. ℳ.) di- nendare⸗ ne vertit: gtumfli⸗ ſeceranlt. tein gnee guiten nſtineret eheri 44. 60 lgertt eſbbel⸗ / zer. ju in. menten erent⸗ M0RS contenderent, aequum eſſe, vt omnes in muneris magiſtratus & comitiorum Partes venirent, vt item ſorte lecti ma- giſtratus muneris, quod obierant, red- derent rationem: Altera ex parte Py- thagoraeis Alcimacho, Dimacho, Meto- ne, & Democede contra nitentibus, ne- que patriam reipublicae formam muta- ri permittentibus; aduerſarii eorum populari ſtudio ſuperiores euadebant. Poſthaec vero, cum populus intellige- ret, diuiſionem eſſe in comitiis,“ Cylo & Ninon, oratores, publice eos accuſa- bant, quorum ille ex nobilibus erat, hic ex plebeiis. Qum itaque longa ora- tione hanc cauſam perſecutus eſſet Cy- 1o, Ninon pererauit, arcanum Pytha- goraeorum ſe inueniſſe dicens. Atque is quidem ea commentus, atque ſcripto etiam commentatus, quibus inprimis inuidiam eis conflaret, notario tradito libro, legere iuſſit. Titulus erat ſcri- pti ſermo ſucer, ſumma haec fuit: micos Deorum inſtar eſſe colendos, reli- quos vi bruta habendos eſſe. Eandem- que ſententiam Pythagorae, verſibus comprehenſam ita recentare diſci- pulos: l Diuorum cultu ſolos madabat: ami- Co;, AM reliquos habuit nullo numeroue locouteé. Laudem vero cumprimis Homerum mereri, paſtorem populi dicendo: hoc enim ipſum ſubinnuiſſe reliquos homi- EIVS. 693 nes beſtiarum numero eſſe habendos. Oligarchiae Pythagoram ſtudere: atq; in coelibatu viuentibus aduerſum ſe praebere, vt qui magiſtratuum per ſor- tes eligendorum praecipui extiterint autores. Tyrannidem eum affectaſſe, quippe qui dixerit, praeſtare vnum di- em taurum eſſe, quam bouem per totam vifam. Laudaſſe item aliarum genti- vm leges & inſtituta, & praecepiſſe, vt quicquid ab iis ſancitum inueniretur, in vſum deducatur † Denique con- cludebat Ninon, eſſe Pythagoraeorum Philoſophiam nihilaliud quam conſpi- rationem aduerſus populum, mone- batque, vt ne vocem quidem conſulen- tium audirent: ſed potius conſidera- rent, quomodo omnino prohibendi ipſi fuerint, ſi Pythagoraei mille virorum conſeſſui ſententiam ſuam approbaſ- ſent. †† Conueniens ergo haut eſſe, vt illis dicendi poteſtas concedatur, qui alios pro virili ne audirentur, prohibuiſ- ſent, quin potius dextram, quam ſibi negarent illi, hoſtilem crederent, vbi ſuffragia manu extenſa laturi illi acce- dant: & turpe exiſtimarent, triginta myriadum multitudinem, apud flumen Tetrænta ſuperſtitem, ſeditionibus op- primi, & milleſimae ciuitatis parti ſuc- cumbere Iſtis calummniis ita audien- vbi ſe. tes accenſi fuerunt, vt paucis poſt die- bus, cum ſacris in Pythil Apollinis tem- plo operarentur Pythagorei, ingenti X Haec male omnino Stanl. ante omnia reſcri- 7. „2 bendum & να+τιαοο Pro ννιον ve1 σνααπτισν quod poſt Dodvvellum cl. Kuſterus omnino ſpe Gtauiſſe videtur, & ill. Obrechtus: tum verten- dum plebe in com itiGis conueniente diuiſis inter ſe orationibus Cylo & Nino, &c. ** Venia hic dandaystanleio, corruptam lectio- nem ſequenti. Egregie apud lambl. nuper reſtitu- 7 7 tum pro αραααιοöα οαaμÜοιι Verba quoque 6- ap Yiν% ad praecedentia relata, ad Ho- merum nempe, quem ſententiam prolatam attu- liſſe ſenſus eſt, oligarchiae ſtudioſum. Hinc iam ſequentia vertenda: Cum fabis bellum gerendum (docuiſſe Pythagoram) anquam quae praeſint ſor- titionibus. vid. ad eum locum cl. Kuſterum. † Hic quoque magis probo verſionem ill. Ob- rechti: Laudanda aliorum inſtituta ; (dixiſſe,) ſuis vero placitis magis inhaerendum. † Stanleina hic ſenſu deſtituta ad textum lamblichi reformare liberum nobis eſſe putaui- mus. Ss ss 3 concurſu 694 concurſu facto, vim eis inferre paraue- rint. IIi vero ea de re moniti ad pu- blicum hoſpitium confugerunt. De- mocedes autem cum ephebis Plateas ſerecepit. Uli vero leges abrogantes, decreta fecerunt, quibus Democedem arguerunt, quod iuuenes ad occupan- dam tyrannidem incitaſſet: & tria ta- lenta interfectori eius per praeconem praemium polliciti ſüunt. Cumque commiſſo praelio Theages eum in ĩpſo pugnae diſcrimine viciſſet, tria talenta melius ex publico aerario ipſi numerarunt.“ ie 0. Muſtis vero poſthaec malis, vrbi & re- quam gioni incumbentibus, exules in iudi- nuperus cium vocati ſunt, & tribus ciuitatibus, Interp. Tarentinis nimirum, Metapontinis & ill. Cauloniatis rei arbitrium permiſſum eſt. A quibus miſſi qui fuerant ad cau- Porrupti farn cognoſcendam, ſententiam tule- bi runt, vtin Crotoniatarum publicis a- tur apud Ctis annotatum eſt, exilio eos mulctan- lambl. dos eſſe. Atque ita omnes vrbe expu- lerunt eorum familias, dicentes, non CAbP. DE FORMA PVTHAGORAE, lambl. Ormam eius, iuuenis, plane ſingula- l.c. II. n. L'rem fuiſſe Iamblichus ait, nomenque ib err. ei inditum bνι⅝ Comati narrat. An- . II. i6 vero LVIimpletis pulcrior etiam, & id. c. V. magis diuina facies eius apparuit. La- Lt: ertius de eo dicit: venuſtisſimae formae vII, r. Fuiſe traditur, adeo, vt eſſe eum Apol- linem, qui ex Hyperboreis veniſſet diſci- ib. (36. Pzli opinarentur. Idem obſeruat, me- minifle quoque eius rei Timonem in Sylis, quamuis eius reprehendendi a- nimo id fecerit Pythagoras magicæ longe celeberri- mus arte, Sermone & facie praeſtans, bomi- Plut. de numquét veénator. adulat. & Eaque ita percellebantur, qui cum eo zmiei verſabantur, vt iuuenis acriter ab ipſo P. 70. D. PARS VIII. PPIMAGORAS. CAP. XX. oportere liberos a parentibus diuelli, bona vero eorum publicarunt. Mul- tis vero annis interieétis, cum Dima- chus in alio bello cum ſuis victus eſſet, pariterque Lithagus, factionis huius anteſignanus, miſericordia eorum ciues ſubiit, vt reſiduos Pythagoraeos in pa- triam reuocandos eſſe decernerent. Ideoque, vt Legatos ex Achaia mitte- rent, deſiderarunt, eorumque opera cum exulibus inconcordiam redierunt, & iuramenta in tabulis deſcripta Del- phis ſuſpenderunt. Fuerunt autem, qui redirent partis Pythagorae nume- roLX, non computatis eis, qui aetate decrepiti erant, inter quos reperieban- tur, qui medicinam exercebant, aegro- tosque certa victus ratione curabant, atque ſic eius methodi primi autores euadebant. Reſtituti magna ſtatim apud populum gratia florere incipie- bant: eo tempore nempe iis, qui leges violabant, prouerbium occinebatur: Non eſt hic, qui fuitſub Ninone ſlatus. XX. EIVSDEMQVE VIRTVIIBVS. reprehenſus laqueo ſtatim vitam fini- verit: quare & Pythagoras ab eo tem- pore areprehenſionibus abſtinuit. Lycon in vita Pythagorae dicit, par- Athen. co eum victu vſumeſſe Athenaeus mo- L. X. ?. dicum eum in potu fuiſſe, atque ita vi- addepor- xiſſe moderate, vt ſaepe ſolo melle pran- phyr, p. dium eius conſtaret. 195. Iſta victus temperie corpus, quaſi in P'orph. p. quodam aequilibrio, habitum eundem 96. conſtanter ſeruabat, non vt modo ſa- num, modo aegrum, modo pingue & craſſum, modo tenue & macilentum eſ- ſet. Animi etiam ſimiles ſemper mo- res ex vultu relucebant. Neque enim (quod Ciceroni etiam fuitobſeruatum) voluptate largius effundebatur, nec moerore contrahebatur, neq; vnquam vel Laert, MHMll. 19: iten Uumbl c Fſds laert. Velgen IIl, 19. gleal, (oeun to 21. Aelian, COr Var Nli, ſtabal 22 DS korphyr. ratio bieſi tuti it ten, A1us Heſe imn Klil Alit conc nesn conk On Gatn ſuma linbl c. D n e . cede G lol Hut, Nu- mp. 60 001 1., ce I Laert. VIII 46 r0 diid. ean ad. de Dy. In. 4) 3 Qem Al men lr. l, de tur 309,0C, the divell, „ Mul. 1 Dima. tus ellet 8 huius Umnciues inpe⸗ tmerent. witte⸗ e Opert dierunt, Nr Del. Autemm, nume⸗ etate rieban- aegro. Iraband autores ſtatimn ipie. Uleges earur: N . afin⸗ 9 telc- t. t, a UInO. A19. Ita VI adderor. r. Athen. P194 q, tutinas domi propriae eum habuiſſe di- eprin hr . . uiin ing undemm odoſr gue E umer en um) nec guann Vel “ de AQelian. DE FORMA FEFT VIRTVIIBVS HVS. Laert. Velgaudere vel moerere viſus eſt. Ne- VI, 19. que aluum exonerantem eundem, vel coeuntem, vel ebrium quisquam vidit. Laert. Stola illi candida ſemper, ſtragula mLe. item candida elana, lineorum quippe vyſus nec dum ad illa loca penetrauerat. Coronam item auream caligasque ge- Var. Xli, ſtabat. 22. Diogenes, quotidianam eius viuendi Porphyr. rationem exponens, exercitationes ma- cit, animam ſuam ad yyram componen- tem, & veteres quosdam Thaletis Paeé- anas accinentem. Homeri quoque & Heſiodi carmina accinebat, quibus a- nimum tranquilliorem reddebat. Quin & ſaltationes quasdam ſaltitabat, quas agilitatem atque ſanitatem corpori conciliare exiſtimabat. Deambulatio- nes non cum multis, neque promiſcue conficiebat, ſed vno tantum vel altero comite, in templis aut lucis, loca conſe- Gatus amoeniſſima, & aturba remotiſ- ſima. Poſtquam bonorum Alcaei adiſſet haereditatem, qui poſt obitam ad La- cedaemonios legationem fatis eſt fun- Qus, oeconomia non minus quam phi- loſophia admirabilem ſe praeſtitit. Praeter iſtum vero Pythagoram, phi- Iambl. c. XXX. n. 170. Plut. Nu- map. 60 lophum, alii haut pauci eo nomine A, celebres extitere, quorum antiquiſſi- mus Lacon extitit, Numae coaeuus. Laert. Laertius quatuor eius nominis vi- VIII, 46. rOSs numerat, eiusdem aetatis, vVel ſal- CAP. PVYTIIAGORAE CONIVX ET LIBERI. 7Xorem duxit Theano, quam Cro- 4 Suid. tone ortam nonnulli dicunt.² Por- Ozοοw .ú ad- vit, vt athletae pro caricis carnibus ve- vulgus proferre fas ſit, 695 tem non multum aetate diuerſos. Praeter philoſophum enim Crotoniates extitit Pythagoras, homo tyrannidem affectans. Alius item Phliaſus, oςωGοdH‧ꝰ ͤ xyr aτρ, vrcitator, vt Plinius rlin. reddit, aliptes: h. e. qui exercitia cor- Dic nar. poris doceret, & quo victu vtendum, 23. quomodo corpus adea componendum eſſet, oſtenderet. Hic Pythagoras eſſe videtur, filius Eratoelis, qui Alipticos ſcripſit Commentarios, atque ordina- abJamb. c. V. n. 25 ſcerentur, quorum vtrumque Pytha- gorae philoſopho anonnullis tribuitur. T'ertius ZHocynthiuseſt, ad quem refe- runtur docrinae ſapientige, quas in VI & pro, „ verbium illud Adτοσι ι, quorum V-, no⅛ trumque Pythagorae philoſophi fuit. e Gr⸗ Sunt, qui alium Pythagoram, Rhegi-Mcoioe num, memorent, ſtatuarium, rhythmi & ſymmetriae repertorem: alium item Sumium, hunc quoque ſtatuarium, forte eundem cum eo, quem LXVII Olympiade vixiſſe Plinius dicit: alium il. dir item oratorem, nullius famae: porro c , alium, Medicumt, qui de &τvla ſcripfit, L. XlX. c. quod opus philoſopho tribuit Plinius, v. itemque de Homero: alium item, qui nale Dorica † ſcripſit, vt relatum Diony- interp ſio. Hucusque Laertius. 2i Dori Iſtis addendi ſunt¹, Pythagoras E-c ſeri- pbeſius, qui ante Cyrum vixit. Alius Wu item nominis eiusdem, Ptolemaei Re- S . gis praefectus?: tertius item Pictor. *b Pin, L. xxXVII C. II. jq. Plin. X phyrius tamen Cretenſem' dicit ?, fi- liam Pythanadis, vel Lythonactis.“ Ea b Porp h p. 182. XXI. Dy- — dym. ap. * An ille cuius ſcriptor ſpuriorum Dioſcoridis Clem. Al, meminit f. 354: 359. 353. 37 1. 373. 374. Vt obſerua- Kr. 1. p. tum Menagio. XXHIis adduntur a Menagio ad Laert. VIII, 47. Py- 309, C. thagoras Rhodius, de quo Euſeb. praep. V. 8 at longe plures Pythagoras Meurſius ad Ariſtoxenum obſer-ita Sui d vauit p. I50. vbi XX numerat Plures addidit Ionſius qui L. IV. de ſcriptorib. Hiſt. philoſ, p. 343. XXIX Pythagoras memorat. Plures etiam fuifle conten- dit Dodvvellus diſſ, de vita Pythag. p. II4. poſt , 696 poſtpythagorae mortem liberorum cu- ram ſuſcepit, & ſcholae etiam praefuit?, Therap. Ariſtaeo vero nupfit, qui ei in hac di- II. gnitate ſucceſſitꝰ?. Scripta quaedam b lambl. nomine eius extare Laertius autor eſt“, rl. ex quibus Suidas allegat Commentarios aerdt. . . VIII, 43. Philoſophicos, Apophthegmata, Poema dà Laert. becxametrum*. Apophthegmata eius lI.c. ſequentia commemorantur. à Inter- * adde rogata quando mulier a viro munda ſit- 2 Theo. dorit. en dixiſſe fertur, a ſuo quidem ſtatim, ab IV. p. 522 alieno vero nunquam.“ Eam vero, quae ad proprium virum ingredere- tur, monebat, vti cum veſtimentis & verecundiamponeret, exſingensque, de- nuo cum illis cam reſumeret. Interro- gata, (ambiguae fortaſſis vocis occaſio- g N ne) eia, quaenam iſta? haec, inquit, lut. obquae mulier vocor. Admiranti pul- . Critudinem eius, atque dicenti, quam Clem. A- Candidumbrachium! ſod non publicum, lex. Str. illa reſpondit f. Laertius s, qui Bron- IV.p. 5z2 tini Crotoniatae filiam eam ait fuiſſe, Anna addit, iuxta nonnullos Brontini vxo- Comnen. . Aexiud. Tem, filiamque Pythagorae Theano fu- XII. iſſe.* Videntur autem duae illge mu- & Laert. lieres paſſim confundi; ſic enim pri- VIII, 42. mum allegatorum apophthegmatum, autr. Theanonis, VXoris Brontini eſte, affirmat . 132. Iamblichus , quamuis alii, in quibus & i Lacrt. Laertius eſt, I1 eanoni, vxori Pythago- VIII, 43. rae illud tribuant. XK Suid. Oν. i plut. Numa p. cm & Mneſarchum memorant k. Mne- 65. D. ſarchus is eſſe videtur; quem Mamer- m Laert. cum vocat Plutarchus!, (& Feſtus,) v- VIII, I. trumque enim nominum iſtorum pa- 2de a renti Pythagorae tribuitur ", aquo filii Pilios ex Theanone ſuſceptos, Teælau- PARS VIII. PVTHAGORAS CAbP. XXI Pythagorae nomen haut dubie eſt deri- vatum. Damo quibusdam audire vi- detur“, niſi error hic ſit ex nomine filiae a Suid. Pythagorae, quae Damo eſt dicta , na- IIe ar. tus. Duoilli, Telauges & Mneſarchus, VIea. patre mortuo, matris inſtitutione cre- 242. vere, ſcholamque poſtea rexere; quod de Mneſarcho lamblichus p teſtatur, de ? Iambl. Telauge LaertiusA; addens Empedo-c. XxxvI. 6 . . n. 265. clis praeceptorem hunc extitiſſe, iuxta 4' Taort. nonnullos, ipſumque Empedoclem vnI, 43. Hippobotus citat, dicentem: Theanus clara proles & Pythago- 1ae. 11: Laert. Telaugis autem illius nullum ſcri- VIII, 33. ptum extitit. Ita Laertius, qui alibi 74. tamen eius ad Philolaum citat epiſtolam. Iambl c. Iamblichus quoque ſermonem ſacrum de. a nonnullis ipſi autori tribui refert, 140., qui Pythagorae nomine circumfere- batur. Duobus filiis iſtis, autoritate Du- porphyr. ridis Samii, in ſecundo de Horis, ad- vit. Pyth. dendus Arimneſtus, Democriti prae-? Isr. ceptor, qui, ab exilio redux, aeneam in templo Iunonis tabulam ſuſpendit, cu- jus diameter duorum fere fuit cubi- torum, verbis inſcriptam iſtius ſen- ſus : . Qui tulit in lucem multa & prae- clara. reperta Gnatus, Arimneſtus, Pythagsrae, hoc pouuii. Filiae ipſi fuere Sara, Myia, Arigno- Iambl. c. te. cuius ſcripta Pythagorica ſuo tem- V. pore adhuc extitiſſe dicir Porphyrius, Suid. . Porphyr. rel. ad eum loc. * Scriptum eius xe* οσεας Stobaeokcl. Phyſ. L. I. p. 27. allegatur. Poemata ſcripſiſſe Clem. Al. Str. I. p. 309. teſtatur. De epiſtolis cius vid. Fabricium Bibl. Gr, L. II. c. X. num. 24. fragmentum quoddam eius etiam Clem. Al. Strom. IV. p. 492. citat. x* Quod & Anonym. vitae Pythagorae ſcriptor apud Photium affirmat: & Hermaſianax Colopho- nius apud Athenacum L. XIII. p. 579. A. & Damo P: 182. lambl. . Kkorph. ie. &Dam rascon INII. Ppiam4 A 145. WMltter g 36 uum laet, palli Ul da ulen lanbl en M. iC n 170. milingo che 9 ulhni eid an Min ocunn t0i conk. PmrblcTum I, dn. del Jnd Mo um i o (ume vr. nees ded cl. „. Fabncio Thu Pibl. 1, 60 lp 495 run Profe uen lant. loco dit en I. 8 ſin la li⸗ r tet eſt deri. ire vi. ineflinen gu, Ho, na-Ida,. 0 Harchug lartt VII 42. ane cre⸗ e;quoch Atur, der lnbl. Inpedo⸗tu. e iumi 20. doce 4 laert. cen ,. Mhapo⸗ . Laert, m ſer. l i dbi 74. . lambl e⸗ olame lambh , 1 Iu. ſuern n, 146, . rekert, untere⸗ e Du- Porphyr. , 40. ut Pythi r p. 184 ſ. n. nenmin die. t cubi⸗ as ſen⸗ —☛ ror- geret, Pino- lantle⸗ nc d, hying, r. — b. 182. A, n,. laiptor 0lopho⸗ Dane & Damo. Huic ſcripta ſua Pythago- Iambl. c. Tas concredidit, praecipiens ei, ne cui- XXIIX. Piam, extra familiam qui eſſet, ea per- n. 146. mitteret. Quamobrem iĩpſa, licet ma- gno aere vendere libros potuiſſet, nun- quam eos argento ſibi extorqueri eſt Laert. Paſſa, pauperiem cum obſequio erga VII, 42. parentem ampliſſimis opibus praefe- rel. rens. Filiarum vnam Menoni eloca- . 170. Vit Crotoniatae b, ita educatam, vt Vir- b malim go Choris praeeſſet, mulier vero inter Miloni, eas, quae ad aram accedebant, primum cui Myia locum obtineret. ** Aedes elus Cro- o toniatae Cereri conſecrarunt, angipor- Tambl, c. tum vero Muſeum appellarunt. vIt. ſn. Serui eius duo imprimis comme- quod morantur, Aſtraeus nempe atque Za- umn Pl molxic: de horum priore ita Dioge- deo cl. Mes in libro de incredibilibus vltra Fabricio 1 hulen: Mneſarchus, Lyrrhenius, ex Bibl. L. orum genere, qui Lemnum, Im- HI.p. 495. brum & Scyrum incoluere. Is inde * Porph. profectus cum multas vrbes regiones- que circuiret, inuenit aliquando in- fantulum, ſub magna & procera popu- lo collocatum. Propius accedens vi- dit puerum ſupino in coelum vultu, ſolem oculis non conniuentibusintue- ri. Ori calamus inſertus erat exiguus & tener inſtar fiſtulae. Cumque non ſine admiratione rore ex populo deſtil- lante infantem nutriri videret, ſuſtu- lit puerum, diuino proſatum genere credens. Hic, cum virilem aeta- tem attigiſſet, in Samo ab Androcle CONIVX ET UIBERI EIVS 697 indigena in familiam eſt adoptatus, qui rei familiaris adminiſtrationem illi commiſit. Mneſarchus vero cum o- pes ei poſthaec affluerent, educauit puerum, indito ei Aſtraei nomine, v- na cum tribus, qui ipſi geniti eſſent fi- liis, Eunoſto, Lyrrheno, & Pytha- gora, quem, vt dictum, puerulum ad- huc Androcles ſibi adoptauerat. II- le puerum ad citharoedum, palaeſtri- tam & pictorem miſit, poſtea Miletum ad Anaximandrum ablegauit, Geome- triam, vt diſceret, atque aſtronomiam. Aſtraeum vero Mneſarchus Pythago- rae dono dedit, qui recepti ingeni- vm explorauit, & corporis eius mo- tus atque quietem vbi obſeruaſſet, in diſciplinam ſuam recepit. Primus nempe explorandi hominum ingenis artem Pythagoras inuenit, neque quempiam ſiue ad diſciplinam ſiue ad familiaritatem admiſit, niſi prius ex vul- vultus habitu de ingenio conie- ctalet. Erat ipſi & alius puer, quem exlId. ib. Thracia ſibi comparauerat, cui nomen Zamolxis, quod recens nato pellis vr- ſina fuiſſet iniecta, pellem enim Zal- enum Thraces vocant. Hunc quia in Chariſſimis habebat Pythagoras, in ſublimiore contemplatione, ſacrisque ritibus, & cultu Deorum, inſtruebat. Sunt, qui Thaletis nomen ipſi dicant fuiſſe. Barbaris Herculis ritu cultus fuit. Seruum Pythagorae fuiſſe * De his Pythagorae fliabus Suidam & Iam- blichum citat Stanleius, & Myiae quidem men:- tio extat apud vtrumque, Suidam ſc. in LIvò†². lamblichum cap. vlIt. fin. Vt & ap. Porphyri- um p. 181. Arignotes Suidas meminit. Damonem Klium, non filiam Suidas facit, filiam Iamblich. c. XXIIX, n. 146. Laert. VIII, 42. Sarge ſolus meminit Anonymus vita Pythag. autor apud Photium. Eamque cum Aeſara Lucana, e cu- jus libro de natura hominis citantur quaedam ap- Stobaeum Eclog. p. I05, eandem ſtatuunt viri docti, apud Photium quoque id nominis reſcribi cupientes. vid. Bentlei Apolog. pro Epiſt Pha- lar. p 383. Dodvvell. de aet. Pythag. p 124. adde Fabricium Bibl. Gr. L. II. p. 509. *x Hucusque lambl. 1. c. ſequentia Porphyrii ſunt p. 182. aliter relata lamblicho : qui Metapon- tinos Cereri 'ythagorae aedes dicit conſecraſſe & an- giportum Muſeum vocaſſe, t tt Dionyſiphanes 698 D e. Dionyfiphanes ait, ſtigmatibusque no- zuna A-tatum eſſe, vbi in latronum incidiſſet lex. p. Manus, cum Pythagoras ſeditioſorum 329. agitatus factionibus ſolum verteret, ob Ateng inuſtas itaque notas frontem eum 1046.1 Obuelare ſueuiſſe. Sunt, qui nomen * de la-Zamolxidis virum peregrinum notare pſu in ſa Gicunt, hucuſque Diogenes. Zamolxi- P., d huic ſacra facere Getas Laertius † ex 4. Vita Nytlen CAP. p. 208. e inns.- . . „ . . Rica il Sunr. qui nihil omnino ſcriptum re- Ktina II. . A; Dryek . in Hie- — liquiſie dicunt Pythagoram, Plutar ron. Chus, Ioſephusb, Lucianus“, Porphy- F addasrius 4, Ruffimuse, & reliqui?f. Laer- Ariſtid. tius tamen ait s, u’dere omnes, qui ni- r I hil eum litteris tradidifſe affirment. Di- tor.T. III erte enim de eo Heraclitum Phyſicum p. 495. dixiſſe: Pythagoras, Mneſarcht ſilius, Auguſtin hiſtoriarum prae altis omnibus peritus 1.1. ⸗ fuit, veterumque ſoripta euolueus inde 60h1. oe Juam ſupientiam collegit, polymathiam, nict. e. . vafrasque artes? Quem Heracliti lo- Claudi! Com Clementem Alexandrinum quo- an. Ma- quereſpicere non immerito ſuſpiceris, matel: qui dicit Heraclitum, Pythagora juni- u anim. OTem, in ſcriptis ſuis eius meminiſſe. Li- c. II. Pri autem Pythagorae adſcribuntur ſe- * Laert, quentes. Ur, 6. Commentarii P tres, Paedeuticus, 1 em. Politicus, Phyſicus, ad quem Laertius 332. B. Paulo ante allegatum Heracliti teſti- Heo, monium refert , ita locuti, quod ſub paàαα initiumn phyſici commentarii Pytha- nara goras ſequentia dixiſſet: Non per ae- Laert. Tem, quem ſpiro, non per aquam, guam VIII, 6. bibo, non feram hutus diſeurxſus vitu- adde de perationem. PARS VIII. PVIHIAGORAS. CAbP. EXII. Herodoto refert, pro Saturno eum co- lentes. Verum Herodotus, poſtquam Grae- Herod, cis relata allegaſſet, Pythagorae nempe u. IV. eum ſeruiiſſe Sami, magnoque pretio redemta libertate, in patriam redu- cem, mores ciuium reformaſſe, ſuam ſuperaddit ſententiam, Zamolxidem nempe diu ante Pythagoram fſtoruiſſe. XXII. SCRIPTA PYTHAGORAE. nis filio, commemorati, in epitome So- tionis. Primus, de vniuerſo, metrice ſcriptus. Secundus ſermo ſacer, cuius iſtud initium: Oiuuenes tacita colite haec pia ſacra quiete. eiusdem forte libri & iſta ſunt: Clem.A- Idem eſt nempe fabam atque caput lex. Stt. comedere Patris. I p. 435 & alterum iſtud ab Euſtathio allega- 4 Miad. tum: . 6 II. p. 187. Taritara quaue petant redeantue ad Ed. Rom. luminis auras Manes. Tertium, de anima. Quartum, de pietate, quintum Helothalem, quod no- men fuit parentis Epicharmi. Sextum Crotonam atque alios. Tractatus duo, vnus de natura, al- Iambl. c. ter de Diis, quibus comprehenſam do-XIX. n. ctrinam exiguo tempore Abaridem 20. Hyperboreum edocuit. Horum pri- orem eundem veroſimile eſt eſſe, cum Commentario phyſico, cuius ex Laer- tio meminimus. Alter ſermonis ſacri titulo iuxta Iamblichum inſignitur; (non tamen idem eſt cum ſacro ſermo- Ror ci Tradotus ſex, ab Heraclide, Serapio- ne, quem Heraclides ei tribuebat, is conf. P — . Fabric. . r. * αοαιπνν artes callidas & vafras. Ita poorrivc”* Triâ, JeReαοααατ— uριτοh αιo— Bid Gr. . * „ . . „. e//7 . . . 5 lubis, X οτI+Mẽ *ννοο nonnunquam in meliorem partem 7£ννσασ gcαοαα —lNwhaig, α⅞&ι²zοονν,. 455 31. Suid. accipitur. Gregor. Mazianz. adu. Iulian. Or. II. Tu e*“. Srαα αα &τr.1, M ”6HαιοαHαεαν Xρορντοαι τπ☛d ν k Laert- VII, 7. Ita enim textus eſt reſtituendus. enim enunn gupe dockeit thagon tus, ve laſche Cofhi Pjt Telan 4 ad Aut. lumpe Carm., p. Mons a⸗ natum b Synan. eſe Metaph. Wid cadim. Ms. Plat, L. Cles, II I. Or. le. e laert Akler lc, adde N lebrice, 4 l.c. . in Ni. 5 Welm Alege I. V. . E 13, lüdor, OriglIl, 2. 6 Ru Ori t, eum co. m Grae- Herod, neinpel, pretio h redu- , ſham Dhidem huiſſe. me Jo⸗ metrice , Clils ſur Clem A⸗ ahltler de 4 4 D. epr a. Il p. 4A ERom. Im, d no⸗ xtuE , A. lnblc. Go-NIX. ne. Niden . upr. ,Cu La. K Nitut; no⸗ , 5 n Fabric. — Hibl. 6. c, 1, Il. NMral. 455. enimn SCRIPTA EIVS enim metrice ſcriptus erat, hic proſa) quippe qui ex arcanis maxime Orphei doétrinis ſit decerptus: vel ab ipſo Py- thagora, vt viſum plerisque, concinna- tus, vel, vt elari fideque digni viri ex il- la ſchola affirmant, a Telauge, ex com- commentariis, quas filiae ſuae Damoni Pythagoras reliquerat, quae ſoror erat Telaugis, a qua poſt fata eius ad Bita- a ad Aur. lam perueniiſe illos libros ferunt, Da- Carm. p. Monis filiam, & Telaugem Pythagorae 215. nNatum, qui Bitalam duxerat. Allegata i irt. ex eo operéa lamblicho verba, poſtea, detaph. Vi de doctrina Pythagorae, refere- cadTim. Mus. Citauere id opus etiam Hiero- Plat. L. Cles ², Syrianus atque alii. dar. Oratio ad Abaridem Proclo“ cita- ap. La- ert Vlli, fur. „“ 8. Orpheus, Poema, vt Ioni Chio eſt e Laert. affirmatum in Triagmis. 4 I.c. adde. Nopiades, quarum initium us drai- cl Fabric. v, n Zeye e . g in Ti- mmi, ex quibus ſequentes verſus maeum allegauit Proclus f, L. V. p. Ex denſis monados latebris euoluitur 331, mmnis Numerus, ad ſacram procedens inde TLoarackpn Qui genuit matrem immotam & ſem- per agentem Rerum, quam decadem caſtam dicunt. , Arithmetica Iſidoro memorata, in- quienti: Numeri diſciplinam apud Graecos primum Pythagoram aiunt con- ſeriphſſe, ac deinde a Nicomacho diffu- Dſius éſe compoſitaii. Chil. 1, Prognoſtica, de quibus ita Tzetzes: 58. Iſidor. Orig. III;, 2. Samo, Non ipſe ſolumnouerat, antequam ge- rerentur Tutura, ſed & aliis, véllénl, Prognoſticorum varios libros poſt ſe reliquit. ea gui noſſe Mneſarchi vero felius, Pythagoras eso 699 De virtutibus Medicis herbarum, qui Lib. Plinio citatur liber, qui dicit, quod li- XXIV,c. cet a quibusdam Qleembporo Medico 17. & tribuatur, Pythagorae tamen perti- in Bu nacem famam, antiquitatemque eum um l. c. tribuiſſe. Idipſum vero voluminibus p. 456. his afferre auctoritatem, ſi quis alius cu- rae ſuae opus, illo viro dignum iudica- verit: quod feciſſe Cleemporum, cum alia ſuo & nomine ederet, quis credat? Videtur ad hoc opus ſpecçtare liber de Noilla, Plinio itidem allegatus, ſed a La- M . . .— . 5 „ §. ertio alii Pythagorae, Medico, adſcri- Laert. ptus. VIII, 47. Aurea Pythagoraecarmina, vel, vt alii malunt, Pythagoreorum. Eorum ſane autor, vt Suidas fatetur, certo non innotuit, quamuis Pythagorae ſint qui adſcribant. In eis Proclus eſt, qui ad Tim. aureorum carminum eum vocauit pa- alei. rentem. Videnturque hoc ipfi illi ad Tim confirmare verſus, cum inueniantur in p. 229. iis, quos identidem diſcipulis ſuis occe- &c. ciniſſe Pythagoram certumſit, ex La- ab. Fa- ertii, Porphyrii & aliorum teſtimonis, k⸗ 3 460. quales iſti: Porph. p, Neæc feſſa in dulcem declines lumina 198. ſomnum, Quin ter cuncta prius reputaueris a- ANa diei. Quae praetergreſſus? quid gesſt in tempore quid non? apud . . . à Alii, in quibus Chryſippus eſt, di- Gelliune ſcipulis Pythagorae tribuunt: alii Lyſi- VI, 2. dis eſle definiunt, Tarentini, alii Phi-b coaf. lolai. b Hieronymus ſententias & Labbae doctrinas Pythagorae eſſe, eas vero in Bibl. . . 1 u. verſus redegiſſe Archippum & Lyſi- MSS. g. dem cenſet, diſcipulos eius in Graecia, 385. ac Thebis inprimis ſcholas habentes, Hieroa, qui memoriter tenentes praecepta . II. c. doctoris, ingenio pro libris vtebantur. :⸗ Ab Epicharmo compilata non imme- rito aliquis dixerit, de quo Iambli- lambi. c, chus narrat, eum, Syracuſas 'It. Tttt 2 regnante 1 700 regnante Hierone delatum, publice quidem philoſophiam profeſſum haut eſſe, ſed Pythagoreorum doctrinas ver- fibus eſſe complexum, ludendo eos hac ratione latius ſpargens.* Laert: Epiſtolae, quarum duae tantum ae- VIII, 49. tatem tulere, ad Anaximenem altera, altera ad Hieronem. PYTHAGORAS ANAXIMENI. *Et tu, Virorum optime, ſi nihil Pythagora vel genere praeſtares vel dignitate, Miletum certe eras relickurus. Iam vero honor, quo iſtheic frueris, te remoratur, & mequoque remorare- tur, Anaximenes ſi eſſem. Ceterum ſi vos, qui eſtis maxime dignitate con- ſpicui, ciuitatem deſeratis, gloria eo- rum concidat neceſſeè eſt, ipſaeque Me- dorum iniuriis magis patebunt. Neque conueniens eſt ſiderum ſemper con- templationi vacare, ſed patriae curam gerere praeſtat. Ne ipſe enim quidem omne tempus meum littera- rum impendo ſtudiis, ſed bellis inter- dum intentus ſum, quibus inter ſe in- vicem Itali diſſident. „ . PYVTHAGORAS HIERONI. 11 * Tranquillam ago vitam atque editiones ⸗ . a Mal . di huiuse. Juietam, cum qua male tuae viuendi piſt. vid. Tationi non conuenire non poteſt. Vir ap. Fa- temperans, ſuiſque leges ponens cupi- bric. L.Il. ditatibus, Siculis menſis non habet o- Bibl. c. — Xp. 410. PUS. Quocunque delatus Pythagoras Varias PARS VIII. PVIIIACGCORAS. CAP. XXIII. fuerit, quae in diem ſuſſiciant, inuenit. Seruum vero Domino ſeſe praebere, durum eſt, neque ferendum ei, qui ei rei aſſuetus non eſt. Magna res eſt, vereque ſecuritatem praeſtat ſua ſorte contentus animus, nemo enim eſt, qui ei inuideat, aut contra inſurgat, eo itaque ad diuinam naturam proxime accedere videmur. Bonus mentis ha- bitus non Veneris conſectando delicias, neque ventrem implendo, acquiritur, ſed indigentiam ferendo, quae ad vir- tutem conducit. Variae & nulla mo- deratione quae captantur voluptates, in fſeruitutem animas redigunt imbel- les: illae maxime, quibus tu frueris „ quousque quidem illis te addicis. Vi- tam enim agis quaſi ambiguam, nec Vla ex parte ſecurus agere potes, quod rationem rebus ad perniciem tuam tendentibus non opponas. Noli igi- tur Pythagoram, vt tecum aetatem tranſigat, inuitare: Nolint enim Medici aegrotare, vt ſocios ſe praebeant mor- bo correptis., Supereſt praeterea elegans a Py- Porph. p. thagora Apollinis ſepulcro inſcripto- 187. rum initium apud Porphyrium.] Haec ſunt genuina, quae memoran- Laert tur Pythagorae ingenii monimenta, VIII, 7. ſunt & alia, quae pro ſpuriis haben- tur: &rmo myſticus, quem referente Laertio, ſcriptum ab Hippaſo dicunt, qui in Pythagorae iniuriam eum con- cinnauit. *His addenda eſt ſententia, quae nuper in men- tem venir cl. Pabricio Bibl. II. p. 46 1. qui Empe- doclem ſuſpicatur eorum autorem eſſe, Putat ſibi fauere locum. OzoM*να— As*νρα doα .ρπt p. 20. vbi verſus & Mα 1 ν Are†αοα . XXWι. ex Empcdoclis carminibus citantur. Verum verſus illi in frequentiori vſu Pythagoraeis poſiti, & ſo- lennis juramenti loco adhibiti, ab Empedocle ſuis inſeri potuere, absque eo, quod Aureorum Car- minum autor ille eſſet,. Mihi videntur verſus illi, qui aurea carmina abſoluunt, varia occaſione a variis ſigillatim concinnati fuiſſe, vt rectius com- prehenſa illis monita Pythagorae memoria reti- nerentur. Deinde ab aliquo in vnum corpus vt- cunque collecti fuiſſe. Hanc ſententiam firmat, quod nexus optima in iis non ſit ratio: quaedam etiam aliquoties repetantur, quod autorem vnum in tam breui doctrinae moralis epitome facturum fuiſſe, veroſimile non eſt- Plura ę Il,459⸗ Laettc. Pure puubyt Com lunb, n0 ſcri .,V. Wi⸗ Volte apud Hit, Gr. dubita d. 6633. nonnn la Hu⸗ Cont. Aas Fabric. 3 1I. Uien Dial ſunt 0. excelle Pruern ahumb zn kar ,241l, ele: p ſica ce Aee matici tur At aNi Mütl Dorie teſtan aII, temn AWr Pyr TuZ ney bylo⸗ flluns Ae Nod eſt apud tatnen — 4 1) ei kaque Laert. I. .. Plura item ab Aſtone Crotoniata ſcri- innenit, Rnebere, pta Pythagorae adicripta fuere: vti & l, gulel Commentarit Aliptici, ab alio omni- Ies eſt, lambl. no ſcripti Pythagora, filio Eratoclis. nhone c,. V. Liber de bell Cpri & Samiorum, nekhqui Voſt de apud Cedrenum, quem tamen falli non lt, ed Hiſt. Gr. dubitat Voſſius. Feruntur & hodie propine P. 43 nonnulla Pythagorae incerta fide, qua- entisha⸗ lia Sphaera Pythagorica diuinatoria, & deliccin, Cont. abacus Pythagoricus, de quibus paſſim uiritur, Bebr r. viri eruditi.] ad vi- IIL ,. 458. Dialecto Pythagoras & diſcipuli vſi ulamo- ſunt Dorica, quam nonnullitanquam luptates, excellentiſſimam reliquis eos dicunt t unbel praetuliſſe, in quibus eſt Metrodorus, frueris, a lamblicho allegatus. Epicharmus, cis. Vi⸗ XEEIV inquit, & Pythagoras ante eum, Dia- n, nec 2.241. . ectorum optimam cenſuere Doricam uodh eſſe; perinde ac modos Dorios in mu- n tuum ſica ceteris praetulerunt, cum Ionici ol igi⸗ & Aeolici plurimum trahant ex Chro- Eten ę maticis, quibus magis etiam luxurien- Nedccd tur Attici. Doricam vero Dialedum mor⸗ maxime barmonicam eſſe, quia litteras maxime vocales habet. Antiquitatem 1 PY-Parhh. Doricae dialecti plae quoque fabulae SCRIPTA FEIVS. 701 dialectorum antiquiſſimam Doricam eſſe, cui proxima aetate Aeolica eſt, ab Aeolo ita diéta. Tertia Ionica eſt ab lone, Xuthi filio nominata. Attica L quarta, quae origines a Creuſa ducit, Erechthei filia, quae Dialectus nomen iſtud obtinuit tribus poſt reliquas ſe- culis, circa Thracum tempora & Ori- thyiae raptum, vti plures hiſtoriae tra- dunt. Dorica autem dialecto vſus etiam Orpheus fuit, Poetarum antiquiſſimus. Vera autem fortaſſis cauſa eſt, quod gentis, in qua verſabatur Pytha- goras, illa dialcctus eſſet. Pythago- raei enim omnes hortabantur, Vt Iambl. lingua quiſque vernacula vteretur, ⸗ quicunque ex Graeciae partibus qui- ²41. busuis ad eos acceſſiſſent, linguae e- nim peregrinae vſum non approba- bant. Erat vero Dorica dialectus Ma- gnae Graeciae in vſu. Crotona & Sy- baris Achaeorum coloniae erant, Co- rinthiorum Syracuſae, vtraque vero gensa primis originibus Dorienſes, quippe Peloponneſiacae quae eſſent. Thucydides hanc cauſam allegat, ob L. VI. quam Athenienſes bellum indixerint Siciliotis, ne ſcilicet, Dores qui eſſent, Doribus aliquando praeſtarent auxili- vm, cognatione generis moti, & ne ex Peloponneſo orti Pcloponenſüs arma forte iungerent. Hinc hoſpiti in Syra- Theocr. cuſiam feminam conuitia ingerenti, a- Id. Xxv. pud Theocritum in Adoniazuſßs: v. 87. Deſhmite abſurdetandem garrire mi- . llas , . . TTRαT Vi turtur ſtridet, diductoque ore lIo- Hodoug guenté. quod eſt Reſpondet feminarum vna Dorum. Tu vero vnde venis? Quid nos velét eſſe loquaces? io⸗ . teſtantur. Dorida enim, Oceani fili- N am, Nereus duxit vxorem. Huicau- nrwr tem natae funt filiae Linter quas eti- Bent, i, am mater Achillis. Sunt, inquit, qui . affirment, Deuealionem, Promethei & heben Pyrrhae Epimetheo genitae filium, Do- relte rum genuiſſe, a quo Hellen, ab Helle- dcund ne vero Aeolus. In ſacris tamen Ba- mn coN. byloniorum monimentis Hellen Iouis filius eſſe dicitur, Dori vero, Xuthi, ur & Aeoli pater, quibus dirigentibus in un . Rhodum abierit.“ Equidem difficile ru te. eſt de antiquis his rebus accurate nis . apud noſtram aetatem diſlerere, hoc nen tamen ex illis fabulis patet, Graecarum ue aI . n mumn * Aig Odνρνοοαοαι AcορM½ι ισ=ντια Au= tmum 10 gig esa ita Graeca „quae retinuit poſtrema eaque luculentiſſima editio in textu. III, Obrech- Plura . „ „ † „ tus tamen in verſione pro gοℳt legens codb- T vertit: Bisque narrationibus ipſum etiam Herodotum accedere. Tt ct 3 Lcce 702 PARS VIII PFTHAGORAS CAP. XXII. XIV. Eece Gracoſiis mandas. ded prae- cipe ſeriis. Rhocque otiam vt noſcas, dedit ortum colſa Corinthus: Bellerophonta vrbe illa tulit. Lin- guam ſed & iſtam Fert Peloponneſus: non dicant De- rica Dores? Nempe, vt ait vetus Grammaticus ad illum locum, Syracuſi Corinthii fu- erunt origine, Peloponneſum Dores habitabant cum Heraclidis. CA P. XXIII. DISCIPVLI PYTHAGORAE. a. Port. MVi ex variis locis ad Pythago- phyr. p. ram ſe contulerunt, vt eius di- 190. ſcipuli eſſent, atque ea cum ipſo viue- rent conditione. In his, referente Ariſtoxeno, fuere Lucani, Meßapii, vel, vt Laertius habet, Peucetii,* & B Romani. Porch. Symichus vero Centorupinorumty- I. c,. rannus, qui Siciliae populus fuit, cuius vrbs ipſa Centorupa, cum audiuiſ- ſet eum, tyrannide ſeſe abdicauit, fa- cultatum ſuarum parte ſorori ſuae, arte ciuibus donata. Iambl. c. Aharis quoque Scytha, ex Hyper- XIX. n. poreis ad eum venit, qui cum linguae 90⁰. Graecae rudis, neque diſciplinis Grae- corum initiatus, aetate etiam proue- ctior eſſet, noluit eum per varias con- templationes circumducere Pythago- ras: verum omiſſo ſilentio, & diutur- na auſcultatione, aliisque tentamini- bus, ſtatim in familiaritatem & ad do- gmata ſua audienda admiſit, commen- tariumque de natura, & de diis, Com- pendiaria via illum edocuit. Venerat enim Abaris, iam feneſcens, ab Hy- perboreis, Apollonis ſacerdos, ex re- rum ſacrarum ſcientia praeſtantiffima quaeuis ex Graecia in patriam refe- rens, vt aurum, quod corrogauerat Deo, in eius apud Hyperboreos tem- plo conſecraret. Tranſiens autem Ita- liam, Pythagoramque videns, atque Deo, cuius ſacerdos erat, aſſimilans, neque alium eſſe credens, non homi- nem fui ſimilem, verum ipſum Apol- linem, quod tum grauitas ipſi viri, tum nota quaedam ſigna ei perſuadebant; telum Pythagorae reddidit, quod iter ingreſſurus e templo depromſerat, vt eo ad fuperandas in tam longa peregri- natione itineris difficultates vteretur. Veétus enim illo per inuia quaeque, qualia ſunt flumina, lacus, paludes, & alia id genus, & ad locum quendam ad- veniens, luſtrationes, prout fertur, peragebat, peſtemque Gpellebat, at- que arcebat ventos ab vrbibus, quae opem eius implorauerant. Lacedae- monem accepimus ab eo luſtratam, nunquam deinceps peſte laboraſſe, cum antea ſaepius id malum incubuiſſet, eo quod libero aeris aditu prohiberetur, Taygeti montibus, inter quos ſita eſt vrbs, eum impediente: montes enim illi Lacedaemoni, vt Cnoſſus Craete, imminent:** ferunturque alia ſimilia potentiae Pythagorae argumenta. Py- thagoras autem accepto ab Abaride telo, minime rei inſolentia motus, nec cauſam, ob quam ſibi daretur, percon- tatus eſt, ſed tanquam qui reuera * Neſcio quid ſibi hic velit Stanleius, ipſe enim Porphyrius Meſjapiis iungit παειτνι h. e. Picen- tinos & Romanos. Malim igitur deleri illa verba, vel, vt Laertius habet. *X Locum obſeurum, qui ill. Obrechtum quoque male habuit, facili emendatione cl. Kuſterus reſtituit, ex qua ſenſus exiſtit: Lacedaemonem a Pythagora peſte liberatam eſſe vt & Cnoſſum vrbem Cretae. Deus Peus il tris aur Agumme m falſ, ſingul⸗ rant,1 ſulpic⸗ 4d cun les ven minis attonit Hortar fet, Tuti e ſtaret comnn Vtre⸗ Corun Te. A ipſun Thee loco⸗ enta! mero Dosd Idr Inal bus drd. N. We⸗ 63, ⸗ cor undl 8 caperlt., 1 1no vor nen tan eche Ptn Aemt De. DIlSOITPVEI & Cνιſâ. 703 Deus ille foret, Abaridi ſemotis arbi- minante, in eius ſubiit locum, atque ammmaticns tris aureum ſuum femur oſtendit, vt ita condiſcipulos ſeruauit omnes, po- Orinthiifu⸗ argumento eſſet, neutiquam illum ani- ſtremo ſeipſum quoque ſubduxit. Eſt- ſum Dores mi falſum fuiſſe: quin & enumeratis que veroſimile, ei corporis robori illum ſingulatim, quae in templo repoſita e- confiſum, eum, qui a quibusdam narra- rant, fidem illi fecit, quod non male tur, vitae exitum eum inuenifle. Fe- ſuſpicatus eſſet. Adiecit inſuper ſe runt enim, cum quodam tempore per ad curandos, demerendosque morta- denſam ſyluam iter faceret, atque a les veniſle, ac propterea formam ho- via longius diſceſſiſſet, offendiſſe ma- Altemlta⸗ minis induiſſe, ne maieſtate eminente gnum lignum, cui inſerti eunei eſſent: h, Ktque attoniti diſciplinam fſuam refugerent. Iimmiſſis igitur in fiſſuram manibus at- imium, Hortatus porro eſt, vt illic loci mane- que pedibus, lignum omnino diſrum- ahonn. ret, & emendandis qui ſe ipſis obla- pere eſſe conatum, idque modo con- un Apol⸗ turi erant, ſociam ſibi operam prae- ſecutum efſe, vt delapſis cuneis lignum Iviri, tum ſtaret; aurum vero, quod collegerat, in ſe coiret, ipſumque hoc modo ca- kdebant communicaret cum familiaribus, ita ptum, feris factum eſſe eſcam. In eius groliter vt reapſe confirmaret ſententiam: ami- aedibus deprehenſos atque crematos lent, t corum omnia communia eſſe oporte- Pythagoraeos eſle, ſupra narratum fuit. peregri. re. Abaris itaque, vt innuimus, apud Calliphon Crotonlata ab Hermippo loſeph. L. teretur. ipſum ſubſtitit, eique Phyſiologiam & memoratur, inter Pythagorae familia- II. c. Uneque, Theologiam in compendio tradidit, & riſſimos, qui dixit Calliphonte mor- Abion p. cdes, loco extiſpicii, quod per ſacrificia cru- tuo, ſemper animam eius ſibi praeien- 104 E. ndamad. enta fieri ſolet, diuinationem per nu- tem fuiſſe, quae praeceperit, ne via kernn, meros edocuit; puriorem hanc, & ma- tranfiret, vbi aſinus ſuus cecidiſſet, vt 1t, l⸗ nis diuinam, & coeleſtibus Deorum aqua item abſtineret impura, & a con- qune numeris magis accommodatam ratus. vitiis abſtineret. cedee- In aliis quoque Abaridem inſtituit, qui- taran, brrus maxime ei opus eſſe arbitraretur. Iſtorum ſolorum mentionem hic ecean 8trab. b. Milo Crotoniata Athletarum, ea ae- facere viſum, vt quorum ſingulares iſer eo VlI. p. tate celeberrimus, Pythagorae diſcipu- ſint in Pythagorae hiſtoria partes. Ple- eretur, 263., Jus erat. Hic columna aliquando in niorem reliquorum recenſionem ſe- ſia et contubernio philoſopherum ruinam quens Catalogus ſuppeditabit. enim Cnete, CAP. XXIV. ſimilir SVYCCESSIO IN SCHOLA. . . nambl. rrem Pythagorae Ariſtazum annis continuis docuiſſe XXXIX, & barice (ap. vlt. fuiſſe omnes agnoſcunt, filium Da- centeſimum fere annum attigiſſe. Py- lleec mophontis, Crotoniatam, qui Pytha- thagoram vero ſcholam ei Krackifkl, n. gorae vixit aetate, ſeptem ante Plato- quod ceteros diſcipulos ſuos aetate an- eueni nem generationibus. Neque in ſchola teiret. — tantum ſucceſſit, verum & liberos eius Proximus ei Mneſarchus fuit, Pytha- Nok⸗ educauit, & vxorem Theanonem inde- gorae filius. Aituit, hagola tae⸗ Deus ptus eſt, eo quod doctrinam Pytha- gorae egregie teneret. Dicitur eam Is ſcholam Bulagorae tradidit, cuius aetate Crotona direpta eſt. J ELEi Ei Tydas ſucceſſit, Crotoniata, poſt- quam ex itinere eſſet reuerſus, quod ante bellum ingreſſus erat; ſed hic pro- pter patriæ calamitatem moerore vitam Rniuit: cum reliquis familiare eſſet, ad ex tremam ſenectam prouectis, ex vin- Culis huius corporis exire. Stanl. Poſthaec Lucanorum quendam, per haecita quoſdam hoſpites incolumem ſerua- aca i tum, ſcholae praefecerunt, ad quem P Diodorus Aſpendius venit, qui ob pau- rint Py- citatem diſcipulorum in ſocietatem re- chagorei: ceptus eſt. quod de HERACLEAE, Clinias & Philolaus. nue. MEGAPONTII Theorides, & Iu- tur. Ideo-? MlllS. que ge. TARENTI Archytas. neralius Inter extraneos auditores Epichar- haec ex- mus refertur, qui Hierone tyranno Bieagd Syracuſas, venit, & publice quidem . cholas non habuit, virorum vero ho- rum (i. e. Pythagoraeorum) ſententias in verſus redigebat, atque adeo luden- do abſtruſas Pythagorae doctrinas di- vulgabat. Pythagoreorum autem plu- rimos ignotos atque obſcuros manſiſſe, eſt veroſimile, illuſtriorum nomina ſunt ſequentia: CROTONIATAE, Hippoſtratus, Dymas, Aegon, Aemon, Silius, Cleo- ſthenes, Agelas, Epiſylus, Phyciadas, Ecphantus, Timaeus, Buthius, Eratus, * TT-Itamaeus“, Rhodippus, Bryas, Euan- Aioclex drus, Mylias, Antimedon, Ageas, i. Ku- Leophron, Agylus, Onatus, Hippoſthe- gag- nes, Cleophron, Alcmaeon Damocles, eli- „Milon, Menon, eg, METPAPONTINI, Brontinus, Par- rvig. miſqusb, Areſtadas“, Leon, Damarme- Menag nus, Aeneas, Chilas, Meliſias, Ariſte- ad. Leert. as, Laphion, Euandrus, Ageſidamus , IX, 20. Xenocades, Euryphemus, Ariſtome- Ope- nes, Ageſarchus, Alceas, Nenophan- Tae tes, Thraſeus, Arytus, Epiphron, Ei- Laert. . VIII, 20. T1 PARS VIII. PPIAGORAJ. CAP. AXlVv. — ſcus, Megiſtias, Leocydes, Thraſy- medes, Euphemus, Procles, Antime- nes, Lacritus, Damotages, Pyrrho, Rhexibius, Alopecus, Afſtylus, Daci- Khene das, Aliochus, Lacrates, Glycinus. caon, AGRIGENITINVS, Empedocles. dolo ELEATES, Parmenides. F TARENTINI Philolaus, Eurytus, I— Archytas, Theodorus, Ariſtippus, 1, Lycon, Heſtiaeus, Polemarchus, Aſte- 8 as, Clinias, Cleon, Eurymedon, Ar- plgs,6 ceas, Clinagoras, Archippus, Zopy- rus, Euthymus, Dicaearchus, Phile- Con.) nidas, Phrontidas, LyYſis, Lyſibius, Dinocrates, Echecrates, Paction, Acu- Vn ſiladas, Icmus, Piſicrates, Clearatus. S LEONTINI, Phrynichus, Smichi- ſttan as, Ariſtoclidas, Clinias, Abroteles, C Piſyrrhidus, Bryas, Euandrus, Arche- Aliſt machus, Mimnomachus, Achamoni- G das, Sicas, Carophantidas. ſchen SYBARITAE, Metopus, Hippa- ſus, Proxenus, Euanor, Deanax, Me- 0 neſtor, Diocles, Empedus, Timaſius, Polemaeus, Euaeus, Tyrſenus. 4 CARTHAGINIENSES, Miltiades, 1 Authen, Odius, Leocritus. D PARII, Aeetius, Phaenecles, Dexi- theus, Alcimachus, Dinarchus, Me- ton, Timaeus, Limeſianax, Amoerus, Eumaridias. hHouagi- LOCRI, Gyttius, Nenon, Philo- α. damus, Euetes, Adicus, Sthenonidas, Keineſ. Soſiſtratus, Euthymus, Zaleucus, Ti- ar Lect mares. b. 344. POSIDONII, Athamas, Simus, Pro- xenus, Cranous, Myes, Bathylaus, Phaedon. al LYCANI, Ocellus, & Ocylus fratres, 5uαο Oreſandrus, Cerambus, Dardaneus, „vel Malion. cxeA- AEGEI, Hippomedon, Timoſthe- nes, Euelthon, Thraſydamus, Crito, idl. Gr. Polyctor. p. 489. LACONES, Autocharidas, Clea- nor, Eurycrates. HVYPERBOREVS, i0, Bibl. G. P/49. ea⸗ , HVYPERBOREVS, Abaris. RHEGINENSES, Ariſtides, Demo- ſthenes, Ariſtocrates, Phytius, Heli- caon, Mneſibulus, Hipparchides, A- thoſion, Euthycles, Opſimus, Calais, SELINVNIIVS. SYRACVSANI, Leptines, Phynti- as, Damon. SAMlI, Meliſſus, Lacon, Archip- pus, Glorippus, Heloris, Hippon. CAVLONIENSES, Callibrotus, Di- Con, Naſtas, Drymon, Xentas. PHILIASII, Diocles, Echecrates, Po- lymnaſtus, Phanton. SICYONII, Poliades, Demon, So- ſtratius, Soſthenes. MU CYRENAEI, Prorus, Melanippus, Ariſtangelus, Theodorus. CXYZICENI, Pythodorus, Hippo- ſthenes, Butherus, Kenophilus. CATANAEI, Charondas, Lyſiades. CORINTHIVS, Chryſippus. TXYRRHENVS, Nauſitheus. ATHENIENSIS, Neocritus. PONTICVS, Lyramnus. Omnes CCXIHX. DISCIPILINA ET DSoPyII EiS 705 Clariſſimae autem mulieres Pytha- goraeae, fuerunt Timacha, Mylliae Cro- toniatae vxor, Philtes, Leophronis Cro- toniatae filia, Byndaeci ſoror, Oecello . . . 4 N & Eccelo Lucanae.“ Chilonis, filia He . . . . . in pri- Chilonis Lacedaemonii. Crateſiclea oribus Lacedaemonia, vxor Cleanoris Lace- Iamblichi daemonii.² Theano, vxor Brontini ditioni- Metapontini. Mya, vxor Milonis Cro- bus, ita toniatae. Laſthenia Arcas. Abroteliab, graale Abrotelis Tarentini filia. Echecratia, ium quo- Phliaſia. Tyrſenis, Sybaritis. Piſirrhon- que deſ- de Tarentina. Niſteaduſa Lacedae-deraban- monia. Bryo, Argiua.* Babelyma, bida Argiua. Cleaechma, ſoror Autocha- quoque ridae Lacedaemonii. Omnes XVII † vex ex . editione Laertius dicit, iftema eius, vel, vt enenda. Caſſiodoro vocatur Collegium, XIN ge- guit re⸗ nerationibus ſubſtitiſſe. Pythagoraeo-K itta: rum enim poſtremi, quos Ariſtoxenus vidit, Nenophilus fuere, Chalcidenſis, ex Thracia, Phanton Phliaſius, Eche- crates, Diocles, & Polymneſtus, qui etiam Phliaſu fuere. Audiuere illi Phi- lolaum & Eurytum, Tarentinos. †t DOCTRINA PYTHAGORAE. PARS PRIMA. C A-P. I. AVTORITAS INTER DIS CIPVLOS. OVthagoras ,vt idoneos philoſophi- ae diſcipulos redderet, diſciplina adeo ſeuera animos eorum prae- parabat, vt homines ingenuos eam ſub- ire voluiſſe incredibile videretur, niſi eius rei fides maxima illa, qua inter eos fruebatur autoritate, niteretur. nlee⸗ Fidem ſuis opinionibus inde accerſi u. 140. doctorum emendationibus ita ſcribas. Oecelo Philtiz, Cvel Philtatis Theophrii Crotoniatae lflia, Eyndace (vel Byndaicis) ſoror Oceli & eyii Lucanorum. " Stanleins habebat ex corruptis lamblichi cenſebant, quod, qui primus earum au- tor extitit, non vulgaris homo fuerit, ſed Deus; eratque hoc vnum ex illo- rum traditis: Pythagoras quis eſſet: di- cunt enim Hyperboreum fuiſle Apol- linem. Huius rei argumenta allegant miracula illa, quae in vita eius recen- . . 1. n. I . ſuimus, aliaque ſimilia, quae, cum ab 43 * Ita Stanleius habebat: ex nuperrimis virorum editionibus Salacera, Bio Argiua. † Totidem numerat lamblichus: numerumque praeſtant Codd. emendatiores. Stanl. V tantum numerauerat omiſſa quippe Byndaice & Abrotelin. 1 1 Pythagoraeorum, & Pythagoraearum catalog. longe locupletiorem dedit cl. Fabrit. Bibl. Gr. L. II. V V VV omnibus X 766 omnibus pro certiſſimis agnoſcantur, neque fieri poſſit vt a mortali patren- tur: hinc jam liquere autumant, quod dicta de illo non tanquam dehomine, ſed tanquam de praeſtantiore humana natura accipienda ſint. Haec ita in confeſſo apud eos ſunt, vt prouerbi- vm quoque inter eos feratur: Et bipedes homines, & dues, & tertia res, ſünt. Per tertiam enim rem Pythagoram intelligunt. Eſtque Ariſtoteli etiam relatum, in libris de Pythagorica phi- rambl. e. Roöphia, quod huiufmodi diuiſio inter VI. n. 31. Praecipua eorum arcana ſeruata ſit; Animantium rationalium ſpeciem v- nam Dii abfoluunt, ſecundam homi- nes, tertiam medrum quid inter vtros- que. Pythagoram proximo Diis loco cen- ſebant, tanquam bonum aliquem ge- nium, humano generi indulgentem. uibus. Aibuſdam Pytbium, aliis Hyperboreum dGam pae-Apollinem eum eſſe affirmantibus: aliis enem vt Ex geniis, lunae incolis, eum efſe ſta- addit tuentibus: aliis ex coeleſtibus Diis, qui lambl. appareat nunc quidem in humana for- ma, mortalem vitam emendaturus, e- iuſque commodis confulturus, vt mor- talibus beatitudinis & philoſophiae ſa- lutare lumen donaret, quo munere nec venit nec veniet vllum maius, quod Dii per hunc ipſum Pythagoram de- derint. Quapropter hodieque pro- verbium, Samiauz comatus de grauiſ- Iambiᷓ. ibid. ill. n. 30 CA P. PARS. VIII. DOIPINA PEVIIAG. P. I. C. I. II. ſimo homine, magnaque in veneratio- ne qui eſſet, vfurpatur- Porphyrius ait, inter Déos eum cen-k. 189. ſitum eſſe a fuis. Ideoque quotieſcun- que ex ſcientiae ſuae decretis ſcitum aliquid & elegans aliis eſſent tradituri, & ex quo multae phyſicas concluſiones deducerentur, tum per tetractyn iura- bant, Pythagoramqaue, tanquam Deum aliquem, teſtem inuocantes, dicebant: Iuro tibi hunc a quo datus ille quater- nio menti Noſtraz, ex quo natara Ruit, 6es fonmte perenni. Quo iuramento vtebantur, vt qui Iambl. e. prae reuerentiaa nomine eius abſtine-XXIIX. rent, parciſſimi enim erant in adhiben- dis Deorum nominibus. Tanta porro erat reuerentia eius, vt Aelian. nefas eſſet in dubium vocare, ipſe quod IV, 27. dixiſſet, vel interrogando eum exercc- re. Quin potius in omnibus ab eo tra- ditis acquieſcebant, oraculum quaſi redditum eſſet. Et quando ciuitates obambulabat, non docendi ſed meden- di cauſa profeétus dicebatur. Hinc euenit, vt, ſi quid affirmarent Cic. Nat. in diſputando, cum ex iis quaereretur, Gor. . quare ita eſſet, vt reſponderent, ipſe di- Naz.Or. xit: ipſe autem erat Pythagoras Iſtudque uI. ipfum durò a, primna inter ipfos erat & potiſſima doctrina, iudicio eius auto- ritatem obtinente rationis, omni exa- mine & cenſura fuperioris. II. DE DVOBVS GENERIBVS AVDILORVM EIVS. PRIMVM DE EXNXOTERICIS ET QCVOMODO EOS EXPLORAVERIT. Vditores Pythagorae, eos intelligo qui in familia eius eſſent, duorum fuere generum: Exoterici atque Lſo- terici. Exotertéi dicebantur qui ex- plorantis adhuc ſubeſſent tentamini- bus, quae ſi, prout decet, ſuſtinuiſ- ent, inter Eſotericos recipiebantur. Neque enim omnes, qui ad eum accedebant, admittere ſolebat, ſed eos tantum qui ipfi placerent, quorum n. 150. quorun Men inn uubl.e, Auen VAV. tur, ql a 45 peraln nümas, dant. inuene ſin con homin contr occult Aitus Alec S quo bom⸗ Aiebe COU lent itat. ariis hauc ſen- Mer tentſam lion Apnleins ghn Adol.b. uo L.odal. dutl⸗ lambl.t, § XVII „. tor , I. tun atio. cen. e ſeun. itum tturt, iurz. At: Nter- le Uihanble, ine-IllIt. hen⸗nlio⸗ 1g,Vt Aelian. uodIV, 2. rce. Ia- ſ Es el⸗ nt Ci⸗ Mat. r beor h. Ul, Gne - Nar.0t. ue III. Iat to⸗ A⸗ Iambl. c. Citat. tentiam AwroRFAS FT AVDTTORVMI DIVIS quorum delectum men inſt ituebat. Auerſati eſſe Pythagoraei eos dicun- XXXIV. tur, qui mercede ſuam in docendo o- n. 245. Peram elocant, quique cuiuis obuioa- nimas, vt diuerſorii fores, apertas oſten- dant. Qui, ſi hac ratione emtores non inuenerint, per vrbes diffuſi, gymna- ſia conducant“, & pretium exigant ab hominibus nullius pretii. Pythagora contra pleraque eorum quae tradebat occultante, ita vt ei quidem, qui pe- nitus eſſent initiati, pleniſſime omnia aſſequerentur, ceteri vero, vt Home- Xus de Tantalo ait, male ſe haberent, quod in mediis verſantes eruditionis bonis, deguſtare tamen non poſſent. Aiebant praeterea eos, qui mercede conduéti quoſuis aduentantes doce- rent, ſtatuariis eſſe deteriores & ſellu- „ariis artificibus. Statuarium enim, hanc en Mercurium ficturum, idoneum ei rei Apuleius ignum deligere: tales vero magiſtros Apol. L. quoduis ingenium ad exſculpenda vVir- I.. 21. tutis opera arripere. lambl. c. Si itaâque aliquis ad eum veniret no- . torum, &, vt ad diſciplinam admittere- * tur, deſideraret, antea voti compotem non reddebat, quam eius exploratio- nem, & diiudicationem inſtituiſſet. Primum inquirebat, quo animo & af- fectu cum parentibus atque familiari- bus antea eſſent verſati? deinde nota- bat riſus eorum intempeſtiuos, ſilenti- primum, tum exa- 6. XX, n. vmque & ſermones minus opportunos. 49. Tum quo animi inclinatione maxime ferrentur. An cupiditati dediti ſint, & intemperantiae, an ad iram & libidinem ſint magis procliues: contentioſi an . ſint, an ambitioni dediti, & quales in Wu. diſſenſionibus pariter ac amicitiis ſeſe . 7t. ZBerant. Quos item habeant familiares, 707 & quo pacto cum illis viuant: denique quibus ſociis maximam temporis par- tem tranſigant, quibus item gaude- ant doleantue. Inſpiciebat & vultum, & inceſſum. & id. h e totius corporis motus, atque ex natiuis faciei lineamentis ita ipſos noſcitabat, vt manifeſtis indiciis obicuras animorum inclinationes deprehenderet. Primus nempe artem explorandi hominum in- genia excolens, naturam vnius cuiuſ- que perſpiciebat. Nec quenquam ami- cum aut familiarem ſibi adſeiſcebat, quin prius, quo ingenio eſſet, de exteriori vultus corporiſque habitu coniectaf- ſet. Id nempe eſt ooονναοοοdπι⸗ Vt Gel-Gell. ,9. lius, ea de re loquens, ait: Id verbum ſi- gniſicat mores naturasque hominum, coniecatione quadam, deoris & vultus ingenio, deque totius corporis Elo atque habitu ſeiſeitari. Si iam ipſi omnia perſcrutanti ſatis lambl. e. inſtructi a bonis moribus viderentur, &VII. tum porro in docilitatem & memoriam 9–- inquirebat. Initio quidem, an promte & clare perciperent, quae dicta erant: de- inde, an amore tradita complecterentur. c. XX. Aduertebat etiam an a natura ita eſſent u. 95. comparati, vt tractabiles fieri poſſent, eamque tractabilitatem ατιιιιτ0 ⅓ cabat: ferociam enim ſuae inſtitutioni contrariam arbitrabatur: ſequi namque inde impatientiam, intemperantiam, iram, ſtupiditatem, confuſionem, igno- miniam: contraria vero omnia pla- cidos mores comitari. In primo quoque tentamine an é„ι Iambl. uuρπσoſlent (idenim vocabuli eam in c. Xx. rem adhibebat) experiebatur, id eſt an n. 24. ea quae audiuerant, quaeque didice- rant, apud ſe cuſtodire & filentio pre- mere valerent. . malim rebus. Propter p. I85. Vy vVZ CAP. 73 PARS VIII. DoIPLINA PVTIMAG. P. L. c. II. IV. V. VI. . CAP. III. INSTITVTIO EIVS AD PVRGANDAM MENTEM PER AFFLICTIONES VARIAS. Porph. p. 201I.⸗ Raecipuus ſcopus Pythhgorae pro- poſitus erat liberare mentem ab iis vinculis, quibus a primis incunabulis conſtringitur: ſine qua libertate nun- quam datur veri ſanique perceptio, ne- que obſeruari poteſt, qua ratione id quod noxium eſt in ſenſus operetur. Mens enim, iuxta ipſum, videt omnia, o- mmiaque audit, reliqua ſurda ſunt atque viuta. Id autem vario genere exercitiorum efficere conabatur, quae purgandae menti deſtinabat, probandisque lis qui ad ipfum veniebant, quae toto quadri- CAP. SILENTIVM. id c. XV. T Mperabat etiam ſuis quinquenne ſi- n-72. 1lentium, vt ſciret quantum poſſent ⸗ in continentia omnium difficillima, qualis eſt quae lingua exercetur, vti ſi- gnificatum eſt ab iis qui myſteria in- ſtituerunt. Iſta cuwaννπ rναooπα (quinquenne ſi- lentium) ραοοσ ιο dicebatur, & voce rariore eesbnuoνν àντες sν Heſych. T0σ T0 Aν: h. e. a continenda in ſeipſo Lex. oratione. simplic. Cauſa huius ſilentii fuit: vt animus a 2d. Epict. rebus externis ad ſeipſum conuertere- *. 42². tur, a paſſionibus irrationalibus, quae ſunt in ipfa, & ab ipſo corporead pro- priam ſibi vitam, quam ſemper viuere Strom. debeat abſtracta. Vel, vt Clemens Ale- VI. p. Xandrinus rem exprimit, vt diſcipuli e- 5So. A- jus, a rebus ſenſibilibus alienati pura mente Deum quaererent. In vit. Hinc Lucianus, quaeſtioni, quomo- rucrer. !. do Pythagoras efficere potuerit, vt me- P. 36. miniſſent homines rerum antea perce- ptarum (ſcientiam enim nihil aliud eſſe quam reminiſcentiam tenebat) reſpon- dentem Pythagoram inducit: Primum ennio erant continuanda, antequam eos admitteret. Quem poſt examen iſtud probaſſet, Iambl. eum triennio contemptim haberi iube- XVII. bat, eius conſtantiam verumque diſcen- . 72. di ſtudium explorans, & an aduerfſus gloriam ſatis firmus, honorisque exiſte- ret contemtor. Generatim exiſtimabat, congruentes lambl. Circa diſciplinas & ſtudia labores exan- os. tlandos eſſe, eoque fine diuerſiſſima ex perimenta & caſtigationes igne ferroq; peragenda inſtituebat, quae homines ignaui ſuſtinere aut pati non poſſent. quiete & ſalentio diuturno, integro quin- quennio nullo prolato verbo. Agellius tamen affirmat, non omnes idem tempus tacuiſſe, ſed aliud aliis fu- iſſe pro aeſtimato captu ſolertiage. Et Apuleius ait: grauioribus vir is breui ſpa- I, 9. Florid. II. fin. p. 18. tio ſatis viſam taciturnitatem modifica- tam. Loquaciores vero ferme in quin- quenniũ, velut exilio vocis eſſe punitos. Is autem qui tacebat, quae dicebantur Gell. 1,9. ab aliis audiebat, neque percontari ſi parum intellexerat, neque commentari quae audierat, fas erat. Sed non minus quisquam tacuit quam biennium. Hi prorſus appellabantur intra tempus ta- cendi audiendique ροςααt. Aſt vbi res didiciſſent rerum omnium difficillimas, tacere andireque, atque eſſe iam coepis- ſent ſilentio eruditi, cui erat nomen eννι ιta, tum verba facere & quaerere, quaeque audiſſent ſcribere, & quae ipſi opinarentur expromere poteſtas erat. Hi dicebantur in eo tempore uαα ρ— Tiol, ab his ſcilicet artibus, quas iam di- ſcere atque meditari inceperant. Ita Agellius, cui tamen dicta merito in dubium — Pl dubium hemati ſinguel Obnox eſlent, Apu ordh. dn ſcipul. mannc 4 tenrſu IVI. n Irume 68 monis Traten deme ſpecu 1ppre 1bin ſommn hono conte Dinl Pires Prop tran did. n. V. 70. ſilis mni⸗ non WM III . PyPGAT SIENTIVAM, ABSTINENTIA, BONOR. COMMFPN. 709 dubium voco. Acuſticorum enim & Ma- tbematicorum nomine Pythagoraei di- ſtinguebantur, non dum ventaminibus iſſe ſapienti futuro, omnem linguam coercere: verbaque, quae volantia Poetae appellant, ea verba detractis pin- nis, intra murum candentium denti- eqln obnoxii erant, ſed poſtquam admit iam eſſent, vt ex paulo poſt dicendis patebit. vm premere. Prorſus, inquit, hoc ulet, unl. rlorid. Apuleius dicit, nihil prius eum di- erart primum ſapientiae rudimentum, fiinbe-eN. L c. fſcipulos docuiſſe, quam tacere, pri- meditari condiſcere, loquitari dedi- ſten. mamque apud eum meditationem fu- ſcere. luerfis CAP. V. l eile. ABSTINENTIA, TEMPERANTIA, ALIAWE PVRGANDI ðð ANIMI MEDIA. entez ni Iambl. c. T Vbebat praeterea ab omni animato- Ab omnibus iſtis animam, diuinis mo- ern. 6, . n. Irum eſu abſtinere, vt & a cibis, qui ra- dis repurgatam, ſanabat, & coeleſtem ma ex. 68. tionis humanae promptitudinem pu- eius partem refocillabat, eamque tue- erroc; ritatemque impedirent. Propter ean- batur, & dirigebat in ea intellectua- pro c= mines dem cauſam, (vt ſcilicet difficilioribus lem illum atque diuinum oculum, infi- 97vα lent. ſpeculationibus vacare rectius, easque nitis oculis corporis, vt Plato ait, nobi- legend. apprehendere, poſſent,) vini quoque liorem. Huius enim ſolius ope rerum α Oo- abſtinentiam eis praeſcripſit, & cibi, ipſarum perſpicitur veritas. Hoc ita-vas za- guin. ſomnique parcitatem: opum item, & que modo mentis purificationem pro-r Ts honorum, atque his ſimilia quae ſunt, curabat, hacque forma inſtitutionis ea IIXATrαι mnes 5. contemtum non affectatum: erga pro- parte vtebatur. v. 6fu- pinquos ſinceram reuerentiam: erga Diodorus ait, temperantiam hocmo-Excerpt Erlnt. Pares non fictam aequabilitatem: & do eos exercuiſſe: Praeparatis atque alet. ? iir propenſionem erga uniores, ad eos ci- appoſitis omnis generis deliciis, longo 4 ⁵˙. 6Rca- tra inuidiam prouehendos. ſatis tempore in eas intuebantur: vVvbi lin-. ibid. Vt paucis abſoluam, autor diſcipulis vero ſatis excitatum earum adſpectu itos. 70. fuis extitit, vt vigilantes aeque ac ſo- appetitum animaduerterent, rolli eas d c. ntun Cel l, mniantes cum Diis verſarentur, quod dem jubebant, atque ſeruis diſtribui, XXXI. . Vi non cadit in animam ira, vel voluptate, ipſi diſcedentes impranſi, quod appeti- 187. Rtin. aut alia turpi cupiditate turbatam, vel tus puniendi cauſa, iuxta Iamblichum, ns impuritate & ignorantia induinatam Rcichann. n B0NORVM COMMVNIOD ite⸗ En . Vcuſque progreſſi, quicquid facul- labantur, vt qui familiae regendae le- n . ys. tatum poſſidebant in commune gibusque ferendis idonei eſſent. “ ſolebant conferre. Quod quisque fa- Idque conſentaneum erat praecepto Laert. den miliae pecuniaeque habebat, inquit A- eius, quod primus, autore Timaeo, n, o. s gellius, in medium dabant, & coibatur condidit, Amicorum oemia commuis . ſocietas inſeparabilis, tanquam illud oportere: kxond Tà i)οσο ναι, eC 2. Gell. I, 9. fuerit antiquum conſortium, quod re non quod dixit, amicitiam dequalita- euit lamb. lc. atque verbo appellabatur oανπg. Hae tem eſe, Siérn insr. Item: nihil Laert. l. e . bona diſpenſanda committebantur di- mum repultato. Eviuendi itaque con- Viil. r ſcipulorum iis, qui ei rei deſtinati e- fſuetudine omne priuatum remouit, & er. lun rant, Politicique & Oeconomici appel- communionem eouſque auxit, vt ſe ad XXX. n. VV VV 3 infimas 168. . Gell. l., 9, id. I. G. Porph. p. 196. ſq. Iambl. c. XIIX. n. 81. 710 infimas etiam facultates, tanquam ad diſſidiorum & perturbationum origi- nem extenderet. Omnia enim emni- bus communia erant, nec quisquam priuatim quidpiam poſſidebat. Quod Agellius' vero ſocietatem in- . CA P. PARS VIII. PDCIPLINAPVT MAGOR. P. L VITVII. Jeparabilem dicit, id cum conditione accipiendum, niſi ſcilicet ipſos huius ſocietatis poeniteret: id enim, ſi cui in mentem veniſſet, is facultates fuas, quas ad commune contuliſſet, etiam Iambl. c. cum augmento recipiebat, atque ita &V diſcedebat. VII. ADMISSIO ET REIECTIO. Qi digni viſi eſſent, vt ad doctrinam eius admitterentur, poſtquam vi- tae & temperantiae iudicium ſuſtinuiſ- ſent, & quinquennale obſeruaſſent ſi lentium, ſotericis adicribebantur, & intra velum audire Pythagoram per- mittebantur, eumque coram intueban- tur. Ante haec diſſerencem audiebant extra velum ſubſidentes, neque viden- tes eum, diuturnum morum ſuorum dantes experimentum, tantum audien- do. Sireiicerentur vero, opum, quas contulerant, duplum recipiebant, iis- que monimentum exſtruebatur a con- diſcipulis, quaſi vita functis. Neque a- liter de eo loquebantur, quotquot in familia Pythagorae eſſent: qui, ſi illis obuii facti eſſent, cum eis tanquam a- lis agebant, ipſos vero mortuos dictita- ant. CA P. VIII. DISCIPVILORVM DISTINCTIO. Vaecunque apud auditores diſſere- bat, aut perſpicua & coôpioſa oratione, aut obſcure & per aenigma- tum inuolucra praecipiebat. Duplex enim illi docendi modus erat, atque ex diſcipulis alii Mathematici, alii Acuſma- tici vocabantur. Methematici quidem, quotquot pleniorem, atque elabora- tam, ſcientiae rationem percipiebant. Acuſmatici vero, qui ſumma tantum capita praeceptaque litterarum, ſine ac- curatiore enarratione, audiebant. Vt duo philoſophiae genera erant, ita duo genera erant eorum, qui eiope- rabantur. Fatebantur vero Acuſinati- ci Pythagoraeos eſſe Mathematicoz. At non verſa vice a Mathematicis pro Py- thagoraeis Acusmalici habebantur, vt- pote, qui non a Pythagora, ſed ab Hip- paſo, quem Crotoniatam alii, alii Meta- potinum dicunt, haberent. . Verſatur autem Acuſmaticorum philoſophia circa doctrinas nudas, ſi- ne rationibus & demonſtrationibus: ita faciendum, & ſimilia, quae obſer- vanda erant tanquam diuinitus praece- pta; interque hos doctiſſimi cenſeban- tur, qui plurimis eiuſcemodi praece- ptis eſſent inſtructi, quae acusmata vo- cabant. Omnia vero acuſmata iſta in tria genera diuidebantur. In ea ſcili- cet, quae exponunt, quidres ſit: in ea quibus, quidſit maxime: & in ea qui- bus, quid faciendum quidue omitten- dum ſit, explicatur. Quae exponunt, quid nes ſit, huiusmodi ſunt: quid ſit inſula beatorum, ſol, luna? quid Del- phicum oraculum? quid Tetractys? quid Sirenum muſica? Eorum, quae exponunt, quidſit ma- xime, ſequentia ſunt exempla; quid iuſtum ſit maxime? ſacra facere. Quid ſapientiſſimumo numerus, & poſt eum is, qui nomina rebus impoſuit. Quid ſapientiſſimum ib. II. n. 73 cilia. nin. C Optinnr Wu: 1em H Salami 05 Hie t, I ſtman deme tia: r qui bant: murin non aclle enttin Ate fuere A irt Gdos, d A Dnditione los huins nſcuiin Ates funs, t, etium lunbl . Atque iti AVlI , 73. nacten⸗ m, quus l, iis⸗ 1r 1con- Neqes⸗ tquot in i, ſ ilis Iam⸗ dictitr⸗ praece. Ueban⸗ rtece- t Vo⸗ iſtain 4 ſcili⸗ in en 1qui⸗ mitnn. onunt, id ſi De Achs⸗ l- Jlid Quid . optimum? beatitudo. ADMISSIO IN OL. DVCIPVLOR. DISTIINOTIO. ſapientiſſimum inter mortales? medi- cina. Quid pulcherrimum? harmo- nia. Quidpotentiſſimum? ratio. Quid Quid veriſſi- mum? homines eſle malos. Quam in rem Hippodamanta laudaſſe dicitur, Salaminium Poetam, inquientem: ODi, quogenere &ſtis, quaue ab ori- gine tales? Vnde, bomines, vobis tam praui eſt ſfſeminis ortus! Haec & alia funt eius generis acauſma- ta, vnumquoduis enim eorum, quid ſit maxime tale, exponit. Et haec ea- dem eſt cum illa VII ſapientum ſapien- tia: neque enim illi quid bonum, ſed quid maxime bonum eſſet, inquire- bant: non quid difficile ſit, ſed quid ſit maxime difficile, quod eſt noſſ ſeipſum: non quid facile ſit, ſed quid ſit maxime facile, ſcilicet /facexe, eut aluefadtus fue- rig. Haec igitur acuſmwata illius ſapi- entiae imitationem habere videntur, ante Pythagoram enim illi ſapientes fuere. Acuſmata quid faciendam ſit, vel o- mittendum, talia ſunt: Liberos eſſe ſu- ſcipiendos. Tales enim eſſe relinquen- dos, qui Deos colant poſt nos. Dex- tro pedi calceum prius eſle induen- dum. Neque via publica ingredien- dum &c. talia acuſmata fuere. Pluri- mum vero explicata acuſmata ea fuere, quae ſacrificia concernunt, quo tem- pore ea, & quo modo ſint peragenda: item ea, quae de emigratione noſtra ex vita agunt, & de ſepulktura, mortui quo- modo ſint componendi. Quibusdam eorum ratio quoque adiicitur. v. g. Li- beros ſuſcipiendos eſſe, vt poſt te alium Deorum cultorem relinquas. Aliorum vero nulla datur ratio: & in quibus- dam ille, qui obſecuturus eſt, praecepto ipſis verbis adſtringitur: alia vero lon- gius petita ſunt: vt, quod panis non ſit TII ſrangendus, quoniam ad iudicium apud inferos conducit. Et ad rationes, quod attinet, quae talibus applicantur, illae non Pythago- rae debentur, ſed ab aliis quibusdam ſunt adinuentae, Pythagoreæ ſapientiæ ſtudioſis, qui operam dederunt, vt probabili eas coniectura explicarent. Sic, quod vltimo fuit allegatum, Panem non eſſe frangendum, quidam ita expo- nunt: quod non oporteat congrega- tionis cauſa factum difloluere: Cum antiquis moribus Barbarorum omnes amici ad vnum panem conuenerint. A- lii malum omen non eſſe praebendum, quaſi, quod auſpicandum eſt negoti- vm, ſtatim ſit abrumpendum. , Fuit autem quidam Hippomedon, ib. n. 8,. Agrianeus, Pythagoricus, ex Acuſina- N12.* maticis, qui dixit rationes & demon- 1t0 ſtrationes omnium rerum iſtarum de- forte le- diſſe Pythagoram. Verum quoniam gendum illae a pluribus traditione funt propo-à gatae, lisque ſemper ſegnioribus, hinc g,nnt factum ait, vt rationibus amiſſis, ſola quod & problemata relinquerentur. Atq; haed ad mar- omnia, Mathematici quiaudiunt inter gin.Cod. Pythagoraeos, vera eile largiuntur, ſed Sran. cauſam diſtinctionis hancce fuiſſe a- manus iunt. Pythagoras Ionia & SamoPolycra- docta al- tis aetate exceſſit, atque in Italiam abiit, leuerat, cuius regionis ſumma eo tempore feli- e citas erat, vbi in principum ciuitatum eo 1 t ite familiaritatem peruenit. Ad eorum omiſſo illos, qui aetate eſlent prouectiores, ooρ quibusque otii ſüpereſſet minimum, ſcribie publicis quippe diſtractis negotiis, ita “α² ⁰ Vt difficile illis eſſet mathematica & de- ter e- monftrationes animo complecti, ſimpli- geos ap. citer diſſerebat, non minus id quoque lambl. c. eis profuturum exiſtimans, cauſae licet vlt. refer- non exponerentur, ſi, quid faciendum iut hie ſit, illis exponeretur: quemadmodum mecon, aegroti etiam, licet non inquirant, quae cauſa fit praeſcribendi ſibi talis medicamenti, 712 PARS VIII. DCIPLIM medicamenti, ſanitatem tamen recupe- rant. Cum iunioribus vero, qui labo- randi diſcendique facultate pollebant, demonſtrationes & mathemata com- municabat. Ab his originem ſuam deriuabant Mathematici, a reliquis A- cuſmatici, ab Hippaſo maxime, qui DIEI OPERAM. VT PRoximo loco de ſtudiis agere lubet, quae toto die a familiaribus ſuis tra- Gari voluit. Plane enim iuxta prae- ſcriptum eius viuebant, qui eius manu- ductioni ſe commiſerant. Et matuti- nas quidem ambulationes iſti viri per- agebant ſoli, & in huiusmodi locis, vbi quies, & congruum ſilentium, vbi tem- pla, luci, & aliis in locis animis remit- tendis idoneis. Nonenim cum quo- quam conuerſandum exiſtimabant, an- . tequam ipſi animum ſuum recte com- poſuiſſent, atque intellectum recte con- Rtituiſſent, ei autem rei ſolitudinem conducere. Nam ſtatim a lecto fur- gentes in turbam prorumpere, tumul- tuarium eſſe putabant. Eamque ob cauſam omnes Pythagorici ſanchiſſima loca ſibi deligebant. Amatutina deambulatione congreſ- ſus inter ſe inſtituebant, in templis ma- xime, aliisque eiuscemodi locis: tem- pus autem iſtud docendo, diſcendo, moribusque excolendis conſumebant. jà. cXXI Ab huiusmodi ſcholis ad matutina n. 97. Corporis exercitia pergebant. Plerique Iambl. c. XX. n. 95. ibid. in hortis & nemoribus: quidam etiam halterum iactu, vel manuum contrario e †— niſu, experiendi roboris corporis cau- épay ſa: delectu exercitiorum facto, quae minus ſibi maxime quisque conuenire arbi- commo- 1 de Stanl. traretur. poſft In prandio panis erat, aut mel, aut bm. CA P. vnctione & curſu vtebantur: pauci lucta Vinum vero witerdiu non gu- PPTIHAGORAE BP.I. c. IA. fuit ex Pythagoraeis. Cum tamen ille doctrinam eorum vulgaſſet, & ſphae- ram deſcripſiſſet duodecim pentago-a in Grae- non, tanquam impius in mari periit, cis eſſe ſcopum quem intendebat minime aſſe- oa- cutus. ² *αα Gev eοαρ IX. gloriam bero in⸗- PARTTTI FVERINT. ere ſtabant. A prandio ciuilia tractabant gitut, negotia, tam peregrinos quam ciues . concernentia, prout leges iuberent: Omne enim id genus pomeridianis ho- ris procurabant. Circa veſperam ite- rum deambulabant, non tamen ſeorſim ſinguli, ſicuti mane ſolebant, ſed bini, terniue, vna incedebant, repetentes, quae didiciſſent, & in praeclaris ſtudiis ſeſe exercentes. Ambulatione defun- i ad balnea ſe confefebant. Poſt bal- neum ad coenam conueniebant, ad quam non plures quam X coibant. His congregatis libatio & ſacrificia ſuffi- mentis & thure celebrabantur. Hinc ad coenam ibant, ante ſolis occaſum fi- niendam. Sumebant vero & vinum, & mazam, & panem, & obſonia, & ole- ra, cruda pariter ac cocta. Apponeba- tur enim caro de animalibus, quae ſa- Ccrificare fas eſſet. Raro autem veſce- bantur obſoniis e piſcibus paratis, quo- niam eorum nonnulla, propter certas cauſas, maxime noxia crederent: raro item carnibus animalium veſcebantur innocuorum. Poſt coenam libatio, in- de lectio, ſequebatur. Mos autem e- rat, vt natu minimus legeret, natu ma- ximus praeſideret, quidque, aut quo- modo legendum eflet, praeciperet. A- bituris pincerna libamen infundebat, libatione vero durante ſenior iſta ede- bat mandata: plantam ſatiuam vel fru- Gtum non efle laedendam, (neque ani- mal innocuum vllum:) de Diis Daemonibus Diꝛemo⸗ dum el bene ir Kbene dum: ddhis bant. Ve dam, tamen ile Pue. Pentago. ia0re. l perilt s el . Rhha⸗ R 4 elor glonin bery in. bentori ;/ obtinvit, rachabant Im clues uberent: AInss ho- ram ite⸗ ſeorſum ed binm, etentes, ſtudiis Gefun- 0Rbal⸗ I, a0 nt. Hs quo⸗ certas Ir NANI io,in. ein e- um⸗ quo⸗ t A. lebat, ee. feu⸗ Ali⸗ Ms S Daemonibus & heroibus bene loquen- dum eſſe, & ſentiendum reuerenter: bene item ſentiendum de parentibus & benefactoribus eſſe: legi ſuccurren- hant. Iambl. c. XXIX. n. 165. 4 dum: ſeditionem debellandam eſſe: His dictis domum quisque ſuam diſcede- Veſtem geſtabant puram & candi- dam, ſimiliaque ſtragula e lino facta“ DIEI OPERAM VT' PARTIITI FVERINII . 713 ſubſternebant, ex pellibus vellana nul- lis vtebantur, venationes enimminime probabant. Haecque ſunt, quae illi ſocietati vi- rorum inculcabantur praecepta, par- tim victum concernentia, de quo paulo poſt plura dicemus, partim omnem vi- vendirationem. , „ChAP. X. L EXAMEN ACTORVM MATVTINVM ET VESPERTINVM. Aec vero omnia, & quicquid a- gendum die iucumberet, mane an- tequam ſurgerent, expendebant, & nocturno tempore, antequam ſomno ſe permitterent, examinabant, gemina iſta ratione memoriam exercentes. Pu- tabant quaecunque didicerant audiue- rantque, memoria eſle retinenda, le- cCtionesque ac doctrinas ita eſſe in ani- mo defigendas, vt repetere, quod didi- ciſſent, valerent: hoc enim eſſe, quod cognoſcendum ſit, animoque circum- ferendum. Hanc ob cauſam pluri- mum memoriae facultatem excoluere, eam exercebant, multumque curae illi impendebant: neque ante diſcendi fi- nem faciebant, quam firmiter, quae edo- cti eſſent, animo comprehendiſſent. Py- thagoraeus nunquam e lecto ſurgebat, quin prius in memoriam ſibi feuocaret, quae pridie acta erant, quae ita mente recolebat. Mente recenſere niteba- tur, quid primum e lecto vbi furrexiſ- ſet, vel audiuiſſet, vel ſeruis mandaſſet, quid ſecundum, quid tertium & ſic porro. Tum domo egreſfſus, cui ob- vius fuerit primo, cui ſecundo loco. Quos ſermones cum primo miſcuerit, quos cum ſecundo item, quos eum ter- tio, & ita cum reliquis: memoria enim repetere conabatur, tota quicquid a- tum eſſet die, eo quo actum fuerat or- dine. Si vero expergefacto plus otii ſupereſſet, tum etiam eorum, quae a tribus inde diebus acta erant, meminiſſe nitebatur. Hac ratione memoriam excolebant imprimis, nihil*enim ma- gis ſcientiae & prudentiae conducere arbitrabantur, quam multarum rerum memoriam. Atque id faciebant ex ipſius Pytha- porph. p, gorae inſtitutione, duorum enim tem- 198. porum potiſſimam curam rationem- que habendam eſſe monebat, eius ſcili- cet quo cubitum itur, & quo cubitu rurſum ſurgitur. Vtroque tempore cum animo perpendendum, & iam ante peracta quae ſunt, & peragenda. Atque actorum quidem rationes vnicuique a ſemetipſo eſſe exigendas, agendis * Ibid. n. 100. pro uar†ινααα leg. udri Xiv. Laertius ramen VIII expreſſe ait linum in vſu in iſtis partibus tum nondum fuiſſe. Stanl. La- ertio opponas Thucydidem, qui L. I. õ vy&α antiquiſfimum veſtimenti genus dicit. Imo Homero Il. B' v. 529. M⅓“Ndνιοιπ vocatur Aiax Oileus, vt & Amphius ibid, v, 330. *xX Ex lamblicho emendandus eſt Diodorus in „ H — . Excerpt. Vales. p. 245. legendo: 2 Yao Kei- . 2 / 28 8 — Cor 0 ° τιειαα Oosn, rτ. Tοα . „ „ X à*τD7ν Nνιaν 7τ+ω ναι ατπιςνα² uovevar. XX XX autem Idyll. XVI. 4 PARS VIII. DlsSCIPLINA PFTAG. P. F c. I. autem caute, prouidendum. Ideoque vnumquemque hos verſus ante ſo- mnum ſibi occinere voluit: Nec feſſa in dulcem declines lumina Jomnum, Quinter cundia prius repetiueris acdta dici. Quae praetergreſus? gquid gesſi in tempore? quid non? Hos vero antequam ſurgeret: Eſomno primum ouigilans cum ſtrata relinquis, Diſponas animo luce expedienda fu- tura- Huc ſpectat Pythagorica, quam vo- Cat, Aoραρνια Auſonii: Vir bonus, & ſapiens, qualem vix rep- berit unum WMillilus e multis hominum, conſultus Apollo, Iudex ipſe ſui, totum ſe explorat ad vn- guem. Quidprocerer, vanique ferat quid opinio vulgi, Securus, mundi inſtar habens, teres atque rotundus: Externae ne quid labie per laeuiaſe- dat. WMWe, dies quam longus erit ſub ſidere Cancri, Quantagque nox tropico ſe porrigit in Capricorno, Cogitat: & iuſto trutinae ſe examine benſat Ne quid hiet, ne quid protuberet. An- gulus abquis Partibus vt coeat, nil vi deliret amuſ- ſes. St ſolidum quodcunque ſubeft nec inania ſubtus Indicet acmotus digitis pellentibus iAas. Non prius in dulcem declinat lumina ſomnum, — Omnia quam longi reputauerit acta diei. . Quae praetergreſus? quid geſtum in tempore? quid non? Cur iſti facto decus abfuit, aut ratio illi? Quid mihi praeteritum: cur haec ſen- tentia ſodit, Quam melius mutare fuit? miſeratus egentem, 3. Cur aliquem fracta perſenſimente de- lorem? Quid volui, quod nolle bonum foret? viile honeſto Cur malus antetuli? num dicto, aut denique vultu Perſtrictus quisquaim!? car me natu- ra magis, quam Diſeiplina trahit? Sic dicta, & facta per omnia Ingrediens, ortoque a veſpere cuncta réuolluens, Ofenſus prauis, dat palmam & prae- mia relbtis. CAP. XI. DE OCCVLTANDIS DOCTRINIS SAPIENTIAE. Pkaeter quinquennale filentium (zeναοατςνςοοοναπHοο. uod exercen- dum erat Pythagoraeis, dum inter Exo- tericos efſent, aliud erat obſeruan- dum, quod exezeu ia mayre) ipſis dicebatur, hoc eſt, ſlentium per- betuum „ proprium Eſotericis, non aduerſus ſe inuicem exercendum quidem, verum aduerſus omnes, qui ex ſocietate eorum haut efſ- ſent. Praecipua dogmata, quibus diſci-Iambl. c. plina eorurm continebatur, fibi ipfis XXXII. ſeruabant, tanquam arcana, quae pro- n. 226. fq ferre non liceat, accuratam aduerfus extraneos ραανοσRοαο bſeruantes, ſine ſcriptura, ſoli memoriae ſucceſſo- rum mandata ea ſeruantes, quibus tanquam erer 4. rer eng N: ner AMennihu⸗ 1 lumine zi ce ſun in Out ronis uelſen⸗ ſeratus Mech- feret go, ant utr. ſalle cunc frle- ur e. ilei-lanbl.e⸗ iis, e . 0- letſis ſine ceſlo⸗ uibis H 1226.-4 DE OCorILITANDIS DOCTRHIS APIENIIA. 5 tanquam quaedam Deorum myſteria poſſit; endem modo diuinus ille vir ea tradebant. Qua ratione effectum philoſophiae ſtudioſos praeparabat, ne eſt, vt nihil eorum, quod alicuius eſſet imponi ſibi pateretur ab iis, quos bonos momenti, in publicum emanarit. Quod honeſtosque fore ſperaret. Neque longo tempore inculcatum eſſet, atque enim doctrinam adulterinam vendi- a diſcentibus apprehenſum, intra pri- tabat, neque pedicis vtebatur, qui- vatos tantum parietes ſubſiſtebat. Si- bus plerique ſophiſtarum iuuentutem que extranei, &, vt ita loquar, profa- irretiunt, ſed rerum diuinarum hu- ni eſſent praeſentes, viri (id enim manarumque peritiſſimus erat. Cum nomen Pythagoraeorum) per ſym- Sophiſtae contra, eius diſciplinam bola ſibi inuicem animi ſenſa explica- mentiti, ſub hoc praetextu multa mi- bant. rabilia praeſtent, iuuenes indignis mo- dis, prout in eos inciderint, irretien- Hac de cauſa Lyſis Hipparchum in- tes, quo ipſo auditores ſuos feroces XVII. o. crepans, quod cum hominibus, qui ne- reddunt atque procaces. Scientiam 75. que initiati, neque diſciplinis & con- ſcilicet & doctrinam libere cxplica- templatione imbuti eſſent, doctrinam tam, moribus incompoſitis & turbu- communicaſſet, inquit: * Aiunt te lentis inſtillant. Perinde vt ſi quis in vulgare philoſophiam promiſcue o- puteum profundum, & alto luto reple- mnibus accedentibus te, quod nolit tum puram limpidamque aquam infu- factum Pythagoras, idque tu, Hippar- derit, qua ratione & lutum magis tur- che, magno labore didiciſti. Sed batur, & aqua ſimul corrumpitur, ita ſe non obſferuaſti, o bone, guſtatis deli- res habet cum magiſtris & diſcipulis. ciis Siculis, quas iterata vice deguſtare Pectus enim & cor eorum, qui initiati minime decebat. Si mentem mutaue- non funt, perpetua quaedam & denſa ris, laetabor, ſin minus, mortuus es mi- dumeta obſident, quae quicquid eſt mo- hi. Dixit enim ille, meminiſſe nos deſtiae, manſuetudinis & rationis, ob- debere, quod pium ſit, diuinis huma- fuſcant, vt ibi incrementa capere ne- nisque monitis id exigentibus, bona ſa- queant impedientia. Hinc omne ge- pientiae cum iis haut communicare, nus deriuatur malorum, creſcitque, & uorum anima, ne per ſomnium qui- impedir rationem, neque prodire ſinit. em purgata eſt, Neque fas eſt, ob- Matres illorum dumetorum nomina- vio cuiuis porrigere, tanto labore par- bo, intemperantiam & auaritiam, foe- ta quae ſint, Dearumque EFleuſiniarum cundiſſimam vtramque. Ex intem- myſteria evulgare profanis: aeque e- perantia oriuntur nuptiae nefariae, li- nim iniuſti atque impii ſunt, alteru- bido, ebrietas, Mtupra, voluptates prae- boαα trum horum qui fecerint. Decebat ter naturam quas ſint, & appetitus qui- Stanlei. 6 orrußt 6- ones, ad animum reuocare, quantum tem- dam vehementiores, ad mortem & rui- poris conſumſerimus in eluendis ani- nam ducentes. Sunt enim, quos ita mi maculis, vt, quinquenni exacte abripuit voluptatum impetus, vt ne ſpatio, ad doctrinam eius qui admit- matribus quidem natabusque abſtinue- teremur, idonei redderemur. Sicut rint. Imo ciuitatum legibus perru- tinctores enim veſtimenta tingenda la- ptis, tyrannica vi homines in car- vant prius, & premunt, vt ita imbi- ceres coniiciunt, atque vincula cir- bant tincturam, ne elui ea poſthac cumferentes, vi eos ad mortem XXXX Z rapiunt. Porphyr., p. 201. — 7¹6 parricidia, ſacrilegia, veneficia & quic- quid eſt eius generis, deriuantur. Pri- mumigitur ſyluas illas, in quibus haec vitia ſtabulantur, igni ferroque, & omni- bus diſciplinarum machinis purgare oportet, mentemque liberare ab iſtis malis, tum vero vtile aliquid ei inſere- rere. „ Ita Lyſis. Neque iſta loquen- diratio: ſé mentem nonmutaueris, mor- DE DOCIRINA PA R PpAns PII DsocwaIτ1ν.uν PPTEAGORAE P. ITeIII. rapiunt*. Ab auaritia rapinae, furta, tuus es mihi, ita ſimpliciter eſt accipi- enda. Hic ipſe enim Hipparchus eo, quod ſcriptis Pythagoricas doctrinas euulgaſſet, ex ſchola eiectus eſt, eique Clem. A-: lex. ſtr. V b. 574. DO ſupra c. monimentum ereétum, perinde ac ſi VII. mortuus eſſet, iuxta conſuetudinem ſcholae antea memoratam, tam ſancta erat Pythagoraeis taciturnitatis obſer- vatio. PYTHAGORAE § I I. CAP. I. Enti perpurgatae diſciplinae, vti- lia quaedam ſunt adhibenda. Ad- hibebat autem ea certis quibusdam ma- chinis rationibusque excogitatis: ſen- ſim atque ſenſim, ad rerum aeternarum & incorporearum, perpetuo eodem modo ſe habentium, contemplationem mentem adducens, ita quidem, vt a mi- nutioribus ordine progrederetur, ne ſubita mutatione illa auerteretur, atque ita renueret, ob tantam tamque diutur- nam nutrimenti prauitatem. Eam in rem mathematicis ſcientiis, & ſpeculationibus, quae inter corporea & incorporea medium tenent (triplicem SCIENTIAE AD PHILOSOPHIAM PRAEPARANTES. mentorum deſiderium abducens. Quo- rum ope contemplationem eorum, quae vere exiſtunt, introducendo, ho- mines beatos reddebat. Mathemati- carum ergo artium vſus in hunc finem adhibebatur. Hinc erat, quod Iuſtinus Martyr, Iuſtin. Pythagoraeo ſe addicens, multi in ſapi- Mart. Di- entia ſupercilii viro, eiusque auditor al. cum eſſe cupiens, interrogatus ab eo fuerit, H an in Muſicis, Aſtronomia item, & Ge- ometria ſit verſatus? An exiſtimas, in- quiebat, te quidquam perſpicere eo- rum poſſe, quae ad beatitudinem per- enim dimenſionem corporum inſtar habent, impaſſibilia tamen ſunt perinde ac incorporea) veluti praeexercitatio- nibus vtebatur ad contemplationem eorum, quae vere exiſtunt: artificioſa quadam ratione mentis oculos a rebus corporeis, nunquam in eadem condi- tione & ſtatu permanentibus, ad ali- CAP. tinent, niſi haec prius cognoueris, quae animum a ſenſibilibus ad intelligibilia Percipienda idoneum reddant. An ſi- ne iſtis honeſtum & bonum contem- platione aſſequi poſſis? Ita poſtquam prolixe haec ſtudia commendaſſet, eum repudiabat, faſlum quippe iſtarum re- rum ignorantem ſe eſſe. 5 II. MATHEMATICA, EORVM NOMEN, PARTES. Procius in Euclid. S L. I. p. 13 Cientiae illae uædud—r nomine a runt, ideo quod omnis uc noς fiue di- Pythagora primum appellatae fue- ſeiplina ſit reminiſcentia, quae non * Diſſimulari non poteſt iſta minus feliciter Stanleium expreſſiſſe. Melius ill. Obrechtus: Ime ciuitatum legibus perruptis, ſub cupidita- tum tyrannide, manibns quaſi a tergo reuinctir, Beluti mancipia in extremam perniciem biolenter ſunt detruſt. extrinſecus extrinl modun s ſer forma ſcient ſoluit rende CCgli u t. Torn lo. bn. ambirt Tteichi dini, Vam diuide Nel⸗ itu meti⸗ ratin nnali ſente Phatn eII. S ce que conte ud tume at. ( dar ineg „ e, n ventha d fſocins. id d leg. Ieb Sroun 1ud gi areee rge qu ar u- li Ea Ma- dil Seh e Co . ſpe o a, ſua ſt Aecipi⸗ rchuseo,Cen 4 ockrinn erſr ene e e Ac ſi Fl. udinem n ſincti obler⸗ urty utn, li-Mn Di. litoral. cum en Ge. Hin⸗ e eo⸗ per⸗ quae bilin uſe⸗ tem-⸗ a eumm 11e tis, te/ / vo. PROPAEFDEVT. PHILOSZS MATHEMATIOA. extrinſecus animae adueniat, quemad- modum adueniunt imagines ab obie- „ (Ctis ſenſuum in facultate imaginatrice formatae. Neque aduentitia eſt illa ſcientia, qualis ea eſt, quae opinione ab- ſoluitur, ſed ab iis, quae nobis appa- rent, excitatur, atque intus perficitur a cogitatione in ſeipſam conuerſa. Ia. ib. p. Iotum Mathematicarumn ſcientiarnm 10. än. ambitum in quatuor partes Pythago- raei diuidebant. Partem vnam multitu- dini, alteram magnitudini attribuentes: vnamquamuis vero in duas partes ſub- diuidebant. Multitudo enim vel in ſei- ſa ſpectatur, vel ſpectatur in alio. Ma- gmnitudo vel quiſcit vel mouetur. Arith- metica' igitur multitudinem conſide- rat inſeipſa, Muſica eandem ſpectat, ſed in alio. Geometria magnitudinem quie- ſcentem, & mobilem Sphaerica contem- platur. Scientiae vero iſtae multitudinem at- 4 que magnitudinem non ſimpliciter 7 contemplantur, ſed quod determina- B' &— tum eſt in vtraque. Scientiae enim haec arer Conſiderant abſtracta ab infinitate, ne fer dor incaſſum in eorum vtroque id, quod in- Krend ſenitum eſt, attingant.? Quando igitur sertBa- tà docent ſapientes, non accipiendum id de ea eſt multitudine, quae eſt in ipfſis rocius. 7 b leg. rebus ſenſibus obuiis, neque de ea, ib. p. II. init. Jes rn quam in corporibus percipimus ma- xXα 6& gnitudine, eorum enim contemplatio D xτερoροo Phyſicae, non Matheſeos, eſt. Verum aao- quoniam creator omnium ſumebat V- aνuα= Hionem, & diuiſionem, identitatem & gα M diuerſitatem, quietem & motum, ad em ue- Complendam animam, eamque ex iſtis ſpeciebus, docente Timaeo, formauit; concipienda res ita eſt: quod intelle- AQus ſubſiſtens iuxta iſtam diuerſitatem sâa. ſuam, & iuxta diuiſionem proportio- 717 num multitudinis, atque ſeipſum co- gnoſcens, quod & vnus ſit, & multi- plex, numeros ſibi ipſi proponat, atque eos pariter, ac Arithmeticam eorum ſcientiam, gignat. Ex vnione vero multitudinis, & communicatione cum ſeipſo ac colligatione Muſicam acquirit. Quamobrem Arithmetica Muſicaman- tiquitate excellit, cum ipſaanima pri- mum a creatore diuidatur, tum propor- tionibus quibusdam coniungatur. Rur- ſum vero operationem in ſeipſo ſtabi- liens, iuxta conſiſtentiam ſuam, ex ſeipſo sαρ. Geometriam elicit, & figuram vnam, & principia omnium figurarum, ſed iux- ta motionem ſphaericam. Nam & ipſe ſphærice mouetur, ſemper vero eodem modo ſubſiſtit iuxta cauſas & principia circuli, rectum & circulare. Atque ideo Geometria praecedit Sphaericam, quemadmodum quies motum. Quemadmodum vero anima iſtas ibid. producit ſcientias, excitationem idea- rum, quae eſt potentiae infinitae, non reſpiciens, ſed ad limitationem finiti in leg. variis generibus ſuis, hinc dicunt infi-voαια nitum a multitudine & magnitudine ſe Yüve pre remouere, & circa ſolum ſinitum, verſa-xta- rI. Mens enim in ſeipia ſita habet o-Yez. mnia multitudinis & magnitudinis principia: quoniam tota ex aequalibus in ſeipſa partibus, vnaque & indiuiſibi- lis cum ſit, & diuiſibilis viciſſim, mun- dumque exideis producit, eſſentialis finitatis & infinitatis particeps fit; ex rerum, quas intelligit, contemplatio- ne. Intelligit vero ea ex parte finiti, quod eſt in eis, non ex parte infinitatis vitae. Haec opinio eſt Pythagoraeorum, eorumque diuiſio quatuor ſcientiarum Hucuſque Proclus. XX XX 3 SECTIO 718 SECT. PARS VIII DBCIPLINA PFTHACG. P. M. & TL. c. I. I. II. ARITHMETICA. Vatuor iſtarum diſciplinarum quaenam illa eſt, quam primam ad- diſcere necefſe ſit, i. e. quae natura ſua ſit ante ceteras, & praecipua, princi- piumque, radix, & mater reliquarum'- Arithmetica* non tantum quoniam ante reliquas eſt in mente omnia effi- ane- Cientis Dei tanquam ratio ornans & gαποαα. exemplaris, iuxta quam creator vni- verſorum omnia ex materia ad fines ſuos condidit, tanquam iuxta oναει⁰- ryua quoddam & exemplar archety- pum. Verum etiam quoniam ſecun- dum naturam prius genita reliqua tra- hit, non vero trahitur a reliquis. Ita animalis natura prior eſt in rebus na- turalibus, quam humana. Animali e- nim natura fublata, humana etiam tol- litur, non vero viciſſim ſublata huma- CAP. I. “ . NVMERI DVO GENERA, PRIMVM GENVS INTELLECTVALIS na natura etiam tollitur animalis. At- que de his plura apud ipſum Nicoma- chum. Timaeus quoque affirmat Arithme- Laert. ticis praecipue ſeſe addixiſſe Pythago-VIII, 12. ram. Stobaeus: omnibus aliis ſcien- Ecl Phyſ. tiis eam dicit praetuliſſe, atque in luce c. II. & claritate collocaſſe a mercatorum vſu inmut abductam. Hinc Iſidorus atque alii zcn un inuentorem arithmeticae dicunt, nu- b Iäidor, merique diſciplinam apud Graecos Origin. primum Pythagoram conſcripfiſſe a- L.lllc. lunt, deinde a Nicomacho diffuſius 2 conf. compoſitam. Et magno quidem ſtu- denar. dio circa numeros verſabatur, tantum- Pythag. que eam omnibus aliis praeferebat, Vt c. l.. 6. ſummum hominis bonum in exactiſſi- Stob. c. ma numerorum ſcientia poſitum exi- 60. ſtimaret. Thera- p. 152. IN MENTE DIVINA. a Ni . . . . cken Vmeri genera duo ſunt, intelledua- bLambl.“ is vel immaterialis, & ſcientifcus. vita Numerus intellectualis eſt ſubſtantia Pyth. c. aeterna numeri, quam Pythagoras in 28. n. ſermone de Diis bprincipium eſſe di- e ITevn. xit prouidentiſſimum Vniuerſi, coeli Smyrn. atque terrae, & intermediae naturae. cap. 2. Praeterea radix eſtdiuinorum, & Deo- ſn. rum, & Daemonum. Hoc eſt quod WMeurl. Principium vocat, fontem, & radicem Denar. omnium, atque definit, quod ſit id, quod c.I. p. ante omnia exiſtit in mente diuina, a F. ſd. quo & ex quo omnia ordine digerun- Ainnen, tur, atque indiſſolubili ſerie numera- c. v. ta manent. 4 Omnia enim quae in hoc mundo 2 natura ordinantur, vt iuxta artis regu- lam moueantur in partibus & in toto, diſtincta & adornata eſſe a prouiden- tia & mente omnium conditore ſecun- dum numerum, apparet. Exemplar · vero conſtituitur per applicationem, (tanquam rationem principii, quae praecedit impreſſiones rerum,) numeri praeexiſtentis in intellectum Dei, mun- di huius conditoris. Hic intellectua- lis eſt tantum, & totus immaterialis, fubſtantia vera, iuxta quam, quippe perfectiſſima quae ſit ratio artificiaſis, omnia perficiuntur, tempus, coelum, motus, ſidera variique eorum cir- cuitus. 4 * Nicomach. Agi αατπα ασαραρg (ita e⸗ nim ſupplendus eſt titulus ex p. 30. 35. 4 4. 62. 76.) cap. IV. ** Leg. rgoveniHas ᷣτραιαα νwvv*HN s &e. vs. &ρστιν.. CAP. N Meurr. peut. XTĩ ñ“64 ünali ſionen Mode- mMon ltus e ſiollen Prgkell Diente ſinent Py Mnon 1 es 1. iuthem. e *4 Pen enti bilit riun H Anon. Photi “D autor iiney- ing. 4,. Ul. b. l. 1Potat. – dde Themiſt, c. p.68. ęR inplic.] comm . 256.27. 1 AAP. I II. derr inlelog n II.v. It Nicom! iithm, 1 ll. malig. At. Neom- Pytlugo- vil l, lis ſcien Pilnit lein luce ,. torum vf init. „ ſidor. inChro, Aque al icunt, nu-d glon I Gtruecos Oign. l 1. L.lll. c. 6 Effuſi n idemt Meurl. ndenn tl-ee . Ir tantumn- Pyttag, fetebat, rcl6, Thera- heirt. Al. . NNyD6 rtis legu⸗ in toto, rouiden⸗ te ſecun⸗ Exvemphr cationem, Ppi, Iune n)uumer! Dey,mun⸗ nelectun⸗ muteriglss, gup e räinclilis, . Cvelumn, un Cl- — lule N . Nicom. Arichme. Laett comm erllil , (it, fn. NyMERI GENVS NVMERI GENVS S PRIMVM ET SECOVNDEVAM. &e. CA P. II. ECVNDVM, SCIENTTFICOVM, 719 EIVS PRINCIPIA. Nv merus Scientificus ille eſt, quem Pythagoras definit, rationum ſe- minalium, quae in monade ſunt, exten- ſionem, & productionem in actum, vel : Mode- monadum congeriem ſiue progres- stoh Ecl. 10lem multitudinis, a monade inci- Phyfe. I. Pientem, regreſſionem in eandem de- ſinentem. Pythagorici terminorum expoſitio- 1. C, Lheon nes l. appellationes omnes, quibus pa- em. . . . c, 4. Tes & impares numeri intelliguntur, principia dicunt eſſe numerorum [ſci- entificorum v. g. trium in infenſibili- bilibus principium dicunt eſſe terna- rium, quatuor inſenfibilium quater- narium, atque ita de reliquis numeris. Anon. Diſtinguunt autem vnitatem ordda, Phomi & vnum zv. * Vnitas enim abiis exiſti- quo a corporibus incorporea. . vel vt Moderatus rem exprimit: Vni- 5i rär tas eſt innumeris, vnum vero in nume- dor- rabililus*, idque corpus eſt, quod eſt α0 diuiſibile in infinitum, ſic vt numera- agad- bilia a numeris hoc pacto differant, ατα*αα Simi- adde li modo duo eſt in numeris, indeter- ETheon. minatus vero eſt binarius. Vnitas? cae. quidem ſecundum aequalitatem mo-b Ano- dumque ſumitur, dualitas autem ſe- nym. cundum exceſſum & defectum. Ita- guorit que medium modusque non poſſunt Pveh. recipere magis & minus, ſed exceſſus & defectus, cum in infinitum proce- dant, id recipiunt. Ideoque ipſam dualitatem vocant infinitam. Nume- rum cinfinitum eſſe afferentes, non The- illum quidem incorporeum, & ab o- miſt. in mni ſeiunctum materia, ſed illum qui 1 25. svy- Mabatur, quae in intellectualibus exi- àa fenſilibus rebus non eſt ſeparatus, :nit. p. 67 thag. ap. ſtit. Vnum vero id, quod in mumeris: autumant. d Ariſt. Krob. 1. c. Phyl. III, CA P. III. . DVO GENERA :Buſtrat. QCientificorum numerorum duo Ethic. un .. ) genera Pythagoras conſtituit, vnum Themiſt, Enitunm inaequalem, alterum infenitum l.c., p.68. a equalem. Numerus aequalis ? iuxta Simplic. Pythagoricam definitionem, eſt, qui 26.27. 11 maxima & minima paruer diuiſio- à phyf. Dem admittit, in maxima ratione ma- II. Serv. ghitudinis, ( dimidia enim ſunt partes in clog. maximae) in minima ratione multitu- VII. v. qinis (binarius enim eſt numerorum NVMERI SCIENTIFICI AEWALES ET INAEQVALB8BsS.. . Sed in hoc Pythagoraei a Platonicis e The- disſident“, quod non vnumquemque mic. I. e, numerum ſed parem tantum dicant eſſe infinitum, eumque eſſe cauſam ſectio- nis eius, quae in partes aequales in in- finitum extrahitur, & propria natura arob. Sa- ſua gignere infinitatem in rebus, in qui- turn. I, bus exiſtit. Limitatur vero ab imnaequali, 13. id enim ſi accedat ad aequale, impedit i3. omn. eius ſectionem in partes duas aequales. 5 ap. I, 6. BNden minimus) iuxta naturalem duorum Imparis numer ſecretum a Pythago- f'Seru. Arichm, iſtorumn generufh oppoſitionem. In- ra inuentum dicitur 4, & maſculae efſſe ad Ecl. aegualis eſt qui hoc non admittit, ſed virtutis-Diisque cœleſtibus propriumt, Virgil.V. in duas partes inaequales diuiditur. quibus nunquam non eo numero facra Ti 65. . klut. de X Archytas tamen & Philolans Vnum & vnitatem vnum Theon Smyrn. Mathem. Platon. Iſid. & vynitatem indifcriminatim appellabant , atque c, 4. Oſir. p. fiebant, 361. A. 1 720 e fiebant, qui & plenus ac perfectus dici- .de Ho- ——. 1 . meri ture. Aequalis indigens eſt, & imperfe- poeſt. tus atq; femineus, & inferis proprius h, Cenſorin. quibus aequalia offerebantur. . Praeterea, quaecunque ab impare numero generantur, ea maſcula ſunt, adde quaecunque vero a pari, ea feminina. Macrob. Nam numerus par, ſectioni atque pas- Somn. ſioni obnoxius eſt, impar, vtriusque Sei. 6. expers, & efficax. Ideoque ille qui- ee: dem femina nominatur, hic mas. Nu- Nyr nag. merus, qui ex potentia vel multiplica- admodum gnomones in Geometricis. n The.- c. II. CAP. IV. miſt. Ane DE NVMERIS SYMBOLICIS. n Ny Pahlem. Pchagorej , vt Moderatus Gadita- misque fecere. Cum enim incorpo-p. 636. Tetrabi L nus ait, qui doctrinas eorum eru- reasformas ac prima principia verbis bl. L. I. dite libris complexus eſt XI, mathe- p. 29. maticis ſcientiis, tanquam gradibus qui- enp, busdam vſi praeparationis ad contem- thag. p. plationem eorum, quae vere exiſtunt, 2 ,2., ſtudioſe addicti numeris fuere, hanc quidem ob rationem: Cum nempe primas formas primaque principia ora- tione perſpicue explicare nequirent, quod & intellectu & prolatu difficilli- ma ſint, ad numeros, manifeſtioris do- ctrinae cauſa, confugere: Geometras atque litteratores imitati. Vt enim hi litteras earumque poteſtatem tradi- turi, ad notas illas coufugiunt; eas- que veluti prima docendi elementa eſſe dicunt. Nihilominus poſtea do- cent, notas illas non eſſe elementa, ſed illarum opera vera elementa cognoſci. Et Geometrae cum fornmias incorpore- as verbis proponere non valeant, ad fi- gurarum deſcriptiones confugiunt: dicentes hoc (Oι)triangulum eſſe; non quod hoc ipfum, quod ſub adſpectum cadit, triangulum eſſe velint; ſed iſtud, quod eiusmodi figuram obtinet, quod- que huius ope conceptum atque co- gnitionem trianguli animo repraeſen- tat. Idem ergo & Pythagorei in pri- mis rationibus ſiue affectionibus for- qui binarium matrem numeri dixit, v- Meacl. nitatem Patrem. Hinc dicebant Cos den. Py- PARS VIII. DSCIPLINA PFTIAG. P. II. §& Lc. W. tione paris & imparis prodit, à8b7A“nαον. Aug, h. e. hermaphroditus dicitur.*“ Theolo- Eam opinionem a Zarata accepiſſe gum. A- Pythagoras! videtur, praeceptore ſuo, rninet⸗ numeros qui vnitati magis ſimiles ſint, chag.c. II. hoc eſt inaequales, optimos eſſe. I plur de Numeros inaequales gnomonas vo- autm. . . .. creat. T. cabant, quoniam quadratis additi, ſem-1 ⅞. per ſpeciem quadrati retineant, quem- Iorz. E. tradere non poſſent, ad demonſtratio- nem pernumeros confugerunt: atque ita vnitatis quidem, & identitatis atque aequalitatis rationem, cauſamque ami- cae conſpirationis atque mutuae affe- ctionis & conſeruationis vniuerſi, ſe- cundum idem atque eodem modo ſe habentis, vnum appellabant. Vnum enim illud, quod in particularibus con- ſpicitur, tale exiſtit; partibus vnitum & conſpirans, ob primae cauſae parti- cipationem. Diuerſitatis autem atque inaequalitatis, omnisque diuidui & in continua mutatione verſantis & modo hoc, modo illo, modo ſeſe habentis biformem rationem, binarium voca- bant. Nam & binarii in rebus parti- cularibus talis natura eſt. Neque ra- tiones iſtae a Pythagoricis ſolum agno- ſcuntur, ab allis vero non item: ſed & ceteros philoſophos potentias quas- dam vnitiuas, atque vniuerſa haec con- tinentes, reliquiſſe videmus. Et ex- tant apud eos rationes quaedam ae- ualitatis, diſſimilitudinis atque diuer- itatis. Haſce ergo rationes, vt do- docendi modus magis perſpicuus fo- ret, vnitatis atque binarii nomine ap- pellarunt. Nihil autem apud eos differt, ego F. Moden ap. Srod. Ecl. ppyl. e. II, 4 „ 1 .1 47 79 hen — t 4e rt dan NSe adde . Meutt. Denar, Pythag. . , ze 6 tiir. Cepiſlegnn 4. Creſu, ithmet, Girit, . Ale. nt Es en . les ſint, thigell l. .⅜. anim. R liti ſem. uem. 1or, b, EtEICIS. n The. 1orO., , velbis ſtratio- atqlue Satge Geathi- e afle- li, le- lo ſe Tnum ScO- niru palti⸗ atque in nodo bentis vVOC½ Parti⸗ lerr. agno⸗ ,ld las⸗ CCM- t ex n de⸗ Auer⸗ t Co⸗ 1s f0 neq 6 Mo D nedr⸗ Aar, Moderat — AA0ONAS SEY NITAA 428 J1 differt, ſiue biforme, ſiue inaequali- forme, ſiue diuerſimodum dicatur. Atque eadem ratio in ceteris quo- quenumeris obtinet. Singuli enim certarum quarundam potentiarum lo- cum vicemque ſuſtinent. Etenim in rerum natura aliquid principio, medio, atque fine praeditum exiſtit: tali for- mae atque naturae ternarium nume- rum attribuebant. Ideoque quod- cunque medium aliquid habet, trifor- me dicebant eſſe. Ita etiam omne per- fectum appellabant. Et, ſi quid perfe- ctum ſit atque abſolutum, illud ab hoc rincipio aliquid ad vſum ſuum tra- kere ‚juxtaque id ipſum exornatum dicunt: Quod, cum aliter appellarene- quirent, ternarii nomine in exprimen- do eo vtebantur: cumque ad illius co- gnitionem nos perducere conarentur, per ternarii formam eo ducebant. At- que eadem de ceteris quoque nume- ris ratio eſt. Hae igitur rationes ſunt, ſecundum quas praedicti numeri ordine ſuo col- locabantur. Sed & ſequentes ſubvna itas eſt quantitas, quae decreſcen- te multitudine omni numero pri- vata, quietem ac ſtatum accipit. Siqui- dem vltra quantitatem vnitas regredi das S nequit. Qocirca monas, vnitas, vel e quod ſer, atque in eadem ſemper ra- n r& tione maneat, vel a ſeparatione fua a euo- multitudine dicitur. Ja Tribuuntur autem monadi, vnitati, ſequentia nomina. ap. Stob. Ecl. Phyſ. e. II. NSe Menr. (Nicomach. ap. Photium. quadam forma atque poteſtate com- prehenduntur; quam decadem, quaſi dechadem ſiue comprehenſionem ap- pellabant. Ideoque denarium nume- rum perfectum eſſe aſſirmabant: quin- imo numerorum omnium perfectis- ſimum: omnem numerorum differen- tiam, omnemque rationem, ſpecies, atque proportiones, in ſe comprehen- dentem. Nam, ſi vniuerſi natura iux- ta numerorum rationes proportiones- que definitur; atque id quo fit, quod- que augetur, ac perficitur, iuxta nu- merorum rationes procedit: & dena- rius omnem numeri rationem, o- mnemque proportionem cunctasque ſpecies complectitur; cur non ipſa natura denarii perfecti nomine appel- letur? Hucusque Moderatus. Ab hoc vero ſymbolico numerorum vſu, multiplex nominum orta varie- tas eſt, quibus a Pythagora eiusque ſe- quacibus appellati fuerunt, de quibus ſpecialius nobis agendum, ducto ab vnitate initio. CAP. v. = MONAS SEV VNITAS. Hermaphroditus (Nicomach ) nempe oρ mas eſt & femina, aequalis & inaequa- 7)α lis (Macrob. Somn. Scip. I, 6.) vtrius- que naturae eſt particeps: addita aequa- h, inaequale reddit, inaequali addita reddit aequale. (Ariſtot. in Pytha- gorico, citatus Theoni Smyrnaeo Ma- themat. Platon c. V.) Deus, quoniam eſt principium & fi- 96° nis omnium, ipſe neque principium habens neque finem (Macrob. l. c. Ano- drer 94, adde Anon. Theologumena Arithmetices) nymus Photii vitae Pythag. autor.) vpud Meurſ. quoniam mens ſtabilis eſt, & eadem ſem- pychag. Per, atque reliquis praeſtat (Alexan- (Porphyr. vita Pythag.*) Vtbag. der Aphrodis. in Metaphyſ. Maior. Denar. c.. III. c. V.) Bonum, talis enim natura eſt vnitatis quem ta- men vix Materia, & omnium receptriæx (Ni-reperias. comach.) quoniam binarium producit, “ & Xy yy Juaczee. 72² quae propria eſt materia. (Anon. Theologum. Arithm.) , Chaos, confuſio, contemperatio, ob- Kuritas, hiatus, tartarus, ſiyx, hor- ror, impermiſtio, barathrum ſubterra- Zayès neum, Leihe, rigida virgo, Atlas, Axis, z vν's Sol, Pyralios, Morpho (Nicom. & Znc Theologum. Arithm.- . Ouang Turris Iouis, cuſtodia Iouis, thronus Zniesg Touisz , (Simplic. de coelo L. II.) ob ma- Oeéves. gham potentiam quam centrum in brco- Vniuerfum exercet, quippe qua poffit udſirnemhotum circularem totius moderari, Aνo quafi cuſtodia creatoris rerum omni- ArXa. vIpoſita in eo eſſet. (Proclus in Ti- X HMaeum Plat. L. 4.) ρr Ratio ſeminalis (Nicomach.) quoni- ryg. Miam Monas retractantibus vnum eſt, Meurſ. & ſola ipfa eſt, & ab ea cetera procre- mallet antur, omniumque numerorum ſola zcou*ανα. eſt ſeminarium (Martian. Capella L. ν VIL. p. 237.) Apollo propheta (Nicomach.) Sνâ.e. Prometheus, quippe quae vitae ſit A*ιιο autor. (Theologum. Arithm.) 22². dir Genitura , quoniam fine ea nullus nu- *“ ℳ merorum exiſtit. (Theologum. Arith.) * & Suhſtantia Theolog. Arithm.) quo- Taga- niam ſubſtantia primarium eſt (Ale- 3e *ν+ιe, xander Aphrodif in Metaphyf. L. I.) rägs Caucſa veritatis ſimptexeemplar, con- 7 αW. itutio concentus. (Theolog. Arithm.) viceg. PARs VIII DCIPIINA PVTnAG P. II - vr vII. CA P. VI. DE DYADE SIVE BINARIO. In maiori & minori aequale, in in- tentione & remiſſione medium, in mul- titudine medicore, in tempore nune *x, h.e. praeſens (Theologum. Arith) quo- niam in vno ſemper quod adeſt conſi- ſtit aeuo (Macrob. Somn. Scip. I, 6.) Nauis, currüs, amicus, vita, Jelici- . tas. (Theologum. Arithm.) SS Forma, vel ſpecies, quoniam cir- bs. cumſcribit, comprehendit, & termi- nat (Theologum. Arithm.) & quoniam ab ea cetera procreantur (NMartian. Capell. L. VII. p. 237.) Iupiter (Theologum. Arithm. Procl. in Platon, de Rep. Martian. Capell. l.c.) quod ſit caput ac pater Deorum (Mar- tian. Capell. lI. c.) Eo ſpectat verſus Py- thagoricus. O numere audito hoc, hominum Rex atque Deorum. ,„ . . . . . . . Sf'og, Cupido, concordia, pietas, amicitia, Sldtots quod ita nectatur, vt non ſecetur in“ . 2 eαςι partes Martian. Capell. l. c. 24, e Proteus, quippe quae omnes for- mas contineat, (Theologum. Arithm.) WMWnemoſyne (ibid.) Veſta, vel ignis (Plut. in Numa. p. 7) Natura enim monados Veſtae in- ſtar in medio mundi reſidet, ſedem- que tuetur, ad neutras partes inclinans. Multinominis, (Heſych. in Lexic.) goονα ve 3 „J Audacia (Nicomach) FortitudoPheo- logum. Arithm.) Contentio (PBlut. de Nααα, Iſid. & Oſirid) quoniam primus ſe ſe- bete, creuit a monade. (Thoolog. Arithm.) ²*. Meurfſ. Denar. Pythag. c. IV. Vadis nomina ſequentia habentur: apud Genius, malum Plut. Plac. Philoſ. I, 3. Bhikrale Tenebrae, bniſtrum, inaequale, inſta- reperitur Vile, mobiie. Porphyr. vita Pythag. b) quae- *Z. „7 4 „, dam ſed 7 ο, 7 εσροσσι „⅜Xͤvαιασι, Mιαα. non ex- Xric, Xοετν,. Td†ταρορ rug, Peiwa- a . 5get zag ⁹ e705 ATrNas, Abar, /eg, guntur 7 αιαο Moæεℳ. . p. 203 7„ — . 7 *VI,, ASαο, srgion, y. Nicom. e aei- 5 —„ 5 - Gn α☛Xααυςνοο T†αοαν. &* Sιτααοιαιαααιαι . , . „ . Gε T ισ . &νvr τ ο s†τρο. é“ Xν , †⁰ eves τα. Theolog. Arithm e Ney, Toy évesοτνιαπ. Theolog.? . Materig S ue N. yn. len es, Mer. M TNen. I uruc jl ia⸗ un vuA. 1ge et I Arupeg i S 76 e. e bon ieur urn eian T0 xidtg riur:. Nu de. opr. A/ dice⸗ . de⸗ Meurt. Denar Dyth c ee; Neygu eide lle, in in. 1, in muI⸗ e nuye sr eſt conſi⸗ 5l6) 44 . ð 1. iam Cir- N. E termi⸗ quoniamn Mantin. m Poc. pel.c) im Mar- rſus y- inum „ J , a, 4, nc, Sudtuu, t ge⸗ 4,0r. for. . ch⸗ ichro.) ama. p. ſtaein- ſedem⸗ clinans. exic.) 714d s — urſ. p. 26 dzeuee- tatis (Nicomach.) er- zMinatus- (Nicom.) quoniam a triangulo uér à- angulinullam fi . . DE DEVADE E TRMAD 72 Materia (Nicom.) quoniam inde- mene, Ceres Eleuſinia [Nicomach.] finita & indeterminata ααa wonade Diana [Nicomah.] quod plures occa- a9. Me- tanquam mareria exiſtit, ſique tumoris ſus luna ex omnibus fixis accipiat, tum cauſa & diuiſionis (Simplic. ad Phyſ. I.) quod bifariam ſecta ſit, & dimidia luna Cauſa diſzmilarium 4Nicomach.) dicatur [Theolog. Aritchm.] Interſtitium mulritudinis atque vni- Amor, Dictynna, Aeria, Aſteria, Di- ſamus, Status, Venus, Dione, Mychaea, 71 àte Aequalist, quoniam in compoſitio- Cythereia, ignorantia, lenobilnar, men-. eerdi- ne & miſtione hic numerus ſolus facit dacium, permiſtio, diuerſitas, conten- Xο“. aequalitatem ( Nicom.) duo & duo ae- tio, diſſidium, fatum, mors (Nicom. X- qualia ſunt bis duobus. Impetus (Theologum. Arith. 9 α u, lInaequalis, defeczus, abundantias Opinio (Theolog. Arith.) quoniam ν ecyæα⅝ (Nicomach.ſecundum materiae notio- in ea & verum eſt & falſum (Alexander M Fr»y, nem Theologum. Arith. Aphrodiſ. Metaph. I. & Philopon. ap. Meurt gasvr, Jölus informis, indefinitus, C& inter- Motus, generatio, mutatio, dAiuiſio p. 30. (Theolog Arithm.) Meurſius pro dαα— geoa“ legit aneio quod eſt diiudicatio. Vue. vel triade polygona acto procreantur in ee- infinitum. Omnia vero potentia ſuntin Longitudo (Theolog. Arith.) velpotius va ε monade, verum duae rectae lineae, vel prima longitudo (Simplic. comment. guram abſoluunt (The- Primo de anima) augmentatio, Compoſe- ap. Meurf Vmnual- ologum. Arithm. tio, communio, (Theolog. Arith. P. 322. ris, Sblus Paritatis principium', nec ta- Infortunium & tolerantia, quod prima . iter par, neque im- ſeperationem ſuſtinuerit(οhαεa α+ .Abi & dρoοöεdO½«, Men Par, neque pariter dnctoο Pariter par, ed; pariter impar (Nicom.) Martian. Capell.lI. c. oxeto- rato, (Nicom.) quoniam, cum mo- Diſcordia (Plut. de Iſid. & Oſirid. p. vn. Te doe- nados, Ceu ſpeciei, acceſſum propter a- 381. E. 46 Impoſitio Heſych. =- rivus morem attraxerit, reliquos effectus ge- vrMHαιο Rerat. (Theolog. Arithmet. Coniugilim, Iuno, Iunone væore pari- &α. ter ac ſorore Iouis exiſtente (Martian. gor Harmonia Nicomach. GG 8 Tolerantia“ Nicom.) quoniam primus Capell. l. c. Eulog. in Somn. Scip. &α ey- ſeparationem admiſit Theolog. Arith. Anima, ob motum hinc inde (Philo- oyveie3 Radix, ſed nondum in actu Nicom.] pon. Metaph. I. ap. Meurſ F Pedes fontibus abundantis Ulaed Sientia ommnis enim demonſtratio ac? 33· UrSde Nicomach.] . ſcientiae omnis finis tum & ratiocina-. Meurf tio vniuerſa, controuerſum ex confeſſis 3 –.. xoun Vertex, Phanes "Nicom. lusſtitian propter partes duas aequales colligit, alterumque facile demonſtrat, νMοα+ ds. [Theolog. Arith. Martian. Capell. L. c. quorum comprehenſio eft ſcientiacPlu Kogo- Iſie, natura, Rhea, louis mater, Fons tarch. Plac. I, 3. O, Da- diſiributionis, LPhrygia, Lydia, Dindy- Maia (Nicom. ap. Photium. dy . r CAP. VII. Meurſ. ð TRIAS VEL TERNARIVS. Denar Vmerus ternarius primus eorum & proportio. Is potentiam monadox ad ⸗ adtionem deducit, & extenſionem. Pri- Fyrhec. V Neſt*, qui funt actu inaequales: , ,re mus item mumerus perſectus, & medius, ma eſt & propria vnitatum coaceruatio. „ν.. Xy yvy 2 Quam Ape 4 PARS VI DSCTPLINA Quam ob cauſam Pythagoras aiebat ex tripode oracula reddidiſſe Apollinem, lambl. atque ter offerendas eſſe libationes Vit. c.28, monebat. Nomina ternarii ſunt ſequentia: Prima latitudo, non latitudo ſim pliciter. (Simplic. de anim. I. ap. Meurl Saturnia, Latona, Cornucopiae, O- P. 44. phion, Thetis, Harmonia, Hecate, Era- na, Charitia, Polymnia, Pluto, Ar- 0g, Helice non deſcendens in Ocea- A um. Damatrame, Dioſeuria, Metis, * aXa- Tridyme, Triton, maris praeſes , Tri- voves. Togenia, Achelous, Naetis, Agyopeza, (f. legendum a ρννροονι, vτ & pro Nae- tis leg. Thetis) Curetis, Crateis, dim- benia, coniugium, Gorgonia, Phorcia, Triſamus, ITidius (Nicomach. Coniugium, amicitia, pax, concordia (Nicom.) quoniam colligit, & vnit, non ſimilaria, ſed contraria. Theolog.Arith. Iuſtitia (Nicomach. Prudentia, ſupientig, quoniam homi- CAP. TETRAS IE. ² Protos har. Exeg. Phyſ. in Heſiod, raeos fuit honore , numerorum- que perfectiſſimus habita eſt?, primus item, ac primi genius, & radix omniume. dies pPp. Tetrades, quae ſunt omnes intelle- 165. n ctuales, fontanum habentes ordinem, pro Lepf ideoque empyream praefecturam, fi- int. ſalut. MWul cum mundis circumeunt, vt qui T.x I. opp. etiam empyrius omnia peruadat. . 21. . 5 . Imo ipſum Deum quaternario re- * Iren. L. I. c. I. praeſentabat Pythagoras. simplic. . . 2d phyf.. Quo pacto enim Deus ſit quaterna- IV. adde Tius ex ſacro libro qui Pythagorae tri- Meurſ. buitur didiceris, in quo numerorum P. 47, numerus Deus ipſe celebratur. Si e- A iere nim omnia, quae funt, ſempiternis i- Aur. Pfſius conſiliis ſubſiſtant; certum eſt Carm. v. tiam & numerum, in quaque eorum 47. b, ſpecie, quae exiſtunt, ab illorum cauſa 22²5. dependere, primumque ibi numerum PVIIMG. P. II. c. VIII. nes praeſentia diſponunt, proſpici- vnt futura, & experientiam ex prae- teritis comparant. Theolog. Arith. Pietas (Theolog. Arith.) Temperan- tia (Anatolius) omnes virtutes ab hoc numero pendent, & ab eodem proce- ap. Meur dunt. (Nicomach. Mens eſt, cauſa eſt ſaupientiue & in- telligentiae, ſcientia eſt quae numero maxime conuenit. (Nicomach. Muſicae quoque vniuerſa poteſtas, & vero Geometriae vel maxime, ab eo pendet. Quin etiam rerum ad A- ſtronomiam, coeleſtiumque naturam, ac ſcientiam pertinentium vim omnem habet, eamque ad fubſtantiae produ- ctionem impellit (Nicomach. Huius numeri cubum Pythagoras vim habere Lunaris circuli dixit, quod & Lunaorbem ſuum luſtret ſeptem & viginti diebus, qui numerus ternio, qui Graece dicitur 1cαρ tantundem efficiat in cubo. VIII. VA TERNARIVS. b· 44· Agell. 1, 2.9. I Etras in maximo apud Pythago- reperiri. Inde enim etiam apud nos. Eſt porro numeri interuallum finitum denarius. Qui enim vIterius nume- rare ſtatuat, ad vnum iterum, duoque, & tria regreditur, ſecundamque deca- dem ad viginti vsque complet; & ter- tiam rurſum, vt ad triginta perueniat; idemque facit deinceps, donec expleta decade decima, progrediatur ad cen- tum. A quo rurſum numero ad ſuperio- rem pariter adſcendit. Atque ita ad in- finitum vsque, decadis interuallo repe- tito, licet procedere. Eſt vero denarii vis WATERNARIVS. Antequame- nim ad denarii perfectionem peruenia- tur, vnita quaedam perfectio deprehen- ditur in GATERNARIO. Exompo- ſitione ſiquidem quae fit ab vnitate ad quaternarium, denarius totum eſt, quod conſurgit. Implent enim decadem, v- num, & duo, & tria, & quatu or Rn Mpr itits perut en peratun ſepten nurio ſt rque . rimdeat tanquan ium, 8 trecare tatem 1 b WMo CöNKIN bus, 8 quatu ceme imn eo nariun ternar Dariut inter Ptena ruN3 ſoluse mul idemme riuse Narin Rnn qu qu Nar Ten ſt n ex prie. Arith. Temheran. tes d hoc ten proce. Menl 144 tie & in. e numero ch. poteſtis, xime, ab Um ad 4A- enaturam, momnem e produ- thagoras it, guod eptenn 8 rnio, qui neffciat Dudnos. finitum Nume- luoque, e deca- ter⸗ rtuenuat; eypletu dcen⸗ nperio⸗ adin⸗ vorepe. denuni uame. en- tehen⸗ Mpo⸗ te 4 quod n, V⸗ EK J Eſt praeterea arithmetica medietas vnitatis & ſeptenarii quaternarius. Su- perat enim aequali numero, atque fu- eratur; cum ternario quidem diſtet a eptenario „Vnitatem vero etiam ter- nario ſuperet. Sunt namque vnitatis atque ſeptenarii proprietates pulcher- rimae atque optimae. Vnitas enim, tanquam numeri cuiuscunque princi- pium, vires omnium in ſe complecti- tur. Septenarius vero, tanquam ma- tre carens, atque virgo, vnitatis digni- tatem habet ſecundario. Non enim ab vllo numero gignitur, qui denario contineatur: vti quatuor ex bis duo- bus, & ſex ex bis tribus, & octo ex bis quatuor, & nouem ex ter tribus, & de- cem ex bis quinque. Nec gignit et- iam eorumaliquem, qui ſunt intra de- narium, vt binarius quaternarium, vt ternarius nouenarium, vt quinus de- narium. Cum ſit autem quaternarius inter vnitatem ingenitam, atque ſe- ptenarium matre carentem medius; eo- rum vires, qui gignunt & gignuntur, ſolus ex iis, qui decade continentur, ſi- mul accipit, productus ipſe ab aliquo, idemque producens aliquem. Bina- rius enim, ſi duplicetur, parit quater- narium, & octonarium quaternarius, ſi geminetur. Accedit, quod prima ſolida figura in quaternario reperitur. Punctusnam- que reſpondet vnitati; linea vero bi- nario, quae ab aliquo feratur ad aliquid. Ternarius vero ſuperficiei conuenit. Eſt enim figurarum, quae reétis lineis conſtant, ſimpliciſſimus triangulus. Eſt & quaternario propria ſoliditas. Pri- ma namque pyramis in quaternario conſpicitur: cuius baſin triquetram ternarius efficit numerus, verticem ve- ro vnitas ipſa. Sunt praeterea inis, quae ſunt, fa- cultates iudicandi quatuor: mens, ſci- TETRAS S QVATERNARIVS. 2; . . . Pl r. entia, opinio atque ſenſus. [quamob- kinrarth. rem Pythagoras animam tetradem eſſe 1o 1,3. aiebat] Fit enim omnium, quae ſunt, judicium, vel mente, vel ſcientia, vel opinione, vel ſenſu. Denique, vt ſemel dicam, quicquid eſt, idomne colligauit quaternarius, in elementis, in numeris, in tempeſtati- bus anni, in aetatum contuberniis. Nec quicquam poteſt adferri, quod a qua- ternario, tanquam radice atque princi- pio, non dependeat. Eſt enim ipſe (quemadmodum diximus) omniumo- pifex atque cauſa; Deus mente perce- ptibilis; coeleſtis, ſenſumque mo- ventis Dei autor. Eſt autem iſtorum tradita Pythagoraeis per Pythagoram ipſum cognitio. Hucuſque Hiero- cles Haec cauſa fuit vocis Tetractys, a Py- thagora vſurpandae eiusque diſcipulis, iuramenti loco: qui etiam, reuerentia in praeceptorem ducti, nomine eius ab- ſtinentes per eum iurabant, qui tetra- ctyn ipſis tradidiſſet. gJrh. Iuro te, qui nos docuiſti tetrada, Carm. v. fontem 45. Naturae aeternum. Plutarchus autem, Tetradyn, quem & a Plut. xéραννuναau.aRqdictum ait, interpre-de Ifid. tatur XXNXVI, qui numerus conſiſtit ex & primis quatuor paribus & primis qua- 83 de ae. tuor imparibus numeris?, hoc modo: nim. 3 Proer. 6⁶ 5 , Z 5 1 36 q. 1026. 15 Nomina tetrados ſequentia haben- Alia diua, multiplex Dea, omnis Dea, X Fons naturalium effectuum (Nicom. ap. Oc Photium) Naturae clauiger (Nicom.) goxo- quod absque eo non ſit vniuerſalis con- 9e ſtitutio (Theologum Arithmet.) Sed 1aε e- & ſuam his diſciplinis conſtitutionem . Yy yy 3 aCc 726 ac permanſionem affert, atque conci- liat, imo natura ipſa eſt atque varietas. (Nicom.) So, Natura Aeoli (Nicom.) a varia pro- AioaXι Prietate ſua. (Theologum. Arithmet,) ro eo . . . r. 1, . uod . Hlerculesimpetus, robuſtisimus, ma pud Pho ſeulinus, ineffeminatus, Mercurius, tium eſt ulcanus, Bacchus, Soritas, Maiades, uis Eriunius, Socus, Dioſoorus, Baſſareus. αKio- Bimater, femineam formam habens, vi- re-pilitatem prae ſe ferens, bacchationem ſcribit. excitans, (Nicom.) Meurf. . . . Denat. Harmonia (Nicom.) quia habeat ſes- xythag. quitertium (Theologum. Arithm. P. 58. . LCab. PENT'AS, h. e. Meurſ. It numerus primus complexus eſt Denar. c. L Tomnis numeri ſpeciem, parem & v, rr. imparem, binarium nempe & ternari- Theon. vm. Nomina eius ſunt iſta: EH Reconciliatio, (Nicom. ap. Phot.) ton.c-44 quoniam aether, qui eſt quintum ele- du a. Mentum, a reliquorum quatuor per- turbationibus eſt immunis. (Theolog. Arithmet.) . Alteratio, lumen, quia id, quod trifa- riam diremtum eſſet, in ſphaerae iden- ditatem mutauerit, circulariter mo- vens ac lumen ingenerans. (Theolog. Arithm.) . Iuſtitia, quoniam ex aequo denari- Vm ſecat. (oann. Protoſpathar. Exegeſ. Phyſ. in Heſiod. Pp. 185. a.) .— Minima extremitas facultatis viuen- di (Nicom.) . . Nemeſis. (Nicomach.) quod diſtri- buat conuenienter cum coeleſtia, tum diuina & naturalia elementa. (Theolo- gum Arithbm.) . Buhaſtia (Nicom.) quia in Aegypti vrbe Bubaſto coleretur. (Theologum. Arith.) D Venus, Gamelia, Androgynia, Cythe- quale (Alex. Aphrod. Metaph. V.) PARS VUIII. DCTPLINA PVIIMG. P.II. c. IX. X. Corpus: quemadmodum r eſt pun- Ctum, 2linea, 3 ſuperficies. . Anima, quoniam conſiſtit ex mente, ſcientia, opinione, ſenſu (Plut. Plac. Phi- loſ. L, 3.) S Prima profunditas, quatenus eſt Meurp. corpus (Simpiic. L.I. de anim.) 60. Huſtitia, proprium enim iuſtitiae compenſatio eſt & aequabilitas. Hic numerus primus eſt pariter par. Et quicquid eſt primum in aliquo genere, id maxime tale eſt. Id vero tetradem eſſe dicunt, quoniam quadratum cum ſit in aequalia & diuiditur, & ipſum ae- Meurſ. p. 6˙4½ — IX. QVINARIVS. rea, Zonaea, (Nicom.) nuptiae (LTheolo- gum. Arith.) quod eo inter ſe implicen- tur numerus maſculinus & femininus (Theologum. Arith. Plutarch. de s, ap. Delph. p. 388. b. Qu. Rom. p. 264. a.) Con- ſiſtens ex binario, qui primus eſt nume- rus par, & ternario, qui eſt primus im- bar. (Alexander Aphrod, in Metaph. Maior. Ioann. Protoſpathar. I. c.) Praeſes circulorum (Nicom.) bemidea (Nicom.) non tantum, quia denarii eſt dimidius, qui diuinus eſt, ſed & quoniam in medio ſubſiſtit.The- ologum. Arith.) Turris Iouis (Nicom.) 6 Didymaea vel gemina (Nicom) quo- niam denarium in duas partes diuidit, (Theologum. Arith.) Avis ſtabilis. (Nicom.) Immortalis Pallas, ad iudicandam quintam eſſentiam. (Theologum. A- rith.) Cordialis (Nicom.) iuxta ſimilitudi-zag nem cordis (Theologum. Arith.) Tis Prouidentia quoniam inaequalia adde reddit aequalia (Theologum Arith.) Sonus, tonorum enim interuallum, , geée quod adde Meurſ. p. 66. xUXα⅓ g wocl ſon (heolo Naotur ſereden locoſen doeom ducens, totius els; itd tiplicat nant, 10 Meurſ. p. Anima Dhot) lhab⸗ ard müme rithum 0)en. bei A N ag Maus. appe Mde con Drius 4. ſuis Theolo. Ol. Hum. A- iih po. 45 5 eins ſym Nicom, . IIO Dho c tian a aur. Mu a. MI iue ( 1 eſt Pun. tex mente, 1tPhebphi. Utenuls eſt Meut. im) 60, n iuſtitie lias. Hi Ppar. Et do genere, tetradem Atum cumm iplam ze- V) Meurle,, (Theoh. implicen⸗ eninins Go . .2) con- Pnume- us i. Meraph. Maul . ) gux- n, gria Ne. unns ek, lit/The. n)gi diuidit icandem gun . rlndi-al . i. gtuli tui ith.) 6o% Gallun ,h⅓⁹ uod Aciα prius A- ſuis partibus aequalis, ſiue quoniam 4 quod ſonare poſſit, primum eſt quintum (Theolog. Arith.) Natura, quod ſui multiplicatione in ſeredeat. Sicut enim natura, triticum loco ſeminis recipiens, multas alteran- do eo mutandoque formas interim in- ducens, tandem triticum reddit, in fine m fons eſt, aut coeleſtia ſunt vſque ad nos, totius mutationis principium reſtitu- ens; ita cum reliqui numeri, in ſeſe mul- tiplicati, incremento facto, in alios deſi- nant, ſoli quinarius & ſenarius in ſe du- prp QINARIO FT ”ENARIO. 7 Gti, ſeipſos referunt & conſeruant. (Plut. de a apud Delph p. 388. C.) Hic numerus ſimul omnia & ſupera & ſubiecta deſignat, aut enim Deus ſummus eſt, aut mens ex eo nata, in qua ſpecies rerum continentur, aut mundi anima, quae animarum omnium aut terrena natura eſt, & ſic quinarius rerum omnium numerus impletur. (Macrob. Somn. Scipion. I, ö.) 2. CAP. X. N Vmerum ſenariumPythagoræi per- H fectum eſſe ſtatuebant, ereationem mundi ex ſententia Prophetae venera- ti (prout Clementi Alexandrino ſtrom. VI. p. 683. C. creditum eſt). Nomina numeri ſenarii ſequentia habemus: . Forma formae, vniuerſi articulatio, animaeæ effedtor, harmonia (Nicom. ap. Phot.) quoniam vim habet ingeneran- di habitum vitalem, vnde é* vocatur dτ 1sνàοαρ & harmonia, quod omnis anima ſit harmonica. (Theologum. A- ririthm.) oοι. ’Perſectiopartium (Nicom.) ita By- ia vel thagoraei, Orpheum imitati, ſenarium Seusé- appellabant, ſiue quia ſolus eorum, dui it conſiſtunt intra denarium, qui totus nonymi totum vniuerſum eo in partes diuidi- 4 in tur. (Theologum. Arith.) um. A- Venus (Nicom) quoniam harmoni- rith. po- as gignit, quippe ſex ad duodecim ſterius ſymphonia diapaſon: ſed ad nouém he- Nicom. miolus: ſexadocto epitritos, id eſt fym- phonia diateſſaron. Vnde Venus vo- catur, quae mater eſt harmoniae (Mar- Ntian. Capella L. VII. p. 240. rpa lIuga (Nicom.) Nuptialis (Nicom.) vanz- nuptiae (Olem. Strom. V p. 593. C.]) ob la. miſcelam primi numeri paris & imparis uaν. (Plutarch. de anim. Procr. ſec. Lim. p. eſt DE NVMERO SENARIO. 1018. C.) vt matrimonium enim gignit ex mare & femina, ſic iſte numerus ge- neratur ex ternario, qui eſt impar & mas vocatur, & binario, qui par eſt, at- que appellatur femina. Binarius e- nim ductus in ternarium, ſenarium producit (Clem. Al. Strom. VI. p. 683. C) Liberos producit more parentum (Theon. Smyrn. Mathem. Platon. c. 45. Iugalis & ilecebra (Nicom.) vel con- Zuptris ciliatio, quoniam marem & feminam σOr- conciliat (Theologum. Arithm.) or,i Sanitas Nicom. Theologum Arith.) αα— Triangulus triplex, qui alternatim in- α ter ſe iunctus quinquelinearem figu- Ticia. ram conſtituit & quo ſymbolo apud eiusdem ſententiae ſectatores vteban- tur, & buuaανſanitatem vocabant(Luci- an. pro Lapf. inr. falut. T. I. opp. p. 521. Incus (Nicom.) qui ſit quaſi indefeſ- Aααι ſus, quod potiſſimi elementorum mun- di trianguli conuenienter partem eius habeant, ſingulaque, ſi diſtribuantur tribus perpendiculis, ſex extent. (heo- logum. Arith.) Fecate proieldtus, ab eo, quod terna- aär; rius, quem Hecaten dici audiuimus, Rι proiiciendo & quaſi fuperimpoutus, Goxi- hunc numerum producat. (Theolo- αασαι gum. Arith.) Trioditis 728 Trioditis àa natura huius Deae. Vel quoniam enarius primus admittittres intervallorum motus, diuiſus in duas partes, quarum quaeuis latus occupat ſuum (Theol. Ar.) Bitemporea propter diſtributionem temporis omnis, rerum ſupra terram, & infra eam poſitarum, quam praeſtat Zodiaci Hexas. Vel quoniam tempus ex ternarii natura participat, tribus partibus conſtans, ſenarius vero ex du- obus ternariis componitur. (Theolog. Arith.) Perſea, triformis. Nicom,) Amphitrite (Nicom.) quoniam ter- narium habet a parte vtraque (Theol. praeſente praasteri- te futu- ro. PARS VIII. PDISCIPIINA PPTIAG. L.II. cXI. FiI. quinario proximus eſt, qui iuſtitia ap- pellatur. (Theologum. Arich. Thalia muſa (Nicom.) propter ce- terorum concentum (Theologum. A- rithm.) Panataea (Nicom.) propter ea, quae de valetudine antea in eum dicta, ve tanquam Panarcea, quod omni ſuffi- cientiam notat, quaſi partibus ſuffici- entibus ad conſtituendum totum ſit in- ſtructus.Theologum. Arith.) Medirectus, vt qui in medio inter bi- vc= narium & denarium poſitus ſit, ex ac- 99. quo diſtans ab vtroque (Clem. Al. c) Mundus, quia mundus, vt etiam ſe- narius, ex contrariis ſaepe viſus eſt conſtitiſſe, ſecundum harmoniam (Theol. Arith.) DE SEPTENARIO. Arith.) . Iiſtitiae vicina (Nicom.) quoniam CAP. ⸗Nicom. VEptas dicitur quaſi æς αιſMοæL ap. Phot.*¹g*ριορ, numerus qui dignus ſit vene- 1eelo zatione. Pythagoras enim hunc nume- euin. A rum rebus ſacris maxime conuenire rith. b. Id . . h Macrob. Putabat b. Idem properfecto eum ha- ſomn. bebat.“ Hincque erat, quod, vt Py- Scip. 1,6. thagoraei credebant, ſeptimo menſe apud nata viuant. 4 Ouid. . . Metam. . Nomina Heptados habemus ſequen- II. v. t12: . c Alex. Fortuna, occafio (Næcom. ap. Phot.) Abphrod. quoniam caſu atque oppurtune occur- Probl. II. t omnibus rebus. Theologum. Arith.) a⸗ uaecunque enim inter ſenſibilia opti- paulus Ma ſunt, per quae anni tempora eo- Recept. rumque circuitus ordinate perficiun- ſent. L. tur, ſeptenarii vicem habent. (Philo IV.tit. ib. de die ſept.) Luna ſeptem dies ha- bens, quadrat totum tempus (Io. Philo- pon. ad Metaphyſ. maior. c. VII.) Sine matre, virgo. (Nicom. Hierocl. A- . . W . in aur. Carm. ad v. 47.) Minerua, virgo quippe quae eſſet, expers coniugi, ne- que nata ex matre numero impari, ne- que ex patre, ſiue pari, ſed ex vertice patris omnium vnitatis (Chalcid. in Ti- maeum p. II. Theon. Smyrn. C. 45.) Mars (Nicom. Theologum. Arith.) οασü⁵ςρ (Nicom.) Agelia (Nicom.) quod eſt Miueruae epitheton. (Heſych.) Atrytone (Nicom.) . Cuſtos (Nicom.) quoniam ſtellae Ooα vniuerſum cuſtodientes ſeptem ſunt inα½. numero. (Theo logum. Arith) — Vaælido patre nata, Tritogenia, Caecfi-Bei- ocula, Alalcomenia, Panteuchia, Erga- uerd- na, Multis precibus expetita, perfectio reæ. omnium partium, Amaltheaeſtirpys, Ae- o„α gis, Chris, ſomnium, vox, ſönus, Clio onrn. muſa, iudicium & Adraſtia (Nicom.) Oα=— Adfinem perducene (Theologum. A-Aα. rith.) quoniam eo omnes ad finem per- rexs- ducuntur (Philo de mundi opif. CAP. Doges. Pl ſec Penl 0 Ouela- N4 ¹ Athe. nag. leg. roChri. — — ſtian, I 6,C. 0 1 pp OCTONARIO. NO i inſkiti I CAAP. Ppropterce. eglgin 4. ) Gdoadem primum cubum eſſe dixe- runt, & ſolum, in decem, numerum Ner e Iue pariten parem. (Theologum. Arith.) n cick, v Nomina eius ſunt ſequentia: lomni luf. Panarmonia (Nicom.) propter excel- ibusſifdi. . ,pνα lentem conuenientiam. (Theologum. torumſtir. vD. Arith.) Cadmen, Mater, Rhea, Mulie- th b,„ν. Tifica, Cybele, Dindyme, vrbis cuſtos?, Ciointer bi 3 Xos ſi, 1e-9,. ChjP. XIII. em. All) * DE NOVENARIO. Ntetim ſe⸗ Nueas eſtprimus ab impari quadra- triangulus impar (Theolognm. A- de niſis eſt tus (Theologum. Arith.) Nomina rith.) Darmepniaan eius ſumt, quae ſequuntur: Vulcanus, quod vſque ad eum tan- Oceanus, Horizon, quoniam vItra quam conflaturam & relationem ſit re- eum numerus non procedit, ſed in ſei- ditus (Theol, Arith. pſum reuoluitur. (T heologum. Aritch.) Iuno, quod ſecundum ipſum poſita “ . Prrometheus, quoniam non fert nu- ſit aeris ſphaera, quae inter octo nona fiugi, ſe. merum, quii vlterius procedat, idque exiſtat (Theol. Arith.) ZW npart ne- H“ jure, cum ſit perfectus ternarius. (The- Soror & vxor Iouis a coniunctione X veruce H olog. Arithm.) Ccum vnitate (Theol. Arith.) lednIr. CGoncordia (Nicom. Theologum. A- Hecaergum, quia prohibet ne lon- 1045) rithm.) Peruſia (Lheologum. Arithm.) gius procedat numerus. (Theologum. m Anith) Halius (Nicom. Theologum. Arithm.) Arith.) quia non permittit diſſipari ſupra i- Paean, Myeis, Agyeus, Enyaliut, Miuerune pſum numeri inter ſe conſenſum, Agelia, Tritogenia, Suada, Curetis, Vro- ſed potius in vnum cogit congregat- Verpina, Hperione, Terphichore Muſa que (Theol. Arithm.) . [Nicom. Theol. Arith.] m ftelaegvla- Aviula Quies a rixis, ob reuolutionem ad Ad fnem perducens, perfectus, quod rexXes- pen ſunt une. „ vnitatem T heol. Arith.) Perficiat foetus nouimeſtres (Theol. =oco 9) 4 de⸗ Similitudo, quoniam eſt primus Arith.) Té6Xet/ *a⁸n ie, CNr e. . R 'ir urH CAP. XIV. Aru . DE DENARIO. p, Nrsdea Athe. NVmerus maximus denarius eſt, ri, atque hinc rurſus pedem ad vnita- ur, h n̊. nas leg: qui & quaternarius eſt, & ratio- tatem referunt, b . b pPlut. cn) .. Mian. p. es tum numerales, tum harmonicas Nomina denarii. Plac- hi⸗ A-eH 6, C. omnes continet.“ Pythagoras dice- Mundurs, quod ſecundum eum ordi- 1 "3. en Per- re. bat, naturam numeri eſſe denarium, nata ſunt omnia vniuerſim, & per par- i 7 nam ad decem vſque progrediuntur tes (Theologum Arith.) vt denarius numerando omnes, & Graeci & Barba- DE OCTONARIO. VENARIO. DENARIO. XII. Amor, amicitia, conſilium', prudentia,“ uiriz Oreia, Themis, Lex, AMerénmnva, Euterpbe Muſa, ſecuritas, frmamentum 4 (Ni- bαα com. & Theologum, Arith.) Neptanus Ra. (Plut. de Iſid. & Oſir. p. 354. F.) Iuſtitia, quoniam primus omnium ſoluitur in numeros pariter pares (Ma- crob. Somn. Scip. I, 5.) — ſuſceptiuus eſt omnium numerorum, ita Z,2 22 7307 ita mundus omnes formas ſuſcipit (Philopon. in Metaphyſ. lib. .) Eandem dd . . .. MMeurp. Ob rationem ſphaera etiam dicitur 709. (Theologum. Arith.) Coelum (Nicom. ap. Phot.) quod is numeri terminus perfectiſſimus eſſet, quemadmodum & coelum rerum e- nium eſt receptaculum (Theologum- Arith.) Quoniam denarius numerus perfectus eſt, quum Pycthagoraei cupe- rent ea, quae in coelo continentur, de- nario attribuere, & nouem in coelo in- venirent, (ſeptem enim planetarum or- bes ſunt, & coelum, in quo ſidera fixa habentur, & terra) adiecerunt anti- chphone, h.e terram huic noſtrae oppo- ſitam, ac decem fecerunt, eoque modo decem iſta denario accommodauerunt: (Pachymerius Metaphyſ. cap. III. Vatum (Nicom.) quoniam nulla eſt neque in numeris neque in rebus pro- Prietas, iuxta numeri compoſitionem, quae non per modum ſeminis in deca- de contineatur (Theologum. Arith.) Agon. (Nicom.) 2grs Viy (Nicom-) ab imperio, quod in o- CAP. PARS VIII DIPLINA PPTIMG, P II &c. mnes alios numeros tenet. (Theolog. Arithm.) Fides, necegitas, (Theologum. A- rithm.) Atlas, eum enim, vt fabulae referunt, coelum ſuſtinere humeris: ita Denarius omnes ſphaeras ſuſtinet, quippe earum omnium diametet (Theologum. A- rithm.) Indefeſſus, Deus, Phanes, ſol, Vra- nia, memoria, Mnemoſzne (Theolo- gum. Arithm.) . Prima quadratura, propterea quod ex primis quatuor numeris fit (Chalcid. ad Tim. p. 109. Clauiger, tanquam theſaurus & re- ceptaculum omnium proportionum (Theologum. Arithm.) vel ramifer, quoniam alii numeri ramorum ad in- ſtar ex eo procedunt, (Cedren.) Ommis perfectio, quoniam omnem numerum perficit, atque in ſe omnem naturam paris & imparis numeri, moti & immoti, boni & mali, compleétitur. (Theologum. Arith.) XV. DE DIVINATIONE PER NVMEROS. E X arctiſſima affinitate quam, Orphe- um ſecutus, Pythagoras inter Deos & numeros intercedere colligebat, A rithmomantiae genus elicuit, quod non ipſe tantum exercerèt, verum et- iam cum diſcipulis communicaret ſuis, vit. Py- quemadmodum conſtat ex lamblicho, thag. XXIIX. n. 146. c. qui ſacri ſenmonis, libri Pythagorae adſcripti, allegat fragmentum: De Diis Pythagorae, filii Mneſarchi: haec di- dici cum ſacris arcanis initiarer Libe- thris in Ibracia, Aglaophamo initia beragente; Orpheus, Calliopes felius, a matre inſtitutus, in monte Pangaeo dicebat, numerum ſubſtantiam eſſe ae- ternam, princibium prouidentisfe- mum vniuerſi, coeli, terrae, & inter- mediae natirae. Praeterea radicem diuinorum, & Deorum& Daemonum. Vnde patet, concludente lambli- cho, quod definitam numero efſen- tiam Deorum ab Orphicis Pythagoras acceperit. Per eosdem vero nume- ros admirabilem praeſcientiam & cul- tum Deorum, numeris arctiſſime con- nexum, formabat. Id quod vel inde colligere liceat: opus enim eſt, vt exem- plo quodam dictis fidem faciamus. Cum nimirum ſuo more Abaris ſacris opera- retur, & diligenter diuinationi operam impenderet, omnibus obſeruatis, quae inter Barbaros obſeruari ſolerent, victimas zaντr Aι xXXaο. Xos „Xαουπͤ os Conf. Meurſ. Denar. p. ₰ R Vdime Gwippe (tiom! Pythug faſßum tiorell lump omne rorun nd n. 93/ gorar mus, tiden magt nunn tus. thug auſt uet teri Theon, nyrn. Madhem. MnCA b. G. NE ☛ ếR,S]M—— ᷓͥᷓꝝᷓ 4— — — w⏑,, — — (Theclog logum A. Hereferuln, it Denarins ippe earum logum. A. , ſl, Vra. 1e (Theolo- Pteterquodl fr Chaleid,. urus e te eg. oportionum ze⸗ el roniifer, cjude⸗ rumn ad in. e ren.) Conk m oinbhem Meurl. aſe Galgein n meri, moti, , Zayite mlcktu a uuur. ralien Memonun,. nte Iunbl- nero elen Pythagoras ero uume- imn & al. lſmecoo- ,t exel- AmCu S Opela- Operatn ts, goaé ſolerent, Vicbimas c. 4 . i: 93 XIX. Vidtimas mactando, Gallos imprimis, quippe quorum exta accuratiori inſpe- ctioni maxime inſeruire crederentur; Pythagoras, ſtudium veritatis in ipſo ſufflaminare nolens, ſed aliam viam tu- tiorem ſuppeditaturus, citra effuſio- nem ſanguinis, mactationemque, Gal- lum praetererea ſoli ſacrum exiſtimans, omnem veritatem per ſcientiam nume- rorum eum inueſtigare docuit. Ita Iamblichus: qui & alibi dicit: Pytha- goram, loco artis diuinandi per vichi- mas, diuinationem per numeros Aba- ridem edocuiſſe, puriorem hanc, & magis diuinam, & coeleſtibus Deorum numeris magis accommodatam, ra- tus. Haec veſtigia quidam ſecuti, ſub Py- thagoræ nomine obtrudere hominibus auſi ſunt Onomaſticen quandam Arith- meticam, certos quosdam numeros lit- teris alphabeti, Planetis, diebus, hebdo- Dena. Theon. Smyrn. P. 15. Mathem. Plat. c. I. dque compagem. madibus, & ſignis Zodiaci aſſignantes: pD DIyATIONE PER NVMEROS 731 atque ea ratione ſoluentes quaeſtiones, natales, victorias, vitam, mortem, itine- ra, proſpera & aduerſa, concernentes: Micro- quemadmodum a Roberto a Fluctibus rolin ebi eſt obſeruatum, qui addit: Apollonius tamen in aliam diuinandi rationem tradidit, iux-ed. Op- ta Pythagoricam doctrinam, futura denhei⸗ praedici rotae cuiusdam ope affirmans, 1619. a Pythagora adinuentae, qua de vita & haec res morte agitur, de fugitiuis, de contro- perire verſiis, de victoriis, de ſexu embryo- non ba- num, &infinita eius generis alia. Quan-qu. nik tum vero ad explicationem vitae, & ge- P. 40. nuinum numerorum poſitum, attinet, obiter ea de re veteres parum ſibi conſtant, ita dg ο.- vt veram eius ſtructuram aliter quam . . . ℳ coniectura aſſequi haut liceat.) Quos tae Py- vVero intelligat veteres autores, ego thag. me- non capio. Apollonii quoque allega-minerit. tionem fidem non magis quam ipſam rotam mereri putem, quam ſequiorum temporum eſle inuentum Trithemius atque alii agnoſcunt. Antipalo Malefi- corum L. l. c. 2. SECL. II. MVS Vthagorici Muficam definiunt: con- trariorum aptam compoſitionem, multorumque adunationem, & diſſen- tientium conſenſum. Non ſolos enim Rhythmos modulationemque coordi- nat, ſed omne prorſus ſy ſtema, omnem- Finis eius eſt adu- nare & apte coniungere. Et Deus diſ- cordantium rerum conciliator, & con- cinnator, eſt, hocque maximum illius opus ex Muſicae, medicaeque artis, le- gibus, inimica inter ſe conciliare. Ma- ſica inquiunt, conſenſus rerum & vni- verſi Ariſtocratia continentur. Quod enim in mundo harmonia eſt, id in ci- vitate eſt bona legum conſtitutio, in familia temperantia. Inter varias ſectas, inquit Ptolemae- vs, qui in barmonia explicanda ope- I CA. ram poſuere, duae maxime eminue-a pors runt, Pythagoraea & Ariſtoxenia ". phyr. in Pythagoras ratione, Ariſtoxenus ſen-Harm. ſu eam diiudicabat. Pythagoraei, btolem. non obſequentes auditus monito, inqe Mnk. omnibus iſtis, in quibus oportuit, ſo-p. 1144. nituum differentiis, proportiones ac- E. commodarunt, quae ſaepe minus ſen- Porphyr. ſaum perceptioni conueniunt, eoquee Prolc- opprobrium fecerunt proportionum maeus criterio, apud eos, qui contrariam ſe- Harmo- quuntur ſententiam.“ nic. c. 2. Hinc Pythagoraei, quod harmoni- cum nunc vocamus, Canonicam ap- pellabant, non a Canone inſtrumen- t0, vt viſum nonnullis, ſed a recti- tudine queniam ratio rectum inue- nit, harmonicis canonibus ſine regu- lis vſa. Vocabantque exercitium Z2Z 22 2 omnis Ptolom. ap. Por- phyr. l. c. 732 PARS VIII. DlOITPLEINA omnis generis inſtrumentorum, iuxta regulas harmonicas procedens, tibiis, rubis, & ſimilibus, canonicum: quod Nicom. Manual. Harm. L: I. c. I Pp.2. ſqq. licet canonicum haut ſit, ita appella- tur tamen, quoniam fit iuxta rationes & theoremata Canonices. Inſtrumen- tum igitur potius a canonica ſua perfe- ctione nomen videtur eſſe indeptum. Canonicus itaque generatim loquendo PEIIMAG. P. I. N II.. I. I. eſt Harmonicus, qui ratiocinatione oc- cupatur circa id, quod ex harmonia conſiſtit. Muſici & Harmonici diffe- runt. Muſici enim pertinent ad ilud Harmonicorum genus, qui a ſenſu ini- tium ducunt: Canonici vero ſunt Py- thagoraei, qui etiam vocantur Harmo- nici, vtrumque genus vero nomine ge- nerali Muſicorum deſignari ſolet. . CAP. I. VOX, EIVSQCQE SPECIES. IVwanae vocis, qui ex Pythagorae tanquam vnius generis, eſſe ſpecies, quarum hanc peculiari vocabulo appel- labant continuam; illam, interuallis procedentem, abiis, quae vtrique ac- cidunt, nomina imponentes. Inter- vallis enim diſtinctam eam exiſtima- runt, quae in cantu vſurpetur, & in o- mni ſono ſiſtatur, ac manifeſtam reddat, quae in omnibus partibus eſt, muta- tionem. Quae inconfuſa exiſtat, & magnitudinibus, quae in ſingulis ſo- nis funt, diuiſa ac disiuncta; tan- quam in aceruo, non vero vt in com- miſtione, vocis partibus ſibi inuicem appoſitis, quae & facile ſeparari, & & dignoſci queant, & nullo modo vna corrumpantur. Talis enim eſt vocis ſpecies, in cantu locum habens, quae omnes fſcientibus deſignet ſo- nos, quantae magnitudinis ſinguli participent. Niſi enim ita quis ea vtatur, non eam canere, ſed loqui di- citur. Alterum vero autumarunt conti- nuam, per quam inter nos colloqui- mur, ac legimus; neceſſe non haben- tes, manifeſtas atque inter ſe diſtin- étas reddere ſonorum tenſiones. Quin ſermonem connectimus, vſque dum id, quod dicere propoſuimus, finem habet. Si quis enim aut diſſerens; ſchola prodierunt, duas dixere, aut alicui ſe purgans; aut etiam le- gens; manifeſtas interea in ſingulis ſonis faciat magnitudines, dirimens vocem, ac traliciens ab vno ſono in al- terum, non amplius dicere huiusmodi, ſed canere dicitur. Cum itaque vox humana duas ha- beat partes, duos, vt par eſt, locos, quos vtraque tranſeundo teneat, eſſe rebantur. Et quidem continuae vo- cis locum, qui naturaliter infinitus eſt magnitudine, a quocunque lo- quens inceperit, donec quiefſcat, ter- minum proprium accipit. Hoc eſt, eum locum, qui a prima loquela ad- ſilentium vltimum perducitur: vt ipſius copia in noſtra ſit poteſtate. At vocis interuallis diſcretae locum non amplius in noſtra eſſe poteſtate, ſed naturalem; ipfo quoque a di- verſis effectibus terminato. Prin- cipium quippe ipfſius eſſe illud, quod Primum audiri poſſit; finem vero, quod vltimo a voce proferri. In- de enim incipimus percipere ac con- ſpicere ſonorum magnitudines, at- que inter ſe commutationes, vnde primum nobis auditus operari vide- tur. Cum poffibile ſit, obſcuriores voces, quae a nobis ſentiri nequeant, in natura perfici, quaeque auditum omnem fugiant. Quemadmodum, verbi verbi guei Numne jeaen moch tione nis mian N Marmon, l. lc.3, qle , pr tu Veoml. 6. Mir II. mtione oe⸗ Churmoni Vmici difſe. ent ad ilkud Aſenſu ini- ſunn by. tur Harmo- nomine ge. ſoler. t etiam le⸗ in ſingulis , Girimens ſono in 4l- huiusmocki, a duas Iu- eſt, locos, enet, elle inuze ro- infinitus ode ⸗ nelen, er⸗ Hoc eſt, loquchad citur: Vt poleſtate. tae locum Poreltite, ne d Pruln⸗ ud, nod gem ſelo, i. Ir. e 100. Eines, 1. es, le eruri e⸗ Plennores Negbeint, Aulditurn. Inodum, velbi à Nicom. Harmon. L. I. c. 3. 2». 6. probabile.“ Ex ipſo enim circumdu- “H Nicom. I. wOXν PrYTMA TN PIANFTIS MVSICA. verbi gratia, in iis, quae ponderantur, quaedam exiſtunt corpora, quae m- nime grauitatem habere videantur: pa- leae mimirum, aut furfures, aut iſtius- modi alia: verum vbi iam per appoſi- tionem talium corpuſculorum penfio- nis quoddam apparuerit initium, tunc CA P. 733 librandi ſcientiae fines primum incur- riſte illa dicimus; Sic quoque prope- modum, cum, quae in voce eſt, obſcu- ritas magis atque magis adſcrefcit, il- lud quod primo omnium ab auditu percipi poteſt, principium facimus loci, quem vox cantui apta requirit. II. PRIMA IN PLANETIS MVSICA. Omina fonorum ab illis in coelo verſantibus ſeptem ſtellis, terram- que circumeuntibus, eſſe appellata, eſt tu orbium ſonum naſci neceſſe eſt: quia percuſſus aer, ipſo interuentu ictus, vim de ſe fragoris emittit, ipſa cogente natura vt in ſonum deſinat duorum corporum violenta colliſio. lIam vero, vt aiunt Pythagoraei, o- tcp. 6. mnia quae cum ſtridore circumagun- — Macrob. Somn- Scip. II. p. 82 tur corpora, cedente aliquo, & facil- lIme fluctuante, neceflario facere ſtrepitus, magnitudine & celeritate vocis, & loco inter ſe diuerſos; qui aut propter ſuos ſonos, aut proprias celeritates, aut propter repreſſionum orbes, in quibus ſingulorum impetus perficitur, magis ſint fluctuantes; aut contra, magis reluctantes. Hae vero tres differentiaz manifeſte videntur circa planetas, tum magnitudine, tum celeritate, & loco, inter ſe diſtantes: qui per aethera circumfuſum perpe- tuo & inconſtanter cum ſtridore cir- cum aguntur. Vnde & nomen aααm, ſtella, quilibet eſt conſecutus, quaſi ſtatione priuatus, ſemperque currens. A quo & Deus & aether nomina acce- pere. L ”ÿUDm Sed is ſonus, qui ex qualicunque aeris ictu naſcitur, aut dulce quiddam in aures & muſicum defert, aut in- eptum & aſperum ſonat. Nam ſi ĩctum obſeruatio numerorum certa modere- tur, compoſitum ſibique conſentiens modulamen editur. At cum increpat tumultuaria, & nullis modis gubernata, colliſio, fragor turbidus & inconditus oflendit auditum. In coelo autem conſtat nihil fortuitum, nihil tumul- tuarium, prouenire, ſed vniuerſa illic diuinis legibus & ſtata ratione proce- dere. Ex his inexpugnabili ratlocina- tione collectum eſt, muficos ſonos de ſphaerarum coeleſtium conuerſione procedere: quia & ſonum exmotu fie- ri neceſſe eſt, & ratio, quae diuinis ineſt, fit ſono cauſa modulaminis. Hoc Pythagoras primus omnium Graciae gentis hominum mente concepit: & Tntellexit quidem compofſitum quid- dam de ſphaeris ſonare propter neces- ſitatem rationis, quaea coeleſtibus non recedit. Porro a Saturni motu, qui longiſſi- me a nobis abeſt, grauiſſimus in dia gn- paſon conſonantia ſonus, Hypate eſt ap- pellatus. HMypaton enim idem eſt, quod ſummum: at a Lunari motu, qui o- mnium infimus eſt, & terrae proxi- mus, acutiſſimus dictus eſt neate. Ete- nim neaton idem eſt, quod infimum. Ab iis vero, qui ab vtraque parte ex- iſtunt, nimirum a Ilouis motu, qui ſub Saturno eſt, parypate; & qui fupra Lunam eſt, nimirum Veneris, para- neate. Deinde a medio, hoc eſt, ipſo ſolari motu, qui quartus ſitus eſt ab vtraque, meſe: dia teſſaron conſonantia LZ 22 3 ab Manual Muſc. V. cum vtrisque extremis idem compa- 734 àab vtroque extremo in ſeptem chor- darum harmonia ſecundum antiquos diſtans. Quemadmodum & ſol inter ſeptem planetas vtrinque eſt quartus, cum ſit plane medius. Rurſus ab illis, qui ab vtraque parte Solis ſunt, a Marte quidem, inter Iouem & Solem ſphae- ram conſecuto, hbypermeſe, quae & li- chanus; a Mercurio vero, interſtitium veneris & ſolis obtinente, dicta eſtpa- rameſe. Plin.L. I. Sed Pythagoras interdum exmuſica ratione appellat tonum, quantum ab- Hiſt. Nat. ſit a terra L una. Ab ea ad Mercuri- vm, ſpatii eius dimidium: & ab eo ad Venerem fere tantundem. A qua ad ſo- lem ſesquiplum: a ſole ad Martem to- PARS VIII. DISCIPLINA PFTHACG. P. II. e. II. IV. num, id eſt, quantum ad Lunamater- ra. Ab eo vsque ad Iouem, dimidium: & ab eo ad Saturnum dimidium, & inde ſesquiplum ad ſigniferum. Ita ſeptem tonos effici, quam dia paſon harmoni- am vocant, hoc eſt, vniuerſitatem con- centus. In ea Saturnum Dorio mo- veri phthongo, Iouem Phrygio, & in reliquis ſimilia. Soni illi quos VII planetae edunt & Sphaera ſtellarum fixarum, cum illo cor- pore quod ſupra nos eſt & quod Amich- thona vocant, Pythagoras IX Maſas vocabat; compoſitio vero & Sympho- nia, & connexio quaſi ommnium, cuius aeternae atque ingenitae vnum quod- vis iſtorum pars eſt, atque portio, Mnemoſyne ipſi audiebat. CAP. III. DE OCTO Orro omnium primus Pythagoras, vene in coniunétione medius ſonus ratus, differentem tantum exhibeat dia teſſaron conſonantiam, tam ad hy- paten, quam ad neten, ſed vt variam magis contemplationem inſpiciendam habeamus; extremis quoque ipſis inter ſe ſuauisſimam ſimul efficientibus con- ſonantiam, hoc eſt, ipſam dia paſon, quae rationem habet duplam: quod ex duobus illis tetrachordis continge- re nequibat; interpoſuit octauum uendam ſonum; quem, cum inter meſen & parameſen coaptaſſet, disiun- xit a meſe, tono integro; a parameſe, hemitonio. Vtprior, quae in ſeptem chordarum Lyra erat parameſe, trite h. e. tertia iam anete, & appelletur, & ſita quoque reperiatur: interpoſita autem, quarta quidem ſit àa nete, ad illam vero conſonet dia teſſaron conſonantiam, CHORDO. quam & ab initio meſe ad hypaten ha- bebat. Porro tonus qui inter ambas eſt, & meſen & interpoſitam; quae prio- ris loco parameſe eſt appellata; vtri- cunque tetrachordo adponatur: ſiue illi, quod eſt ad hypaten, vltimarum Porphyr. ad Ptol. Harmo- nic. p. 21. naturam magis referens; ſiue iſti, quod ad neten, ſupremarum: dia pente con- ſonantiam demonſtrabit, ſyſtema v- trinque exiſtentem ipfius tetrachordi, & adiuncti toni. Quemadmodum & ipſius dia pente ratio ſesquialtera, ſy- ſtema inuenitur ſupertertiae ſimul & ſuperoctauae. Vnde tonuseſt ſupero- ctauus. Hoc modo interuallum quatuor chordarum, tum chordarum quinque, tum quod exiſtit ex vtriusque coniun- ctione, diapaſon appellatum, & adiectus inter duo tetrachorda tonus, iſto mo- do a Pythagora animaduerſa“, eam proportionem in numeris obtinere ab eo ſunt dicta. * Meibomius videtur aſſequi minus ſenſum ver- borum αταιvv àοειν, ideoque s αα — ponit poſt Aει Sant. Mihi tamen videtur omnia reéte aſiecutus eſſe Meibomins. 5αh⁵ CAP. cde Nu⸗ (.10. I. Keipion, Iol. kit. iumbl. eMlinml Myrm. I. lc,VI0 ex ue ire. Theon. 60 Smyrn. O Mathem. gore Plat, de E Mu ſie⸗c. 12 988, llos Kin mos bde die Lin Nit. c. cichi . C ,r le.l.l. it omn. u el e Unamatet. midum 8. m, Kinde lu ſeptenn harmon’. dtemcon⸗ orio mno- go, Ein e edunt & Pomiyt. millocor. 2d Ptol. Aitr er A Mr Sympho⸗ Um, cuins umnquod. e portio, etm hi- r anbes neprlo⸗ 1 Ntti⸗ r: Wwe⸗ timarum ſi, quoc ne Col- eina V. rachordi, odumn & tera, ſonul kſpero- guunuor gingue, ColuHI adiechus iſtomo⸗ 17 an natetb — , nidetur CA. — Mathem. 4 petit. lIambl. . Vit. Py- tundentes, ſonitusque, permiſte, quam thag. c. Maxime conſonos inter ſe reddentes, ooroαnω.ονπι . ARIIMETIIC. HARM. PROPORL 7 735 CAP. IV. AEITHMETICAE HARMONIAE PROPORTIONES. Onorum proportiones & conſo- nantias primus adinueniſſe Pytha- goras dicitur, hos quidem in ratione lesquitertia, qui diateſſaron efficiunt: illos vero in ſesquialtera, qui diapente, & in dupla qui diapaſon. Occaſio & modus inuentionis refertur a Cenſo- bde die rinob, Boethio“, Macrobio, accurra- Nat. c, tiſſime vero omnium a Nicomacho“ c de iu- Curis aliquando, & disquiſitioni eorum, Gc L. I. quae compoſuiſſet, intentus, numau- crO.i. ditui aliquod excogitare poſſer admi- iSomn. niculum, firmum, ac erroris expers: Geibion⸗ quale viſus habet per normam, & per M adel Legulam, aut etiam per dioptram: ta- Qus vero per libram, aut menſurarum Harm. L. I. c. VI. 10 exCOgitationemn . prope 3erIS officinam quae re- deambulans, diuino quodam caſu ex- audiit malleos ferreos ſuper incude Theon. Smyrn. Plat. de Mu ſic. c. 12. P:⸗88. XXVIN. vna tantum combinatione excepta. In 1II5. ſdq. Wlis vero cognouit & dia paſon, & dia pente, & gia teſaron concentum; at ſo- num qui inter dia teſaron erat & dia pente, diſſonum quidem per ſe exiſte- re videbat, ſed completiuum alias il- lius, qui inter ipſos eſſet maximus. Ingreſſus itaque, tanquam a Deo pa- tefacta ſibi intentione, in fabricam, bi- que multis experimentis inuenta ſoni- tus differentia, ex illis, quae in mal- leis erant grauitatibus; non vero à fe- rientium viribus, nec a malleorum fi- guris, nec aferri, quod tundebatur, tranſpoſitione; cum pondera accurate excepiflet, & libramenta malleorum quam maxime aequalia; recza domutn Je contulit †, atque ab vno aliquo palo, re& qui ab vno angulo ad alterum muris eſ-aααντα½ ſet impactus; ne & hinc differentia ali- 2an qua fuboriri videretur, aut certe ſuſpi- Xc*. cionem adferret palorum, propriam eibom. naturam habentium, commutatio; ad- zira ſe pendens quatuor chordas eiusdem ma- ſ con: teriae exiſtentes, tum aeque longas, erlus. & aeque craſſas, atque odem modo complicatas **, ſingulis ſingula pondera appendit, alligata ex inferiori parte. GCumque ita chordarum longitudines omnino aequales efleciſſet, pulſans de- inde binas atque binas ſimul chordas alternatim, conſonantias inueniebat ante dictas. aliam in alia combinatio- ne. Namque a maximo pondere ten- ſam, ad eam, quae a minimo, dia paſon ſonantem deprehendit. Erat autein illa duodecim librarum; haecçvero, ſex. Atque ita in dupla ratione conſtitue- bat dia paſon conionantiam, quam & ipſae grauitates oſtendebant. Rurſus maximam ad iuxta minimam, quaeo- cto librarum exiſtebat, dia pente con- ſonantem inuenſt. Vnde hancin ra- tione ſesquialtera conſtituit, in qua Giipſae inter ſe erant librae Ad eam rur- ſus, quae hanc ſequitur, quodad gra- vitatem, iſta minorem, ſed reliquis maiorem, quae nouem pondo etfſet; ipſam dia teſſaron, proportionaliter vero operarum vitio irrepſiſſe puto. eius melior eſt quam Stanleiana, ſic nempe ille: Hane autem ſecundum numerun quantitatem, tum quae per 7aal uor chordaz diſtantia dicitur, rrr- (habere) modo quodam tali a Pythagora depre- benſam aſſtrmant. Sola vox babere quae forte nulla Meibomii culpa excidit ſupplenda: cetera o- Certe verſio ptime: Nam in ſequentibus narratur, vt ex ob- ſeruatis malleorum ictibus haec deprehenderit Py- thagoras. M P ορα5ρSαρρ quod Meibomius contra omnmium MSS. ſidem mutatum ſine neceſſitate cuperet in igogdbν & vertit geque graues Stant, ipſis 736 PARS VIII. DISOIPLINAF PVIHIAGORAE P. II. c. V. ipfis grauitatibus. Atque hanc ſaper- quartam contra deprehendebat, cum Natura eadem ſesquialterae eſſet mini- mae. Quippe nouemad ſex ita habent, quemadmodum quae iuxta minimam eſt, octo libras habens, ad eam quidem, Qquae ſex habet, in ratione erat ſuper- gadta; ſed ad eam quae duodecim, Iesqaialtera. Quod itaque eſt inter dia pene, & dia teſaron, hoc eſt, quo dia pente conſontia ſuperat dia teſſaron, confirmatum eſt in ſuperodtaua eſſe ra- tione, in qua nouem octo. Porro dia paſon conſonantia vtrorumque ſyſte- ma dicitur: ſeu ipſius dia pente, & dia teſſaron in coniunctione; vt dupla ra- tio ſyſtema eſt ſesquialterae & ſuper- tertiae, in his numeris: duodecim, octo, ſex, aut contra, ipſius dia teſaron, & dia pente; vt dupium, ſuper tertii & ſesqui alteri, vt puta in tali ordine: duodecim, nouem, ſex. Cum itaque & manum, & auditum conuertiſſet ad adpenſa pondera, atque ex his confirmaſſet habitudinum ratio- nem; machinatione facili transpoſuit, communem quidem chordarum ad penſionem, quae ex palo erat ab an- gulo adangulum in fixo, in inſtrumen- ti metam, quam chorotonon, h. e. chor- Jus tendentem ling-am, nominabat: il- lam vero aliquantam diſtenſionem, proportionaliter ipſis grauitatibus, in clauulorum, qui ſupra erant, tempe- rata conuerſione. Atque hac ince- ptione vtens, & queſi infallibili norma, in varia deinde inſtrumenta experi- mentum extendit; tum acetabulorum CAP. V. J DIVISIO DIAPASON EX GENERE DIATONICO. Nicom. Dlatonicum hocce genus gradus & Harmo- progreſſus quosdam tales natura- nic. Ma- Jiter habere apparet. Hemitonium, de- aal ec: inde tonus; atque hoc eſt dia teſaron pulſationem, tum tibias, tum fiſtulas, & monchorda, & triangula, & aſſimi- lHia. In quibus omnibus conſonam in- venit, & infallibilem, illam per nu- meros comprehenſionem. Cumque nominaſſet Moren numeri ſenarii participantem ſonum: meſen, octona- rii, qui illius exiſtit ſupertertius: pa- rameſen, nouenarii participem, qui tono acutior eſt, quam medius, tum quoque illius ſuper octauus; neten denique, duodenarii: cumque inter- iecta ſpatia ſecundum genus diatoni- cum compleuiſſet ſonis proportiona- libus, ſic octo chordarum compagina- tionem conſonis numeris ſubiecit; du- plo, ſesquialtero, ſupertertio, atque horum differentiae, ſuperoctauo. Dialelaron — iatellaton Di⸗ Diapaſon iapent Ita progreſſum neceſſitate qua dam naturali a grauiſſimo ad acutiſſimum in hoc genere diatonico inueniebat. Nam chromaticum genus & enarmoni- vm rurſus aliquo modo ex hoc decla- rauit. ſyſtema: duorum tonorum, & eius, quod dicitur bemitoniun. Deinde adſumto alio tono, hoc eſt eo, qui eſt interpoſitus, dia pente fit ſyſtema, trium . ——— triu ton pen ſep agl . mit pri ner tha zu P lll. 1 Ale e, le⸗ Ilde aie exe tele ſent (Ec fa. I thngd⸗ ar. lambl. lita by. thig⸗ (. 1. V in Geo. D metkieis 1 1 ufſtale⸗ Kafimi. Wnm in- n per nu. Cunmche eni ſenri 1,0dom. tins 2 ls: neten lue inter- 8 Ciatoni. portiona- Dmpagim- diecitd. 10, Nque auo. 9 UE Mron quacdam ltiſfumum ueniebat. narmeni- oc ecla⸗ Geins, Deinde 0, qun trium Vit. Py- trium tonorum & hemitonii exiſtens. Deinde huic deinceps hemtonium, & tonus: aliud dia teſſaron, hoc eſt ſu- pertertium. Vt in veteri quidem lyra ſeptem chordarum, omnes ſoni, inde agrauiſſimo, aſe inuicem quarti, dia teſſaron inter ſe vbique conſonent, he- mitonio ſecundum progreſſionem, & primam, & mediam, & tertiam regio- nem accipiente in tetrachordo: In Py- thagorica vero, octo chordarum; quae CANON MONOCHORD INSTITVIV PER MVSTC. 737 aut ſecundum coniunétionem ſyſtema quoddam exiſtit tetrachordi & pen- tachordi: aut ſecundum disiunctio- nem, duorum tetrachordorum, tono a ſe inuicem ſeparatorum; a grauiſſimo progreffus ille erit, vt quinti a ſe in- vicem omnes ſoni inter ſe dia pente conſonent, hemitonio pededentim in quatuor regiones transeunte; in pri- mam, ſecundam, tertiam, quartam. 9 CA P. VI. CANON MONOCHORDI. a. Laert. Płuugaras, keſeromre Timaeo, ca- I, II. T nonem vnius chordae inuenit, h. de Muſic. e. regulam monochordi. Refert & Ari- L. d. ſtides, paulo antequam diem obiret, 1IG. gmicos hortatum eſſe vt Monochor dum exercerent, Muſicae ſublimitatem in- tellectu potius per numeros, quam ſenſu per aures aſſequendam efle in- dicans. Duris, a Porphyrio allegatus, aeneae thag. P. tabulae meminit, in templo Iunonis *"in Geo- Cchras * primum videret homo, audi- metricis retque concentus muſicos excellen- tiores, a muſica docendi initium fecit, cantibusque, & rhythmis, quibus mo- res atque affectus emendarentur, qui- busque animorum facultatum harmo- niae ad ordinem primigenium reuoca- ex mala interpretatione Eratoſthenis, Diuiſio Canonis, iuxta Theonem, Mathem. fit per illum, qui in decade eſt, quater-?lat, c. nionem, qui conſtat vnitate, binario, 5. mit. ternario, quaternario. I. 2. 3. 4. Com- plectitur enim ſesquitertiam, ſesqui- alteram, duplam, triplam, & quadru- plam. Sectionem Pythagorici cano- nis ex mente ipſius Pythagorae, non vel Thrafſylli (cuius operationem re- c. praeſentauit Theon) ſed prouta Ti- 15. ab Arimneſto, Pythagorae filio, dedi- maeo Locro, quem etiam ſequitur Pla- Mannal catae, cui praeter alias artes Muſicus to, exponitur, ad 27¶ memorat Nico-Maſc. I. quoque canon inſcriptus fuit, ſubla- machus, cui ipſam illam repraeſentare I. e. IX. tus poſtea a Simo Mulico, qui, ſibi ca- propoſitum erat in prolixiore tracta-p. 24. nonem vindicans, tanquam muen- tione de Muſica, confer & Euclidem, ualid. . 4 . — . ect. Can tum ſuum publicabat. Ariſtidem Quintilianum, & reliquos. Ariſtid. M. CoAP. VII. erſe-l-. INSTITVTIO PER MVSICAM. 116, Lnbt. Vum vero exiſtimaret primo ſen- rentur: corporisque & animi morbis thag. . ſus homines inſtituendos eſſe, ita medelam excogitauit. Commemora- X. vt figuras illas ſpeciesque rerum pul- tione autem ante alia dignum eſt, quod diſcipulis ſuis eaproe & eτααααι quas vocabat, muſicas pondere pariter ac ſono conficiebat, atque harmonice componebat, mirabili modo permi- ſcens modulationes diatonicas, chro- maticas, & harmonicas, quibus omnes animi mutabat affectus, nuper contra Aaa aa rationem 738 PARs VIII DiSO“Wſ INA PPTAG. & II . VII. rationem excitatos, atque triſtitiam, iram, miſericordiam, amores obſcoe- nos, timorem, omne genus appeti- tuum, afflictionumque & deſiderio- rum, animique remiſſionem, & igna- viam, impetumque excitantes: quos ad rectam virtutis normam reuocabat, harmonias conuenientes, tanquam certiſſimam medicinam adhibens. No- tu vero cubitum diſcedentibus di- ſcipulis, ab omnibus diei perturba- tionibus eos liberabat, & mentis tu- multus expurgabat, ſomnum vero ipſis conciliabat quietum, ſomniaque bo- na, atque futurorum indicia habentia. Ex lecto autem iterum ſurgentibus ex- cutiebat nocturnum languorem, re- miſſionem item & torporem, per cer- tos cantus, vel ſolo lyrae pulſu, vel voce clariore peragendos. Sibi ipſi quidem nunquam vel inſtrumento vel alio quocunque modo canebat: nam in ſeipſo tale quid fouebat, & ineffa- bili quadam diuinitate, aures men- temque mundi aduertebat harmoniae, quam ſolus intelligebat. Percipiens- que vniuerſalem illam harmoniam, at- que concentum, quem ſphaerae & mota in iis ſidera efficiunt, quae mu- ſicam plenam magis, magisque excel- lentem abſoluunt, quam apud mor- tales habetur, motibus ſuis, ob diuer- ſitatem celeritatis, & molis, in ſe in- vicem irruentia. portione inuicem ordinata ſunt atque compoſita; variis perfectionibus orna- ta. Quibus irrigatus quaſi, vt qui pa- riter ordine compoſitam mentis ratio- nem exerceret, quasdam horum re- praeſentiones effingebat, vt in quan- tum liceret iſta exprimerer, muſicam iſtam partim inſtrumentis, partim vo- ce, imitatus. Exiſtimabat enim ſibi ſoli in terra datum eſſe, vt intellige- Quae omnia pro- ret atque perciperet vniuerſales ſonos, idque ab ipſo naturae fonte & radice. Adeoque dignum ſe eſſe cenſebat, qui doceretur & diſceret, quique coele- ſtibus nitendo, imitandoque aſſimi- laretur, vt qui organa corporis ad e- am rem accepiſſet a Daemone, a quo genitus erat. Ceteris vero homini- bus ſufficere putabat, vt ipſi ſemper eum, atque res ab eo acceptas reſpici- entes, ex imaginibus atque exemplis emolumenta caperent, vt qui primos rerum archetypos apprehendere non valerent. Quemadmodum & illis qui in ſolem ob ſplendorem eius intueri nequeunt, defectus ſolis in ſtagno ali- quo, per materiam aliquam acu per- foratam, vel nigricantis coloris vi- trum monſtramus, infirmitatem ocu- lorum metuentes, aliamque viam per- ceptionis intuitioni ſubſtituentes apud illos qui talia amant, licet altera infe- riorem. De hac ipfa ſingulari eius & diuina, quam nactus eſt praealiis ho- minibus, diſpoſitione, Empedocles a- gere videtur, ita canens: Vir erat inter eos quidam praeſtan- tia doctus Plurima, mentis opes amplas ſub' pe- Aore condens: . Cundtaque veſtigans ſapientum dolta reperta. W Nam quoties animi vires intenderat omnes, Perſpevxit facile is cunctarum ſingu- la rerum Vsque decem vel viginti admortalia ſecla. = Verbis praeſtantia, & entium omnium perſpexit ſingula, & ſapientiae opes, at- que ſimilibus, admirabilem Pythago- rae prae aliis habitudinem intelligens, qua corpus pariter ac mentem, in vi- dendo, audiendo, & intelligendo. CAP. gls ſonos, ladice lherui lne oele⸗ lle aſimi⸗ Orig ad e. lle, 3 quo ohomnn. lſener reſpict. exemplis ulprimos 1 erenon 6 inneri tignoali. nell per. Moris Vi⸗ tem ocu lumper⸗ tes aud era inle- ri eins cles 4⸗ eſtan- ſubhe. ndde nderar 1 ,. riale Minn eh⸗ imgo⸗ igens, in vi- CA.. lIambl. c. XXV. MEDICINA PER MVSICAM. 739 CAP. VIII. . AAAIEDICINA PER MVSICA M. Rbitrabatur Pythagoras Muſicam plurimumad ſanitatem afferre mo- menti, ſi legitimo modo adhibita fu- erit. Solebat enim non perfunctorie hac vti purgatione: hancque medici- nam per muſicam appellabat, tractabat- que circa vernum tempus huiusmodi modulationem. Lyra canentem col- locabat in medio, reliqui vero, qui voce accinere poſſent, eum circumſidebant, ſicque illi canebant, paeanas quosdam concinentes: quibus animum exhilara- bant, decenterque eum componebant. Alio vero etiam tempore Muſicam Medicinae loco adhibebant, habebant- que certos cantus compoſitos, qui plu- rimum contra animi morbos atque af- fectus valerent, & contra moerores & tionibus. morſus eius. Alios quoque conficie- bat irae & malitiae opponendos, & o- mnibus eiuſcemodi mentis perturba- Inuenerat & aliud genus Muſicae & cantus, aduerſus cupidita- tes legibus aduerſas. Saltationem quo- que addebat. Nec alio inſtrumento quam Iyra vtebatur. Tibias enim, & quicquid aëre inflatur inſtrumento- rum, ignobilem ſonum reddere, & ſoli vulgo accommodatum, nihil vero generoſi habere, arbitrabatur. In vſu quoque illi erant Homeriat- que Heſiodi verſus, quibus animum emendabat, relatumque eſt, Pytha- goram Spondaico verſu ex operibus (Heſiodi forte, cuius carmen ex titulo ooοu*νoο ooom, inſignitur) quem tibicen caneret, rabiem Tauromenitae adole- ſcentis extinxiſſe: qui ebrius, cum to- tam noctem cum ſcorto tranſegiſſet, in eo erat vt riualis accenderet tectum, ipſe Phrygio cantu accenſus. Pythagoras igitur, in ſiderum obſeruatione tum oc- cupatus, ſtatim eum pacauit, & ab in- ſtituto reuocauit, poſtquam tibicini, vt modo mutato ſpondaicum inflaret, perſuaſiſſet. Qua ratione iuuenis ſu- bito menti reſtitutus tranquille do- mum abiuit, qui momento antea au- dire monentem Pythagoram plane re- cuſa verat, eique minas & conuitia in- geſſerat. Simili ratione Empedocles iuuene quodam in hospitem ſuum, Anchitum, gladium ſtringente (quod patrem eius in publico iudicio ad mor- tem condemnaſſet) atque id iam agen- te, vt ipfum interficeret, confeſtim modo mutato Homerica illa cecinit Nopenthes, ſene felle, malis me- dicinaque Cunctis. hacque ratione Anchitum, hoſpitem ſuum, a periculo mortis, Iuuenem veroa crimine homicidii liberauit: qui ab eo tempore diſcipulus eius factus eſt, atque inter ceteros poſthaec emi- nuit, Praeterea tota Pythagorae ſchola, il- lam quam vocabant saoοo—sↄ & owaαιν conf. & eνWh & sradPny idoneis quibusdam carminibns efficiebat, & quae contra- riis opponi poſſent affechbus, mentis habitus atque diſpoſitiones vtiliter mutans. Qubitum enim ituri, atque ſomno ſe permiſſuri, mentes a diurnis perturbationibus & negotiorum ſtre- pitu repurgabant, per odas quasdam, & peculiares cantus, quibus ſomnum conciliabant quietum, inſomniisque minus interpellatum, non aliis quam bonis inſomniis ſtipatum. Manea communi ſomni recreatione ſurgentes * Legendo TαD e ,αν idque exempli perti nere ad Heſiodum videtur. Alterum Empedoclis ad Homerum., Stanle. Aaa aaz torporem ibid. X. 740⁰ torporem atque grauedinem alio can- tu depellere ſolebant. Aliquando absque carminum reci- tatione affectus & morbos perſanabant, aegrotosq ue incantamentis illis ad ſani- dayres tatem reducebant. Atque inde ι vocem in vſu eſſe coepiſſe veroſi- mile eſt. Atque hoc modo Pythago- ras Vtiliſſimam humanae vitae & mo- rum correctionem per Muſicam inſti- tuit. Hucusque lamblichus, cui dicta affatim aliunde petitis teſtimoniis con- firmari poſſunt. Carmina enim iis fuiſſe contra mentis affectus triſtitiam, iram, libidinem, Senecae etiam eſtrela- Cie Puſc, tum, Pythagoram perturbationesanimi IV. c. 2. Iyra compoſuiſſe dicenti. Similiter Ci- cero, carminibus, ait, illos ſolitos eſſe & praecepta quaedam occultius trade- re, & mentes a cogitationum intentio- ne cantu fidibusque ad tranquillitatem traducere. Quo etiam ſpectant quae Lr . de Clinia Pythagoraeo refert Aelianus, *2*. quod, ſi forte ad iram procliuiorem ſe- ſe ſentiret, fidibus cecinerit, antequam totus eo aflectu corriperetur. Cumque, quare id faceret? interrogaretur: quo- niam, reſpondit, hac ratione menti 2„ —. Senec. de ira „wies tranquillitas redditur. Saltatione eum “ 9 . vſum eſſe Porphyrius teſtatur, cum di- cit: ſaltationibus quibusdam vtebatur quas corporis agilitati & ſanitati con- ducere arbitraretur. Tibias eum, & quicquid eſt inſtru- mmaentorum quae vento inflantur, aſper- e Nnkt natum eſſe, exAriſtide conſtat, qui dicit b. 0. diſcipulos eum monuiſſe, vt cauerent . ne tibiae flatu auditum inquinari pate- rentur, ſed vt ad lyram cantatis ſolen- nibus cantionibus irrationales animae impetus expurgarent. vir. V. Homeri eum & Heſiodi carmina ce- 55 bP. Ciniſſe, vt animi morbis mederetur, ſe- * quentibus verbis a Porphyrio eſt rela- PARS VIII. DISOIPLINA PVIMGORAHN P. II. c. . &. III. .1. tum: Exercitationes matutinas domi habebat, animum ſuum ad lyram com-. a Ir⸗ ponens, & veteres quosdam Thaletis ſed Crs- Paeanas accinens. Homeri quoque & tenſis. Heſiodi carmina accinebat, quibus ani- Vide quæ mus emolliri atque tranquillior reddivre videbatur. obſerua vimus. Quae de iuuene retulimus ea con-cap. 2. firmat Ammonius, a Cicerone vero Ammon. ita referuntur: Cum vinolenti ado- n apud leſcentes, tibiarum etiam cantu, vt Boethi- fit, inſtincti, mulieris pudicae fo- vm de res frangerent, admonuiſſe tibici- Muſica nam, vt ſpondeum caneret, Pytha- "l.. . goras dicitur. Quod cum illa fe- ciſſet, tarditate modorum & gra- vitate canentis illorum furentem pe- tulantiam ſedaſſe. Aliam huc pertinen-H omil. tem fabulam refert Baſilius: dicitur & XXIV. Pythagoras, in ebrios olim incidens, TI. opp. iuſſiſſe tibi cinem, conuiuio luxurioſo ?-s S8r. à: praeſidentem, mutare modum, ac Do- rium ipſis canere. Atque hoc melodiae genere illos ad ſobrietatem reduxifle, qui deieétis capite coronis, omnes, eru- beſcentes, domum reuerſi ſint. ad mentes Inſtitut. or. IX. 4. 556. Mane & veſperi Muſica componendas Pythagoraeos vſos fuiſſe, a multis aliis eſt affirmatum. Ita Quinti-?. lianus: Pythagoraeis certe moris fuit, & cum euigilaſſent animos ad lyram exci- tare &Quo eſſent ad agendum paratiores, & lm ſomnum peterent, ad eandem Präs lenire mentes. Plutarchus: Lyrae de Iſd. cantu Pythagoraei vtebantur, ante- & Oſir, quam cubitum irent, ea componentes fin p. affectibus obnoxiam atque ratione de- WW ſtitutam animae partem. Cenſorinus: Nat. c. Pythagoras vt animum ſua ſemper di- XII. vinitate imbueret, priusquam ſe ſomno daret, & cum eflet expergitus, citha- ra, vt ferunt, cantare conſueuerat. Quantum Thaletis bus cite nile . XXIXn. 159. di ill 400 SEuelid A lI. e .. 19. D Procl. in Bucl. b. Ullder.n. 9.27.n 3 enll N 70 zabs- ray be Gh. is gek. l. 26. fin. b ic det Il. p.22 An. dic det V. ,32 init, vuncom nrdt Tbehne pni ocde nbusani ide Or redddiinrin Thalett oblene Vimut, ne Vero Anmmon . Gti do. n w. ntu, Wr, al Boethi. ae ſ. n R tibici. Mile Pythn-le, ila fe. gra. tem Pe. tinen Honl Itur &XIV. idens . Dl. opp. Urioſo 8r 4. AcDo- ode Vle, eru- lentes laſtitut. fuiſe, del 4 inti. b. 556. it& exci. ores, Ilden — PFIae delid inte- 20n, ſin. Ites n b. n ge gie l: Nr, di- AXII. 0 ha⸗ tt. u XxIX.n. GroMETR. DE PVNCTO, LINEA, &e. 7. Quantum admodos varios à veteri- habemus Damonis fragmentum, ab A- bus obſeruatos in muſicis, vt varios ex- citarent affectus, ea de re egregium SECT. Pchagoras, teſtante lamblicho, Ge- ometriae plurimum operae impen- 158. dit, Aegyptii enimwa quibus edoctus eſt illam ſcientiam, multa habent proble- mata Geometrica, cum doéctiſſimi eo- rum ſiue Dei, ſiue homines, a multis inde aetatibus, totam patriam ſuam metiri coacti ſint, propter Nili alluuio- nes; vnde Geometria etiam nomen ob- tinuit. Sunt, qui omnia theoremata, ad lineas pertinentia, Aegytiis tribuant & Chaldaeis. Haec vero ommia cum accepiſſet Pythagoras, ſcientiam hanc inkneid. auxit, ſuisque diſcipulis tradidit. Pro- Iambl. c. G EOMETRIA. riſtide Quintiliano allegatum. —–— III. clus affirmat, primum eum Geometriam in formam icientiae redegiſſe, princi- piis eius inde a primis initiis confidera- tis, (accuratiori ſtudio, quam Thales, Ameriſtus & Hippias, qui in eo ſtudio- rum genere ante ipſum fuerant verſati) atque theoremata abſtractione a mate- ria facta, ſolo intellectu ſerutatum. Ti- maeusprimum eam Geometriam per- feciſſe teſtatur, cuius elementa, iuxta Anticlidem, a Moeride erant reper- ta. Ariſtoxenus quoque primum eum meulits ait & pondera Graecis tradi- iſſe. pracf. p. CAP. I. ¹9. DE PVNCTO, LINEA, SVPERFICIE SOLIDO VEL GORPORE. .— Vthagoras puncum proportione Procl. in He . vnitati, lineam binario, ſaperſ- P. 27. Kkn. ο Cernakio⸗ corpus quaternario Kop- reſpondere aiebat. Punctum vero Py- anos. thagoraei definiebant vnitatem, haben- A 85 tem poſitionem. , Llineamb, ſecunda quae ſit, atque pri- vm. d. Mha ab indiuiſibili motione, conſtitu- def. I. p. tam, binarium vocabant. 26 fnn. Superficiem“ cum numero tornario b id. def. comparabant, quoniam omnes figurae II. p. 22. fuperficiei primam triada agnoſcunt. & d,def. Circulus enim, qui figurarurn rotunda- V. p. 32. rum princeps eſt, triademn occulte com- init, plectitur, centro, ſpatio, & circumfe- rentia. Triangulus vero, qui eſt pri- mus reétilinearum figurarum, manifeſte ternario continetur, formamque ſuam id. def ſecundum numerum iſtum recipit. 24..46. Hinc affirmatum Pythagoraeis trian- med. gulum ſimpliciter principium eſſe gene- rationis, & formationis rerum genera- bilium. Vnde Timaeus ait proportio- nes omnes, naturales aeque, ac elemen- torum conſtitutionis eſſe trigonas, quoniam triplici diſtant interualo, & colliguntur ex rebus omni parte diuiſi- bilibus, & varie mutabilibus, repleta vero ſunt infinitate materiali, natura- les vero coniunctiones corporum ſolu- torum repraeſentant. Quemadmo- dum & trianguli continentur tribus li- neis rectis, angulos vero habent, linea- rum multitudinem colligentes, atque angulum & coniunctionem aduenti- tiam iis largientes. Merito igitur Phi- lolaus angulum trigoni quatuor dedica- uit Diis, Saturno, Plutoni, Marti, Ba- cho, quadripartitum elementorumor- natum omnem, ex coelo deſcendentem, Aa aa a 3 Vel ap. Laert, VIII, II. 742 PARS VIII. DCIPLINA PFTMAG. P. II. c. II. vel a quatuor Zodiaci ſectionibus, iis- lium. Atque haec de triangulis qui- ſun dem complexus. Saturnus enim na- dem. L mnen turam abſoluit humidam penitus, &G·¶ . guiis frigidam. Mars igneam totam. Pluto De quadrangularibus figuris ſtatu- qum complectitur omnem terreſtrem vi- vnt Pythagoraei, quadratum diuinam loer⸗ tam. Bachus in humida & calida gene- praecipue repraeſentare eſſentiam, eo xgo ratione praedominatur: cuius reiſym- enim maxime purum ſignificant ordi- vero bolum vinum eſt, humidum quippe nematque intemeratum. Rectitudo taan iuxta & calidum. Omnia iſta diffe- enim inflexibilitatem imitatur, aequa- ungr runt operationibus fuis in ſecundi ordi- litas vim ſtabilem & permanentem. hoc nis corpora, ſibi inuicem vero vniun- Dii igitur, ſtabilitatis qui funt rebus o- theo tur, quam ob cauſam vnitatem eorum mnibus autores, ordinisque intemerati, Poel l. 7 Philolaus ad vnicum angulum reducit. & virtutis inſuperabilis, non male qua- grop. 1094 Si vero triangulorum differentiae ge- drati figura repraeſentantur. Prae- z on thed nerationi conducunt, merito agno- terea Philolaus, alia quadam conſidera- 119) buit ſcendum eſttriangulum principium eſ- tione, quadrati angulum, angulum ild ſe, atque autorem, conſtitutionis re- Rheae, Cereris & Veſtae vocat. Vi- uld, I rum fublunarium Angulus enim rectus dens enim quadratum hanc terram ſu- um gvo eſſentiam ipſis præbet, atquemenſuram ſtinere, atque proximum ei eſſe ele- 1.dum eſſentiae definit: Eſtque rectanguli tri- mentum, vt docet TLimaeus, terram Vl. d anguli proportio cauſa eſſentiae ele- vero ipſam ſemina genitalia & proli- Aoßñ mentorum generabilium. Obtuſus por- fica ab omnibus hiſce Diis recipere; ſim. H ro angulus in omnibus diſtantiam prae- non riale angulum quadrati cum o- Ketii mor ſtat: & proportio trianguliobtuſi angu- mnibus iſtis comparat Deabus, vitam ei. nen li auget materialium formarum magni- communicantibus. Nonnulli enim fab tudinem, omniaque mutationis gene- terram ipſam Cererem Veſtamque ap- pei ra. Angulus acutus diuiſibilem red- pellant: Rheaeque totius eam parti- mer dit eorum naturam: & proportio Tri- cipare aiunt, omnesque in ea cauſas cep anguli acutanguli praeparat ea ad reci- eſſe progenerantes. Vnde Philolaus piendam diuiſionem in infinitum. Sim- ait, quadrangularem iſtum angulum pliciterque proportio triangularis con- terreſtri modo vnam coniunctionem P ſtituit eſſentiam corporum materiali- generum iſtorum diuinorum conti- 4 vm, diſtantium, ſemperque diuiſibi- nere. . CAP. II. 1 PROPOSITIONES. broel 14 N multitudine Theorematum Geo- tum, & EHexagonum aeqilaterum & Ip.gr. Metricorum, a Pythagora eiusque aequiangulum. Triangulum aequila- . diſcipulis inuentorum, iequentia po- terum ſexies eſt ſumendum, duae enim . tiſſimum ab eo profecta eſſe con- tertiae ſexies ſumtae quatuor angulos . ſtat. rectos abſoluunt. Hexagonum ter ſu- Sola haec tria Pohygona totum ſpa- mendum eſt, quiuis enim hexagonialis . tium circa aliquod punctum imptent, angulus, eſt vni angulo reéto aequalis, triangulum aequilaterum, & quaara- eiusque parti tertiae. Qucdrarumn V umitur llgqu. ſatn. leoel i 1t Ordt. 46. ectirudo . eqqua⸗ lentem, rebus 0. elherat, lequu. Prae. nſidera. inonlum t. Vi. Tam fu- eee. terram prol. cipere; Um 0- Vitam eruim Weap⸗ Pparti⸗ calſis lolans Gulutn nonemm conti⸗ & gule⸗ enim vglos terſl⸗ ialis ualis, Atu mitur Pprocl. L. IV. prop. nos aequales habet duobus rectis: Hoc PROPOSTTIONEFS ſumitur quater, quiuis enim quadrati angulus reétus eſt.“ Sex igitur trian- gulis aequilateris junctis, quemadmo- dum anguli conficiunt quatuor angu- los rectos, ita id etiam praeſtant tria he- xagona, & quadrata quatuor. Alia vero Polygona quaecunque, compoſi- ta angulis ſuis, alia excedunt quatuor angulos rectos, alia deficiunt. Atque hoc celeberrimum Pythagoraeorum theorema Proclus appellat. Triangulum quoduis angulos inter- 3a. cοαttheorema Eudemus Peripateticus tri- ta9² buit Pythagoraeis, modum vero, quo illud demonſtrant vide apud Proclum. Prpecg In triangulo rectangulo quadratum, TLpfop. quod imponitur lateri angulum re- frocl. L. Etum fubtendenti, aequale eſt quadra- IV. mo. tis, quae imponuntur lateribus angu- lum rectum continentibus. Kurn⸗ Hoc Pythagoras theoremate gno- IX, 1. Monis vel quadrati conficiendi ratio- nem edocuit, &, quod magno labore fabri, normam facientes, vix ad verum perducere poſſunt, id rationibus & methodis emendatum, ex eius prae- ceptis explicatur. Namque ſi fu- mantur regulae tres, e quibus vna ſit pedes tres, altera pedes quatuor, tertia pedes quinque, haeque regulae inter ſe compoſitae tangant alia aliam ſuis ca- cuminibus extremis, ſchema habentes trigoni, deformabunt normam emen- datam. Ad eas autem regularum ſin- gularum longitudines, ſi ſingula qua- drata paribus lateribus deſcribantur, quod erit pedum trium latus areae, ha- bebit pedes nouem: quod erit quatuor, ſexdecim: quod quinque erit, viginti Ita quantum areae pedum numerum duo quadrata, ex tribus pe- dibus longitudinis laterum, & quatuor 743 quinque. efficiunt, aeque tantum numerumred- dit vnum ex quinque deſcriptum: Refert Apollodorus ſupputator, at-Laert. que alii, theoremate illo inuento, heca- Vl . tomben Pythagoram ſacrificaſſe Muſis, lc. 4 cuius rei confirmandae cauſa ſequens epigramma allegatur: Pythagoras quondam Diis fecit nobi- le ſacrum Iuuenta eſt illi linea quod celebris. à Non Plutarchus bouem ſolum fuiſſe ait, poſſe ſus. atque hoc quoque a Cicerone in du- lee. n. bium eſt vocatum, tanquam diſcipli- “M 534. nae eius minus conſentaneum, qua a- B. ram ſanguine aſpergere non licebat. b L. III. e Nat- eor. C. . . Accuratius igitur, qui res eius tradide- runt, referente Porphyrio, bouem eum ſacrificaſſe dicunt ex farina confe-c porph. um: vel, vt relatum Gregorio Nazi-vit. Py- anzeno“, ex argilla. thag. P Dubitatum autem Plutarcho deſt, an A156. A ob modo allegatam cauſam, anpotius 1g3 ob problema de area parabolae iſtud ſa-e 1 c. crificium obtulerit Pythagoras. Sa- f Procl. ne f applicatio ſpatiorum vel figurarum ad Eu- ad lineas Pythagoricae Muſae eſt in- e ventum, vt affirmatum Eudemo eſt, at- XLIV.b. que ſectatoribus eius, Parabola nempe, 109. Hyperbole, ellipſis. Ab his ſcriptores iuniores accepta haec nomina ad lineas conicas tranſtulere, vnam parabelam, aliam hyperbolen, ellipſin aliam appel- lantes, cum antiqui iſti & diuini homi- nes(Pythagoraeos intelligo) nominibus iſtis, deſcriptiones arearum ſignifica- verint applicatas ad lineam determina- tam rectam. Si enim recta propoſita . Graeca ita diſtinguuntur 6 2* ioνρα r αιααρνν oas †τdααπιαα Paovias, T riaνoα 5as 7 HνWaâιοντι⅓ Sd- Payve K& 76αρασοα Tροσαροαπ quae malim ver- tere: ſex igitur triangulis aequilateris ratione angu- lorum compoſiti, quatuor angulos rectos con⸗ ficiunt, & tria Hexagona ea tetragona qua. tuor, linea 744 PAnRS VIII PDICIPIINA PFTEMACG. P. II. &TW. c. I. linea, ſpatium datum omne lineae re- cCtae eſt aequale, tum dicunt ſpatium ap- plicotum eſle (zaga SaX.¶Dſi vero ſpa- tilongitudinem vitra lineae extenfio- nem producas, tum eederé (nzgGa Xei) inquiunt. Si vero breuius ſit ſpa- tium, ita vt eo deſcripto pars lineae illud excedat, tum deficeret, (Sανι..) Hoc ſenſu Euclides voce parabolae vtitur Lib. I. prop. 44. & Lib. VI. paſſim. CAP. III. STATVRAM HERCVIIS GCOMODO SIT ASSECVT VS. Gell. 1, 1. Prutäccluns in libro, quem de Her- culis, quali inter homines fuerit, a- nimi corporisque ingenio, & virtuti- bus, conſcripfſit, ſcite ſubtiliterque ra- tiocinatum Pythagoram philoſophum dicit, in reperienda modulandaque ſta- tus longitudinisque eius praeſtantia. Nam quum fere conſtaret, curriculum ſtadii, quod eſt Piſae ad Iouis Olympii, Herculem pedibus ſuis metatum, idque feciſſe longum pedes ſexcentos; cetera quoque ſtadia in terra Graecia, ab aliis poſtea inſtituta, pedum quidem eſſe numero ſexcentum, ſed tamen aliquan- tulum breuiora: facile intellexerit, modum ſpatiumque plantae Herculis ratione proportionis habita, tanto fuiſ- ſe, quam aliorum procerius, quanto O- lympicum ſtadium longius eſſet quam cetera. Comprehenſa autem menſu- ra Herculani pedis, quanti longinqui- tas corporis ei menſurae conueniret, ſecundum naturalem membrorum o- mnium inter ſe competentiam, modi- ficatus eſt: atque ita id colligit, quod erat conſequens; tanto fuiſſe Hercu- lem corpore excelſiorem, quam alios: quanto Olympicum ſtadium ceteris pari numero factis anteiret.— SECT. IW. ASTRONOMIA. Ec in coeleſtium rerum contem- tiae peritus Pythagoras, vt ex paucis plationem obiter Pythagoraei in- uiſiuerunt, fuitque huius etiam ſcien- eius reliquiis conſtat: 1 — n. 158. J G CAP. I. SYSTEMA SPHAERARVM. Anon. Ria ſunt, quae coeli nomine dicun- ri ſex planetae, Iupiter inquam, Mars, vitac Py- tur. Primo quidem ipſa ſphaera Venus, Mercurius, Sol & Luna, poſt thhag aut. inerrabilis, ſiue firmamentum: ſecundo hoſce eſt ſphaera ignis, hinc aeris, a; diſtantia illa, quae eſt a firmamento, vſ- deinde aquae, quibus omnibus vIti- ue ad lunam: tertio vniuerſus mun- mus ſubeſt orbis terrarum. dus, coelum inquam & terra. Anonymus vitae Pythagorae autor apud Photium affirmat, in coelo duo- decim orbes ordine diſtinctos eſſe eum docuiſſe; quorum primus & extimus ſit inerrabilis ſiue firmamentum. Pro- ximum eſt ſidus Saturni, & deinde cete- Qui preſſius vero Pythagorae, eius- que diſcipulorum, placita ſequntur, af- firmant, ſphaeras coeleſtes decem eum eſſe ſtatuere, quarum nouem tantum oculis noſtris pateant, (ſtellarum nem- pe fixarum, ſeptem planetarum, & ter- rae noſtrae) decima eſt Antichihbon, terra tertl 1 ,Mut. ſtrae. e zuim. Duce oct. e. coru lim. P . . le⸗ eeön. mer lle. d puse zitor, gine coel, Ei. e,1059 G. fol. min 4, (oel Adebbi- nun. laum 4 dob tesl lel 21 coI l e dapr lc25. tulr, . que die, (48, nat ban nor hen tuen 4 Neſ. ( . de edeie o 35. e Plut, in Numa 9,67. C. f ad A- riſtot. de coelo ca) II. fol. 125. b. 3 Clem, AI. Ktr. V5 556. B. ſeßhe. lede ilud 6) Hoc e vtitur ln. V8. Hereuls o flul⸗ Lanto. t IUam menlu. ingui⸗ Uenret, Drum O; Moci- , quod Hercn- 1 dlios: Cederis Pancis Mirs, , poſt gerls, 8Vlti⸗ eius. ull⸗ heum Atum hem- Xter⸗ hthon, tern lolaum I. c. 25. c Ariſt. M SrysSTEAMA SPHAERARVM 745 terra ſuperior noſtra, vel oppoſita no- ¹ blut. ſtrae. Antichthona iſtam addidere?, vt l numerum abſoluerent corporum mo- rim. p. torum. Conſiderantes enim * Muſi- 1028. A. Cae aflectiones & proportiones in nu- Sim- meris conſiſtere, omnibusque aliis re- plic. ad pus cum numeris intercedere ſimilitu- Ariſtot. de cocl, dinem, primum item in natura nume- L. II. c. ros eſſe, & numerorum elementa o- IX. fol. mnium rerum elementa eſſe; totum 113. q. coelum harmoniam eſſe affirmabant & Ndderhi- numerum, coelique affectiones & par- ap. Stob tes numeris reſpondere. Hosque adeo Ecl. Colligentes, compoſitioni totius eos a- phyſ. L. daptabant, in quo ſi aliquid deſiderare- tur, id quidem ſupplebant, vt totum ae- qualiter compactum deprehenderetur. Sic, quoniam perfecta eſſe videtur de- cas, totamque numerorum complecti naturam, propterea decem eſſe ſtatue- bant ſphaeras coeleſtes. QCum vero nouem tautum oculis noſtris depre- hendantur, decimam Antichthona ſta- tuerunt, noſtrae terrae oppoſitam. de corle . OTdinem & ſyſtema eorum quodat- L. H. c. tinet, ſtatuebant Pythagoraei“ medium I3. in mundo locum ignem obtinere, vel, vt à Ecl. Stobaeus rem explicat , in medio qua- P: Phyſ. c. tuor elementorum igneum vnitatis . H globum eſſe, quem Veſtam & vnitatem in Numa (monada) vocant.“ Addit Simplicius’ p. 67. C. eos, qui penitius haec intelligunt, af- † ad A- firmare, ignem illum eſſe vim procre- riſtot. de antem, nutrientem, & excitantem, eoe X quae ſit in medio terrae. Verum ne fol. 125. iPſe quidem Simplicius genuinam Py- b. thagoraeorum ſententiam aſſecutus eſ- ſe videtur, qui per ignem illum, vel i- gneum vnitatis globum, nihil aliud quam ſolem intelligebat, in medio po- ſitum vniuerſi, immotum, circa quem reliq uae partes vniuerſi moueantur. Et * Clem. eam quidem opinionem ab Aegyptiis Al. Str. accepiſſe videtur Pythagorass, quibus V 56. ſol in hieroglyphicis ſuis ſcarabaeo re- praeſentabatur, quoniam, vti Scara- baeus, formatoô ex fimo globo, in dor- ſum rechinis ab vno pede ad alterum eundem deuoluit; perinde reliquae mundi partes circa ſolem mouentur at- que voluuntur. Per ignem iſtum immotum, in me- dio vniuerſi poſitum, non terram eos intellexiſſe, quod Simplicius putat, exa loe cit. eo manifeſtum eſt, quod porro ſtatue-b Plut. rint terram immotam non eſſe, ne-Numa p. que in medio globi poſitam, ſed ſuſpen- 7. . ſam, quippe quae ſit ex ſideribus e, Cir- qe coel-c. ca poſitum in medio ignem actis, hoc XIII. ipſo motu diem ac noctem efficiens. Ratio vero cur terrae medium locum non attribuant ea eſt, quoniam corpo. — ri excellentiſſimo excellentiſſimus lo- cus debetur. Ignis vero terram, & centrum reliqua loca extra centrum excellit: hinc non terram ſed ignem in medio poſitum eſſe arbitrabantur. Praeterea, quoniam quod excellentiſſi-d Ariſt. mum eſt in hoc vniuerſo, ante alia con- I. c. ſeruari oportet, ei vero rei medium ma-Stob. Ecl. xXime conducit, hinc ignem Ai OovMα— Phyſ. c. . . 25. và αιοοαäαd Dlouis appellarunt. Wic. Eadem fere de Antichthone ſtatue- he. bante, quod nempe perinde ac noſtra? Clem. terra ſit ſuſpenſa, quippe quae ſit ex ſi- Alex Str. deribus circa ignem actis, atque ſic no- V 614 Ctem & diem efficientibus. Per Anti-g ad A Chthona illam coelum eos intellexiſſe riſtot. de Clemens ait, lunam Simplicius s, quip- coelolc. pe quae ſit terrae aethereae ſpecies, ol. 125. tum quodlumen ſolis obfuſcat, id quod h plut terrae proprium eſt, tum quod coele- de anim. ſtium ſit limes, vt ſublunarium ter- bprocreat. ra. Contrarium tamen colligas, tum ex Ti- ex eo, quod antichthon numero de- ag 4. nario complendo ſit excogitata & re- Simplic. perta, tum quod noſtris oculis anti- ad Ariſt. chthona non patere ſtatuerint?, quip- de coelo pe quae, motus huius terrae ſecuta, L. II. c. ſemper ei opponatur, vel infra eam 39 25. Bbb bb conſtituatur, 746 PARS VIII DOCIRINA PFIHAGORAE F. II. c. I. II. conſtituatur, ita vt terrae noſtrae craſſities adſpectum eius impediat, Eſt- ue Ariſtoteli affirmatum, cauſam anti- chthona eſte, cur frequentiores lunae quam ſolis ſint Eelipfes, cuius rei cauſa etiam eſſe poſſint alia corpora, quae noſtris oculis non pateant. L.-VIII. Laertius, qui primum Philolaum ſ. 85. dicit terram motu in orbem ferri ſta- tuiſſe, hoc tantum ſibi voluiſſe vide- tur, primum eum Pythagoraeam hane- cCce doctrinam litteris conſignaſſe, atque rraeb. publicam feciſſe. Diſerte enim Euſe- Enang. Pius teſtatur, ſcriptis eum diſputatio- nes Pythagorae complexum eſſe, Cer- te ſententiae eius, prout a Plutarcho re- lutarch. praeſentatur & Stobaeo, a Pythago- Plac. Ph. raea Mihil differt. Ignem enim collo- ael. cabatinm edio, quem genium vniuerf, & Phyſ. c. louis ſtationem, matrem Deorum, alta- 25. re, Guſtodiam, oεςu*αο⅓ & naturae men- ſuram appellabat. Decem vero cor- pora coeleſtia circa eum moueri exi- ſtimabat, coelum ſtellarum fixarum, quinque planetas, ſolem, huinam, terram, & Antichthona. Ex eodem fonte hancce hypotheſin Ariſtarchus Samius deriuaſle videtur, Archi. quamuis eius inuentorem ipſum non- med. in Hulli faciant. Hle nempe non ſolem & Arenar. Planetas, ſed terram circa ſolem, in me- 'nit. p. dio poſitum, moueri ſtatuebat. Addit Pa49: Plutarchus Platonem, iam ſenem, poeni- Num. T. tuiſſe, quod in medio, neque adeo pro- I. p. 67. Prio loco terram poſitam eſſe ſtatuiſſet. 8. Haec vero ſententia a Nicolao Co- de coelo L. Il. c. 13. CAP. pernico nuper renouata fuit. Es e- nim cum expendiſſet quam difficile ſit intelligere, atque defendere, motus coeli, terraeque ſtabilitatem, admi- randa libertate ingenue rem ex men- te Pythagoraeorum explicauit. Quo- rum, vt explicatum fuit a nobis, ſen- tentia eſt, ſolem in medio mundi im- motum ſubſiſtere: fixarum vero ſtel- larum ſphaeram in extimis mundi par- tibus poſitam eſſe, itidem immotam. Inter haec medi Planetae diſcurrunt, inque iis ipſa haec terra, quippe Pla- neta quae ſit. Mouetur autem terra tam circa ſolem, quam circa propri- vm ſuum axvem. Diurnus eius mo- tus vna abſolutus reuolutione noctis caufa eſt atque diei. Motio vero an- nua cirea ſolem reuolutione vna finita annum abſoluit. Diurno igitur motu dum verſus orientem voluitur, ſol vna cum reliquis ſtellis verſus occi- dentem moueri vldentur. Annuo vero motu dum per Zodiacum voluitur ter- ra, ipſa quidem eſt in figno, ſol vero in oppoſito ſigno eſſe videtur. Inter folem & terram Mercurium locant & Vene- rem. Inter terram & ſtellas fixas, Mar- tem, Iouem & Saturnum. Luna pro- xima cum ſit terrae, ſemper in magno voluitur orbe, inter Venerem Martem- que media, terram pro centro habens. Abſoluitur autem eius cir ca terram re- volutio menſtruo ſpatio, eadem vero vna cum terra anno abſoluto ſuum cir- ca ſolem motum abſoluit. II. DE MOTIBVS PLANETARVM. . Anon. Otum Planetarum quod attinet, vitae Py= . . 1 a8 7 magnum annum Saturni ambitu ſeript. definiunt. Nam cum ceteri Planetae ap. Phot, breuiori tempore curriculum confici- cod. 259. vnt, Saturnus curſum ſuum friginta an- nis abſoluit. Iupiter enim annis XII, Mars duobus, ſol (ſi id, quod oculis ap- paret, ſequamur) vno; parique ſpatio Mercurius & Venus, circulum ſuum conficiunt, (vel, vt accuratius loqua- mur Mercurius trimeſtri, Venus vero octimeſtri ſpatio) Luna denique terrae proxima, breuiſſimo, h. e., menſtruo Tpatio. Pro Cenbor. . le die Nt c. . t. ke. fieleſt 2, Wotis n A0ni- X men. bis ten⸗ Undi im. ero ſtel. Indiper. Dmotam, Currunt, Ppe Plr. eH terra IIs mo-. e noclis ero an. 1 inita r moti r, ſl 1 Occi- 10 Pero urter- ero in ſOlend Vene- , Mar. 1npro⸗ magno Attem- labens. amre- n vero m i⸗ ſpatio fuum gur yero rrae truo⸗ Po PDE MOTIBVS PLANET Geminus Pro diuerſa inaequalitatis illius ra- tione motus planetarum oculis noſtris obiiciuntur, quoniam oculus noſter ex- tra orbis centrum eſt poſitus. In toto wero aſtronomiae curſu, Gemino do- cente, motus ſolis, lunae, & quinqne planetarum aequales & diuturni, con- trariique diurnae mundi reuolutioni, eſie ſupponuntur. Pythagoraelnempe, ad iſtam inueſtigationem animum pri-= mum adiicientes, circulares atque ae- quales ſolis, lunae & planetarum motus ſupponebant: neque enim in gerernis atque diuinis corporibus eam admitte- bant inconſtantiam, qua celeriore quandoque, nonnunquam tardiore motu incederent, nonnunquam peni- tus conquieſcerent, vt fit in punctis ſta- tionum Planetarum. Neque eam in- ceſſus anomaliam in vllo hominum eſ- ſemus laturi, bene compoſitis moribus qui ſit. Et ſane homines quidam vitae neceſſitates vt celerius tardiusque ince- dant adigunt quandoque, verum in in- corruptibili ſiderum natura cauſa cele- ritatis aut remorae nulla allegari poteſt. Hinc Pythagoræis agitata quaeſtio fuit, quomodo circulari & aequali motu ad- miſſo, omnia tamen phaenomena que- ant explicari. St ipſum Pythagoram quidem motus TIANAON. PLANEZARA. 747 illos anomalicos obſeruaſſe, pariter ac modum eosdem explicandi, ex lambli- cho patet, qui docet, veram eum ſcien- tiam omnis generis motuum ſphaera- rum, in quibus ſidera voluuntur, tradi- diſſe, 5rim &αdbον TS Xα ͦnodes Pgcoo, &ρAvrαοαιιιιαπα,. bνοροτιο Te, sπαυ Xο. Interpretor autem erixoéocde“* bplauetge anticipationem, ſeue in reſpeäen adalium planetam, ſiue ad ſtellasrxas *. TMπtardatio eſt, cuinsais Pla- netae, Eue in relatione ad alium plane- tam, ſilte ad ſtellas fixas. , ApeopaXia in- dcqualitas eſt, quando idem planeta ce- lerius tardiusue incedit, in maiore mi- noreue diſtantia aſole, iuxta hypothe- ſin Pythagoraeam, vel a terra, iuxta ſy ſte- ma Ptolemaei: tardius in aphelio apo- gaeo] celerius inperibelio perigaeo]. Duae autem habentur phaenomena iſta explicandi viae, vel per .centricos, vel per epicnclos. Somiervcentricitat enim cum Epicpelo, vt primum ab Eu- doxo eſt demonſtratum, eccentricitati aequipollet. Ecœcentricitas eſt, quan- do centrum motus eorum azgualis a centro motus eorum apparentis diſtat. † FHorum vtrumque Pythagorae adſcri- bit Iamblichus, a quo ad Eudoxum for- te deriuata füuere, quem alii eorum faciunt inuentorem. CAP. III. INTERVALLA ET HARMONIA SPHAERARVM. Vthagoras, vt ait Cenſorinus, prodidit hunc totum mundum Nat.c. 3. factum Phyſica ratione, ſeptemque ſtellas inter coelum & terram Vagas, quae mortalium geneſes moderan- tur, motum habere wo ν, Gin- terualla muſicis diaſtematis congrua, ſonitusque varios reddere, pro ſua quamque altitudine, ita concordes, vVt dulciſſimmm quidem concinant melodiam, ſed nobis inaudibilem propter vocis magnitudinem, quam capere aurium noſtrarum anguſtiae non poſſunt. Nam, vt Eratoſthenes, * Eringedsραας potius eſt incrementum planetae, reſpectu motus ipſius medii ſ. aequalis. ev Malim π°οes ν dicere tarditatem motus cu- jusuis planetae reſp. dicti motus 'medii. Malim: Eccentricitas eſt diſtantia centrorum motus aequalis ſ. medii. & apparentis ſ. veri. †I Allegatur eam in rem Stanleio Laertius in vit. Eudoxi. Apud quem tamen nil tale reperitur. In- venias tamen iſta ap. Simplic. ad L. II. Ariſt. deeoe- lo l. c. adde Voſſ. de artib. Mathemat. p. 153. Bbbbbꝛz geometrica 748 PARS VIII. DOCTRINA PFIHAG. P. II. c. W. geometrica ratione collegit, maximum terrae circuitum eſſe ſtadiorum CCLII millium: ita Pythagoras, quot ſtadia inter terram & ſingulas ſtellas eſſent, indicauit. Stadium autem in hacmun- di menſura id potiſſimum intelligen- dum eſt, quod Italicum vocant, pe- dum DCXXV: nam ſunt praeterea & alia, longitudine diſcrepantia, vt O- Iympicum, quod eſt pedum DC. item Pythicum, pedum cL. Igitur ab terra ad Iunam Pythagoras putauit eſle ſta- diorum circiter CXXVI. millia, idque eſſe toni interuallum: a lunae autem vsque ad Mercurii ſtellam, quae sι2² Sav vocatur, dimidium eius, velut /- erévovy: hinc ad Oaασ +bbο, quae eſt Veneris ſtella, fere tandundem, hoc eſt, aliud àαaτιονο, inde porro ad ſolem ter tantum, quaſi tonum & dimidium. Itaque ſolis aſtrum abeſſe a terra tonos tres, & dimidium, quod vocatur ια zsvr: à ſole vero ad ſtellam Martis, cui nomen eſt oραρς tantundem inter- valli eſſe, quantum a terra ad lunam, idque facere rovo: hinc ad Iouis ſtel- lam, quae αααονο à5ρellatur, dimidi- vm eius, quod faciat /waaτ+ο tantun- dem a Ioue ad Saturni ſtellam, cui Oai- vey nomen eſt, id eſt, aliud iuurρνο in- de ad ſummum coelum, vbi ſigna ſunt, perinde aurτιαoο. Itaque a coelo ſum- moad ſolem diaſtema eſſe ια απσρναα id eſt, duorum tonorum & dimidii, ad terrage autem fummitatem ab eo- dem côelo tonos eſſe ſex, in quibus ſit α ragο, ſymphonia. Praeterea multa, quae muſici tractant, ad alias retulit ſtellas, & hunc omnem mun- dum &νααανονο eſſe oſtendit. Plinius tamen hancce Pythagorae L. IX. c. referens ſententiam, ſeptem tonos a ²1. 22. terra ad coelum vsque ſupremum com- putat. QCum enim ſemitoniz tantum interuallum inter Saturnum & Zodia- cum admittat, ſesquiplum Plinius ſta- tuit. aener Remi Ramn Komi llc. d⸗ n. I. Nr inge altern mini venue orien ſol al occin Vpre fede thage 0 fwit Hhnnan, us ſtel⸗ dimidi. tantun. ci al. r: n- naſunt, lo ſum. S ömili 4 eo. nibusſt geterei 6d Aas n mun- Ugorael. Me, toGOS à²1. 22, mcom- antum odin- s ſta- A. Plin. L. II, c. 8. Iambl. DE VENERE PLANETA. CA P. DE VENERE PLANETA. Nfra ſolem, inquit Phinius, ambit ingens ſidus, appellatum Veneris, alterno meatu vagum, ipſisque cogno- minibus aemulum fſolis ac lunae. Prae- veniens quippe & ante matutinum ex- oriens, Luciferi nomen accipit, vt ſol alter, diem maturans; contra ab occaſu refulgens nuncupatur, Vefſper, vt prorogans lucem, vicemqne lunae reddens. Quam naturam eius Py- thagoras Samius primus deprehendit, Olvmpiade circiter quadrageſima, qui fuit vrbis Romae annus centeſimus quadrageſimus ſecundus. Iam magni- tudine extra cuncta alia ſidera eſt: claritatis quidem tantae, vt vnius hu- jus ſtellae radiis vbrae reddantur. Itaque & in magno omnium ambitu eſt. Alii enim Iunonis, alii Iſidis, alii Matris Deum appellauere. Huius na- tura cuncta generantur in terris Nam- que in alterutro exortu genitali rore conſpergens, non terrae modo con- ceptus implet, verum animantium quoque omnium ſtimulat; Signiferi S IV. autem ambitum peragit trecentis & duodequinquagenis diebus, ab ſole nunquam ablſiſtens partibus fex atque quadraginta longius, vt Timaeo pla- cet. . Ita Plinius: In tempore tamen ab- erratum ab eo eſſe, obſeruatum iam eſt viris eruditis Rem ipſam Laer- tius confirmat, qui Pythagoram pri- mum docuiſſe ait idem eſſe Heſperi & Luciferi ſidus. Idem tamen Parmeni- dis inuentum eſſe iuxta nonnullos in- dicat. VIII, 14. At Pythagoraeorum eam fuiſſe do- Timaeus Grinam ex iſtis Timaei patet: Iung- nem ſtellam Venerem alii, alii Lucife- rum vocant. Non autem omnes legum ſacrae ſiderum ſcientiae ſunt periti, or- tusque & occaſus ſiderum. Idem e- nim ſidus Heſperus eſt ad tempus, quando ſequitur ſolem, ita vt poſt oc- caſum appareat. Quandoque Eous eſt, quando praecedit ſolem, eiusque prae- venit ortum. DOCTRINAE PYTHAGORAE. PARS III. CAP. I. PHILOSOPHIA, EIVSQVE NOMEN, DEFINITIO, PARTES, TRACTANDI RATIO. Agell. 1,9 Is ſcientiae ſtudiis adornati ad per- ſpicienda mundi opera & princi- pia naturae procedebant. Primus autem i Py- nomen philoſephiae excogitauit, affeéti- thag. c. 29. onemque quandam & quaſi amicitiam ſapientiæ eſſe dixit. Sapientia autem ſci- entia veritatis eſt, quae eſt in entibus. Entia autem quae ſunt, immaterialia vocabat, & aeterna, & ſola agentia, qualia ſunt incorporea. Reliqua ae- quiuoce entia eſſe, per participatio- nem illorum, corporea ſcilicet, ma- terialia, & incorruptibilia, quae vere entia non ſunt. lam igitur ſapientia eſt rerum earum ſcientia quae proprie ſunt, non aequiuoce. Nempe cor- porea ſub ſcientiam non cadunt, cum ſint infinita, neque ſcientia poſſint Bbb bbz comprehendi de mun- O. 750 comprehendi, quippe quae ſint, quaſi non eſſent, ſecundum differentiam vni- ca†α verſaliuzn, neque illa definitione ex- asoo acte deſcribi poſſunt. Horum vero, AXy quorum talis eſt natura, vt ſciri non rin a Poſſint, ſcientia, formari nequit. X Quamobrem etiam veroſimile haut eſt, ſcientiae quae non detur, da- ri amorem; ſed potius ſcientiae eo- rum, quae verſatur circa entia pro- prie talia, & ſemper eadem, ſibique ſimilia, atque vere cum nomine ſuo Coexiſtentia. Horum intelligentiam ſequitur cognitio entium aequiuoce talium, etiamſi eo non intendatur ſtu- dium, quemadmodum particularium ſcientia ſequitur ſcientiam vniuerſa- lium. Vt Archytas enim ait, qui v- niuerſalium cognitione probe inſtru- li ſunt, clariſſime quid ſint particula- ria perſpiciunt. Id circo entia neque vnius ſolum generis, neque ſimplicia funt, ſed variorum ſunt generum, in- telligibilia & incorporea, atque Srr entia appellantur. Corporea, ſenſibus ſubiecéta, ea ſunt, quae per communi- cationem quandam de ente participant. De his vero omnibus ſcientias tradidit pil. Maxime oppoſitas, nihilque in iisdem prooem. Hon excuſſum reliquit. Sed & ſcien- Comp. tias illas communes de demonſtratio- de v. vo- ne, de definitione, de diuiſione homi- cib. & X. nes edocuit, vti ex commentariis Py- Leevor. thagoricis videre licet. au Rut. Phil Oephiam igitur definiebat cogni- ſHn. L. tionem entium qua entia ſunt: item co- III. T. IV. gnitionem rerum diuinarum & himana- opp. Pp. rum.² Nec non mortismeditationem, . ve;us Quotidie de corporis carcere nitens a- uleius . . BP de Philoſ. Himae educere libertatem.? Item ſ- pſell-l.e. ſimilationem Dei quatenushomini poſſ- 4 borph. hile eſt.“ L nit. yy. Nempe ſcopus philoſephiaz eſt 26 inſitam nobis mentem (diuinam a- nimi partem) ex impedimentis vin- PARS VIII DCTPFYINA PVTIAG. P. III . 1. culisque ſuis eruere, atque in li- bertatem vindicare, ſine qua nullus omnino ſanum aliquid verumque, cu- iusuis tandem ſenſus ope atque bene- ficio dicere atque perſpicere poteſt. Nam mens, ex ipſius ſententia, cuncta cernit, cunctaque audit: furda, coeca cetera. Eo ſpeétat, quod, cum duo dentur philoſophiae genera, practicaez nempe & Theoreticag, Prallica praecedat beoreticam iuxta Pythagoraeorum methodum. Cuius rei rationem en Aur tibi reddentem Hieroclem: Carm. Phileſophia eſt vitae humanae pur- Prooem. gatio atque perfectio: purgatio quidem p.2 ſq. ab irrationali affectu, qui eſt a materia & corpore mortali: perfectio vero ob ſuae vitae recuperatam praeſtantiam, ad diuinam ſimilitudinem eam redu- cens. Quae duo virtute & veritate effici maxime natura comparatum eſt: earum enim quidem illa tollit pertur- bationum intemperiem, iſta autem di- vinam formam, ſi recte ſe habeat, in- ducit. = Abeius vero virtutis praeceptioni- bus initium ducitur, quae eſt in agendo poſita. Primum enim perturbatio & ignauia, quae in nobis exiſtunt, regen- dae ſunt, atque ita rerum diuinarum cognitioni eſt incumbendum. Vt e- nim lippitudine laborante oculo, nec purgato, quae valde lucida funt videri non poſſunt; ita nec animo virtute carente cernitur vertitatis pulchritu- do. Eſt enim impuro quod purum eſt nefas attingere. Parit vero phi- loſophia, quae in agendo verſatur, vir- tutem ipſam; veritatem autem ea, quae verſatur in contemplando. Quem- admodum in verſibus iſtis aureis (Py- thagorae) philoſophiam quae in agen- do occupatur, virtutem humanam, e- am vero quae ſpeculatione abſoluitur, Veirtutein b 4. Virtutt mus, nem! M Ma 19, le⸗ 4 VIIl 32. I NAle. (é Mndro Kiat, , 24, Aniet. Magn. Moral,L., le2. el e in l. Unullus le, eu. bene. boteſt. cunct ,COeC dentur nempe ecedat eorun en en Carm. e Pul⸗ Pfooem. Cidem b . naterig r0 Ob tiam, redu- Nitate meltt. rtur- n- in- s lom- N. endo to 8 Arum te⸗ nec ideri ute R ritu⸗ 4 rui . VII- er, n⸗ Py- en- ,6- n 4 tur, PHILOSOPH EIVSOVE NOMEN 75v1 virtutem diuinam appellari obſerua- mus, vbi de ciuili wirtute dicendi fi- nem facit: Haec facito, haec ſatage; WMorum tibi cura geratur. Haec te VIRTVIIS DIVAl' in ve- Nigia ſcſtent. . Primum igitur probum fieri oportet, inde Deum. Probum hominem virtu- ies ciuiles efficiunt; Deum autem di- ſciplinae quae ad diuinam virtutem e- vehunt. Verum iis qui adſcendere cupiunt, minora praecedunt ordine ea quae maiora ſunt. Quamobrem in Pythagoricis praeceptis ea praemittun- ctur, quae ad virtutes ſpectant, vt nos ab vſu, qui ſummus in vita eſt, ad diui- nam ſimilitudinem adſcendere doceat. Tribus modis hominem ſeipſo me- liorem fieri poſſe affirmabant. Primo, colloquio Deorum. Neceſſe eſt enim accedentem ad eos illo tempore ab o- mni ſe maleficio abſtinere, Deo ſeſe pro viribus aſſimilantem. Secundo, p. 6. Anon, Photii Cod, 259 benefaciendo; hoc enim Deo propri- vm eſt, & in eo Deum imitatur. Ter- tio, moriendo; Si enim animus, dum haec vita viuitur, pauhmlum a corpore ſeparatus ſeipſo melior euadit, & in ſo- mniis per inſomnia, & ecſtaſibus mor- borum diuinare incipit; multo ſfane fit praeſtantior, vbi penitus a corpo- re ſeiungitur. Hinc eſt, quod maximum eorum L. c, 2. Quęmuis item mortalium a Deo ad CO.- audit. moral-. eim Ariſtoteles, primum de virtute rei, vt addit Ariſtoteles, haec fortaſſis bona anima aduenerit.“ Item in co- 3 Aas . gnitione perſectionis virtutem animae in ill⸗ ſummam felicitatem poſitam eſſe. philoſ. gnoſcendum deſtinatum eſſe atque H contemplandum.“ Virtutem in har- Ciemenl. monia eſſe poſitam, pariter ac 4liud bo- Str. II. . num omne, ipfumque Deum. à Fi- 417. A nem, vel ſummum bonum, eſſe vt ſimi- lambl. les Deo reddamur“*: vndeaiebat: Deum 8 obre. ſequere, non oculis quidem videndum, 4 lase. ſed ratione intelligendum, exvniuer-vIII, 33. ſi harmonia. Excellentiſſina dona a estob. Deo hominibus data! haec eſſe, dicere Ecl. Eth. veritatem, & aliis benefacere (i.e. Theo- euu.d. reticam & practicam virtutem, eorum- f ex Por- que vtrumuis Deorumopera, imitari. phyr. Ad horum poſterius Strabo s alludit, haec ci- eos commendans, qui dixere homines ranl aliis benefaciendo Deos imitari. Prius dhemre- Porphyrius confirmat, inprimis eum periri inculcaſſe dicens veritatis ſtudium, ſO- no potu- lum enim illud homines Deo ſimiles ere. Imo efficere poſſe: nam & Deum ipfum ebhy⸗ vti ex Magis cognouerat, quem Ulli ſe ſua. Oromasden appellant, corpore quidem det, quod lumini, animo autem veritati ſimilem moxad- eſſe. Atque haec eſt illa diuinitas uretam. (Geisrne,) quam Iamblichus in Phi- parte loſophiae Pythagoricae ſummaria re- porphyr. petitione vltimo loco ponit, eſtque conſr- ea ipfſa, cuius in fine aurei carminis maci- mentio: . 5 * b. Sic vbi depoßto vacuus te ceperit de- pythag. aei- quaè in homine ſunt eſſe dixerit', ani- ther. p. 198. VnI,32. Mam de bono & maloinſtituere Feli. Corpore, ſemper eris, Deus, & ſine ad, ex Ale- cemque (dαιαανα) hominem efle, cui lne begtus. rob⸗ xandro D dem L SECTIO. I. t. J. 4 . . ibrotrep e. PHIL OSOPHIA PRACTICA, EIVS PARTES, ET PRIMVM „Vre S DE PAEDEVIICA. H Ariſtet. Vthagorae inuentum practica phi- dicere inſtituiſſe. Quod vero Socra- magn. I. Loſophia fuiſle videtur. Teſtatur tem vulgo illius autorem dicant, eius eſt Stob. Serm. LXXX. P. 47 3· Stob. §. I. p. 3. adde Plut. de 602. B. a Stob. 8. XIII. p. 146. b ibid. fin. cibid. .rgr. init. 4 ibid. e Stob- S. XIV. P. 149. exilio p. 75⁵2 eſt cauſa, quod aliquo poſt Pythago- ram tempore ortus, melius pleniusue id argumentum tractauerit. Ad hanc partem philoſophiae reſpi- cit Pythagorae dictum; Vama ſt illias philgophi oratio, quae nullam in homi- ne animi paſſonem curat. Quemadmo- dum enim nullus medicinae eſt vſus, niſi morbos a corporibus exterminet; n nedque philoſophiae, niſi animae vitia expellat. . Cum vero duorum generum ſint vir- PARS VIII DOCZR PVTII P. III & I PAEDEVTICACT tutes, privataæ aliae, quae nos reſpiciunt ipſos, & pulticae, quae ad alios referun- tur, prius genus Paedeuticarum, ſecun- Laert dum politicarum nomine Pythagoras vIII.6. complexus eſſe videtur. Laertius tres eum tractatus, Paedeuticum, Politicum & Phyſicum ſcripſiſſe teſtatur. Pae- deutici capita, quantum quidem ex ſummaria Ilamblichi repetitione con- ſtat, ſequentia fuiſſe videntur, Inſti- tutio, ſilentium, abſtinentia a carnibus, fortitudo, temperantia, ſagacitas. c. 6. CAP. I. INSTITVTIO, SILENTIVM, ABSTINENTIA. IWinutionem ſpectantes ſententias at- que praecepta Pythagorae obſerua- mus apud Stobaeum & alios: Optima nobis vita eſt deligenda, quam ſuauem mox ipſa conſuetudo eſt effectura. Diuitiæ anchora ſunt infirma, infirmior honor: corpus, magiſtratus, honores, omnia haec imbecilla &viribus deſtituta ſunt. Quae ergo ſunt an- chorae firmae prudentia, magnanimi- tas, fortitudo, eas nulla tempeſtas a- gitat. Haec Dei eſt lex, virtutem ſo- lam eſſe, quae potens ſolidaque ſit, cetera omnia nugas atque ineptias. Idem facit qui abſinthii amaritudi- nem, & qui orationis libertatem tollit. Vitia tua ne verbis celare conerisb, ſed emendare reprehenſionibus. Non tam difficile eſt ipſum non pec- care“, quam peccantem alium non redarguere. Vt corporis morbus“, ſi abſconda- tur, laudeturue, non ſanatur: ita ani- mi vitium quod vel defendis, vel ab- ſcondis, non emendatur. Gaudendum magis redarguentibus“ quam aſſentantibus, quos etiam hoſti- bus deteriores exiſtimare, & refugere, oportet. . Aut ſilere oportet?, aut afferre me- Sicb.S liora ſilentio. . Wyrlv. Optabilius tibi ſit lapidem temere p. 215. proiiceres, quam ſermonem otioſum. bid. Ne multis verbis pauca cemprehen- ageren das, ſed paucis multa. b 216. . Non ſolum pecuniarum ſed & ſer-iPorphyr monum depoſitum, depoſitori bona Vit. Py- fide ſeruandum. i thag p. De Pin eEythagoraei dicebant : lambl. Inſipientis efle cuiusuis opiniones am- Porte Utis eue Et pyibag. plexari, iis maxime quae numero opi- ce. VI. nantium ſeſe tuentur: paucis enim da- tum eſſe vt recte vel ſentiant, vel iudi- cent, doctorum enim id eſſe tantum, qui pauci ſint: Eamque adeo faculta- tem vulgi haut eſſe. Neque tamen minus ſtultum eſſe, qui omnia alio- rum cogitata atque op niones * conte- mnat. Qui enim eo animo ſit, illum rudem & inemendahbilem eſſe: neces- ſarium cum ſit, vt is qui ignarus eſt, ad diſcenda ea quae ignorat ſeſe compo- nat: diſcenti enim incumbere vt *rαρ HXαX0οοαυ5 Tre α Jon ar OPeoretv, quae melius vertit Stanleius, quam auperus interpres iliuſtris, qui dum vertit ſea & ilum inſipienter agere qui omnem de ſe opinio- nem famasmque contemnit, ſine neceſſitate tene- bras lamblicho offundit. animum Protrept. amimun Praecef abſolus quibus qui claruen rint. Pra ta diſ non c nam recte Vt pue peran- tem p feratu ad hon Permnt Cipua funde dum let. inſtitu nne dus, cont tiam Plena in Wen VNN bor pet ſun Vita P lumbl. c, 32n 24. bar hal cul ; 1e. eſpicint referun. n, ſecun. aert. Thagoras VIIl6, Ttlustres Politicumn Pue- iclem WR ne con.“ r, Mhi- ernihun, tor. efugere, ITe me- gtob.. XXXIV. temere b. 215. tioſin E bit, i gen rehen- Eery, = p210. V ſer- borobe bona. bant'.N lmnd. Vit. Py- thag. ⸗ 197. Potae — — INSTIIIVIIO, &IIEN TIVM, ABSIINENI. animum ad opinionem ſententiamque praeceptoris componat. Verbo vt abſoluam, opus eſle aiebant, vt iuuenes, quibus ſalus ſua cordi eſt, attendant quid ſeniores, quique vita recta in- claruerunt, ſenſerint, opinatique fue- rint. Praeterea in vniuerſa hominum vi- ta diſtinctas eſſe aetates, promifcue non conneétendas, ſubuerti enim v- nam abaltera, niſi quis ab incunabulis recte ſit inſtitutus. Opus igitur eſſe, vt pueri inſtitutio ad probitatem, tem- perantiam, & fortitudinem, quoad par- tem potiorem in adoleſcentiam trans- feratur: eodem modo ſi adoleſcens ad honeſtatem, fortitudinem, & tem- perantiam cum eura educatus ſit, prae- cCipua huius educationis portio trans- fundatur in aetatem virilem. Abſur- dum vero eſſe quod vulgo hic fieri ſo- let. Plerosque enim exiſtimare bene inſtituendos pueros eſſe, in temperan- tia, item inſtituendos eſſe, vt ab omni- bus, quae odioſa ac turpia videntur, ſeſe contineant. Cum vero ad adoleſcen- tiam peruenerint, tunc plerique iis plenam quod velint faciendi licenti- 753 feſtant. Cupiditates autem vehemen- tiores, ambitio, & ſimilia, quae virilis aetatis ſunt morbi, Iuuentutem quo- que inficiunt; quae cauſa eſt, cur ma- Xima omnium iſtius aetatis cura ſit ge- renda. Denique nunquam homini eſſe concedendum, vt quod lubet fa- ciat, ſed ſemper adiungendum qui praeſit reliquis, magiſtratum legitimum cui ciuium nemo non obſequatur. A- nimal enim ſibi relictum celeriter in vi- tia & prauitatem prolabi. Aiunt ſaepe eos interrogaſſe atque diſputaſſe, quare pueros adſuefacia- mus, vt in capiendo cibo temporis or- dinem, modumque, teneant? Re- ſponſum ſemper vero fuit, bonum eſſe ordinem & modum. Contraria vero eorum, confuſionem & exceſſum, in tur- pibus haberi: quod manifeſtum ſit, cum probro non careat guloſum eſſe, vel ebrioſum. Si vero nihilhorum pro- futurum nobis eſſet poſtquam in viros euaſimus, fruſtra dum pueri ſumus tali nos ordini adſuefieri. Eandem & ce- terorum quibus aſſuefimus rationem efle. Idemque manifeſtum eſſe in aliis animalium generibus, quae ſtatim ab eoe am indulgent, cum tamen in hancae- initio inſtituuntur, in iis rebus, quas 100 .. tatem vtriusque aetatis, & puerilis, & ab iis adultis fieri volumus, vt in catulis ninc virilie, vitia confluant. Fuga enim la- videmus & rel. Ita Iamblichus. De/i- el iudi boris atque ordinis, luſuum vero & lentio vero, abſtinentia, totoque inſti- ntum, petulantiae conſectatio, quae infantiae tutionis eius proceſſu in praecedenti- en ſunt vitia, adoleſcentiam quoque in- bus egimus. B ni oli- CAP. II. e FORTITVDO. ute Vita PRaccibuum Pythagoraeorum argu- noſtra haut ſint, debeant expectari. lad zembl . A mentum quo Ffortitudinem ſuade- Praecepta Pythagorae ad eam virtn- npo. 332.n. 24. bant, hoc fuit, quod pro certiſſimo tem pertinentia, ſequentia habe- e Vt R habendum eſſe putarent, quod eorum, mus. — . quae homini accidere poſſunt, nihil Fac ea quae iudicaueris eſſe honeſta, Stob. Ginir. 4 cuipiam inexpecétatum obuenire debe- etiamſi poſtquam feceris inglorius ſis Serm. tene⸗ at, ſed, quod omnia quae in poteſtate futurus. Omnis enim honeſtae rei X☛.. Cocc cCc malus? 310. 754 malus iudex eſt vulgus: quorum igitur laudes contemtui haberes, eorundem vituperia quoque ſpernas. PARS vn. Dlö0IPINA Pr TIAG. P. II & L c. II. III. Iniuſſu Imperatioris, id eſt Dei, Cic. de 1 . . Senect. de praeſidio & ſtatione vitae decedere c 20. vetabat. CA P. III. TEMPERANTIAET CONTINENTIA. Oeye apud auditores, frequentiores Forphyr. paucioreſue, iſtam ſententiam repe- tebat: fugandum omni conatu, & igni atque ferro, & quibuscunque denique machinis praeſcindendum, a corpore quidem morbum, ab animo ignoran- tiam, a ventre luxuriam, a ciuitate ſe- dirionem, a familia diſcordiam, a cun- ctis denique rebus exceſſum. Satius eſt humi cubantem viuere, & stob. bono animo eſſe, quam perturbatum Ser 65. V:in aureo lecto. P. 65. Robur animae eſt temperantia: P. 66. haec enim animae, paſſionum expertis, lumen eſt. Seruire affectibus grauius eſt quam 2 d. Serm ſeruire tyrannis. VI..8 t. Nequit liber eſſe, quisquis afſecti- & bus ſeruit, & affectibus regitur. XVII. Nil egregium comparatur, quod 165. Continentiae labor non praeceſſerit. *Serm. Continentiam poſſidere, maximi XVI. p. roboris & diuitiarum inſtar habet. 4 Vit. Py- thag. p. 290. 756. Satius eſt mori quam per inconti- id. .— . . ep. r5S. Mentiam animum obnubilare.“ Serm. Ebrietatem paruam inſaniam dice- XVII. bat, vel inſaniae exercitiumf, vel, vt a- PI65, pud Laertium eſt, floris animi carci- rſenius g opht. 10OMa. 8 4 Laert. Carnis vox eſt, procul famem, pro- VIII, 9. Cul ſitim, procul frigus AStob. Omnes, vt ambitionem gloriaeque Serm. cupidinem fugerent, monebat, quod XC1X his omnium maxime inuidia conflare- tur.“ p. 544. Porph- . . . Vit. py- Omnem exceſſum improbat, nemi- thag. p. nem dicens vel in labore* vel in cibo modum transgredi debere. kK Laert. Tria conſtituenda genera rerum o-VIII. 9. mni ſtudio proſequendarum, atque comparandarum. Primum quidem porph. earum, quae glorioſae atque honeſtae Vit. Py- ſunt: alterum, vitae vſui inſeruientium: thag. pe tertium vero atque poſtremum rerum ¹97. iucundarum, ſiue coniunctarum cum voluptate: Voluptate autem non ple- beia atque faſcinante, ſed ſolida atque graui, & ab omni criminepura. Du- plex enim voluptatum diſcrimen eſſe ſtatuebat, quarum illam quae ventris ac Veneris libidinibus cum opum pro- fuſione indulget, Syrenum homicidis cantionibus comparabat. Alteram wero quae in rebus honeſtis atque iu- ſtis, & ad vitam neceſiariis conſiſtit, eam pariter & de praeſenti iucundam efle, neque poſtea poenitentiam co- mitem habere. Atque eo Qlemens Str. 1. p. Alexandrinus forte reſpexit, qui Py- 294. C. thagoram ſuaſiſſe ait, vt Muſae Sireni- bus fuauiores haberentur: docentem, non voluptatem diſcendo ſectandam efle; quo ipſo tamen alteram illam mentis voluptatem, quae fallax eſt, intelligat. Videns aliquem Pythagoras gymna- Baſl. ſticis, atque cibo, ſe ſaginantem, non Hom. deſinet, inquiebat, hic homo carce- r rem ſuum arctiorem reddere. *⁹ s . Societati ſuae adſcriptos hortaban- vit. tur Pythagoraei, voluptatem vt vita-Pythag. Trent, tanquam rem maxime vitandam; Enbl c. ⸗ .2n. *rbvνονο legit Stanl. quod in πτσο mutabat Caſaub. vt ſenſuas ſit neque in cibo neque in potu eſſe excedendum., * F. gres (Oy) & ravo? õ ſq. an*ααααναρàυHοναοöοισις ο ασ— ραον conf. & ad Pſ. XXIX. p. 195. C. Gecip cere. let,) derer iUlefi 1qu deco⸗ conn quae opls De⸗ docn nen vel ſur xin omm jeß late muün fecht obſe dor AEe M er- n al quae ri 0. ſ mittens 11 dtanleins 1 faulo db. hn Kurins laec red. lidit. In II 1 — ſt Dei Gr de. dececere dened⸗ , 20 In cibo 1laett, erum o. VIII9. 1 Atque qidem Porph, toneſtie it dy. entiunmn thag. rerum 97. n cum onple. harque 14. Du- en eſſe ventris upro. mlcidlis lteram e in- A, ldam (0- ments dr lhh. i. 940 treni- gtem, ndam illam eſt, Inna- Eall. Hom. II 1o XXI ban- Vir. Vitr-xthag. „Jambl. l. un; XXXl.n ee 204 6 onk. nihil FORIITVDO ET nihill enim aeque ac illum affectum nos decipere, atque ad peccandum indu- cere. Generatim vero, prout appa- ret, vt nihil quod ad voluptatem ten- deret committerent, curabant: cum ille finis parum honeſtus plerumque ſit, arque noxius: ſed vt ad bona atque decora collinearent potius, & quaeof- ficium poſtularet. Proxime, vt quae conueniant, atque vſui ſint, diſcernant: quae quidem iudicio minime vulgari Opus habent. De cupiditatibus, vti vocantur, iſta docuerunt. Ipſam quidem cupidita- tem eſſe animae quandam concitatio- nem, atque appetitum, qua vel repleri, vel quibusdam non afßfici cupiamus ſen- ſum, vel ſenſitiuam facultatem. Multifa- rium autem iſtum eſſe affectum, & inter omnes affectus humanos plurimas habe- re formas. Eſſe autem plerasque cupidi- tates humanas acquiſitas, & ab ipſis ho- minibus formari; quamobrem iſte af- fectus maxima cura opus habeat, atque obſeruatione, imo & corporis exercita- tione ſingulari. Nam naturale quidem eſſe, vt corpore alimentis vacuo id de- nuo impleri appetatur: naturale item eſ- ſe, vt eo impleto eius appetatur euacua- tio. At ſuperflui alimenti, veſtiumque ſuperfluarum & ſplendidae habitatio- † éri- nis appetentiam acquiſitam eſle.] nec T7er e non ſupelleétilis variae, qua opus non vαα quae . 1 Verba o⸗ ſit, vtenſiliumque, calicum, ſeruo mittens Tum, pecorumque ad veſcendum ido- Stanleius neoerum. Vniuerſe autem in omni- paulo ob- bus humanis affectibus iſte inſtabilis ſcurius haec red- didit. maxime eſt, atque nullos fines ac ter- minos admittit. Quamobrem ab ipſa infantia cura gerenda eſt, vt neceſſaria tantum appetamus, cupiditates vero IEAAPERANTMAMAM4 7 5 vanas atque ſuperfluas fugiamus, im- Perturbati, atque ab huiusmodi appe- titibus immunes, & contemtores eo- rum, qui contemtum merentur, cupi- ditatibus ſuis impliciti. Cumprimis vero obſeruari meren- tur vanae, damnoſae, & exorbitan- tes cupiditates eorum, qui ſua autori- tate & opibus efferuntur. Nihil tam abſonum eſt, ad quod animi iſtiusmo- di hominum, ſiue infantes ſint, ſiue viri, ſiue feminae, non rapiantur at- que agantur. Maxima autem in cibo- rum cupiditate varietas eſt: infinita enim eſt fructuum multitudo, infinita radicum, quibus humanum genus ve- ſcatur. Praeterea dantur omnis ge- neris carnes, cum in eo elaborent, vt in terreſtribus inueniant, volatilibus- que, & aquatilibus creaturis, quo pala- to ſuo ſatisfaciant: varios item parandi & condiendi modos, ſuccorumque multiplices miſturas: vnde vere mor- guod talium gens prophetica euadit, & mul-in nnper. tiformis, quantum ad animi motus, rima e- ſingulis quippe cibis peculiares affectio-dit. mu- nes ſolent ingenerari. Qerte ipſi ob- enn eſt ſeruant homines, notabiles iſta altera-ſuricſe 1 tiones afferre: ſic enim vinum, immo- derate hauſtum, exhilarat ad certam menſuram, dein mentem adimit, o- mniaque perturbat. Verum rerum quae non aeque vim ſuam atque effi- * †Kντ.. caciam produnt, ignari fere ſunt, cum tamen quicquid capimus alimenti pe- culiarium affectionum ſit cauſa. Magna itaque ſapientiae pars eſt, noſſe atque intelligere, qualibus alimentis ſit vten- dum, quantumque ex iis ſumendum. Ea ſcientia ab Apolline & Paeoneprimum eſt tradita, deinde ab Aeſeulapi aſſeclis. * Arcerii verſionem & textum ſeeutus eſt Stan- lei. inquo eſt αραοονον, pro quo rαοροοοο nuper eſt editum, quo admiſio vertas: vel quibus- aam praeſentibut Trui. Niſi potius dicamus Szan- leium ſequentis apud Iamblichum αRε ſenſum cum praecedenti coniunxiſſe & in vnum contra- xiſſe: certe enim illius αις aliud nullum in hae verſione Stanleii veſtigi O2 756 PARS VII. DSCIPLINA PFTAGORAE P. III. § I. c. WV. De generatione ita eum docuiſſe aiunt: primo cauendum eſſe id quod xcocαρρ Ppraecox dicitur. Neque e- nim plantas, neque animalia praecocia, [bene ſe habere, tempus anteuerten- tia quo perfecto robore gaudent. Ideo- que pueros & virgines in labore, exerci- tiis, & actionibus exercendos eſſe, quae robori conſirmando conducant, victu vlos couueniente, vitamque degen- tes aborioſam, temperantem, & pati- entem. Rerum humanarum multas eſſe, quarum quo ſerior ſit hoc melior exiſtat vſus, & in eo genere veneris vſum eſſe. Iuuenem ita inſtitui o- portere vt ante annum aetatis XX ei rei operam non det. Eam quoque aetatem conſecutus qui rarius erope- ram det, optime facturum, ſi quidem aliquod apud eum ſit bonae corporis conſtitutionis pretium. Intemperan- tia enim, & bonus corporis habitus, vt in eodem homine reperiatur rariffi- mum eſſe. Ritus vero legesque Veterum, in Graeciae ciuitatibus obſeruatas com- mendabat, vt nemo cum matre con- ſueſcat, vel filia, vel ſorore; neque in templo, vel alio publico loco, malum enim id eſſe: imo expedire vt quantum fieri poteſt ea res impediatur. Generationes quae praeternatu- ram fiunt e medio tollendas cenſe- bant, eas vero quae ſecundum natu- ram, & temperantiae, legibusque, con- formes ſunt retinendas eſſe. Ab iis vero qui Eberis procreandis operam dant prouidendum eſſe naſci- turae ſoboli diligenter, ſtatuunt. Pri- mam vero & praecipuam ita prouiden- tium cautionem eſſe, vt ſeipſos ad e- am rem vitae ſobrietate componant, intempeſtiue cibis immodicis ſeſe non ingurgitando, neque talibus vtendo Cibis, quibus corporis habitus vitietur. Operi autem ei omnium minime ebri- vm vacare debere: exiſtimabant enim prauo, diſſonoque, & turbido, tempera- mento ſemina vitiari. Eum quoque vecordem & inconſideratum eſſe pu- tabant, qui liberorum appetens, eius- que rei gratia vxorem ducens, omni ſtudio non proſpiciat, quae maxime progeniem ſuam ſint adiutura. Qui canes amant maxime, curant ex quibus concipiantur, & quo tempore conci- Piantur, atque ex ea re indoles pendet catulorum. Idemque faciunt qui amant aues. Quamuis autem vulgo ſit no- tum, omnes illos, qui animalium quo- rumcunque promouent procreatio- nem, id maxime operam dare, vrge- neroſae indolis progeniem procurent; homines tamen, poſteritatis nullam cu- ram habentes, & in generatione per- functorie, & in educatione negligen- ter ſe gerunt. Arque ea praecipua & manifeftiſſima eſt cauſa, quod plurimi hominum mali ſint atque improbi, cum maxima pars liberos ferarum ritu procreet, citra vllam conſidera- tionem. Denique Pythagoras in rêbus venereis vtilitatem ſpectans, con-?, der . Valeſ. ſulebat , vt aeſtate quidem a coi- tu abſtinerent, hyeme vero parce ac moderate ad coitum accederent. Etenim concubitum in vniuerſum rem noxiam eſſe exiſtimabat, conti- nuum autem veneris vſum penitus * Leg. dorde pro àντν° vt eſt ap. Stob. Serm. 99. Qui fragmentum hoc ex Ariſtoxeno citat, ex cuius libro de vita Pythagorae forte deſum- tum eſt. Stanl. putem tamen Auras retinen- dum eſſe: Nam ævDανοςι nominauit ſub initium huius diſcurſus n. 204. non ipſum Pythagoram. . Vires Diodor. Excerpt. P. 247. c9. lebat. Uambl. VIres labet⸗ cuiſe eur. te eſle ſac xe hare N 1dlol ertinent Ktobaeus Robut⸗ Enel ſapientu 1. e Recor Mnes IIi Piemmn ſi D 50 lie⸗ leſſet Hietat in Inuen rum dlle Vit byth t.VI. hn-, id. da). XXII. . 130. Ke, ſell idterra 1e. Kin Priahe Ha. De 4 Rebenaſeclan ſerm. J. ere . 104,. de, ſede endus. Mn Nisaen NIX, nenon 168. — Eipſosad e. componant, leis ſeſenon lbus vtendo vitietur. inime ebri. Mbantenim lotemperr- un quoque n eſle pu- etens, eius. Cens, ommni de mmawimne uIa. Qui tex quibus ore coNci- lespendet tquiamant go ſt no⸗ Niumquo- rocreatio- gre, ge⸗ rocurent; ulHamc. de er⸗ neghgen⸗ ecipla& Aplurini improbi, ferarum oblidera- 1 rebus Diotor. , r u n e,. 10 Parce xderent. iuerlum conti⸗ penitus — etinen- ub initium golamm es Vires labefactare, ac perniciem afferre VIII 9. aiebat. Laertius quoque teſtatur, do- cuiſſe eum, Venerea hyeme non aeſta- te eſſe facienda; in autumno ac ve- re parce eſe exercenda.? Omni e- AGAuACTTAS ET SAPIENTIA. 7⁵7 nim tempore noxia eſſe, & ſanitati ad- verſa. Interrogatum etiam, quo tem- pore vtendum ſit venere? tunc reſpon- diſſe, cum teipſo infirmior fieri volu- eris. CAP. IV. SAGACITAS ET SAPIENTIA. Dſapientiam, quae vltimum caput abſoluit Paedeuticorum, ſequentes ertinent Pythagorae ſententiae. terim ad poſſeſſionem eius annitantur. Sacrificia ſtultorum ignis ſolum ali- menta ſunt: eorundem ſacra dona vi- IV. p. 58. SDagi αοαονααςσον Vertesem. Atque in autu- Krodarne Robur, & murum, & arma, ſapienti ctum ſacrilegis praebent. . b. 2. ſapientia praeſtat. Nec equum ſine fraeno, nec diuiti- XCII. . 12. Recordare, quod cum homines o- as ſine ſapientia gubernare licett. 13. mnes maximum eſſe bonum in ſa- Nomina impoſuiſſe rebus ſummae * Taſe pientia ſitum aſſerant, tam pauci in- credidit eſſe ſapientiae. 5 2. SECT. II. W DE POLTTICIS, QVAE PHILOSOPHIAE PRACTICAE PARTIE PGSTERIOREM ABSOLVVNT. Politices capita ſunt, communis con- terutram partem feratur. Duo ſunt lambl. verſatio, amicitia, cultus Deorum, motus: corporis vnus, alter mentis, v- vit. Pyth. Piétas in mortuos & legumlatio. nus irrationalis, alter cum electione. c. VI. än. Inuentorem vero omnium politica- Respublicas vero cum triangulo com- id. cap. M. diſciplinarum Pythagoram dicunt. Parabat rectangulo, cuius latus primum XXVII. Dicere ſolebat, nihil in rebus purum eſ- epitriti „ſecundum diapente naturam n. 130. ſe, ſed quamuis rem ex altera participa- habeat, tertium inter ambo anameſes re, terram ex igne, ignem ex aqua & ae- locum teneat. In modo vero, quo li- re. Similiter honeſtum ex inhoneſto neae illae in ſe mutuo incidunt, & in participare, iuſtum ex iniuſto, & ſimi- ſpatiis eorum, optimam delineari reipu- lia. Hinc vero eſſe, quod ratio in al- blicae, (& iuſtitiae) formam. CAP. I. CONVERSATIO COMMVNIS. Dcommunem conuerſationem ſe- Magis cupere debes, vt tecum con- Xriv. P. 1Aquentes Pythagorae ſententiae verſantes reuerentia, quam metu illi te 326. Stobacus ſpectant. . proſequantur. Reuerentiam enun ſerm. IX. Peregrinus, vir juſtus, non modo ci- admiratio, timorem odium comitatur. p. 104. Ve, ſed etiam cognato maioris eſt faci- Quoniam in confuetudine quoque Iambl. endus. cum aliis iuſtitia quaedam conſiſtit, ta- rir. Jen. Magnam partem bonae inſtitutio- lem eius modum Pythagoraei tradide- . nd. nis aeſtimat, ferre alios poſſe, qui be- runt: quandam nimirum viuendi cum iaxIX. 26 non ſint inſtituti. aliis rationem opportunam eſſe, aliam 168. ap. Laert. eſt Oevoτdοα de , co εαρννodb) mno & vere facilius quidem tolerari, omni tamen anni tempe ſtate gravia eſſe. Stob. S. III. p. 37. p. 42. Ccc cc 3 importunam; PARS VIII. DIOIPLEINA PEFIHACG. P.III. §. II. c. I. impertunam: & differre has inter ſe, duerſitate aetatis, neceſſitatis, meritorumque, &. ſi quid aliud diſcriminis inter homi- nes Occurrit. Efle enim conuictus quoddam genus, quo, ſi iuuenis er- ga aetati ſibi ſimilem vtatur, minime id . importunum videatur; tale autem ſit, ſi id iuuenis erga ſenem adhibeat: ſi- quidem erga hanc aetatem iuuenibus Omni irae, aut comminationis ſpecie, omnique ferocia abſtinendum, & to- tam huiusmodi importunitatem deui- tandam eſſe; Nam cum viro, qui ad ve- ram virtutis dignationem peruenit, ne- que decorum, neque tempeſtiuum fo- re, familiarius, liberiusue, aut alio ex praedictis modo, agere. Hiſce ſimilia de conuerſatione cum parentibus do- cuit: itemque de ea, quae nobis cum benefactoribus intercedit. Eſſe autem varium quendam & mul- tiformem opportuùni temporis vſum: ſiquidem & qui iraſcuntur, atque ani- mo commouentur, partim tempeſtiue, partim intempeſtiue id facere; itidem- que inter eos, qui appetitu, cupiditate- que, & impetu, in rem quampiam ferun- tur, aliis temporis opportunitatem fa- vere, alios ab ea deſtitui: eandemque ceterorum etiam affectuum, actionum, diſpoſitionum, colloquiorum & inter- Peharionumm rationem eſſe. Hanc au- tem temporis opportunitatem doceri aliquatenus, & certa quadam ratione, ac via & arte comprehendi poſſe; vni- verſe & ſimpliciter iſta ei minime con- veniret. Adhaerere autem illi natura veluti pediſſequas quasdam, id, quod dignitatis, elegans & concinnum dicitur, itemque decorum, congruum, & ſi quid aliud hiſce geminum eſt. . Pronunciabant inſuper in vnaquauis re primum aliquid eſſe. Atque in vni- verſis quidem vnam rem eſſe, quae ſit optima: Similique ratione in ſcientia, in experientia, in generatione rem ſeſe“ apud habere: itemque in famitia*, in ciuitate lambbeſt in exercitu, & in omnibus ita compoſi- e tis. Difficile vero efle naturam primi eſtaucg illius in omnibus rebus iſtis diſcernere, ſenius atque intelligere. Nam in ſcientiis in- 24% hu: genii minime vulgaris haberi, clara in- iusmodi telligentia diſcernere atque diiudicare brmael- rei partes, ita, vt quod primum que in illis ſit, conſtet. . intereſſe, & propemodum vniuerſam nomi. rerum cognitionem periclitari', ſi pri- ma mum non recte aſſequaris. Ignorato hir enim principio, nihil, ſimpliciter lo- commo- quendo, ſani deinceps conſtitui poſſe. dam in- Eodem modo etiam in reliquis rem terpreta- cum eo, quod primum eſt, ſeſe habere. Onein 34: . —cadmitte- Neque familiam enim recte conſtitui ree, omi. poſle, vbi non ſit verus Dominus, & im- ft Stan. perium, quod voluntate continetur. leius. Neceſſe enim in imperio eſt, vt volun- tate imperans pariter ac ſubditi vtan- tur. Quemadmodum igitur tum de- mum recte inſtitutio procedit, ſi ita in- ter ſe magiſtro ab diſcipulis conueniat, vt docere ille, iſti diſcere velint, quae alterutra ex iſtis partibus refragante ſuccedere non poſſit; ita ſimiliter ar- bitrabatur (Pythagoras) ita inferiores ſuperioribus, diſcipuli magiſtro obſe- quantur conueniens eſſe. CAP. II. 1A MICITIA. Iambl. c. & IL ariſſime demonſtrauit Pythago- XVI. n. .goras amicitiam omnium eſſe ad- 69. & 329. verſus omnes: ſiue Deorum cum ho minibus, per pietatem cultumque cum Plurimum autem poſt haec cum viꝰ cutmmſcien tum inte Cuin corf irrarion⸗ ſpeculat Vicem; gumm ob per rech nam; M ris autft mumione tim dicm nimalium juſtitiam ſocietate corpore, facultatu tionem, gruumv brimun ſimilem. amicitia VNuIN ſione in Equetar ſuos am num de ſociauit, MeroP Nope lan W qunen banti⸗ tionis genuit miciti⸗ ea, llae nerecu Qoridb decert — *M. tem . wun utian dieri,, tur itemqne lguid Aud uruiguuns tque inyni. e, quge ſi in ſcientin ne remn ſele , incinitate lam n compoſ.¹ turim rini d e diſcernere ſnin ſcientiisin. hl ti, Qira inr inndi Clindicute “ d primum lae hum autemn poſt kue Viuerſam nont . 1 6 Gre. nin riſ ſizn. Ignorato cin Fir D pliciter lo- conn. Hitui pole dan in guis remn teſpret⸗ COhlümui ret, O0nni. H inus K im. t dunn ontinetur eiu. ,Vt volun- bcliti vtan- Ir tum de- it ſitain- vonueniat, int, quae tekragante Militer ar⸗ inkeriores Kro oble⸗ Cum ho- Ultumque lnn AMICIIA. cum ſcientia coniunctum; ſiue dogma- tum inter ſe, & in vniuerſum animae cum corpore, partisque rationalis cum irrationali, per philoſophiam eiusque ſpeculationes; vel hominum ſecum in- vicem; ciuium puta, per ſanarum le- gum obſeruationem, peregrinorum per rectam rerum naturalium doctri- nam; mariti vero cum vxore, aut libe- ris, aut fratribus, aut ſeruis, per com- munionem indiſtortam: &, vt ſumma- tim dicam, cum omnibus omnium; a- nimalium etiam irrationabilium, per iuſtitiam & naturalem neceſſitudinem ſocietatemque: denique latentium in corpore, per ſe mortali, & contrariarum facultatum pacificationem & concilia- tionem, per ſanitatem, huicque con- gruum victum, & temperantiam, ſalu- pri mundanorum elementorum ſtatui ſimilem. Haec omnia ſigillatim ad idem amicitiae nomen, velut compendio ad vnum caput reuocata, omnium confeſ- ſione inuenit, & ſanciuit Pythagoras. Isque tam admirabilem inter familiares ſuos amicitiam introduxit, vt etiam- num de iis, quos arctior beneuolentia ſociauit, dici vulgo ſoleat, quod e nu- mero Pythagoraeorum ſint. Proponenda igitur erit horum et- lam inſtitutio, vna cum praeceptis, quae ſuis diſcipulis praeſcripſit. Iube- bant igitur hi viri certamen & conten- tionis ſtudium remouere ab omni genuina, imo ab omni in vniuerſum a- micitia, ſi fieri poſſit; ſi non, ſaltem ab ea, quae nobis cum conciuibus, & in ge- nere cum ſenioribus, ant cum benefa- Goribus intercedit. Nam cum hiſce decertare atque contendere, ira vel alio 75⁵9 vehementiore affectu accedente, con- tractam amicitiam perennare non ſi- nit: in qua, iuxta illorum monitum, quam minimum cicatricum & exulce- rationum eſſe debet. Hoc autem aiunt fieri poſſe, ſi inuicem cedere, iramque comprimere ſciuerit vterque, inprimis tamen iunior. Emendationes & ca- ſtigationes, quas 'aedartaſes nomina- bant, multa cum verborum clementia cautioneque a ſenioribus erga iuniores fieri debere exiſtimabant; plurimum- que ſolicitudinis affectusque ex parte corripientium prominere: ita enim caſtigationem decoram vtilemque fore. Nunquam ab amicitia fidem, neque per iocum, neque ſerio remouendam eſſe: non enim facile amicitiam ſaluam manere, cum ſemel mendacium in mo- res eorum, qui ſe amicos iactant, ſe in- ſinuauerit: ðJMD Amicitiam non eſſe reprobandam propter infortunium, vel aliam quan- dam infirmitatem, quae rebus humanis interuenit; ſed vnicam, quae quidem probabilis ſit, amici & amicitiae reiici- endae cauſam eſſle eam, quae a maiori quadam & inemendabili malitia profi- ciſeitur. . Inimicitiam vltro non eſſe ſuſcipi- endam contra eos, qui non funt plane improbi. Imo & antequam ſuſcipia- tur, prudenter eſſe ſubſiſtendum, vt ex- periamur an contendendo a vitio alter auerti atque emendari queat.“ Cer- tandum autem non verbis ſed factis: hocque legitimum ſanctumque bellum eſſe: Cumque potentiae eminentia † i= doneum non ſit argumentum belli contra aliquem ſuſcipiendi, hoc tamen * Magis probem ill. Obrechti verſion. & au- tem ſemel ſuſeepta fuerit eobfrmandum ant- mum eſſe frenueque decertandum, niſi mores zmeutuanerit aduerſarius, & ad bonam menten re- dierit. † Obſcurum locum non incommode interpre- tatur. vnica vocula sis ante νvn—- αα apud lambl. omiſſa. idoneum 700⁰0 idoneum eſſe, imo tale, quo magis ido- neum dari non poſſit. In amicitia, quae vera ſit atque ſince- ra, quam plurima eſſe debere definita, ſuisque legibus circumſcripta, aiebant, & vt decet diſtincta, neque confuſa. Praeterea moribus alterius accommo- dari debere, vt nullum colloquium obi- ter & perfuncétorie inſtituatur, ſed cum reuerentia & bono ordine: neque te- mere, leuiter atque vitioſe affectus ex- citetur, ſiue concupiſcentiae, ſiue irae, ſiue alius cuiusuis generis. l.c. n. 239 Communione diuinorum bonorum de- lambl. Vae ad Dei cultum pertinent prin- e. yel⸗ cipia a Pythagora inculcata, ſe- v61 :. quentia habentur. Omnia quibus quid agendum ſit, definiunt, ad diui- num numen tendunt, eſtque hoc prin- cipium, & eo omnis vita ordinatur, vt . Deum ſequamur, atque haec fumma philoſophiae eſt. Nam ridicule agunt homines, qui, quod bonum eſt, aliun- de, quam a Diis petunt: perindeac ſi quis in prouincia, Regis poteſtati ſub- iecta, quendam eciuium numero prae- fectum colat, neglecto eo, qui omnibus dominatur: tale enim quid Pythago- raei exiſtimant ab hominibus illis fieri. Cum enim Deus ſit, in confeſſo eſt, quod bonuma Domino petendum fit: omnes enim iis bona tribuunt, quos amant, quosque ſibi acceptos habent; quos vero contrario affectu proſe- uuntur, iis contraria immittunt. Sigillatim veroita definiebat: nem- pe quod exiſtat Numen, quodque ita ſe gerat erga humanum genus, vt illudin- ſpiciat, minimeque negligat: quod ab ipſo edocti Pythagoraei plurimum vti- Iambl. c. XXX. n. 174. PARS VIII DoOIPLINA PFIMG. P. I. &II. . II. Impenſius admirari par eſt, quae de- CVLTVS DIVINVS. 1 finiebant, & de concordia mentis, & de mente diuina: crebro enim ſe inuicem hortabantur, ne Deum, ipſos inhabitan- tem, diuellerent. Vnde omne eorum ſtudium amicitiae verbis & adtionibus, ad diuinam naturarum commiſtionem, ad vnionem cum Deo, ad diuinae men- tis animaeque communionem refere- bant. Haec Iamblichus: Amicitiae extremam metam eſſe pu- Cic. Of- tabat, vt vnus fiat ex pluribus. Myſti- G. , 17. ce diétum ab eo, oportere hominem fi- zer eri vnum, Clemens teſtatur. Primum IV.p. 533, item uoνοα πͤôρπ damicorum bona commu- C. nia, & DiMiar oοτνντâa amicitiam azcqua- Laert. litatem dixit. VIII, 10. CAP. III. . . litatis in ſe habere exiſtimabant. Huius- modi enim regimine nobis opus eſſe, cui alias nullatenus refragari valeamus: tale autem eſſe regimen Dei: qui cum tantus ſit, dignum quoque eſſe, qui v- niuerſis imperet. Recteque ab iis di- ctum eſt, animal iſtud natura procliue eſſe ad proteruiam, itemque inclinatio- ne, cupiditatibus, aliisque affectibus varium: ideoque tali eminentia atque ſuperinſpectione opus habuiſſe, a qua moderatio & ordo proueniret. Si- quidem exiſtimabant, vnumquemque naturalis huius mutabilitatis ſuae con- ſcium, nunquam pietatis cultusque di- vini obliviſci debere; ſed aſſidue menti ſuae proponere Numen, tanquam quod hominum actiones obſeruet, iis- que indeſinenter inuigilet. Denique ab Orpheo conſtitutorum Iambl. c. Imitatorem Pythagoram aiunt fuiſſe, XXIIX. eodemque plane quo Orpheus modo“ 151. Deos coluiſſe, dum eos in ſimulacris & aere propoſuit, non humanis reprae- ſentatos formis, ſed forma ipſorum De- orum, qui omnia complectuntur & omnibus , Kce omnibus prouident, formamque ha- nem ę bent, & naturam, totius vniuerſi. Ex- Vbitan⸗ plicabat autem purgationes & ſacros ri- eorum tus Orphicorum, quos reXerN vOοοα— Onidus, bant, quarum exacta maxime ſcientia ionem pollebat. D e menr ib. Infuper dicunt, eum compoſitam lelere⸗ quandam rerum diuinarum philoſo- phiam Deorumque cultum inſtituiſſe, ſle pu. Ce 0. cum quaedam didiciſſet ab Orphicis, MSſi del iy, quaedam ab Aegyptiis ſacerdotibus, lennf. den, quaedam a Chaldaeis & Magis, quaedam timum . ex Eleuſiniis ritibus, in Imbro, Samo- Anmu. (. thracia, & Delo, a Celtis idem & Iberis. ezus-laon. 1b.n.152. Apud Latinos legitur dacer Pytha- Vlll io. goraeſermo, non ab omnibus, ſed ab iis, quae ad optimarum rerum doctrinam admittuntur; neque cuipiam rei, quae turpis ſit, animum addictum habent. ni. Praeſcribitur eo, vt homines ter li- Belle, — tent: Apollo vero ex tripode reſpon- “ 8 ſar „ quia trias primarius numerus abetur. 4 Veneri vero ſexta die ſacra fieri o- portere, quia primus hic numerus ex eius numero omnis naturae participat, & io⸗ omnino diuiſus aequaliter, tam partis ib ablatae, quam relictae, vim retinet. dus Herculi octaua menſis die ſacra faci- udle enda eſſe, quoniam ſeptimi menſis fine 1gaa ſit natus. r ib. n. 153. Addit porro templum niſi cum veſte naue pura intrandum non eſſe, & in qua ne- con⸗ mo ſomnum ignauiae dormiuerit, ſiue ec nigrum illud fuerit, ſiue fuſcum: purita- õ tem in ratiocinationibus & aequalita- Mum tem iuſtitiae oſtendens. 14“ Praecepit, ſi inuoluntarie ſanguis in templo fundatur, vel aureo vaſe illum unlng excipiendum eſſe, vel in mare infun- ſ n dendum, id primum enim eſſe elemen- oco tum, & inter res conditas maximi faci- 6 endum. 1ae- CVLTIVS DIVINVS. 761 In templo, dixit, pariendum non eſ- ſe, diuinam enim animam in templo corpori alligari nefas. Die feſto nec capillos nec vngues eſ- ſe praecidendos, neque enim noſtra commoda imperio Deorum eſſe prae- ferenda. Ne pulicem quidem occidendum in templo eſſe, nihil enim, quodinuti- le ſit, vel verminoſum, Diis offerendum, ſed cedro, lauru, cypreſſo, & myrto, De- os eſſe colendos. Pietatem & religionem verſari in a-Cic. de nimis aiebat, cum rebus diuinis ope-Legib. L. ram damus. Il. c. 11. Deos & Heroas non eodem honore Laert. eſſe habendos. Sed Diis ſemper cum IIh 35. laudibus, (vel cum ſilentio in ſacris obe- vndis ritibus,) amictuque candido, & caſto corpore honores exhibendos, Dioder. Heroibus vero poſt meridiem. Suade-Excerpt. batque, vt ſacris operaturi Diis ſeipſos Valel b. ſiſterent, veſtibus amictos non pretio- ²47. ſis, ſed puris & candidis, vtque non corpus tantum afferant purum ab omni labe, ſed mentem etiam intemeratam.] Eam vero puritatem expiationibus, Iu-Laert. l.c. ſtrationibus, atque aſperſionibus para- ri, acaede abſtinendo, & adulteriis, o- mnique pollutione, a carnibus item ab- ſtinendo morticinis, mullisque ac me- lanuris, ouiszque & ouiparis, vt & fabis, "disus omnibusque iis, quibus interdicere ſo-dlein⸗ lent ii, qui myſteriis proſunt. Neminem pro ſe orare patiebatur, Laert. quod ignoret, quod ſibi expediat. III, 9. Iuramentum iuſtum eſſe, indeque Laert. Iouem iuratorium onioy dici. VIII, 32. Diſcipulis vero praecipiebat, vt ad Diodor. juramentum praeſtandum eſſent tardi, Exc. Va- adpraeſtitum vero ſeruandum prom- lel. l. c. tiſſimi. Ddd dd CAP. PIETAS IN de ami- Pletaein manes non poſtremum erat 6. c. 4, T in Pythagoraeorum officis, vnde Cicero, de animorum immortalitate verba faciens, inquit: plus apud mean- tiquorum autoritas valet, vel noſtro- rum maiorum, qui mortuis tam reli- gioſa iura tribuerunt; quod non feciſ- ſent profecto, ſi nihil ad eos pertinere arbitrarentur: vel eorum, qui in hac terra fuerunt, magnamque Graeciam, (quae nunc quidem deleta eſt, tum flo- rebat,) inſtitutis & praeceptis ſuis eru- dierunt. Cadauera mortuorum vetabat igne cremari, Magos in his ſecutus, nihil e- nim, quod diuinum efſet, cum mortali Plinius Copulari volebat Eratque, vt apud Pli- XXXV, nium legimus, Pythagoraeis in more 13. poſitum, defunctos fictilibus ſoliis con- in myrti & oleae atque populi nigrae oliis. Iambl. c. XXIIX. . 154. lambl. Mortuos in albis deduci fas eſſe exi- turos. c. ſtimabat, ſimplicem primigeniamque Sepulcrum cypreſſinum fieri veta-Laert. naturam iuxta mumerum atque rerum bat, quod Iouis ſceptrum eſſet ex eo li- vIIt, 10. Hambl. « omhniumprincipium ſubinnuens. gno, vt ait Hermippus in ſecundo de inf. XxXVII Cum Crotoniatae ſumtuoſis elatio- Pythagora libro. d mod n. 122. . dosendi REVERENTIA PARENTVM, ET IN LEGES OB- cap. III. SECQVIVM. Iambl. c. POſt Deum & Daemones, maximam omnium malorum eſſe habendam, ne- z . L'parentum & legum quemqueratio- minem enim, vbi imperium obtiner nem habere oportet, üsque non ſimula- tum, ſed verum praeſtare obſequium. Porphyr. Vel, vt Porphyrius rem exponit: DeDe- yehend. orum quidem, Daemonumque, atque 197. Heroum genere ſumma reuerentia lo- quendum, & quam optime ſentiendum. Parentibus atque benefactoribus bene- volentiam exhibendam, legibus obtem- perandum. mb. l. e. Statuebant anarchiam pro maxima 702 PARS VIII. DOCTYRINA PV 11MG. D. W. & M. c. I. P. VI. CAP. MORTVOS. nibus funerum delectarentur, dixit eis Pythagoraeorum nonnemo, ita ſe Py- thagoram de rebus diuinis diſſerentem audiuiſſe: Coeleſtes Dii ſacrificanti- vm affectum, non ſacrificiorum nume- rum, ſpectant. Inferi contra, quaſi ſor- te minores, conuiuiis, lamentationi- bus, litationibus funereis, & ſumtuoſis inferüs gaudent. Vnde Hades (infe- ri) quod ſplendide excipi velit, Pluto vocatur, qui tenuiter eum honoran- tes diutiſſime ſuperſtites eſſe ſinat in mundo ſuperiore. Ex iis vero, qui in funera profuſos ſumtus faciunt, ſem- per eum quendam deducere, vt hono- ribus, in memoriam mortuorum fieri ſolitis, fruatur. Hac oratione perſua- ſit auditoribus ſuis, eos, qui in aduerſis medium teneant, ſaluti conducere ſuae, qui modum vero ſumtibus excedant omnes, praematuro fato eſte interi- X nullum, ſaluum eſſe poſſe. Patriis quoque legibus viuendum eſſe, licet ceteris deteriores eſſent, cenſebant: neque vtile enim neque tutum eſſe, le- gibus rebusque nouandis ſtudere. Vigens porro contumelias, ſuperbi- am, legumque contemtum ſaepe homi- nibus iniuſtitiae committendae cauſam eſſe, quotidie hortabatur legibus opem Iambl. ferendam, & iniquitatem debellenchmn eb. eſſe. 1 luet eſle . VII,23, ſtiustho unbl. in domme re eriu tertvuun eoelle tinguu leneti luble⸗ Re u WMalnh, nes, 1 juben ſint, tior e iuici id tatl. N Aut, de à audien- dL py t 4.. N N. i 1 t . 4 ua. VI. Ladant. Inc.b5. 5. 18. Glrtt eis aſe . Erentem fcinti- n nume- Uallſor- tationi- mtuoſs 7infe. Pluto norn. . lnat in qui in , ſein⸗ hono- n feeri erſiun⸗ lners ſine Cant teri- Veta⸗ luert. eolnn. cont, no⸗ loce tata inl. de modo dysendi Pythag. la,lll. ne⸗ inet triis cet nt: le: bi⸗ ni⸗ in. . ihth, a Laert. eſſe 2 REVEEENTIA PAEENTVAM ET DE LEGIh. VnI, 23. G Hinc diſtinctionem faciebat lambi. iſtiusmodi.“ Primum malorum, quod 1. c. in domos atque ciuitates ſeſe inſinuet, perbiam eſle, contumeliam ſecundum, tertium deſructionem. Cuiuis igitur eo eſle elaborandum, vt ſuperbiam ex- tinguat, afſuefaciendo ſeipſum inde a teneris vitae temperanti & maſculae, 763 vtque a maledicentia, contentionibus, ſcurrilitatibusque, ex odio profectis, ſit alienus. Improbitas legis diuinae transgreſſio, “ erm. II. adeoque peccatum eſt, 8.. J0. Vir improbus plus mali patitur affli-XXV. p. Ctus conſcientia, quam ille, qui corpore 192. caſtigatus flagris caeditur. Stobaeus QA P. VI. Raeterea, inquit Iamblichus, aliam iuſtitiaeſſpeciem, eamque pulcherri- mam, conſtituit, nimirum legumlatio- nes, quae quidem, quid facere deceat, jubent, & contra, quae facienda non ſint, vetant. Haec autem iudiciali po- tior eſt: medicinae quippe ſimilis eſt iudicialis, quae ſanat morbis correptos: legislatiua vero aegrotos eſſe ne patitur Iamb. l. c. quidem, ſed ante proſpicit animi ſani- tati. DE PHIL OSOPHIA THEORETICA, EIVSQVE PARTIBVS, ET PRI- DE LEGIBVS CONDENDIS. Varrone docente, regendae reipubli-Auguſt e Ordt- cae diſciplinam ſuis anditoribus vlti-ge , II mam tradebat, iam doctis, iam perfe- T. I. opp. ctis, iam ſapientibus, iam beatis. Tan- p. 262. tos enim ibi fluctus videbat, vt eis Ed. Ant- nollet committere niſi virum, qui in re-ct gendo pene diuine ſcopulos euitaret, & ſi omnia defeciſtent, ipſe illis fluctibus quaſi ſcopulus fieret. Qui de malis poenas non ſumunt, bonos iniuriis volunt affici. III. Stobaeus ſerm. XLIV. p. 321. MO QVIDEM DE SCIENTIA INTELLIGIBILIVM. Plut. de Ab. partem T heoreticam philoſo- audien- phiae procedimus, quo ſpectat iſtud 4o T. II. Pythagorae dictum: Id ſe lucri ex phi- . 44. . loſophia retuliſſe, nihil vt miraretur. Nam philoſophica ratio admirationem atque ſtuporem, ab haeſitatione atque ignoratione profectum, eximit, ſingula- rum rerum cognitione atque enarra- tione per cauſas ſuas exhibita. vit. Py. Videntur autem in duas partes di- viſiſſe Theoreticam philoſophiam Py- thagoraei. Primo enim, teſte Iam- blicho, ſcientiam intelligibilium at- que Deorum tradebant, po eam v- niuerſam de rebus naturalibus doctri- nam. Ad intelligibilium ſcientiam ſequentia pertinent capita, quae ιαau- x Xaαααιαοι inſtituta idem comme- morat: De Diis, de Heroibus, & de Doemonibus. CAP. I. DE SVMMO DEO. thag. c. VI. Lactant. PYthagoras ita definiuit, quid eſſet Inſt. l,5. L. Deus; Animus, qui per vniuerſas *. I18. mundi partes, omnemque naturam, commeans atque diffuſus, ex quo o- munia, quae naſcuntur, animalia vitam capiunt. Vnus eſt Deus, non ille autem, quem- uſtin. admodum nonnulli ſunt ſuſpicati extra ſerm. hunc mundi ornatum: ſed ipſe in ſe to-Protr. tus, in circulo toto omnes inſpiciens 18. generationes. Omnium ĩpſe eſt tem- peratio, & virtutum operumque eius Ddd dd 2 omnium 764 PARS VIII. DoCT RINA PFPFTHACG. P. I. & I. . IrIIIIV. omnium opifex, principium omnium, vnum, coeli lumen, & parens omnium, mens & animatio vniuerſorum, circu- lorum omnium motio. . Porphyr. Deus, vt a Magis accepit Pythago- it, P. 198 goras, qui Oromasdem eum appel- lunt, corpore luci, animo veritati aſſi- milatur. Deum ſolum ſapientem dicebat. laert. 1, Deum, ceu primum ens, neque ſen- pluterch. ſui, neque paſſioni obnoxium, ſed inui- Num, p. lbilem & intelligibilem ſtatuebat. 65. B. CALP. II. DE DIIS. DAEMONIBVS, HEROIBVS. Laert. Oſt ſummum Deum tres intelligibi- VIII, 28. lium ſpecies habentur, Dii, Daemo- nes, Herves. Ita eos Pythagoram di- ſtinxiſſe manifeſtum eſt ex praecepto eius, quo Deos Daemonibus, Heroes ho- minibus praeferendos cultu eſſe docuit. Nambl. Apud Iamblichum tamen vel diuerſam vit. c. VI. inire rationem, vel voces confundere videtur, cum primo de Diis, tum de He- roibus, poſtremo de Daemonibus agat: qui idem eſſe videtur cum obſeruato in aureo carmine ordo. Primum immortales Diuos pro lege colunto Et iusiurandum: Heroas, clarum genus, inde, v. I. ſq. CA P. III. Daemones hinc, terreſtris miſti, ſua iura ferunto. Vbiſper terreſtres Dazmones non Principes, vt viſum Hierocli, ſed ipſi Daemones, quibus datum munia ad hanc terram pertinentia obire, intelli- gendi videntur. Nempe totus aer eſt plenus anima- Laert. rum, quae Daemones & Heroes exiſti- VIII. 32. mantur. Atque ab his hominibus ſo- mnia, & ſigna, morbi ac ſanitates immit- tuntur: neque ſolum hominibus, ve- rum & brutis animantibus. Ad hos expiationes & auerruncapertinent, o- mneque diuinationum genus, cledo- Pi nesque & ſimilia. vid. inf. cap. IV. DE FATO ET FORTVNA. Anon. Obines partes mundi ſupra lunam ap. Phot. poſitae prouidentia reguntur, ordi- 0d.259. nisque conſtantis lege, & αοs „ de- cretoque diuino, quod ſequuntur, ſed uae infra lunam ſunt eaa quatuor cau- 5 regi docent: Deo, fato, noſtro conſilio, & fortuna. ſcendere vel non conſcendere in noſtra eſt poteſtate. Tempore ſereno procellas & tempeſtatem fubito oriri a fortuna pendet. Nauem ſubmerſam praeter ſpem conſeruari, prouidentiae eſt. Cete- ra fati muhti & diuerſi funt modi. Dif- CA P. Verbi gratia, nauem con- fert autem a fortuna, quoniam illud ſe- riem ordinemque atque ſequelam ha- bet, fortuna autem caſu temerario con- tingit. V. g. e puero iuuenem euade- re, & reliquas deinde aetates ordine tranſire, id vno fati modo accidit. Hominibus cum Diis cognationem eſ- ſe, quod & homo caloris particeps ſit. [Pproptereaque Deum noſtriprouiden- tiam gerere.] Fatum quoque eſſie vni- verſorum, idque eorum, quae ſunt per partes, adminiſtrationis cauſam eſſe. IV. DE DIVINATIONE. vid. ſup. cap. I. venit, addemus iſto loco, quae ea de Vandoquidem omnis diuinatio a re Pythagorae ſententia fuerit, quae Diis atque Daemonibus mortalibus exercitia obierit eo ſpectantia. Iamblicho igitur obſeruatum, non yit. Pyth. inter IIX. n. 1. habue⸗ haber⸗ Pr PPlat, Aiina kn Amimm atc, V ePorph. thus. Vit.p. nati F w. Paett, V VIII X. gurid Laert. Derhi lc. Pyth ittaco c. I. Lei- kanh in Vita y. thag.p. ldo. Phy lamdl emn ⅞2MnwGtdGℳ S inter infimas ſcientias diuinationem t. lunh B eum honoraſſe. . eſen., 1 aid, c.. Nempe quae diuina ſunt, cognoſci imns uen XXIX. haut poſſe ſtatuebat“, niſi vel Deum Nd e⸗ Nm. „. vel Deos audiat homo, vel arte diuina 66. ea aſſequatur. Hanc ob cauſam ſedu- lam diuinationi operam Pythagoraei impendebant, quippe qua vnice in- ſi, ſun terpretatio beneuolentiae aduerſus nos Deorum contineatur. Eſt quoque illa er non occupatio Deum eſſe credentibus con- ſd iſ venientiſſima. Quicunque vero iſto- nia ad rum alterutrum pro ſtolido figmento imell. habuerit, ei alterum quoque pro tali haberi neceſſe eſt. Mmimmer lartl . Probabat autem Pythagoras omne exiſki. TII ͤ d plut. dilinationis genus, eo excepto, quod . rar animantium cruore peragitur. mmit- . Vytebatur primum aiuinatione per 5,Te. cporph. thus.“ Idque vnicum erat quo diui- d hos Vit. p. nationem ſectabatur ſacrificium. d in, 0. d ratrt. Vtebatur etiam diuinatione per au- lel vIII, 20. guria & cledonas“, quod a Cicerone ha- rig int⸗ eLaert. bemus confirmatum, qui dicit ipſum 1 N. dce Pythagorem augurem eſſe voluiſſe. Piu. 1,2. ue ſolum Deorum voces Pythago- ſe⸗ '3rgeoOs obſeruitauiſſe, ſed etiam homi- n h- num, quae vocant omina. Cledones con- vero vel omina captantur verborum, lade⸗ forte fortuna prolatorum, obſerua- rine tione, ex eo quod voce proferri conti- 2 Sup. in Zit alia quadam occaſione, collectione pitaro Tacta de eo quod quaeritur: Ccuius gel. cap. II. Tei exemplum ſuppeditat Callimachi Eſt. verbh. in Pittacum epigramma. L gen⸗ thag. . Somniorum interpretationem, Por- Vli. 1580. phyrio hteſte, ab Hebraeis didicit, tper “ lambl. eamque artem cum diſcipulis ſuis com- vit. c. municauit. Iamblicho enim teſtante', remediis quibusdam ad eam rem re- * Haec Stanleius ad Hydromantiam adhuc re- nae fert: male! nam Pythagoras ſanguinem abhorre- D bat, Aliud ſeilicet illud a priore eſt diuiuationis on GiYm. genus. IIX, n1. DE DIIS, FATO, DIVINATIONE. 76 pertis, ſomnum quietum & ſomnia fa- tidica ſuis procurabat. Eamque cau- ſam eſſe ſuſpicio quibusdam fuit, cur cibis flatulentis & craſſioribus interdi- ceret, quoniarn mentis ſerenitatem, ei rei neceſſariam, obfuſcarent. Hu- iusmodi autem viſa non imaginatio- nes meras ſed maxime reales eſſe cre- debat, (non αο ſed bα) quemad- modum exeo patet quod interrogan- ti, quid ſibi vellet ſomnium, quo viſus ſibi eſſet cum patre mortuocolloqui? dedit, reſponſo: nihil id ſomnium por- tendere, reapſe enim collocutum eum cum parente fuiſſe:quemadmodum nec id portendat aliquid, quod cum Pytha- gora iam loquatur. Aſtrologiue quoque iudiciariae, ſi kFlorid. fides Apuleio, peritiſſimus fuit, eo e- H.p. 17. nim affirmante, Chaldaei ſideralem ſci- elins 4 entiam; numerum vagantium, atus, SS ambitus, vtrorumque varios effectus zaganti in genituris hominum, oſtendere. sm ſtatus Varro Hdromantiae quoque peri- ap. Au- tum facit, quod genus diuinationis ille guſtin. a Perſis dicit allatum, eoque ipſum 2s. Numam, & poſtea Pythagoram, philo- inas ſophum, vſum fuiſſe; vbi adhibito ſan- IH. guine etiam perhibet inferos ſciſcita- re.“ Eo forte alluſum ab Euſtathio, qui dicit Pythagoraeos affirmare omne aes ſonum edere diuino quodam ſpiri- tu, quae cauſa ſit tripodis exeo metal- lo Apollini dedicati. Vento ſcili- cet ſilente, aere tranquillo, omnibus- ap. Porph. que pacatis, lebetes tamen aenei tre- Vit. p. mere videntur. Eo reſpicere videtur 72. Pythagoras, quando dicit: ſonum qui aeris percuſſu redditur, daemoniscu- jusdam vocem eſſe, in ipſo aere incluſam legendum enim putem οαaνοπαααι: * c. XXVII XX* Sc, Rittershuſ. ed. vſus Stanleius, in qua corrupta haec vox erat, reſtituta in Holſtei- niana. Ddd dd3 ſic In dogm. . . . ARyr. ſic Pſellus enim Hydromantiae quod- Expol. dam genus deſcribit Aſſyriis vſu rece- edita a ptum: Aqua empletum adhibent Fabricio crat erem, Daemonibus aptum vt eum cum Her- ſubintrent. Crater ſonitum quen- mwete . „ Triſmeg. dam edit, quaſi ferueſceret. Aqua cra- teris nihil ab alia aqua differt natura ſua, verum excellit virtute, per incan- tamenta ei conciliata, eaque recipien- do prophetico ſpiritui fit idonea. Sin- gularis eſt ille Daemon terreſtris, 766 PAnRS yTIII DOOGTRNINA PFTIAG. §& IW. . 1. quibusdam incan tamentis pellectus. Si- mulac ille aquam ſubintrat, exilem quendam ciet ſonitum inarticulatum, quo praeſentia eius ſignificatur. Pau- lo poſt exundante aqua, ſibili quidam audiuntur, & futurorum praedictiones. Genus hoc ſpiritus vagabundum eſt, eſt enim ex ordine ſolari: loquitur- que voce exili, ſingulari conſilio, vt confuſa vocis obſcuritate mendacia ſua facilius tegat. Hucusque Pſellus. SECI. IV. lambl. Vit. Py- Eneralia doctrinae de rebus natu- thag r. ralibus capita iſta ſunt: de mundo, de rebus mindanis, de coelo, de terra de rebus in medio poſitis. Defectum CAP, I. DE REBVS NATVRALIBVS. autem fragmentorum ad hanc philo- ſophiam pertinentium compenſabi- mus, inſerendo Timaei Locri de eo argumento tractatum: 5 DE PRINCIPIIS. a . EOrum qui res naturales tractaue- IX. p. runt doctiſſimi, vt Sextus Empiri- 422. cCus ait, adeo magnam vim tribuerunt numeris, vt eos exiſtiment principia & elementa vniuerſorum. lIi autem ſunt ſectatores Pythagorae Samii. Di- cunt enim eos, qui vere & ſincere phi- loſophantur, eſſe ſimiles iis, qui labo- rant in lingua excolenda. Quomodo enim primum dictiones examinant: ex dictionibus enim conſtat oratio: & quoniam ex ſyllabis dictiones, primum conſiderant ſyllabas: ex ſyllabis enim, in elementa vocis literatae reſolutis, de illis primum ſcrutantur; ita dicunt Pythagoraei oportere Phyſicos, de vni- verſitate ſcrutantes, in primis examina- re, in quaenam reſoluatur vniuerſitas. Atque quod apparet quidem, dice- re eſſe principium vniuerſorum, eſt quodammodo a naturaalienum. Quic- quid enim apparet, conſtare debet ex iis, quae non apparent. Quod autem ex aliquibus conſtat, non eſt principium, ſedid, quod conſtituit. Vnde etiam ea, quae apparent, non ſunt dicenda rerum vniuerſarum principia, ſed ea, quae conſtituunt illa quae apparent, quae quidem non apparebant. Qui dixerunt atomos, vel ſimilares partes ac magnitudines, aut commu- niter corpora, quae cadunt ſub intel- ligentiam, eſſe rerum omnium prin- Cipia, aliqua parte recte docent, ali- qua vero lapſi ſunt. Nam quatenus quidem obſcura & non euidentia di- xerunt efſe principia, recte in eo ver- ſantur: quatenus autem ea ponunt corporea, labuntur. Quomodo enim corpora, quae percipiuntur intelligen- tia, & non ſunt euidentia, praecedunt corpora ſenſilia: ita etiam oportet in- corporea praecedere corpora, quae percipiuntur intelligentia. Et me- rito. Quomodo enim elementa di- ctionis non ſunt dictiones: ita etiam e- lementa corporum non ſunt corpora. Aut ergo oportet ea eſſe corpora, aut incorpores. incorporté no incolf cele, gu nos: &n VMiuerto⸗ enim quu witudin Gcuntel relinguun non mag wenta. reuera a lonoe Eenitum Adeum! Princhpi tuerunt V Pyt Dhorum Dus, en terna & ru. AM. Conſtit ora rte 1 ceder princ tur, e dae Eünn Red Di, lige con ſunt ſin. neo ⸗ n V ren qu n At lehes. 8 exilemn cuhtum, t. Dan. quidam ickiones lum ek, qbitur⸗ lio, Vt cig ſa ll. Pphlo. denſabi. i de eo etiam enc d er, gent, lilares nmu- intel⸗ Prin- M. tenus 1 di⸗ yer⸗ nunt Mnün gen lunt in⸗ ue ne⸗ G⸗ e- r1. ut ℳ 4 DEF PRINCTPMIISD. 767 incorporea. Quamobrem ſunt omni- no incorporea. Sed neque licet di- cere, quod aeternas accidit eſſe ato- mos: & ideo poſſe, licet ſint corporeae, vniuerſorum eſſe principia. Primum enim qui & ſimilares partes, & qui ma- gnitudines, & qui minima & indiuidua dicunt eſſe elementa, eorum aeternam relinquunt ſubſtantiam: quo fit, vt non magis atomi, quam ea ſint ele- menta. Deinde etiamſi datum fuerit, reuera aeternas eſſe atomos: attamen quomodo qui mundum relinquunt in- genitum & aeternum, nihilo ſecius adeum mente cogitandum quaerunt principia, quae ipſum primum conſti- tuerunt: ita nos quoque, inqui- vnt Pythagorici, naturalium Philoſo- phorum more cogitantes, conſidera- mus, ex quibusnam conſtent haec ae- terna & ratione contemplanda corpo- ra. Aut ergo ſunt corpora quae ea conſtituunt, aut incorporea. pora quidem non dixerimus, quoniam oportebit dicere etiam corpora quae illa conſtituant: & ita in infinitum pro- cedente cogitatione, eſſe vniuerſitatem principii expertem. Reſtat ergo, vt dica- tur, ex incorporeis conſtitui corpora, quae percipiuntur intelligentia: quod etiam confeſſus eſt Epicurus, dicens, per congeriem figurae, & magnitudi- nis, & reſiſtentiae, & grauitatis, intel- ligentia perceptum eſſe corpus. Non autem, ſi aliqua incorporea conſiſtunt ante corpora, ea neceſſario ſunt rerum elementa, & prima princi- pia. Ecce enim ideae quoque cum ſint incorporeae, vt vult Plato, conſiſtunt ante corpora: & vnumquodque eorum quae oriuntur acfiunt, oriuntur ac fi- vnt ad ea relata. Sed eae non funt rerum principia: quandoquidem vna- quaeque idea, ſi ſeorſum ſumatur, v- num efſfle dicitur: per alterius autem aut aliarum comprehenſionem, duae, Et cor- aut tres, aut quatuor. Quo fit, vt numerus ſit tranſcendens earum ſfub- ſtantiam: cuius per participationem, vnum, aut duo, aut tria, & his adhuc plura de eis praedicantur: & ſolidae figurae ante corpus mente concipiun- tur, cum habeant naturam incorpore- am. Sed tamen ea non ſunt omnium principia. Nam ea quoque cogitatio- ne praecedunt figurae planae, propte- rea quod ex illis conſiſtant ſolidae Sed nec figuras planas rerum poſueris ele- menta: vna quaeque enim earum com- Ponitu exlineis praecedentibus. Et ineae habent numeros, qui mente prius cogitantur: quandoquidem ex tribus lineis appellatur triangulus, & quadratum ex quatuor: & quia ſim- plex linea non ſine numero mente eſt concepta, ſed, a puncto ducta in pun- ctum, haeret duobus: omnes autem numeri ipſi quoque cadunt ſub vnum. Nam binarius vnus eſt binarius: & ter- narius vnum quid eſt, nempe terna- narius: & denarius eſt vnum caput & vna ſumma numeri. His motus Pythagoras, dixit vnita- tem eſſe rerum principium, pencuius participationem vna quaequeé res vna dicitur: vnaquaeque res, ſi ex ſui qui- dem cogitetur, vt ita dicam, identi- tate, intelligatur vnitas eſſe. Sin au- tem vnitas vnitati addatur, ſecundum alteritatem & diuerſitatem, efficere interminatum & indefinitum, qui vo- catur, binarium: propterea quod nu- merabilium, eorumque ae ſunt ter- minata ac finita, nullus ſit idem bina- rius, ex eius autem participatione in- telligantur binarii, vt etiam arguunt in vnitate. Duo ergo ſunt rerum principia, primum vnitas, & indeter- minatus binarius. Quod autem haec ſint reuera prin- cipia vniuerſorum, varie docent Py- thagoraei. Nam ex iis, quae funt, inquiunt, 768 PARS VIII. DOCTRINA PVIHAG. & IV. c. I. inquiunt, alia quidem eſſe colli- guntur ex differentia: alia autem ex repugnantia: alia autem relata ad ali- quid. Atque ex differentia quidem eſſe, quae per ſe ſunt, & ſunt ſubiecta ex propria circumſpectione: vt homo, equus, planta, aqua, aer, ignis. Vnum- quodque enim eorum conſideratur abſolut e, & non ex ea, qua ad aliud refertur, habitudine. Ex repugnan- tia autem eſſe, quae conſiderantur ex repugnantia alterius ad akterum: vt bonum, & malum; iuſtum, iniuſtum: vtile, inutile: ſanctum profanum: pium, impium: motum, quieſcens: & alia his ſimilia. Ad aliquid autem re- ferri, quae intelliguntur ex ea, quae eſt tanquam ad alterum relatione: vt dexterum, ſiniſtrum: furſum, deor- ſum: duplum, dimidium. Nam & dexterum intelligitur ex ea, quae eſt tanquam ad ſiniſtrum habitudine ac relatione: & ſiniſtrum ex ea, quae eſt tanquam ad dexterum: ſurſum ex ea, quae eſt tanquam ad deorſum: & fſi- militer in aliis. Dicunt autem ea, quae intelliguntur ex repugnantia, differre ab iis, quae referuntur adaliquid. Nam in contrariis quidem ac repugnantibus interitus alterius, alterius eſt ortus: vt in ſanitate & morbo, motu & quiete. Morbi enim ortus eſt ablatio ſanitatis; (& ſi conſiſtat quidem motus, perit ſtatus) ſi oriatur autem ſtatus, tollitur motus. Eadem eſt ratio in dolore quoque & indolentia, bonoque & ma- lo, & communiter in iis, quae habent naturam contrariorum. Quae autem referantur ad aliquid, ſimul ſunt & ſimul pereunt. Nihil enim eſt dexterum, niſi ſit etiam ſiniſtrum: nihilque duplum, niſi prius ponatur dimidium, cuius eſt duplum. Prae- terea in contrariis quidem ac repu- gnantibus nihil omnino cernitur me- dium; vt iam in morbo & ſanitate, vita & morte, motu & manſione. Nam inter ſanum eſſe & aegrotare, nihil in- tercedit: &inter viuere & mori: & inter moueri & manere. In iis autem quae quodammodo ſe habent, vt relata ad aliquid, eſt medium. Nam inter ma- ius, exempli cauſa, & minus, interce- dit medium, nempe aequale: ſimili- ter etiam inter plus & minus, eſt ſatis vel ſufficiens: inter acutum autem & graue eſt conſonans. Ceterum cum ſint tria genera, nem- pe & quae per ſe ſunt, & quae exrepu- gnantia, & praeterea ea, quae referun- tur ad aliquid- debet neceſſario etiam ſabra haec ipſa poni aliquod genus & eſſe primum: propterea quod omne genus ſit ante ſpecies, quae ſunt ſub ipſo collocatae. Nam ſi ipſum qui- em tollatur, ſimul tolluntur omnes ſpecies: ſublata autem ſpecie, non v- tique amouetur genus. Nam ea de- pendet ex illo, & non contra. Atque eorum quidem quae perſe intelligun- tur, veluti tranſcendens genus, poſue- runt vnum Pythagoraei. Quomodo enim hoc per ſe eſt, ita etiam vnum quodque eorum, quae ſunt ex diffe- rentia, & vnum eſt, & per ſe conſide- ratur. Eorum autem, quae ſunt ex repugnantia, dixerunt eſſe principi- vm, generis locum tenens, agequale & inaeqguale. In his enim conſidera- tur natura omnimum, quae repu- gnant, & funt contraria: vt quietis quidem in azqualitate: non enim ſu- ſcipit maius &minus. Motus autem in inaequalitate: ſuſcipit enim maius & minus, Similiter autem id quidem, . quod eſt ſecundum naturam, in ge- qualitate. Eſt enim inſtabilis extre- mitas. Quod autem eſt praeter natu- ram, eſt in inaequalitate. Suſcipit enim maius & minus. Eadem ratio eſt ekinſei Kobligun ur ad ali eratione . widem 3 Atumque iperanun abiectum dec qu ueſun rtfermnin 14, jnuenn Tibus, t uoltati . conddere Polſin litor qui nun q le. hue ſiheratin ſunt,u⸗ Aterum rati qu in rauior doquide eſt in 4 ineſip WI1 Wtat ANn poh dem Cin nim nond quice intern Uitne eris. uen Jwide nato num titue Eluin, one. Nm e, nihilin. I: Kinter Utem qune relat d Iinterm. ,Mterce. Ne: ſmili⸗ 8, eſt ſitis 1 Atem & era, nem- e exret. referun. Uridetum gemns & od omne ſunt ſub. fun qu. 1r omnes „Nony- 1 ea de. Atque Aligun. Nolne⸗ Conod m Ynum er dife. conlice ſunt er hrincibi. lguulj nſider⸗ e eyl. uiei nim ſ⸗ auten n mmis i Ae- etre- rnatu- uſcipr n nin 4 — DE PRINCIPIIS 769 eſt in ſanitate & morbo, & rectitudine & obliquitate. tur ad aliquid, conſtant genere, exu- peratione & defeltu. Nam magnum quidem & malus, multumque &plus, altumque & altius intelliguntur per ex- ſuperationem: paruum autem & minus, abiectumque & abiectius, per defectum. Sed quoniam quae per ſe ſunt, & quae ſunt per repugnantiam, & quae referuntur ad aliquid, cum ſint gene- ra, inueniuntur eſſe ſubiecta aliis gene- ribus, vtpote vni, aequalitati & inae- qualitati, exſuperationique ac defectui, conſideremus, an haec quoque genera poſſint reduci ad alia. Atque aequa- litas quidem reducitur ad vnum. Nam vnum quidem primo eſt ſibi ipſi aegua- le. Inaequalitas autem cernitur in ex- ſuperatione & defectu. Inazqgualia enim ſunt, quorum alterum quidem ſuperat, alterum vero ſuperatur. Sed eæaρρ- ratio quoque & defectus collocatur in ratione interminati binarii, quan- doquidem prima ewſuperatio & defectus eſt in duobus, nempe in exſuperanti & in exſuperato. Emerſerunt ergo omni- vm in ſummo principia, nempe prima vnitas & interminatus binarius. Ex hiſce fieri dicunt, & vnum, quod eſt in numeris, & rurſus eum, qui poſt haec eſt, binarium. Aprima qui- dem vnitate vnum: ab vnitate autem & interminato binario, duo, (bis e- nim vnum, duo,) & cum in numeris nondum poſitus eſſet binarius, ne bis quidem erat in iis: ſed ſumtus fuit ex interminato binario: & ita ex eo & v- nitate natus eſt binarius, qui eſt in nu- meris. Similiter autem reliqui quo- que numeri ex his fuerunt effecti, vno quidem ſemper ambulante, intermi- nato autem binario duo gignente, & numeros in infinitam extendente mul- titudinem. Quae autem referun- Dicunt itaque in his principiis vni- tatem tenere rationem cauſae agentis, binarium autem materiae patientis. Et quomodo eos, qui ex iis conſtant, effecerunt numeros: ita etiam mun- dum conſtruxerunt, & quaecunque ſunt in mundo. Iam enim pundum vnitati reſpondere. Quomodo enim vnitas eſt aliquid indiuiduum: ita & punctum: & quemadmodum vnitas eſt principium in numeris: ita etiam punctum eſtaliquid principium in li- neis. Linea reſpondet binario. Per tranſitum enim intelligitur & binarius & linea. Et alioqui quae intelligitur inter duo puncta longitudo expers, la- titudinis, eſt lineg. Superficies re- ſpondet ternario: cuius non ſolum i- pſa conſideratur longitudo, quatenus erat binarius, ſed etiam tertiam acce- pit diſtantiam, nempe latitudinem. Et tribus punctis poſitis, duobus qui- dem ex contrario interuallo, tertio autem in medio lineae, quae perfecta eſt ex duobus, efficitur ſuperficies. o- lida autem ſgura & corpus, vt pyra- midale, locatur ex quaternario. Tribus enim punctis, vt prius dixi, ſitis, im- poſito aliquo alio ſuperne puncto effi- citur pyramidalis figura ſolidi corpo- ris. lIam enim habet tres dimenſio- nes, nempe longitudinem, latitudi- nem, profunditatem. V Nonnulli autem dicunt, ex vnopun- cto conſtare corpus. Hoc enim pun- dum fluens efficere lineam lineam au- tem fluentem efficere ſaperficiem: eam autem motam ad profunditatem, gi- gnere corpus, quod triplex habet ſpati- vm ac dimenſionem. Differt autem haec ſecta Pythagoricoruma ſecta pri- orum. Hli enim ex duobus principi- is, nempe vnitate & interminato bina- rio efficiebant numeros: deinde ex nu- meris puncta & lineas, figurasque Eee ee planas *Sextus adu. Ma- them. L. VII. p. 154. „„oooo PARS VIII DSCIPLINA PPIMACG. & W. c. I. II. planss & ſolidas: hi autem exvno pun- o fabricantur omnia. Ex ipſo enim fit linea: ex linea autem ſuperficies: ex ea autem corpus. Sic quidem ſolida efficiuntur cor- pora, praeeuntibus numeris, ex qui- bus de cetero quoque ſolida conſiſtunt corpora, nempe terra, aqua, aer & i- gnis, &, vt ſemel dicam, mundus, quem dicunt adminiſtrari per concentum & harmoniam, rurſus ſequentes nume- rOs, in quibus funt rationes, quae per- fectam conſtituunt harmoniam.* Har- monia autem eſt ſyſtema, conſtans ex tribus conſonantiis, diateſſaron & dia- pente & diapaſon. Harum autem tri- vm Conſonantiarum proportiones in- veniuntur in prius dictis quatuor nu- meris, nempe in vno & duobus, & in tribus & quatuor. Nam conſonan- tia quidem diateſſaron, ſita eſt in ra- tione ſesquitertia: conſonantia autem diupente, in ſesquialtero; conſonantia autem diapaſon, in duplo. Vnde qua- tuor quidem numerus, qui eſt trium ſesquitertius, quoniam conſtat ex eo & tertia eius parte, continet conſo- nantiam diateſaron. Tria autem cum ſit numerus duorum ſesquitertius, quandoquidem continet ipſum & eius dimidium, indicat conſonantiam dia- pente. Quatuor autem, qui eſt du- plus vnitatis duorum, comprehendit conſonantiam diapaſon. Quoniamer- go quaternio ſubminiſtrat proportio- nem dictarum conſonantiarum: conſo- nantiage autem complent perfectam bharmoniam: perfecta autem harmonia adminiſtrantur omnia: ea de cauſa eum dixerunt eſſe fontem & radicem aeter- nae naturae. Et alioqui quicquid, inquiunt, ab homine comprehenditur, aut eſt cor- pus, aut incorporeum. Siue autem ſit corpus, ſiue incorporeum, non com- . prehenditur absque numerorum no- tione. Corpus quidem quoniam tri- vm interuallorum habet dimenſiones, ternarium enunciat numerum. Quo- niam autem ex corporibus alia quidem ſunt ex iis, quae coniunguntur ac com- mittuntur, vt naues, & catenae, & tur- riculae: alia autem ex diſtantibug ac diſcretis, vt chori, & exercitus, & greges. Sed ſiue conſtent ex is, quae commit- tuntur, ſiue ex vnitis, ſiue ex diſcretis, habent numeros, quoniam conſtant ex pluribus. Praeterea ex corporibus alia quidem in ſimplicibus ſita ſunt qualita- tibus, alia autem in multis ſimul conge- ſtis: vt pomum. Nam & varium habet colorem ad viſum: & ſuccum adguſtum: & odorem ad odoratum: & laeuitatem ad tactum. Quae quidem ſunt naturae numerorum. Eadem autem eſt ratio etiam in incorporeis. Si quidem & tempus incorporeum, numero compre- henditur, vt eſt euidens ex annis & menſibus, & diebus, & horis. Similiter autem & punctum, & linea, & ſuperfi- cies, & alia, de quibus paulo ante diſſeru- imus. Iis autem, quae dicta ſunt, dicunt congruere ea etiam, quae fiunt e vita, & praeterea ea etiam, quae fiunt exar- tibus. Nam & vita iudicat vnumquod- que criteriis quibusdam, quae quidem ſunt menſurae numeri. Si ergo nume- rum ſuſtulerimus, tolletur cubitus con- ſtans ex duobus ſemicubitis, & ſex pal- mis, & viginti quatuor digitis. Tolle- tur etiam modius, & trutina & cetera, quae iudicant. Haec enim omnia, vt quae conſtent expluribus, ſunt ſtatim ſpecies numeri. In ſumma, non pot- eſt inueniri aliquid in vita, quod eius ſit expers. Ars non conſtat absque proportione. Proportio autem ſita eſt in numero. Omnis ergo ars con- ſiſtit per numerum. Omnis ars eſt id, quod Guod ce Prehen , ſtat, e de erg unt om diomnti Cuius ruat. Laett. Sum llas c gotics ot. lacII1. ) 1 tob⸗ .. 5 j DhICL. Gdine Le.2. M 1 . gnt. ſint l6- dort e c er AX NMuld adr d W Anon ap. Hhot. cod i mm no. Dnimtti. enlſones, aquidem FaC CO. ge, Ktur. ntihnrac Egreges Comnut⸗ diſctetis, nſtant ex ribus ali t qualita- hllconge Vm habet dguſtum. euitatemn naturae eſt ratio nidem onpre- IIs & imiliter ſyetfr⸗ W e⸗ ,dicunt ter vite, nt erer- Imqnod. gicen onume- tuscon⸗ lert. Tole- ECetere, mmni,vt ntfatim. lonpot- odh eius AbSque en itr rsC. ekti DE MVNDO ET EIVS PARTIBVSOS „, quod conſtat & eſt collectum ex com- prehenſionibus. Quod autem con- ſtat, & eſt collectum, eſt numerus. Re- te ergo habet illud, numero autem Junt omnia ſimilia, Roceſt, rationi iu- dicanti, & quae eſt eiusdem generis, cuius numeri, qui omnia conſtitue- runt. Hucusque Sextus. Laert. Summa rei, prout ab Alevandro in VYIII, 25. . AEXe B 25 Jucce ſtonibus ex Commentariis Pytha- goricis refertur, haec eſt: Principium CAP. omnium eſt vnitas. Ex vnitate infi- nita extitit dualitas, velut materia cau- ſae, quae eſt vnitas, ſubiecta. Ex v- nitate & indeterminata dualitate nume- ri exiſtunt. Ex numeris puncta ex punctis lineae: ex lineis ſuperfcies: ex ſuperficiebus ſolidaeæz Kgurae: ab his ſolida corpora, quorum elementa ſunt quatuor: ignis, aqua, aer, terra, ex quibus omnibus transmutatis, & penitus variatis, mundus ſub- ſiſtit. II. DE MVNDO. à Plut. a „½1R +— 121 . . — Plac.li, , Mr. ndem ‚h. e. omnium rerum com Stob. plexum, zé6oαοα Pvthagoras, ab or- Phyf-v. dine & pulcritudine dixit. tum ad eius naturam: ſenſibus enim obnoxius eſt, & corporeus: nunquam- tamen interiturus, Dei prouidentia I. c. 2. Mundus a Deo conditus eſt.b Non ſeruatus.“ Ordinis vniuerſi omnium-fbPlut. bPlut. tempore autem, ſed cogitatione, eſtor- que ineo ſingularium cauſa, fatum eſt. & II, 4. aert. belie tus.’“ Inchoaſſe autem eum ab igni 1. c. S quinto elemento aiunt. Cum enim dpur. ſint quinque formae corporum ſoli-⸗ Plac. I,6. dorum, quae mathematica vocantur, e cubo orta eſt terra, epyramide ignis, aer ex octaedro, (phaera vniuerſi ex dodecaedro. Atque in his Pytha- ePlut.lc, goram Plato eſt imitatus.“ Interitui obnoxius eſt mundus, quan- CAP. Mundo vero neceſſitas eſt circumdata. Mundus animatus eſt, intelligens, Aa7. ſphaericus, mediam terram continens vplac. l,25 Affirmant item Pythagoraei extra Laert. coelum infinitum eſſe.*“ Extra mun- lc. dum enim inane eſſe, in quod, & ex v quo mundus reſpiret. 1. . Dextra mundi oriens eſt, vnde mo- pPlut. tus exiſtit initium, ſiniſtra, occidens. n Na 19 III. 10. DE MVNDI PARTIBVS SVPERIORIBVS S. AETHEREIS. Anon. ap. Paimu Pythagoras aéooο hunc Phot.cod L' mundum appellauit, vt qui perfectus 254 jnomnibus animalium ſpeciebus exi- ſtat, omnique genere pulcritudinis ſit exornatus. In ſphaera ficarum prime reſidet cauſa, cui quicquid eſt proximum, id optimum Pythagoraei pronunciant, idque conſtanti lege coniunétum &or- dinatum dicunt, peſſimum ſtatuentes, quod ab ea maxime eſt remotum. Con- ſtantem vero ordinis rationem vigere id. ib⸗ ad lunam vsque, infra quam poſita promiſcuo motu ferantur. Aer terrae circumfuſus, immotus ac Laert, morbidus eſt, & mortalia omnia, quæ eo VIIh 26. continentur: qui vero ſupra eum eſt aer, ſemper in motu eſt, purus, ſanusq;, & quotquot eo continentur, immorta- les funt, adeoque diuini. Hunc vocant Hierocl. Liberum aetherem, (ſtatim ſupra lu- ad Aur. nam poſitum) aetherem, quippe qui Carm. . materiae ſit expers, ipſeque corpus vlt. .313. exiſtat aeternum: liberum, quippe qui Eee eez materiae PARS VIII. DOCTIRINA P materiae perturbationibus non ſubii- ciatur. Hinc porro conſequitur: Solem, lunam, & reliqua ſidera, Deos xta Pythagoraeos eſſe. Flur. Plac. Dicebant Pythagoraei, quamuis ſtel- I, 15. lam eſſe mundum in aethere infinito, qui terram, aerem aetheremque con- tineat. Haec Orphicorum quoque ſententia fuit, ſingulas ſtellas mundos eſſe ſingulos. 772 Laert. VIII, 27. ju 8 . . . — aren⸗ 1 Sphaezrica ſolis eſt ſigura, cuius de- c. XXV. Jedtus luna ſubeunte contingit. p. 5S. Corpus lunae igneae eſt naturae b, at- bPlut. quea ſole illuſtratur.“ Eclipſis vero lu- llac. naqe obſtructio eſt & reuerberatio, pro- II. 25. . . diod. fecta ab antichthone. I c.p.60. Pythagoraei aiunt terreſtrem videri 4Plut. I.. lunam, quia, ſicut & noſtra terra, cir- cap. 28. *Plut. CA cap. 30. LiVna inferiorum mundi partium pri- mum locum anonymus Pythagorae- vs eſſe ait ſphaerae ignis, tum aeris, pro- ximum aquae, & poſtremum terrae. Omnium elementorum corpora ro- tunda ſunt, igne excepto, qui coni- cus eſt. Anon. Mfra lunam perturbato omnia mo- Photii Iit feruntur, vnde neceſſario malum cod.254. regionem terrae ambit: quae cum in- fimum teneat locum, veluti baſis mundi, infimae ſortis rerum receptaculum eſt. eod. 254. Plut. Plac. 1, 14. EIIMAG. S.. I. r. W. r. VI. cum habitatur, a maioribus tamen & pulcrioribus animalibus, quinquies de- cies noſtrorum quantitatem continen- tibus, neque vllum excrementum de- iicientibus: tantum item ibi diem, no- ſtram longitudine ſuperare. Sunt inter Pythagoraeos, qui comæ - Ariſtot. tas eſſe planetas affirmant, qui tamen Meteor. non niſi poſt longum interuallum in iadi coelo appareant. Vel, vt Plutarchus III, 2. rem exprimit: cometa eſt ſtella, quae non ſemper apparet, ſed ſtato tempore ſua reuolutione exoritur. Sunt alii inter illos, qui reflexionem noſtri viſus ad ſolem eſſe putant: quo- modo in ſpeculis quaedam apparent. Tidem ſolis dicebat eſſe reſplende- Aelian. ſcentiam. Var. Iy, 27. P. IV. DEPARTIBVS MVNDI SVBLVNARIBVS. nim alteratione, mutatione, & reſolu- tione elementorum fiunt. Motus quae- ĩb. c. 23. dam in materia differentia eſt, aut di- ver ſitas. Aequis partibus mundo lux ac tene- Laert. brae inſunt, calidum item & frigidum, IIX, 26. ſccum ac bumidum. Ex iis dum calor exuberat, aeſtas, dum frigus, hyems fit. Dum aequis vero partibus vigent, optima ſunt anni tempora: quorum id quod viret, eſt veris grata ſalubris- . que temperies: id vero quod areſcit, au- nen 5 Aer circa terram diffuſus immotus & tumni eſt inſalubris tempeſtas. Imo * * morbiduseſt, omniaque quae eo con- & in ipſa die virere auroram, veſperam tinentur, mortalia ſunt. areſcere atque adeo minus ſalubrem he Datur generatio & corruptio: res e- eſſe. 2 CAP. Vv. DE ANIMANTIBVS. Laert. mert⸗ Pfknetrat a ſole radius per aethera Hic radius profunda penetrat, adeo- 27. T frigidum, atque aridum. (Vocant que viuificat omnia Viuuntque omnia, autem aerem frigidum aethera, mare in quantum caloris participant (atque autem & humidum, craſſum aethera.) ideo & plantas eſſe αaimantes) non omnia t. Plac otoni tar, zunlo . Differiqe III, 78. L Xante erümmr detnen porept tiun en cſiugu VUunen wmore quübus conſiſt eſtris meig Gitun cſenl primo harmo Doder wosc⸗ beta bus! ratic Poril Ind Cenſo. W un. der J die Nat. c, XI. tamen lquies de. vontinen- ntum de. Gem no. ll cme. Aſo, Al tanmmen Meteor, Allumn in „,6 Plut blac Ill,2. udarchus li, ude tenpore Wonem it: quo⸗ rent. plence. Aelian. Var. Iy, 27. Teloh. uae. idc,13. Ut di- ctene-luen. gidin, In 1cdlor hyems igent, orum ubris itau⸗ Imo eram brem leo⸗ mnin, tque nor ni 6. Laert. VIII, 78. H rin. die Nat. c. Xl. poribus omnia obueniunt. DE ANTAANTIBVS ET GENERATIONE FEORVAM. omnia tamen animam habent. Anima auulſio aetheris eſt & calidi ac frigidi: Differtque a vita animæ. Ipſa eſt immor- 773 talis, immortale eſt enim id, a quo deri- vatur. Ita Alexander in ſucce ſtonibus ex Pythagoraeorum Commentariis. CAP. VI DE CENERATIONE ANIMANTIVM. Nimantia vero a ſe inuicem medi- ante ſemine procreantur. (ex terra enim nullam fieri poſſe generationem.) Semen autem eſſe cerebri ſtillam lex va- pore praeſtantiſſimarum ſanguinis par- tium, exundantiam alimenti, perinde ac ſanguinis atque medullae] quod dum vuluae iniicitur, ex cerebro ſaniem, & humorem, ſanguinemque profluere: ex qãuibus caro, nerui, oſſà, pili, totumque conſiſtat corpus. [Incorporea autem eſt vis ſeminis, quae habet inſtar ani- mae agitantis, materia vero, quae effun- ditur, corporea eſt.] E vapore anima ac ſenſus deriuatur. Formatur autem primo, & concreſcit diebus XL, iuxta harmoniae vero rationes, ſeptem aut nouem aut decem vtplurimum menſi- bus conſummatus infans gignitur, ha- betque in ſe omnis vitae rationes, qui- bus ſua ſerie connexis iuxta harmoniae rationes, ſubſiſtit, eique ſtatutis tem- Ita Ale- xXander ex Commentariis Pythagoricis, Cenſo- ipſas vero rationes harmoniae diligen- de cius retulit Cenſorinus. Pythagoras generaliter duos eſſe partus dixit: alterum minorem, quem vocant ſeptemmeſtrem, qui decimo & ducenteſimo die poſt conceptionem exeat ab vtero; alterum maiorem, de- cemmeſtrem, qui edatur die cexXxXIV. quorum prior ac minor ſenario maxi- me continetur numero. Nam quod ex ſemine conceptum eſt, ſex, vt ait, primis diebus humor eſt lacteus: deinde proxi- mis octo, ſanguineus, qui octo, cum ad primos ſex acceſſerunt, faciunt primam ſymphoniam ε rαοοιειο tertio gradu nouem dies accedunt, iam carnem fa- cientes: hi cum ſex illis primis collati, ſeſcuplam faciunt rationem, & ſecun- dum ſymphoniam hααι, tum dein- ceps ſequentibus duodecim diebus, fit corpus iam formatum. Horum quo- que adeosdem ſex collatio, tertiam ια za reddit ſymphoniam, duplici ra- tione ſubiectam. Hi quatuor nume- ri, VI, VIII, IX, XII, coniuncti, faciunt dies XNXV. Nec immerito ſenarius fundamentum gignendi eſt. Nam eum ré‿νροοο Graeci, nos autem perfe- cGtum vocamus: quod eius partes tres, ſexta, & tertia, & dimidia, id eſt, vnus, & duo, & tres, eundem ipſum perfici- vnt. Sed, vt initia ſeminis, & lacteum illud conceptionis fundamentum, pri- mitus hoc numero abſoluitur: ſic hoc initium formati hominis, & velut alte- rum matureſcendi fundamentum, quod eſt quinque & triginta dierum, ſe- Xies ductum, cum ad diem CCX per- venit, maturum procreatur. Alter autem ille partus, qui maior eſt, maiori numero continetur, ſepte- nario ſcilicet, quo tota vita humana fi- nitur. Itaque vt alterius partus origo in ſex eſt diebus, poſt quos ſemen in ſanguinem vertitur: ita huius in ſe- ptem: &vt ibi quinque & triginta die- bus infans membratur, ita hic pro por- tione, diebus fere quadraginta. Quare in Graecia dies habent quadrageſinos inſignes. Namque praegnans ante diem quadrageſimum non prodit in fa- num, & poſt partum quadraginta die- bus pleraeque foetae grauiores ſunt, nec ſanguinem interdum continent, & PEee ee 3 paruuli 774 paruuli ferme per hos dies morbidi, ſi⸗ ne riſu, nec ſine periculo ſunt. Ob quam cauſam, cum is dies praeterit, di- em feſtum ſolent agitare. Quod tem- us appellant reooaααοα , Hi igitur dies XLper ſeptem illos initiales mul- PARS VIII DCTPrINA PVTIMAG. P. II SV. VIIVIII. bdomades quadraginta. Sed quoniam vltimae illius hebdomadis primo die e- ditur partus, ſex dies decedunt: & CCLXXIVobſeruatur. Cenlſor. Semper humanum genus fuiſſe, nec IV. tiplicati, fiunt dies CCXXNXC, ideſt he- vnquam finem habiturum credidit. Re mnd. II, I. CA P. VII. DE ANIMA, EIVSQVEPARTLBVS, PRIMVM IRRATIONALI. Wemeſ. οNVm maxima ſit numeri in rerum poteſt. Vincula animae venae ſunt, . nat natura vis à, animam Pythagoras arteriae, & nerui : vbi vero inualue- b*Ppic, definiuit numerum ſeipſum mouen- rit, intra ſeipſam compoſita, vincula Plac. IV, tem. b 2. Animam Pythagoraeorum alii di- de ang. cunt eſſæ atomos in aere volitantes, alii 1, 2. id quod mouet has atomos.“ & pliut. Anima generaliſſima diuiſione in Plac. IV, duas partes diuiditur, rationalem & 4. irrqationalem, ſpecialiore vero in ires, irrationalem enim in iraſeibilem par- tiuntur, & concupiſcibilem.à Horum nomina ſunt i&, omn, Sose Ne- & * Laert. oε ⁰ aliorum quoque animantium, VIII, 3r, Oooοααſolius hominis eſſe ſtatuunt.“ Plutarch. Oinnium animantium animae ratio- vlac. IV, gles ſunt, eorum etiam, quae bruta vocamus: haec tamen ſecundum ra- tionem non agunt, ob prauam corpo- ris temperiem, & fermonis defectum, ita in ſimiis, canibusque rem habere, vocem, non articulatam tamen emit- tentibus, Laert. Initium animae eſt a corde ad cere- VIII, 30. prum, & quidem, quae eſt in corde ipſi- vs pars, SGouss animus eſt. Mens vero env, atque anima v& in cerebro ſunt. Ab his ſenſus quaſi ſtillant: Eſt vero pars rationalis immortalis, reliqua mor- talia ſunt. Anima ſanguine nutritur, *év*uà facultates? vero animae ſpiritus sſunt. * àr:αοτατ anima vero, & facultates eius inuiſi- biles funt, neque aether enim videri eius rationes ſunt & altiones. Senſus vnusquisque de ſuo deduci- Stobaeus tur elemento, ſic vt ad viſum faciat ae- Ecl. Phyſ. ther, ad auditum aer, ad olfactum ignis, ?. 150. ad guſtum humor, ad tactum terra. Senſus communiter omnis ac in ſpe-Laert. cie viſus, vapor eſt quidam valde Cali- VIII, 20. dus, atq ue ideo per aerem atque aquam viſu penetrare dicimur, calor enim fri- gus penetrat. Id nempe, quod in ocu- lis exiſtit, ſi frigidus eſſet vapor, cum aere pugnare oporteret, qui & ipſe eſt talis. Oculos autem quibusdam in lo- cis ſolis ianuas Pythagoras vocat. Simi- lia de auditu, ac reliquis ſenſibus de- creuit. Viſus colorum eſt iudex. Colorem a Anon ſuperficiem corporis dicunt. Species phot. vero coloris ſunt album, nigrum, ru- cod.254, brum, pallidum.?“ Vel, vt anonymus b plut. vitae Pythagorae ſeriptor, eius ſenten-lac. I, tiam exponit, coloris ſpecies ſunt de- Prc 3; 7 cem, album & uigrum, in quorum me- den leg. dio reliqui poſiti ſunt, color ſcilicet /ta- dtναv. vus, fuſèus, pallidus, ruber, coeruleus, purpureus, rutilus, luteus.“ Diſcri-” Anon. mina colorum a miſtione elemento- ba not. rum ſunt, & in animalibus, a varietate cod.254. locorum atque aeris. dylut. l.c, Imago in ſpeculo“ eſt a reflexionee Plut. Viſus IV, 14. tur. Audi Thot, cutue 600,2 4, eſt, nec Atqel Vadit Equun llut. lV, feclitu, 20. ſolimn Anon. Odo Hhor c. nosel terme Gnid Na⸗ 2 Mut. Aut, aor ., 2. uün d eod. l Ed Ppyle. zzpotun 46 Etam enea, Te⸗ Nke,I,11 7. X ) Cett ll Te. h 16. ¹ Mut, Hac. l. 3 7. 1 quoniam Imo die e dum: 6 c. „ Lernhor it men⸗ ecldit. erode Re nult lh IVM emne ſunt, inudlue- Vincula bdeci⸗ Stobꝛels Hclat ae-Eel bby. Um ignis 21, erre. in ſpe⸗ lerr. de cali Vll,2. gan nimfri⸗ mden⸗ Dr, Cn igleeſt minlo⸗ t. Simi⸗ ſbus ce⸗ pra, Colren: Aunn Species hor Im, ru-cod 25½ nnc b Plut. NVs e. n He, I,. ſenten⸗ int A o d n me-era eg cet fu ena⸗ ileus, . 4. M/ nento⸗ ⸗ rietate tle, exior⸗ Ulut. ’” DE ANIMA, EIVSQVE PARTIIBVS. Ende jſus, qui cum intentus feratur ad acs*, veteres 1 . . denſo laeuique corpori occurrfens, re- ſecul⸗ een. percutitur ac in ſe redit, perinde acſi banr. manus extenſa ad humerum reduca- tur. Anon. Auditus vocis exercet iudicium, a- rhot. cutae & grauis. Vox corporis expers od,.254. eſt, neque enim eſtaer, ſed aeris figura atque ſuperficies, ictu quodam vox e- vadit, nulla vero ſuperficies corpus eſt: & quamuis ſequatur motum corporis, ipſa tamen non eſt corpus. Sicut cum elut. IV, flectitur virga, nihil patitur fuperficies, 20. ſola materia flectitur. Anon. Odoratus odores diiudicat, ſiue bo- Phot, lc. nos, ſiue malos, eiusdemque ſpecies in- termedias ſex, putridum, humidum, li- quidum, vaporatum. TNanimae definitione, quam Pytha- goras dedit, quod ſit numerus ſei- 2. ſum mouens, numeras menten ſignifi- b Stob. cat, Plutarcho interprete“. N& autem q Ecj Phyl. h. e, mentem ab extrinſeco animae inſe- b. 23. ri dicebat b, participatione diuina (9c * Al. r V. olgee,) exvniuerſa mente diuina deliba- .59o. D tum 4. Eſt nempe animuß pPer natu- ¹ Ric de ram rerum omnium intentus, & com- Senect. c,. means, ex quo noſtri animi carpun- 2r. tur. Immortalis eſt, quoniam im- Mat. De- Mortale eſt id, ex quo deriuatur f: non or. I, 11. Deum tamen eſſe, ſed opificium aeter- f Laert. ni Dei. 2 Atque ita opinionem prae- Ziln a3. ceptoris ſui, Pherecydae, Pythagoras Plac. IV, Maxime confirmauit, qui primum di- Xit animos hominum efle ſempiter- h Cicer. OS. Tuſe. I, 5 16. Plut. Plac. I. 3 P. 877. Animam noſtram aiunt quaternione conſtare: eſſe enim haec quatuor, men- tem, ſcientiam, opinionenn ſenſum- vn- de omnes artes ac ſcientiae profectae ſunt, ipſique ratione praediti propter- ea ſumus. Mens enim eſt vnitas: quod mens, quae percipit, vnitatis in mo- „ Guſtus ſapores diſcernit, dulce & a- marum, & interiectas ſpecies quinque, funt enim ſapores vniuerſe loquendo ſeptem, dulcis, amarus, aſper, acidus, mollis, ſalſus, duſt ents. Tuadktus plurima diiudicat, ſcilicet grauia & laeuia, & quae media interce- dunt: Calida & frigida, & quae inter- jlacent: Dura & mollia, & horum me- dia: Sicca & humida cum ſuis quoque mediis. Et reliqui quidem quatuor ſenſus in ſolo capite ſtationem habent, & fuis ibi organis circumſcribuntur. Tadltus vero per caput & per vniuer- ſum corpus diffunditur, omnibusque ſenſibus communis eſt: in manibus autem vim diſcernendi manifeſtiſſime exſerit. CLAT. VIII. DE PARTE ANIMAE RAT- IONAILI, WAE MNS EST. Exempli cauſa, multi ſunt homines: horum vnusquisque pro ſe non percipitur ſenſu, numerus- ue eodem definiri anobis nequit. V- nicam vero mens notionem concipit, quae nullum indiuiduum repraeſen- tat. Idem de equo, & aliis intelligi- mus, quorum indiuidua ſunt innume- ra. Formae enim ſiue ſpecies, item- que genera omnia, rationem habent v- nitatis: itaque ſingula eorum definien- tes, dicunt animal ratione praeditum, animalhinniens. Haec cauſa eſt, cur mens, quae formas rerum percipit, vni- tatis adficiatur nomine. Binarius in- finitus, ſcientiae accommodatur. - mnis enim demonſtratio, omnis ratio- cinatio, quae ſcientiae fidem parat, ad- eoque omnis in vniuerſum ratiocina- tio, ex quibusdam in confeſſo poſitis, id, de quo diſceptabatur, concludit, a- liudque ex praemiſſis colligit: quorum comprehenſio, cum ſit ſcientiae, eam rem percipit. binario aequum eſt comparari. Opinio autem ternarius eſt, quae mularum ane 775 Id. 776 ſane eſt rerum. Nam multitudinem ternarius notat, vt: [reliqua textus deſiderantur. Oter ſelices Danaos. Cognitionis octo dicunt eſſe organa: P. Pho- ſenſum, imaginationem, artem, opinio- cod'254. em, prudentiam, ſcientiam, ſapienti- am, mentem. Ex hiſce artem, pruden- tiam, ſeientiim, mentem, communes cum Diis habemus: ſenſum, & imagi- nationem cum beſtiis, nobis autem ſo- lummodo propria eſt opinio. Senſus Anon. CAP. PARS VIII DOCTEINA PFPTIMG. P. III. 5. W. c. (AX. eſt fallax cognitio per corpus; imagi- natio, motus in anima. Ars, habitus operans cum ratione. Additur autem, cum ratione, quia & aranea operatur, ſed nequaquam cum ratione. Pru- dentia eſt habitus eligens id, quod re- ctum eſt in rebus agendis. Scientia eſt habitus eorum, quae ſemper ſecun- dum idem atque eodem modo ſe ha- bent. Sapientia, primarum cauſarum cognitio. Mens, principium & fons omnium bonorum. IX. DE ANIMAE TRANSMIGRATIONE. . .̃—.—— . . . * porphyr. NVid auditoribus tradiderit, nemo vit. p. certo affirmare poteſt, magnum e- 188. nim & accuratum inter eos obſeruaba- tur ſilentium. Maxime tamen per- vulgata ſunt iſta: Primo immortalem animum eſſe dicebat: tum diuerſa eum animantium genera ſubire. (Vel, vt Laert. Laertio res explicata eſt: Animam VIII, 14. circulum neceſſitatis abſoluentem aliis Porphyr. alias illigari animantibus.) Tum por- ro poſt certos temporum circuitus, id quod olim fuerat, rurſus fieri, & nihil omnino nouum exiſtere. Et animata omnia cognata nobis exiſtimanda eſſe. Atquehaec primus Pythagoras in Graeciam dogmata intuliſſe videtur. Ea ab Aegyptiis eum accepiſſe Dio- ap. Eu- dorus Siculus affirmat. Primi enim ſeb. illi fuere, qui animae ſtatuerunt im- Praep. X, mortalitatem, quam pereunte corpo- Herod. Fein aliud ſemper atque aliud corpus L. II. c. tranſire putarunt, ita, vt terreſtribus, 123. marinis, atque volatilibus omnibus per- agratis, rurſus in humanum quoddam corpus genitum ingrediatur: atque eum circuitum ambitus trium millium annorum abſolui. Hanc opinionem, vt addit Herodotus, Graecorum nonnul- li ſibi vindicarunt, tum antiquiores, 1. c. tum recentiores, quorum nomina ſci- ens volensque praetermitto. Pythagoras, inquit Theodoritus, Theodo- Plato, Plotinus & reliqui eius ſectae, rit. animas immortales eſſe ſtatuentes, an- te corpora eas exiſtere docebant. Eſſe vero innumerabilem animarum mul- titudinem: atque harum eas quidem, quae peccatum aliquod commiſerint, detrudi in corpora, vt ea purgati di- ſciplina, ad loca ſua reuertantur. Eas vero, quae corpore iſto incluſae vitam degant improbam, in corpora bruto- rum animantium immitti, vt poenas in iis luant, & peccata expient. Sicira- Anon cundos & malitioſos in ſerpentes, rapa- phot. ces in lupos, audaces in leones, doloſos cod.254. in vulpes atque ſimilia, immigrare. b Porph. Atque ea iuxta nonnullos ratio 1. fuit, ob quam acarnibus abſtineri iu- VIII, 13. beret.“ Nempe omnia animata co- à lambl. gnata nobis eſſe aiebat?: ideoque ae- vit. Pyth. quali nobiſcum iure omnia frui debe-. XXIV. rec, nobisque cognata quodammodo “ eſſe . Sic & faba Horatio * cognata L II. Sat- Pythagorae dicitur, quoniam ex eadem VI. v. 63. ratione cibo eam inſeruire nolebat. Ho- Forph. mines nempe & fabas ex iisdem putre-vit. Pyth. factis ortos alebat. p. 200, Atque ——— Atq⸗ confirnt luert 0o i Il.g. memmon ſolirun Aetha Tuetz. iis, Cei 11 ſeryot Hiſt 49, ktando tando⸗ lunle pefine he anti ternis cicitu guune jet, Ppn Othnk gere eum nor e. nide tun qu⸗ mo ſe, re ter e korpnyr. d 1. 192. P. lambl. c, MIV. n, 63. . plaen. t. . habitus AWtem Peratur, Pru- loc re⸗ Nientig fſecun Urum &fons na ſei⸗ oritls Ttevte. ſeche, tit, es an⸗ Me mul dem, eriat, r. E5 vitam Nruto⸗ isin icita. ſnn, Iapa- Phot, Ololos od254, re. b korph. „„ Lc. ltlhe laen. eti iu- VII, 13. CO-4 lambl, ne e i Mii aho. e. XVIV. lehe n. 109. modo Hon hete LI. 4 Aeln 1i, rhio h. Ave — — . — DE ANIMAE TRANSMIGRATIONE. Atque eam quidem doctrinam variis confirmabat narrationibus, quas de ſe- ap. Laert. ipſo inprimis referebat. Heraclides VIII. 4. memoriae prodidit, de ſe dicere eum ſolitum fuiſſe, quod fuiſſet aliquando Aethalides, pro Mercurii filio habi- Tzetz. tus, (orator potentiſſimus, qui duos Chil. II. ſcripſit tractatus, alterum ad contri- Hiſt. 49. ſtandos animos, alterum ad exhila- randos compoſitum, quippe quibus Laert. c. perinde ac Heraclitus & Democritus, & lacrymis & riſu vitae huius incon- ſtantiam proſequeretur; ipſe vero al- ternis diebus vixiſſe & mortuus eſſe dicitur.) Eum igitur a Mercurio ali- quando monitum eſſe, vt, quod vel- let, immortalitate excepta, peteret. Ipſum vero petüſſe, vt memoriam omnium, quae a viuo ſe mortuoque gererentur, retineret. Itaque in vita eum meminiſſe omnium, eamque , mortuum quoque memoriam retinu- iſſe. Poſt ea in Euphorbum eum ve- niſſe, atque a Menelao fuiſſe vulnera- tum. Euphorbus autem dixit, ſe ali- quando Euthalidem fuiſſe, atque me- moratum donum a Mercurio accepiſ- ſe, vt animae migrationes noſſet, ab vno corpore in aliud commigrantis, in quae item ſiue animalia, ſiue plan- tas, tranſiret, quae item anima ſiue ſua, ſiue saliorum poſt mortem tole- raret. Euphorbo mortuo in Her- motimum anima eius venit. Is ve- ro, cum, quis eſſet, prodere cupe- ret, ad Branchidas profectus eſt, templumque ingreſſus Apollinis, cly- peum oſtendit, a Menelao in eo porphyr. templo ſuſpenſum. [Porphyrius ta- p. 192. men, & lIamblichus, affirmant de- Iambl. c. qicatum illum clypeum, iuxta cum XIV. n. CACTII Ir . iu⸗ n. iis manubiis Troianorum, fuiſſe 63. Iunoni Argiuae, apud Mycenas.] ap. Laert. Ipſe dicebat, Troia reducem illum Ic. Apollini clypeum dedicaſſe, iam pu- 777 trefactum, ita, vt ſola ſupereſſet e- burnea facies. Mortuus Hermoti- mus in Pyrrhum abiit, Delium piſca- torem, omnium rurſus memor, t Aethalides primum, tum Euphor- bus, poſtea Hermotimus, & poſtre- mo Pyrrhus extiterit. Pyrrhus fatis functus Pythagoras factus eſt, omni- vm eorum, quae diximus, recorda- tus. Relatum eſt aliis, dixiſſe eum, Euphorbum primum ſeſe fuiſſe, poſt- ea Aethalidem, tum Hermotimum, inde Pyrrhum, poſtremo Pythago- ram. Clearchus & Dicaearchus me- moriae tradiderunt, Euphorbum abud KX. primo ſe dictitaſſe fuiſſe, poſtea Py-S rII. randrum, deinde Callicleam, dein- de feminam pulchra facie meretri- cem, cui nomen fuerat Alce. Haec Porph. p. cauſa fuit, cur prae omnibus Home- T9r. ſq. ri verſibus, maxime iſtos commen- arnbl. c. daret. 6z ne Quale per aeſtatem viridantis ger- Homer. men oliuaé II. . Sedulus agricola in campo producit amoeno, Quam rigat allapſu vicinae riuulus vndae: Et blandae mulcent animae clemen- tibis auris, M Laetaque canenti vaſtit ſeſe vndique Rore. At ſe forte ruat vehementi turbine ventUS; Gernit humi, affigitque ima de ſtir- bde reuulſam. Talem Panthoidem deiectum vulne- re acerbo, Atrides vita exutum ſpoliabat & ar- mis. Hinc ita loquentem inducit Oui- etam. dius; XV, v. Ogenus attonitum gelidae formidine 153-—175. mortis, V Fff ff Quid 778 QuidH*εo, guid tenebras, quid nomi- na vana timetis, Materiem vaium, falſique piacula mundi? Corpora ſiue rogus famma, ſeu tabe vetiſtas Ahſtulerit, mala poſe pati non vlla pu- tetis, Morte carent animae: ſemperque, priore relicta Sede, nouis domibus babitant, vinunt- que receptae. Tpſe ego Cnam memini) Troiani tempo- re belli Panthoides Euphorbus eram: cui pe- Aone quondam Sedit in aduerſo grauis haſta minoris Atridae. Cognoui clypeum, laeuae geſtamina noſtrae, Nuper Abanteis templo Iunonis in Argis. Omnia mutantur nihil interit: er- rat, & illinc Huc venit, hinc illuc, & quoslibet oc- cupat artus SWPiritus: eque feris humang in cor- pora tranſit, Inque feras noſter: nec tempore de- berit vllo. PARS VIII DOCTYRINA PFPI P. I0I S.c. X F. F. & J. Vigue nouis fragilis ſignatur cera Kaearis,,,, Nec manet, vt fuerat, nec formas Jeruat easdem; b*da tamen ipfa eadem et- animam KRc ſémper eandem Ehe, ſod in varias doceo migrare te- LBurA”s. Ergo, ne pietas ſit vilda cupidine ven- Iris, Parcite (vaticinor) cognatas caede nefanda PExturbare animase nec ſanguine ſan- guis alatur. Neque eius rei a ſeipſo tantum e- rorrh. r. xemplum petiit, ſed multis aliis quo- que prioris vitae euentus in memo- XIV. n. riam reuocauit, & quam vitam ege- 63. rint, antequam altera vice corpori anima eorum eſſet alligata. Id vero, vt ait Porphyrius, iis tantum indica- FPorph. bat, queis animus erat purgatus, qua-? 201. lis Millias fuit, Crotoniata, cui in me- Iambl. c. moriam reuocauit, Midam eum, fi- XXIIX. lium Gordiae fuiſſe: quam ob cau-n. 143. ſam incontinentem Aſiae Millias tra- Lelln⸗ jecit, facturus ibi, quae ad ſepul- V, 17, chrum facienda ei Pythagoras praece- perat. CAP. X. DE VITA ANIMAE SEPARATAE. Stob. Eel. 109. Dphicezn habet anima vitam, tum qua ſola ſubſiſtit, tum in corpore, ſuntque eius facultates aliae in anima, aliae in animali. Plutarch. Anima incorruptibilis eſt, corpo- Plac. IV, re enim egreſſa, in animam vni- 7. verſi abit, quae eiusdem cum ipſa eſt ſpeciei. 3 Eiecta in terram anima, in aere va- 31. gatur corpori ſimilis. Mercurius a- nimarum eſt quaeſtor, atque ideo Laert, VIII eααπραι., duktor, dicitur, & ννααιι - nitor, & ovαιοο errenus, quoniame corporibus, terraque & mari animas educit: & puras quidem ac purgatas in coelum ducit; impurae vero illis non appropinquant, imo ne ſibi ipfis qui- dem, ſed a furiis infractis nexibus vinci- . vntur. Mortuorum animas Pythagorici di- Plir. Qu. cunt, neque vmbram proicere, ne- Gtsce-d. que conniuere, ſolem enim eſſe, qui Ph 700. vmbram e⸗ lIambl. c. Gnbrarm zdimitin ucto te⸗ M. ſubiici 1. Apul. g2 Mrill ef b Laett. Uus VII, 12, dicit * Var, dein 0 Hik. IX, 22. umbl. zit Pyth. N XIX. ratur, 2 ; erant naon Cnn bisn Em Il. eap. . Ma inſti d gge R ti C0 hal Vne ℛBr,B dea, Der ius co⸗ cr . Atur lerg er fiyng⸗ animan, raref. . Ame ven⸗ s Caece ine ſan. memo-XIV n. mn ege⸗ 6, orpori Averd, „ gue. korpb. b20l, a, fl-XIII. b can-n l. Aelian. aecſ. 4 N. amne lims non . nc-⸗ 4 Cul. ne dz. h. R . . à Apuj. nRigst. 1X, ntum e- es 1 quo. lawdt. e. DE MEDICOINA DIAFTETICA vmbram efficiat, Lex autem ſolem adimit intranti ea loca, atque hoc inuo- lucro tectum proponunt.“ 77/9 FTerrae motus exiſtere Pythagoras credebat ab occurſu manium. Aelian. Var. hiſt. IV, 26. SECT. V. DE MEDICINA. Ractationi de rebus naturalibus, Medica, quae eam conſequuntur, ſubiiciemus. Affirmat autem Apule- Florid II. ius ¹ medendi remedia a Chaldaeis b. v7v. Pythagoram didiciſſe. Diogenes La- b Laert. extius medicinam non neglexiſſe VIIL 12. dicin. Aelianus c accuratam ait ei- Var, dem operam impendiſſe: inter ſcien- 22. tias haut poſtremo loco cenſuiſſe Iam- blichus 4. Denique de Pythagora re- vir bych latum Diogeni eſt, eum amicis, quo-= c. NIX. ties aliquo morbo corriperentur, me-n. 163. dicinam paraſſe. , ap. Por. Sanitatem ſpeciei conſiſtentiam, Phyr. vit. morbum contra huius eſſe violationem? 152 Laerr. d lambl. CAP. I. DE DIAETETICIS. Iambl. MEdicinae eam maxime partem vit. Pyth. excolebant quae diaetam mode- c. XXIX. ratur, inque ea tractanda accuratiſſimi a. 163. erant: id operam primum dantes, vt rationes laboris victusque & quietis ac- curate inter ſe conferrent. Tum ci- bis apparandis primi fuere, qui modum & rationem praeſcriberent. Iid. eap. Quoniam alimenta plurimum bonae XXIV.n. inſtitutioni conducunt, ſi ſana ſint, at- 106. que ordine adhibeantur, age quas illis leges dixerit, conſideremus. Omnes itaque in genere cibos, flatulenti qui eſſent, improbabat, quique tumul- tum in corpore poſſent excitare. Eos contra commendabant, qui corporis habitum confirmant atq; adſtringunt: vnde & milium nutritioni aptum iudi- cauit. Omnino autem cibos reiicie- bat, Duüs ingrati qui eſſent, quia nos a Dei familiaritate abducerent. Abſti- nere & ab iis iubebat, quae ſacra cenſe- bantur, quia reuerentia digna eſſent, neque communi hominum vſui con- ducerent. Monebat etiam cauere ab iis, lambl. quae faculratem diuinandi puritatem c. animae, caſtitatem, ſobrietatem, aut vir- tutis habitum impedirent: denique re ſpuebat cuncta ſanctitati aduerſa, & tum reliquam animae puritatem, tum oblatas in ſomno ſpecies obfuſcantia. Tales erant leges cibariae omnibus aà Pytha- praeſcriptae: imprimis vero iis, qui in- Soriſtis. ter phileſophos contemplationi addi- ctiores forent b, quique maxime ſeuera b Pythæ- lege agitaturi eſſenc, omnia ſuperſflua gorieis. vetitaque ciborum genera ſimul ad ſe- mel ſubmouebat; ac ne vnquam vel a- nimata ederent, vel vinum biberent, vel Diis hoſtias immolarent, vel vllo deni- que modo animalia laederent, quin iis potius debita iura ſtudioſiſſime ſerua- rent, autor extitit. Sed & ipſe ita vixit, vta carne animalium abſtineret, & ad aras adoraret, ſanguine nunquam ad- ſperſas: prouidebat inſuper, ne & alii * Poſtrema haec verba rectius omiſiſſet Stanle- ius, neque enim intelligi poſſunt, niſi Plutarchi contextum inſpicientibus, neque ad Pythagori- cam doctrinam pertinent: ſed ad popularis fa- bulae explicationem, qua Lycaeum ingreſſi nul- lam vmbram proiieere dicebantur. Vide ipſum Plutarchum. WZ Fff ff 2 animalia 78 0 PARS VIII. DOCTRINA animalia cicuria, & placida, caederent; ipſe feras corripiens potius, & re ac verbis inſtituens, quam puniendo de- ſtruens. Praeterea quoque Politicorum iis, qui legislatores erant, praecepit, vt ipſi quoque ab animalibus abſtinerent: cum enim exactiſſimum iuſtitiae cul- tum profiteantur, oportere vtique eos in nullum e cognatis animalibus iniuri- os eſſe: quomodo enim ſuadere aliis poſflent, vt iuſte agerent, ſi ipſi depre- henderentur cognationem participa- tionemque violare, nobis interceden- tem cum ceteris animalibus: vtpote quae per vitae, eorundemque elemen- torum, communionem, & inde ortam contemperationem, veluti per frater- mitatem quandam, nobiscum coniun- Cta funt. . ² Pytha- Ceteris tamen, qui vitam non adeo goriſtis, ad vnguem expurgatam, ſacramque, & pPhiloſophicamagebant, iis abſtinenti- am imperauit, definito tempore cir- cumſcriptam. Hiſce praecepit, cor non rodere cerebrum non comedere: nam ab iſtis omnes Pythagoricos pro- hibuit: eo quod in iis principium, & veluti ſcalae quaedam, ac ſedes ſapiendi viuendique conſiſterent. Sunt vero & alia, quae propter diuinae rationis naturam ſancte habebat. Hinc eſt, quod malua abſtineri voluit; quoniam præcipua naturalis illius ſym- athiae, quae inter coeleſtia & terrena intercedit, nuntia eſt, & index. Similem abſtinentiam a melanuro praeſcripſit; quia Diis infernalibus ſa- cereſt. Item ab erythino; ob alias huius gene- ris cauſas. Fabarum quoque eſum prohibuit, PPTIII. P. III. & V. c. II. propter multas facras naturalesque ra- tiones. In prandio pane & melle vtebantur. famble c Vinum non deguſtabant (inter pran-XXI. n. dium & coenam). In coena vinum & 97. mazam ſumebant, panemque, & obſo- nium cumoleribus crudis, pariter ac co- ctis. Apponebantur quoque carnes de animalibus immolatis. Raro autem veſcebantur obſoniis marinis, quod id genus cibi propter certas cauſas noce- re videretur. Similiter & carnibus a- nimalium, quae nihil generi humano nocerent, raro veſcebantur. Ipſius quidem Pythagorae victus in Porphyr. prandio fauus erat, vel mel: in coena, "t-P.195 panis ex milio, & (obſonii loco) olera ſi- Tacrt⸗ . . „ * ve cruda, ſiue cocta, rariſſime immola- torum carnes, neque illae promiſcue & Deorum penetralia ſubiturus, ibique Porph. aliquandiu commoraturus, cCibis fa- bP. 195. mem ſitimque arcentibus, vt pluri- mum vtebatur. Et fami quidem ar- cendae cibum componebat ex ſemine papaueris & ſeſamo, ac cortice ſcillae probe lotae, donec a ſucco exteriori re- purgaretur; ex floribus afphodelorum, & foliis maluae, ex polenta, hordeo at- que cicere. Quae omnigaequali pon- dere minutim conciſa Hymettio melle in maſſam redigebat. Contra ſitim au- tem praeparabat ex ſemine cucumeris, & vua paſſa pinguiori, exemtis acinis, & flore coriandri, item ex ſemine mal- vae & portulaca, ac caſei ramentis, ex polline farinae, & pinguedine lactis: cuncta haec melle inſulano inter ſe commiſcebat. Eam rationem Hercu- lem a Cerere edoctum affirmabat, cum in Libyam aridam mitteretur. CAP. ex quauis parte: rariſſime item piſces Laert ib. marini. Vit, 7 Pers Mihag. .. 118, bat. I eisue Vtehunt iniche XIIVI. s in N.c17. „. 7. goras ditl. horas, XXV. 0. wuͤrt Diis im ne aſſe Cr.a 1 I. Aesge 1e E rebantur. le, oblo. Mriteracch⸗ Mque carnes Rromntem quod id auſes noce- Carmibus 1- i humano . le vichus in oph. in emn, nhih 0) Olera ſ⸗ en, e inmohr.6. omilcue tem piſces ren i. Ns,iqe dont, Obös k- b. Vt pluri. idemn ar- ſemine eice ſcilne teriorire- delorum ordeo at⸗ unlſpon⸗. tio melle ſitiman- cumeris acinis c. XXXIV L. XXIV. Ine mal- entis, e li: inter ſe batcum Hercu- D DE TIERAPEVIICIS. 787 . 1 CA P. II. DE THERAPEVTICIS. vi. SJ Herapeutica Pythagoras cataplaſina- Pythag. . tis, carminibus, & Muſica exerce- bat. Pythagoraei, referente Iambli- cho, cataplaſmata frequentius, quam qui eos praeceſſerunt, adhibebant: mi- nus vero potiones medicas probabant: eisque maxime in vulneribus ſanandis vtebantur, inciſiones vero & vſtiones minime omnium admittebant. Plin. D. Herhbas magicas, autore Plinio, pri- Ke. mus in noſtro orbe celebrauit Pytha- . 1,. goras, conſectatus magos. Primus XXV. c. Volumen de earum effeétu compofſuit, II. Apollini, Aeſculapioque, & in totum Diis immortalibus inuentione & origi- ne aſſignata. Coraceſia & Callicia Pythagoras a- quam glaciari tradidit, quarum men- tionem apud alios non reperire ſe, nec apud eum alia de his Plinius teſtatur. Idem Minyada appellat nomine alio coryſidiam, Culus decocto in aqua fuc- co, protinus ſanari ictus ſerpentum, ſi foueantur, dicit. Eundem effuſum in herba qui veſtigio contigerint, aut forte reſperſi fuerint, inſanabili leto perire, monſtrifica prorſus natura veneni, praeterquam contra venena. Ab eodem Pythagora aproxis appel- latur herba, cuius radix e longinquo concipiat ignes, vt naphtha, de qua in terrae miraculis ſe egifle Plinius di- cit. Tradit & Pythagoras: referen- to eodem] Si qui morbi humano cor- pori acciderint, florente aproxi, quam- vis ſanatos admonitionem eorum ſen- tire, quoties florere eam contigerit, &frumentum, & cicutam, & violam, fimilem conditionem habere. Nec me fallit, addit Plinius, hoc volumen eius a quibusdam Cleemporo Medico n. 244. Plinius ib. adſcribi, Pythagorae pertinax fama antiquitasque vindicant. Vnum de ſeiltis volumen Pythago- ras Philoſophus etiam condidit, colli- xX c.v gens medicas vires, quas ex eo redde- Sc, 30. re ſe dicit Plinius libro XXK. Idem rurſus ait ſcillam, in limine ianuae ſu-L. XX. c. ſpenſam, malorum medicamentorum IX.8.39. introitum pellere. Braſzcam quoque, referente Plinio, Pythagoras celebrauit. Idem refert multas eſſe circa eryngion, quod cen- tum capita vocant Romani, non Ma- gorum ſolum, ſed etiam Pythagorico- Plin. H. l. c. ſeét. 33. rum vanitates. Praeter pharmaceuticam duo alia medicinae genera Pythagoras exercuit, ſanationes nempe per muſicam & per incantamenta. Depriore genere iam diximus. De altero ita lamblichus: Neſcio, Eſt quoque praeterea mmodus cantu a- vnde es vium expellendi morbos nonnullos, lambli- incantamentis certe, vt aiunt: inde ulpſerit nempe deriuata vox ead', [vel cna- dranl. 2οας] modus ille per carmina ſanandi, Verba e- vt Etymologus Graecus refert, allega-ius, tum tis eam in rem Homericis iſtis. n. 162. . . t . Nigrum ſtat carmine ſangaen. 24 ha Nec non Pindari 'iſtis de Aeſculapio: ſunt: Caurmen murmure adiuuit ſacrutn. Xoα⅜. Carminibus vſum Pythagoram fuiſ- S ſe Porphyrius quoque confirmat. A- Fen nimi, inquit, corporisque affectus „ode re rhythmis, carminibusque, & incanta- asεα tionibus, ſedabat. Et apud eundem ααν. Diogenes ait: Si quo corporis morbo odyfſſ. laborarent amici, eos curabat, ſin animo Upte aegrotarent, ſolabatur, vt diximus, NI 92. dolorem, partim incantationibus, ma-« Vit. gicisque carminibus, partim Muſica. Pythag. Erant enim ei peculiaria quaedam b: 33. PFff ff 3 carmina 782 carmina, quibus corporum morbis medebatur, quae dum accineret, ae- gros priſtinae ſanitati reſtituebat. Erant etiam, quibus doloris obliuionem in- ducebat, & iram mitigabat, & libidi- nem importunam eximebat. LXXHX Carminum horum exemplum apud c. 4. init. PAnRS VIII. MODVS DOCENDI PVTAG CAb. I. Plinium inuenimus, qui tanquam Py- thagorae inuentum commendat, quod non temere fallat, impoſitiuorum im- parem vocalium numerum dextris aſ- ſignare partibus, parem laeuis, ad clau- ditates oculiue orbitatem ſanandam. MODVS DOCENDI PYTHAGORAE. . CAP. I. MODVS DOCENDI SYMBOLICVS. Porph. Vit. Py- thig. p. 197. Vplex Pythagorae docendi modus, &, quicquid tradebat, vel plane atque perſpicue, vel ſmbolice propone- patur. De priore doctrinae genere huc- vsque egimus, ad alterum, quae ſym- bolica eſt, nunc pergendum. Solebat breuiſſimis ſententiis, plu- H rimos atque muſtiuarios ſenſus, velut XXiIX. n. Oraculis quibusdam, ſymbolico quo- 161. (q. dam modo apud ſuos explicare: pror- ſus vti Apollo, per breuia oraculorum effata, difficiles ſententias, ipſaque na- tura per parua quaedam ſemina maxi- ma & difficillima opera producit. Ex eo genere ſunt iſta: Principium dimidium eſt totins. Quae ipſius eſt Pythagorae ſenten- . tia. Neque in eo tantum hemiſtichio, ſed & in aliis ſimilibus diuiniſſimus ille Pythagoras igniculos veritatis abſcon- dit, illis, qui lumen inde accendere poſſent: in breui oratione latiſſime patentem contemplationis extenſio- nem recondens, ſic in iſtis: Iambl. tem in iſto O τασ ιστ½ aZicitia eſt aequalitas: nec non in voce néoαos quae mundum, vel coelum notat, item amonſtra in voce philoſophia, item in iſtis &α haec ver- cale rœoy“, Vt & in celeberrima voce tæ- borum tractye. Omnes iſtas, aliasque complu- werito res in familiarium ſuorum emendatio- Kaſte- nem Pythagoras adinuenit. ro, qui . 4 S ſubſtituit Sic & Porphyrius? quaedam ſecre- esc 2 ta ratione ſymbolice eum effatum eſſe zisz. dicit, colleéta ab Ariſtotele partem b vit. maximam, v. g. mare Saturni lacry- b. 199. mas“ dixit, vtramque vrfam Rheae bro . r'&- manus, Pleiades Maſarum lyram, pla- Xurrzt. netas Proſergpinae canes, oculos ſolis zeder ki- portas. væ& das- Al'o quoque genere ſymbolorum vte- lg. g. bature, qualia erant ſtateram ne tran- AXer cα Eilias, h. e. vita auaritiam. Haec Por- enon; phyrius. Symbola vero illa varie a di- n enan verſis recitantur, & explicantur. Pri- ed 1. mo lIamblicho dicta hic repraeſentabi- 5yr. mus, quippe cuius praecipua in eo Lanl. Omnia conueniunt numero. argumento exiſtat autoritas. vlſterr⸗ . 29. CA PD. II. . rordr. . c. a Serm, SYMBOLA PYTHAGORAE IVXTA IAMBLICHVM. * keoi Ltimus modus, deterrendi a vi- vulgaris, & cum iisdem communis. Ter- tiis, & ad virtutes excitandi, eſt per ſymbola. Nempe eſt modus eius ſe- Gtae proprius, qui nihil commune cum aliis inſtitutionibus habuit: eſt alius tius vero medii generis eſt, neque o- mnino communis, neque ex toto Py- thagoricus: neque penitus ab vtroque illorum generum diuerſus. Eius generis 4 ———— gener na, tatio Hoc ren ſier ſun liri us ease inte 4 A WVnecin incluſa dtanlei dmittn ũ umby. in, uod Mumim. NtrIS al⸗ 40 cla- tudam. citie Aru, kem monſtr Ag haec ve. Ncete.- borum mnple. merito latio⸗ Videntur 1. ge r0, qui W ſublkituit „. fIisd , Dl. arrui. ſili Naher r a la. Leg te. leg tvi. A. rtcn r. Huag; Gi- ehim 9.: Clem. 4Al, 1r Sr Np, bi. Ft. eo anl. laett, VlIII290. ehorph. le. SPMBOILA EWS IVX TA IAMDEIoTPM. generis ſunt ſymbola, quorum quot- quot viſa nobis fuerint, memoratu di- gna, formae admonitoriae quae ſint, publici iuris iam faciemus, & interpre- tatione conueniente illuſtrabimus. Hoc ipſo cenſentes plenam, perfectio- remque adhortationem ad ſtudium ſa- pientiae allatum iri, iis, qui ea lecturi ſunt, & quidem magis, quam ſi pro- *Vncinis incluſa a Stanleio omittun- mr, lixior adhortatio inſtituatur.- Quate- nus vero extraneas aliquot ſolutiones, easque communes omni philoſophiae, inſeremus, eatenus iudicandum eſt, diuerſa iſta eſſe a Pythagorae ſancitis. Aſt quatenus maxime proprias horum virorum de vnoquoque opiniones ad- miſcemus: eatenus rurſum id propri- vm quidem eſt Pythagoricorum, alie- num vero ab reliquis philoſophis, ideoque hic inprimis allegandum. Haec vero ſenſim ab externis notionibus nos abducet, adducet autem, maxime- que familiares reddet prae dictis notio- nibus, & concinnatis iuxta hanc hae- reſin admonitionibus, veluti quidam pons & gradus, quo ab inferieri ſur- ſum, & ex infimo in altum fubueha- mur, mente eo conducta eorum, qui germane & ſincere animum aduertunt. Nam ad hoc etiam excogitata eſt phi- loſophia, nempe ad imitationem re- rum, de quibus ante dictum. Anti- quiſſimi enim, quique eius coaeui fu- erunt, & Pythagora vſi ſunt praece- ptore, communt & plebeia, aliisque omnibus conſuetu, cum dictione, tum etiam interpretatione non effecerunt, vt intelligentia acmente comprehendi ueant ab iis, qui ſimpliciter audiunt, ex infultu forte in ea incidunt, quae ne imitatione quidem exprimi poſſint, conantes quaſi argumentum ſtatuere ea, quae dicuntur ab ipfſis:] ſed ſecun- dum legem fſilentii, ipſis a Pythagora latam, ne enuncientur myſteria: ideo 7983 in gratiam eorum, qui rudiores, ſacris initiati non ſunt, modos attigerunt arcanos atque abditos, & ſymbolis mutua inter ſe colloquia, vVel ſcriptio- nes inuoluerunt. Et niſi quis ipſa ſymbola ſelecta expoſuerit, & interpre- tatus fuerit, atque legitima explica- tione complexus fuerit, ipſis legenti- bus ridicula & anilia videbuntur, quae proferuntur, adeoque nugarum & fu- tilitatis plena. Recte vero explicata, & obſcuritate purgata, ac dilucidata vulgo, ſenſum fundunt plane admiran- dum, non minus, quam diuina Pythii Oracula: diuinique aliquid adſpirant ſtudioſis eorum intelligentibus. Vt igitur illorum vſus appareant, & vtili- tas manifeſta fiat adhortationis, red- demus cuiusque ſymboli variam ſolu- tionem zar sorε7.nο οα aα αυαυιραι Th. e. ea pariter ratione, quae omnibus obuia ſit, atque ea, quam eruditiores tantum aſſequantur] ne iis quidem o- miſſis, quae recondita apud ipſos ſunt, ac ſilentio premuntur, neque cum iis qui initati non eſſent, communican- tur. Sunt autem, de quibus loque- mur, haec ſymbola. I. In templum prodiens adoratum, nihil interea, quod ad vitam facit, nec dicito, nec facito. . II. Perfunctorie templum ne ingre- ditor, [neque adorato omnino, ne- que ſi ipſiſſimas fores praetergrediaris. III. Diſcalceatus nudisque pedibus ſacrificato, atque adorato. IV. Publicas vias declinans, per ſemi- tas ingreditor. =DM V. Ab eo, quod nigram caudam ha- bet, abſtineto. Terreſtrium enim deorum eſt. VI. Linguam ante omn Deos ſequens. VII. Ventorum ſpirantium ſonum adora. VIII. ia contineto, 7 784 PARS VIII. MODVS DOCENDI PVIHAG. CAP. II. VIII. Ignem gladio ne fodito. IX. Aciem omnem abs te remoueto, & auertito. X. Cum viro, cui onus impoſitum eſt, ſimul attollito: non autem depo- nentem iuuato. XI. Dum calceamenta pedibus ſub- duntur, pedem dextrum ante adfer- to. In pelluuium autem ſiniſtrum prio- rem inferto. XII. De Pythagoricis rebus ſine lu- mine ne loquitor. XIII. Iugum ne tranfilito. XIV. Peregrinationem inſtituens, domum ne reuertitor; quippe furiae ſimul comitantur. XV. Ad ſolum conuerſfſus ne meito. XVYI. Facula ſedem ne extergito. XVII. Gallum alito quidem, ne au- tem ſacrificato. Lunae namque, & ſoli ſacer eſt. XVIII. Choenici ne inſideto. XIX. Nihil eorum, quod curuos vngues habet, alito. XX. In via ligna ne ſeces. . XXI. Hirundinem teéto ne accipito. XXII. Annulum ne geſtato. XXIII. Dei formam & imaginem an- nulo ne inſculpito. XXIV. Ad lucernam faciem in ſpe- culo ne contemplator. XXV. De diis nec de diuinis oraculis nulli eorum, quae admirabilia, fidem derogato. . . XXVI. Riſu incontinenti ne con- cutitor. XXVII. Ad ſacrificia vngues ne praecidito. . XXVIII. Dextram ne cuiuis facile iniicito. XXIX. Eſtragulis ſurgens ea conuol- uito, & figuram vel veſtigium con- fundito. XXX. Cor ne edito. XXXI. Cerebrum ne comedito. XXXII. Pilos praeſciſſos & vnguium praeſegmina conſpuito. XXXIII. Erythrinon ſeu rubicun- dum ne ſuſcipito. XXXIV. Ollae veſtigium, in cinere aboleto. XXXV. Cum ea, quae aurum ha- bet, ne congreditor adliberos procre- andos. XXXVI. In primis honorato figu- ram & greſſum, figuram, inquam, & triobolum. XXXVII. Ab fabis abſtineto. XXXVIII. Maluam quidem in horto tuo plantato, ſed ea ne veſcitor. XXXIX. Ab iis, quibus vita eſt ani- malis, abſtineto. Symbolorum Pythagoricorum Explicatio. . Haec omnia communiter quidem & adhortatoria ſunt ad omnem virtu- tem: figillatim vero ſingula ad vnam- quamque virtutem, & ad partes phi- loſophiae & diſciplinae alia aliter con- veniunt ac quadrant. nuo prima ſunt adhortatoria ad pieta- tem, diuinamque ſcientiam. SYM. I. Nam, quod ad primum attinet, in templum progreſſo adoratum diuos, ni- bil interea, quod ad vitam facit, nec dicendum, nec faciendum eſſe, id diui- nam naturam obſeruat, quatenus per ſe pura & impermiſta eſt: purumque puro coniungere aſſuefacit, atque cu- rat, ab rebus humanis in diuinam reli- gionem nihil vt adſciſcatur, attrahatur- que. Sunt enim illa toto genere di- verſa, & contraria. Idem vero etiam ad ſcientiam multum conducit. Nihil enim ad diuinam ſcientiam adferen- dum eſt, humanae commentationis, vel curae ad vitam iſtam exteriorem pertinentis. Nihil igitur aliud hiſce praecipitur ac monetur, quam ſermones Veluti conti- — — ſemmne ges iltabr nonelle o⸗ Nuice de ſequit iuorecii Deum, bus vhin Ptaecint . raeſtar Cognüti nuc le human quae eilss, Prnect Cogt Krnguiun rubienn. nin einere rosprocre. at. fgn. tuqumn 6 4o. ninhorto eitor. in eſtanmi. OruN qvidem n virtu- Gam- tes ghi er con. conti⸗ ien. inet, in oe, M- , nec Iddiui nus per tumque que cl. m rel- Adhatur- ere di- Oetiam NInI lkeren- tonis, rem hiſce quam ſermones ſacros diuinasque operatio- nes inſtabilibus hominum moribus non eſſe commiſcendas. SVMB. II. Huic conſonum eſtid, quod dein- de ſequitur, Perfuncorie templum ne ingreditor, Ineque omnino adorato Deum,] neque, ſi ipſiſzemar fores prae- tergreſus fueris. Etenim ſi ſimile ſi- mili amicum, ſimul atque ita gratum eſt, manifeſtum eſt, cum Dii in re- bus vniuerſis principatum habeant, praecipbuum quoque eis cultum praeſtari oportere. Quod ſi quis alte- rius rei occaſione eum praeſtet; ſecun- dum facit id quod omnium eſt pri- mum, ac euertit ordinem vniuer- ſum cum totius cultus, tum etiam cognitionis. Excellentiſſimum bo- num loco collocare poſtremo, quaſi humanis inferius eſſet, nefas, neque, quae rebus noſtris conducunt, locum eius, quod vltimus eſt finis, rerumque praeſtantiorum, ſiue in verbis ſiue in cogitationibus noſtris obtinere debent. S V MB. III. Verum adhortatio ad eandem rem, etiam continetur eo, quod deinceps ſequitur. Nam illud, Diſealceatus, nu- disque pedibus ſacrifecato, dadoratoquét; parte vna ſignificat: colendos eſſe Deos modeſteque ac decenter, neque ordi- nem, qui in terra eſt, transgrediendo, Deorum excolendam ſcientiam eſſe. Altera vero parte, oportere ſine vin- culis, liberosque cultui ac notitiae Deorum vacare. Haec vero ſymbo- lum non in ſolo corpore praecipit per- ficienda: verum etiam in animi opera- tionibus, vt neque ab affectibus illae occupentur, neque a corporis infir- mitate, neque etiam ab ortu & nati- vitate, quae nobis extrinſecus obtin- SPMIDOLA EIVS IVXIA AMPLICHVI. 785⁵ git: ſedvt omnia ſint libera & promta, ac parata ad Deorum communicatio- nem. SV MB. IV. Aliud hiſce ſimile eſt, ad eandem virtutem adhortans, ſymbolum. Negue de Diis, neque de diuinis oraculis cui- quam eorum, quae ſunt admirabilig, Iidem derogato. Satis enim ſuperque hoc placitum decretumque, auguſtum & religioſum exiſtit, Deorum emi- hentiamn & ſfublimitatem declarans, nosque inſtruens, & in memoriam nobis reducens, non oportere ex no- ſtro iudicio aeſtimari diuinam virtu- tem. Nobis enim quidem, corporeae qui ſimus naturae, genitique & cor- ruptibiles, adeoque momentanei, mor- borumque diuerſitati ſubiecti, & do- mus paruitati, & grauitationi verſus centrum, & ſomnolentiae, indigen- tiaeque, & abundantiae, ſtoliditati & infirmitati, animique impedimento, atque aliis, quaedam difficilia, atque impoſſibilia videri poſſint. Multa ta- men a natura eximia habemus: at ve- ro multis modis, ſi ad Deos nos refe- ramus, deficimus, neque eandem habe- mus potentiam, neque virtutem cum ipſis aequalem. Ad Deorum igitur ſcientiam ſymbolum hoc cum maxime pertinet, tanquam qui ipſi omnia poſ- ſint. Ea igitur de cauſa praecipit & hortatur Edei de Diis nihil eſe dero- gandum. Additur vero, neque de di- vinis dogmatibus, nimirum quae Py- thagoricae philoſophiae placent, eſſe diuma. FEa enim mathematicis & metaphyſicis principiis ſtabilita certa demonſtratione, neceſſitate firmata, oſtendunt vera exiſtere entia citra o- mnem fallaciam. Eadem autem haec etiam poſſunt ad ſcientiam de Diis in- ſtituere, atque perſuadere nobis, ta- lem ſcientiam comparandam efle, per 6ss 88 quam enes ο²=- gν* pro uer. 786 quamh nullo modo iis, quae de Diis dicuntur, difidamus. Eadem ad di- vina dogmata, vtque mathematice pro- zgο-Cedamus, inſtituunt. Mathematica e- nim ſola oculos reddunt, resque o- mnes colluſtrant ei, qui diligenter iſta conſideraturus & contemplaturus eſt. Ex participatione enim Mathematico- rum vnum ante omnia conſtituitur, vt ne quis fidem deroget, neque do- ctrinae de natura Deorum, neque de fubſtantia, neque potentia, neque etiam iis Pythagoraeorum doctrinis, quae videntur monſtri aliquid habere, is, qui mathematicis nondum funt initiati. Itaque illud, ſidem ne dero- gato, idem eſt, atque exerceto illa, at- que comparoto, quorum praeſidio fi- dem non ſis derogaturus, hoc eſt, Ma- thematicas ac Metaphyſicas demon- ſtrationes. SYMB. V. Arbitror autem & hoc ſymbolum, quod continuo ſequitur, eodem per- tinere, Publicas vias declinans, per ſe- mitas ingreditor. Nam & hoc popu- larem quidem & humanam vitam de- ſerendam praecipit: ſingularem vero ac diuinam perſequendam contendit. Et opinationes quidem communes ait opertere contemtui habere: Peculia- res vero, & arcanas, plurimi eſſe facien- das. Ac voluptatem quidem, quae ad homines fertur, nullo honore affi- ciendam ac deſpiciendam. Eam vero felicitatem, quae cum diuina volun- tate coniunctaeſt, plurimi faciendam. Et humanas quidem conſuetudines relinquendas eſſe, tanquam populares: Deorum vero religiones, vt quae vi- tam popularem mulhtis numeris vin- cunt, comparandas. SXYMB. VI. Huic affine & cognatum eſt, quod PARS VIII. MoDVS DOCENDI PVIHAG. CAb. II. deinceps ſequitur, Ab eo, quod ni- gram caudam habet, abſtineto. Ter- reſtrium enim id deorum eſt. Reliqua igitur de eo dicemus in explicatione ſymbolorum, quae pertinent ad ad- hortationem. Admonet coeleſte iter amplectendum, & Diis intelligentibus adhaereſcendum, ſecedendumque ab natura materjali, ac dirigendum iter ad vitam, materia carentem, puramque, & Deorum cultu optimo vtendum, ma- Xximeque primariis Diis conueniente. Haec igitur fymbola ad Deorum no- titiam ac religionem faciunt. Admo- nitionem vero ad fapientiam quae conferunt ſymbola, talia funt. SYM B. VII. Linguam ante ommia contineto, Deos Jequens. Primum enim opus ſapien- tiae eſt, ſermonem in ſeipfum conuer- tere, & adfuefacere, ne foras progre- diatur, & perfectus reddatur in nobis ipfis, & in conuerſione ac conſideratio- ne ad nos ipſos. Deindeque in eo conſiſtit, vt Deos ſequaris. Nihil enim aliud mentem tam perfectam reddit, quam ſi quis in ſe conuerſus, Deos ſequatur. SYMB. VIII. Illud vero, Ventis ſpirantibus ſonum adora, ad diuinam quoque ſapientiam incitamentum eſt. Quppe innuit, quemadmodum oporteat amare, & di- ligere diuinarum naturarum & poten- tiarum ſimilitudinem. Cumque fe- cerint conſonantem virtutibus ipſo- rum rationem, cum magno ſtudio ho- norandam & colendam eam eſſe. SYMB. K. Quod vero ſequitur ſymbolum, lenem gladio ne ſecato, ad prudentiam adhortatur. Excitat enim in nobis notitiam S notitil tere 0 oppo tende ratio rem Bran 1 . nu 1 ud Vt. ſant eiß⸗ tine dit, citi⸗ gle P 1 60 0. ri⸗ ho Lod mi. Ter. Religu Ctione 1d ad⸗ ſte iter Utibus e 10 im iter Imque, Im,ma. Niente. m no- Amo- quae 1, Deot lapien onuer- rogre- nobis ratio⸗ in e0 Nenum eddit, Deos num Utiam nnuit, Kc voter e ſe⸗ iglo⸗ loho⸗ 5 Nlum, ntiam nob titim notitiam conuenientem, non opor- tere orationem viro igni iraque pleno, SPMBOLA HIVS IVXTIA MMBLICHVM. 787 SVYMB. XI. Ceterum illud, Viro onus ſimul im- opponere exacutam, nec cum eo con- pone, non autem, vt deponat, iuua, ad tendere. Saepe enim eueniet, vto- ratione rudem indoctumque, aſperio- rem reddas & turbes, perpetiarisque grauia atque iniucunda. Dictis teſtis ſit Heraclitus. Nam irae, inquit, pugnare dißfcile. Quoucungue enim vi hat, expedire crediderit, vel vitae iactura redimat. Atque hoc vere di- xit. Multi quippe irae gratificati, ſuae ſunt impendio animae, mortemque ei praetulerunt. Ex linguae autem con- tinentia, & pacis ſtudio, hoc acci- dit, vt ex contentione naſcatur ami- citia, iracundo igni extinéto, at- que ipſe non videberis eſſe mente Captus. SYMB. X. Hoc vero ſymbolum confirmatur eo, quod deinceps ſequitur, Aciem omnem abs te remoueto & auertito: Ad quemcunque enim conuerſa fue- rit, reprehenſionem incurret. Et hoc, prudentia vtendum eſſe, non au- tem ira, iubet. IIlla enim animi aci- es, quam iram vocamus, ratione, pru- dentiaque deſtituitur. Bullit enim ira, quemadmodum cacabus igni ca- lefactus, nunquam mentem in retro facta diuidens.“ Animus igitur in tranquillitate conſtituendus eſt, ab excandeſcentia auerſus, identidem praeueniendo nos ipſos, quemadmo- dum aes ſonorum redditur, identidem illud tangendo.* Hoc igitur malum ac vitium ratione comprimere neceſ- ſe eſt. fortitudinem adhortatur. Etenim quicunque onus imponit, laborem & actionem ſignificat. At qui aufert, quietem & remiſſionem. Itaque & huius ſymboli illa ſententia eſt. Ne tibi ipſi, nec vlli alii, remiſſionis animi, mollisque vitae cauſa eſto. Labore enim, quicquid prodeſſe queat, ac- quiritur. Herculeum autem Pythago- ras hoc ſymbolum efſſe dictitabat, illi- vs quippe obſignatum quaſi laboribus. Quum enim in hominibus verſaretur, frequenter igai atque difficillimis re- bus quibusuis ſe committebat, iner- tiam fugiens. Ex actionibus enim & labore, officii procedit rectitudo, non autem ex pigritia. SYMB. XII. Porro illud, Dum calceamenta pe- dibus ſubdumur, pedem dextrum ante induendum, in pelluuium vero niſtrum inferendum eſſe priorem, ad pruden- tiam actiuam hortatur. Bonas qui- dem actiones, tanquam dextras, circum- ponendas ſymbolum admonet. Pra- vas vero, tanquam ſiniſtras, deponen- das omnino, atque abiiciendas. SVMB. XIII. Inprimis vero illud, De Pythago- raeis ſene lumine ne loquitor, ad co- hortandum efficax eſt, vt mens ſibi prudentiam comparet. Ea enim lu- mini animi aſſimilatur, qui cum ſit indefinitus, eum definit & circumducit, * 39, 3, ei r οαMαρρoνραρo ραον αν . Pvν. . .D . „ , *n Gr. πααπινααρινν ααννονς RNαα ₰ 4.,— 4 „=2 . . αρ οRισανα ιαο α: malim: nos ipſos cohibendo, quemadmodum aes reſonans tacta cohibemus. sgs gg⸗ tanquam 788 PARS& VIII. MODVS DoENDI PFTIAG CAb. II. Itanquam ex tenebris in lucem.] Con- venit igitur vel mavime, vt mens, o- mnium honeſtorum in hac vita, dux praeſesque ſtatuatur. Inprimis qui- dem in Pythagoricis dogmatibus hoc fieri neceſſe erit. Nam fieri nulle modo poteſt, vt haec ſine luce vllo modo intelligantur. SYMB. XIV. Hoc autem, Iugum non eſe tranfi- Siendum, iuſtitiam eſſe exercendam, aequalitatem honore prae ceteris affi- ciendam, mediocritatemque monet, & iuſtitiam, perfectiſſimam virtutem, eſſe cognoſcendam, quae reliquas vir- tutes omnes complet, & ſine qua reli- quarum nulla eſt vtilitas. Neque oſci- tanter eam nouiſſe oportet, ſed per, theoremata & demonſtrationem, quae ſcientiam paret. Hoc autem ſcire, nullius alius artis aut ſcientiae opus eſt, quam ſolius philoſophiae Pythago- ricae, quae prae reliquis omnibus Mathemati ca in honore habet. SYMB. XV. Eodem tendit & illud, Peregrina- zionem inftituens longam, ne reuertitor. Furiaez qutpphe ſimut! comitantur. Hoc enim ſymbolum ad ſapientiae ſtudium adhortatur, & liberam circa mentem actionem indicat, ſimul & ita quaſi manifeſte praecipit: philoſophiae quis- quis operam dare conſtituitur, ſepara teipfum ab omnibus corporeis rebus, iisque, quae ſenſibus percipiuntur, & vere mortis meditationem inſtitue, eorum cauſa, quae animo ac ratione cognoſcuntur, ſemperque in eodem ſtatu & conditione permanent, per mathematicas diſciplinas, eo condu- centes, incedens, nunquam reſpicien- do. Etenim peregrinatio, mutatio loci eſt, mors autem animi a corpore ſeparatio eſt. Ita autem Philoſophiae ſtudio operandum, vt pura mente ſin- cere, ſine ſenſuum ac corporeorum ex- ercitio, vt veritas, quae in ipſis rebus eſt, comprehendatur, intelligaturque, quae quidem agnita eſt ſapientia. Ce- terum vbi ſemel aggreſſus ſis philoſo- phari, ne conuertitor, neque deor- ſum trahare ad priora, quibus es in- nutritus. Poenitentia enim multa ex hoc te inuadet, impeditum in ſacris apprehendendis, ab ea, quae in cor- poreis rebus exiſtit, caligine.. Poe- nitentiam autem Erinnym nomina- vit. SVMB. XVI. Illug vero, Ad ſolem conuerſus ne mkito, hoc moenet, nihil belluinum eſſe faci- endum: ſed vt philoſophiae operam demus, coelum ac ſolem ſuſpicientes, & lucem veritatis ducem habeamus,] vtque memores ſimus, in philoſophiae ſtudio animo abiecto nos haut eſſe de- bere. Ad Deos autem, & ſapientiam per coeleſtium rerum conſideratio- nem, eſſe adſcendendum. Sapientiae- que adeo ſtudium aggrediens, & luce, quae in ipſo eſt, veritatis, te ipfum repurgans, conuerſusque ad iſtius- modi ſtudium atque inſtitutum, ad commentationem rerum diuinarum, ac diſputationem rerum naturalium, & aſtrorum ſcientiam, & redditionem cauſarum, quae eſt fupra haec omnia, nihil amplius belluinum patrato. SYMB. XVII. ud, quod ſequitur ſymbolum, Fa- cula ſedem ne exiergito, idem admonet. Non enim ſolum, quandoquidem pur- gatoria eſt facula, eo quod celerrimi plurimique ignis particeps ſit, ſulphu- ris dumn lat; n eius 6 couſ⸗ tione⸗ eſſece⸗a (em, ſophi ſit, . I. — — — — — 4 COrpore lolophine menteſin- eorümex. ipſsrebus igriurne, lentna. (e. S Philoſo- ue deor- bus es in⸗ n multaex n in ſicris e in cor- e. Poe- nomimu- eſſe fiei- e Operan, bicientes, . beunis, 4 6, Kluce, te ipfum 1d iſtis- tum, ad ninarum, turalum, Gitionem Olnit, to, um, 6. dwonet. ſemn por. .lertim ſohphr. 16 SvpOTAEVS IVXTA MMPLICHII. 789 ris ad inſtar, non eſſe eum inquinan- dum hortatur, cum natura huius mo- di ſit, vt inquinamenta omnia diſpel- lat; neque repugnandumeſſe naturali eius diſpoſitioni, dum inquinamento conſpurcamus, quod natura inquina- tionem prohibet: Multo minus vero eſſe coniungenda aut commiſcenda ea, quae propria ſunt ſapientiae, cum iis, quae ſunt propria beluarum naturaeè. PEtenim facula propter claritatem & lu- . cem, qua praedita lucet, cum Philo- ſophia: Sedes vero, eo quod humilis ſit, cum natura beluina comparatur. — SYMB. XIIX. Iam illud ſymbolum, Galum alito quidem,ne autem occidito. Lunae gquiphé E& ſoli ſucer eſt: conſulit, nobis nutrien- da & fouenda eſſe, neque neg- ita, vt perire permittantur ſigna illa & argumenta vnionis & coniunctionis in hocmundo, & fympathiae atque con- ſpirationis. Hortatur itaque, vniuer- ſt contemplationem ac philoſophiam, obuiis vlnis ſuſcipiendam eſſe. Quia enima naturatecta & recondita eſt de vniuerſo veritas, & ſatis fuperquein- veſtigatu difficilis; homini eſt quae- enda atque inueſtiganda, idque maxi- me per philoſophiam. Nam vt id fiat per aliud aliquod ſtudium, reuera fieri nullo modo poteſt. Haecautem par- va quaedam luminaria, ceu faces & Lintillas, ab natura accipiens, ea ceu ignem excitat, & magna reddit, magis- ue conſpicua per illius diſciplinas effi- cit, ideoque philoſophiae opera eſt danda. 17 SVYMB. XIX. Hoc autem ſymbolum, Choenici ne inſadeto, aliquis magis eſſe Pythagori- cum, ex iis colligat, quæ ſupra ſunt dicta. Nam quia corporis neceffitate & ani- malitate, non autem-Choenice meti- enda ſunt alimenta, heic ne quieſcito, neque vitam traducito imperitus, & non initiatus Philoſophiac. Sed ei omnino deditus, eius curam gere, quod in te diuinum eſt maxime, nimiruma- nimi: primo autem omnium eius, quae in animo eſt, mentis rationem ha- be, quorum alimentum non Choeni- ce, ſed contemplatione & diſciplina eſt metiendum. . SYMB. XX. Ilud, Nibil eorum, quod curuos vn- gues habet, nutrito, conſulit aliquid, quod magis eſt Pythagoricum, eſto fa- miliaris, & lubens cum aliis, inprimis- que amicis communicato & elargitor, Greliquos mortales, vt tales ſint, prae- parato, & dando & accipiendo ſine pra- vis motibus, teipſum aſſuefaciens, non vero ſine ſatietate accipiendo, ita vt aliquid des nunquam. Eſt enim indo- les, curuos vngues habentium, vt celer- rime & facile accipiant; dimittant au- tem non aeque, & cum aliis communi- cent, propter vnguium incuruorum tenacitatem. Quemadmodum etiam cranginum ea eſt indoles, vt attrahant aliquid celerrime, difficulter autem di- mittant, niſi quis inuerſas in dorſum reclinet. Manibus igitur nobis a na- tura conceſſis, aptisad porrigendum, di- gitisque non incuruis, ſed rectis, in- curuis vnguibus animantia, diſſimilia nobis, imitari non debemus: ſed po- tius inuicem communicemus & parti- cipemus, inuitati ad hoc ipſum ab his, qui rebus nomina primi impoſuerunt; qui de*idr dextram manuum nomina- runt honorabiliorem, non ſolum ab eo, quod ea accipiamus, (ναο,) ſed Sgs 8g8 3 etiam 790 PARS VIII. MODVS DOCENDI PVTIIAG. c. II. etiam ab eo, quod ſit apta ad communi- candum (ànô“ r8& Jer ατορvNν sν τ⅓ α bνι.) Iuſte igitur agendum eſt: ideoque etiam philoſophandum. Si- quidem retributio quaedam & remu- neratio, eſt iuſtitia, quod mutans ac ſup- iens ,vbi exceſlum obſeruat, vel defe- um. SYMB. XXI. vnam quidem veritatem, mendacium vero eſſe multiplex. Ex eo autem id manifeſtum eſt, quod vnumquodque, quid ſit, ſi plane ſit explicandum, vno tantum modo poſſit explicari, quid ve- ro non ſit, infinitis modis. Via vero philoſophia eſſe videtur. Dicit igitur, elige illam philoſophiam, eamque ad Philoſophiam viam, in qua non ſit ſciſ- ſio, neque in qua contradictoria do- gmata ſtabilias, ſed conſtituta, & con- firmata demonſtratione, qualis ſcientia requirat, per mathematica & metaphy- ſica principia, quod eſt, Pythagorico modo philoſophari. Peoteſt & alio ſenſu accipi: Nempe philoſophia, quae corporeis nititur, ſenſibusque, (qua iu- niores fere contenti ſunt, qui Deum & qualitates rerum, animumque ac vir- tutes, & verbo vt dicam, omnes, quae in rerum natura ſunt, cauſas præcipuas, corpora eſſe exiſtimant) procliuis ad lapſum eſt, & facile confutatur: vt patet ex diſſenſu eorum, qui aliquid ea parte conantur. Verum illa philoſo- phia, quae non eſt rerum incorporea- rum, & intellectualium, immaterialium- que & aeternarum, quae ſemper in ſe- ipſis egedem ſunt, & ad alia eodem ſeſe habent modo, neque vnquam, quan- tum in ipſis ſitum eſt, corruptionem vel mutationem recipiunt, ea, inquam, philoſophia, firma, immunisque a lapſu & ſtabilis eſt, atque demonſtrationis certae cauſa exiſtit. Praeceptum igi- tur hoc nobis conſulit, quando philo- ſophamur, & apertam illam viam perfi- cimus, vt inſidias rerum corporearum, & diuiſionem admittentium, refugia- mus. Contra vero penitus nos appli- cemus rerum incorporearum ſubſtan- tiae, quae nunquam ſibi ipſis diſſimiles ſunt, propter eam, quae ipſis a natura Ilud vero, In via ne ſeindito, ſignificat, adeſt veritatem, & firmiſſumam ſtabi litatem. SYMB. XXII. Illud ſymbolum, Hirundinem tecto ne accipito, ſuadet, ingnauum & conſtan- tis laboris impatientem, neque ſectae conſtanter addictum ad diſciplinam tuam, continente atque intentiſſima atter e & laborum tolerantia, pro- pter rerum varietatem & impeditifſi- mam rationem, opushabentem, ne ad- mittas. Vtitur autem hirundinis ima- gine ad ſocordiam & temporum inter- miſſionem, ſignificandam, quod auis ea anni tempeſtate vna ad nos adueniat, & exiguo temporis ſpatio apud nos quaſi hoſpitetur, plurimo autem tem- pore a nobis abſit, neque conſpicien- dam ſe praebeat. SVYMB. XXIII. Iam illud, Annulum ne geſtato, itidem adhortatorium eſt, iuxta Pythagori- cam diſciplinam, hoc modo: Quando- quidem vinculi more, annulus digitum ambit geſtantis, hoc tamen peculiare habet, vt non praefocet, neque vllo in- commodo afficiat, ſed aeque ſit aptus, ac ſi natura ei parti illum applicaſſet. Tale autem vinculum etiam corpus animae exiſtit. Annulum igitur ne geſtato, idem eſt, quod philoſophare ingenue, & ſepara animuma circumpoſito vinculo. Pfhiloſophia ſrrioni Dtum igi. 60 philo⸗ unmperk. Orearunn, 1 refagi nos aopli n ſübſten- Cilimiles 8 4 atura Ium kabi⸗ mtelone Conſtan. lue ſechze Eiplinam entiſfima tin, pro- Pecltiſk. , head. ns- minter- dawisen duenuat, Pud nos en tem⸗ Mpicien⸗ bitidem iugori- undo. Cgitum eculiate Vlooin- uptlizac et. Tale Mimae 41t0, nue, 8 incule lon . Philoſophia quippe meditatio mortis eſt, & ſeparatio animi a corpore. Ma- gno igitur ſtudio ad Pythagoricam philoſophiam accedito, quae animum quoad mentem ab omnibus corpo- reis ſegregat, & circa ea, quae mente pPercipiuntur, & materiae expertia ſunt, per diſciplinas contemplatiuas oc- cupatur. Sed & tua peccataeretrahen- tia te, & quae modo ad philoſophiæ ſtu- dium impediunt deſtrue, carnis occu- pationes, atque nimias ciborum ingur- gitationes, repletionesque intempeſti- vas, vinculi inſtar corpus conſtringen- tes, & morborum agmina ac negotia ſi- ne intermiſſione generantes. SYMB. XXIV. Hoc vero, Dei formam & imaginem annulo ne inſeulpito, iuxta ſententiam praedictam ita monet; philoſophare, & ante omnia Deos, ducito incorporeos eſſe. Hoc nempe ſymbolum praeci- puum prae ceteris Pythagoricorum dogmatum ſeminarium eſt: hoceſt, ex quo omnia pene coaptata ſunt, &a quo vſque ad finem firmantur. Neque putes vero eos formis vti, corporeae quae ſint, neque materiali contineri ſubſtantia, corpori, vt reliqua animalia, affixa. Sculpturae vero, quae ſunt in annudlis, vinculum per ipſum annulum indicant, & corpoream naturam ſpe- ciemque ſenſu comprehenſibilem, & figuram quaſi animalem, oculis obno- xiam, a qua diſtinguendum eſt penitus genus Deorum, tanquam quod ſit ae- ternum, & ſola mente comprehenſibile, idem ſemper eodemque modo ſemper ad alia ſeſe habens. Quemadmodum in oratione de Deo pleniſſime ea de re diſſeritur. SVYMB. XXV. Iam hoc ſymbolum, Apud lucernam SPAMBOLA ES IVXTA MMBLICHVM. 791 in ſpeculo faciem ne contemplaere, ma- gis Pythagorice hoc ſuadet: philoſo- phare, non ſenſus ſectatus imaginatio- nes, quae lucem facultati apprehen- dendi ſuppeditant, neque naturalem, neque veram: ſed eas potius, quae ſci- entiam efficiunt, quaeque in mente & cogitatione verſantur, quibus ſplen- didiſſima quaedam puritas, & quae a lapſu remotiſſima eſt, in animi oculo conſtituitur, ex vniuerſis, quae mentis ſunt, & mente percipiuntur, itemque exhorum contemplatione, non autem ex corporeis. & ſenſui ſubiectis. In continenti quippe ea fluxu ſunt, & mu- tatione, vt frequenter indicatum eſt, nullo modo ſtabilia & eadem, ſibique ſimilia, vt firmam apprehenſionem & cognitionem, quemadmodum illa fu- ſtinere valenuanntt. “ SYMB. XNXVI. lud vero, Riſu incontinenti ne con- cutitor, oſtendit affectus eſſe vincen- dos. Tibi vero ipſi rectam rationem in mentemreuoca, neque ſecunda for- tuna infleris, neque calamitatibus ani- mo collabaris, frangarisque, neutra for- tuna mutationis conſilium capeſſens. Rifum vero prae omnibus affectibus nominauit, quod ſolus maxime con- ſpicuum ipſo vultu ſe prodat. For- taſſis etiam, quia homini riſus proprius eſt, maxime inter reliqua animalia: vn- de definiunt quidam hominem, animal eſſe, quod ridere poſſit. Oſtendit autem praeceptum iſtud, humana natura, quaſi in via nobis oblata, & tanquam hoſpitio, eſſe vtendum De- os vero, quoad fieri id poſſit, imitan- dos eſſe; philoſophando humanae ſenſim nos ſubducentes indoli. Ra- tionale riſibili praeferimus, eoa reli- quis animalibus diſcernendi. SYMB. 792 PARS VIII MODVS DOCENDI PVIIAG. CAP. I. SYMB. XXVII. Ulud, In ſacrificiis vngues ne praeci- dito, de amicitia praeceptum eſt. Do- meſticorum enim, & ſanguine nos con- tingentium, alii quidem genere proxi- mi ſunt, vt fratres, & nati, & parentes, partibus ſeu membris noſtris, ſimiles, qui non ſine dolore & mutilatione, tol- h queant, [perinde ac digiti, manus, au- res, naſus, & his ſimilia.] Alii vero cx multo interuallo nos attingunt, veluti ſobrinorum, patruorumque filii, affi- nium ſoboles, &alii eius generis, qui aſſimilantur noſtrum cuiusque parti- bus, quibus praeſeétis nullus dolor ad- eſt, crinibus, vnguibus, & ſimilibus. Volens igitur illos cognatos indicare, quinonnunquam negliguntur, quod propius nos haut attingant, vnguium Vſus eſt, ſimilitudine, dicens: ne abüi- cito omnino illos, ſed ad ſacra epula, licet alio tempore neglectos, eos addu- cito, & domeſticam familiaritatem cum lis renouato. SYMB. XXIIX. Ulud ſymbolum, Dextramne cuiuis facile iniicito, ne praebe facile, inquit, dextram: hoceſt, ne trahas, neque ad- ducere conare, dextram praebendo, in- idoneos & ineptos, & ſacris non initia- tos. Neque eis, qui longo tempore per diſciplinas & doctrinas non fuerint explorati, neque digni reperti ſunt, qui participes fiant temperantiae & quin- quenni ſilentii, & reliquorum experi- mentorum, dextra eſt praebenda. SYMB. XXIX. IUlud autem, E ſragulis ſüurgens, éa conuoluito, & fguram vel veſtigieum confundito, hoc monet, quod philoſo- phari aggreſſus in poſterum iis, quae mente & cogitatione percipiuntur, itemque incorporea ſunt, te ipſum fa- miliarem reddere debeas. Itaque, vbi exſomno inſcitiae, & tenebris, nocti ſi=- milibus, exſurrexeris, nihil corporeum tibi ipſi ſimulattrahe ad lucem ſapien- tiae ſtudii, quae diei ſimilis eſt, ſedo- mnia veſtigia illius ſomni expurga, at⸗ que ex memoria tua extere. SXYMB. XXX. Illud vero, Cor ne edito, ſignificat, non oportere vnitatem totius & conſpira- tionem conuellexre. Praeterea & hoc: ne eſto inuidus, ſed humanus & famili- aris. Ex eo vero adhortatur, philoſo- phandumeſſe. Ex ſcientiis enim, at- que artibus, ſola philoſophia alienis bo- nis non inuidet, nec ob ea dolore tan- gitur, neque gaudet in malis roximi: P imo potius natura cognatos omnes ac familiares, & ſimiliter affeétos, com- muniterque fortunae ſubiectos, pari- terq; futurorum ignaros, declarat. Quo- circa eos, commiſeratione & amore in- vicem afſici iubet, admodum conuenit animali, quodad ſocietatem eſt compa- ratum, & ratione praeditum, SVYMB. XXXI. Huic vero ſumile eſt & illud, Cere- rum ne comedito: hoc enim ipſum in- ſtrumentum eſt fapiendi praecipuum, [vnde ratio exiſtit, qua regimur.] In- dicat igitur, non oportere res optima intentione prolatas, & diſciplinas con- vitüs dilacerare, neque arrodere. Ea vero optima intentione prolata ſunt, quae principe ratione animi adhibita, probe fuerint conſiderata, eodem pla- ne modo atque illa, quae ſcientia com- prehenduntur: talia enim non per in- ſtrumenta animae irrationalis, cor, in- quam, & iecur: ſed per puram partem animi rationalem conſiderantur. Qua- propter inconſiderata ſtultitia eſt, illis ſe opponere. Symbolum 3utem hoc potius horin . run ſo Proxunn Gmns ſation matin rein quen Genc Ir ta tua 1o,ho gurel ünne egue phi 8 noct ſi⸗ Nporeum n Ppien- eſt, ledo⸗ tpurge, t⸗ licit non⸗ Conlire. ei hoc: Cmll⸗ Pphulolo⸗ enic,at⸗ lienisbo⸗ lore tin- proxmi: Dmnes . 5, (OIR- 98, li- rat Quo⸗ orel. nuenir COlnpe- d, Cye- Plmin cipuun, .] I. optimi mus col⸗ ere. E en funt, Chubite, len ⸗ ia coll⸗ lperin⸗ cor, . Parten 1. Q⸗ ho⸗ SVMBOLA EIS IVXTA MAMBIICHVM 793 potius iubet colendum hunc animo- rum fontem, atque inſtrumentum proximum, quo mente aliquid colli- gimus, & cuius beneficio ipſam ſpecu- ationem, ſimul & ſcientiam, &, vt ſum- matim dicam, ſapientiam comparamus, & reipſa vereque philoſophamur: ne- que veſtigia, quae in ea ſunt, confun- denda eſſe, vel abolenda. SYMB. XXXII. Symbolum vero illud, Expurgumen- ta tua & vnguium praeſegmina conſpui- to, hoc dicit, illa acile contemnuntur, quae quidem tecum naſcuntur, ſed ab animo longiſſime diſtant: quemad- modum contra maiori in pretio illa ha- bentur, quae animo ſunt coniunctiora: ſic itaque, poſteaquam animum adiece- ris ad philoſophandum, ante omnia quidem cole, quae per animum ac mentem ſine ſenſuum inſtrumentis demonſtrantur per ſcientiam ſpecula- tiuam. Contemne vero, ac conſpue il- la, quae ſine mentis lumine videntur, organis ſenſuum tantum intercedenti- bus, quae nobiſcum naſcuntur, inepta, quae mentis aeternitatem aſſequantur. SYMB. XXXIII. Illud, Erythrinum ne ſieſcipito, vide- tur ad nominisEtymologlam reſpicere, vt ſenſus ſit: inuerecundum & impu- dentem hominem ne ſuſcipito, neque e contrario, ſtolidum & attonitum, & vbique, ac quauis in re, ſupramodum erubeſcentem, qui paratus ſit, men- te & firma intellectione deficere. Ide- oque fubintelligitur illud, Ipſe talis ne eſto. SXMB. XXXIV. HIud autem, Ollae veſtigium ab cinere zollito, ſignificat confuſionis & denſita- tis, quae eſtrerum corporearum, & quae ſenſibus percipiuntur, in demon- ſtrationibus obliuiſcendum eſſeei, qui animum adiicit ad philoſophandum, v- tendum vero eſſe potius demonſtra- tionibus, ex intellectualibus. Cinis ve- ro puluerem vel arenam, quae eſtin a- bacis, mathematicorum ſignificat, in quibus demonſtrationes ſuas atque fi- guras ſolent delineare. Ilud vero, cum ea, quae aurum ha- bet, ne congreditor ad liberos procrean- dos, non ad feminam pertinet, ſed ſe- ctam ac philoſophiam, quae multum in corporeis verſatur, & deorſum feren- tem grauitatem habentibus. Omnium enim eorum, quae in terra ſunt, grauiſ- ſimum eſt aurum, & ad centrum cum maxime tendit, id quod corporum ponderi proprium eſt. Mναιαοιαιαιετο, vel commiſcere, non modo cum aliquo rem habere, verum etiam admouere ſe ei, & prope aſſiſtere ſignificat. SYMB. XXXVI. Illudautem, Inprimis honorato fga- ram & gradum figuram,inquam, & tri- obolum, hoc monet, philoſophare & mathematica adito non oſcitanter, & per ea, quaſi per gradus, ad propoſitum aſcende. Ea vero, quae maiore in pre- tio, plerisque habentur, contemne. Et ante omnia in honore habe philoſophi- am Iialicam, quae incorporeas res in ſe- ipſis ſpectat, prae philoſophia Ionica, quae corpora primo loco contempla- tur. SYM. XXXVII. Deinde hoc, Afabis abſtineto, con- ſulit cauendum eſſe, quicquid corru- ptionem & exitium inducere poteſt colloquio cum Diis ac praeſcientiae re- rum. SVYMB. XXXVIII. Hoc vero ſymbolum, Maluam Hhhhh quidem 794 quidem in hortotuo plantato, ſod ea ne veſcitor, innuit, cum ſole talia conuerti. Planta, hoc eſt, inſiſte eius naturae, & contentioni verſus ſolem, & naturali coniunctioni. Neque plane abſtineto, neque huic ſoli inhaereto, ſed mentem, cogitationemque transfer, & quaſi ad eiusdem generis plantas & olera trans- plantato: ad animalia item, quae non ſunt eiusdem generis, itemque lapides ac fluuios, omnesque ſimpliciter natu- xas. Foecundum enim reperies, & multiforme, copioſumque, & adfluens, id, quod deſignat mundi vnitatem & conſpirationem, quaſi a radice maluae propullulet. Non ſolum igitur non CA P. PARS VIII MODVS DoCENDI PFTEAG. CAP. III. comede, neque e medio tolle tales ob- ſeruationes: verum etiam augeto, & co- pioſiores, quaſi transplantando, efficito. SYMB. XXXIX. Porro illud, Ab iis, quibus vita et a- nimalis, abſtineto, ad iuſtitiam adhorta- tur, atque omnem honorem eius, qui conſanguineus & cognatus eſt, & ad ſi- milis vitae ſuſceptionem, & ad alia iſti- vsmodi plura. Ex hiſce iam patet ſymbolica horta- tionum forma, multum cum veteribus moribus habens commune, Pytha- gorica tota. Hucuſque lambli- chus. . III. EADEM SYMBOLA AB ALIIS ENXPLICATA. M Aximam partem horum ſymbolo- rum, aliis quoque autoribus com- memoratam, inuenimus, explicatio- nem diuerſam paſſim ſuppeditantibus. ad Plat. Primum eorum Olympiodorus Philo- Phædon. lao adſcribit, ita repraeſentatum: Tem- plum ingreſſus recedere noli. Iisdem verbis Iamblicho in Pythagorae vita id c. XXIII. allegatur, hac addita explicatione: per- n. 105. functorie rebus diuinis defungendum haut eſſe. Deſecundo, Deos ne adorato, fores . praetergrediendo „ ita commentatur Plutarchus: domo ea intentione exire oportet. Eaque cauſa fuit, cur ſolenni- bus diebus praecones ſacerdotes ante- cederent, populoque edicerent, labore vt abſtineret ð Similiter tertium explicat lambli- chus in vita Pythagorae: dacrifica, & odora excalceatus. c. XXIX Quarto, De diis rebusque diuinis, iis, quae? mirabilia videntur, ſßädem ne dero- gato, applicare poſſis ſequentia, a Iambli- cho in vita Pythagorae relata: Multa in- troduxit exercenda ex ſacris initiis, qui- Numa p. 69. C 1. C. bus fidem habebant, non pro vana o- ſtentatione ea habentes, ſed a Deorum aliquo deriuari credentes. Omnia e- luscemodi Pythagoraei pro veris ha- bent, qualia fabulae de Ariſtaeo Pro- conneſio, & Abaride Hyperboreo refe- runt, & ſimilia. Neque ipſi tantum ea omnia credebant, ſed multa quoque ipſi comminiſcebantur, quae fabuloſa viderentur, nulli earum rerum dero- gantes, quae ad Deos refertur. Atque in omnibus eius generis, non quod ipſi ſtolidi ſint, perſuaſum habebant, ſed illi, qui fidem talibus derogarent. Neque enim nonnulla quidem Deos poſſe, alia non poſſe cum Sophiſtis arbitrantur; verum poſſibilia eis omnia eſſe. Eſtque id etiam initium carminis quod Lirio tribuunt, & cuius Pythagoras forte eſt autor: Omnia ſunt ſperanda, nee inſperabile gjidquam eſt, Cuncta Deus peragit facile, & nihil impedit ipſum. Qüuintum, Publicas vias declinato, Laert. 4 multis celebratur. Solus aliter illud VIII, 17 Laertius ertius irelit insar on /ent judicio ſamſu . tiun De puer. En educ b, roſriu 1. I inter 12-D. Ohl Trjph. Eoii Grm. Dllli mat. 45.0 m Gjnll in nig 1 4 Meln dinen a Vit,. M 199. Uls, dlc. g. e Lan. i d. VII,. Ins;, 4 De ten pnol. L. homne 1 ins Phiſt ad inn Motes, ud b. ſir. UN Ro. 1 % 5 T. ä P,354 , ¹ VII, Iy. Hea un.4 le, Ph Ui lambl. 1 Vit Dythn 1, 94. laert, VI 17. Imp. 4. oder, Ar. Platon, rdn tales 0b⸗ eto,& 00. Oelfcito. Nito a. adhorta- eils, gui b Kal ſ⸗ dala iſt. horta. eteribus Pytha- lambü⸗ Vina 0. Deorum mnia e⸗ A Ha- 0 Pro- orele⸗ wüchen quoque ſabuloſa mn Cero⸗ Atque odlioi ſedil, Neqe blle, di rantut; Eſtque &Liro Orten zit Sihil nuto, laen . Dud VIII,17 extius fſymb. EADEM SPMBOLA AB ALIIS EPIICATIA 9795 Laertius repraeſentat, publica via ne digreditor: in explicatione tamen e- ius a reliquis non diſſidet: valgi quod non ſint ſequendae opiniones, quae certo iudicio carent, neque exira controuer- fam ſunt poſitaz: verum pauciorum po- tius, & doctiorum. De puer. Sdeatum, A Melanuro abſtineto, ter- educ.lib. rſtrium enim id Deorum eſt, hoc modo T. II. p. interpretatur Plutarchus, quod eo 12.D. . .. Tryph. Prohibeatur conuerſatio cum homini- Gram- bus, malitia nigris: Trypho, quod a do- mat. ap. 10 & mendaciis ſit abſtinendum, quae OSVrald. in nigredinem deſinunt. Eſt enim 2 hoc Melanurus, Piſcis genus, acaudae nigre- dine nomen habens. a Vit. p. Nonum, Ilgnemgladio ne ſecato, eſt ex 199. illis, quae adicribuntur Andocidae Py- . aet, thagoraeo. Explicant illud Porphy- * P 11S ² b 1 c VIII, 19. Fius, Plutarchusb, Laertius , & A- 4 Di thenaeus, quod exaſperandus non ſit pnoſ. L. homo iracundus, cui cedendum po- X.p. 452. tius. Ignis eſtira, contentio gladius. e Baſfil. S. Baſiliuse de iis exponit, qui impoſſi- Epiſt. ad bilia ſuſcipiunt. ei cognatum videtur, nepotes. quod Plutarchus habet de Iſid. & O- e E. ſir. Ignem in gedibus gladio ne agi- m. . Prou. p. tato.] 439. Decimum ita profert Laertius?: Gla- 5 †+ II. dius acutus auertendus. Senſus vulgo p. 354. E. iſte eſſe perhibetur, omnia, quae peri- ⁸ VIII, culo non careant, ſunt euitanda. J 1. Vndecimum, Viroonus ſimul impo- nendam, non autem aufferendum id,guod Vi Pyth. depoſftum eſt, ita expoſitum eſt a Por- I. , Phyrio, quod debeamus non ignaviam aliorum, ſed virtutem atque laborem Iambl. promouere. Iamblichus: non deberi vit. Pyth. nos alteri cauſam ignauiae praebere. n,84. Laertius & Olympiodorus iĩta allegant: VII, 17. hus vna tollendum, non vna imponen- Olympi- duim.: quod explicant: coniuncta ope- odor. ad ra in hac vita laborandum, atque adiu- Platon. vandos alios eſſe in rebus non ad oti- Pnæden. vm ſpectantibus, ſed ad virtutem. phane citatur, metro expoſitum hoc 2 Duodecimum, a Suida ex Ariſto- : a3, modo: Calceus in dewiro pede ſit, pelvisqus IEniſtno. Quod non tanquam ſymbolum allegat, ſed tanquam prouerbium, de iis, qui dextre res gerunt. Decimum quartum, Nateram non Plut. & tranfilias, vulgo a Plutarcho, Laertio, Laert. . Clemente Alexandrino, Porphyrio, ciem. Al atque aliis, eo refertur, quod magni gr. V. N facere debeamus iuſtitiam, neque ab ea 560.C. recedere. Athenaeus & Porphyrius Porphyr. dehortationem ab auaritia, & adhorta- la tionem ad aequalitatem, continere di- 1. X. b. cunt. 452. D. Decimum quintum ita repraeſentat Laert. l.. Laertius: Quando initinere es, limites I7. 18 ½ retroſpicere noli. Plutarchus ita: Ad Plare lc. limites vbi acceſſeris, ne reuertitor. Ambo ita explicant, quod moribundi & ad vitae limitem delati, aequo a- nimo, non triſti, id ferre debeamus, neque continuari vitae huius volu- ptates cupiamus. Ita etiam Porphy- rius l. c. Decimum ſextum ita refertur a Laer- L.e, tio: Oleo ſedem non terge. Decimum ſeptimum ĩta eſt apud La- Lect. ertium & Suidam: Gallo gallinaceo al-VIIb 34. bo ahſtinendum; Lunae enim ſacer eſt, dui. horarum index. ex. Decimi noni, Choenici non inſidendum, Il. ce. Plutarchus & Porphyrius hunc ſenſum eſſe dicunt: non otio indulgendum, ſed in futurum neceſſaria proſpicienda eſ- ſe. Choeniv enim, iuxta Laertium & sert Suidam, idem eſt cum eo, quod VIII, 18. Clearchus Hemerotrophon vocat, h. e. Suid. cibi diurni menſura. Clemens Ale-Xeir. xandrinus vero de eo interpretatur, dubito uod non ſpectanda ſit dies praeſens, Reddcne 44 quid poſt veniens ſit aduectura, mirntem., Hhh hh a vtque 796 vtque non de victu ſoliciti, ſed ad mor- tem ſimus praeparati. Apoſtol. Vigeſimum Vnguibus recuruis, quaé en Z Ant, non eſſe nutrienda, Andocia de Py- ** thagoraea tribuitur. Vigeſimum primum, ita repraeſenta- 2d Plat. tur ab Olympiodoro: ligna in via ne Phaed, ſcindito- quo ipſo Pythagoraei, eo- dem obſeruante, vitam nimiis curis, vanisque ſolicitudinibus, non turban- dam eſſe docebant. Ssympoſl. Vigeſimum ſecundum, Sub telto hi- αν1¹ùi pundines non ale, Plutarchus explicat: 3 2. amicum vel ſocium inconſtantem tibi adiungere noli. Sola enim iſta inter minores aues, carnibus paſci refertur. II. c. Clemens Alexandrinus & Porphyrius, eo caueri putant, ne ſocium adſciſca- mus loquacem, & in ſermonibus in- temperantem, qui ſibi concredita te- nere non poſſit. De puer. . . . . educ. T. Vigeſimum tertium ita a Plutarcho II. p. 12. Citatur: Anguſtum annulum non geſta, D. h. e. vt addit ille, liberum ſequere vi- Hiepon. vendi genus, neque te ipſum conſtrin- ab. 67. Be. Idem Hieronymus interpreta- rald. ad tur: non debere quenquam anxie vi- hoc ſym- Vere, nec ſemet in ſeruitutem coniice- boij. re: tum nec ſeſe in eiusmodi vitae in- ſtituto implicare, vnde mox ſe ne- queat, cum libuerit, explicare & exi- mere. Vigeſimum quartum, Dei imagi- nem in annulo ne circumferas, Por- 1. c. Phyrius exponit, de Diis non inconſi- vi: pyth. derate, neque apud vulgus, eſſe loquen- 4 dum. lIamblichus in vita: in annulo Dei imaginem non eſſe circumferen- dam, ne inquinetur: eſt enim Dei 1. c. p. imago. Clemens Alexandrinus hunc 561. C. ei ſenſum tribuit, quod non in ſenſibi- libus haerere, ſed ad intelligibilia nos conferre debeamus. In vigeſimo octauo: Dextram ne cui- PARS VII. MODVS DOCENDI PVIIAG. CAP. III. . . vis facile iniicito, vocem badias facile omittit Plutarchus: Suidas omittit blut. de wayri euiuis. Vulgo ita explicari ſo- lib. educ. let, ne ad amicitias conciliandas teme- Nc. re proſilias. Vigeſimum nonum, Elelto ſurgens ſtragulas conuoluito, & fguram dele, Plutarchus ad modeſtiam refert, & re- verentiam lecto debitam. CQlemens s oem Alexandrinus vero eo ſignificari ait, V.p. 559. vt nec alicuius ſomni nec inſomnii A. interdiu, ſed nec alicuius, quae fuit in nocte, voluptatis, meminerimus. For- te etiam notare ſubiungit, caliginoſam phantaſiam oportere luce veritatis confundere. ⸗ Trigeſimum & trigeſimum primum, Cor & cerebrum non comedendum eſe, ideo Iamblichus in vita Pythagorae, in- culcatum dicit, quoniam duo illa, ſedes ſunt vitae. Horum prioris, quam Por- phyrius tradit explicationem, eam po- ſterioris eſſe, Plutarchus dicit: triſtitia teipfum non conſumas, neque curis mentem affligas. Trigeſimum ſecundum Laertius & Iamblichus contraria prorfus ratione referunt. Ita enim Laertius: Vn- VIII, 17. guium capilorumque partibus ſuperſtu- ir reſectis, non immingendum neque in- Nendum. Trigeſimum quartum, Ollae veſti- gium a cinere, ne compareat, tollito- Plutarchus & Clemens Alexandrinus I.ce. hoc ſibi velle dicunt, quod facta cum hoſte reconciliatione, penitus abolen- da ſit, nullo relicto veſtigio, irae me- moria. Trigeſimum ſextum deſigura & o- bolis tribus, videtur reſpicere ea, quae feciſſe narratur in capite V vitae a Iamblicho conſcriptae. n. 22. Trigeſimi ſeptimi, Afabis abſt neto, Laert. variae allegantur rationes: Ariſto- VIII, teles dicit, propterea Pythagoram jis LTI-α%². l. c. n. 109. II. cc. Suidas v. jis iner relertel odl V Ccalt.* runth Obgar inſußß Vime chus' Abſtin 9. we, felehl bis r run! cond terra mul Puulu a. 1 reurn ex e⸗ ife. man lis de⸗ diis gur cru tere Vm 4 laen. VII, 33. 1 V. Arfuir 2 Cmittit lue N Plicari ſo- ibedte Mdsteme. 1. Snices , IDeH, ngen rom gele, fert, Cre. e Qemens ficari i, n⸗ inlomnil nan Wefutin hus. For- lginofam Veritatis primum, umn eſe, gorae, - l0h,. ſedeez am Por- c, emn po- triſtti e cuis Aüns G ratone 5: Vr. Ill l, iperſe . 4 1. e vfi olito: ndrinus a cum bolen⸗ e me⸗ quae itne4 n,41 Las to e riſto⸗ oram lee⸗ — p. Wo., ALM EIVS SPMBOLA. iis interdixiſſe, quod partes pudendas referrent, vel inferorum portas: vel quod vermes gignant, quos Midas vo- cant.* Vel quoniam naturam refe- runt huius Vniuerſi, vel quoniam ad Oligarchiam ſpectant, quippe quarum in fuffragiis ferendis ſit vſus. Hanc vltimam rationem ampleétitur Plutar- chus** ita iſtud ſymbolum explicans: Abſtine a ſuffragiis, quae fabis olim ferebantur; Porphyrius dicit: Fa- bis interdixit, quod primum re- rum principium, atque origo inuicem conturbata eſſent, multaque ſimul in terra inter ſe confuſa coaluiſſent, ſi- mulque computruiſſent, ex quibus paulatim ſingula orta ſint, atque diſcre- ta. Cumque ſimul & animalia naſce- rentur, & plantae producerentur „tum ex eadem putredine & homines exti- tiſſe, & plantas effloruiſſe. Cuius rei manifeſta adducebant argumenta. Si quis enim fabam arrodat, dentibus- que comminutam, feruentibus ſolis ra- diis paulatim exponat, & poſt exi- guum interuallum redeat, humani cruoris odorem in ea percipiet. Prae- terea, ſi quis eo tempore, quo fabae flo- rem emittunt paululum, aliquid floris jam nigricantis accipiat, & in vas ficti- le immiſſum, atque operculo obtectum humi defodiat, atque ita defeſſum dies X conſeruet, tumque efſoſſum CAP. 797 rurſus promat, atque operculum tol- lat, loco fabae aut pueruli caput, aut pudendum muliebre enatum viſurum eſſe. Eandem rationem Zaratum red- didiſſe dicit Origenes, a quo fortaſ-a in Phi- ſis Pythagoras, diſcipulus eius, illam ac- loſoph. cepit. Huc Plinii? ſpectaut iſta: faba unius Pythagorica ſententia eſt damnata, i quoniam mortuorum animae ſint ine id qui- ea. Et Porphyrius“ alibi: quoniam dem a- plurimum ex natura participant ani- Puid vor- mantium. Sunt nonnulli, in quibus hon ge- & Cicero“, qui ideo Pythagoricis di- perio: La- cunt interdictum, ne faba veſcerentur, ert. vero quod habet inflationem magnam is ci- VIII, 24. bus, tranquillitati mentis, quaeren- hen ti vera, contrariam. Hinc Porphy- ecr rer rio inquiente, abſtinentia ab iis, ſ0 - 18 ot- mnia nobis praeſtat ſerena & imper-&. turbata. Agellius ait?, rei venereae pro- Dr . . . „ vin. L. I. luuium eum intelligere. Plutarchuss, 30 quoniam ei rei conducant, fabis inter-e Hic dictum dicit. Contra, Clemens Ale- quoque xandrinus non aliam earum prohi- Puto La- bendarum cauſam eſſe docet, quam llegar, . „. .. allegare quod ſteriles reddant ſeminis, iisdem voluiſſe veſcentes. Sta nle- Trigeſimum nonum quod attinet, iumyVIII, Alſtine a carnibus animantium, com- 24. i muniſſima eius ratio redditur, quoni- i. . am communi nobiſcum temperamen- g loc. cit. to & natura gaudent, cognatique quo- hstrom. dammodo nobis ſunt generis. III. P 435. D. W. ALIA SYMBOLA. Laert. Vcusque recenſiti . VIII, 35. 4 cenſitis Symbolis, a Iamblicho collectis, ſequentia ad- das licet. DW Quae de menſa ceciderint, non tol- lenda: cuius ſenſus eſt, intemperantiae in cibo capiendo non eſſe aſſueſcen- dum. Niſi tamen ad ſacrum ritum alludendo id dicatur, Ariſtophanes e- nim Heroum ea eſſe dicit, quae ca- dunt, in Heroibus dicens: Guſtare noli, ſi quid excidit menſa. Panem ne frangito: Re. non diuide Id. ib. * Hoc non apud Laertium quidem, ter praece. ptum de fabis hoc repetentem VIII, 19. 24. 34. haec repcrio, ſed apud Gyraldum ad hoc fymb. ** De puer. educ. p. 12. apud quem tamen eſt: abſtine a republica: nam in es ſußfragin Ja- bis olim ferebantur. Hhh hhe amicos. 798 amicos. Alii ad iudicium referunt, quod apud inferos fit. Ali, quod in bello formidinem faciat. Id. ib. Sal eſe apponendum: quod ad iuſti- tiae memoriam pertinet, omnia enim ſale conſeruantur, idque e puriſſimis rebus producitur. Porph. Corona non vellicanda: h. e. leges vit. Pyth. non ſunt laedendae, hae nempe ciui- b 99. tatum coronae. Id. p. 200 Libamina Diis facienda iuxta auri- culam poculorum: h. e. Muſica Deos eſſe honorandos, quae aures ingredi- tur: & ab ea parte non eſt bibendum. Non edenda ea, quae nefas eſt edere: generatio ſcilicet, incrementum, prin- cipium, finir- neque ea, ex quibus pri- ma rerum omnium baſis atque funda- mentum conſtat. Abſtinendum nem- pe intelligebat a victimarum lumbis, te- ſticulis, pudendis, medulla, pedibus, atque capite. Nam lumbos baſin vo- cabat, quod animalia eis, tanquam fun- damento, innixa ſubſiſtant: ortum ve- ro, ſiue generationem, teſticulos, atque pudenda, absque his enim nullum a- nimal generatur. Incrementum appel- labat medullam: quae cunctis anima- libus incrementi cauſam praeſtat. Prin- cipium vocabat pedes, caput autem fi- nem, quod iis potiſſimum corpus re- Iambl. Vit. n. 84. Porph. p. 200. atur. Laert. 3 18 —a * . VIII, 34. Piſcibus abſtine *, hoc vero ad ſi bBu. lentium refertur a nonnullis. Sunt alii cath. ad qui dicant, propterea piſces vetari, quo- Odyſſ. M niam in ſacrificiis non adhibeantur.“ p. 1720. fendens ſeipſum ſubmittat. VARS VIII. MoDVS DoCENDI PVIIMCG. CAbP. W. Cibum inmatulam noniniice. h. e. a-² FPiut. de nimo maligno ſapientem noli commit- rancer⸗ tere doctrinam. p. 12. E. Meridie foömno ne indulge, eo enim bolymp. tempore maxima ſolis vis eſt. Nempe adbplaton claudendi lumini maxime euidenti, o- aedon⸗ culi non ſunt. ic Ca- tone c. 29 Iniuſſu imperatoris de praezfidio, & à id. Cic. ſtatione non decedendum.“ Retinendus de Rep. enim eſt animus in cuſtodia oorpo-VLap. ris, nec iniuſſu eius, a quo ille nobis eſt datus, ex hominum vita migran- dum eſt, ne munus adſignatuma Deo, Somn. Scip. I, defugiſſe videamur.* eCic. de Elixum ne aſſes, h. e. manſuetudi- Repul nem in iram non verte.“ e Non coaceruanda ligna cuprelzna, * hoc ſym- ex eo enim ligno ſceptrum Iouis eſſe bol. putabant. S f Iambl. Coeleſtibus Diis aequalia, inferis XXVII inaequaliæ ſacrificanda, qua de re vid. g7 154. 5 J 144 Laert. ſupra in Arithmeticis. Coelo tonante terram tangito; mor- h c. III. talitatis memor. Vel: irato Rege, of- lambl. Ex curru ne comedito. * Sunt qui in- end terpretentur, cibum quiete capien-de Iſd. dum eſſe; vel negotii vbi inſtat tempus, & Oſi. . 355. B. otio non eſſe indulgendum. * Ilambl. c. Per dextra in templa ingrediendum XIIX . * 1 . egrediendum per ſiniſtra.! Dextrum n. 156, & ſiniſtrum pertinere videntur adritus numerorum, de quibus iam diximus. Sanguine humano conſperſus locus la- pidibus obruendus. † h. e. ipſam quoque diſſenſionum memoriam dele. ed. Rom. * Laertius addit, qui ſacri ſunt. Quinam vero ap. Gy- piſces ſint ſacri, videndum eſt apud Athenaeum L. rald. ad VII. c. 162. Plin. Hiſt. Nat. IX, 47. Ceterum ea quo- hoc ſymb que fortaſſis abſtinentiae a piſcibus, ratio reddi poſ- ſit, quod omnes delectentur carnibus humanis, vt obſeruatum Athenaeo, & aliis. XX Ita Laertii verba hoc loco Stanleius reprae- ſentat ex Gyraldo. In Graecis eſt &αααοοτο dè & οαρ νννoIvqασν s“. Quod rectius ſupma Sect. II. cap. IV. ipſe Stanleins verterat: Sepulcre Cy- preſſino abſtinendum. *XX Poſterior interpretatio rectius procedet, ſi cum Dacerio in ſymbolo Pythagor. ατ ναον ε²— &IRNlα vertas: Ex ſella non somedere. † Citat ex Iamblicho Stanl. ſed apud eum non eſt. Citatio Stanleii orta eſt ex eo, quod Gyraldum ſequeretur, qui non Symbolum, ſed ſententiam, qua illud explicat, ex Iamblicho allegauit. Mitis Macrob. VIII, I0. e. XXIIX. e tir, 4 ili rll,23. nOnlul nocens. Clen. A. Care Strom. Deus 1 ſe qua ſtrae, Iddron Gue V.. veclige 6. B. ſalnt tn lamblsit Vitt rang ſulceck lambll. 45 en Neg uppe Con u, el Plut. de Pol d&. H lr.p. 354 5. Ant aue ex. Cund Vbut & faclt Datm . inter an Pythigo-O rica p. W 226. s fil leſolert. dn animal. no tid, Aut. de lK0ir, DP „ nnte. h. e. 4. Nlut 4 lid, TII p.12, e, en eninke 2 nd D B Nenpe ANeli euicenti⸗ Dhaedon, (ie Ca. „ntne N gſchn gli Retnendlse⸗ Rn bdir COTpO. VIL:. 1o lle nobis bend. 1t migran. * utumaeo, g. Cie de manlhuetudk- Benil citat, 6j. ahefie, at n Dolis elſe dal flanbl. Ga, iſferir Mi id Uadere rid . VI te. Min: nor-ieII Rege, Of- lanbl. e, .. . 130 N et . ete Aien Ee d. ſtattempus 8ir lndle Gredhenlimn AI Dextrum a, 156 Cturadtitus ndims ycurle- umquogde ele. — 11: gulmnlr- ocedt 4 cun QW, 4 1 M ler, 12dd eum nor ultaldiu⸗ ed ſententian, llegauit. i, wid, ALA HVS SPMBOLA. Laert. Mitis ſtirps non laedenda, h. e. vt VIII, 23. nonnulli interpretantur, innoxio ne noceas. Clara voce precandum, non quod Deus ſubmiſſam vocem non audiat, ſed quod iuſtae debeant eſſe preces no- ſtrae, quae ab omnibus audiri poſſint. Id Strom Super terram non nauigandam, h. e. V.p. vectigalia, & ſimiles conductionee, quae Clem. Al. Strom. IV. p. 543. A. 559. B. ſunt turbulentae & inſtabiles, ſunt re- cuſandae. lambl.vit Liberi ſuſcipiendi, vt poſt nos alios Pythag. ſuccedaneos Deorum cultores relin- * 83 80. quamus. ddlel. Neque in aquiminali intingendum, n. 83. nequé inbalneo lauandum. Id.n. 84. Vaor non male tractanda, ſupplex quippe. Conſilium nullum mum, dandum: res vm eſt. .J aliud, quam opti- ſacra enim conſili- Plut. de Palmam nonplantandam. 1Ga˖;& O. [His addere & alia quaedam poſſis ſr. p. quae a Plutarcho vulgo conſeruata di- 354 cuntur, in cuius operibus tamen non Tquae ex- . . nibuit & facile ea reperias. † explicx. dSepiam ne edito, h. e. res obſcuras & Ve nuper qifficiles ne ſuſcipito, quas vbi tenere lnter alis PUte, smanibus elabantur. Vel potius: Pythago-Cumn hominibus doloſis & diſſimula- riea p. toribus, nihil tibi negotii eſto, quia ſe- 226 q. pia Capta, emiſſo atro liquore, mare in- fuſcat, atque oculis hominum ſe ſub- Qde ſolert. qucit, prout eſt apud Plutarchum. animal. In limine non conſeſtendum: id eſt, non in ambiguo haerendum, ſed cer- tum capeſſendum conſilium eſt. Progredienti gregi via cedendum: h. e. multitudini non eſt contraeun- dum. Muſtelam deuita: h. e. delatores fu- P978.A Plut. de &“fr. ge. Muſtela enim, autore Plutarcho, ore parit, adeoque ſermonis ex ore procedentis, eſt ſymbolum. Arma a muliere ſubminiſtrata,reiice. 799 h. e. quae ira & vindiéta fuppeditant, non iunt facienda: eis enim affectibus maxime obnoxiae ſunt feminae. Forte etiam hoc ſibi vult illud ſymbolum: feminarum contentionibus neminem ſe immiſcere debere. Colubrum intra aedes cotlapfinm ne perimito: h. e. inimico ſupplici ne ae- gre facito, coluber enim hoſtis eſt ſymbolum. Lapidem in fontem iacere eſt ſcelus: h. e ſcelus eſt, opprimere eos, qui vti- liter reipublicae inſeruiant. Simile Heſfiod. Heſiodi illud id n edàαο Sen: ü- e. per ſontes ne meito. Et Salomonis il- pronerh. lud: fons turbatus pede, & vena Cor- XXV,26 rupta, iuſtus cadens coram impio. Siniſtra cibum ne ſumito, h. e. rapi- nis & furtis ne viuito: ſiniſtrae enim illa maxime tribuuntur, vt in iſto Ca. Carull. . tulli. d. Marucine Aſini MNV STNISTRA Voſ:. Non bhelle vteris, in ioco atque vino Tollis lintea negligentiorum. Sudorem ferro alſtergere ſcelus: h. Eccleſ. e. ſudore parta, vi alteri eripere, ſimi- X, lia ſunt apud Eccleſiaſticum. 36. Hominis veſtigia ferro ne configito, h. e. memoriae mortuorumne iniquus eſto. In ſepulchro né dormito. H. e. bo- na, a parentibus haereditate aceepta, ne otioſum te reddant. Simile eſt Heſio- di iſtud: und' a Aααοισ⁰αι a ει Hehod. neque ſuper immobilibus ſodendum. Imtegrum faſcicalum in ignem ne im- mitiito: h. e. ne omnia tua bona ſimul conſumaos. De rheda, iundis pedibus, non ilito: h. e. vitae conditionem non temere, & vno impetu mutato. In aſtrum ne digitum intendito: h. e. contra ſuperiorem ne inſurgito. Candelam ad parietem ne abpplicato: h. e. 800 h. e. homines rudes, & lumini erudi- tionis reſiſtentes, ne erudito. In niue ne ſeribito: h. e. ingeniis mollibus, & effeminatis laborem inſti- tutionis ne impendito. Sed & poſtremo ſymbolicam litte- Lactant. ram V huc referas. Dicebant enim, VI, 3. Virgilio humanae vitae curſum V litterae eſſe fimilem, quod vnusquisque hominum, cum primum adoleſcentiae limen atti- gerit, & in eum locum venerit, Parteis vhi ſe via ſindit in ambas, haereat nutabundus, ac neſciat, in quam ſe partem potius inclinet. nactus fuerit, qui dirigat ad meliora, titubantem; hoc eſt, ſi aut philoſophi- am didicerit, aut eloquentiam, aut ali- quid honeſtae artis, quo euadat ad bonam frugem, quod fieri ſine labore maximo non poteſt, honeſtam ac co- pioſam vitam dictitant peracturum. Si vero doctorem frugalitatis non inue- nerit, in finiſtram viam, quae melio- ris ſpeciem mentiatur, incedere; id eſt deſidiae, inertiae, luxuriae ſe tradere, quae ſuauia quidem videntur ad tem- pus, vera bona ignoranti, poſt autem, amiſſa omni dignitate ac re familiari, in omnibus miſeriis, ignominiaque vi- cturum. Ita Laertius, ad antiquos vulgo ad- fortaſſis alludens verſus: ſcriptos. Littera Pythagorae, diſerimine facta bicorni, Humanae vitae ſpeciem praeferre videtur. Nam via virtutis dexirum petit ar- dua callem, Dißcilemque aditum primum ſpe- KAantibus offert: . Sed requiem praebet felſis in vertice ſummo. AMolle oftendit iter via lata, ſed vlti- ma meta Praecipitat captes, voluitque per ardua ſaxa. Si ducem PARS VII. MoODVS DOCENDI PVTIMG. CAP. Ii. Quisquis enim duros caſus, virtutis amore, Vicerit, ille ſebi laudemque, decus- quéz, parahit. At qui defidiam, luxumque ſequetut inertem, Dum fugit oppoſetos incauta mente labores, Turpis, inopique ſimul, miſerabile tranſiget aeuum. AVREVM PYTHAGORAE CARMEN. Summa Pythagoricae doctrinae in carmine habetur, quod aurea carmina Pythagorae, vel Pythagoraeorum, vulgo vocant. metallorum, ita optimum eſt, & ma- xime diuinum carmen iſtud. En tibi vero illud: Primum immortales Diuos pro lege colunto: Et iusiurandum: Hendaus, clarum genus, inde. Daemones hinc terris mixti ſua iu- ra ferunto. Inde parentis honos ſogquitor: tum ſanguinis ordo. Peſt alii ſunto, virtus vt maxima, amici. Viilibus factis cedas, verbiſque mo- deſtis. Nec laeſus paruo contemnas crimine amicum; Quod potes: Eſ quoniam fato vici- na poteſtas. Iſla quidem teneas; ſod & haec com- peſeere diſee: Imprimis ventrem, ſomnum, vene- remque; deinde ram. Nec quidquam ſociis, aut te- Ktibus, aut te Solo, turpe geras. Summus pudor ißſe tibi ſet. Iura Nempe, vt ait Hierocles, ad A. C. vt aurum optimum eſt, & puriſſimum ? · WV. Virmti e, decur. e ſeguenp ita mente wiſerakil⸗ RAE kime in curmina n Nulo lerocles,140 riſi imm 1 ,& ma. Entibi r hyt Aorun ſua in⸗ : tun rine, ue m. rinin , Ui eC. ilj- . S l- udr M. Excidit. . Mortales quaecunque, Deis mitten- tibus, angiunt, Vi tua ſors tulerit, Perien ne , ferre recuſes. Neæc ſpernenda medela tamen. Sed noris & iſtud, Parcius iſta viris immittere numina iuſtis. Multus ſuepe hominum ſermo prauuß. ⸗ gue, bonuſqué At terre te nihil: nec ver- tier illo Tete paermittas. Sin falſum dicat, id aéagunρ . Sperne animo. Serues ſod & hoc,quod dixero, ſemper: Ne tibi vel verbo quiſquam male ſuaſerit, aut re, facias, dicaſue, nocens quo tu tibi as. Conht, lium praecedat opus; ne abſur- da ſequantur. U. miſeri, quod quis ſtulte loquitur- fJue, facitque. Ece quin potius, nequedm quae fa- da dolere. ec tu, quod neſcis, gerito: ſod 4, iſee- re cura, Quae fas. periucunda tibi ſe c vita futura eft. Corporis haut Hpernenda juuat uee commoda, cura. . Sed potuſqque, cibique modus t, 17 evwercendi. Wſe modum ſtatuo, qui te non lae- ſerit ipſum. AVREA VS ArN 801 Iura tolae non ore tenus; ſed rebus oit mundus vidtus: Et luxus ſod ta- & ipis. men exſor?. Nec prauis mentem ſueſcas rationi· Quaecunque inuidiam pariunt, vi- bus viie tanda putato: Sed mortem fato ſubituros noueris Et ſumptus vanos, recti gquos neſtius omnes: audet; Diuitios quandoque dari, quando- Et ſordes. Praeſtat quauis modus que perire. optimus in re. Fac, quue non laedant: conſulto ref- que geratur. Mollia nec prius admittant tibi lumina ſomnum, Exactae quam ter reputaris cunda diei: Quapraetergreſus? quae geſt? guae male omiſi? Gingula percurrens a Primo Jaclta, uibus ta Vel prauis doleas; capias vel gau- dia iuſtis. Haec facito: baec ſatage: ſtoruim tibi cira geratur. Haec te virtutis diuinae ad limina ſcſtent. Iuro te, qui nos docuiſti tetrada, Fontem Naturae acternum. Finem dein ante precatus Numina, opus facito. Quae tu ſigeſ- ſeris, ildem Noris, qua conſtent natura, homineſ- que, deiquer Singula quo pergant, Mftent quoſt ſen- gula rurſum. . Noaeri & mundi naturam, qua- pote, andem: Vt te nec ſpes vana angat, lateant quoqueé nulla. Noris mortales, ſponte in ſua damma ruentes: Infelix, Rtultumque genus; quod com- moda praeſens Non oculis, non aure capit, raroque medetur. Iii ii Sic Principia 802 FAhS VIII. PFIIAG. TIMAEVS LOCRVS Dic miſeris ſors mentem agitat, va- riiſque &c)êlindris Huc illuc rotat, immenſis verſatque periclis. Hoc comes improuiſa ciet contentio damnum Inſa: cui certare nefas, Jod cedere bpulcrum. Iupiter alme, malis iubeas vel Joluier omnes: . Ommibus vtantur vel quonam dae- mone, monſt ra. At confde: hominum diuina ſt ſtir- Pis Origo, dacra quibus natura fanens haec ſin- gula panädit. TIMAEVS Quae ſi tu teneas, dictis potieris & e; Purgatumque animum damnis ſer- vabis ab iſtis. Sperne cibos cautus, velutipurgami- na monſtrans, — Atque animum ſoluens dixi⸗tum ſin- gula penſans, dAurigae menti cedas, quas tradet habenae. . Sc vhi depoſito vacuus te ceperit aether . Corpore, viuus ages ſemper, ſemper- gue beatus. LOCRVS. DE ANIMA MVNDI ET NATVRA. HMAEVS Locrus haec dixit. Duas eſſe rerum omnium cauſas:mentem quidem, earum quae ratione quadam naſcuntur, & Neceſſitatem, earum quae exiſtunt vi quadam, ſecundum corpo- rum potentias & facultates. Harum rerum, id eſt, naturae bonorum, o- Pptimum eſſe quoddam rerum optima- rum principium, & Deum vocari: ea vero, quae conſequuntur, & tanquam adiuuantes cauſae accedunt, ad ne- ceſſitatem reduci. Omnia enim eſſe ideam, materiam, ſenſile, veluti il- larum foetum. Et hanc quidem eſſe ingenitam & immobilem. Eſſe Prae- terea in hac naturae vniuer ſitate quid- dam, quod maneat, & intelligibile ſit, rerum genitarum, quae quidem in per- Petuo quodam mutationum fluxu ver- ſantur, exemplar. Huiuſmodi nimi- rum in his rerum ſingularum viciſſitu- dinibus conſtans & perpetuum exem- Plar, ideam dici, & mente comprehen- di. Materiam autem eſſe expreſſum rerum ſimulacrum, & matrem, & nu- tricem, & ad generationem tertiae eſſentiae aptam. Quum enim effigies rerum in ſeſe ſuſceperit, & veluti im- preſſerit, hos foetus producere. Hanc vero materiam aiebat eſſe ſempiter- nam, mec vero mobilem: & ab omni forma & figura per ſe immunem & li- beram, quaflibet tamen formas reci- pientem; circa corpora vero diuidu- am eſſe, & alterius naturae Participem. Appellant autem materiam, locum & fedem. Duo haecigitur ſunt con- traria principia. Idea quidem ideſt, Forma] rationem habet maris & patris: Materia autem, feminae & matris: Tertiam veêro eſſe eſſentiam, ea ‚quae ex his, vt foetus, naſcuntur. Quum haec tria ſint, tribus quoque modis cognoſci: Formam quidem, mente & ſcientia: Materiam, adulterina quadam ratiocinatione (quod videlicet non recta quadam & aequa rei animad- verſione, ſed ex proportione qua- dam & collatione, intelligatur) Foe- tus vero, qui ex illis naſcuntur, ſen- ſu & opinione. Antequam igitur coe- lum extaret, ratione erant forma & materia, Pieria & Hiotis opife Antigunns, id,nod Deus guun eret Mar⸗ Aerati e Ortdinate: eim iple jndehnitd finutamqu Ciinction leſyonden tudines x xnds. Hunc terin cre⸗ run ter gue de lamſei⸗ mum ſit m1 & ra us eran Aümmae corpor⸗ figars Deus prodiu tum, Uncaun Ge ris, den mar qua rupt Prir Jn it, g il am exe Tin iud di niei,. n unnir ſr. nelingiygan. r uag mrher ul te lazeri, nder, enper. enim eiſggees & veluti im⸗ lucere Hane npitr. omni Gnem & H. Dricns dedr⸗ ero Ginidu- Purtiepenn, , loeum Ir funtoon- dem idet lisEpens & Mit: n, er que r. Quum que mols mene nn licet don i uumad- ſoe⸗ la-⸗ ) loe- I, ſen- tur COe- Orma 8 WMaterle, D Mundus. DE ANIMA MVNDI ET NATVRA materia, & quidem Deus ille erat me- Hooris opifex. Quandoquidem igitur antiquius, iuniore praeſtantiuseſt, & id, quod ordinatum eſt, inordinato, Deus quum nimirum bonus ſit, & vi- deret materlam recipere formam, & alterari varie quidem, ſed tamen in- ordinate: vidit quoque opus eſſe, vt eam ipſe in ordinem reduceret, & ex indefinitis mutationibus ad certam de- finitamque conſtitueret: vt corporum diſtinctiones mutua ratione inter ſe reſponderent, neque temere viciſſi- tudines vltro citroque reciperent. Hunc igitur mundum ex omni ma- teria creauit Deus, vniuerſique natu- ram terminum ipſum circumſcripſit atque definiit: quod videlicet omnia a- lia in ſeipſo complectatur, quippe quod vnum ſit vnigenitum, perfectum, ani- ma & ratione praeditum (ſic enim me- lius erat futurum, quam illud, quod animae & rationis eſt expers) globoſo corpore. (Haec enim figura omnibus figuris perfectior eſt.) Quum igitur Deus vellet pulcherrimum foetum producere, hunc effecit Deum geni- tum, nunquam corrumpendum aba- lia cauſa, praeterquam a Deo, qui ipſum compoſuit, ſi quando voluerit ipfum diſſoluere. At non eſt boni genito- ris, ad fui foetus, & pulcherrimi qui- dem illius, perniciem impelli. Per- manet igitur mundus conſtanter talis, qualis eſt creatus a Deo, ab omni cor- ruptione liber, & interitu, beatus, o- ptimus rerum omnium genitarum: quandoquidem ab optima cauſa exti- tit, proponente ſibi non exemplaria quaedam, manuum opificio edita, ſed illam ideam, intelligibilemque eſſenti- am: ad quam videlicet quum res ipſae exquiſita quadam ratione effectae fue- rint, pulcherrimae extiterunt, & hu- iuſmodi, vt noua quadam opera, emen- 1 803 dari minime debeant. Perfectus vero ſemper eſt mundus, rerum ſenſilium comparatione: quoniam & exemplar illud, quod & omnia animalia in ſeipſo complectitur, nihil extra reliquit ali- vd: hoc vero exemplar, intelligibili- vm perfectus eſt terminus, quemad- modum hic mundus, ſenſilium. Eſt porro ſolidus, & huiuſmodi, vt & tan- gi, & cerni poſſit: ac proinde terram ſortitus eſt, & ignem, &, quae inter terram & ignem media intercedunt, aërem & aquam. E perfectis autem conſtitutus eſt corporibus, quae tota in ipſo exiſtunt, vt nulla quidem pars extra ipſum relicta ſit: vt ſit Vniuerſi corpus abſolutifſimum, vt in ipſo ni- hil deſiderari poſſit, & interitui nullo modo obnoxium, extra omnem leti noxam. Non enim alia quaepiam ſunt ſeorſim a terra & igne, & duobus aliis intermediis elementis. Nam ipſa ex optimae proportionis formula, aequali quadam inter ſe poteſtate continen- tur, vt neque contineant, neque con- tineantur ex parte inter ſe mutuo, vt alia incrementum, alia diminutionem capiant: ſed profecto indiſſolubili qua- dam compage, optimae cuiuſdam ra- tionis vinculo conſtricta, permaneant. Quum enim tres quidam exiſtant ter- mini, & interualla quoque eadem illa ratione inter ſe diſtent: tunc videli- cet medium radii inſtar videmus ad primum eſie, quod tertium eſt ad i- pfum: & contraria vice, commutatis- que congruenter interuallis, ſeruato locorum ordine. Haec autem recen- ſere, ita vt numeri, & quaſi articuli harum proportionum, intelligantur, nequaquam fieri poteſt, niſi res quae- dam pari poteſtate praeditae, ſubie- cta oculis deſcriptione, opponantur. Quae quidem docendi ratio oppor- tuna eſt, & ad figurae, & ad motus Lii ii z rationem Anima mundi. 804 PARS VIII PFrIHAG. WIMAEVS LOCRVS rationem repraeſentandam. Quate- nus igitur mundus globoſa eſt figura, ſibique adeo vndiquaque ſimilis, omnes certe alias figuras, quae quidem vnius ſint generis, capere poteſt. Iam & exillo circulari motu perpetuum quendam te- norem conſeruat. Sola enim globoſa illa, ſiue circularis, figura poteſt, & dum quieſcit, & dum mouetur, in eodem loco apta quadam commenſuratione componi: vt nunquam vel deficiat, vel in alium quempiam commigret locum: quoniam videlicet omnia pa- ribus ab ipſo medio diſtent interual- lis. Quum porro laeuiſſimus ſit, & prorſus eg bilis, vt nihil ad ſum- mam, perfectamque aequabilitatem de- ſiderari in eo poſſit: minime indiget mortalibus inſtrumentis, quae ad fa- cilem, expeditumque vſum ceteris animantibus aptata ſunt, & accommo- data. Animam autem mundi in ipſius me- dio indidit Deus, & extra eduxit: i- pſumque vniuerſum ipſa contexit, certo quodam temperamento contem- peratam; ex forma nimirum indiui- dua, & ex diuidua eſſentia: vt vnum quoddam temperamentum ex his duo- bus exiſtat: cui duas potentias immi- ſcuit, motuum principia, eiuſdem videlicet & alterius. Quae quidem anima, quum difficulter ſuſcipiat mixtionem, neque facile etiam ad hu- ius temperamenti formulam coaluit. Hae autem omnes rationes ſunt con- temperatae ad mimeros harmonicos: quas & ipſe rationis Opifex congru- enter diſtinxit, certis ſcientiae auſpi- ciis: vt quidem minime incognitum eſſe poſſit, ex quibus haec mundi ani- ma ſit conſtituta. Hanc vero non vl timam ordinauit Deus poſt corpore- am ipſam efſentiam, quemadmodum nos affirmamus. (Ilud enim quod honoratius eſt, atque auguſtius, & po- teſtate, & tempore prius eſt) ſed anti- quiorem creauit. Et quidem hocor- dine: Quum primae eſſent vnitates quatuor, vnam ex illis aufert, adocto denarios & tres centenarios. Huius autem duplum & triplum facile eſt col- ligere, primo numero conſtituto. O- mnes autem numeros cum ſuis ſupple- mentis & ſeſquioctauis, oportet eſſe terminos ſex & triginta: omnem au- tem numerum fieri, centena & qua- tuordecim millia, ſexcenta nonaginta quinque. Diuiſiones autem hae ſunt, centena quatuordecim millia ſexcen- ta nonaginta quinque. Vniuerſi igi- tur animam hunc in modum fere di- viſit. DEVM porro ſola mens videt in partes his omnibus ſane rebus, principem, mundi, autoremque, & parentem horum o- mnium. Id autem, quod genitum eſt, oculis videmus, & hunc mun- dum per ipſius partes. Quarum qui- dem praecipuae ſunt coeleſtes: quae & ipſae bifariam diuiduntur: vt qui- dem nonnullae ſint eiuſdem naturae, nonnullae, alterius. Harum aliae quidem extrinſecus ducunt omnes in ipſis internas, ab oriente ad occi- dentem, vniuerſi quodam motu: eae vero, quaead motum alterius perti- nent intra, ab occidente ad orientem reuertuntur, & peculiari quodam mo- tu mouentur. Circumrotantur au- tem per accidens eiuſdem motu, qui inmundo praeſtantiorem habet pote- ſtatem. At motus ille alterius, per harmonicas rationes diſtributus, ſe- ptem circulorum ordinibus diſtingui- tur. Luna ſiquidem, omnium maxi- me infima, & ad terram accedens pro- pius, menſtruum peragit circulum: Sol autem poſt hanc, annuo tempore ſuum circulum abſoluit. Duo vero pari ari Cut & Iunon detent nimn ul Aropon legibus aut ocC ldem en Occickun nus, t amn cAtur ventan prior 0 mero e Cun S Vllus i Kunt n Tantiu dine anlte vero: tum, lures C cäumm tion lis te Lde Hi V ree pen rio mO eiut Ver u. 1,Kpo. ſedanti. m hocor. t vnitates tt, docto Huius leeſteol. ituto. 0. ortet eſſe em au⸗ 1Equr. onaginta ue lunt, ſexcen⸗ erſigi⸗ fere (i⸗ idet in Partes neipen, mundt, rum o- venitum mun. n qui⸗ une Nt Ir aturae, mn Nine Ommnes occi⸗ tu:ene perti⸗ entem m mo- 1r u⸗ ,qi Pote , Per lE- ml-⸗ Nro⸗ wum: pore ſert i pari cum ſole curſu eunt, Mercurii, & Iunonis aſtrum: quod Veneris, ſiue Lueiferum, ulgus vocat. Neque e- nim quilibet hominum coetus, rerum aſtronomicarum ex certae cognitionis legibus, eruditus eſt, neque ortuum aut occaſuum diſcrimina perite nouit. Idem enim aliquando Veſperus eſt, i-e. occiduus] dum Solem ſequitur, hacte- nus, vt nobis conſpicuus ſit, Sole lucem ſuam abſcondente: aliquando Eous vo- catur i e. orientalis] quum Solem ad- ventantem antecedit, & ſub diluculum prior oritur. Lucifer igitur ſaepenu- mero eſt Veneris ſtella, quod eodem cum Sole curſu feratur. Non tamen vnus ipſe eſt Lucifer. Nam id prae- ſtant multae ſtellae, & fixarum, & iner- rantium. Omne enim iuſta magnitu- dine aſtrum, quod ſuper horizontem ante Solem extat, diem denuntiat. Iam vero alii tres Planetae, Martis nimi- rum, Iouis & Saturni, habent pecu- liares celeritates, & inaequales annos. Curſus autem ſuos iuſtis ſpatiis confi- ciunt, ita vt certa, explorataque cogni- tione percipi poſſint: quippe qui cer- tis temporibus & appareant, & lateant, & deficiant, verosque ortus & occa- ſus generent. Iam & manifeſtas appa- ritiones orientales & occiduas perfici- vnt ad Solem: qui diem ex eo curſu reddit, dum ab oriente adoccidentem pergit: noctem vero alio contra- rio modo, ex occidentis ad orientem motu: quatenus Sol videlicet ex illo eiuſdem motu defertur: annum vero, quatenus ſuo & peculiari mo- tu. Ex duobus his motibus Sol dupli- cem curſum peragrat, dum vniuerſo quidem illo motu coeli circumfertur: & ſpiram, gyrumque, obliquo quodam motu inuoluit. Hoc quidem ſecun- dum vnam partem, dierum tempora & diſcrimina deſignat: ille vero, dum PDE ANIMA MVNDI FT NATVRA 8035 fixarum ſtellarum, motu rapido cir- cumuoluitur, ad vnumquemque cir- cuitum, noctem & diem fucit. Sunt vero hae temporis partes, quas cir- cuitus vocant. Deus autem tempus cum ipſo mundo ordinauit. Non enim erant aſtra ante tempus; neque proinde annus, neque anni tempeſta- tes certis circuitibus diſtinctae, qui- bus genitum hoctempus definitur. Eſt autem tempus, ingeniti temporis imago quod aeternitatem vocamus. Quemad- modum enim haec vniuerſitas ad intel- ligibilis mundi exemplar creata eſt, ita & hoctempus ad aeternitatem, veluti ad exemplar quoddam, cum mundo ab Opifice fuit conſtitutum. Terra porro in medio ſtabilita, deo- rum ſedes, terminus eſt noctis, & diei: occaſus & ortus generat, prout coeli medium orbium illorum, qui bραιατα Li.e. finientes] vocantur, quaſi abſciſſio- nibus diuiditur. Sic enim ex vario terrae aſpectu eos circumſcribimus at- que definimus. Antiquiſſimum vero eſt omnium quae in hac vniuerſitate ſunt, corpus. Neque enim aqua nata eſt ſine terra, neque vero aer ſinehu- mido. Ignis autem humido, veluti materia, qua inflammetur, deſtitutus, hautquaquam poſſit conſiſtere. Quo- circa omnium radix & firmamentùm aliorum, terra eodem momento fir- mata eſt. Rerum igitur creatarum, vt ſubieétum, eſt materia, veluti autem ratio, proportioque formae, eſt idea. Harum autem foetus, corpora: nimi- rum terra, aqua, aer, ignis: quo- rum quidem huiuſmodi eſt generatio atque productio. Omne corpus ex planis conſtat: hoc vero ex triangu- lis: quorum alter quidem eſt ex rectis angulis aequalium laterum, ſemiqua- drangulus: alter autem inaequalium laterum, qui habet maiorem angulum Iii ii 3 potentia 806 PARS VIII. PVTHIAG. TIMAFS LOCRPS potentia triplum minoris. Minimus vero in ipſo angulus, tertia reéti pars eſt: huius autem duplum, mecdius eſt. Hic enim duarum tertiarum partium eſt: maximus autem rectus ad medi- am ſeſquialteram proportionem habet: triplus autem eſt ad minimum. Hic igitur triangulus, ſemiquadrangulus eſt, quatenus cum aequilatero triangulo comparatur, perpendiculo bifariam abſciſſo a vertice ad imum, in partes aequales. Duo igitur vtrique ſunt re- ctanguli: at in vno duo quidem latera, quae quidem in reéto ſunt, aequalia ſunt tantum, in altero autem omnia tria inaequalia. Haec vero figura ob- liqua vocetur. Ule autem ſemiqua- drangulus, primordium fuit conſtitu- endae terrae. Nam quadrangulus ex his quatuor videlicet quadrangulis componitur. Ex quadrangulo vero cubus generatur, omnium corporum firmiſſimum, & maxime ſtatarium, vt nullam in partem moueri poſſit: vtpo- te quod ſex latera, octo autem habeat angulos. Hac nimirum conſtitutione terra elementum eſt, & grauiſſimum, & difficulter mobile: huiuſmodi quidem certe, vt in aliud corpus tranſmutari nullo modo poſſit, quod nullam habeat cum vllo triangulorum genere com- munitatem. Sola enim terra propri- vm habet, & peculiare elementum, ſe- miquadrangulum. Hoc porro elemen- tum eſt aliorum corporum, ignis, aêris, aquae. Sexies enim compoſito ſemi- quadrangulo, triangulus ex ipſo aequa- libus fit cruribus: ex quo pyramis, quae quatuor baſes & aequales angulos ha- bet, componitur, ſpecies ignis maxi- me mobilis, & tenuiſſimarum partium. Poſt hoc autem, id, quod octo/conſtat ſedibus, quidem baſes, octo vero angulos habens, eſt aeris elementum. Tertium autem, quod viginti ſedes ha- bet, baſes quidem viginti 6 angulos au⸗ tem duodecim, aquae elementum eſt, plurimarum partium, atquegrauiſſimma- rum. Haecigitur ab eodem elemento compoſita, inter ſe commutantur. At id, quod duodecim conſtat ſedibus, ima- ginem vniuerſi ſtatuit, quippe quocd ad ſphaericam figuram proxime acce- dat. Ignis igitur ob partium tenuita- tem per omnia penetrat: aer item per alia elementa, excepto igne: aqua au- tem, per terram. Omnia igitur plena ſunt, nec vacui quicquam relinquunt. Rapido autem illo vniuerſi motu cir- cumaguntur, & firmata teruntur qui- dem viciſſim, indeſinentem vero al- terationem ad ortus &iinteritus perfi- ciünt. Horum miniſterio & opera vtens Deus, hunc mundum conſtruxit: qui quidem mundus propter terram tangi poteſt, videri autem propter ignem: quae duo funt extrema. Per aerem vero & aquam, firmiſſimi cuiuſ- dam vinculi proportione, mundum colligauit, qua & ipſa, & quae per ipſam comprehenduntur, conſtringi, conti- nerique poſſint. Si igitur id, quod col- ligatur, planum fuerit, vna medietas ſatis eſt: ſin vero ſolidum, duabus in- diget. Duobus igitur mediis duo ex- trema adaptauit, vt eſſent, veluti ignis adaerem, aer ad aquam, aqua ad ter- ram: & viciſſim, vt ignis ad aquam, aer ad terram: et viciſſim, veluti terra adaquam, aqua ad aerem, & aer ad ignem: & viciſſim, velut terra ad ae- rem, aqua adignem. Quandoquidem autem omnia ſunt potentia aequalia, ipforum rationes totae ſunt in aequa- litate. Vnus igitur hic mundus, felicis cuiuſdam, & plane diuini vinculi, pro- portione conſiſtit. Horum porro qua- tuor corporum vnumquodquemultas ſpecies habet. Ignis quidem, flammam, lucem, ſplendorem, propter triangu- L lorum, Gllosa⸗ Intum eſt, kauiſiicht. lenento tür At ibugime⸗ e quod ne zcce. tenuita⸗ temper quaau- Urpleme üquunt. otu cir- turqui⸗ Vero A. perſi- X oper ſtruvit: tertam dropter 1. Per icuiut. nd iplamn CO⸗ lodcol- edietas bus in luo ex⸗ tlignis 1 ter⸗ , der 1terti ger 4d Adae- uiden guali, equ felich lipro⸗ vogor. Gultas man, angu⸗ orun, — 4 lorum, qui in vnoquoque ipſorum ſunt, inaequalitem. Eodem etiam mo- do & aer, partim quidem purus & ſic- Ani= mMalia, cus, partim humidus & nebuloſus. A- qua etiam, quaedam fluida eſt, quae- dam congelata, veluti nix, grando, glacies. Humor autem, alius eſt hu- midus, vt mel, oleum: alius, compa- tus, vt pix, cera. Compacti vero ſpe- cies, alia, fuſilis, vt aurum, argentum, aes, ſtannum, plumbum, ferri defae- cati genus, quod saνα ſine 5αÜοvm vocant: alia, fragilis, vt ſulphur, bi- tumen, nitrum, ſal, alumen, & lapides eiuſdem generis. .N Iam vèero poſt mundi confti- tutionem, mortalium animantium ge- nerationem molitus eſt Deus, vt ad ima- ginem illam perfectus eiſet plane, atque abſolutus. Humanam igitur animam, ex iisdem rationibus atque potentiis contemperatam atque diuiſam, diſtri- buebat, naturae alteratrici hoctribu- to miniſterio: quae acceptis harum rerum mandatis, ipſius Opificis quaſi Vicem obiuit in mortalibus, & diurnis animalibus, efficiendis, quorum animas quaſi per fluxum quendam inſtillabat: ita alias quidem a Luna, alias a Sole, a- lias a ceteris, quae in alterius parte oberrant, aſtris, deducebat. Vnam a- nimam excepit, quae eiusdem poten- tia praedita eſt, quam in parte Mlla, ra- tionis participe, admiſcuit, imaginem ſapientiae his, qui bono fato vtuntur. Nam humanae animae altera pars ra- tionis eſt particeps, & intelligens: alte- ra, rationis expers, atque inſipiens. E- jus vero, quae rationis eſt particeps, melior potiorque pars de eiuſdem na- tura eſt: deterior vero, alterius. Vtra- que autem circa caput ſedem habet, vt reliquae, tum animae, tum corporis, Ppartes huic inſeruiant, quemadmo- dum ſub ipſo corporis tabernaculo v- PDEz ANTMA MVNDI ET NATVRA 807 niuerſo. At partis eius, quae rationis eſt expers: ea pars, quae ad iram prona eſt, circa cor: ea, quae concupiſcit, circa iecur, ſedem habet. Iam vero cerebrum, eſt principi- vm & radix medullae, in eoque etiam eſt animae principatus. Ab hocautem diffuſio quaedam manat per dorſi ver- tebras, quaſi prono alueo, vt inde ad ſemen, generationemque, materia ſuf- ſficiatur. Oſia autem, medullarum munimenta ſunt: caro, horum tegmen & cooperimentum eft. Articulos au- tem neruis connexuit per ligamenta admodum. Exinternis autem inſtru- mentis quaedam alimenti gratia, quae- dam ſalutis fecit. Ex motibus autem, qui ab externis proficiſcuntur, hi, qui ad ſapientem illum locum tribuuntur, ſenſibus ſunt expoſiti: qui vero ſub perceptionem non cadunt, ſenſus ef- fugiunt: ſiue, quod corpora, quae affi⸗ ciuntur, magis ſint terrea, ſiue, quod motus ſint imbecilliores. Quicunque igitur motus ſint, qui naturam exce- dunt, dolorem pariunt: quicunque autem ad ipſam reſtituuntur, volu- ptates nominantur. At vero ex ſenſibus viſum quidem nobis accendit Deus, ad rerum coeleſti- vm contemplationem, ſcientiamque Comparandam. Auditum autem crea- vit, accommodatum inſtrumentum ad ſermones & concentus percipien- dos: cuius ſenſus beneficio ſi homo ab ipſo ortus primordio deſtitutus ſir, ſermonis quoque emittendi facultate deſtituetur. Itaque maxime cogna- tum ſermoni hunc ſenſum eſſe aiunt. Quaecunque vero affectiones corpo- rum nominantur, taétus ratione appe lationem ſortiuntur: ipſa vero inclina- tione, ad locum. Tactus enim vitales facultates diiudicat, caliditatem, frigi- ditatem: ſiccitatem, humiditatem: leuitaccm, 80⁰8 PARS VIII. PPIHIAG. WIMAEVS LoCRVS lenitatem, aſperitatem: cedentia, re- nitentia: mollia, dura. Tactus autem graue & leue praeiudicat: ratio vero definit atque determinat, ea inclinatio- ne, quae & ad medium, & a medio, ten- dit. Deorſum vero, & medium idem omnino eſſe, aiunt. Nam centrum ſphaerae, ipſum eſt illud deorſum: quod vero ſupra hoc eſt vsque ad cir- cumferentiam, ſurſum vocant. Cali- dum igitur tenuiſſimarum eſt partium, & vim habet, atque facultatem corpo- rum diſparandorum. Frigidum vero, craſſiorum eſt partium, & meatus con- ſtringit. Guſtus autem tactui ſimilis eſt. Nam concretione & diſcretione, praeterea & ſubtili quodam ad meatus ingreſſu, & figuris, aut acerba ſunt, aut lenia ea, quae ad guſtum pertinent. Nam ea, quae vim habent inducendi ſtupo- rem in linguam, eiuſque abſtergendae, acerba ſentiuntur: quae moderate linguam abſtergunt, ſalſa: at quae lin- guam inflammant, & in carnem peni- tius immanant, acria. At contraria, & laeuia, & dulcia, in ſuccum ciqueſcunr⸗ . Odoris porro ſpecies diſtinctae non ſunt. Per anguſtos enim meatus per- colantur, qui ſolidiores quidem ſunt, quam vt contrahi & diſpeſci poſſint pu- trefactionibus, & concoctionibus terrae rerumque terrearum. Sunt vero vel iucundi vel iniucundi odoris. Vox au- tem, ictus in aere, aere intermedio] ad animum perueniens per aures: quarum aurium meatus procedentes ad iecur vsque contingunt. In his eſt ſpiritus, cuius motus eſt auditus. Vocis vero & auditus alia velox, alia acuta, alia tar- da: grauis media, nullis tamen certae menſurae terminis definita: & alia qui- dem multa & diffuſa, magna eſt: alia pauca & contracta, parua: alia vero ad rationes muſicas ordinata, concinna eſt: alia confuſa &a ratione aliena, ab- ſurda eſt atque intemperata. Quartum autem genus eorum, quae ſub ſenſus cadunt, varias habet, atque multiplices ſpecies. Ea porro dicuntur viſibilia: quo genere & varii colores, & coloratae res quamplurimae comprehenduntur. Primi autem colores ſunt quatuor, al- bus, niger, ſplendidus, puniceus. Re- liqui enim ex his permixtis generantur. Albus igitur color viſum diſpeſcit, ni- ger componitatque coagmentat: quem- admodum calidum diffundit tactum: frigidum contra, poteſt contrahere: & acerbum, quoque guſtum contrahere, acre, vero diducere ſolet naturali qua- dam facultate. Porro animalium eorum, quae ae- rem inſpirant, corpus & nutritur, & conſeruatur, dum alimentum per ve- nas in vniuerſam corporis molem di- ſtribuitur, & defluxione quadam vel- vti per canales deriuatur, & a ſpiritu irrigatur, qui eum ad extremos vs- que fines efficaci quodam motu diffun- dit. Reſpiratio autem fit, quum nihil vacui in natura ſit: aer autem per oſcu- lh, quae videri non poſſunt, & attrahi- tur, & influit in eius vicem qui efflu- Xit. Ex illis etiam meatibus mador, ſudorque perſpicue exiſtit in fu- prema cutis parte. lIam quum & ali- quid de ipſo a naturali calore abſuma- tur, neceſſe eſt, viciſſim introduci ae- qualem motum eius, qui conſumtus eſt. Quod niſi fieret, vacuum aliquid daretur in rerum natura: quod fieri nullo modo poteſt. Non enim perpe- tuo illo motu, quo ſolet anima quaſi ffuere, vires ſuas reficere atque inſtau- rare poſſet, vt vnum videlicet perdu- ret, ſi corporis tabernaculum a vacuo diuideretur. Similis autem inſtrumen- torum ſolet eſſe molitio, & in ipfis quidem inanimis, ex ea reſpirationis reciproca proportione. Cucurbitula . eenim eninm rationis. turper . Deinde ſim ker cundun cucurbi Attralut gleto 4 Omne demn c corpus irtigat Cicitun Vigor ſchit, eva conſti ſinon Aimen min Kno⸗ Auten bore eſt . q Eesf Eit W. N c⸗ tal tae uurun ſudlenſis ultiolices COloratae lenduntur, ltuor, al. cens. Re- enerantur. deſcit, ni. ltatquem t tadlum: fahere: & ntrahere, urali gur⸗ gune ze⸗ tritur, & 1perre⸗ Dlem di- lum rel. ſiri 008 . Won⸗ m Nihi er oſeu. Attrahi. i effla⸗ mador, in fu. ndl⸗ blumme⸗ uci ze⸗ ſumtus Higuid d ſeri berpe quul inſtan⸗ erc. rco en- ipſis 0NS itu enin “ enim & ſuccinum, imagines ſunt reſpi- rationis. Nam fluunt per corpus foras ſpiritus, viciſſim autem introducun- tur per reſpirationem, & ore, & naribus. Deinde rurſus, velut Euripus, viciſ- ſim feruntur in corpus. Illud vero ſe- cundum influxiones diſtenditur. At cucurbitula conſumto igne ab aere, attrahit humorem: ſuccinum vero, ex- creto ſpiritu, ſuſcipit ſimile corpus. Omne vero alimentum a radice qui- dem cordis, a fonte vero ventriculi in corpus inducitur. Quod etiam, ſi plus irrigatur, quam defluat, incrementum dicitur: ſi vero minus, imminutio. Vigor autem in horum confinio con- ſiſtit, & in defluxionis ac influxionis aequalitate intelligitur. Quum autem conſtitutionis compages diſſoluuntur, ſi non amplius tranſitus eſt ſpiritui, aut alimentum minime diſtribuitur, ani- mal interit. Multae vero ſunt peſtes & noxae vitae, & mortis cauſae. Vnum autem genus nominatur morbus. Mor- borum vero princeps & primaria cauſa, eſt primarum facultatum intemperies atque perturbatio: ſi videlicet ſimpli- ces facultates vel redundarint, vel defe- cerint: caliditas nimirum, frigiditas, humiditas, aut ſiccitas. Poſt has autem ſunt ſanguinis mutationes & alteratio- nes ex corruptione, & deprauationes cCarnis tabidae: ſi viciſſitudinum alter- nationibus ad acidum, vel ſalſum, aut acre, ſanguinis alterationes, aut carnis tabes exiſtant. Hinc enim bilis, & pitui- tae origines, humores morboſi & hu- morum putrefactiones, tenues quidem, ſi in profundo ſint: curatu] difficiles, quorum principia ex oſſibus generan- tur: moleſtae vero ipſo ſenſu,] quae ex medulla accenduntur. Poſtremi au- tem ſunt morbi, ſpiritus, bilis, pitui- ta: dum & augentur, & influunt in ſedes alienas, vel locos corporis principales. DE ANIMA MVNDI E NATVRA. 80⁰9 Tuncenim meliorem locum occupant, cognatisque depulſis, ſedes figunt, & affſictis corporibus, in haec ipſa diſſol- vuntur. Et corporis quidem hae ſunt affe- ctiones, & ex his animi complures mor- bi exiſtunt: ſed alii alias habent pote- ſtates: ſentiendi quidem facultatem, ſtupor: memoriae vim, obliuio: appe- tendi, ſtomachi faſtidium, vel nimius appetitionis ardor: patiendi, ferae af- fectiones, & oeſtro percitae rabies: ra- tionis participem animi facultatem, in- docilitas, imperitia, & inſipientia. Vi- tioſitatis autem principia ſunt, volu- ptates & dolores, cupiditates & timo- res, ex corpore quidem accenſae, ſed in animam quaſi immixtae: ac proinde ex variis effectis varias ſortiuntur ap- pPellationes. Nam amores, deſideria, diſſolutae cupidines, irae concitatae, graues excandeſcentiae, cupiditates variae, cupiditates denique infinitae exhis motibus animo exiſtunt. In ſum- ma vero, ita comparatum eſſe, vt im- portuno quodam, & abſurdo cupidita- tum imperio, animus ſubiiciatur, eſt virtutis, & vitii terminus. Nam in his vel multum eſſe vel ſuperiorem, nos vel bene, vel male affectos reddit. Ad hos animi impetus multum afferunt adiumenti, corporis temperamenta, quae vel vehementia fuerint, & feruida, vel alio quopiam modo affecta atque compoſita, prout varii ſunt, multipli- ceſque motus: & ad atras biles & effu- ſiſſimas libidines nos abripiunt. Fluxio- nibus autem illis irritatae quaedam par- tes, inducunt acres morſus, formaſ- que tumeſcentium potius, quam ſano- rum, corporum: per quas triſtitiae & obliuiones, & deſipientiae & conſter- nationes incidunt. Multum etiam poſ- ſunt conſuetudines, quibus quis vel in ea ciuitate, vel ea familia, in qua & natus, Kkk kk — 310 PARS VIMLI EMPEDOCILES CAP I & educatus fuerit, ſeſe conformarit. Accedit quotidiana viuendi ratio, ani- mum vel frangensatque effeminans, vel contra ad grauitatem, fortitudinem- que corroborans. Nam & ſub dio vi- tam agere, ſimplex tenuiſque alimen- torum ratio, exercitationes, mores denique eorum, cum quibus verfſaris, magnum habent, ſiue ad virtutem, fiue ad vitium, momentum. Vitioſitas ve- rO e parentibus noſtris & elementis po- tius oritur, quam ex incuria, & publico- rum morum intemperie: quum vide- licet ita ſimus comparati] vt ab illis a- cCtionibus, quae nos ad primaeuas illas parentum noſtrorum labes adducunt, nunquam abſcedamus. Cererum, vt bene ſe habeat animal, eo corpore debet eſſe praeditum, quod eas virtutes, quibus ſanitas, ſenſuum ſubtilitas, robur, pulchritudo denique conſtare ei poſſit, cumulate comple- Etatur. Pulchritudinis principia funt, partium congruentia atque concin- nitas, quae & ſecum & cumanimoipſo, apte conſpirent atque conueniant. Na- tura enim hoc corporis tabernaculum, veluti inſtrumentum, compofuit, vt & obediens ſit, & ad omnes vitae rationes concinno quodam, aptoque modo, par eſſe poſſit. Animus quoque ad conue- nientes virtutes conformandus eſt, at- que inſtituendus: nimirum ad tempe- rantiam, veluti corpus ad ſanitatem; ad prudentiam vero, veluti ad ſenſu- vm fubtilitatem: ad fortitudinem, vel- vti ad robur & vires: adiuſtitiam, vel- vti corpus ad pulchritudinem. Harum virtutum primordia quidem funt ex natura: media vero & fines, ex diligen- tia: in corpore videlicet, gymnaſtices adiumento, & medicinae: in animo au- tem eruditionis, & philoſophiae bene- ficio. Hae enim facultates nutriunt & roborant tum animos, tum corpora, la- boribus, exercitationibus, puraque viétus ratione: adhibitis partim medi- camentis ad ecorpus reficiendum atque inſtaurandum, partim animi inſtitu- tione, caſtigationibus & reprehen ſio- nibus. Corroborant enimanimum, dum cohortationum aculeis illius impetum exſuſcitant, & ad ommodas, fructuo- ſaſque actiones impellunt. Vnctoria igi- tur ars, & quae huic cognataeſt, medi- cina, corporibus curandis deſtinata eſt: adque optimam harmeniam facultates illas adducens, purum ſanguinem ſpi-⸗ ritumque, expedite fluentem reddit: vt ſi quid etiam morboſum ſubſit, validis illis ſanguinis ſpiritusque facultatibus id valeant peruincere atque profligare: Iam vero muſica, & huius dux Philoſo- phia, ad animi emendationem a diis le- gibusque conſtitutae, aſſuefaciunt, & ſuadent, & cogunt partem animi, exper- tem rationis, obtemperare rationi: ei autem parti, quae ſit expers rationis, manſuetam eſſe, cicuramque iram: cu- piditatem, quieſcere: hactenus vide- licet, vt ipſae nec absque ratione mo- veantur, nec contra quieſcant, quum ipſas mens, vel ad actiones, vel ad fru- ctum voluptatis, prouocauerit. Ille e- nim eſt temperantiae terminus, obedi- emtia & tolerantia. Sed & intelligentia, &antiqua illa, auguſtaque philoſophia mentem, mendacibus inanibuſque opi- nionibus expurgatam, & ex magna i- gnorantia reuocatam, ſcientiae dedi- carunt, eamque ad rerum diuinarum contemplationem erexerunt. In qua- rum rerum cognitione ſi quis ita verſe- tur, vt animum gerat, fua ſorte conten- tum, humanoſque caſus ſub ſe poſitos habeat, & in hac animi aequitate, quaſi ſecundoflumine, ad moderatam tem- peratamque vitam aſpiret, is profecto viam ingreſſus eſt certae felicitatis. Et certe is, cui Deus has ſortes attribuerit, per veriſſimam opinionem ad feliciſſi- mam vitam deducitur. Si quis contra ð durus, urs, (uſtumis rele, e legibus⸗ Cposg nz er nesimp lin guue Memor Minos Purnan norhun admod Pusdam ſaluber nihos Hacig cod zegin igre⸗ Porx: wule Mini corpe Ebic forn — .VI.p. n 4,3,. D. n ci co IA. V an 1,413,0. . 1 — — — — laen. VII6 1 uim medt. Wdn te ni inſtirn. Prehenho. mum dum Simpetum 6, fr Cto⸗ ndorigin 8 heſt, medl eſtinaelt⸗ feultates ninem Hi Ireddit: D ſt, validis eultatibus profligrre Phioßo⸗ 1 dis le⸗ Teinnt,& mierper⸗ Kioni: ei Iutis, W.: ell⸗ 18 vide⸗ e wo⸗ t, Gdum elad fru⸗ t. Ue e- 8, becl. Uigentin lolophin Gneopi. mgoe . ger dec⸗ Ginarum In qur taverle- conten⸗ epoſtus te, ul mn ten- ecto . Et huerit, iciſi⸗ Cont⸗ 6 uuls, 14 PATRIA EFT CENFRE EIVS minum, in ſpecies volantium animan- durus, & praefractus fuerit, nec ſan- Ctiſſimis illis praeceptis voluerit pa- rere, eum poena conſequetur, tum ex legibus, tum exillorum ſermonum vo- Cibus, quae & coeleſtes, & infernas poe- nas denuntiant: Infelices videlicet ma- nes implacabilia fupplicia manere: & a- lia, quaelonicus poeta ſcripſit ex vetere memoria repetita, ex quorum auditu animos hominum voluit ad religionem puritatemque informare. Quo ſane nomine illius confilium probo. Quem- admodum enim corpera remedjiis qui- busdam morboſis ſanamus, niſi cedant ſaluberrimis, ita & animos falſis ſermo- nibus coercemus, niſi ducantur veris. Hacigitur de cauſa hoc concedatur, quod neceſſario commemorentur pe- 811 tium, quae in aere ſolent verſari: ſegni- vm denique, otioſorum, imperitorum, ſtolidorum, in aquatilium ſpeciem. O- mnia autem haec in ſecundo circuitu Nemeſis certo iudicio rata, fixaque eſſe voluit, cum infernarum illarum furia- rum numinibus: quibus humanarum rerum inſpectionem ſummus ille Deus, omnium imperator atque praeſes, at- cribuit: quibus etiam gubernationem mundi commiſit. Qui quidem mundus, & diis, & hominibus, & ceteris animan- tibus conſtat, abſoluta plane, omnibuſ- que numeris cumulata ratione. Et haec quidem omnia ad optimam illam ingenitae, aeternae, intelligibilis for- mae imaginem fuerunt creata. regrina ſupplicia, quaſi animae com- migrent vltro citroque in varia corpo- pora: ignauorum quidem, in corpora muliebria, corporibus tributis ad igne- miniam: homicidarum, in ferarum corpora, ad poenam & ſupplicium: Bbidinoſorum, in ſuum, vel aprorum formas: leuium & temerariorum ho- Explicationem doctrinae Pythago- ricae ex Reuchlini L. H. de arte Cabba- liſtica, & Paulo èc-halichio de doctrina Pythagorae addidit Stanleius. Sed cum Schalichius haberinon potuerit, Reu- Chlinus vero paſſim in manibus ſit, ab- ſonum eſt viſum, ex Anglicis Latina no. ſtra dare loco Schalichianorum. EMPEDOCLES. CAL. I. DE PATRIA ET T Pythagoraeorum catalogo Empe- Thueyd. docles eſt, esrum minime poſtre- L.vI. p. mus. Agrigentum patriam habuit, 4 3. D. nobiliſſimam poſt Syracuſas Siculærum ciuitatum, quam Geloorum colonia condidit, CVIII poſt fundatam Gelam Ia. L. VI. mis. Condita autem Gela fuit XLV p. 413. C. PoOſt Syracuſas annis, Syracuſarum o- rigines ad Olympiadem XIreferuntur, fuerit igitur Gela Olymp. KXIIex- ſtructa neceſſe eft: Agrigentum vero Olymp. XLIIX. Nomen ea vrbs a ſuuio, qui eam alluebat, accepit, atque exiguo tempore tanta incrementa ce- pit, vt Empedoclis aeuo hominum Laert. VIII. 63. GENERE EIVS. enig octingenta millia“ ea contineret. Quam- nen D vis autem multis rebus, nulla alia ta- numero men magis, quam Empedoeclis clara na-ſit erra- talibus extitit. Hinc Lucretius de ea: tum v. Quorum Acragantinus cumprimis chart. Empedocles eſt: 8. 1. V. Inſula guem Triquetris terrarum c. 20. gesſit in orise- a Lib. I. v. Luam RKuitans circam magnis an- 717,734. fractibus aeguor lonium, glaucis adſpergit virus ab vndis: Anguſtoque fretu rapidum mare di= vidis vndis, HW Iialiae terrai oras a ſinilus eius: Kkk kkzZ. lic 8¹² Hec ſt vaſta Charybdis, & hic Aet- naza minantur Murmura flammarum rurſum ſe col- ligere iras, Taucibus eruptos iterum, vi vis euo- mat ignes: Ad coelumque ferat ſlammai fulgura Quaez cum magna modis multis mi- randa videtur. Gentibus humanis regio, viſendaque Fertur, Rebus opima bonis, multa munita vi- rum vie Nil tamen hoc habuiſſe viro praecla- rius in ſe, Neæc ſanctum magis, & mirum, ca- rumaque videtur. Carmina quin etiam diuini pectoris bius Vociferantur, & exponunt praecla- ra reperta; Vt vix humana videatur ſtirpe crea- Iils. . De genere ipſius ſequentia refert : num Laertius : Empedocli, vt ait Hippobo- LXXvi. tus, Meto pater, auus Empedacles Agri- ann. 4. gentinus fuit. Idem & Timaeus re- demum fert in decimo quinto biſtoriarum li- natus eſt bro, inſignem fuiſſe virum Empedo- Empedo- clem, poetae auum. Hermippus ea- PDodvvel- dem ferme habet. Heraclides itidem lus igitur in libro de morbis, clara ex familia fuiſ- a Laert. VIII, 5I.- 54 b Laert. VIII, 54. init.-57. excl. cum Ti- maeo ſentiunt Porphyr. p. 19. Iambl. c. 23. at repugnat tempo- rum ra- de aet. ſe auum, equosque nutriuiſſe tradit. Pythag. Dicit & Eratoſthenes in Olympionicis, Pa20o: ſeptuageſima prima Olympiade viciſſe rem. Py- Metonis patrem, Ariſtotelis vtens te- thago- ſtimonio. Apollodorus autem gram- ram Ali- pten, pri- oris di- . ſcipu- Ium, eſſe putat, ꝗquem Empedo- eles an- diuit. Vdiuiſſe autem Pythagoram Ti- maeus autor eſtb, in nono biſto- riarum, dicens, dreprehenſum quod orationem furatus eſſet, ſicuti & CAP. PRAECEPTORES EIVS. PARS VIII. EMPEDOCLES. CAP. II. III. maticus in Chronicis, Metonis quidem filium fuiſſe ait, ceterum ad Thurios nu- per tum conditos veniſſe Glaucus ait: deinde poſt pauca, Qui vero, inquit, domum profugum veniſſe Syracuſas, & cum illis aduerſus Athenienſes bel- laſſe aiunt, prorſus tempora mihi ignorare videntur. Aut enim iam de- fecerat, aut omnino valde ſenex erat, id, quod minime veroſimile eſt. Nam- que & Ariſtoteles ipſum, & Heraclitum ſexageſimo aetatis anno vita exceſſiſſe ait, qui vero ſeptuageſima prima O- lympiade vicerat eques, eodem cenſe- batur nomine., Ita & tempus ab Apol- lodoro ſignificatur. Satyrus autem in vitis, Empedoclem ait fiium fuiſſe E- xaeneti. Reliquiſſe autem & illum fi- lium Exaenetum, eademque Olympia- de ipſum quidem equeſtri certamine Viciſſe, filium vero illius lucta, ſiue (vt ait Heraclides in epitome) curſu. Ve- rum enim vero in Phauorini commen- tariis reperi, Empedoclem & bouem immolaſie ſpectatoribus ex melle & fa- rina, fratremque habuiſſe Callicrati- dem. Telauges autem Pythagorae filius, in epiſtola ad Philolaum, Empe- doclem ait Archinomi füuiſſe filium. Quod autem Agrigentinus ex Sicilia fuerit, ipſe principio luſtrationum re- ſert: O ſocii ingentem, flauas Agragantis ad vndas, Vrbem qui colitis, poſitam ſub moeni- bus altis. . Atqueiſta ſunt, quae de genere eius Diogenes Laertius retulit. II. Plato, atque ideo ad conſortium ſer- monum admitti prohibitum: ipfum- que meminiſſe Pythagorae, dicen- tem: QLuidam s uiden hurinsnt. laucuszit: t0, inquit, Drcut lenles bel. npora minn numiamde- ſenex ern, eſt. Nan- Heraclittum exceſſille prim 0. dem cenle- usab Apol. us autem in mn fuiſſe E- Cillumfi- Ohmpi- certamine 1, ſiue (t ſſu. Ve- mer. Xbouem De Kla⸗ CAlicrati⸗- Ithagorde n, Empe- le flium. ex Ficlia onumke- grgonii moeni. lere eins n ſer⸗ ipfurm⸗ dicen⸗ — R ä f vh PRAFOETP TORE, VIIA, Quidam & in his vir ſummus erat, rerumque peritus, Diuitiis qui animi cordatos vinceret omnes. . Sunt, qui iſta de Parmenide dixiſſe putant. Refert Neanthes, Pythago- ricos vſque ad Philolaum & Empedo- clem promiſcue cum aliis doctrinam communicauiſſe. Vbi vero ipſe poe- mate illam vulgare coepit, latam eſſe le- gem, vti verſiſicator omnis inde arce- retur. Idem & Platonem pertuliſſe aiunt, quippe & hunc fuiſſe prohibi- tum. Quem tamen illorum audiuerit Em- pedocles, non dixit. Eam enim, quae Telaugis fertur, epiſtolam, quod Hip- paſumac Brontinum audiuerit, non Vvſquequaque probare. Enimuero Theophraſtus, Parmeni- dis illum aemulum fuiſſe dicit, ipfius- que & in poematibus imitatorem: quippe & illum verſibus de natura li- brum edidiſſe. Hermippus autem non Parmenidis, verum Nenophanis, fuiſſe imitatorem CAP. diuiſſe Parmenidem, poſtremo ab eo 813 tradidit, qui cum diu verſatus, eiusque carmen imitatus ſit, poſtmodum Py- ET AVORIIAS EIVS. thagoricis congreſſum eſſe. Alcida- mas vero in Phyſico refert, eodem tem- pore Zenonem & Empedoclem vna au- diſceſſiſſe, ac Zenonem quidem ſeor- ſim philoſophatum eſſe, hunc vero, A- naxagoram & Pythagoram audiuiſſe, atque alterius grauitatem vitae atque habitus, alterius de natura rationes, fuiſſe imitatum. Empedocles quoque, Philoſtrato re-Ph loſtr. ferente, ex quo id repetit Suidas, Py- viti A- thagoraeam philoſophiam, ſecutus eſſe ollan. . perhibetur, idque confirmant varii 1. Empedoclis verſus: Saluete immertalis ego Deus, haut fe- ro mortem. item: . Nam memini fueram quondampuer, atque puella. Praeterea bos, quem in Olympia, o- pere piſtorio fingens, immolaſſe dici- tur, Pythagorae eum probaſſe doctri- nam confirmat. III. VT INTER AGRIGENTINOS VIXERIT, EIVSQVE . AVTORIIAS. Efert Neanthes, Metone vita fun- Laert. VIIL 72. Aco, tyrannidem pullulare coepiſſe. Tum vero Empedoclem Agrigentinis perſuaſiſſe, vt ſeditionibus omnibus o- miſſis, aequalitatem ciuilem amplecte- ib. ſ. 74. Tentur. Multas itidem ciuium, quae ſine dote erant, filias, ex relictis ſibi opi- bus dotatas, viris elocaſſe: atque ideo ( & purpura veſtitum, & ſtrophio aureo caput redimitum, inceſſiſſe, Phauori- nus eſt autor. Crepidas item aereas & Delphicam ſumſiſſe coronam. Co- ma itemilli prolixa fuit, & ſerui pediſ- ſequi, & ipſe grauis ſemper, atque eo- dem habitu, conſpectus fuit. Hic ĩgi- tur corporis eius habitus fuit, ciuibus eum venerantibus, quaſi regiae iſta au- toritatis eſſent argumenta. Nihilominus tamen fuit, vt Ariſto- ib. 1ſ. 63- teles tradit, ab omni imperandi faſtu 66. alieniſſimus. Siquidem & regnum cum ſibi offerretur, conſtanter renuit, ſicuti Nanthus in illius laudibus memi- nit)frugalitatem, quamRegum delicias, auidius amplectens. Eadem & Timae- vs refert, cauſam ſimul adiiciens, cur ita popujlaris fuerit. Inuitatus enim fuerat a quodam exprincipibus, ac pro- cedente conuiuio coena non infereba- tur. Tacentibus aliis, indigne ille Kkk kk 3 ferens, 8¹4 ferens, inferri iuſſit. inuitarat, praeſtolari ſe curiae mini- Qui vero illum ſtrum dixit. Vbi vero ille aduenit, conuiuii princeps conſtitutus eſt, id nimirum agente eo, qui illum vocaue- rat, tum ille tyrannidis initia haut ob- ſcura prae ſe ferens, iubebat aut bibere, aut in caput effundi merum. Tune igitur Empedocles tacuit. Poſtridie vero coacto iudicio damnauit vtrum- que, ac peremit inuitatorem, & conui- viiprincipem. Iſtud igitur reipubli- cae tractandae initium fuit. Acrone medico locum ſibi, ad conſtru- endum paternum monimentum, a ſe- natu poſtulante, quod inter medicos arte praecipue excelleret, accedens Empedocles fieri prohibuit, atque in- ter cetera, quae de aequalitate diſſe- ruit, ita illum rogare coepit: cuiusmo- di monimento incidemus elogium? Num hoc? Acronem ſummum medicumex Agra- gante profectum, PAnRS VIII EMPEDOCIES CAb. W. Rurſus Oui ſummo in puiriae ciltmine ha- bet tumutum. Quidam autem ſecundum verſum ita pronunciant: Verticis excelſt celſa ſepulcra te- nent. Hoc quidam Simonidis eſſe tradide- runt. Poſtea vero Empedocles & mille ho- minum coetus antiquauit, conſtituto triennii magiſtratu, vt non ſolum eſſet diuitum, verum & eorum, qui plebis curam gererent. Timaeus tamen in primo & ſecundo libro (ipſius enim mentionem facit) contrariam reipublicae tradit putatum, eum habuiſſe ſententiam. Quando- que iactantia & amore ſui ferebatur immodice, quippe qui in carmine di- xerit: Saluete immortalis ego Deus, bant . Jero morten. CAPD. IV. MIRACVLA DE EO RELATA. Laere. Anta eius non in naturali philoſo- VIII, 60. Suidesin — Phiatantum, ſed & in Medica arte Eure- fuit facultas, vt admiranda plurima ar- Sex. it. te ſua vtrinque praeſtiterit. in A- Refert Timaeus, Eteſiis aliquando l & vehementer ſpirantibus, ita vt fruges corrumperent, excoriari aſinos iuſſiſſe, factisque vtribus, eos collibus & mon- tium verticibus admoueri, ad eos exci- piendos, ceſſantibusque ventis, a rei euentu nιαννναναυαιαα1lες vocatum, vel AANeEααον, h. e. ventorum propulſato- Plut. Lib. Similia ſunt, quae Plutarchus re- de Quri- 8 of. b fert: Eum, cum obſeruaſſet, grauem & init, p. Peſtiferum auſtrum per montis ſciſſu- 515. & ram in campos mitti, obſtructa ea, pe- n Co. ſtem a loco auertere eſſe viſum. 126. B. Non diſſimile eſt, quod apud Seli- Laert. nuntios patrauit opus. Eos enim cum vnn/ 70. ex fluunm circumiacentis foetore peſtis inuaſiſſet, ita vt ipſi perirent, & vxores partu periclitarentur, Empedocli in mentem veniſſe, duos ex vicinis amni- bus, proprio ſumtu in flumen illud im- mittere, vt commiſtione facta, aquis in- tegritas rediret. Qum item adoleſcens quidam in ILambi. Empedoclis hoſpitem, Anchitum, vit. Pyth. qui patrem ipſius publico iudicio, ca- cab. 25. pitis affecerat ſupplicio, prae ira atque?· I40. animi impotentia irruiſſet, ſtrictoque enſe parentis iudicem, tanquam ho- micidam, iamiam eſſet percuſſurus, ſu- bito is mutato tono, Homeri iſtud fidi- bus cecinit: Nepenthes Mhentk nduce⸗ Mqueit Morter. Qücrim recilapl Yiſſicnos laert. Panth I, 69, ſemninan morbol Mtum. MaNE— cina eſt, HN. temcdie VII 2 vel Nta Calen. Galenn l.VI. de n Ppe a. nulloce. Kd. Eiwerh nsg. A ber Pind Galen. 1.. . t. Laert. Medi wodem. I, n à1n. ⁸& Addn lWul. totan dR Name irit WI W Laert. W VIII. 62 An. AMize he. 1 verſum Mlera e. tredide⸗ Onſtituro lun eſtet u plebis lecunde ein fieit) Dutatum, Qundo. erebatur tmine d. 6, Selele nimcum vin 0. re peſti Vores docli in 8 annl- Hudim-⸗ guizin⸗ dam inpnbl. cio d⸗ Mirge. que mho- 1s, ſu⸗ Ai⸗ llle Laert. VII, c. Laert. procem. MIRACVILA DE EO RELATA. Nepenthes ſoluens iram, atque obliuia menti Inducens. Atque ita Anchitum hoſpitem ſuum a morte, adoleſcentem vero ab homici- dii crimine, liberauit, qui abeo tempo- re diſciplinam eius amplexus, inter cla- riſſimos ipſius diſcipulos extitit. . Pantheam quoque, Agrigentinam 9. geminam, ſanaſie eum, deſperato morbo laborantem, Hermippo eſt re- latum. Maxime autem memorabilis, medi- cina eſt, quam in femina exereuit, ſe- H N. ptem diebus, Vt Plinius vocat, exanimi, : 2 vwel, vt accuratius ex Heraclide loquitur 1 vVI- de Galenus, Opiritu deſtituta, venarum I-E nullo conſpicuo pulſu, nihil a cadauere fect. diuerſa, niſi quod caloris paululum cir- Arrss, ca medias corporis partes ſentiretur. Liber Heraclidae inſcriptus fuit: fe- mina ſpiritu deſtituta, fuitque inter Medicos, qui praeſto erant, controuer- ſia, an proviua ſit habenda, an mortua? 8. 12. & Addit Heraclides, Empedoclem rem L. VIII. totam ad Pauſaniam perſcripſiſſe, femi- S. 61. namque examimem totis diebus XXX ſpiritum continuiſſe, neque cibo vllo vſam fuiſſe. Vnde Empedoelem, & Medicum vocat, & vatem, idque ex ipfi- vs verſibus colligit: Galen. 1. 1 Laert. VIII62· Vrhem qui ſtaui ad ripas Agragan- n. tis, dmici, Incolitis magnam, res & curatis ho- neſtas, . Saluete: immortalis ego conuerſor a- bud V05, Vt par eſt, deus, & tali me dignor honore, M TFTormoſis vinctus vittis, roſeiszque co- rollis? 815 Queis quando egregias veniam comi- tatus ad vrbes, Mulieribusgue maribusque colar, co- mitesquz ſequentur Innumeri, ad luerum quos ardens ſe- mita ducit, Quique prophetiam exercent, qui di- ſcere morbi Omnigeni curam cupiunt, artesque ſa- lubres. „ Sunt, qui Goeticae magiae hoc tri- Laert, buant: refertque in vita eius Satyrus, faſſum eſſe Gorgiam Leontinum, di- ſcipulum Empedoclis, praeſente ſe Goeticam eum exercuiſſe, ipfumque publice hanc artem profiteri iſtis ver- ſibus: Pharmaca, queis pellas morbos, leues- que ſonectam, Percipies, quaé cuncta tibi communi- co ſoli. Compeſcesque truces ventorum rite uworollIas, Exorti infſanis gui ros. Surſum, ſi Dee mox flamina pigra ciebis. vaſtant ſlatibus a- Et media induces e tempeſtate ſere- num, Induces mediu pluuias aeftate ſalu- bres, Et flatus, Ecca qui perfent omnia meſeo. Extindtumque hominem nigro reuo- cabis ab Orco. Tantam autem huiuscemodi rebus, vt paucis abſoluam, admirationem ſibi comparauit, vt in eum, ad Olympia ve- nientem, omnium oculi conuerteren- tur, nec quenquamalium, quam Emæ pedoclem, in orehabebant. CAb. Laer VIII VIII, 59. t. 66. „* Laert. VIII, 67. pARS VIII EMPEDOCLIES CAP. VVI V. MORS EMPEDOCLIS. Emorte eius, variae iuxta Laertium ſententiae obtinent: Heraclides enim, cum enarraſſet de exanimi femi- na, vt Empedocles maximam ex eo gloriam conſecutus eſſet, quod mulie- rem exanimem, viuam remiſiſſet, ait, illum ſacrificium apud Piſianactis a- grum feciſſe, conuocatis plerisque ex amicis, inter quos & Pauſanias erat. Vbi vero conuiuio peracto alii quidem digreſſi, ſub arboribus villae ſe ad qui- eſcendum compoſuerunt, alii, quocun- que viſum eſtin loco, quieuerunt, ipſe, vbi accubuerat, permanſit. Mane autem facto, a ſomno ſurgentibus ceteris, ſo- lus ipſe reperfus non eſt. Facta autem diligenti inquiſitione, & ſeruis inter- rogatis, & neſcire dicentibus, vnus ad- ſtitit, qui diceret, ſe noëte media in- gentem audiuiſſe vocem, Empedoclem vocantem. Tum vero vbi furrexiſſet, coeleſtem vidiſſe lucem, & ſplendorem taedarum, nihilaliud. Ulis vero ſuper eo, quod contigerat, ſtupentibus, de- ſcendit Pauſanias, vt mitteret, qui uaererent. Poſtea vero prohibitus eſt curioſius quaerere, dicens rem non indignam accidiſſe precibus, illi veluti Deo hoſtias offerri oportere. Her- mippus autem illum, cum Pantheam quandam, Agrigentinam, deſperatam a medicis, curaſſet, hoſtias ob id maéctaſ- ſe. Qui vero inuitati erant, ad octo- ginta ferme fuiſſe. . Hippobotus vero illum ait, vbi ex- ſurrexerat, Aetnam petiuiſſe; quo cum perueniſſet, in ignis crateras ſe inieciſ- ſe, ibique, dum famam cupit adſtruere, quod Deus effectus ſit, ignibus con ſum- tum eſſe, poſtea, vt ſeſe res haberet, a- gnitum eſſe, vna exillius crepidis vi flammae ad exteriora reiecta, quippe calceari ſolebat aere. Huic famae Pau- ſanias reluctabatur. Diodorus Epheſius, narrata, quam fecerat apud Selinuntios, medicina, cum peſte affligerentur, addit, Seli- nuntios ad flumen, quod emendaue- rat, epulantibus, ſuperueniſſe Empe- doclem, quem ipſi confurgentes, tan- quam Deum, ſint venerati. Ipſum vero, eam opinionem confirmatam cu- pientem, inignem ſeipfum conieciſſe. maeus, aperte adſerens, illum, vbi in Peloponneſum ſe recepit, nunquamo- mnino rediifle, atque ideo illius incer- tum eſſe obitum. Heraclidi vero nomi- natim in quarto libro contradicit, Piſia- nacta Syracuſanum, dicens, neq; villam Agrigenti habuiſſe, verum a Paufania factum amico monimentum. Is enim huiusmodi vulgata fama, breuem ſta- tuam illi, nam diues erat, ſiue ſacellum, vt Deo, condidit. Quonam ergo pa- cto, inquit, ſe in crateras iniecit, quo- rum nullam vnquam fecit mentionem, & quidem cum prope eſſent? Mortuus igitur eſt in Peloponneſo. Quod fiil- Iius ſepultura non cernitur, mil eſt, cur admiremur. Namque & aliorum multorum ſepulcra ignorantur. Hu- jusmodi quaedam cum dixiſſet Timae- vs, ſubiungit; Verum ſemper Hera- clidi conſuetudo eſt, miracula eiusmo- di confingere, qui & ex luna cecidiſſe hominem dicit. Porrò Hippobotus ait, ſtatuam Em- pedoclis opertam Argrigenti primum ſtetiſſe, poſtea vero ante Romanorum curiam conſtitutam fuiſſe, Romanis eam illuc transferentibus, apertam. E- ius ſua adhuc aetate picturas quasdam extare, Neanthes refert. Neanthes — Laert. Verum hiſce aperte refragatur Ti-vlin, „. lagt. Nemm uIl , eumn cel Damn Cu que ſre DatuHR. tamhen LXa. tamen ſe ic⸗ luert. AX UIl57. 1. rem Jaht er! inch bus, ris. at XAn B D MORS, SoRIPLA EHV. 8¹7 Laert. Neanthes vero Cyzicenus narrat, Demetrius vero Troezenius de eo VlIII, 73. eum celebritatis cuiusdam cauſa Meſſla- Homericis iſtis, ad eum accommodatis, nam curru profectum, cecidiſſe, coxam- refert. e D. que fregiſſe, eoque lapſu diem obiiſſe, Connexa ex alto laqueo ſua guttura ” natum annos LXXVII. Sepulchrum cornuan te uaun ipſius Megaris inuenitur. De aetate Inſoruiſſe, anima vt tetrum penetra- eciciin, tamen Ariſtoteles diſſentit, qui circa ret ad orcum. 1t, Eel. LX annum viuis ait exceſſiſſẽe. Sunt In Telaugis epiſtola quadam prae lendaue. tamen, qui vltra CIX annos eum vixiſ- ſenio titubans, in mare prolapſus, ita- enpe⸗ ſe dicant. Floruit autem Olympiad. que extinctus eſſe dicitur. Atque haec te, kll. LXXXIV. de morte eius. MMD Ipüm . . ChaAbP. VI. ttam cu⸗ iecil DWU SCRIPTA EMPEDOCLIS. tur Trnn „ Laert. Riſtoteles, in Sophiſta, primum pus, eius tragoedias eſſe ait, quas & ſibi biin VIIL,57. AEmpedoclem Oratoriae inuento- inſpectas eſſe dicit. Iumt t . renm dicit fuiſſe, Zenonem, Dialecticaae. Be natura praeterea ſcripſit *, & ² Laert. Incet. In libro autem de Poetis affirmat, Ho- luſtrationes, ** verſibus quinque M, eni⸗ d. nonbr. meri imitatorem Empedoclem, atque Medicam item diſputationem, verſus eic H tiin in dicendo acutum fuiſſe, translationi- complexam ſexcentos.“ . blem. Bvilum bus, item ac ceteris, vſum Poeticis figu- Luſtrationes eius Cleomenes Rha- XXI, 22. lini⸗ ris. Atque ideo cum inter alia Poe- pſodus, a ſe collectas, in Olympicis ceci- vid. enin mata MXerxis etiam traiectum ſcripſiſſet, nit, vt Phauorinus refert in commen- Meuel . nſta⸗ & in Apollinem proozmium, ea poſtea tariis ſuis. cid. .29. Aun, igni tradidit ſoror eius poemata, vel, t [ Denique Empedocli tribuitur b Laert. go N⸗ Hieronymus vult, filia, proomium qui- Sphaera, h. e. aſtronomicum ſcriptum, VIII. 63. ,quo: dGem, inuita: Perſica vero, prudens & Arateis in plerisque conſentiens, ver- Ne. tonem, ſciens, quod imperfecta ea eſſent. Tra- ſibus iambicis, quos a Morello editos, 525* Otts goedias* praeterea eum, itemque de iambis latinis expreſſit, & notulis illu- « Patiſ. Ddſi⸗ Republica ſcripſiſſe refert, & Tragoedi- ſtrauit Florens Chriſtianus, qui Poe-1584. nul ett, as quidem eius XIIII ſeſe vidiſſe Hie- mation illud Georgii Piſidae eſſe, Em- orum rrronymus ait. Neanthes iuuenile o- pedocli perperam adſcriptum, putabat. . H * Tragoedias Iuniori Empedocli, alii rectius tri- bymni, quorum Menander Rhetor meminit. te⸗ bui putant, vt memoratum cl. Fabricio Bibl. Gr. L. Phyſicam Empedoclis ad examen reuocaſſe videtue Hera- II. c. XX. p 466. vbi ea de re pluribus dicturum in Hermachus Epicureus in XXIV libris *sεd⁰οαα 1smo⸗- lencko veterum Tragicorum ſe ait. Sed promiſſi ε Eesbonεναρ,, quos memorat Laert. X, 25. ille oblitus, ea de re in illo elencho habet nihil Haut vide Fabric. Bibl. Gr. L. II. c. 12. dubie tamen Heraclidem, Serapionis filium, reſpi- XX Eorum partem Aurea carmina fuiſſe cenſes cit, quem Laertius tragoedias, alii Empedocli tri- I. c. cl. Fabricius, eo inprimis nixus argumento. nEn- buere ait, VIII, 58. quem noſtri Empedoclis pro- quod illa carmina diſerte Empedocli tribuantur ab imum nepotem facit, & Tragicum fuiſte, ait Suidas. autore OeoXαονενdsoaνον αουnris p. 20. Sed U * Eius operis pars fuiſſe videtur liber 2r. Gιαα illud opus νvñ*d—odiay eſſe variorum Pythagoraeo- 0 deéτ—½τι , Aeliano Hiſt. animal. XVI, 2. citatus. rum, mihi probare videntur eiusdem ſententiae Wams Tum, quod bſellus laudat æε N & Tzetzes ad verſus, quales in breui adeo ſcripto poſuiſſe vnum . 29 6 4 Pto p. n. E. Lycophronem veαααςopus. Eorse & Phyßei autorem, veroſimile non eſt. s . LIlI 11 Demetrio lles . 98⁸ De k. oet. Pemetrio Triclinio tribuebat Voſſi- vs. Sed antiquius vtroque opus efſe, „Fabric. Mon contemnendis argumentis euin- Bibl. Gr. Ca. Empedoclis an ſit, in medio relin- L. II. c. XII. p-= 467. Plut, Pl. 6Vaituorelementa admittebat, ignem, Ph., 1,2. aerem, aquam, atque terram, duo- que principia, amicitiam & contentio- nem: quorum alterum coniungendis, alterum ſeparandis rebus, & deſtruen- dis aptum ſit natum: Sic autem de iis ipſe: Radices primum rerum tibi quaiuor egdam Iupiter aethereus, Iuno vitalis, ad hos Dis Et Neſtis lacrymis humanos quae ri- . gat alueos. Nempe lgnuis ei, vel agther, Iupiter eſt, ² Stob. Iuno ger, Pluto terra, Neſtis fons Ee S *mortalis, (qui eſt ſemen & aqua] Eos- 25 par- dem vVerfus ita fere repreſentat Laer- tim v tIIIS: à . Plutar- Murer Ipiter albus, & alma ſoror Iuno at- dim vt „„due botens Dis Laertius Er Neſftis, lacrymis hominum, giae rehrat. lumina complet. lentat: „ 171. 2 gemi- Qui addit? Iouem ignem, Iunonem na ſunt lérram, Aidoneum aerem, Neſtin a- ap. Stob. quam dicit, iſtaque aſſiduas ait verſare 1. c. vices, deſinere nusquam, eſtque aeter- . n rus Xτα illum hic rerum ordo: vnde Plar. te & iſta ſubücere eum refert: 1, 13. Nonunquam connetit AlOh, ſimul Oον- omnia, rarſis iz. „. Nonnunquam ſeiuncta iabet CON- „αVα⁵6 7 —„ 4 Stob. 1ENIIO ferri. Ecl. 'hyÿl. Quatuor elementis priora funt, exi- c. cap. gua quaſi fragmenta quaedam“, ele- 27 5 bs merfttorum veluti elementa partium ſimilarium, & figurae rotundae. 4 I. c. sap. . 5. Mundus vnis eſt’, non tamen vni- PARS VIII. EPEDoCLES. CAb. VII. quendum: Fragmenta eius nonnulla in oe philoſophica H. Stephanus col- egit. . CAP. VII. DOCTRINA EMPEDOCLIS. verſum abſoluit, ſed pars exigua eſt vni⸗ Verfi, reliquam partem materia abſol- vit iners. Natura nihilaliud, quam elemento- rum miſtio eſt & ſeparatio, ita enim blut. le. in primo Phyſicorum loquitur: cab. 39. Tam quod naturam mortales nomine dicunt, Ioc nihil eſt: neque enim mortem na- tura, vel ortuun Humano praebeigeneri. Nam mix- tio tantum, Mixiorumque ſubeſt quazdam ſocre- tio rebus; Idque homines vuigo NATVRAMdi- ceré Huerunt. Plut. Pl. Mundus ſolis eircumſoeribitur ſphae-Ph.II, I. ra, quae limitem eius conſtituit. 7eαυ5oο;= Dexira mundi pars eſt, quae ad tro- phet . picum cancri vergit, lacuasé, quae ver- II, 10 git ad tropicum capricorni. Statuit item Empedocles, iuxta cum Plut. I. c. omnibus, qui mundum exminimis cor-b 24. poribus putant coaluiſſe, concretioni- bus & ſeparationibus omnia abſolui, generationem vero, & rruptionem ne- gault. Compoſita, non qualitate at- que atque alteratione, ſed quantitate & cOa ginentatione, exiſtere dicens. Cozlum ſolidum ipſi eſt corpus, ex bPlut. I. . aere factum, ignis vi conſtipato, vt fieri Il, 11. ſolet chryſtallum: continet autem in vtroque hemiſphaerio igneam, aeream- ve nHaturam. Sdera igneae ſunt naturae, ex eo lin, 13 compoſita igne, qui aethere compre- henſus, in prima ſecretione emicuit. tehlae . D laert, eluein ine ſun gantur. El ingel⸗ , l ſopenn timggenu benilphae lendori lem, Ue. eſt, Lee nm Aterarot rulnſolis ſormmaece Aus ſolis elleras: S Voradhion Plt. I, kini ) ſonum, 15nd Otinet „. Bploc Laert. Langet VIII . ome z. Gne D. II, Hen d Lere cr NRekae Wtlur Ph. II. Mir Dt. I, 1. Plukll, — Laen. . VIIg. P. N u S2 S.- E= nsgonmnlii, tephum col. crigneſtmni Uateria ablol⸗ Amn elemento. tot, imn enin fkltle. litur: cH,. rtales Momin⸗ mortem nic- 1 M ut. lellon ſeefe⸗ ZAls. . Dlut. M, Pütur ſhue-ull,t. kitnit. neer. ueadtro. . 1 lut, lt. iuxtacln t,l,c, Unimmis ol-! 44. Oncretionn. lia alolui; inem ne- Ualitate at untitatedt ens. orpus, llit. l. c⸗ to,Ntfei AWten Ngeten , ex eoI, RPre- icuit. Relut DOCTRINA EIS lbid. Srzellae inerrantes in chryſtallo coeli defixae ſunt, Planetae vero liberi va- gantur. Laert. Syl ingens eſt maſſa ignea, lunam mo- VIII. le ſuperans. Plut. I, Duo autem ſunt ſoles, quorum vnus 209. Primigenius eſtignis, in altero mundi V hemiſphaerio, hemiſphaerium ſuo ſplendori ſemper oppoſitum implens. Quantum ad eum, quem videmus, ſo- lem, ille alterius hemiſphaerii lumen eſt, aere impleti, calore permiſto, quod aterra rotunda facta reflexione radio- rum ſolis prioris,] in ſole cryſtallinae formae colligitur, atque motum ignei illius ſolis ſequitur. Quae clarius ita efferas: Sol nihil eſt aliud, quam refle- xio radiorum lucis, ab igne, terram am- biente, procedentium. Plut. I, Sotſtitiorum cauſam, ſolisue conuer- ²3. ſionum, ad ſphaeram refert, qua ſol Continetur, ipſosque zropicos, ne lon- 27. gius procedere poſſit, mpedientes. Laert. Laumnaez diſci formam tribuit¹: eamque W duplo maiore ſpatio a ſole quam a terra lut. Lc. qiſtare ait. a Plut. II cap. 31. A. . . Plut. III, HMyems exiſtit eæ praedominante in 8. aere craſſitie, ſurſumque extruditur. Aeſtas vero, ſi ignis praeualeat, atque deorſum agatur. Plut. III. Mare eſt ſudor terrae, aduſtae a ſole, 16. . 819 eumque ſudorem nimia ſui compreſſio- ne emittentis. Anmma omnis generis animalium, Laert-. plantarumue ſpecies induit. Vnde de IIly. ſe ipſo aiebat:· Nam memini fueram qeondam pué Atqué puella, Plantaque, & ignitus piſcis, pernix- que volucris. denſus duilher Pro ratione poro- Plut. IV, rum, atque aditus, quo res admittit, 9. afficitur, vbi nempe recte ſe habeat, quodſenſui cuiuis conueniens eſt ſen- Speculorum repraeſentationes, à qui- id. IV. busdam emanationibus ſunt, in ſuper- 4⸗ ficie ſpeculi collectis, & ab igne, qui ex ſpeculo exiſtit, conſummatis, qui aerem obuerſantem, in quem emanationes fe- runtur, vna circumagat. Eundem imaginem viſibilem atque . radios coniunxiſle, idque, quod inde exiſtit, radios ĩmaginis compoſitae ap- Pellaſſe, Plutarchus teſtatur. Auditus vento interueniente pera-id. IV, gitur, auris concauum impellente: 6. quod cochleae inſtar in gyros contor- tum, atque intra aurem ſtudioſe elabo- ratum, in eadem ſuſpenditur, & tintin- nabuli inſtar feritur. Pars animae princeps in ſanguinea maſſa reſidet, IV, 1d. 1IV, 2. EPICHARMVS. Laert. Xtchagoram EPICHARMVS ert- VIII/S. — jiam audiuit, Cous, Helothalis fi- lius. Is trimeſtris infans Megaras Siciliae eſt delatus, atque inde Syracu- ſas, vt ipſe in commentariis ſuis teſta- tur. Eius ſtatuae tale inſcriptum legi- tur carmen: Quantum ſubiimis ſol coeli Edera . Vineoi!, . Quanto vis pelago maior ineſt Rau- Viis, Tuntum egoprofftteor ſophia praeſtare Epicharmum, Cui Gracuſa comis patria ſerta dedit. Lu II 2 Commentaria 320 PARS VIII. Commentaria edidit, in quibus phy- ca tractauit, gnomas propoſuit, me- dica explicauit, ſolebatque addere ARCHFTIAS. commentariis paruas quasdam notas, quibus ipſius eſſe agnoſcerentur. Obiit annos natus XKC. ARCHVYVTAS. Fninr RCHYTAS Tarentinus extitit, Andr. . Semg di Mneſagorae, ſiue, vt Ariſtoxenus Diſlert. * ꝛit, Heſtiaei filius. Hic Plato- de Ar- Nem, cum a Dionyſio necandus eſ- chyta. ſet, per epiſtolam eripuit. Admira- Vazer tioni apud plurimos habitus eſt, in 79, mni virtutis genere. Nam ſepties eiuibus praefectus eſt, cum ceteri plus- quam annum imperare, lege prohibe- rentur. Ad hunc Plato ſcripſit epiſto- las binas, quod is ad eum prior ſcripfiſ- ſet in hunc modum: Archytas Platoni valere. *Facis tu quidem recte, quod nobis, te conualuiſſe ex aegritudine, epiſtola ſignificaris; & Damiſcus idem nuncia- uerit. De commentariis autem cura- vimus, venimusque ad Lucanos, ibi- que conuenimus Ocelli nepotes. Quae autem ipſius de legibus, & de regno, ac pietate, omniumque generatione, ipſi habemus, eorum quaedam miſimus. Reliqua modo reperiri non poſſunt: cum inuenta fuerint, ad te deferentur. In hunc modum Archytas. Plato au- tem ita reſcripſit:, Plato Archytae recte agere. Quae abs te nobis allata ſunt com- mentaria, dici non poteſt, quam li- benter acceperimus, eumque, qui illa ſcripſit, in primis admirati ſumus. O- ſtendit enim profecto vir ille, dignum ſe maioribus illis ſuis, antiquiſſimis at- que optimis viris. Feruntur autem iſti viri Myraei fuiſſe. Hi autem ex illis fuere Troianis, qui cum Laome- donte migrarunt, viri boni, vt de illis tradita ſignificant. ſunt commentaria, de quibus ſcripfi- ſtis, nondum fatis elucubrata funt, vt- cunque tamen nunc ſe habent, ad te miſi. De cuſtodia vero ambo conſen- timus. Nihil itaque adhortatione o- pus eſt. Vale. Ariſtoxenus refert, eum exercitui praefectum, nunquam victum eſſe. Se- mel autem, inuidiae ceſſurum, imperio ſe abdicaſſe, quo facto, ſiatim in hoſti- vm poteſtatem exercitus conceſſerit. Naufragio periiſſe ex Horatio colligi- tur, qui nautam inducit, ea de re ita cum eoexpoſtulantem: Temaris & terrue, numeroque ca- rénitis Areonat Menſorem cohibent, Archyza, Pulueris exigui prope littus parus Matinum Munera: nec quicquam tibi pro- deſt. . Aerias tentaſſe domos, animoque rotundum Percurriſſe polum, morituro. Cui reſpondet Archytas: Occidit & Pelopis genitor, conniua deorum, Tithonusque remotus in an- ras: Et louis arcanis Minos admiſus, ha- bentque Tuartara Panthoiden iterum Orco Quae apud me Laert. VIII, 82. Horat. H. I. od. 28. hemij Ter Nera u Nn Daon. I Mtar, ur. Obüt Laome. 1 e Ulis pud me ſoripſ⸗ funt, t- t, Ad te conſen. tione o- Vercitlilen. ele Ze. 7ll ,. imperio inhoſti⸗ eſlerit. coligi re 1t Morat. . l,eà29,. le ce. , R69 herus Uipre mnogle . omils in ℳ. ,l. 0rc ARCHFTAS Demiſſum: quamuis clypeo Troiana refexg Temporateſtatus, nihil vltra Noeruos atque cutem morti conceſe- rat atrae: Iudice te, non ſor didus auctor Naturae, verique. Sed omnes vna ma- net nox, Et calcanda ſemel via leti. Dant alios Furiae toruo ſpectacula Marti: Exitio eſt auidis mare nautis. Miſta ſenum ac iuuenum denſantur funera nullaum Saeua caput Proſerpina fugit. Me quoque deuexi rapidus comes O- rioni⸗s .— UWlyricis Notus obruit vndis. Arstu, nauta, vagae ne purce malignus arenae, Oshbus & capiti inhumato Particulam dare: ſic, quodcunque minabitur Eurus PFluctibus Heſperiis, Venufmae Pledtantur ſyluae, te ſoſpite: multa- que merces Vnde poteſt, tibi deftuat aegus Ab loue, Neptunoque ſacri cuſtode Tarenti. S Ndegligis immeritis nocituram Poſtmodo te natis fraudem committe- re forſan. Debita iura, vicesque ſuperbae Te maneant ipſum; precibus non lin- quar inultis: Tequepiacula nulla reéſoluent. Quanquam feſtinas, (non eſt mora longa) licebit Iniecto ier puluere curras. [Primus hic Mechanica, mechanicis principiis vſus, forma artis concepta, 2 Laert, tradidit“, cochleasque fecit, & troch- VUI, 23. leas. Simulacrum item columbae e li- Phauo- gno fecitt, volans, quod tamen, vbi ſe- rin. ap. . . Geil. mel conquieuiſſet, ſeipſum rurſum 12. . . confugere iniuria affectos. LII 3 8²¹ eleuare non poſſet. De cubo ab eo duplicato adtum in vita Platonis. [De duabus mediis proportionalibus e di- midii Cylindri ſectione inuenieradis, datis duabus lineis, videndi Laertius, Laer . III, 82. & Plutarchus 4. Crepitaculum quoque 4 lut. inter eius inuenta refertur. ] Villico Marceil. iratus', male, dixit, tecum ageretur, p. 30 §. niſi ego ira valde exarſiſſem. e Arid Moribus erat modeſtiſſimuss, omnis- de. n que in ſermone foeditatis abſtinentif- VIII, 6. ſimus, ita, vt ſi quae eſſet obſcena pro- Diogeni- ferendi neceſſitas impoſita, muro pO- au. Pro- tius inſcriberet, quamore proferret. verb. IIl, Dicere ſolebat p, ſi quis in coelum a-? Pjur. ſcendiſſet, naturamque mundi & pul- de puer. chritudinem ſiderum perſpexiſſet, in- inſtit. p. ſuauem illam admirationem ei fore, 10. D. quae iucundiſſima fuiſſet, ſi aliquem SS cui narraret, habuiſſet. . 31. . Hominem ſine dolo, rem aeque re- 171. pertu difficilem aiebat, ac piſcem ſine & Ael-d fpina. Iudicis arque aſyli eandem aie- K. XIV. bat eſſe rationem, ad vtrumque enim G de amic. C. Omnem Rempublicam?, ex princi- 23. pibus, ſubditis, & legibus dicebat con- Aelizn. ſtare, atque ex his, qui praeſtent, eos imperare, virtute inferiores parere de-X Stob. bere. S .2. S. XLI. [Naturam temporis primus defini- p. 263. uit, quod ſit numerus quidam motus,! Sim- vel etiam ſpatium naturee totius vni- SS verſi. Obſeruauit etiam, vt eſt apud A- Ariſtot. riſtotelem ", in motu naturali quocun- Iambl. que eſſe aequalis proportionem, iuxta- commn. que proportionem omnia moueri. in prae- Okaρoaoν„ο eiUs de voluptate Cato re- m probl fert apud Ciceronem , quae ita fere xVI, 10. habet: Nullam capitaliorem peſtem, De Se quam corporis voluptatem, homini- ned. c. bus dicebat a natura datam: culus vo- luptatis auidae libidines, temere, & ef- frenate ad potiundum incitarentur. Hinc patriae proditiones, hinc rerumpublicarum 12. 822 PARS VITI AonPTASD rerumpublicarum euerſiones, hinc cum hoſtibus clandeſtina colloquia na- ſci: nullum denique ſcelus, nullum ma- lum facinus eſſe, ad quod ſuſcipiendum non libido voluptatis impelleret: ſtu- pra vero, & adulteria, & omne tale fla- gitium, nullis aliis illecebris excitari, niſi voluptatis. Cumque homini ſiue natura, ſiue quis Deus, nihil mente prae- Iambl. vit. Pyth. c. XXKI. p. 221. in Categ. Ariſt. p. 97. 103. Simplic. in Categ. prooem. Laert. VIII, 80. ſtabilius dediſlet; huic diuino muneri, ac dono nihil eſſe tam inimicum, quam voluptatem. Nec enim libidine do- minante temperantiae locum eſſe; ne- que omnino in voluptatis regno virtu- tem poſſe conſiſtere. Quod quo ma- gis intelligi poſſer; fingere animo iu- bebat, tanta incitatum aliquem volu- ptate corporis, quanta percipi poſſet maxima. Nemini cenſebat fore du- bium, quin tamdiu, tum ita gauderet, nihil agitare mente, nihil ratione, nihil cogitatione conſequi poſſet. Quocir- ca nihil eſſe tam deteſtabile, tamque peſtiferum, quam voluptatem: ſi qui- dem ea, cum maior eſſet, atque longior, omne animi lumen extingueret. Quantumad ſeripta eius, refert lam- blichus, eum, cum Syracuſas veniſſet, Hieronis tyrannide palam a ſapien- tiae ſtudiis omnino abſtinuiſſe, nume- ris autem Pythagoraeorum aſtrinxiſſe ſententias, ludendo, atque arcana qua- dam ratione doctrinas Pythagorae pro- ferendo. De oppoſitis liber eius allegatur Sim- plicio. . . 5 De vniuerſo, vel de vniuerſ natura, in quo, vt Simplicius ait, primus diui- ſionem rerum in decem genera, h. e. praedicamenta propoſuit: extat ho- dienum Graece a loach. Camerario: Graece & Latine vero Venetiis edi- tus. Claudian. Mamertus L. II. de ſtatu animae Magniſicum opus Archytae de rerum natura vocat. . De ſapientio, Iamblicho commemo- ratus, inſigni fragmento ex eo ci- tato. , De Ente bliber Stobaeo allegatur. De Principiis itidem eſt apud Sto- baeum. De Mente & ſenſuâ, eſt apud eun- dem. Deeuentibus innatura, Archytae li- brum in monaſterio Germaniae reper- tum, teſtatur autor Luminis animae“. De mathematica ſcientia, quod ma- xime genuinum eius opus eſſe dicit Porphyrius † De Decades eſt apud Theonem. Harmonicum. h Mechanica , quorum autor tamen, ab Archyta, de quo hoc loco agimus, di= verſus eſſe dicitur Laertio. De tibiis. De dodltrina morali. * De lege EC&iuſtitia. * De beno & beato viro.* De puerorum inſtitutione. 1 Defnitiones. 4 7 Epiſtola.“ Archytae à ρaραoτudodcw citantur Athe- naeo, eaque noſtri eſſe probabile fit ex eo, quod Iamblichustradit, a Proetrept. c. 3. p. I2. 15. I7. 18. emendatiora ap. Gale opuſc. Myth. p. 732. b Stob. Ecl. Ethic. p. 158. C Id. ib. p. 80. 82. d Id. ib. p. 92. & Iamblich. de diſcipl. Pythag. III, 8. * Heidenr. Pand. Brandenb. f in Ptolem. Harm. p. 236. adde Stob. ſerm. 41. p. 268. Iamblich., de diſcipl. Pyth. III, II. £ Theon. p. 166. h Nicom. A- githm. IL. p. ö. i Vitruu. praef. L VII. k La- 1 Athen. L. IV. extr. m Stob. S. I. p. 12. q. A Id. L. XLl. p. 268. Epiſt. Ar- chyt. ap. Laert. VIII, 80. * Stob. Serm. I. p. 13⸗ III. p. 45. P Philoſtr. vit. Apoll. Tyan. VI. 31. Ariſtot. Metaphyſ. VIII, 2. † ap. Laert. VIII, 80. 1 vit. Pyth. c. 29. & 34. ita colligit cl. Fa- bricius Bibl. Gr, L. II. p. 482. ert. VIII, 82·. [Pythagoraeos 14 Leett; tae VIII, 82 — Liett. VII. 8 tame. ſe de ſctip N Immemo. eggtur. pud Sto⸗ ud eun. lytneli. e reper⸗ Uae. dod ma- lle dicit AM. Athe⸗ bile t trachit n Kob, iſt. 4⸗ lp.l). VI. 1. Vl, 8. Er . ALCMAEFEON. [Pythagoraeos primos fuiſſe, qui de ci- bis rite praeparandis libros edide- rint.] Quatuor autem numerantur Archy- a2 Laert, tae , primus, hic ipſe Philoſophus. VIII, 82. ð b He- Socandus, Mitylenaeus Muſicus b. Tor- tius, qui de agrorum cultura ſcripfſit, onρbhtr [cui èasoντσuτoο nonnulli tribuunt, an- Arhen. tea nobis memorata.] Quartus, Epi- XII 8. grammaticus poeta. Qulbus guintum Varto nonnulli, Architectum adiiciunt. zmell.pat. ſim. 4 Laeft. ALCMAEON. VZM LCMAEON, Crotoniates, & Py- thagorae auditor fuit, vt pluri- mum in Medicina verſatus, ſimul tamen de natura diſputauit, multas - Je docens rerum hbumanarum cauſas. Primum eum tractatum de naturalibus ſcripſiſſe exiſtimatum eſt Phauorino. Lunam hanc ſempiternam habere na- turam ſtatuit. Fuitque Perithi filius, ſicut & ipſe in principio operis ſui te- ſtatur. Alecmazon, Croioniates, haec ait, Perithi ſilius, Biontino, & L'eoni, & Bathylo. De inuiſibilibus & immor- talibus rebus manifeſtom quidem ſcien- tiam habent Dii, quantum vero conii- cere hominibus licet &c. Anlmam immortalem dixit, mouerique eam perpetuo, inſtar ſolis. RS — . Laert. VIII, 84. . . Statuit planetas fixis ex aduerſo, Plut. P hoc eſt, ab occaſu ad ortum mo- Ph. II, 16. veri. p Autdire item nos inani, quod intra Id. IV,16. aurem eſt, id enim perſonare appel- lente aere, omnia quippe ſonare va- Ccua. Humiditate & tepore, qui in lingua Iq. IV, eſt, diſcerni ſapores. . 18. In cerebro eſle partem animae prin-Id. IV, cipem, ea ſentiri odores, ſpirando ab ea 17. attractos. Mulos ſteriles eſſe, ob ſeminis tenui- IJ. V, 14. tatem, ſiue frigiditatem: mulas, quia matrices earum non hient. VLoetum in vtero ali per totum cor- Id. V, 16. pus, quod ſpongiae in morem recipiat, quae alendo ſunt idonea. *õ Ouid vero ea ſibi vult Alcmaeonis doctrina, vel; quo ſpecétare hoc diéctum poteſt? Nempe male Diogenis Laertii verba repraeſentabat Stan- leius: apud eum enim; iuxta doctrinam Ale- maeonis; 300 Toë rXπrα ε Tr—“ν gιαοννσ, multa in rebus mortalium ſunt duo. In cuius textu, ne vitii ſuſpicio ſit, eadem habemus a- pud Ariſtot. Meraphyſ. V, I. Vbi de Alcmaeone; Gnes! Jdo eSe to r σπι 1αναſροαρ veæ/ν, eum autem T& **οντειτατυνας intelligere, Ariſtoteles addit, & quidem rc Tνε+οοανôρ con- traria, quae forte fortuna obueniant, qualia ſint album, nigrum, dulce, amarue; bonum, malum, ma⸗ gnum, barunm; &. Sed minus ea Arifſtotelis ex⸗ plicatio ſatisſacit Merieo Caſaubono ad Laertii I. c. Si nihil aliud enim, inquit, Polait Alcmaon, nihil magnum,aut nonum dixerit. Cui enim, cui natu- ra non ignota penitus, nen elſeruatum ? Ipſe igi- 1 tur ex Pythagoraeae ſcholae, cuius Alcmaeon fuit, haec explicanda placitis ducit. Pythagorae au- tem T idem ac 76 σασαο, Oαορ bonun, mens, Deus. Ad autem „X materia eſt, & principium mali. Hoc igitur ſibi eum voluiſſe TA ρρροvοov vvvοιoπσ h. e. malorum in vita huma- na maiorem copiam eſſe. Quod & ipſum quam- vis nouum valde non eſſe agnoſcat Caſaubonus; nouitatem tamen in modo exprimendi eſſe cen- ſet, cum in voce 30oο ratio mali contineatur. Ve- rum putem, Ariſtotelis ſententiam retineri poſſe commode, vt ſcilicet intelligatur tota hominis vita obnoxia eſſe contrariis, & quidam, quae ſint T1 T5α, vel T Nbντο, vt ſenſus ſit: eſſe ſuas plerisque rebus humanis bices: quod nouo & ele- ganti modo exprimitur ita: duo r TπMXü 7ν*&ασNÜNw0ℳοöαν Cni geminum iſtud Platonis, r5Xsαα * &ατντI% Tαι ανRMÜh6oτo. Primum 524 PARS VIII. HIPPASsVS PHILOLAVS. 14. v, 17. Primum in vtero caput formari, par- tem ſcilicet principem. Id.v, 24. Sonmum exiſtere ſanguinis in con- curſum venarum receptu: eiuſdem autem diffuſione nos euigilare, ple- num autem abſceſſum, mortis eſſe cau- m. Cauſam bonae valetudinis continen- tem eſſe aequabilitatem facultatis hu- midi, calidi, ſicci, amari, dulcis, ac reli- quarum qualitatum. Contra ſi qua 4 Id. V, 30. harum qualitatum ſola praeualeat, in ceteris morbum gigni: vna enim ea- rum ſi praeualeat, id reliquis exitio omnibus eſſe, atque morborum eſſe cauſam eſßycentem, ſi calor, vel frigus, praedominetur: materialem, ſi humo- res vel deficiant vel redundent, vt ſan- guinis vel cerebri nonnulli defectu la- borant, cum ſanitas contra ſit tempe- ries qualitatum concinna, certa inui- cem ſibi proportione reſpondentium. HIPDPASVS. Caert. L. IPPASVS Metapontinus fuit, 84. vel, vt aliis placuit, Sybarita*, ex Pythagorae ipſe etiam ſchola. Eum Vit. Py- Iamblichus, in mari perüſſe ait, feren- thag c. tem debitam ſuae impietati poenam, 18. P 88. vt qui Pythagorae ſacra prodidiſſet. Laert. c. Is rerum omnium principium ignem elſſe ſtatuit, ex quo omnia ortum du- cant, atque in eum vltimo reſoluantur. Eius ignis extinctione gigni res omnes, eiusque partes eraſſiores condenſatio- ne in terram coaleſcere, quae igne vi- ciſſim ſolutae, in aquam abeant, hanc exhalantem, in aerem verti. Mundum vero, & omnia corpora conflagratione ſoluenda eſſe. Principium igitur eſſe ignem, ex eo enim omnia extitiſſe, eſſe etiam finem, vt in quem omnia reſol- vantur. Idem mutationi mundi certum ali- quod tempus praefixum eſſe defendit, eſſeque vniuerſum finitum, & ſemper in motu conſtitutum. . Scripto eum reliquiſſe nihil, autor eſt Demetrius. Fuit vero &alius eo nomine, Lace- daemonius, cuius quinque extitere de Republica Lacedaemoniorum libri. pHILOLAVS. Laert. HILOLAVS Crotona ortus, ipſe VIII, 84. Lquoque in Pythagoraeis, ab hoc Pythagoricos libros emendos vt cura- ret, Dioni ſcribit Plato, mortem oppe- tiit, tyrannidis occupandae ſuſpectus. Id & Plut. Omnia necekſitate ac Harmonia conti- Plac. Phil. neri defendit, primusque fuit, qui ter- III, 13. ram in orbem moueri docuit, quam ta- men Hicetae Syracuſii alii laudem eſſe malunt. Scripſit librum, eumque, vt Hermippo ex alio quodam ſcriptore relatum, Plato Philoſophus, cum in Siciliam ad Dionyſium profectus eſſet, emit a Philolai conſanguineis argen- ti minis Alexandrinus XL, atque in- de Timaeum transſcripſit. Alii a Dio- nyſio accepiſſe Platonem aiunt, cum eum exoraſſet, vt adoleſcentem ex Philolai diſcipulis in carcerem abdu- ctum, dimitteret. Hunc primum * Sybaritam qui Hippaſum dicat, neminem noui. Forte Crotoniata ſcripſerat Stanleius ex lam- blicho Vit. Pythag. c. I8. p. 81. Demetrius Demetrin rerummn n tium en mundust ommia. le oet. Rehn en. h. thugora 583. ex Vbil bus vere conleſli circum Phuonae Des, 1 eualere aufugi⸗ ſeſe am (Oibe Verum invira — lukt. VI W. Lm tra, M Gwüde un Wn 80 pat fug tus, med qui⸗ d AMhe i⸗ Duo red iut Ch metrin — dendlen, in D F VDOXVS 8 5 n enimn er. Demetrius teſtatur Pythagorica de Duplicem eſſe ſtatuit mundi interi- ur lne. lis eriti, rerum natura edidiſle, quorum ini- zum, vnum, igne coelitus defluente „ Ull. l, 5. borun ell tium eſt: In enundo natura apte alterum, lunari aqua, per reuolutionem brelfüinn coagmentata eſt ex infnitis ac finitiæ, aeris effuſa, atque horum exhalatio- n ſhemno- mundusquetotus, &, quae ſunt in ipſo, nes eſſe alimentum mundi. . ent, Vtſin. nm ntg. Sbplem diſcum vitreum eſſe docuit, Ylut. II, cefech h. desoer⸗ aoarun lurarcho, Polchrun Py- qui reuerberantem ignis mundani o- 20. ſttenre. 583. — S eacka 1iia Per rani⸗ mnis ſplendorem accipiat, lumenque certi imui. . SX VTDiDus elccta. aäuerui, Müperiete g gos, quaſi per infundibulum, tranſ- ndentium bus vero Metaponti quadam in domo mittat: vt ſol videatur ignis in coelo . conſeſſum agentibus, Cylonii ignem ] vero quod ab eo procedit ſpeculi r— F 4 . » » — Srdaners iia uni inne⸗ habeat formam, tertio vero ſplendor 1la0 Net, & Lyludtc, qt e. Siſtat, qui a ſpeculo iſto quaſi refle- nes, robore & agilirate freti, flammas 1442. ſpergi h euaſere; Philolaus quidem in Lucanos us nobis diſpergitur, arque hoc eſt. 1 fugrrione fugi us lumis dei lii uod ſolem vocamus, quaſi imaginis Vrureſe aufugit, eoque incolumis delatus, aliis i a8 imaginem. Ctllzel ſeſe amicis adiunxit, qui iam rurſus M . Nnikeſe. coibant, Cyloniis viribus ſuperiores. T erram dixit in orbem circumferri Ia IIl, 3. Verum ea de re pluribus actum ante circum ignem, obliquo circulo, in gtum a-- in vita Pythagorae. morem ſolis & lunae. defendtr, . S EVDOXVS. I tor Loert. VDOXVS Gnidius fuit, Aeſchi- mendatitias ab Ageſilao litteras ad Ne- 1IX, 86. nis filius, Aſtronomus, Geome- ctanabin ferens, a quo & ſacerdotibus ne, Lace- tra, Medicus, Legislator, Geometriam eſt commendatus. Ibi moratus an- Ntiterede quidem ab Archyta didicit, medici- num I, & menſes IV, mento attonſo nlibri nam a Philiſtione Siculo, vt Callimacho atque ſupercilio, octo annorum hiſto- affirmatum. riam, iuxta quosdam, conſcripſit. Inde — Platonis quoque auditorem fuiſſe Cyzicum, atque in Propontidem venit, Sotion ſcribr. Nam cum annum philoſophiam profeſſus. Mauſolum .B XXIII aetatis ageret, ſummoque inter itidem videre voluit: vnde Athenas ſeriptore paupertatis anguſtias diſcendi ſtudio reuerſus eſt, habens ſecum diſcipulos cun ein flagraret, Socraticorum gloria excita- plurimos, Platoni vt faceret aegre, lus ellet tus, Athenas contendit, cum Theo- iuxta nonnullos, qui eum admittere Angen. medonte Medico, a quo & alebatur, olim recuſauerat. Sunt, qui dicant, tque in⸗ quippe cui in deliciis fuiſſe a nonnul- conuiuium Platoni celebranti, ipſum, liabio . lis dicatur. In Piraeeum autem delatus, plures cum eſſent, hemicyclium accu- nt, cum Athenas quotidie adſcendit, ibique au- bitum monſtraſſe. tem ex ditis Sophiſtis, ad portum eſt regrefſus. Nicomachus, Ariſtotelis filius, illum Ia. Nobdu- Duosque ibi menſes moratus domum ait voluptatem ſummum bonum di Vimum rediit. Inde rurſus, amicorum ad- cere. —E jutus liberalitate, in Aegyptum cum Magno honore exceptus in patria er ſa eſt; cuius rei indicio eſt honorificum Chhryſippo Medico eſt profectus, com- Mmm mm de eo Id. I4, Id. 8²⁵⁶ de eo decretum. Apud Graecos quo- que clariſſimus fuit, legesque qui- busdam ciuitatibus condidit, easdem item, iuxta Hermippum, in Aſtrolo- gia, Geometria, alisque praeclariſſi- mis ſcientiis inſtituit. Tres ei filiae fuere, Actis, Philtis, & Delphis. Canum Dialogos eum compoſuiſſe, relatum Eratoſtheni. Alii tamen ſua eos lingua Aegyptios aiunt compoſuiſſe, in Graecam linguam inde traduxiſſe Eudoxum. Ab ipſo quoque accepit, quaecun- que de Diis, de mundo, & coeleſti- bus, litteris mandauit Chryſippus. Erinei filius, patria Gnidius. Scripta reliquit plura, eaque prae- ſtantiſſima. Filium item, nomine Ariſtagoram, Chryſippi parentem, Aethlii diſci- pulum.* Olympiade CIII floruit, mortem obiuit annos natus LIII. In Aegy- pto apud Ichonuphyr, Heliopolita- num, degentis pallium lingere apis eſt viſus, celebrem ergo eum fore, ſed minus longaeuum, ex eo oſtento ſa- cerdotes praedixere. Et haec quidem Laertius. . Si Olympiade igitur CIII floruit, aetatis autem anno XXIII Platonem PARS LX. HERACIITVS CAL. I. I. audiuit, erraſſe oportet Euſebium, qui Olympiad. XCVII initio eum ſfioruiſſe ait, ſeptimo poſt Socratis ex- ceſtlum anno, quo tempore multum inclaruiſſe non potuit Eudoxus, Pla- tonis diſcipulus, ſi tum extitit quidem, extitiſſe autem Ciceroni etiam eſt Cic. de affirmatum. Eundem cum Platone Diuin. in Aegyptum profectum eſſe docet bzdes Strabo“, coaetaneum eius ait Suidas.“ XIV. Scriptorum eius Octaeteris Cenſorinodp⁵. 656. commemoratur. * Suid. Terrae deſeriptio (Yie zegedbe) ab Athenaeo“, quod ipſum forte eſt opus, quod T s rs 10* ebρo oias vocCat e Athen. Strabof, cuius varii ſunt libri, quo-L. vI. p. rum (ſextus) a Stephanos citatur, at- 288. C. que a Porphyrio ' ſeptimus. igiah. Phaenomena commemorantur ano-1, II. p. nymo vitae Arati ſcriptori. 100. C. Alterum eius opus idem memorat, 8 Steph. quod karαν ντIvdʒ Hipparcho dicitur, in Asa- vtrumque ad αwvosEiν eius refert cl. "* Aol- Fabricius Bibliothecae Graec. Lib. III. u porph Cap. S. cui & Eudoxi peaksrosnra, Vit. Pyth. Canum dialogi, & leges, praeterea com- p. 183. memorantur. Fuere & alii homonymii, Rhodius Laert. Hiſtoricus, & Seculus alius, Poeta UIII, 90. Comicus: Gnidius item Medicus, & ius Cyzicenus. Sed de Pythagoraeis tis. d de die * Aliter accipiunt iſta eruditi Laertii inter- pretes, qui ita: Huius flius Ariſtagoras fuit, cuius Chryſippus, Aethblii flius, diſeipulus fuit, cum quibus faeere malim. Quid enim illius in Philoſophis Aethlii nomen, vt hic commemorari mereatur? Praeterea Graecae linguae genio ea in- terpretatio maxime eſt conformis; ita enim Grae- ca: TSS⅝ ρο ς Aoαεο*αννσα * Xρερρι⁰. 7os As ααντ. HISTORIAE Eudok. nat. c. I8. d c. ſttis etian P at, gil tale nan tud ne⸗ Ctero 5 Lan. I, 1. d Strom. 1p302. B. cad Am⸗ Phidam. Il,,55. 64, Lu- bin Kob. erm, W. 75. eLaert 3 Liett. 1. lbinn ltio eum ocratizex. e multum ANs, Pl. quiden, — etlum eſtect d, Plrone Diin, ſe cheer ben t Kichis e der S egil 40g4) id Tilk. tatur at. 2,0 1 Ktrab. e ur eno-, I. I00. C. Hemorat,?teph. Gcitun iu lert Na, Ar . M. eeenel, Vit byth, elCON. p. 183, Dhodiurilaer III,9o. Poen0 icls, & ded goreis io ea in⸗ nim Grze⸗ En. . R NATALES, PRAECEPTORES, VIA EPHESI ACA. PHILOSOHICAE PARS IX. HISTORIAE 7 827 HERACLITI SECTAM W COMFPLEXA. C&QA. I. PATRIA, PARENTES, PRAECEPTORES [ET ITINERAI HERACLITI. T ſchola lonica, cui nomen illud aloco inditum fuit, in quo pri- mum eſt conſtituta, cum omni- bus reliquis, ex ea deriuatis ſectis, id commuyicauit, quamuis longe diſ- ſitis locis florentibus: ita Pythagorae etiam ſecta, quae aloco, in quo initio plantata fuit, Iialicoe nomen indue- rat, omnes ab ea ortas, quamuis lon- giſſime remotis ab Italia prouinciis na- tales debuiſſent, illo nomine denomi- nauit. Sectarum vero iſtarum qua- tuor numerantur, Heraclitea, Elea- uca, Septica ſ. Pyrrhonia, & Epicasr ea. Harum primae Autor Heraclitus Tuſe. V, EXtitit ,‚Epheſius patria, cuius patrem 36. Blyſonem vocat Laertius, Clemens? Laert. Bauſonem, Suidas Bloſonem vel Bleuto- IX, I. nem; vel, quod aliis placere ait, Horaci- b Strom. „ a Cicero I. p. 302. . 8 D culum Heracleodorum habuit, cuius cad Am-mentionem in epiſtolis ſuis fecit.“ phidam. Ait Ariſtonymus“, iuuenem Hera- I P56. clitum virorum ſapientiſſimum fuiſſe, „Lu- ni qui Heracion eſt Laertio.] Auun- rilem aetatem euaſiſſet, bat ignorare. Addit Laertius, neminem eum au- diuiſſe, ſemet inueſtigandae veritati dediſſe ipſum, omniaque ex ſemet- ipſo didiciſſe profeſſum. Merito ta-gad La- men r ααιι Caſaubono & dubitatum ert. lc. fuit, an recte mentem verborum He- racliti ſecutus fuerit Laertius, quae referenda ſint potius ad accuratum ſtu- dium, quo in ſeipſum inquireret, iux- ta Delphici Apollinis effatum, NOSCE TEIPSVM. Quo ſpectat, quod Plu-à adu. tarchus " allegat, memorabile eius di- Colot. p. Gum: meipſum exculz atque examina II8. C. vi. Nec ipſi Laertio praeteritum, ². quod Nenophanem audiuerit, Sotio- 'i3. nis teſtimonium: cui a Suida * Hip-Hg ‧ꝝ paſus quoque Pythagoraeus additur. Alias quoque notum, ab Orpheo Clem. pleraque eum accepiſſe Alenan. Floruit autem circa Olympiadem Strom. LXIX m Darii Hyſtaſpis temporibus“. 5. [Per plurimas terras inacceſſas in m Laert. nihil ſo dice- Fl. c. . bin. quippe 7ui noſſet, quod nihil ſeiret. à stob. Laertius a teneris admirationi eum montem Atlanticum iter eum ſuſ- Ix, 14 Serm. fuiſſe teſtatur, & cum eſſet iuuenis, cepiſſe, a Proclo eſt memoriae pro- Sut Xyr, b. dixiſſe, ſe nihil ſcire, vbi vero ad vi- ditum.“ ead'r Nn. IX, 3. VITA EPHESI ACTA. . Laert. 1X, 1. Lto ſupra ceteros animo fuiſſe, rum, vt pateat ex libris eius, Politicis Laertius ait, contemtorem alio- fortaſſis, ex quorum quinto Clemens Mm m mm2 Alexandrinus 828 2 Strom. Alexandrinus“ ipſam allegauit [quam I. p. 315. Laertius eam in rem citat ſententiam: D. varia eruditio mentem non inftruit: a- dit. le lias enim Heſiodum quoque & Py- ge Muu thagoram, Xenophanem item, & He- B3 4“a v6oο Cataeum, inſtruxiſſet. Vna nempe &εa- ſapientia, noſſe [animum,] quando *. & quomodo gubernentur omnia in Sed vide OMhhlibus. . . plura de [Proclus eo ipſo, quod ſe omnia illius loci nofle profiteretur, reliquos ignoran- emenda- tiae eum dammnaſſe ait. ) pud Gat- Homerum, item & Archilochum dignos laker. dicebat, qui ex ſcholis eiecti, colaphis not. in Caederentur.“ [Neſcio an inde Kuaæn- Antonin. Tic turbator ſit dictus Epicuro, apud ka⸗ 43. Laertium, an potius abobſcuro ſcri- bendi genere, a quo &αrει nomen maeum .— — 107. accepit“, & quod neque a grammaticis "ap. quidem intelligi potuit.] Laert. Inter argumenta ingenii eius, altio- . ra ſpirantis, hoc quoque Antiſtheni evid. au- Telatum: quod fratri conceſſerit re- sores a- gnum: Laertios, quod, ſumma ei in pud Me- patria delata autoritate, eam repudia- nag. ad verit, quod peſſima conſuetudine ci- Laert. vitas iam eſſet imbuta. Quamobrem ad 1X, 6. . In Sext. fanum Dianae ſecedens, aſtragalis ibi adu. luſit cum pueris, ad Epheſios, qui for- Math. te aderant, dicens: quid miraminio b69. perditi? nonne iſtud facere praeftat, quam vobiſoum rempublicam admini- ſrare? Plurimum autem eum offenderant I. e. Epheſiih, quod familiarem eius, Her- modorum, exilio mulétaſſent, quae cau- ſa ei ſeuerae in illos animaduerſionis extitit, ita de iis ſcribenti: Merentur Epheſu omnes, vt, antequam pube- res euadant, moriantur, ſuamque ci- vitatem impuberibus relinquant *, quoniam Hermodorum, benefacto- PARS IX. HERACIITVS CAP. I. I. rem ſuum, expulere, dicentes: Neme noſtrum meritis exeelat, talis vero qui fuerit, alibi ſibi, & cum aliis vi- tam ſeiat eſſe degendam. Scripſit vero Darius, Perſarum Epiſtolge eracl. Rex, ad Epheſios, vt ab exilio Hermo- P.48 e4. dorum reuocarent, & patrimonium Lubisi. reſtituerent. Ad Heraclitum quoque litteras dedit, vt ad ſe veniret, & a- pud ſe vitam exigeret, rogitans, in hanc fere ſententiam: J Rex Darius Heracletum, Epheſium, virum ſapientem, compello. *Edidiſti ſermones de natura con- *ſcriptos, intellectu & interpretatu * difficiles. Quantum vero ego in- “terpretando aſſequor, videris mihi *facultatem aliquam adferre conſide- rationis vniuerſi mundi, & eorum, *“quae hinc proueniunt, & conſtituta *ſunt in diuina aliqua motione: quae *plurimos in horum inquiſitione & *Cognitione remorantur, tum qui *„multum in Graecis litteris profece- runt, tum qui plurimum in Meteo- *rorum conſideratione, ſtudii & dili- *„gentiae poſuerunt, vt dubitent de *„ſenſu eorum, quae ſolidis rationi- cbus a te conſcripta eſſe videntur. Rex „igitur Darius, Hyſtaſpis filius, te au- dire, & ſecundum rationem ate in- *formari cupit. Velociter ergo in con- *ſpectum meum & aulam regiam per- *vVenias. Graeci enim plerumque nul- *lis ſapientum virorum praeceptis ob- *ſequentes, illa, quae pulcherrime cab ipſis ad vitam recte inſtituendam *„& degendam, tradita ſunt, conte- mnunt. Apud me vero in omnibus *„“Primas obtinebis, & honorum titu- *los ſingulis diebus, & vitam, tuis prae- ceptis minime diſconuenientem. * Graeca Laertii potius eum ſenſum fundunt: ribusque ciuitatem relinquere. merentur Epheſii omnes adulti mori, impube- Simili Laert, Gimin VI 1 ſt, teſt eumn vel genetde Ad Ttang, An aüle de ira bl. “ T lg. T nun montib dens. incurre Parum triorel Dnla- tunvi entium (qſion lntz ume n. Lu tſeh bin do. à 57. 3 . NX DDrrtun Puchy flins, Pient Citte conN rim, ſacie⸗ impie n ſenn un Ver pri conit tene dern cce ſunn mmi — 3 temt imi 1 ahir gi. Derſirum ite. lo Hermo Henc, . nquoqne Het, & 4. Itans, in Spheſtum, tura con⸗ erpretatul ego in⸗ ers mihi Cconſide- Leorum, Ohſtituta ne: qune tione & um qui rofece Weteo⸗ ⸗ ttent de rationi- tur. Rex ,te Aü⸗ 1te in⸗ incon⸗ m per lnenul- tis oh. gerrime lencdun conte⸗ mmbus mn tiu⸗ Pne- — mpube⸗ Simi VIII, 3. Tranq. SrESSVs EIVS vaert. Simili ratione Athenienſes contem- 1I, 13. ſit, teſte Demetrio, qui valde tamen eum venerabantur. B Senec. de Afſidue autem improbam hominum An, c. 4. adde de ira L. II. c. 10. Andem, inquit Laertius“, homi- num odio ſeceſſit, vitamque in montibus egit, olera ac herbas come- dens. Nempe offenſam eius, in quam incurrerant, ipſum contemnendo, haut parum augebant Epheſi, vnde, Deme- trio referente, ab iis neglectus, priua- b ap. La- tam vitam agere maluit.?* Eius rei oc- ertium caſionem ipſe in duabus ad Hermodo- VIII 15. rum epiſtolis exponit, quarum prior gso. ita ſe habet: Heraclitus Hermodoro. ccNon amplius tuum proprium in- fortunium moleſte feras, Hermodore. Euthycles, Nicophontis illius ſacrilegi 63 filius, impietatis me accuſauit, virum ſa- pientia praeſtantem. Linguae proca- citate ſuperans: quaſi arae, ad quam H conſtiteram, meum nomen adſcripſe- rim, meipſum, homo cum ſim, Deum faciens. Inde iudicabor ab impiis de impietate. Quid cenſes? Videbor illis impius, cum aliter, quam illi, de Diis ſentiam. Si coecis de viſu ſit iudican- dum, coecitatem viſum eſſe dicent. Verum, o rudes homines, docete nos prius, quid ſit ille Deus, qui in templis concluditur? * Nempe piji eſtis, qui in tenebris Deum collocatis. Et homo qui- dem opprobrium duxerit, ſi lapideus dicetur: De Deo autem tanquam veriſ- ſimum, & commendationi eius aptiſſi- mü, profitemini, e rupe natus quod ſit. 829 deplorabat vitam, & quoties in pu- blicum proceſſerat, flebat, omniaque ei, quae agimus, miſeriae videban- tur. . CAP. III. SECESSVS EIVS. O indocti ! non ſcitis, quod Deus manu factus non ſit, neque a principio funda- mentum habeat, neque circumferen- tiam habeat, ſed vniuerſus mundus e- ius templum eſt, animalibus, plantis, & ſtellis variegatus? Inſcripſi aram Her- culi Epheſio, vobisque hunc Deumre- liquis adiunxi, non Heraclito .] Quod c Verba ſi vos litteras non ignoratis, veſtra igno- vneinis rantia mea impietas cenſeri non debet. melula Diſcite ergo ſapientiam, & cognoſcite. nttie. Sed non vultis, neque ego vos cogam. ln ruditate veſtra conſeneicitis, propriis malis delectati. Hercules autem Inon vilis homo extitit, & hoſpitum ſuo- rum interfector, vt Homerus ipſum mentitus eſt. Quid ergo ipſum De- um fecit: Propria honeſtas, & praecla- riſſima illa opera, quae talia certamina perfecerunt. Ego ergo, O homines, nonne ipſe etiam bonus ſum? Sed pec- caui, qui vos interrogem. Nam ſi nega- retis, tamen bonus ſum, mihique plu- rimi & difficillimi labores cum laude ſuperati ſunt. Superaui voluptates, ſuperaui diuitias, ſuperaui ambitio- nem, proſtraui timiditatem, proſtraui adulationem: non contradicit mihi timor, non contradicit mihi ebrietas; timet me dolor, timet ira, coronam, vincendo iſtos, reportaui. Haecque ego mihi ipſi, non Euryſtheo, obnoxius feci. Non deſinitis tandem ſapien- tiam contumelia afficere, & veſtra x* Senſus Laertii hic potius eſt: eum vtut con- temtum ab Epheſiis, Athenas tamen abire noluide, inuitatum, patriam fe. praeferentem. xX Quid ſit Deus, vt impios nos iudicantes, fi- dem inueniatis? Vbi eſt Deus, in templis couclu- ſus? ita Stanlei. ex aliis édd. Mmm mm 3 peccata 830 PARS IX HERACIITVS CAP. III. Lubinus peccata & ſcelera vobis ipfs infligere? habet 7. Si poſſetis poſt quingentos annos e ge- SS neratione poſtliminio reuiuiſcere, de- prehenderitis Heraclitum adhuc viue- re: veſtri autem nominis ne veſtigi- vm quidem. Aequali tempore cum vrbibus & regionibus, propter doctri- nam, viuam, nec tacebor vnquam. Quamuis Epheſiorum ciuitas diripia- tur, & omnes arae deſtruantur, animae hominum meae memoriae ſedes erunt, Et ipſe Iluuentam vxorem ducam: non illam Herculi adamatam, nam ille ſemper apud ſuam erit. Alia vero no- ſtra erit. Multas enim Virtus fluuen- tas] producit, & Homero aliam dedit, & Heſiodo aliam, & quotquot boni fue- rint, vnam: illa vero eſt doctrinae gloria. Annon ego pius Dun Buchy⸗ cles, qui ſolus Deum nodi? Tu vero temerarius es, & impius, qui Deum cenſes eſſe, qui non eſt. Nunquid, ſi arae Deo non exſtruantur, Deus non erit? Nunquid, ſi cui ara erigatur, qui Deus non eſt, ille Deus erit? Nempe lapides Deum teſtes. Opera Deum teſtentur oportet, quale Solis; nox & dies ipſum teſtantur. teſtes, vniuerſa terra fructum produ- cens, teſtis, lunae circulus, eius opus, cGeleſte teſtimonium. ,· Hermodors. *Audio Epheſios contra me legem laturos maxime illegitimamm. Nulla enim de vno homine datur lex, ſed iu- dicium: Neque norunt Epheſu, quod aliud ſit iudex, aliud legislator. Eoque meliorem legem eſſe, quod ignoretur, quis in eam ſit oflenſurus. Iudex ve- r6 accuſatum oculis intuetur, cui cri- men imputatur. At vero norunt illi, Hermodore, quod vna tecum leges condiderim: hinc me patria eicere volunt, ſed non prius, quam ſeipſos re- Horae ipſi ſunt prehenderint. Iniuſte autem decre- verunt, hominem non ridentem, & per omnia hominum oſorem, antequam ſol occidat, ciuitate egrech debere: Haecſcililet eſt lex illa, quam condide- runt. Nemo autem eſt, qui non ride- at, Hermodore, praeter Heracletum, adeoque ego is ſum, quem expellunt. Ohomines, nonne aliquando diſcere vultis, cur nunquam rideam? Non quod homines oderim, ſed vitia illo- rum. Italegem conſcribite: & quis malitiam oderit, ciuitate egrediatur: Et ego primus exibo: lubensque non a patria quidem, ſed a malitia ciuium meorum, exulem agam. Corrigite er- go edictum veſtrum. Sivero confite- mini, quod Epheſiis malitia obtineat, quodque vos ego oderim, què ego non melior ſim legislator, ſi legem condam, o gui per malitiam ſuam eſficiunt, vt Heraclitus nunquam rideat, & vita mi- grare debere à Imo potius mulctam vobis dicere fas ſit, opum enim iactura magis excruciabimini. [Hoc veſtrum cut, eſt exilium, hoc mors vobis. Iniuria omigt me afficitis, dum aufertis, quae Stant’. Deus dedit, & iniuſte me vrbe eiicitis. An vero hoc ipſo primum vos amabo, quod omne mihi abſtuleritis gaudi- vm, nec deſinatis legibus & exiliis con- tendere? Nam in ciuitate ſi manſero, nonne a vobis itidem exilio mulétor?? In ed. Cum quo enim vna moechor? cum Lubini quo caede manus cruento? cum 00 D z. quo me inebrio? cum quo vna cor- ua, H- rumpor? Nullum enim corrumpo, nec gaα;. iniuria afficio. Solus ſum in ciuitate, 1σαν. & hanc ſolitudinem malitia veſtra effe-“ es⸗ ciſtis. An forum Heraclitais melius fren reddidit*? Minime. Sed Heraclitus zeſtram vos, & ciuitatem, meliores reddere cu- Heracli- peret, ſed non vultis: Ego quidem volo, um bo- & aliis lex ſum, & vnus cum ſim, ciui- d tatem punire non poſſum. Demiramini magis VOs probem. vncinis en ecre. tem Eper ltequam Gedere: condide. non ride- acletum, ewpellunt. 1o Eiſcere n! Non Vitia ilo. religtur: que non inciuium rigiteer. confite. btinent, egonon ndam, liunt, t viu mi- ul ctura Rrum neini clula Müdrin nie (llde genh. eiicitis. mubo, Aud⸗ is Col⸗ anlero, IIl 4 Col- H- , hect itate, , P. e, nur. 1ele. 6. nelil ſen ltus gehrun ecu⸗ Herul. dl, nun iſ- CIII. /aol Nl ng; Mrobem. Sö;CESSVS EIySs e vos, quod ego nunquam rideam: ego vero demiror illos, qui rident, quod alios iniuria afficientes, gaudeant, cum contriſtari oporteat illos, qui juſte a- gunt. Date mihi, pacem colentes, oc- caſionem ridendi, vt in iudiciis non concertetis. In linguis arma habe- tis, opes auferentes „ feminas cor- rumpentes, amicos venenis necantes, ſacrilegia perpetrantes, populo de- bitam fidem violantes, tormentis ſpi- ritum hominibus extorquentes: A- lius alia malitia plenus. Anne ri- debo, cum videam homines ta- lia facere? Veſtes, & barbam, & caput, cultu effeminato ornata? An mulie- rem, veneno a filio circumuentams* An iuuenes, ſuarum facultatum deco- Gores? An ciuem, qui vxore ſua pri- vatus eſt? An virginem vi in perno- cCtationibus conſtupratam? Aut mere- tricem, quae femina nondum eſt, & feminarum tamen affectibus agita- tur *** Aut per laſciuiam vnum pue- rum vhniuerſae ciuitati amatum? An, cum oleum vnguentis corrumpi- tur ** Anillos, qui conuiuia, datis annulis, aſſidue celebrant? An illos lu- Xus in ferculis, & fluentes ventres †* Aut, qui in theatris, quae ad iura perti- tinent, tractat, populum? An faciem meam exporrigi virtus permittet, ma- litiae poſtpoſita? [An vero veſtra bella ridebo, cum iniuriarum cauſas confin- gentes, vos crudeles caedibus polluitis, ex hominibus beſtiae facti, dum tibiis & crepitaculis per Muſicam conſonan- tiam, in diſſonantes affectus excitami- ni ††*] Ferrum, aratro & agriculturae debitum, inſtrumentum caedis & mor- tis praeparatur. Dii vero veſtri con- tumelia a vobis afficiuntur, Pallas, belli praeſes, & Mars, bellicus appellatus. Homines contra homines phalanges inſtruitis, alter alterius trucidationes exoptat; illos, qui minus caede manus cruentant, tanquam ordinum deſerto- res punientes, contra, tanquam bello o- ptimos, ſanguinsrios laudantes. Leo- nes vero contra leones non armantur, nec equi gladios aſſumunt, nec aquilam in aquilam alteram thorace indutam videas; nullum aliud animal pugnae inſtrumentum habet, ſed vnicuique ſua membra etiam arma ſunt. Aliquibus cornua arma funt, quibusdam roſtra, quibusdam alae, quibusdam velocitas, aliis magnitudo, allis paruitas, quibus- dam celeritas, quibusdam natatio, mul- tis etiam ſpiritus. Nullo gladio bruta animalia vtuntur, quae in ſemetipſis na- turae legem obſeruari vident, ſed non in hominibus: Id, quod longe maius peccatum fuerit, quod meliores iſta diſ- tonuenientia deteriores exiſtant. Belli aliquis finis vobis exoptandus. Ita certe moerori meo dabitis finem? Quid vero? annon eo magis hoc faci- endum, quod omnes eiusdem generis ſitis? Depopulata & ſpoliata eſt Ciuitas, * αοαανιüIινυαιναρÜνν τIe Stanl. ver- tit: a flio improbo deſertam, nee melius Lubin. quae ßenenum filio praeparat. * Eraleav Sn αιααο, . Jov.ααναια*α⅓. Xεασα2* T&α praetuli verſionem Lubini. Stanleius vertebat: concubinam, Gæoris loco quae habeatur. *** Venena mortifera, Enguentis parata, St anl. In Graecis eſt: T νε;-̈ραιααρρααρ ε αοοο neſcio, quid legerit Stanleius. In Graecis eſt 7 T96 2* &vdρπιαςαεο⅜ss di& deττ—ÜHÿHοοτιſαοονν, T& i ͤααααπροzͤ Mνττο Stanleius exponit: Ventrem in fe- ſKis eneno magis, quam deliciis, implentes, male & vertens, &diſtinguens. Verſionis, quam nos prae- tulimus, rationes vid. ap. Caſaubon. ad Athenaeum L. III. c. 31. f Parenthef incluſa ita repraeſentat Stanleius: Virtus, Bitio igidior, coecitate me puniat, ſi Be- Fras rideam hbias. Muſica tibiis Edibusg ad ea o⸗ mnia, quae harmoniae aduerſa ſünt, excitemini. Sed Lubini retinui verſionem, Graecis magis ac- commodatam. ſenectus X 3³² PARS VIII. HERACITVS CAP. III. ſenectus conuitiis petita, mulieres ab- reptae, pueri ex vlnis parentum ab- lati, chalami corrupti, virgines ſcorta agentes, pueri effeminati, liberi ferro vincti, templa Deorum expilata, & mo- numenta heroum effoſſa, & Paeanes in turpiſſimis operibus, & iniuſtitige & ex Perſarum more, ore obuoluto, eas Ilas vero loco honoratiore donaria Diis oblata. Haec vos ſine riſu in pace verbis depugnatis, in bel- lo Rempublicam ferro adminiſtratis, & iuſtitiam ferro fugatis. Hermo- dorus, quod leges ſcripſerit, exilio mulctatur. Heraclitus, quaſi impius, vrbe eiicitur: vrbes iuſtitia ſunt de- ſertae, & deſerta ad iniuriam facien- dam. Homines muros poſuere, ma- litige hominum ſigna, quae violen- tiam veſtram concludunt: vnicuique dein domus circumdata, alii ſunt pec- cati muri. Intus ſunt hoſtes, pro- prii ciues veſtri, qui hoſtes extra ſunt, peregrini. Omnes hoſtes, ne- mo amicus. Poſſumne ridere, tot hoſtes intuitus? Alienas diuitias pro- prias exiſtimatis, alienas vXOres pro- Prias ducitis, homines liberos man- cipia redditis, & viuentes deuoratis, leges transgrediemini, iniufſtas leges conditis, omnia viagitis, quae etiam contra naturam ſunt, & vobis tamen ipſius iuſtitiae opera eſſe videntur. Le- ges veſtrae iniuſtitiae vos conuincunt. Si enim non eſſent fine pudore, libere paſſim euagaremini. Iam vero paul- lum adhuc poenae metu reuocamini, ne furioſo impetuin omnem malitiam efferamini. „ Tertia eius ad eundem Hermodorum extat epiſtola, non mi- nus indignationis in Epheſios plena: Heraclitus Hermodoro: *Significa mihi, Hermodore, quando in Italiam diſcedere decreueris. Acci- piant te illius regionis Dii & Daemones lubentes. Per ſomnum vidi, ad tuas le- ges vniuerſi orbis diademata accedere, adorare. conſidere. Epheſii te, poſt fata tua, ad- orabunt, vbi tuae leges omnibus homi- nibus imperabunt, & tunc illis coacti vtentur: Deus enim principatum ab illis abſtulit, &, qui ſeruirent, dignos iu- dicauit. Hocipſum ex patribus meis didici: vniuerſa Aſia regis poſſeſſio eua- ſit, & omnes Epheſii, eius Polium⸗ Mi- nus aſſueti ſunt verae libertati & impe- rio, & nunc, vt veriſimile eſt, obtempe- rabunt iuſſi, qui plorant, nondum ca- lamitate preſſi, Deosque & homines ac- cuſant, quod ſe bonis non ditent, * proprios vero ſtultitiae mores non ac- cuſant? Coecorum eſt, bona non acci- pere, quae Deus offert. *** Sibylla, vt plurima, hoc quoque vaticinata eſt: Venturum lonia ſapientem exvrbe Latinis. * Vidit illa Sibylla te, Hermodore, tanto temporeante, & tum temporis fuiſti: Epheſii vero, ne nunc quidem videre volunt, quem per mulierem, numine afflatam veritas vidit. Sa- piens Dei teſtimonio probaris. E- pheſu vero Dei teſtimonio contradi- cunt. Sed, huius ſuae contumeliae poenas luent, & iam luunt, dum mala de nobis opinione pleni ſunt . Non Deus punit, vbi diuitias aufert, ſed *X Lubini exhibeo verſionem. Neſcio enim, quid ſecutus stanlei. vertat: Bin, infertis omni- bue, quibus seſtra mon placet iuſtitia. ** Stanl. Si iabe antur plorare & sccuſare Deve, diuitias non largientes. *** Haec melius Graecis conſonant, quam Stan- leiana iſta: eoecorum eſt, non boni Biri fortunae bo- na magni facere. 1 Gr. rä une AwαντWνιτπνιεραιαιιnw,: ſed & illa mendoſa eſſe videntur, illas X . . laett. II4. gu 00 00 ex 4 lu. P N haee Nl. ne ommil. ſa Ranl lancdo 1. Acci. gemones ltuasle⸗ Ccedere, uto, eas Oratiore Atua ad⸗ shom. Ci tum ab nOSiu- 1s meis ſioeux⸗ n. M- inpe⸗ tempe Uumca- nesac- nt,* on a- Ai- layrt ſ rhe ore, oris idem Arem, K⸗ . radi leline mal Non ſed Fan. ℳ76* ſed VYlII, 4. ORBVS ET M0RS ETVS illas malis potius indulget, vt haben- tes, per quae peccent, etiam puni- antur, & diuites ſuam nequitiam o- mnibus notam faciant: Paupertas ve- ro hanc tegit. Non deſtituit vos for- tuna, precor, vt mali cum ſifis, con- tumelia afficiamini. Et hi quidem bene valeant *. Tu vero ſignifica mihi profectionis tuae tempus, nam omnino prius te conueniſſe volo, vt tum de multis aliis, tum vero de ipſis legibus ad te pauca dicam. ſem tibi ill, niſi omnino cenſuiſſem, vt in occulto maneant. Nihil autem tanta fide ſiletur, quam ſi quid vnus Scripſiſ- ℳ 833 vni dicat, maxime vero, ſi Heraclitus Hermodoro. Multi vero nihil diffe- runt a pertuſis vaſibus, vt nihil con- tinere poſſint, ſed ob garrulitatem perfluant. Athenienſes e ſolo ſuae patriae nati, norunt naturam homi- num, quod e terra nati cum ſint, etiam interdum pertuſam, & corru- ptam mentem habeant. IIlos autem inſtituerunt in arcanorum cuſtodia per myſteria, vt quae metu taceant, ſi minus iudicio, nec difficile amplius ſit animae tacendi facultatem excogi- tare. —G ChA P. IV. MORBVS ET MORS EIVS. WVm nul alio cibo in montibus, niſi herbis & oleribus, vteretur, a- Laert. quae intercutis morbo inde laborare coepit, quo ipſo in vrbem reuerti eſt Relationem de morbo eius ex duabus ipſius ad Amphidamantem Coactus. ed. Lu. Epiſtolis accipe. bin. p. 53. 2ðð . . 31. Heraclitus Amphidamanti. aboramus, Amphidamas, mor- bo hydrope: adeo, vt quicquid in nobis eſt, eius praeualente virtute, in Exceſſus caloris fe- bris eſt, exceſſus frigoris paralyſis, Meus iam morbus ex humoris exceſſu eſt. Sed diuinum quid anima, quae iſta Sanitas primum eſt, cu- randorum morborum principium, ea . Antea autem videre, naturae contrarium quod ſit, non poſſumus, ſed poſtquam factum [Sed homines illam aemulati, ſcientias & ignorantias appellarunt.] Ego mundi naturam perſpexi, perſpe- morbum cedat. exceſſus ſpiritus ſuffocario. temperat. vero ipſa eſt natura. haer pla-id eſt. ne omiſ- ſa Stanl. Xi etiam hominis; noui morbos, no- vi ſanitatem, meipſum curabo. De- vm imitabor, qui mundi inaequali- tates adaequat, dum illas vni ſoli ſub- jicit. Non Heraclitus morbo ſuc- cumbet, ſed morbus Heracliti ſuc- cumbet ſapientiac. In vniuerſo hoc humida exſiccantur, calida frigida redduntur. Nouit ſapientia mea na- turae vias, nouit & morbi curatio- nem. Vvbi vero iam declinans cor- pus humore abundauerit, quo fatum trahit, deſcendet. Anima vero non deſcendet, nam illa immortalis ſublimis in coelum deuolabit. Ibi me coeleſtes ſuſcipient manſiones, & Epheſios accuſabo: & rempublicam geram, non inter homines, ſed De- os, nec ego aliis aras erigam, ſed mi- hi alii. Nec Euthycles mihi impieta- tis accuſationem minabitur, ſed ego illi iram. Mirantur, cur ſemper mo- roſus ſit Heraclitus, non mirantur, cur homines ſemper mali ſint. Paul- lum tantum a malitia veſtra ceſſate, * αααοστοονονvs legit Stanl. in Lubini ed. eſt ρααοαu“. Innnn & ego ℳ αα PARS IX HERAITFTVSE CAP. WiV. & ego ſtatim ridebo: quamuis iam hoc morbo laetior agam, eo quod non conuerſor cum hommibus, fed ſolus aegrotem. Nam & ipſa anima mihi vaticinatur, fore, vt breui ex hoc carcere corporis iberer; quae extra hoc vndique conquaſſatum corpus oculos attollens, patrias ſe- des recordatur. Vnde illa deſcen- dens, fluxum hoc'& mortuum cor- pus induit, quod aliis compoſitum ex phlegmate videtur, & bile, & ta- bo, & ſanguine, & neruis, & ofſibus, & carne: Certeenim, niſi corporis af- fectus dolorum cauſa extarent, mun- ꝗquam corpus hoc deſerere vellemus. Eidem. Conuenerunt medici, O Amphi- damas, & quidem ſic ſatis promte ob morbum meum, neque artis, neque naturae periti: & aliud quidem nole- bant, aliud probabant: vtrumque vero ignorabant. Nec aliud, niſi quod corpus meum, inſtar vtris inflati, ta- Adu mollirent, egerunt. Quidam et- iam medicinam adhibere voluerunt, ſed non permiſi: ſed primum ab ipfis morbi rationem perquiſiui, quam non dederunt. Neque ab illis ego, ſed a me ipſi victi fuere: Quo- modo vero, inquam, poteritis arti- fices eſſe in tibiis canendis, ſi ab eo, qui tibicen non eſt, fuperemini? Me- ipfum curabo recétius, quam vos, ſi me docueritis modo, quomodo ex humiditate ſiccitas fiat. Hli vero cum non intelligerent, quid quaererem, tacebant, de propria fua ſcientia du- bitantes. lbi vero coguoui, quod alios etiam non ipſi, ſed fortuna, cu- raſſet. Impii illi, Amphidamas, qui artes, quas non habent, mentiun- tur, & curant illos, quos non norunt, ſunt aegroti mundi remedia. & homines ſub nomine artis interi- munt, & naturam, & artem iniuria afficientes. Turpe profecto eſt igno- rantiam profiteri, turpius autem ſci- entiam, quam quis non habet. Quo ergo nomine mendacio delectantur, ni- ſi vt per fraudes diuitias acquirant? Meliores profecto forent, ſi illas e- mendicarent. Nam ita miſericor- diam mouerent quibusdam, Iam ve- ro odio habentur, vtpote pernicioſi & mendaces. Feliciores aliae artes, nam iſti citius reprehenſionem in- currunt: quae meliora ſunt vero, mi- nus reprehenſioni obnoxia ſunt. Hu- iusmodi in ciuitate plures ad me ve- niebant. Nemo illorum medicus, o- mnes impoſtores, & deceptores, qui ſophiſmata artis argento vendunt. IIli Heracleodorum, diuinêm illum ami- cum meum, occiderunt, & pretium in- ſuper acceperunt, qui mei morbi rati- onem reddere non poterant, nec, quo- modo ex humiditate ſiceitas fieret: & ignorant, quod Deus in mundo ma- XIimacorpora ſanat, dum, quicquid in illis inagequale eſt, adaequat, fracta coniungit, & caſura praeueniens re- primit, Wparſa colligit, mornata de- corat, quae reliéta ſunt, propellit, & fugientia comprehendit. Tenebras lhuce illuſtrat, infinitum terminat, rudibus formam indit, quae omni ſenſu carebant, oculis implet: omnem fubſtantiam penetrat, percutiens, temperans, diffoluens, denſans, fun- dens, aridum in humidum ſoluit, id- que vt ſoluatur, diſponit, & guttas quidem per vaporem extrahit, ſolu- tum aerem condenſat. Et continuo alta deprimit, & infima erigit. Haec Hunc ego in meipſo imitabor, & alios vale- re iubeo. Medices A WI . n. Medie Us; n pe e Usnor ſabule humon rum n Anno . Her .5 iiſſe inteſti cumſe lsobi⸗ ſer gnos poltn mob uue eſle elle. I A 3 tum Cü AII, 1. Lee olo tig interi. en ininriz deſtigno. Atem ſci. Et. Qo hantunnl⸗ equirant? lng e. miſericor. lamye- ernicioſi lue anes, Dlemn in⸗ Vero, mi⸗ Uut Hu- d me re⸗ —R Aes, gui Unt. Ul lum ami- tiumin- rbi rati⸗ koo- leret: do me- hwidinn , rad jens re⸗ nata ge⸗ pelit enebras tminat, e omni ormnem Utiens, 15 fun⸗ Uit i⸗ gottes ſlu⸗ ntinno⸗ HMec Hunc . lle⸗ dices 5 Laert. vI. Medicos ita per aenigma ſciſcitatus, an poſſent ex imbre ſiccitatem facere?! illis non intelligentibus, ſeipſum boum Rtabulo incluſit, eo vapore hydropicos humores exhauriri poſſe arbitratus. Ve- rum nihil ea re proficiens, mortuuseft anno aetatis LX. Hermippus refert, Medicis ilum dixiſſe: Num poſſit qaispiam, preſſis inteſtinis, humorem exhaurire? quod cum ſe poſſe negarent, ſeipſum eum ſo- lisobiecie radiis, ac ſeruis praecepiſ- ſe, vt boum fimo totum oblinerent, quo ſtatu obierit poſtridie, in foro ſe- Pultus. Neanthes Cyzicenus dicit, a fi- mo bubulo eum purgari non potuiſſe, atque ita a canibus, quod hominem eſlſe non agnoſcerent , laceratum eſſe. Id. VIII, Ariſte tamen ab ee morbo libera- tum, pofſiea alio morbo interiiſſe, ait, cum quo facit Hippobotus. Id. vIII, Quinque eo nomine memorantur 17. Laertio; quorum primus eſt ipſe phi- loſophus. ecundus, poeta Lyricus eſt, qui XII Deorum ſcripſit encomium. Tertius, Poeta Elegiacus, patria Ha- licarnafſeus, in quem Callimachi extat I4. VIII, 4. Epigramma. APOPHTFGMATA FIVS 83 Quartus, Lesbius, Macedonicorum autor. 1. Quintus, homo, qui iocis & riſibus excitandis ſtuderet. Hiſce adde Sextanm, Mitylenaeum, praeſtigiate-a Dei rem apud Athenaeum. pnoſ.I. . Seftimus, Tarentinus, qui in Ale-20. A. & xandri nuptiis cantans citharam pulſa- C. All b. vit.? [Praeterea ſequentes Aegidius S e . Menagius obſeruauit: “ L. XII. p. Oktauum, Tyrium, familiarem An- 5368. F. tiochi, qui Clitomachum multes annos? Laert. & Philonem audierat. 4 l⸗ 271 Nonum, Sicyonium, cuius ſecundum Lucuile de lapidibus librum laudat Plutar-c. IV. chus. e Pluc. Decimum, Perineum, qui prouer- Ei. de bio dedit occaſionem apudsuidam. de Sca- Vndecimum, Allegoriarum Homeri- mandr. carum autorem, quæ Heraclidi Pontico? Suid. v. a nonnullis temere tribuuntur, item li- Sατ£v bri æe& ànνHôι , qui & Euſtathio com-½ à I memoratur. & Addere etiam poſſis mer. G. praeterea dyſ. A. Duodecimum, Cymaeum, Heracleae p. 1504. præfectum, ĩmpoſitum ab Arſinoe, Ly- hab. ̃he- ſimachi coniuge, vt Memnoni tradi-c tum. Jh 173. De Philoſopho Heraclito refertur, i Clem. Melancomae tyranno eum perſuaſiſſe, Al. Str.l. vt tyrannide ſe abdicaret. P. 302. B. ð CAP. Y7. APOPHTHEGMATA EIVS. APophthegmaca eius, ſententiaeque ad morum doctrinam pertinen- tes, iſtae potiſſimum commemoran- tur. Contumeliam extinguere oporte- re magis, guamincendium, dicebat, po- Ppulumque pro lege haut ſecus, ac pro Laert. Muro pugndie opertere.“ IX, 2: J Sacrificia deridens, per quae Deos ſuos homines deliniri exiſtimabant, Purgantur, inquiebat, dumcruore pol- Iuuntur, non ſecus, ao ſi qitis in lutum in-b. Eliaſ. greſus, luio ſe abluat. Cretenſ. Idolis vero vota facientes, perinde in Naz. agere dicebat, ac NR quis loquaiur oui eg6. gedibus.“ Bacchi vero ſacra his verbis b. 20. irriſit: Niſt pompam facerem Baccho, c Clem. &cantica canerent impudentilſzma A- Protr. p. Aum erat. P. B. Corpus ſuum penitus ſe quidem face-A ibid. renibhili, & ſtercore vilius exiſtimare,? 22. aiebat, cuius tamen curam gerere velit, Nnun nn 2 quamdiu 33⁰ quamdiu eo ſeſe vti inſtrumento Deus * Suid. jubeat. * HaτXÿddd̃ Quorumcungue ſermones audiui, nullus eo veque peruenit, vt intelligat, ſapientiam quiddam eſſe a rebus omni- bus ſeparatum. Homo ſolitarius, aut Stob. Deus eſt, aut bellua. . 1 . . a Mali ſiunt & oculi, & ðaures ſtulto- init. Tilm hominum, qui barbaros habent a- g⁸ Stob. S. 1mO.. 1V. 5s. Quorumuis hominum refert noſſe ſo- n d. V. ipſos, & ſibi moderari prudenter. ?„74. Quum vehementer precibus con- tenderent ciues, ſententiam de con- cordia vt proferret, inſcendens emi- nentiorem locum, aquae frigidae ſibi afferri calicem juſſit, in quem vbi fari- nae aliquantum inſperſiſſet, permiſce- re amplius glachone coepit, moxque hauriens inde ſe proripuit. Intelli- gendum ipſis relinquens, ſi vilioribus atque obuiis contenti eſſent, neque Plut de ros, inter ſe, atque concordiam. eul r. Ruditatem cum alias celaſſe non eſt X Stob. S. fFacile, tum in vino multo maxime. E& XVII. p. Vir inebriatus vacillat, & ab impit- 165 bere puero ducitur, animam babens IId Se rm.Pumidam, ignarus, guorſum at. M. au- V.p. . tem anima icca ſapientiima & optima. Huic geminum iſtud Heracliti apud m ap. Eu-Philonem: vhbi terra eſt ſicca, anima ſeb. Praep. ſapientisſima éſt & optima. m 5S99 Heraclitus dixit, ingenium hbomini GII. p. Daemonem eſſe. Cum interrogaretur, cur taceret? 559. IC °Laert. vt vos, inquit, loguamini.“ 12. Regem, cuius Delphicum eſt oracu- ut. de S Pythag. lum, neque loqui, neque tegere, di- Orae p. Cebat, ſed ſignificare. affectarent immodica, pacem habitu- PAlS LA. HERACLVIIVS CAP. VI. Viuere & mori perinde eſt, vigilare item & dormire, iuuenem eſſe & ſo- . . IId. d nem, horum enim quoduis per vices mu- t cht. tatur in ſuum contrarium. ad Apoll. Procreationi liberorum iniquior di- p. 106. xit, procreatos & viuere, & velle, & Clem. mori, vel potius requieſeere, & poſt ſe a Srr. liberos relinquere itidem morituros Ei k. fere gemina eſt, quae a Porphyrio porph. & Philonet allegatur eiusdem Heracli-de antro ti ſententia: Animabus videri oblecta- Nymph. mentum, non mortem, cum humidae na-b: ſcuntur; & quando alibi dicit, nos illa-L II. al- rum mortem viuere, & nos illarum vi- legor. tam mori.] . Legis. p. Niſßi quis ſperet, quod eſt inſperatum, S. non inueniet, inſerutabile quod eſt, nequé romn. vllus ei adid patebit aditd. * Haec ver- II p. 336. ba explicationem quandam habere dicit Clemens, Propheticorum illorum: niſz * Eſ. VI. credideritis, non intelligetis.* 2 Clem. Incredulos quosdam increpans, nec p. 369. audire dicebat poſſe, nec loqui? 2Clem. Quomodo lumen, quod nunquam occi- Paedag. . . . L. II. p. dit, vel latere, vel obſeurari poteſt? de —2 196. Deo autem haec dicit. conf. de Iuſtitia inuadet mendaciorum fa- boc loco . 6 Gattak. bros & teſtes. ad Anto- Hiſce a Stanleio collectis addi ſe- nin p. 26. quentes Heracliti ſententiae poſſint: Vörrorn. Manent homines mortuos ea, quae , ch 549 3 b Clem. negue ſperent, neque expectent. Strom. Creatorem in condendo hoc mun-IV. p. 532 do luſiſſe aiebat, vt relatum Proclo. e& Theo- Eodem ſpectant Ciementis 4 illa de Therap Heraclito: talem vero luſum Iouem VvIII. . ſuum ludere dicit Heraclitus. 118. Homines etiam cum didicerint, non-Procl L. . —N. S.. II. in Plat. cognoſeunt, etſe ſibi videantur.“ Tim. p. * Sententia haec, quae apud Clementem hoe modo concipitur: 2“ αα „πττ A, ανπαεα & &ρoοoισι,, νρρνντορ0ναοο ααοο vel vt ed. Florent. habet æ*ρορννατâοao αοα ατοορ⁵α) Ita refertur apud Theodorit. Therap. I. p. I5. 2* 7 — IOI. A Sτππνανραιαεινwατd. quod pertinere Clem. videtur ad doctrinas ſublimes demonſtratione nul- Paed la, ſed fide afſequendas: Vt Plato quoq; multa eſſe di- 1 S cit, quæ non ratiocinatione aſſequr liceat, ſed in qui- Sian. bus fapientum teſtimoniis fidem oporteat habere. Strom. II. Strorn. II. Tberap. O i non/ fCem irdit ſmnil E.N. W Hing,g nt hamn , golgu 1 . galn lel 1em. aſſe idett Tbeodot, lunn etols. 1r guͤn XVII. Aſeipen Thenm here 0 ienk wet dwinus, Ad ce Strom.F. . .5l. Krandis I1. . cognoſe II. ℳS id incte la. der, vpbi 1laubl Mor, ſif Prott.h. Oer. 140 d gdt P legat & Ariſt. in 4 in Eih. al ehinz ſie Micom. mnpe konk etr in mel ido. n uuamn dal.. ie. Mer vo, 1 tob. I ,. 48. .,6. tore 1 Mut, P Hlac.bil, * l u. II 8. ele e leeß, niilire en ſe &ſ. per Micerme. de 1. Condol. miniquior &. del 5 rele, Grlen e, lſ 41. 8. nurinyor billn (borph 4 1 Gdem Herwl. deantro ileriobleche. Wmgh. umidae na .257. .. . t i⸗ licit, meile. lend e1, Loll. al⸗ annni-. legis . kinſeratum 6. Cleß, neßne Cka * Heryer- n luberecldiit Ulorum: ni i I. . Cem. 1 KromIl. Tepans, Mel , 369. on em, uenorci-ielis l. II mroſt7 de “-l.. eſt Ge 196. conk de 7/, boc loco orum ü- 4 Gattak, no⸗ 8 addl ſe- nin 6, e poſſinn: en⸗ 1 6o, gr; nt.. Krom. hoc mmn7 n Moche eo „ d .l orit. d iln Eerhen. Im lovenvlIIl.. —— uo 8Str. V. p. Strom. V. 8 18. (rocll, Cerit, jnplat, r. in. . –– I01. s ettinele den, itione nul⸗ Piect, ult ele di , tſed in gnie n⸗ eat hibele. mnl ⸗ te. — DOOCTRINA FEFIVS. Qui non intelligentes audiunt, ſunt ſurdis ſimiles. 604. & Eins, quod ſcire oportet, ſemper ignari Theodor ſunt homines, & antequam audiuerunt, Therap. & poſtquam audiuerunt primum s⁸. re 13. quam ſententiam ab Heracl'to mutu- em aſſe videtur Apollonius Tyanenſis in p. 602. epiſtolis. h . hEp. Qui aurum rimantur, multa terra Klll. effeſa, parum inueniunt: quod eo per- 1n15. r. tinere docet Theodoritus', quod nul- lus ergo labor defugiendus ſit in rebus diuinis, & ſublimibus inueſtigandis. Clem. Ad celandas cognitionis profundita- Strom. . és bona eſt incredulitas: quibus illu- p. 59r. ſtrandis ſequentia addit Clemens-Non I16.Str. cognoſci enim ſuum habet refugium F Clem. III. . 478 3d increduli RIN. S.. d incredulitatem. v p. 6r5. Iuftitige nomen non nouiſent, ti- a lambl. mor, ſupplicium, & lex non Oſont. protr. p. Obportet multarnm rerum eſſe gnaros lega al. viros Philoſophos. 1 a . . . . . AsR. in Tram impugnare diffcile, quicquid Eth. ad énim fiert ſüuadet, animo gratum ſt. 1 Nicom. Imperitiam celare melius eſt, quam conf. Petr in medium, proferre.“ 837 iucunda Morbum ſunitas excipit, res, & bona, famem ſatietas, qulies. Maxima virtus eſt, ſibi ipfi tempera- re. maxima ſapientia, veritatem & di- Aie, & factis referre, ipfas rerum nan turas aſecutum. r ibid. e vt peſſnt, ommibus ad manum Pebt ℳ.. Qui ſapienter loquuntur, éos nt o portet conſenſu vniuerſorum - -- fouen- tur enim omnes humanaez leges ab vna diuina, quae quidem tantum Pote, e, quantum velit; omnibusque Jußficit, & ſuperat omnia. id . . u Anton. Opportuna gratia, quaß cibus, fami Serm.58. conueniens, animi indigentiam ſanat. p. 96. Pia ad gloriam maxime compendia- 8. ria eſt, ſi quis bonus eſſe ſtudeat 133. peſo occidentes, Dii pariter ac mor-y Clem. tales colunt? oe Maiora funera maiores fortes obti- &T'heo- dorit. nent.* Hlomo noczu lucem accendit, ſehi iphi „vaer b. moriens atque extindus. Viuus vero 1I16. a mortuo non multum diſtat, dum dor-2 Clem. Rn var. Hominibus omnia, quae volunt, con- . Lec. tingere, non eſt bonum. mit, oculorum lumine xtincto. Alex. Str. XXXVI, 64 CAP. VI. I. rob . DOCTRINA EIVS. uclem. 11 . 4 ˙ † Aertius narrat“, Lanta libros eius rentur. Dodtrinas vero eius Potio- Str. IV. p. 21x, 6. in exiſtimatione fuiſſe, vt ſecta- res ſubiungemus. zen ſ. tores habuerit, qui Heraclitii appella- tem o- nino le- SECT. I. PHIVSICA gendum. IGNEM OMNIVM RERVM PRINCIPIVM ESSE: ET r⸗ QVOMODO OMNIA EXx EO GENERENTVR) Demmen⸗ Gnem efle omnium rerum princi- mnia. Horum vero nihil plane ex- tem, pro bplut. I pium ſtatuit: Omnia enim ex igne plicat. Fieri omnia per contrarieta- 2 duod hac-hil, nalci, & in ignem reſolui.? Vel, vt eIX z. Laertius habet“, ignem elementum . eſſe, ignisque vicifſitudinibus, modo rarefacti, modo condenſati, fieri o- tem dicit, & fluminis in morem omnia eg i decurrere: Finitum eſſe hoc vniuerſum, iuοραοα & vnum mundum, eumque ex ignena- cum ſci, & rurſus per, quosdam temporum eioho Nnn nn3 ambitus verte noszu 33⁸ ambitus per vices mundum hunc o- mnem in ignem redire: idque fato fie- ri. Ex his vero, quae contraria ſunt, id quidem, quod ad generationem ad- ducat, bellum vocari, & contentionem: quod ad conflagrationem vero, con- cordiam & pacem. Mutationem quo- que viam eſſe fupra infraque ducen- tem, ſecundum quam fieri mundum arbitratur. Denſatum nempe ignem liqueſcere, conſiſtentem porro, aquam fieri, concretam vero aquam in hu- mum verti, eamque viam ad inferiora eſſe. Humum ipſam denuo effundi, atque ex ea fieri humorem, exeo au- tem reliqua ferme, omnia enim refert ad exhalationem maris, atque haec ad ſuperiora ipſi eſt via. Porro exhala- tiones e terra & mari fieri, alias qui- dem perſpicuas & liquidas, alias vero tenebricoſas, a liquidioribus ignem, a reliquis humorem, incrementa capere. Quod autem illa continet, cuiuſmodi ſit, non explicat. 2 Lc. Plutarchus rem ita exponit: Ignis extinctione vniuerſum hoc efſle crea- tum. Primum enim craſſiſſimas eius partes inſeſe coeundo, terram conſti- tuiſſe. Tam, aquam edidiſſe. Hanc exhalando aeri ortum praebuiſſe. Porro mundum & omnia corpora igni conſumtum iri in conflagratione vniuerſi. Ita ignem principium eſſe, ex quo exiſtant omnia, & finem, in quem omnia recidant. Strom. vV. Haec porro Clemens Alexandrinus P. 599. explicauit ex ipſis Heracliti verbis. Eum enim vniuerſum aeternum eſſe ſtatu- ²Autrρo iſſe, manifeſtum efſe ait; dicere enim: eſt apud 5 7 Clem ſed Vniuerſum a nemine factum eſt, ſiue apud Eu- Deorum, ſiue hominum, ſed erat, & ſeb. Præp. eſt, & erit ignis ſemper viuus, accen- XIV,5. ſus menſura, & extinctus menſura“ t7: ¹⁸. neque adeo tempore mundum con- legitur irg Deinde vi ignis laxatam ter- PARS IX HERACTITVS SECT I PHPNCA ditum eſſe aiebat, ſed mentis conce- ptu. ?] b Stob. Hunc tamen mundum genitum eſſe phyſc. & periturum, rurſus produnt verba e- 25. p. 49. iuſdem.“ Conuerliones ignis ſunt Clem. primum mare: dimidium maris terra, Ahll. c. dimidium preſter. Nempe ſtatuit, quod potentia ſua ignis per verbum atque Deum, omnia diſponentem, ae- rem in liquidam ſuhſtantiam redigat, quae ſemen quaſi ſit conditorismun- di, & quam mare appellabat. Ex hag viciſſim ooelum, terraque gignitur, & omnia, quae continentur iisdem. Poſtremo quomodo ad priorem ſta- tum redeat, atque in ignem euadat, rurſum his verbis oſtendit d. Mare dif- à ciem. funditur, atque menſuram eiuſdem ibia. proportionis recipit cum ea, quam an- tea habebat, antequam terra eſſet, i- demque reliquis euenit elementis. Ita Clemens. [Magnum autem annnum ( o n reuolutio rerum abſoluatur) oéto millibus annis ſolaribus definie- bat. ] e Stob. Animam mundi praeterea exhala- Nr. zr. tionem credebat ſubſtantiae eius hu-Plut. de midae. [Atque haec anima eſt, quam blacit. II, doxvin, principium, vocat ſecundum A- 32. riſtotelems, atque aναν ονHνͤνrR , naä- ene lationem, definit, ex qua reliqua ſint 3 omnia. Eadem apud Plutarchumhg de A- Heraclito dicitur iα 7 ρ rαανντιορι,. a- nim. I, 2. h pPlac. tura pniuer t, & deſcribitur, quod ſit 26 aethereum corpus (vnde & Ariſtoteli dooauνuovvwovw τ vv dicitur, & ſemper flu- ens) quod ſemen ſit omnium rerum generationis. Ex his autem nihil aliud colligas, quam animusn mundi He- raclito eſſe naturam Plaſticam, quam vocant nonnulli, aethereae, humidae, fluidae naturae.] Fati natura eſt ra- tio, quae per vniuerſi nuturam (h. e. animam mundi) tranſit, ipſum autem eſt aethereum corpus, ſemen procrea- . tionis Plut. Plac, I, 28. — beodor. Ayperap. (olitrari Vp. egnto pan Kodis n ſcribit, Kob, Concutſuu YEI,2 G ue plaett, etiam 8. 10 ni heod, .5 e⸗ tlu uen ſe o ⸗ 1de nun. Ariſtote 0 5. ceica ſenens ex otmn exiſtent lRodhu fellenn in Tim. l.n mun 24,54. P ik. Gia n Pthie, ad W Nur. ſtatum Sd otun M c. Motun 123 40. MMtur⸗ witde goſtte l, 2 lti atq Or. gna Im hon Gr Plo t orp — Keili us eonce. iun el it jerbae., 1 . ignis ſun ele⸗ uriäterr, Ale e ſtatuit, 1 Verbunm entenn ⸗ n redign, Orssmun-⸗ Ex hue nidut, & den. oremnſte⸗ ſ neuadet, Maredf-e eillſckem idil. uam an. Phyſ. I, 2. &. . . . P aer. Sicque omnia Jato fierib, (fatum ve- Fherap. ellet, 1. entis I Annnum t ) lefinie- e gStob, 8 Pl e. eins hu-An de P l amn hei I 3 dun A., 32 . th- Ou. ,. liae, I, Iua nt Ethie. ad Tchumg 4. T: M- uin. h. M-nin ſ⸗ “ noc ſt „ ę 1c. FIa. kiſtotel ver ⸗ eruln 1 nihnil Ncile- lumn nihe, Plut, ie Ir , (ke. uten ocrer- tious DE IGNEY RERVM OMNM PRTNCTIPIO. tionis vniuerſi. “ (Idem fatum de- ,Stoh ſcribit, ꝗquod ſit ratio, per contrariorum . Cconcurſum rerum opifex quæ exiſtat.³) IX, 8. ro etiam neceſſitatem vocabat.“) Omnia vero ita fieri dicebat per VIp. d0. contrarietatem, vt ex loco Stobaei al- e Theod. legato patet, gemina legas, apud Laer- 1. c, tiumd, Aaroinris fieri per contrarie- àIX, 8. atem ſecundum Heraclitum, dicit. uO & ſpectare verba Heracliti apud ede mun- Ariſtotelem videntur: „coniungas 4o e.5. criſpa & non eriſpa, conſentiens & diſ- ſentiens, conſonum & diſſonum, & ſic ex omnibus vnum, & ex vno omnia exiſtent. Hinc Bellun omnium pa- in Tem. Tentem dixit , & contrarium vtile, Pht. p. xque rebus diſſimilibus pulcherri- 24.54. Mum concentum exiſtere, & ex diſcor- sAriſt. dia aſci omnias Quietem autem, & immotum rerum Xin⸗ ſtatum, ex rerum vniuerſitate ſuſtulit, 2 Ssrob. Wotum omnibus tribuens. Atque Phyſ. c. motum ex ee ipſo, quod omnia moue- f proelus 23. 40. antur, dicebat agnoſci.. Imo materiae ai. de noſtrae mobilitatem celeri decurſui raclitum, diſcipulum eius, eam ab illo 1,2. DE PRINCIPIO RERVM NATVRALIVM Syy9 fluuii comparabat. ? Quo ſpectat, quod ert⸗ omnia sed Kuere dicebat. ynotyp. Inprimis vero igni duas affectiones p.II, 15. tribuit, «oots rαπα. απtνιτινιαn1π1 Leert. rarefactionis, & condenſationis ne qua X 8. ignis mutatione per rarefactionem & Laer. , condenſationem, omnia fieri dicebat“. in Crary- Ipſum ignem, qualem intelligat, ex eo lo & The- colligas, quod Plutarchus addit, ante aeter. A-⸗ quatuor elementa Pryuaria, mMinima i n17. & indiuiſibilia eum agnoſcere.“ (Sic 6 grob. & Stohaeus ante vnum nyuaria, h. e. Phyſ. I, corpuſcula, vel fragmenta, ſtatuere di- 14 &. Citur. P) m Herm. Ceterum opinio illa, quod ignie ſit ai b. omnium rerum principium, Hippaſo n Laert. quoque Pythagoraeo placuit, quem IX, 8.9. Blutarchus, eandem explicans, Hera- adde A- . . . . . . * ſt. e- riſt. Me- clito iungit. Nec improbabile eſt, H e 1.1. „. 0Conſol. ascepiſſe. ad Apoll: Quam quidem cum fuſius explica-cXIII. p. vwerit duabus diſtertationibus, dum 883. humaniores litteras profiteretur in bsteb Lipfſienſi Academia D. Gottfridus h Olearius, eas hic inſerere viſum fuit. 22. 9 Plac. I, 3. DlISSERTATIO PRIO R. §. r. A'SArnſos Philoſophi, cui ſtudio quaeſita obſcuritas, ouorears appel- lationem iamdudum peperit, ſenſus atque opiniones perueitigare aggredi- or. Hllius vero ſcripta tantis aeni- gmatum tenebris obuoluta fuerunt, vt lam olim, cum integra adhuc doctorum hominum manibus tererentur, non Grammaticorum tantum fruſtra im- ploratum fuerit ad explicanda ea auxi- lium, fed Philoſophorum etiam, quo- rum alias ingenio, atque mentis aciei, nihil imperuium efle videbatur. Sane illos quod attinet, quantumcunque licet attollerent ſupercilium, modeſti- vs tamen vt de ie ſentiant, quam pa- rum in huius Philoſophi ſcriptis vale- ant, memores, eos hortatur Sextus, 1. zS Yaoντα ατονο, inquiens, ri* bοο “ . acpeoy Fegααοαι Hedα„ον να Math, Sext. * poſtrema verba ipſum autem eſt aetherum ctorpus &c, male ad fatum refert Stanleius, quae ſeilicet pertinent ad goοανr 7ταανσα, quae ipta . . * P⸗ 60. . elt anima mundi, per quam fatum permeas, quae M eſt, eamque Noαασοεπur, I4d Ariſtot. Rbet. Jſunt Heracliti. 840 Id quod ſuffragio ſuo confirmatum dedit Ariſtoteles, qui vel in ipſo tex- tu librorum Heracliti interpungendo, ancipites haeſiſſe eos teſtatur. Ipſa eius verba adducere eo magis operae pretium erit, quod iis oppido expar- te obſcuris, lucis nonnihil afferre interpretatione noſtra forſan valea- mus. ια εει inquit, evah—ανρνιρααι α rS eννααναιο αα &αoas”. S 2 aναο το ò οσα„e σαυdo,ο Sα ν⅜N₰ονν * * n baidor , dias ka,, απαρ 1 Hgæ. Ta dρ Hpe7- T 8 αN*νι ω, Raα 1τ αυ.ε„ aν. οτ èð o, ) rο ροτρo. diov é râ dàρνν «ντιπ 1 σνÿνυρN—αυ. Orel vdo rg Mαπ αιοα ααdW1½0erο⅞ Aroaros giyoν àa*7αρτdοιατιαα or5εαροααdααοτιαο. Haec nullovero ſen- ſu ita vertit Riccobonus: Omnino au- tem oportet facile legi, quod dicum ſt, & proferri poſſe. M vero idem, quod multae coniunctiones non habent. Nec quae non facile eſt interpungere, vt quae Nam quaez ſunt Hera- cliti, inten pungere operoſum eſt, quia in- certum 9, vtri adiaceat, poſteriorine, an priori, vt in principio iphus libri. Inquit enim, Rationis huius quae eſt ſemper imperiti homines fiunt. In- certum enim eſt, illud ſemper vtri inter- pungas. Iſta certe Ani r, Jcd⸗ xoXοννοπMταπ videntur, duo tamen potis- ſimum ſunt, quibus turbatus inter- pres plus tenebrarum, quam lucis, Au- tori ſuo intuliſſe videtur. Primum eſt vox oνοuοος, quam coniunctio- nem reddit, id enim vocem iſtam vul- o ſignificare, omnes ſciunt. Attamen ſoc loco orationis potius vitium eam notare crederem, cuius periodi multis ſententiis refertae & quaſi ſtipatae, (zuxrérma enim & ιν, quandam νσοσνſignificare inuenimus) in tan- Nr"oa:in, tam excreſcunt longitudinem, Vt - PARS TX. HERACTIIIVS CAP. VI S& I PHVSICA ezgsoy amplius, vel οανιναναο „. Yezxkbpsvo, haut ſit: hoc eſt, vt ſpiritus ei pronunciando, recitandoque non ſufficiat, adeoque facile legi atque Alterum, quod proferri non poſſit. interpretem turbauit, eſt, quod peſſi- mam lectionem in loco ex Heraclito allegato fuerit ſecutus: pro r8 enim legendum erat r& ειαRα. Quam poſteriorem lectionem iam annotatam quidem video in margine editionis operumAriſtotelis Caſaubonianae; at- tamen nunc quidem eam Clementis Alexandrini firmo autoritate, qui e- mendatiorem non tantum, ſed magis etiam integrum Heracliti locum, nobis conſeruauit, quem in Stromatibus ſuis ita aeſentat: 1S Mον r& ⁰ Clem. Al. ſuis ita repraeſentat: 1S νς r en. 4. p. 602. N aid aEbveror iyrorra, A, οτ.â, 6ρορNρ αρναοα α ααασντιις 1² wgοτο. Tam denique, obſeruatis iſtis, haut erit difficile, verſionem verborum Ariſtotelis, Riccoboniana haut paulo magis luculentam concinnare. Omni- no autem, ita interpretarer, oratio, quam in chartam coniecimus, pronun- ciatu & lectu facilis eſe debet. Hoci- pſum vero eſt, quod ſtipatae ſententiis periodi non habent, nec ea, quae inter- pungere facile non eſt, vti Heracliti ſèripta. Namque Heracliti ſeripta in- terpungere, res difficilis eſt, ideo, quod obſèurumſit, ad quam orationis par- tem (voxaliqua) pertineat, vtrum ad antecedentem, an vero ad conſequen- tem. Quale eſt, quod ſub initium ope- ris eius occurrit. Inquit enim: Ratio- nem eius, quod oportet (ſiue decet) ſemper minime homine intelligunt. Incertum enim eſt, an vs orationis pertem illud ſemper diſtinctione referas. Quam parum itaque praeſidii Heracli- tum lecturis iam olim in Grammaticis poſitum fuerit, iſtis edocemur. Aſt neque feliciores in eo interpretando, quod . bo. vocſi phos fr eracl mento intell merit rendi tatem cis n cillim xere id fo⸗ meot tu. cliri non ſtige ki ben iñc der⸗ Mrins ſar UK. N ſue Wnhem N. USn L.l. adu, Nathem. Cie.L I. de nid, 07. 59 1 . t ſpiritus Mue non NI ge Im, quod N. Qum nnotatam editionis unne;at. lementis qui e. ed mgis in nobis matibus Aen⸗ ½ ens . Goꝛ. amte ri tisitti borum paulo Omni- Gratio, ronur. Mei- ntentuit Gt inter. Pracliß u ir. 9, ns 1 iwr. rum al guer- n ye- Ratio⸗ Gecet/ lgunt. um’ rat. Aacli. aticis N anch, ol p. 60. DE IGNE, RFRVAM OMNIVM PRINCIPIO. gquod ſub initium monuimus, Philoſo- phos fuiſſe, Hieronymus * teſtis eſt. Heraclitum, inquiens, quoque, cogno- mento oreρορο, ſüdantes Phileſophi vix intelligunt. Et certe otio meo abuti merito dicerer, ſi de pluribus conqui- rendis veterum ſcriptorum, obſcuri- tatem Heracliti commemorantium, lo- cis nunceſſem ſolicitus. Quae etſi fa- cillimo negotio longiſſima ſerie atte- xere potuiſſem, praeter rem tamen id fore putaui, tum, quod iſtud argu- mentum alibi vberius ſit tractandum; tum, quod nemo facile veterum Hera- cliti vel obiter ſàltem meminerit, a quo non cognomine minimum, tanquam ſtigmate quodam, obſcura eius indo- les fuerit notata. S. II. Quamuis autem hoc ipſo ſcri- riſſe reprehenſionem ille videatur, in- terque eos a Sillographo quoque, quem plinius ſatis maledicentia atque uααασνοα Hiſt. N. ſua, in totius quippe odium generis hu- VII, 19 mani euectum, famoſum reddidit, Iu- Laert. L. 1 . . IX.Segm. dicrum alvarg reportauerit cogno- 6. men; facile tamen aliorum Philoſo- phorum defendere eum poſſem exem- plis, qui, ne indignis paterent ſecre- tiores ſapientiae receſſus, velum iis praetendere ſimili modo non dubita- runt. Eorum enim cum alios haut paucos nominare liceret, tum illos L.I. adu. praecipue, quorum meminit Sextus Mathem. contra Mathematicos diſputans. Ve- rum nobis defenſoribus Heraclito o- Ci. L. n pus non eſt, pro quo cauſam eloquen- de änib, tiſſimus Romanorum dudum perora- c. 7. vit. Ile enim ex duobus capitibus obſcuritatis huiuſmodi inſtitui poſſe defenſionem arbitratus, ex priori bendi genere haut paucorum incur- – 841¹ culpa eam in Heraclito vacare conten- dit. Et tamen vide, inquit, ne, ſi ego non intelligam, quid Epicurus loquatur, cum Graece, vt videor, luculenter ſci- am, ſit aligua culpa eius, qui ita lo- quatur, vt non intelligatur. Quod duobus modis ſine reprehenſzone ſit aus ſe de induſtria facias, vt Heraclitus, qui cognomento oτnα appellatur, quig de Natura nimis obſeure memorauit, aut, quod rerum ohſeuritas facit, non verborum, vt non intellgatur oratio, qualis eſt in Timaeo Platonis. Verum poſterius quoque hoc eodem iure, quo Platonis, Heracliti etiam cauſae inſer- viet. Certe non multum Timaei ar- gumentum, ab eo, quod ille in operi- bus ſuis tractauit, diſſidere videtur. In explicanda enim rerum natura ea po- tiſſimum verſata fuiſſe, ex eo ipſo, quod dubitaſſe olim nonnullos Sextus ait, Sext- 2i un bvo. OPoc 6sa &Mν α 6 α⁴ Em adn õ abunde conſtare L. II. p. exiſtimo. Aſt vero oας ρνττπι ᷣ h 139. Oi&, vt ipſius vtar Heracliti verbis, quae celebris Sophiſtae diligentia con- leruata fuerunt. S. III. Verum de iſtis omnibus, & ceteris, quae huc pertinent, alibi plu- ra Lectores expectent. Pauca enim iſta eo a me fine ſaltem prolata fuerunt, vt quam obſcuritas Heracliti apud ſa- pientiſſimos viros veniam promeruit, mihi quoque exorem, ſi principium, a quo ipſe res omnes naturales dedu- xit, indaganti, in obſcuriſſima illa nocte impingere nonnunquam, atque labare contingat. Certe pro Delio natato- re, qualem requirere Heracliti ſcripta Socrates dicebat, me vendere non au- deo, bene mecum agi exiſtimaturus, Laere Themiſt. Orat. XII. * Hieron. L. I, adu. Iouin. Vid. Diog. Laert. L. II. Segm. 22. L. IX. Segm. 6. 8. 13. Clem. Alex. Strom. V, pag. 371. Autor, Allegor. Homeric. De- metrius Phaler. Lib. de Elocut. Cicero de Nat. Segm. Deor. I, 26. III, 14. Id. de finib. II, 7. Lucretius 22. L. I. v. 640. Seneca Epiſt. XII. Oo0οο 0οιο vbi 342 vbi qualemcunque diligentiam meam, rerum harum intelligentibus non im- probari intellexero. Quod eo facili- vs ab aequioribus me puto impetra- turum, quod non obſcuritas tantum Philoſophi mei multum me exerceat, ſed magis etiam adhuc mihi obſit in- fauſtum illud naufragium, quo omnia eius ſcripta perierunt. Quam ve- 10 difficile ſit, ex paucis, quae aegre illud euaſerunt, tabulis, ſiue fragmen- tis, integram molem ita reſtituere, vt nulla ex parte manca, mutilaque appa- reat, illi norunt, qui ex inſignibus magis ruderibus, ſimile quoddam ae- dificium excitare vnquam aggrefſſi fuerunt. 5 G. IV. Vt autem ad rem tandem ac- cedam, omiſſis ſubtilioribus, & loco huic minime conuenientibus, Philo- ſophorum de principii & elementi dis- crimine diſceptationibus, breuiter ſal- tem, quid per principium intelligen- dum ſit, indicabo, ne vaga huic voci notione reliéta, noſtra de Principio Plut. de rerum naturalium exmente Heracliti Plac. Phi- . nz r; lol. 1. 1. tractatio, aliquid obſcuritatis contrahat. c. 2. Principia igitur, ſiue ρναο. vt verbis Plutarchi vrar, gr οαι brτι+ ad e- a, &r⁸ &οτ—+αονοτιι. οα gH.ε e, aαιρααρν Agv‿α ε As„ρoHεν ατπο, && *ρ ονο„οτοo αρο⁵œwhach, &r &n o ασωαττο, 4X sα e Ariſtot. v o. Vel ſi magis cuiquam placet e Metaph, conciſis mage Philoſophi verbis, prin- Z "cl. cipii naturam diſcere, habeat ſibi illa: raαν 48* &r, inquit, 2in; Far a 6*να 13 gao a7aα, er 1 ατν.ν, 9 aνασααςτÜ. §. V. Id igitur, quod primum in re- bus naturalibus eſt, & a quo reliqua omnia ſunt atque fiunt, IGNEM ex mente Heracliti eſſe, plerorumque te- ſtimoniis conſtat. Sic enim ipſe A- PARS TX ERACIVS CAP. VI & I PIVST &αA riſtoteles, poſtquam aliorum quorun- Ariſtot. Metaph. dam de eοταa alriats, ſiue principiis, .. 5 .3. . . 7 N : „TI. attuliſſet ſententias, Izaναd½ inquit, z Merancrα² ρααασ Hodn)Mhαια E- Pé α d ρνν ri tagt Tra“ aοαν cα 7vo Simili modo Plutarchus: Hga- Plut. de Xααπ α Izzaα ρν Meraxoyr“Placit. doxvdv râνιον αο Ü τι eα unel. pSρραα r& aàrr Pivecασ eis wh 3 dyra TeMαντπ Xιοονα. & paucis inter- iectis: ρρ& rο ι Dasv,] r Tgr& † rävra 1α r α iςσ r aνσNM¼äαα 1α ιντι Stobaeus: HgcStob. xReα α α Ir αοα dYd r“ drar-ebr. .à. P. *„ T Aννο] r rρ.. Sic & Diogenes Diog. Laertius, ad quem inter primos pro- Laert. vocare debebam, vbi de Heraclito a-L. x. git: dοα αüυ ροα¼ αdſOy†Ür⅜ ν Segm.7. g&bααο g i T8&τν. dvααειοαραe. Etpau- lo poſt inter νινwνπαετ 1.1g refert, quod ib. Segm. docuerit νι AHναυ Kéoαιον, Yervä; 1e 8. durev en wopeg, α α enn vo*νααα. Si- milia de Heracliti opinione circa prin- cipium rerum naturalium ſeſe acce- Piſſe teſtantur Patres Chriſtiani. Iun- quit enim Iuſtinus Martyr: Hec. Iuſtin. 1 αæ Meraxdbvr α [vel vt rectius le- Mart. gendum eſſe iamdudum obſeruauit ** Sylburgius THea α π därιο αι sylb. in rra . M†aταυντι Ao*νσe-r—πιτααο. p. I. Tæo* Tτ οMεα.υ „αν Similiter Her- Hermias mias facete, vt ſolet, in diuerſas par- rri. tes abeuntes Philoſophorum ſenten- philoſ. tias irridens, Ios àv“, inquit, zes emy p. 184. T αο Aenτι⁵, Xα Ss)olun yοα duvrο vε e n srαoνοαορ ο ε Hea- αι α αοισιν ααdιαρισ αν Apvνν ν . Aft cur moror tamdiu ad Clementem Alexandrinum pro- Clem.Al. vocare, cuius inſtar omnium mihi Str. V. eſſe debebat autoritas, quod ipſis He-P· 599. racliti verbis, ab eo citatis, illa fulcia- tur? Sic enim inter alia, in Phyſico procul dubio libro, quem eum ſcri- pſiſſe nonnulli, & ipſe Clemens alibi, aiunt, Paraenet. ziunt, ſtatur:6 e . en uin 7 ℳ0 rec Obleruun Paration de re elle inſ⸗ huc e6 Cquid Theodor dicerie⸗ heih/ Mrar ci 5 rere, /. NI Ledor, Mmonuis Niendun dii, princip bus mi firmaſl Vt infr ſio rer rib iugde AN Men NNS quo Ror Llx. Luc quorun- Aik Drincipiig a R,inclit 14) en. 6½. rMy guua- hns: Bu. Mu arh, lt. Ani, een,. Piol 6 4 io⸗⸗ 1c. uciginter- ) Erer ells: eg⸗Rtob y arar. Ucl Phy. M Diogenezrben Diog. IIIOSPrO-Izert Iaclito -.. raru o,- deen „Etpul. fert, guodb egn Nada, r Ae, rcaprin- ſe Ace- W. In- aue er ilin. eus le- Mar, . Larzenet. bſeruauit 4 Se, G, n Vrïv¹²“nοτρ%⅞l. er H Emis loir gen ſenten prilol. 0οα 4 i Nii tumcit n o. Clem 4l j mhi Str. V. 5 He- P. 5 fulcia- hyſico a ſeri 3 Ahi, ut, DE IOGONE, RERVA OAMNIVMI PhINCIPIO. aiunt*, locutum eſſe Heraclitum te- ſtatur: ραασαſ “ Xα σοWο α rog ð cro, utrea, vbi tamen pro usrea As- 7o rectius legi, dudum Viri docti bſeruarunt. Quae Euſebius in Prae- parationum Euangelicarum libris hac de re affert, ex Plutarcho deſumta eſſe ipſe fatetur. Vnicus itaque ad- huc e Graecis Theodoritus prodeat, & quid ipſe de Heracliti principio di- Theodor. dicerit, exponat. Inrzaα αC, inquit, Tberap. IV. p. 58. L. I. v. 636. * Meraxsvr , .α Hozweα ½ BAb- α&* AHασ † ταιν (SBaαν) Aνſοι c rersαιüο. aoxzr 7 n xuα0%. G. VI. Mirabitur forte aequus etiam Lector, cur tot allatis autorum teſti- moniis eum obtundam, verum mu- niendum tot autoritatibus fuit, quod dixi, IGNEM rerum naturalium principium ab Heraclito ſtatui, ne re- bus minus accurate expenſis, hoc af- firmaſſe cuiquam videar. Sunt enim, Vt infra patebit, qui aliam de Princi- pio rerum naturalium ei ſententiam adſcribere videri queant. Tantum itaque abeſt, vt a me quicquam hac ex parte ſecus admiſſum eſſe exiſti- mem, vt neutiquam dubitem, hacte- Nus allatis, aliquot adhuc eorum, quorum egregia in Philoſophia apud Romanos laus fuit, loca ſubiungere. Luculenter igitur Lucretius: Quapropter qui materiam rerusm eſſe putarunt lnem, atque éx igni ſümmam con- 843 Magnopere a vera lapfh, ratione vi- AAonter. Heraclius init quorum Duxr prae- lia primus. Vbi, vt obiter id moneam, ita ac- cipiendus haut eſle vltimus videtur verſus, quaſi primus huius opinionis autor Heraclitus fuerit, ea enim de re Hippaſum cum eo contendere poſ- ſe, ſi quis exiſtimet, non omni eum cariturum eſſe fundamento putarem: ſed quod primas inter illos, qui iſtam ſententiam tuentur, teneat, vtpote qui ſapientiae fama ceteros, qui eam amplexi ſunt, longiſſime antecellat. Verum vt ſinem hiſce tandem faciam, Cicero quoque, Enpedocles, inquit, Acad. peruulgata & nota quatuor: Heracli-d L. taus ignem eſſe dixit, e gao omnia gi- gnerentur. Idemque alibi Balbum De Nat. alloquens, Omnia veſtri, ait, Balbe, Deor. L. Jolent ad igneam vim referre, HMerg.--III. C. 4. clitum, vt opinor, ſeguentes. G. VII. Iſta omnia quicunque ex- penderit, exploratiſſimam ſibi eſſe He- racliti de principiis rerum ſententiam, haut immerito iudicauerit. Attamen deprehendi nihilominus, non vsque ad- eo eodem ore ſemper veteres loqui, vt non mutent quandoque linguam, & ancipites reddant curioſos veterum opinionum indagatores. Vt ſimpli- ciſſime rem proponam, eam, prout animo meo ſeſe repraeſentauit, nunc repetam. Incideram in locum Ari- ſtotelis, antiquorum varias de anima opiniones recenſentis, qui inter re- liquos Heraclitum quoque producit, Lib. L. de anima: c. 2. * Laert. L. IX. Segm. 5. Plutarchus adu. Colot. T. II. Opp. p. I215. Clemens Alexandr. Strom. V. p. 371. aliter tamen paulo de Heracliti de na- tzura libro cenſuit Diodorus Grammaticus apud 2— Laertium Lib. IX. Segm. 15. Vide etiam de eo quaedam minime vulgaria apud Suidam in A- iει .α„ααaαιτN VMB OOOο Oοσιον9 atque 84 PARS HrRACLTITVS CAP. VI § I. PrIVSICA atque eius de illa ſententiam his verbis explicat: K Hodnα £ ₰ r3 d ρνπ α Oeg r“ Lov, Anεαο rν α. νι1â. agu sg is TàXα ονυονοαισ ασ ααο— ααατιπτ οαα bο uαο. Verba iſta primo obtutu haut parum obſcurita- tis habere mihi videbantur, imprimis autem ſatis capere non poteram, quid iſta ſibi vellent, r9v d*α να no T“ Woxzv. Implorabam auxilium in- terpretis Argyropyli, verum illum plus obſcuritatis, quam lucis, oculis meis offundere ſentiebam. Theodoritum itaque adiui, quem ita explicare He- racliti de anima opinionem memine- ram: IIapαιααRαος α I raα e, Hoc- Mäαα ˙ νaοροαmνrρπ o*⅜ νααe. Simili modo eam repraeientare poſtea De ani-comperi Tertullianum, qui inter eos, mnac. 5§. qui de manifeſtis corporalibus animam eſfingunt, Hipparcum & Heraclitum re- fert, qui e igni eam conſtare ſtatu- ant. Iam ſecundum iſtos autoresme- rito dici poſſe exiſtimabam 1 aρν αo ri8“ Woxze, hoc eſt principium, ſiue eiuſdem naturae cum principio, a quo res omnes Heraclitus deducit, animam ex eius ſententia eſſe. Pro principio enim habet ignem, & igne- am quoque animae naturam, ſi iſtos ſequamur, tribuere videtur. Aſt ve- ro Ariſtoteles non ignem, ſed ααονπa- iagi animam iuxta Heraclitum eſſe ait, quam vocem vaporem, ſiue exha- lationem vulgo ſignificantem, ipſum aerem hic, vbi de Heracliti placitis ſermo eſt, interpretari non dubitaui, vtpote qui ex eius mente, rectius ex- Plicata, &αααaw uiaois quaedam eſt, pro- Vt ex iſtis Plutarchi luculentum eua- Plut. de dit: Hoanear α TInzar οα adον arer. Tv* 5)Xcoον T 2 ra;, DPacg —- Tgr& L. I. c. 3. õ 2:en otα⁵οo, ra nänr. †οv A* aαο † τααιιρινατοο αντα Therap. . » » 2 . — 7 2 „ cis το ανο⅜s αρεο 5 ire re. eS r.. aααρααι.υ,wte“ T,“ i*“ nτο 1†——☚ νοοα O- &c ο àοτορα, εααααα%αατιον ₰ Aεαο Yeαοαααο.e Si igitur d,αορ+¼°ιüιι ſiue aer, eſt anima, & ροναν tamen eti- am eſt, hoc eſt, eiuſdem cum eo, quod pro principio Heraclitus agnoſcit na- turae, ſequetur inde, 4α ονινι ſiue aerem, principium rerum naturalium ex eius mente eſle. Illorum enim v- trumque, ac proinde hoc etiam, quod ex illis ſequitur, velle ſibi Ariſtotelis verba videntur, quae ita ego expo- nebam: Heraclitus quoque eiuſädem, cum principio,‚, naturae animam eſſe ait, ſiquidem aer illa ſitr ex quo reli- qua conſtant, vtpote omnium maxime Jimplici, & in continuo motu conſtitu- 7t9. Quamuis autem vltima huius bége- o verba, quae ex aere reliqua conſta- re, vtpote omnium maxime ſimplici, & in continuo motu conſtituto, di- cunt, aptiſſima eſſe videantur, quae cuiquam perſuadeant, aerein hic prin- cipium conſtitui; nunquam tamen a- nimum inducere potut, vt firmiter ei inniteretur. Nam animae quidem aeream tribui naturam, & Heraclitum illius ſententiae dici autorem, non mul- tum me turbauit, vtpote cuius rei lu- culentum teſtimonium apud Tertul- de anima lianum quoque extare noſſem. Quem 9. conf. c. 14. igitur alium, inquientem, animas ae- Rimabis colorem, quom aerium ac lu- ecidum? non vt aer ſit ipſa ſitkſtantia eius, etſe hoc Aeneſidemo viſum eſt, & Anaximeni: puto ſecundum quosdtam & Heraclito. Imo & apud Plutarchum, cuius verba maxime perſpicua, & ad loci Ariſtotelici illuſtrationem in-De Plae. primis facientia, adſcribere non graua- bor: Hozn) α, inquit, ry r 1S Kcρν‿νà oνα aα, αaιρια.ιſυσεινα De T & αντσι ν‿⅜NiUr, ree, er Teis Goi ar0 Phil. IV, 3 ₰½ Ar * ſo⸗ ſeus ueyen 0o Hetacl, nmaamir chl loco , Autenn iſ errom qummpkimt Heraclteud, Cencimodn tur diquann elgend ſuſt: un rinci⸗ eielle, indicatum, rue aninn cunlumn u⸗ tullianus male cohar busyltima. loco der n deeoccij Condem! me ſime cunquert telis ocu Euere, Wdam 2du. Me. Dythan themat. locnmte NA a&Nτα+ 16 de 4 Taua 1Nage , 10 jae, Z luril 1 4e a rare Aidlet, 1. ulan, tamen eti. neo, quod noſcit na⸗ Alarh, ſlle aturalium nenim v- laln, quod. Ariſtotelis 1o erpo⸗ eilſten, imam Ne gul reli- 1 mxime Ckitu- ils oe⸗ 1 1a cohſta. mpli, tuto, di- r, glde lcprin- men- firmiter quidem Hachtum nonmul. 1s reilu- Tertul-deznima . . uene⸗ ont⸗ Ec. 14. mue l- 1 1A - ontis ne, * otNu rchum, 1, aͦ⸗ . in- e Plae. en N e gm. 4ℳ DE IGNE RERVM OMNIVM PRINCOIPIO. „ „22 — SD⸗ 1902 A‿ô Tνρ eXατ Nαα T6ρ e Aots dααευ+ιυμαs— eαρbαναα Attamen, vtpro Princi- 10 Heracliteo aerem, ſiue ααd%rlaασtν illam, admitterem, aegre mihi perſuade- re poteram: praecipue, cum in Plutar- chi loco é? bo„uws illa fieri dicatur, α autem iſta, hoc eſt, aqua, Enga, id eſt, terram, haec vero denique ignem, tan- quam primum principium, ſecundum Heracliteum, res ex ſe inuicem dedu- cendi modum, ſupponant. Putauiigi- tur aliquando, apud Ariſtotelem pro ares legendum /eο vel jzs, ita vt ſen- ſus ſit: Heraclitus lquoque eiusdem cum principio, quod ignem ex mente eius eſſe, tanquam notum, G&alibi a ſe indicatum, Philoſophus ſupponit] na- turae animam eſſe ait: vel etiam ſe- cundum quosdam, vt ſupra dicebat Ter- tullianus] azærzw. Verum hac ratione male cohaerebunt cum praecedenti- bus vltima. Si principium enim in iſto loco aer non conſtituitur, quomodo Qeg eo dici poterit, quod reliqua ex illo conſtent? item, quod omnium maxi- me ſimplex exiſtat? Aſt enimuero, vt- cunque tandem accipiatur ille Ariſto- telis locus, meam ſaltem coniecturam de aere, pro Heracliti principio, a qui- busdam agnito, non vanam omnino fuiſſe, clariſſime edocuit me Sextus adu. Ma-Pyrrhonius, cuius integrum proinde themat. locum repraeſentaſſe haut forſan pige- IX. bag. bit: IIeol raααιαταQντ— inquit, ααιτν 367. nare 4 N. . „ , c *ατ+ÿo⅛ 5*αρπ, αουρονα ααανορο i Sadασρα αααρ α 2a α. oà Ae* εαρ αſ̃a se*a va Tr& Tre*“ oTeν oePSic, 0 α aσdNℳtαρ ſ1ρο* rνσασααι eres«o,, pex t* g , Hez. ADWτπαο⁵ gv l 4*ρπιο Oαια MiMX 7°ι 6 deag Avaiαααο ε Aααα, 7or⁹⁴ rοaaαοααν ApaEiké ns ν νο⅞ I— Ireg , α Aio *ν AνοM„υwαιαρσ AeXαρ⁰α ⁰ ° A αααι Veax τ— 4 xa dves, α ι *s Hecαοπα⁰ 845 » „ „ — 79ν àαο.R aIrͤa ₰% Meraxroyr,S &τι ναι½D Hgaäςααπ ρ⁹. §S.VI. Detur itaque hoc mihi, vel Sexto potius, fuiſſe nonnullos, qui ignem, fuiſſe alios, qui agrem ſummum principium, vel primam rerum natura- lium cauſam ab Heraclito credi exiſti- mauerint. Aſt vnde, quaeſo, illud dis- crimen ? an male ſibi ipſi conſtare Hera- clitum dicemus, modo ſic modo aliter ſentientem? verum hoc credere nos haut ſinit ſummum ingenii acumen & vewaiérss, quam paſſim non vulgus, at- que inaneis, vt Lucretius calumniatur, in eo mirati ſunt: Qui omnibus aliis, vt Epicuri ſui laudibus inſeruiat iniquus, ita de Heraclito noſtro ce- cinit: Lucret. L. I. v. Clarus ob obſeouram linguam magis 640. inter inaneis, Quam de graueis inter Graios, qui vera requirunt, Ommnia enim ſtolidi magis admiran- tur, amantque, Inuerſer quaez ſub verbis latitantia cernunt. Veraque conftituunt, quae belle tan- gere poſſaunt Aureis, & lepido quae ſünt fucata ſonore. Sed grauiſſimi inter Graios, ipſeque flos Graecorum ſapientum, imo ardoas dτiνοτ Langärs αd+ dταατ z. BD,uid Laert. L. igitur? obſcuritatine eius diſſenſum II. Segm. hunc tribuemus? iſti quidem omni- 22. conf. no, vti ego exiſtimo, rectius, quam cui- n — egm. 6. quam alteri cauſae. Aſt quomodo no- 15. dum hunctandem expediemuse & qui- Clem. nam anguli adeundi erunt atque receſ- Al. Str. ſus, genuinam mentem eius perquiſitu- Il.362. ris? Mihi quid de ea re venerit in mentem, exponam ingenue, ſuo ſenſu alios facile abundare paſlurus. Neo Oo0O 0°οϑ. aerem 846 PAKS X. HERACIITVS. aerem itaque nec ignem, quem nos vul- go appellamus, pro principio Heracli- tum habuiſſe ſtatuo, ſed minimas quas- dam, atque indiuiſibiles particulas, ſiue ramenta, in continuo motu poſitas, at- que celerrime agitatas. Quarum na- turam, cum ipſae ob tenuitatem ſenſi- pus minime pateant, vt aliquatenus ex- primeret, ignem eas appellauit, vel ae- rem, quod ad igneam aereamque natu- ram earum conditio proxime accede- ret. Nam ignem quidem quod atti- net, naturam eius potiſſimum conſti- tuere 1αεoροαοοαρσαιâο νod wr Do- in Tf. oρ rεαναπ½,Pᷓlato quoque agnouit. Et maeo, certe illud, 2 ιαν οιαανρ aliud eſſe ab eo, quod proprie ignis eſt, Meteo- ipſe nos docet Ariſtoteles. Vnde idem rol. ,4. alibi egregie ad Heracliti mentem illu- Meta I, 7. ph. ſtrandam faciens, rgrod, inquit, æα 73 mpé**o Evj sos bροοα 7.XEA- go* T⁵ α° ; bes õ r dwv, S iyve,, ſc. rà& ααα α⁰¾ ige mgur*. reigroy 7 ingolegls ov, α Rer sr1ov &ν α rοοαυρ⅜υρXτα. ℳο⁰ eg ο νσν do‿α αoροαο., sαιια H§ oν*⅜oνρdHſHbim à“* Trâ„αστ)ρσεα Quae quidem a Sonero ita translata fuerunt: Multum refert ad asſignandum princi- pium, quod omnibus eſſe prius debet, at- tendiſſe, quodnam corporum tenuigima- rum & minimarum partium eſſet. Hoc enim maxime elementi rationem ſubire poteſt, exquo primo res minimarum par- tium & tenuigimorum corporum con- iungi poſſunt: Ideoque huic rationi ma- xime conſentanea locuti ſunt, qui ignem principium fecerunt, vtpote, qui ſit ſub- tilisſimarum partium. Verum ſen- ſum & verba Philoſophi ſatis accurate reddidiſſe haut videtur, quae karum luculenter etiam transtulit Beſſarion, obiter itaque lucis nonnihil iis inferre tentabimus. Plurimum peccare in- quit eos, qui generatim materiam re- CAP. VI. & I PVSICA rum naturalium principium ſtatuunt, interque alia etiam eo, quod nonat- tendant, quomodo quatuor illorum, ignis, deris, dquaét, & terraez, ex altero alterum ordine procedat atque gigna- tur. Iam inquit, hoc ipfum autem mul- tumrefert, vt cogneſéamus inde princi- pium, exquo omnia funt, & in quod omnia reſoluuntur. Idipſum enim pri- mi elementi rationen guam maxime habet, e cuius, tanquam primi, concre- tione reliqua naſountur. Tuale vero eſt, quod omnitm corporum tenuisſe- mum eiſtit, minimisque partibus con- ſKat. Quapropter it, qui ignem prin- cipium ſtatuunt, huic doctrinae maxi- me conſentanea fuerunt locuti. Ante- quam ab hoc loco diſcedam, monen- dum id ſaltem eſſe duco, quod vocem ij in verbis iſtis eg &Hανvv-za,, ſtudio in yverſione praetermiſerim, cum nec Beſſarion, nec Sonerus eam in transla- tionibus ſuis agnoſcant, & certiſſimum ſit, nullum eam hic fundere ſenſum, at- que librarii adeo deberi errori, quem prima ſyllaba vocis pipveca, peperiſſe videtur. Exhis vero, vti puto, ſatis patet, quam non immerito ignem ap- pellauerit principium fuum Heracli- tus, cum igneae naturae adeo vicinum illud eſſe animaduerteret. Similiter res ſeſe habet cum aere, namque illum quoque & fubtiliſſimis, & maxime mo- bilibus particulis conſtare, plerorum- que ſententia fert. Vnde & in fupra al- „ lato loco Ariſtoteles oτανοιιπϊiοο αα fév aà aerem dicit, alibi etiam de igne ſimili fere modo locutus, vbi 7 ταρ dc bta eſſe affirmat. Aſt forſan me corpuſculari Philoſophiae, quae hodie apud omnes celebratur, fauere, corpu- ſculaque adeo, particulas atque ramen- ta offendere, aliquis opinabitur, vbi ni- hil eorum occurrit, ſimili quodam cum ictericis morbo laborantem. Sed aliter, L. I. de anima c. De Iuu. & ſenect. c. 2. puto, Puno Ger late ſenl pollea De Nlx. chi, qu Philol h, cemn an 1;. qugec uae ſubüci N tem de ohil. bilbus, muundi. 0 . an 5. nidg Ni tarchit uney Pns Srobae Phyl.) gin H Piniom 1. Jer aſa er dumpe Len leln gm Aliis Nheo⸗ tufn Ngg umg dierwa eMu liag iWop al⸗ c,25 P 52, Wrcc Katuunt, nonat- lorum, exltero Megeonn⸗ emmul- Ae trinti. Gnguud mimndri- mexime , coptre- Lule hero tenlice ius con- en prin- Ge Mri Anle. monen⸗ d vocem , Kudio Ccunm nec 1transl⸗ tiimun ſum at⸗ , quenn peperiſſe 1o, ſitis nein a⸗ Heradli vicinum imuliter lueilum me mo⸗ erorum- ſprd . d de igne 1 17 ,he lun. tſan me ſene, ehocle copl⸗ Lunnel- h Pin⸗ lumcumm Aldlier, Puc „l 4 anin c. D mundi b. 10: àννιοτ inquiens, De Plac, 9 5 puto de me ſentiet, vbi optima autori- tate ſententiam meam confirmare me poſſe acceperit. Eſt autem ea Plutar- De Plac. chi, qui poſtquam narraſſet, Empedo- Pniol. ,clem ante quatuor elementa ponere, 13 quaedam minutiſſima fragmenta, tan- quam elementa elementis priora, mox ſubiicit: Hoc Xαν Wepusdsrnaà ri«“ 2A is α αρaνIιοιοααο Vocem au- tem ivαα de minutiſſimis & indiuiſi- de opif. bilibus, hoc eſt, atomis, vſurpat Phi- aαοατιαυ% toinchs Aραο iHaaα. Oανα Goece- X†oαMς baο1ld⅓—U1ÜU .. Ne autem Plu- tarchi teſtimonium, tanquam aτaαIι X uacualiquis vilipendat, idem teſtatur Eclog. Stobaeus, diligentiſſimus veterum o- pinionum indagator, inquiens: Hpa- 4. . N — 32. „“ραασι 700 T 3 evα dontt Ti. ypdrid uAaXa.. Vbi ſiue vniuerſum mun- dum per r& &ν intelligas, quem « & 4 Laert. L. eum dixiſſe, ex Laertio, Theodorito, & IX. ſegm allis conſtat: ita, vt ſenſus ſit, Heracli- 4. Theo-zum ante hunc mundum ramenta quue- dorit. qam extitiſſe ftatuere, quae eadem ſint Therap. —AY. I 4di . WV. p34. Cum principio zius, quod ignen tiam, d- Stebaens remue ſoleat appellare: Siue vnicum Eclog. eius principium, nimirum ignem, per athe. Tà&deſignari ſtatuas, vt adeo ſenſus ſit, . P. Heraclitum ante vnicum illud principi- vm ramenta adbuc quaedam conftituiſſe, ilo priora, mihi quidem erit perinde. Niſi quod, ſi hoc ſenſu Stobaei locum exponas, paulo aliter videatur ſenten- tia Heraclitiex Stobaei mente eſſe ex- plicanda. Tum enim proprieloquen- do primum rerum naturalium princi- pium apatia erunt, quae, in ali- quam craſſioris paulo naturae deinceps coaleſcentia, IGNEM conſtituerint, eo, quo Plutarchus capit, ſenſu princi- Phil. I, 2. : . . . dn. pii & elementi vocabulis. Res tamen eodem redibit, & duplex ſaltem ignis erit diſtinguendus, elementaris nimi- D IoNE, EXENVM OMNIVM PRTNOTPIO. tanquam primum elementum, acceptis tat, ſicque diſſoluatur, 847 rum & craſſior, a ſubtiliori, hoc eſt, ipſis illis Pevtuariois Varie & celerrime agi- tatis. Ea enim ignis nomine ipſi veni- re patet ex illis locis, quibus ea tribuit igni, quae non niſiin id, quo nihil exi- ſtit prius, cadere poſſunt. Quale eft, blut. de quod &αavρροααναnυοειεαιυ T Plac. Ph. gasa rexevav, hoc eſt, omnia omnino b- ex igne fieri, & in id illud vltimo re- b 1 1 „ tobaeus ſolui dicat. Item, quod 1αεποατιριι. clog. xdν ρo eſſe ſtatuat: aααο vero nihil PhyCI.I. prius dari poſſe videtur. Imo quod c.r. p.2. clariſſime omnia anteriora excludat, apud Clementem Alexandrinum, in- Clemens quiens: 26ασοιτι αντια dαοπσ *αt⅞ρ ir. Ozνα *νT a, ocτι.υα rolngev, 1 , Xασ &α, P.599. 29 aο τσ o àα ιυ... Ex mea itaque ſententia Vnvkcdru illa, ſi igne priora erunt conſtituenda, de igne craſſiore id intelligendum eſt, ipfſa vero etiam in continuo motu poſita, IGNIS Hera- clitei, ex quo omnia naſcuntur, nomi- ne venire crediderim. S. VII. Videtur itaque Heraclitus idomnino rerum naturalium conſti- tuiſſe principium, quod ſolum veriſſi- mum eſt. Materiam nimirum ſimpli- cem, indiuiſibilem, & inſenſibilem illam, quam ſiue oναοια uovddaς cum Leu- cippo, ſiue vasa cum Democrito, ſiue Üαισα cum Metrodoro Chio, ſiue är—νονα cum Epicuro, ſiue denique WPry- puaria cum Heraclito appelles, rem ſemper denotabis eandem. Sane enim Wrudria iſta, vt a Plutarcho ſupra ea deſcribi audiuimus, Sαsαοαναααα⅜—ρι ab Atomis quoad ſubſtantiam nihil dif- ferent, ſiue ex mente Epicuri Atomum Gaſſend. cum Gaſſendo definiamus, quod ſit ple- phyf. na quaedam, ſeu vacuiekpers, ſolida- Se&t. T. que adeo natura, quae non habet, quad il. c. 5. e parte, aut-quomodo ae admit-b. 254. iue cum aliis ma- teriam illum eſſe ſimplicem, indiuifibi- lem, &inſenfibilem ſtatuamus. 848 PARS TX. HERACLVILVS. §. VIII, Inaudita & ab omni veroſi- militudine aliena, nemini ſpero haec mea videbitur ſententia, quae, vt ego quidem autumo, clariſſimis argumen- tis innititur. Nec ei oberit, credo ervulgata opinio, quae corpuſcularis Phiofophuae profeſſionem Leucippo, Strab. L. Democrito atque Epicuro inter anti- XVI. p. quos ſolis fere vindicat. Sane multo 757. antiquiorem eam eſſe, peruulgata Stra- Sext. Bm-bonis & Sexti Empirici loca abunde pir. L. X. nos docent, qui Poſidonii Stoici au- zu. M2 ctoritate affirmant, Moſehum idonium, 367. *: Virum Trojanis temporibus antiquio- rem, doctrinam illam iam fuiſſe ample- xum. Imo Himerius quoque Sophiſta in declamatione, quam contra Epicu- rum, prouidentiam negantem, conſcri- ap. Pho-pfſit, doctrinam Epicuri de atomis ab an- tium tiquiſſimorum hominum de Chao phi- Cod. loſophia, nihil differre, innuere videtur. Ccxi Quod eo magis hic annotandum fuit, r. ko45 quoniam Orphei quoque philoſophia Chaos non ignorauit, a quo Heracli- tum pleraque accepiſſe ſua, Alexandri- strom. nus Clemens teſtatur. Himerii autem VI. pag. ocum integrum exſcribere, & cum ab 692. interprete ſecus, quam debebat, vt alia pleraque, acceptus fuerit, verſione illu- ſtrare non abs re fore duco. ANNα noer, inquit, gosαα Aròôαα σ1*α 18 zoMονα 9σÜ — raασα 11 SEay eeoαα Aſt vnde praeter doctrinam de Atomi & Chao tantum celebrato, hancce opinio- nem inueniſti? Nimirum loquitur de 0- pinione Epicuri, quam circa prouiden- tiam diuinam fouebat. Eam itaque vn- de acceperit, eum compellans interro- gat, nam de Atomis, ſiue Chao, quam il- ſe tenebat, opinionem, ſatis iam apud alios celebratam eſſe ait, vt adeo, e qui- bus fontibus illam quidem deriuauerit, ſatis ſibi conſtare teſtetur. Namque mox ſubiungit 22“7 ατν 79 à α¾ Tav Mανα νςαειαατοοo. Imo quid de mundo in ignem aliquan CAP. VI. &. I. PHFSICA muhtis? cum dudum doctiſſimus pari- ter Philoſophus atque Theologus R. Cudvvorthus oſtenderit, omnes fere Philoſophos antiquos in hoc principio inter ſe inuicem conſenſiſſe: Quod ta- men de Heraclito ſpeciatim demon- ſtraſſe eum non memini. Fruſtra enim in vrbe noſtra cedro dignum eius opus, quod mundi intellectualis ſyſtema in- ſcripſit, a me fuit quaeſitum, quod obi- ter ſaltem ante annos aliquot mihi licu- it inſpicere. Quod ſi itaque nonnulla, ad praeſens inſtitutum facientia, in eo occurrant, facile tamen appariturum confido, ſcrĩnia eius a me compilata non eſſe. §. IX. Verum, vt redeam ad Lnvuai- ο° Heracliteorum deſcribendam natu- ram, hactenus quidem ſatis clare expo- ſuiſſe mihi videor, ſimplicia illa eſſe cor- Pora, vtpote quae enullis aliis compo- nantur, ipſis reliqua omnia conſtituen- tibus, minima itidem, indiuiſibilia, & continuo, eoque celerrimo motu agita- ta, vnde ad ignis naturam proxime ac- cedunt. Vnicum adhuc eorum attri- butum clarius explicandum videtur, quod eſt adſeripta eis ab Heraclito ae- ternitas, de qua leuiter quidem non- nulla iamiam attigi, in clariore tamen luce ea ſunt collocanda. Aldhoοο itaque r mepiedρντε +ιν Heraclitum ſtatuere, hoc eſt, aeternum eſſe ignem, ſiue particulas igneae naturae, equibus omnia fiunt, & in quae certis temporum interiectis periodis iterum reſoluuntur, teſtatur Stobaeus. Magis autem luculentus in eam rem extat locus apud Clemen- Eelos. tem Alexandrinum, eo minus a nobis c1 2. praetereundus, quod ipſius Heracliti Strom. verbis eum intertextum inueniamus. V. p. 199. Ille poſtquam Empedoclis opinionem, oabituro, expoſuiſſet, iſta ſubiungit: Z α Hec αα Eeα S raäbm t Jone, 789 armN Gaſe ineriue arva. Geminu tere Cici faciepu forte vi vbidixrin tuere. ſtbiinvie iemim! vOCAbul ſigufie Mundun ſiuecon nam ell uuse⸗ wmign iue mnfa Wed hoes inte fun Oea 5 Alte culae Arct uael deh lenen gnt ſesi lene⸗ corp lims dari⸗ logis R. ownezfere principio Cocte. Gemon- Uſtrn enuim teiso Tſtema in- quodobi⸗ tminulicu- Nongulli, Utia, in eo pariturumm Platanon Wmt. lam matu- Ereexpo. aeſlecor- compo. ſtituen- bilia, & tuagita⸗ Vme ac. um at- Videtur, clito e⸗ lem non- re tunen itiquer lere, hoc rticulss in fiunt, neriectis teſtatur ð EEEE — Cnlentls 1 nobilel,I Heraclti Strom eninms. V5h⸗ nionenn, bituro, Ny, N . Tôe e, Tiva z6ο, d οο ιν bnsdoα TS aρrννο υααιαοο — αιττοπ τνν απιαο qαανιααοςρναεοο 8νοwsι οονο eg. 4X †τ ειLdi rνρπ.[ ¾ρ lwvS dihοαρnοοαdnαν.ονοο. ave e AXt*ρνονιοοσ Kéoαο †τι ασtοαπο ατ Tis Ociov re dy doa“ Sroinoer, ) y NG t, 2„ S ι Acioν Azteeve, ué oen, 0 A ρααNενιοο εr)να Tt dhεα vεαρρα O dass& av Hν, édevHhαττιαςυ /np Tα Peoρι pss Toτα rτ— S- Aaαοαα aWAMνυαπ ρ 7ταd.08* αοαοα&. Geminum iſtis verbis mundum admit- tere dicitur Heraclitus, id, quod prima facie pugnare cum eius opinione, alicui forte videatur, quam ſupra attigimus, vbi diximus, eum zαadναοο τιι αρασααοο ſta- tuere. Veruntamen neutiquam iſta ſibi inuicem contradicunt, paulo laxio- ri enim ſignificatu asoνaρ, ſiue mundi vocabulum hoc loco venit, vt nimirum ſignificet qualemcunque materiae, mundum hunc conftituentis, faciem, ſiue conditionem. Eam itaque gemi- nam eſſe ait, alteram ov&αορ αα hαινοο αααaνρ hoc eſt, ignis, ſiue particula- rum ignis naturam referentium, quae Agatcdσα οαο ννανυσιαιä ita digeſtae non- dum fuerunt, vt eum, qui vulgo & pro- Prie dicitur, mundum abſoluerent: & hoc eſt, quod per mundum aeternum intelligit, clariſſima enim verba eius ſunt: néo wον r“ àα Aαια ττ rα Geor, Ere dRdsd α α, r S ασ1 Sα τ Kicte &c. inquientis. Alteram vero eſſe dicit, cum illae parti- culae per varias r 0ααροννvοαας & dρ.ι &σαααςσ in aquam, aerem, terram, & reli- qua elementa iam abierunt, mundum- que hunc ſenſibilem conſtituunt: & hanc per é6ασαοο ραR+Ü8 α das deſi- gnat. Hic enim mundus ex eius men- te gignitur, dum ignis, ſiue particulae igneae naturae, wvuboαανοα in craſſiora corpora concreſcunt, perit autem, „ DE IGNE, RERVM OMNIVM PRINCIPIO. 840 dum haec in illas iterum diſſoluuntur. Duobus iſtis locis, e quibus ſatis fir- miter concludi poſſe videtur, pro ae- terno principium ſuum Heraclitum habuiſſe, tertium addere liceat ex Plu-De Plac. tarcho, e quo idem confici poſſe, pla- deu⸗ L..l. C.! . ne perſuaſum habeo. Loquitur ille de motu, atque Hoc αoοs, inquit, zjoe- Alav, c sαασz αα Mαα Hσwſ1. s Tro reov vengév, lroriv, A1or d, ſrote aldici, Oααν Tots asſoς arαοa= er=.] Per alda vero quid aliud, quae- ſo, intelligat, quam Pavudria ſua, ſiue particulas igneae naturae, quas aeter- no motu gaudere, ipſa quippe aeterna exiſtimauit? Nec mirum cuiquam videbitur, in hac ſententia de mate- riae aeternitate, Heraclitum fuiſſe, qui meminerit, neminem fere extitiſſe an- tiquiſſimorum Phyſicorum, qui ab hoc delirio penitus fuerit immunis. Videtur enim creatio ex nihilo myſte- rium eſſe, humanae menti absque re- velatione abſconditum: Sane tantas in ſapientiſſimorum etiam hominum ani- mis radices olim egit opinio illa: Nullam rem e nibilo gigni diuinitus vnquam . vt ad eius cognitionem penetrare vel pauci, vel nulli potuerint. §. X. Hactenus de principio Hera- Cliteo, eiusque natura, quantum qui- dem ex fragmentis perquam exiguis, quibus communeillud naufragium e- vadere licuit, colligere eſt, prolixe ſa- tis actum fuit. Iam age videamus, quam grauem dicam ſcripſerit omnibus fere iis, qui ante ſeſe rerum naturalium deſcriptionem fuerant aggreſſi, quod/ principium tantum materiale conſti- tuerint, Ariſtoteles, interque eos ipſi Metaph- Tu“ o 1 c. 23. quoque Heraclito noſtro. reττον, iniquit, õ , 64 „— 5 /7 „ 7 7Nätsa rαρ 6ν αα ς Aövν , na Ppp pP Aoxa 85⁵0 o*ναια οο ντHπι. es & Jäg és Ara- Ta r*αι Sſa, s, && igrer w6τιOt .⅜ eie à Oeig‿α T„“αισααραν Tre , SWâaαε ννανιοσπ, Tois ε eσαα l‿ραα s, T8To Sοσνασροo αοα. Traν+ r dοαοα+ Daciv ctvcs Tös olſct. gHSο d TrSrο &α% irteas &9 ion, Ore &‿ασπιοαο. α Ti roiavrs,e Doνορναςν d&α gοανꝶραο. De- inde, vbi Thaletis, Anaximenis, Hippaſi, & ipſius Heracliti exemplis hoc confir- maſſet, pergit: se e &y T8†ταο ν Tig as†τa“ voiαοααιαν du rv é )hαεαο ε= ok*. 2ce ioſſoorj * grος aανα7ο οσπ u r,rρ² A oςs, αν oννjK;ννος CGnlir. a Ydo 6†τ Xαις ͦοαο οοαοα Yevαρας T,“, ς sves ei ασ rAMe= r Sα Jα T TS&τ. oνaαςHν&α, α 1T*0 drr†%οa; & Yd,ρ Troν roe αοαονν darτα oié6 Aαασαονεαουο αα reoo T T er†ραεαι duταον., T Trτ⁵ Sbiv, Sà1 7r τεαοοαοαονIÜuſ 8, Ay gα Painteer Se, aovν Tis zνασαιιο Tae- det plura exſcribere. Summa horum eoredit, male facere eiusmodi Philo- ſophos in principiis omnium rerum conſtituendis, quod materiam ſolam principium conſtituant, quae per ſe immobilis ſit, atque ſeipſam impellere, mutareque nequeat, cauſam vero mo- tus atque mutationis omittant. Atque hac ex parte rectius ſe geſſiſſe Anaxa- goramteſtatur, quem propterea cum illis comparatum, ſobrii inſtar inter e- brios eſſe dicit. Verbo, ſolam materi- am eos pro principio habuiſſe, omiſſa, vel abnegata cauſa efficiente, ſiue pri- mo motore & cuseραοG, Criminatur. Et ſane ita per totam Phyſiologiam, de ſola materia omnes ante Anaxagoram Ionici Philoſophi, & poſt eos Heracli- tus, praetermiſſis aliis omnibus cau- ſis, diſſeruere, vt non Ariſtoteles tan- tum, quem propriae gloriae ſtudio- ſum, allenae famae aſſiduum nimis ob- trectatorem fuiſſe, nonnulli aiunt, PARS L. HRACoLITIVS. CAP. Vs. S. I. PHESICA ſed alii quoque Viri eruditi ſuſpicati ſint, eos nullam omnino aliam agno- viſſe: & cum ea ratione cauſam pri- mam efficientem ſuſtulerint, Deum quoque fuſtuliſſe. S§. KI. Memini tamen, veteres Philo- ſophos, Ionicos praeſertim, ex inſti- tuto ab hac ſuſpicione liberare fuiſſe anniſum, ſupra nobis laudatum Cud-pip. 1. vvorthum, cum quo ſentire etiam vi- ſec& v. p. deo, pietate, eloquentia atque doctri- na, nuper illuſtrem Oxonienſium Epi- ſcopum, Samuelem Parkerum, culus verba ex aureo opere, de Deo & Proui- dentia diuina non diuidiae erit hic ad- duxiſſe. At vero, inquit, nimio ſeue- re de iis iudicare videntur, (qui iſtam ſententiam nominatis Philoſophis tri- buunt;) etenim videre non poſſüm, éos cauſam primam, (hoc eſt Deum,) tollere Ratuiſſe, ſod ſolummodo per eitan- tiam, aut potius ex ſcienttae inopia de ea dicere omiſeſſz. Quippe, cum primi animos ad Philoſophiam appul’ſſent, magnum aliquid ſe aſſecutos fuiſſe opi- nati ſunt, ſ, qualis tandem eſſet rerum materia, quodammodo explicarent, & proinde in ea quaezſtione excolenda ali- quandiu haeſiſſe, neque ſtatun quic- quam de cauſes, quaeë ſupereſſent, me- ditatos, maxime veroſimile eſt. Mi- rum igitur videri non debet, ſi de iis penitus Pluerint, de quibus dicerenus- qiam aut ſuſobrant, aut cogitauerant. Id quod animaduertit Simplicius. ι Xνα, inquit, vοα roνατosς τιπαο Tασ Ougwe àονν απ Sοα zeρ Tανν εο⅜ rio, boc eſt, de cauſa prima, quam Jupra naturam exiſtimabant, nihil di- xiſſe, quod de ea prorſus ſilere poſſent, quanquam nullo modo tollere ſtatuerint, cum exira Philoſophiae naturalis inſti- tutum arbitraremur, quicquam de principiis ſupernaturalibus diſputare. Et ſane eos ſolum xegl r1S& vnest* ſiue 10. ſur le re⸗ Uir liqu Hionemn tamen / rint. (4 ſer inen mmiku, u iifea Oul! l. re n g ſm horur egerit, 1 inquiram eflectricer tuliſſe, Mletaph. hibere v llcz en: M⸗ 14, 45 yren O rnio er ny em MrH Tur, u 20½ V 1 509, & go⸗ 80 dubin ſe an e Agnoo Wo mo ſola n vV p ille vi gorae ſe, vt Uitare utura! NCub nen i nonnr ment 10, igo, i fuſpicnti m Agn. Aulimpri. iut, Deum eres Phulo- 1 ex inſti. rare fulſſe ltum Cud. Di eetiam Vi⸗- e dochri. 10, uſumbpi. Um, culus 0&Proui- rit hic ad- nimig ſete. goi ſam Cophus tri⸗ um, eos m,) tolere Giten. ulis A rini uliſent, niſe opi Detrerum. Grent, nla Ali- in quil Zent mi.- M. S de i eerenu⸗ touerant. real10 u r/ , /N nibil & 4 aſenn tuerili, lir in⸗ en ucge. te ſue Metaph. L. I.c. DEF 10NE, RERVM OMNIVMI PRINCIPIO. ſiue de rerum materia diſſerere velle ſatis liquet, quod, cum in magna opi- nionum varietate conftituantur, in hac tamen ſolummodo quaeſtione difenſe- rint. Cum hic aquam, ille aerem, al- ter ignem, quartus cum praedilkis o- mnibus, terram primum elementum, ée quo res ſiant, eſſe voluerit, at quo fine, quaue cauſa quicquam ſieret, quaere- re non cogitarunt. Quam bene cau- ſam horum Philoſophorum Parkerus egerit, nunc quidem prolixius non inquiram. Sane ex inſtituto cauſam effectricem, ſiue αaρειονι eοο on fus- tuliſſe, ipſemet teſtimonium iis per- hibere videtur Ariſtoteles, ita inqui- ens: Mäé& ε râS†τρ α ràαρ οοααντς αα⁰ Y, S*à αναι 8αüοναν eνννονα τπ ααι . — / vrοαν og, ,ι0* n s Xαddai / /. XN » . doσνρ ονοαα νουæQ 0οιο,, 1Xαα— 7—55——— — 5 wy &urna, dgvsr T& Yερο WααMXε viI producta. — 28 Vy M 1 dιναν T ε Mrασραοα. rονν α / — „ „7 — 2 Tν, Wτα rςe Y τ à& ο r0οαα τοαιτιο ν „ E . „ N 2 1 » 5 98 r eiος dαιον ινο,, & ecct“α e- ασαK. §. XII. Aſt enimuero, de Heracli- to dubium forte cuiquam videri poſ- ſet, an ex ignorantia, vel incogitantia, vel quod de cauſis naturalibus, non vero ſupernaturalibus, loqui aggreſſus tantum fuerit, α,ναν, ſiue primi motoris, praetermiſerit mentionem, ſola materia igneae naturae in medi- Sane iis temporibus ille vixit quibus effloreſcens Anaxa- gorae doctrina, eum poterat monuiſ- ſe, vt hac de re quoque inciperet co- gitare. Et alias quoque eius de rebus naturalibus placita ita comparata ſunt, vt dubiam quodammodo eius religio- nem faciant. At tamen alia contra nonnulla in litterarum nobis monu- mentis ſe offerunt, quae Deum omni- noô, cauſam primam, motorem & α⁰= niev†ρd ererum vniuerſitate eum haut 851 eliminaſſe, nobis perſuadere poſie vi- dentur. Proponam igitur praecipua, quae vtramque de Heraclito firmare poſſint opinionem, momenta, vt ap- pareat, quid maxime probabiliter de eo ſtatuere debemamus. S. XIII. Et quod rationes quidem attinet, quae ſuſpectam eius reddere poſſint de Deo, tanquam principio a- gente ſententiam, primo Prln ali- quis loco ponat, quod ipſum princi- pium fuum, ignem inquam, Deum eſ- ſe exiſtimet. Luculenter enim de eo id affirmauit Alexandrinus Clemens: Protrept. „ 2 . „ 7 IIagενu*ιεln£ ο, inquiens, ⁶ EAMearne Geseb: 42 » 7 — „— 7 ioniαα Tr αν hr. Sareor 4de Adsd sοaν,. Tοντν, &⁰ρ⁴ bτιαιιοατι I- 7 . — A29 X 2 7ααος τ 0 Meræanovr“, &6 EOPé&αος HeaMGοα.. Itemque Stobaeus, qui verbis non multum diſſimilibus ait: Hedcατ Oec, Arα Onai 10 xeciοαα 7boρAdl.,. no Deo mundi huius opificium eſſe ſtatuentem, diſputans, ait: Vtergo ali- quid de iſto buius mundi indigno lo- quar, cui & apud Graecos ornamenti & cultus, non ſordidum, nomen eſt, indi- gnas videlicet ſubſtantias ipſi illi ſapi- entiae profeſſores, de quorum ingeniit omnis haereßis animatur, Deos pro- nunciauerunt, vt Thales aquam, vt Heraclitus ignem, vt Anaximenes ae- rem, vt Anaximander vniuerſa coele- ſtia, &c. Verum nihil, vel parum ad- modum hoc argumentum, ſeorſim ſpectatum, facere mihi videtur, ad probandum, impiam menti Heracliti de Deo ſediſſe ſententiam. Nam is fere omnium veterum Phyſiologorum mos fuit, vt prima elementa ſiue prin- Cipia, atque be ex ui omnia fieri ſta- tuebant, Sess appellarent, quod vel ipſe locus Tertulliani ſatis euincere videtur. Imo in mentem ſibi reuocet, Ppp PP 2 cui 1 Eclog. Phylſ. L. I. c. I. p. 2. Adde etiam Tertullianum, L. I. con- qui contra Marcionem, indignum bo-tra Mar- cion. 6. 12. 9⁵ß2 cui dubia iſta videntur, Heſiodeum o- pPus, quod Theogoniam appellat: in eo enim quid aliud fecit Poeta OMhαοανοαöℳτπ. 7Oα quam quod res Phyſicas, ſiue natu- rales, Deorum nominibusindutas pro- pPoneret, atque explicaret? Idem vero Propemodum Heraclitum quoque fe- ciſſe, clariſſime nos docet Autor Ho- mericarum Allegoriarum, cuius en ti- bi verba: απρνα Hoane ραA- ααdo α Ji gανιοον inaα, Jed- er OcοMhονι τ Duoc. PFacile ita- que forſan Heraclitum rigidi etiam A- reopagitae eſſent abſoluturi, niſi alia eſſent, quae impeditam valde, atque perplexam, cauſam eius reddere vide- rentur. Quae vero iſta? Kooνναu rés- de, inquit Heraclitus, gre ri sνα avodταοeroinε, Prout eius verba no- bis conſeruauit Plutarchus, in Libro de animae procreatione e Timaeo. Quae ne parum accurate allata eſſe quis exiſtimet, ne apice quidem mu- tato etiam occurrunt apud Clemen- Strom. tem Alexandrinum, loco ſupra reprae- Vp.599. ſentato. Aſt hoc quoque argumen- tum elidere, difficile non eſie puto, ipſe enim ille Clementis Alexandrini 5.9. med. Ocus, vt ſupra monui, nos docet, de Principio ſaltem Heracliti iſta accipien- da eſſe, quod aeternum omnino ſtatuit, anemine Deorum velhominum condi- tum id eſſe affirmans, vtpote quod & iy &] &&ανααααaα π dαιοον,. Hoc au- tem cum aliis Philoſophis, pene dixe- rim omnibus, ille habet commune, quorum nemo non mareriae aeterni- tatem propugnauit, cum tamen pro- pterea v& αdoρρονDπ omnes hautqua- quam abnegauerint. Nec hoc itaque argumento cicutam meruiſſe Hera- clitus poteſt, alio igitur eum vrge- bimus. Aeternum dicit ignem fu- vm: non inertem, ignauam, motu deſtitutam materiam eum eſſe putans, T. II. opp. P. I014. PARS L. HRACLITVS CAP. VI &I PIVSICA ſed ριοοο τι Eö ignem ab aeterno vi- ta & motu gaudentem, alnoiy al er rots atoasς, vti ſupra ex Plutarcho obſerua- vimus, tribuens. Nullumitaque mo- torem agnoſcere videtur, vtpote, quo principio eius, ab aeterno motum a ſe ipſo habenti, opus vix eſſe apparet. Accedit deinde, quod nec in ong mundi huius ſenſibilis, Dei meminiſſe videatur, vtpote quam æuwvdo ſolum & navooga, quae ſecundum eum, vti Hermias loquitur, αιr νοοααoärril. Fhi- ſunt, α α² tcνααρaαauν ſocundum fatum, loſ Gent. effici exiſtimat. Sic enim Diogenes ?. 174. Laertius ait, eum affirmare, alſæ M- d⸗ IX. ve αοι αsι⅝ ααàαοαιu n S chus: Heax) α aäa ka ' aαραιih.1, 27. Imy (ſcilicet α ir οαοα⅓ů Sic & The-Therap. odoritus: Hodx)e οα wAsn†τ αα VI. p. 27, iαν ει ' Aοονι ρν⁵+εαιοναα.ισ. Iidem vero, Plutarchus & Theodoritus, dsανϑ äε, inquiunt, rc iuwapuktne, αανουαι. Ex his itaque omnibũs num aliud Philoſophiae Heracliteae ſyſtema ex- ſtrui poteſt, quam iſtud: tenuiſſi- mas particulas igneae naturae ab ae- terno extare, motu item ab aeter- no continuo agitari, inde fato ſiue neceſſitate, hoc eſt, neceſſariis mo- tus legibus rarefieri & condenſari, ſic- que in alia corpora, vniuerſum hoc conſtituentia, coaleſcere, nihilque adeo Deo negotii in mundi Heracli- tei conſtructione relinqui? Imo ve- ro poteſt. Vt taceam enim aeter- num quoque motum a Deo ex eius ſententia, iſtis imprimi Wepuariois potuiſſe, cui tamen coniecturae nunc magnopere inſiſtere nolo, cum antiquitatis teſtimonia, clare hoc i- pſum affirmantia, producere non Poſſim; in mundi tamen doiztoe, & moderatione atque directione ae- ternorum iſtorum motuum ad pro- ducendam hanc mundi machinam, (vtpote Sic Plutar-Pe piac. Muilol. 1, 28. kem. (vtpote go fortuito e ormari no⸗ heratn mit ſe. Nimn ex genumn tei, epien dein an Gue ſOXt Altem eſt, ſiti neuti⸗ dum itad lceat Cog. no, eſt enl raclitum/72 õ el. b.2. eſt, ſt ege eſe autume ſe mente untrorii Dlutarchus leblacit, Herzchti d qiens, Te Eriu 1. eſt, krac il, quen um, ſil antem. um mente teligam, una deun eiden ſoo uene Sroicl d ſimincdh . eſſe dicu tiens app te cum 34. ein nic L Pollem of ume, 4 Nermun tlum me hoe iplo⸗ dum ene. 4 Dr oNY. NTEVYM OANN1 PETNCVO.. e. . culente, quam mu 1 eternd N. (vtpote quae coeco impetu & motu Uer lu Nndel d quodex parte iamm i aglytt fortuito exſurgere, tantoque nitore lim Ciceronem obſeruaſſe memini. De Nat. ten ornari non potuie) neccftarna, Dai Id interim vtpote ad praeſens ne-Deorum gend⸗ Peram mihi viderur carillime uler Gotiumn omnium maxime faciens, ſilen-I. II. . Ntpote quo ſe. Nimirum, rem omnem pendere 1 etace 14. e. Nimirum, raeterire, illos quo motuma ſe X genuina αQwιαι,ſiue fati Heracli- tio non poſſum lte e e c- EX geliutnd s Maρ, IIud ue eadem, qua Heraclitus, ratione - eſle pparet. tei, explicatione exiſtimo. Illud qui- quee ſiue fatum, Deum appellaſſe. e nn Mauufei dem dravpnny vocare eum iam monui, Erciucam eiuz Tei fide digniſſimos eninl n in Matilrah öne teſtes, quos nunquam ſenatus Areo- ereilnn ſltem elt, hifuis harrraln Widen- pagiticus, cuius eſt in huiuſmodi cau- nen, ul Aitis neutiquam exprimens. 4 ſis cognoſcere, reiicere audeat. Pri- nkdlil i dum itaque, an aliunde GQlariora de ea Diogenes, cuius in vita Ze-Segm. gum ſatuf, lolden, liceat cognoſcere. Imo licet omni- mus e lebganctr verba: 6 76 dres 13 5 n Diogenes? d no, eſt enim iuaοον ſecundum He- nonis iſta e & & eaptes , Taſa .l N. racli 65“α τI——s sαa.tiodoραααςι . Seor, TZiva a⸗ ge 1dr . - Nltr.6nj Ecl. Phil. uSαν α⁵ dyroy, teſte Stobaeo 1 0c αα⁷² Gar. Alter, T'ertullianus, qui 6 ucusnl, e.l. p.2. eſt, vt ego quidem interpretandum Bera i itd iner alia Gentiics e. 2. Se& he. neg, eelſe autumo: M SRanig, ireetece in Ape ratus affatur: apud veſtros quo- , „vWVI de motibits —— , ninu ud l a,, Bue mente praedité, guae ili modo gas Sapientes AOFON, id N, ſermo- lidem vero, contrariis res WMicit. Sim 1 mode Rnn, alque rationem conſtat aytißcem aue, Flutarchus etiam eitagtesm ex Imente videri Seeenſiotir. Hunc enim Zeno Goda ebPlacit, Heracliti deſcribit: HMaz)err O;, ⸗ determinat factitatorem, qui cuncta um Aind Philof. quiens, Soiar ireegtαs A6*α Toy de 2. diſpoſitione formauerit, eundem & tema er- 1, 28. goi, r8& rarre inuerra rogi. hoc in Sooc, S& Deum, & animan tenliſi eſt, Heraclitus Jatum nihil aliud eſſö Rate & necechcatem omnium rerum. tne dd de. ait, quam ſubſtantiam mente praedi- Sane hic locus inprimis ad rem facit, 65 i⸗ tem: MMösen Neret ebgtmiti quod ex e0 & àwappun, & dvavu Stoi- “ er hanc ſubſtanti- E eer ⸗ fno ſ antem. Aſt vero p 1 I. Facliti imitatores, Deum ap- ne am mente praeditam, quem alium in- os, Fieracjiri inn ien ſnos doeet ndr ſe. telligam, quam vo S e e 8 Tactatirius quem tertium teſtem Diu. Inſt. run dir Derre S ämennn rodire nunc iubemus. Chrpippus, III, 5. mihi Sane cadem fere ratione, de pri hqui lem vim, diuina ratione nihilgre ſi de Deo, loquuntur inquit, naturatem vim, diutz 1 uo agente, ſiue de » loquunt lr imterdunm diuinam necesſt- Herach- Stoick, qui 20*&α râ σM Oιεε pas- praeditam, interdum tolci, qui 7ο* sν 7 να. o*ονOαο Pas- . Zenon Ino re⸗ nnineuleane, atque pi incipium agens Si, Pagt Fademtue Ne eng, in beter⸗ di iam principium pa- diuinam, naturalemq; o. Y . eſſe dicunt, materiam p . . ntentia, quamuis ſit in- dex es . lantes. Quorum quam ex- enim omnium ſe ½ . , Laert. tiens appella . 4 . .7 en ſpedctat, vt proui- uute L. VII. acte cum Heraclitea Philoſophia, pla- certa, odem Gen Wncane. S ge- niedkurte Segm. cita hic conueniant, facili negotio dentiam grs, e Aether, ſiue ratio, K- o aln 4 pollm oflendere:, niſ Sütemhoris & vin, brs e:. Ena,. nechchita- , Eue e hoci- chartae, quod huic qualicunque ue- veé in ree 7 dncg Sirorit, 1e non Nriuar impendere decreueram, ſpa- diuina Lex, Hhis Dicituz. LDeas. 1 . 5 . 14 Suußeij tium me vere impleuiſſe cernerem, D Gn, appellationum diuerſitas, lone ⸗ hoc ipſo monitus, ad finem properan- Nec n ione, oc ip ce nen albi vt con- cum ipſa ſegnifecatione ad vnum onmia d go dum eſſe. Faciam tam 4 Ppp pp3 reuoluantur. Chinam, ſtpore 85⁵4 reuoluantur. Sic & autor libri de mun- do c. 7. ιααH ₰ 9 Tr duααανυρα 4X Xo Tεριασα,. νν1αο eoν, tοο dα vmν 8ασuÜ 5ν. Eipaνααſä dNdNεdτ sioν σ1 Yανοι οπιος &c. alia fati nomina ibi ſummo Deo quoque accommodat. Sic & ooαπτ XéνNÜοοα αεIcetο= Y Phornutus, vbi de Pane agit. Et Praep. L. apud Euſebium. Ab Aegyptiis 6Xé- Rrr. Yos dicies dici affirmatur a Porphy- Cic. Ac. rio. Interdum Deum necesſitatem ap- Qu. L. I. pellant &v. Idem Cicero pariter c, 7. ac Seneca teſtatur, fatum quoque apud Latinos Deum vocari, loca vi- de Pu Cudvvorthum. ² Proclus s;- mundt vog 3* 5 Hτ+F Toie vda pogelois ré:⸗ intellecét. Aιαορς ταν τος R „ναανν„“uινον ν airias Yi- 4ö2. rec αι Sgg,“ dρ, Saglesiny Sis- L. II. ad oρ Tονας ρροααειοv Seov. Vbi idem Timae- E oνν & &οαε6ε ei eſt, ν enim rS vmblat. Aαοραα771 .80. . 1 . . . P.8 tamen, inquiet forte non nemo, liqui- do ſatis ſibi exinde nondum conſtare, inaoHε εα Deum dutuize,= ”“ Heraclito ſignificare, quod Stoicis iſto ſenſu vox illa vſurpetur; cum demonſtratione ſolida euinci non poſſit, ab Heraclito huncce loquendi morem mutuo eos accepiſſe, licet aliae forſan ſententiae eius & phraſes in porticum eorum tranſmigrauerint. Inſiſto itaque ſu- pra allatae αoο ιαdeſcriptioni Hera- cliteae, quod ſcilicet ſit ſubſtantia, intel- lectu ſiut mente praedita, duuiso*ρ, hoc eſt, opifex rerum vniuerſarum. Vbi ſi liberius Aνι vocem, per ſuhſtantiam imtellectu, menteque praeditam, me in- terpretatum eſſe quis dixerit, inter- pretationem illam adiecta voce οaοαια. ρ, acceptione item vocis AOTOZ apud Platonicos, imo & Stoicos, lo- cis paulo ante allegatis, & alibi, tue- bor. Imo ſi ne ſic quidem acquieſce- re voluerit, plane eadem ratione in- tellexiſie ea, quae de fato tradidit He- rio eſſe in ſequentibus euincit. Verun- PARS TX. FRACTITVS COAP. VI. & I. PHIVSICA raclitus, Clementem Alexandrinum Strom. oſtendam, qui ita eius ſententiam ex- V.p. 599. plicauit. dora uer, aρhαοο Heauααοασ Eri ο πας rρ NRonεασν N6να υ⅜ Oes Ta =αντνυυrnm Adα r0οαοτ⅜vτä, ic ο . T doαστtεοννιτ ανw ασιιο XMει . 9AXαοαν, (Quae ſane manifeſta eſt il- lorum Laertii: roro Piecda, na - I, IX. Maguszr „αννυ8vAœBcv”“ Pαορταο nια Eu- Segm. 8. eaiveoν σνααaεινον 7 Pure ο.ν , interpretatio. Quod clarius euadit, ſi vna conferas Heracliteam Uags*αα exStobaeo & Plutarcho deſcriptionem, quod ſcilicet ſit α αrρ σaα. 1S ravt aαzwa, α Trσ trarriodpo- Alas uts,νo TανSr†ταιαοů. Ita enim haec mutuo ſeſe illuſtrant, vt mihi ſa- ne meridiano ſole clariora eſſe vide- antur. §. XIV. Abſoluatur itaque, ſi eui- dentiora argumenta in contrarium non ſuppetunt, ab Atheiſmi ſuſpicio- ne Heraclitus noſter, & quamcunque potius ob cauſam inter principia De- vm non nominaſſe dicatur. Praeci- pue cum ex fragmentis Philoſophiae eius moralis minime obſcura produci poſſint indicia, quae peſtifera illa labe corruptum eum neutiquam fuiſſe, ſatis luculenter oſtendant. Verum illa fu- ſius tum percenſebo, vbi otium mihi dabitur, vniuerſam Philoſophiam He- racliteam in ordinem redigendi. Sane probabile non eſt, Socratem, diuinum illum virum, quem ſolum e Gentibus, ob vnius Dei profeſſionem, mortem tolerare fuiſſe auſum nouimus, tam honorifice de Heracliti Scriptis iudi- caturum fuiſſe, ſi peſte illa afflata ea Laert. eſſe perſenſiſſet. Quid quod patrum L. II. Sanctifſimi inter eos illum reponere, Segen z. in quibus / a râ c ο*ινRα α uwo non fuerint veriti? quod ſane fa- cturos eos hautquaquam fuiſſe puto, ſi Deum, omnemque adeo Religionem eum eumabbe de, guant Nerll eyt de ,330 Hoſum erA ol ao 1 ur uu 4 Qrini 8 ſas laude Habem quoadn Pium DE Tiue pie inirn h guibu nie col quidlu derit t Corrup Perſpie in ete Alls Wnnn tel gls Tine mos pien lem eun Ekpan. Wokte e- Lentl Dhoe CuU omn inue Andrinum Rn. mimer. d kaghame. ed , een, ; 1. feſt eſtil. rie 4 ey degmn S 9 enadlt, laguiſt Pptionem, Tſe ole urahr In enimn jtmihiſe P ta' le ide. e,ſi eli. ntrarium ſulbico. neunque pur He- Praeci- Olophine D prochui iln bbe iſeſils milafu. D um mihi nam Be- i. Sane Guinum entibus, orten S, tan is judl⸗ Hata exleert, bonel, 4 thenag ETAN- Aolen lanefr. 3) e ino, gonem eum DE IGNE, RERVM 0OMNIV M PRINCIPIO. eum abnegaſſe intellexiſſent. Imo vi- de, quam plane egregie Iuſtinus Mar- Apol. C tyr de eo ſentiat, cuius verba non P. 33.Poſſum non hoc loco adſcribere: α uιι Xνς Hidατιις, inquit, oiαα— voi cα, ναν cοα oνιüνπστι. S6ë“ er ⁰. næt u&* Zeονεντπ α Heg))αα ααα uoio du†ταιραe. Clementis enim Alexan- drini & aliorum paſſim in eum profu- ſas laudes nunc quidem praetermitto. Habemus itaque Heraclitum, idem quoad rem ipſam cum Epicuro princi- pium admittentem; ſine Epicuri ta- 85⁵5 men impietate. lam ſtrata nobis via eſt, qua incedentes facile poterimus declarare, quam potiſſimum rationem in deducendis ex igne, ſiue igneae na- turae particulis, naturalibus rebus ille iniuerit. Quas αρν Aaα—wQetv, hoc eſt, ſuprema mente dirigente, zen- xvαααιε ο MeναυυQNKμιοααι οαυρυ1oοροdNaGsmaν, ſiue, vt alii aiunt, ο dα α kärοα, in varia corpora abiiſſe, ſatis apte dedu- ci poteſt. Verum iſtum laborem ad aliud tempus differendum eſſe exiſti- mamus. DlSSERTATIO POSTERIOR DE RERVM TLNEZEI EX MNTE HERACIIII. T iucundum eſt, & vtile, Veterum Sapientum excutere ſcrinia, & quae initia habuerint artes atque ſcientiae, quibus gradibus, quibus mentis huma- nae conatibus incrementa ceperint, quid lucem ipſis attulerit, quid affu- derit tenebras, earumque puritatem corruperit, ſplendorem extinxerit, perſpicere. Certe iubet ipſa Sapien- tia veteres circumſpicere vias, ſuaque in illis indagare veſtigia, imo vnum- quemuis ratio docet, purius plerum- que fluere riuum, quo propiusa fon- te ſuo abfuerit, ab eo enim quo lon- gius fuerit digreſſus, tanto plus mate- riae alienae ei acceſſiſſe deprehendi- mus. Prima vero atque genuina ſa- pientiae initia ab Ebraeis deriuanda eſ- ſe nunquam dubitare mihi licuit, quod luculente, ex Veteribus Clemens A- lexandrinus, Ioſephus atque Euſebi- vs oſtenderunt, nec ipſidiſſimulauere, qui ex Ebraeorum diſciplina prodiere gentilium Sapientes. Ab iſtis vero ad Phoenices ſapientia peruenit, qui vna cum aliis praeclaris mercibus, hanc omnibus praeferendam, in Graeciam inuexerunt. Otio meo abuterer, ſi, quod tot magni Viri praeclare praeſti- tere, prolixe id nunc oſtendere conarer qui dudum non litteras tantum, ſed & tradendas, litteris, & ad poſteros propa- gandas ſcientias ex Phoenicia ad Grae- cos perueniſſe oſtenderunt. Ex anti- quiſſimis igitur Graecorum philoſo- phis potiſſimum eſſe diſcendum vide- tur, qualis in ſuis incunabulis integra magis atque caſta philoſophia apud Phoenices, eorumque Doctores Ebrae- Os, extiterit, quae poſtea a variis noua- turientibus ingenis, Ariſtotele inpri- mis, corrupta, ita in deſuetudinem abiit, vt ab hominibus, nouis iſtis con- ceptibus aſſuetis, ne quidem intellige- retur, ab antiquioribus ſuo modo, li- cet non obſcure nimis, propoſita. Ve- ra iſta res naturales explicandi ratio, quae ex corpuſculis, ſiue minimis variae figurae diuerſimode motis, coniuncétis, agitatis, omnia deducit, quamdiu ob- ſcura delituit, priuationum, forma- rum, materiae primae, & ſi quae alia ſunt magna in phyſicis nomina nihil ſignificantia, obſcuris i deis oppreſſa. Quis iſtam Philoſophiam in antiquo- rum Sapientum, Thaletis, Pythagorae, . Empedoclis 8⁵6 Empedoclis, & aliorum, qui eos ſecuti Syſt ſunt, fragmentis inuenit? noſtro deni- mundi que ſeculo a Radulpho Cudvvortho, Intellect. pauciſque aliis, & nuperrime abEdmun- Phyſ. Vet qo Dickinſono, lux illis illata, clariſſime 2.K 4. latentem in iis veriratem detexit, quam a vetuſtiſſimis ac optimis, Diisque pro- ximis Philoſophis ipſe diuinus Plato deriuauit. Quinam vero illi, niſi cum Ebraeis Phoôenices, ex quibus inpri- mis Mochum Sidonium veterum non- nulli poſt Poſidonium, Strabo ſcilicet, Sextus, & forſan alii laudaruntꝰ §. II. Mochus ille, ſiue Moſchus an idem fuerit cum Moſe ſapientiſſimo Ebraeorum Doctore, cum nemine diſ- putabimus. Vero ſimile id viſum poſt Theodoritum, Ioanni Arcerio, Sel- l. c. p. II. deno, & nuper Edmundo Dickinſono: qui temporum rationem optime con- venire putat, Moſenque, dum exul in Madiana ageret, ad Phoenices excur- riſſe, & ibi apud Sidonios de princi- piis Philoſophiae, hoc eſt, de atomis & corpuſculis diſſeruiſſe exiſtimat, in cu- ius proinde hiſtorica Creationis deſcri- ptione curioſe corpuſcularis Philoſo- phiae principia, nec, ſi quid ego video, infeliciter rimatur. Suo hic quiuis ſenſu per me abundet: Hoc data mihi nunc occaſione diſſimulare non poſ- ſum, rationes, quibus ingenio cum maxime valens Archaeologiarum Phi- loſophicarum autor, Thomas Burnet- . 4. tus, & cum eo cl. Baelius in Lexico z/. P· Critico euincere fuerunt conati, nihil ſiue ſtatuiſſe, ſiue inaudiuiſſe vnquam, nec veroſimile proinde eſſe, ſiue E- picurum cum Democrito, ſiue alios quosuis iſtam Philoſophiam ab illis di- diciſſe, non adeo firmas videri, vt il- lis moti doctiſſimorum Virorum auto- ritatem deſeramus. Vrget primo, quod vnius Poſidonii fide iſta narratio PARS TX HERACIITVS OAbP. VI S& I PHVSTCA vel Moſchum, vel Phoenices de atomis nitatur: at quamuis, qui de Moſcho affirment, alii teſtes deficiant, de Phoe- nicibus, vt paulo poſt patebit, amplis- ſimum teſtimonium Sanchoniathonis fragmenta ſuppeditant. Ponamus ve- ro etiam, rem ita eſſe, nec alio, quam Poſidonii ſuffragio, iſta omnia niti: quaenam ratio perſuadebit, vt fidem grauiſſimo viro denegemus? Multo blures, inquit, & probatioris ſidei te- ſtes aſfirmant, atomorum hypotheſin De- mocritum & Leucippum inuexiſſe, & in- ter alios huius ipfius Poſedonit diſeipu- lus Cicero- bhis ego libentius aſſentior: maxime, cum idem Cicero buic Philoſo- pho falſidici notam adiicere non verea- tur: Quaedam etiam Poſidonius, pace Magiſtri dixerim, comminiſci videtur. Vbi primo id, quod malae fidei Po- 2. ſidonium accuſat, rigidum Stoicae do. ctrinae ſectatorem, multis Senecae, a- liorumque veterum teſtimoniis, a do- ctrina non magis, quam morum inte- gritate commendatum, ipſi tuendum relinquimus. Quod Ciceronis enim autoritate hoc facit, id parum nos mouet, cum non conuicerit eum men- dacii Orator Romanus, ſed ita ſibivi- deri tantum dicat, adductis ſcilicet il- lis, quae de quorundam fatis Poſido- nius retulerat, quae vtut τοo— viſa fuerint Ciceroni, ab aliis tamen, etiam fide dignis autoribus prodita fuere. Nec obſtare puto debere Poſidonio eorum teſtimonia, qui Leucippo & Democrito atomiſticae Phyſicae pri- mam inuentionem tribuunt, illi enim primi fuere, qui nomine Arta Vſi fuere, quo Phoenices Philoſophi, alia locuti lingua, vti non potuere: primi fuere, qui nouis quibusdam, quas illi Philoſophiae attexuere, laciniis eam ſi- ve auxerunt, ſiue corruperunt. Nam, quod ſuo impulſu, ſuo pondere mo- tas atomos inuicem concurriſſe, & in iſtud de fat. c. zſtud mur nowun Praeisqu⸗ Phanribu Graecαι 8 Leuaß Ges oop. re kolt,, tenibus, iege, Plto, ag tum pra Praetere dolem an- modlus g PMNN 4 iun tur Phili 1t her Durdſe lenpyr ratiocmi. non ſiit fit Tarxra netto, wentem Nridus, Vncpi ntei MKy rung ea facer Videe mine cin di critun Anaxa X Ty e⸗ cha e da, de Molcho⸗ n, Gebpoe. dit, mols. honütfoni⸗ oNamusve. Ao, quum Imnin nit: t, vt fidem 8² Maher rit ſcei n. otiheſn De- xiſe, G,in. nui Aſihu- OMentur, ie Phihe- non verea. nilt, hale li ilaur. fdei Po- „, toicae do- Senecae,. niis, 1d0⸗ um inte- tuencdumm Dris enitn Arum NOs eummen. ita ſbini⸗ ſollcet il⸗ 8 Poſido- rura i enn etiam Uira fuere. Poſdonio cippo ſcne pri⸗ ilienin iun 1 opbi,lu e omm up ll Senm ſi- „Mm, ere no- Kir iſtu de kat D/ ONE, REERVAI OMNIVA PRINCITPIO. 857 iſtud mundi ſyſtema coaluiſſe dicunt, nouum certe fuit, & Phoenicibus, E- braeisque Philoſophis, purius philoſo- phantibus, ignotum. Cetera, ne inter Graecos quidem primos Democritum & Leucippum fuiſſe, qui, ſi rem ſpe- ctes, corpuſcularem philoſophiam fue- re ſecuti, doctifſimi quiuis, tam exve- teribus, quam ex recentioribus Viri, ipſeque, quem paulo ante allegauimus, Plato, agnouere. At nec in eo mul- tum praeſidii Burnetto, quod addit: Praeterea, non videtur mihi ſupere in- dolem aniiquigimorum temporum iſte modus philoſophandi per hypotheſes & principiorum ſpſtemata; quem modum ab introductis atomis ſtatim ſequeban- tur Philoſophi. Haec Graecanica ſunt, vt par eſt credere, & ſequioris aeui. Duraße mihi videtur, vltra Troiana tempora Philoſophia traditiua, quaZe ratiociniis & cauſarum explicatione non nitebatur, ſod alterius gene- ris & originis doctrina, primigenia & zarpenapadsrαν. Sed ita videatur Bur- netto, nobis aliter videtur. Sane mentem & rationem non eripiet Ve- teribus, ratione vero qui vtitur, ex principiis concluſiones deducit, & ex ſimplicioribus magis compoſita con- iungit, vel in compoſita inquirens, eo- rumque naturam rimaturus, ſimplicia, ea componentia, inueſtigat, hoc vero facere, eſt ſyſtemata conſtruere. Nec video, quomodo, ſi facta quoque exa- minemus, negari poſſit, in ipſa Grae- cia diu ante Epicurum atque Demo- critum, Thaletem cum ſeétatoribus & Anaxagora inprimis, itemque Pytha- 2 Da αα νααXντιu⅛; 9 rroν Aρα£ 7 . 2 — — Dadke a So)eö Soeodee, Tawι ² coναoa Aτοαο αυ dα πιοπν Aν, αe- Tey ρaας. ore ε nαοα 1 εναͤ T0αα A&εςναασνr”ουταροοου⁴Goa α goram modo philoſophandi per hypo- theſes & ſyſtemata, quem Burnettus vocat, vſos fuiſſe. Imo non capio, quae ſit Philoſophia ſine principiis inter ſe connexis, ita vt qualecunque ſaltem ſyſtema conficiant. Pone vero etiam, ſola traditione nixos fuiſſe vetuſtiſſi- mos Philoſophos, nec quicquam ratio- ni dediſſe, vnde quaeſo illi, qui tradi- derunt, arépee agaddτρ,, ea, quae tradebant, hauſere’ nonne illi in ho- rum, quæ tradebant, cognitionem, prin- cipia quaedam ſecuti, peruenere? Hos- ne vero concluſiones ſine principiis, hoc eſt, mutilam, imo nullam philoſo- phiam ad poſteros propagaſſe, cum ma- gis integram dare valerent, dicemus? Minime gentium. At inquit Burnet- tus: Nulla in Phoenicia Sanchoniathonis Philoſophia occurrit mentio, aut memoria atomorum, vel dogmatis atomici, licet de rerum ortu & mundi primordiis diſerte agatur, vbi maximus de huiisſznodi prin- cipiis traclandi locus erat. Quae omnia, ſi de voce ar—Kᷓa ſermo ſit, vtraque manu concedimus, qua vti Sanchonia- thon, ſcriptor Phoenicius, non potuit. Graecus vero interpres Philo, pro ſua interpretandi libertate abſtinuit, quod genio Philoſophiae Orientalis non ſa- tis conueniret, & affectationis cuiusdam peregrina cum domeſticis conciliandi ſuſpicionem facere poſſet. Si vero rem ipſam ſpectemus, tam manifeſta ſunt corpuſcularis philoſophiae in Sanchon- iathonis, quae Philo interpretatus eſt, Euſeb. verbis, vt vix alia re opus ſit, quam vt iſta Praep. ob oculos ponantur: Philoſophia nimi-- rum Phoenicum, vt habent eius verba“, — 7 » X „ „ .. ,&& „ „ NXTm; T*ν? ααο oridera, dεο eαοαανα αα οα aur * doν τσι dπνwuivwa. dντο εSα 5vοαυουοιπις T ααν 7S Alio. ατwa àνσπονιτςνααπι 7νο uar νovF7v M̈†, TS†τ+ Te;s Daν Moν εbοατασÜ“ IKi*ραοαοσοιννDω ριäαρορρ— vſona oι âoοεςαατοαουα 9)MXοaν. QAq Principium Difl. de Princ. Heracl. 5. 7. 85⁵8 PARS IX. HERACLITVS CAP. VI. & I. PHFSICA Principium huius vniuerſitatis ponit ae- rem tenebroſum ac ſpirabilem, ſiue tene- broſi aeris ſlatum aut ſpiritum, chaosque turbidum, & alta caligine circumfuſum. Haec porro terminis carere, nec intra terminos, niſi poſt longum temporisinter- vallun, redigi. Poſtquam veroſpiritus ille Ppropria ſua principia amore coepiſſet com- plecti, ndeque mixtio eſſet conſecuta,ne- vüs iſte cupido fuit appellatus, atque iſtud Procreationis rerum omnium principium Juit. Ipſum vero, quod condebatur, mi- nime ſibi eorum, quae, dum condebatur, gerebantur, conſetum erat. Exipfa vero NRatus illius, ſaué ſpirabilis materiae con- cretione, natum eſt udr, quod limum non- nulli interpretantur, alli aquoſae mix- tionisz corruptionem. Ex hac veroſemi- na omnium rerum conditarumerta, ipfa- gub geéneratio ſubſecuta fuit. Verba iſta paucis forſan intellecta, breui ex- plicatione illuſtrabimus. Materiam hic itaque confuſe disiectam, quam te- nebroſam (O Padh) propterea appellat, nobis ob oculos ponit. Eandem ob ſubtilitatem, adde & mobilitatem, aerem (asoοoν) ſpirabilem (zyevukzrzsdh) fatum (rvonv) ſpiritum (zydoua,) & vno verbo, Potiora eius attributa complexus, cha- os turbidum & cal ginoſum (aà S.α½= E& αν “αας) appellat. Iam non re- petam, quae de Chao iam olim cl. Prae- ſes monuit, qui ex Himerio obſerua- vit, idem eſſe nonnullis αια⁰ & Arτααιι. Sane reliqua omnia, quibus rerum principia hic deſcribuntur, apprime in atomos, ſiue minima corpuſcula, com- petunt. At eodem quoque ſequen- tia collineant. Nullis enim terminis cohibitos, & vagabundos, longiſſimo tempore circumuolitaſſe, diſerte illa oorpora dicit, amore vero poſtremum, hoc eſt, motu, quo in ſe inuicem nite- bantur, coaluiſſe. Materiam autem ſubtilem, (ꝗquam æveνναο b ſubtilitatem vocat, vt vel exinde patet, quod in proprie ſic dictum Spiritum ο αονν & miſtio non competat) ita coaleſcen- tem udr produxiſſe ait, hoc eſt, maſ- ſam illam, omnium rerum ſemina com- plexam;, ex qua illa ſuo ordine poſt- modum educta fuere, quam limum, (iXν) & aquoſae mixtionis corruptio- nem Philo interpretatur, quod mix- turae terraqueae ea ſimillima videre- tur, ſicut & Moſes eandem ob cauſam modo terram, modo aquam molem i- ſtam appellaſſe videtur, vt ſuo loco magis luculente oſtendemus. Non pu- to, vel a vero alienam iſtam verborum Sanchoniathoniseſſe interpretationem vel ea admiſſa, affirmari poſſe, Phoe- niciam Philoſophiam corpuſculari fu- iſſe diſſimilem, quod oſtendere iſta oc- caſione contra doctiſſimum Virum pau- cis volebamus, vt iſta ſcilicet, qua meri- to venerabilis nobis Philoſophia cor- puſcularis eſt, antiquitas atque cogna- tio, qua diuinas propius attingit origi- nes, ſarta ei, & integra conſeruaretur. §. III. Hancce Philoſophiam ſecu- tum quoque ex antiquiſſimis Graeciae Sapientibus HERACLITVM fuiſſe, peculiari Diſſertatione olim cl. Praeſes meus oſtendere coepit, quae tamen vl- tra Principia non proceſſit, quae Hera- clito quoque fuiſſe minima, ſiue atomoæ, modo Vupuarian, modo ignis, modo aeris nomine appellata, oſtendit. Quid pergere atque pertexere telam, quam exor ſus fuit, hactenus prohibuerit, ne- ſcio, ipſemet mihi interea gratulor, nactum me eſſe ex modo allegata Diſ- ſertatione argumentum, in quo veſti- giis eius inſiſtens, vires meas experiri, & profectuum in rerum naturalium ſcientia, experimentum dare valerem. Principiorum nimirum cognitionem ipſa excipit vevρρορerumque exprin- cipiis originis explicatio: quam ita dediſſe Geclle Herac umn iniſls 14 corpuleit ſele compole Pro Virim In I Non ſine rigines rocee Igue ſun c⸗ innurnerisn Vis Conſtitn Obruſioris i git. Hoon. tur, quopt Gant, ſbi ſtiruant isi luumespart A Pone De motu i inde de en verſs eius potictmun Herachtie tur Duutar Penitut er orunqu manmtennc niraeter/ lum eum. Wels Wreundu bro Een terichd ra, „. xhy ie Lib. I . 63 Mun ayn Rod e O r w 4 et, guod in mn onurhe, 1n Cokleſcen. oceſt, muf. Atemine CON. oraine poſt. luam Iimum, 6 Corruptio. „quod mix- lima widere- mobcauſem im molem 1. Vt fuo loco us Nonpu⸗ n verborum Dretationem olle, Dhoe. lenlarifu- Cereiſtaoc- Virumpan- qua meri- Cophin cor⸗ Ne . ngit origi. tuatetur. ümn ſeed⸗ is Grnecige VM fuiſte, ncl Prueſes etamenyl. quue en- ſuemmut, nis, mmoc, ndit. Qid lm, quam buerit, ne⸗ geatulon egati Dr. quo ſeli⸗ expelith aturalium Valetemn. mitonem terprin- Gam Il decil⸗ 7 .. . . dediſſe Heraclitum, vt hic non minus, quam in ipfis principiis conſtituendis, ad corpuſcularis Philoſ phiæ praecepta ſeſe componeret, breui difſertatione, pro virium mearum modulo exponam. G. IV. Non poſſe alia ratione αααν ſiue origines rerum omnium, ex mini- mis procedere, quam coeuntibus illis, atque ſua coniunétione variis, iisque innumeris modis facta, compoſita quae- vis conſtituentibus, quiuis, etiamſi obtuſioris ingenii fuerit, facile intelli- git. Hoc vero vt fiat, motus requiri- tur, quo propius ad ſe inuicem acce- dant, ſibique coniunctae vnum con- ſtituant disiunctae antea & ſeorſim vo- litantes particulae, quae ο propter- ea a Platone, aliisque appellatae fuere. De motu iſto generatim primum, de- inde de eius origine, denique de di- verſis eius ſpeciebus, in rerum Geneſi potiſſimum obſeruandis ex ſententia Heracliti, erit agendum. Diſerte igi- tur Plutarchus * otium atque quietem penitus ex vniuerſis eum ſiſtuliſſe ait, eorum, quibus nulla ſit vita, iſta eſſe exiſti- mantemecontra motum, & quidem aeter- mis aeternum, mortalibus rebus finien- dum, eum tribuiſſe. Gemina habet Sto- baeus ** in Eclogis Phyſicis. Nec prae- tereundus Ariſtotelis locus * in Li- bro de anima. Vbi de principio ma- teriali Heracliteo verba faciens, parum DE IGNE, RERVM OMNIVM PRINCIPIO. 859 illud corporzae ſubſtantiae habere, & in perpetuo motu eſſe ait, moxque addit: quod vero moueti, eo, quod mouetur, o- gnoſcitur. Quorum verborum, primo obtutu haut parum obſcurorum, iſtum eſſe puto ſenſum: quod ſi vero ar- gumentum petas, quo motus corpo- rum euincatur, ipſum ſenſum eum ab- vnde euincere dixerim, adeoque ipſum id, quod mouetur, motus ſui argumen- tum eſt., Nimirum idem hoc cum eo eſt argumentum, quo apud Sextum † ex Cynicis non nemo, quem Diogenem fuiſſe, ex Laertio Diogene † conſtat, vſus fuit ad motum demonſtrandum, ille enim, cum propoſita eſſet a Philo- ſopho oratio motum negans, tacite obambulare coepit, opere & actu mo- tum exiſtere, adeoque, vt Ariſtoteles loquitur, r Kusaονv rα Kireο oſten- dens. Quod maxime alibi etiam Phi- loſopho probatur argumentandi ge- nus, probatione non indigere, quae ſenſui patent, docenti. Sicigiturmo- tum Heraclitus ſtatuebat, ſic contra Xenophanem atque alios, qui motum obſcuris ſophismatibus impugnabant, vt apud Ariſtotelem in Nenophonte, Stobaeum in Phyſicis, Plutarchum de Philoſophorum placitis, atque alios vi- dere eſt, clara ſenſuum euidentia de- fendebat. Luculenta ſunt iſta ſenten- tiae Heracliteae argumenta. Quid vero Hedn να õ Tν 5)ο“ν Aaναιοα 6 Yααρτο T—0σα veXα. „ ₰ 69 L. “²‧ 4, 5 xirno v“ ε A&ρο εαιτσι d1απ νςÜ bαοτπä α Toi Oαιατοις απιεοmοο Plut. de Plac. Philoſ. Lib. I. C. 23. e 7 » „ — **Hoaxeαα oei, es, Osd E Jeny G7V7 ⸗7 — „ . 0α dunpet, zi αα ο r ς raανα &απαυι. Stob. Ecl. Phyſ. L. I. c. 22. p. 40. *** Ra. àοnHααοα r dονσ ehα Ouæl ry Poxviv, sireo Tov dvaboklagiy, e αν ε, α dιαοαιονατ ror ον bρ dαςα r d ναρν αHιroεα+à Pisdoαεov. *νασιαι τι rαd νατο νdbkh- Wero à o w)XhXi. Ariſt. de An. L. I. c.2. † Taν†—o& Tos α ροονϑaεα Oαιρυα0οααιr T0νατDτ⅝△a Tς aνονρουρ Rνο, ιααινεα;= bierarme. Sext. Emp. Pyrrh. Hypot. Il. 22. AiX[n ννανυτιιäd Ti éοτασöGςυ ees .α e Te ivn*ος RMνο 8y Aρααρννατ Aα ₰ .Gaidiger. so‿ν„νu .⅝ dd ri, teveiα raρσιαα τι bααιHnνιεισασ εινα ti oνα+¹iHs α (° Aio†ρ) roο Trο* éinbναντ νπυιας ι αtν Aαααα 7 epie- r Aτ.1; . Diog. Laert. L. VI. Segrn. 39. Q 9 2 Theodorito 5.13. 860 Theodorito faciemus, qui in The- rapeuticis * Vnum eſſe dicit Vniuer- Jum ex Heracliti ſententia, motu deſti- tutum, & terminis ſuis circumſeriptum. Venit igitur mihi aliquando in men- tem, aunnroe apud eum librariorum culpa ex acνοοο factum eſſe. Forte tamen ad id ille reſpexit, quod a ſe mo- tum non habeat materia, nec adeo ab ae- terno moueatur: Cui interpretationi fauet, quod Plutarchus ait, aeternum motum rebus azternis,terminabilem vero rebus mortalibus, Heraclitum tribuiſſe. §S. V. At diligentius paulo, vnde mo- tus ille materlae ex Heracliti ſententia aduenerit, diſpiciendum. Palmaria iſta quaeſtio eſt inter praecipuos Phyſicos, maxime autem eos, qui corpuſcularem amplexi fuerc Philoſophiam, magno ingenio, magno conatu agitata: non- nullis materiam ipſam a ſe motam eſſe ab aeterno, ſiue vna eius pars alteram ab aeterno impulerit, quae Alexandri Aphrodiſienſis, aliorumque fuit ſenten- tia, ſiue, quod Epicurea ſchola mallet, impetu & pondere ſuo omnes mate- riae partes deorſum latae, declinatio- ne quadam facta, in ſe mutuo poſtremo irruerint: aliis vero melius ſentienti- bus, primum motorem mentem, omnia impellentem & diſponentem, reéte ſta- tuentibus. Poſteriori ſententiae He- raclitum noſtrum adhaeſiſſe cl. Prae- ſes in Diſſertatione ante allegata de- fendit, iſthuc trahens, quae de iua- uν“ n Heraclitea Philoſophia obſerua- vit, iuxta quam omnia omnino fieri, omnesque adeo motus, quibus & Ge- neſis & diſſolutio peragitur, ab illa pro- cedere Heraclitus ſtatuit. Otium ita- PARS. LX. HR ACLITVS COAP. VI. F. I. PHVSICOA que hie nobis feciſſe poterat, niſi du- biis quibusdam hic ſatisfaciendum eſ- ſet, quae ibi diſputatis a Viro quodam docto oppoſita, & per litteras cum eo communicata accepimus. Viſum illi fuerat parum firmum, quod ex Hera- Clitea vocis iναoνοdιäßf explicatione de- ſumtum fuerat argumentum- nam cum eam ARαo ille dicit, per Aéν non men- tem neceſſario, verum modum & .- &σν intelligi. At neſcio, an iſtam expli- cationem patiatur locus Clementis A- Strom. lexandrini, vbi expreſſe motus, per V. p.599. quos ex igne aer, & ſic deinceps reliqua elementa naſcuntur, à dirigente omnia Xéννο. ſiue DO (bnꝑẽ r& donn 75νντα Aöé- 7& αν) procedere dicuntur, qui ι° ι NαιαναονoαoI v0αν bντ† rerum Opi- Ffex propterea a Stobaeo appellatur. At- que hinc eſt, quod Amelius *, Plato- nicus Philoſophus, Heracliti Aésνäa eun- dem eſſe exiſtimet, qui fuit Platoni & Ioanni Euangeliſtae, per quem omnia condita fuere. Si X itaque eſt, dytispyô ααο Heraclitea uaααααα non video amplius, quid noſtrae ſen- tentiae obeſſe debeat: quam Liuium quoque Galantem, in comparatione Theologiae Platonicae cum Chriſtiana, iII p. . amplexum eſſe, dum Heraclitum inter eos Philoſophos refert, qui Deum ſum- mum, omnium parentem, ſenſerunt eſ- ſe illud neceſſarium, &αααdgα illam, ſiue inaputvn,] quod ante omnia fuerit. Et certe non raro aliis quoque Phi- loſophis nanα & auuαρaν nomi- nibus, ipſe Sümmus Deus, qui neceſ- ſario eſt, & a cuius lege omnia pendent, appellatur. Stolcorum e- am in rem fuſſragia cl. Praeſes loco * Avat Toταdι Aρ⁵οα reregac at voy. Theod. Ther. IV. p. 58. * Kæ] gr & dpa n, Mν⅜ν kah , i wraα rα νανααιαιτ—ws , , . jgau er & à*ααα, Wα v» d e Bao- ag &α à* & rTâ râ aενü Tebe Teα dgia o Bedy es. Xα Oecy ,οαρσ². &c. Amel. ap. Euſeb. Praep. XI, 19. allegato Aegato Platoner thagora lubere 4euenn ſue en dampan Cundin Fut, vun ſdiuer nSs) Praeten Deuma zit t yero, v tineren quotno busfart flcation Nele Acad O. Ccero El c eiſte olſt⸗ gulſf t1onen monio docti cliteas Aam! e ine yel Tet. Plat. 34 Niyen & tch nme Wa 4 . 4 rat, il d Gendun el⸗ 1 quochm eras cum eo- Viſim il od ex Her ientione ge- n:namcum nonmen- odum & . iſtinerpi⸗ DementisA- trom. Motus, Per V p59g Cepsreliqqun ente ommig en. M. untur, qui rerum Odi- pelatur At. S * Plato- ie, eun. t Phtoni & em omnia taque eſt, dugnuf, oRrae ſen⸗ n Lium mpararione Chriſtungnnp,. Llituminter Deumfum- enlſerunte Hillam, ſine min fuerit⸗ loque Pli . nomi⸗ Gi neceſ. ge OmINI. Moorum e⸗ geſes loco — oir. 18 , . ⸗ Ac. Alegmm DE IONE, RERVM OMNIVM PRINOIPIO. 861 allegato collegit. Addo ego ipſum Platonem, qui, vt Proclus* docet, Py- thagoram ſecutus, quicquid fit, cauſam habere docuit, cauſamque iſtam, - naeuduny dicit, &αGeo, hoc eſt, fatum, ſiue Deum, (ſic enim hic interpretan- dam particulam αeſſe, ſequentia euin- cumt, in quibus cauſam rerum, quae fi- vnt, vnicam ſtatuit, quae gemina eſſet, ſi diuerſam a Deo cνuoοοαο äic facere- mus.) Nec Autoris Tibri de mundo praetereundus eſt locus *, qui diſerte Deum dvdgum, h. e. necesftatem, vocari ait, vt qui ſit res immobilis, uagumn vero, vt qui coniungere omnia, & con- tinere nullo impediente, valeat: taceo, quomodo men gakeézne, & aliarum, qui- bus fatum deſignari ſolet, vocum ſigni- ficationes idem autor Deo applicet. Nec Latinis hoc ignotum, teſtis adeſt Acad Q. Cicero: Interdum, inquit, Deum ne- L. I. c. 7. Cœsſetatem appellant, Zur nihil aliter posßt, quam ab eo conſtitutum ſit, inter qudſt fatalem & immutabilem continua- tionem ordinis ſempiterni. Sed teſti- moniorum eam inrem ſatis: Ad Viri docti dubia redeamus: illi ergo Hera- clitea éααορααι nihil aliud eſſe videtur, quam Empedoclis αααν αα Per quae omnia coaluere. At manifeſte hic, ſi quicquam ego video, fallitur; ipſum enim Ariſtotelem * autorem habemus, ea, quae per σαν & vα ⁵ Empedocles explicauit, per Soin & eyvar- Tiodhenias ſuam explicaſſe Heraclitum, vt adeo cα ſua huic Empedocleae = Ala & vdusloco fuerit, qua quidem de re, inferius ſuo loco pluribus erit agen- dum. At ex eo forte magis ſolide vir doctus mentem aeternam, cuius nu- tu materia moueatur, non agnouiſſe Heraclitum, concludet †, quod omnia perpetuo mutari, & fluminis inſtar la- bi dicat, quo argumento naturam di- vinam a Democrito tolli, colligit Cice- L. I. de ro: Cumque, ait, idem omnino, quia N nihil ſemper ſuo ſtatu maneat, neget, ſſe quicquam ſempiternumn, nonne Deum ita tollit omnino, vt nullam o- pinionem eius reliquam faciat. Nec repugnauero, fluxum illum, quem omnibus tribuit Heraclitus, in Deum minime competere. At in eo prae- ſidium ſententiae meae ſupereſſe vi- detur, quod per r& arra & 1 X nihil aliud Heraclitus videatur intelle- xiſſe, quam res materiales atque ſenſi- biles, praeter quas alias quoque diuer- ſae naturae dari, iſto zaαιον nomine minime comprehenſas, vna cum aliis * M ια ϑ% rMXXι rοιστναανοασι saνανπτπνοσ vrpvscvo νσ diriag Yi- reαοα ng, 6cs ipagusn zxris a 10lς vv̈ερ+ρα,αοJecv. Procl. L.2. ad Tim. Plat. p. 80. W *Oiua, α α rαdαρο α Ado T XρραοRMοτπ —ͤ J (r heer) οοα an To g&aννιυ. αααοααια ₰% .αυ!dr Aociy 2 aoι dαοτιο ren gakd ₰ 7 õ r, ey Toig Sαα dracorwα.. Moigan, uev a τ eαι. Nα11. A. Lib. de mundo c. 7. "* Ka) Hoceâρνrs arrοαν ονονααιs pev α rνααρατοσοαααοoνv viaxv, oπdνστà àοN d piy ire e Sean- TIasι ποας. ασ EpW,b9α.. Ariſt. Nicom. VIII, 2. D † P, rà Xαντααπωmmοαν. Laert. L. K. Segm. 8. é, τ oαααο νυobHναυ r³⁰α orrα ναυdαριι1äauοαο Zimplic. ad A- riſt. L. I. de anim. Aéαπ οοdHνuαα α⁵ 5971 ræa &. Plato in Cratyl. Idem in Theaeteto ait: zar†*ααανuL—οαwHHâz hαοαεασ avr ciuvαιορααο Tα πντπ. 7 Ammonius init. Comment. ad Categor. Ariſtotel. Heraclito . . „ . 2— „ tribuit dogma, éaνασρι Kα on 1ο Hανα = ve dταιν.τrοι. . Q◻ 44 3 Philoſophis at. De- or. 362 PAxS IX. HERACTVS CAp. I & I PISCAa. Philoſophis tamen admiſit. Teſtis lu- culentus nobis hic Proclus“, qui mul- tos Philoſophorum ea tantum, quae ex materia condita ſunt, r8S gaz -nomine comprehendere docet. Et ne de He- raclito dubitare poſſimus, manifeſtum eſt, ĩipſi æaa eſſe res materiales, & xé- , Oomniaque, quaein eo funt. Sa- ne enim, cum omnia per contrarieta- tem fieri dicit, apud Diogenem Laer- tium*, ſtatimque ſubiicit, omnia flu- minis in morem decurrere, nonne ipfa res, de qua loquitur, per omnia mun- dum ſenſibilem, & res gevozutναas intelligi prodit? Et quid multa, cum diferte iſtam Heracliti mentem efſe, probet A- riſtoteles * in Metaphyſicis, vbi éony, ſiue fluxum Heracliteum ad αιααα h. e. ſenſibilia, manifeſte reſtringit, il- lamque Heracliti ſententiam Plato- nem quoque olim amplexum eſſe dicit, quod etiam facit Sextus ** in tertio Hypotypoſium. Hinc recte Stobae- vS † Heraclitum cum Pythagora at- que Thalete quoad hanc doctrinam, comparat, qui omnia decurrere &mu- tari dicentes, mentem immutabilem propterea non negabant. Atque ita non tantum locutus ipſe Plato fuit, quem in Phyſicis fuiſſe ſecutum Hera- clitum, autores graues teſtantur, ve- rum ſimilia quoque cum Heraclito Empedoclem, Protagoram, aliosque ſa- pientes docuiſſe, autor eſt †, quorum nullus merito ſuſpectus eſſe poteſt hae- reſeos, quae mentis aeternae exiſten- tiam negat. Non minus itaque recte Heraclitus omnia decurrere dixit, ad ſenſibilia reſpiciens, quam Parmenides omnia immobilia, ſi quod Rad. Cud- vvortho videtur, mundum intelligibi- lem hic, & Deum, rerumque in mente eiusideas intellexit. Neceſt proinde, cur meae me ſententiae poeniteat, quando doctrinam Heracliti, qua mo- tus, quibus mundus iſte coaluit, 0˙“ αααραοπο fieri dixit, ita accipio, ac ſi motibus iſtis praeſidere diuinam men- tem ipſe docuiſſet. S§. VI. Motum autem, quo Praeſide mente diuina pnreot procedit, dupli- cem mihi Heraclitea Philoſophia ſup- ponere videtur. Primum ααbiοτ—r- † † voce deſignatum puto: qua elementorum in ſe mutuo conuerfſio- nem, quam trantelementationem Ari- ſtotelei interpretes vocare ſolent, ſi quis intelligi exiſtimauerit, nae ille mentem eracliti parum feliciter hariolabitur. Puto ego, Heracliteam * T & T VXαν οοναπααιoον †σο rαπια απε.. Proclus in Plat. Tim. L. II. p. 1008. ** Pic αοσ rdrrà &1 Sαuι⅝ετιαι αρα brαι τοτ—t* dinr. Laert. 1. c. * 'Ej vé* 1ε vρ ουνυρN⁵evαααου r ατον a†ταπιαο ( „ατοä) α Taααςραμ-Xeα— Tatοαςρdb*âαςαα A dhντ+—%ν †αον οιιWτι α Ses ſav. Ariſt. Met. L. VI. rr*TevàαHαα. ö*aναοτ—dhe& & r ναρνι⁰ιαιντ ααα νατα a . Sext. Emp. Hypotyp. L. III. c. 15. Oiαά,ταd ρ MοτKhατπνIs ονs &, Nαα☚ rg& Sνανραταο Ercsin’s, ατιαα Eésrαα α gaxhατα re er, αιοοτ*να Aéſa- aν, αb*σεsXXα aσααιορυραρ - Orvavto. Stob. L. I. Ecl. Ph. c. 14. if Bu ε Dogd‿ i**νατ.νυd . xoar cecοa ροα¾ι π ραοιαυποιHα Pa- . „. „ „ — 7 Mt d7a αNαοοοααι wτà. &α⁰ ,,ANy/ „ „ 2ON 7 7 doρα¾ον ε,, να*ειονταο. 0αSe= g rga7τ ας αο νσαι+⁵0ο πνταοαυ- d, SoHα⅜ααοορα⅜ρ, eααααοR ⁹.ꝝ 9 iT6anα- 7 , . Pxt. „ς, Xασ Tν WoiGWτσd α „ — * 7 5 æαοςτιπ ——w4αοσιο Wααιουα Kaonucwdiag tH igap v. Toavuανορdblzας ναρ⅜ &c. Plat. Theaet. p. 1I8. III Aαι r svαπιaιπονο oué 1 Sia. Diog. Laert. X, 7. Nraſiorgem ij armum tonorum, bat, inter jerſsque rarias aG WMea Con nes haß⸗ 7 Ar, 70 non eoru mutuo ců. potius tunh, & in Qant woce uod 1er Celgnle ur: N 8 Eihucisa Gltu ¹ frontibeu is wriln bs id e 4Prickm ex (icea guer⸗ doclem proind oclen ſuaſiſle ne l da § 6 Ta; ntur . ye⸗ Hericlt losgdeſt Pquorum teſthae. exiſten. ue recdte Girit, ad rmenides dad. Cud- neligbi⸗ In mente proinde, Ceniteat, qua mo⸗ it, 449 7 i0, ſ m men⸗ Praeſide „dupli- Min ſup- nz qua werſo. n Nr. ent, ſi hue ile liclter cliteam — art- Our. 651 Gn. Aeug. mni, aczi, . E. NN 4 PE IGNE, RERVM OMNIVM PRINOIPIO. vavwr¹εοντ+unα nihil aliud eſſe, quam a- tomorum, quas ipſe runuaa appella- bat, inter ſe mutuo arietantium, ad- verſisque motibus ſeſe impellentium, varias agitationes. In qua ſententia mea confirmor eo, quod ipſe Dioge- nes* svæſſiéæ appellat, quam zvarrio- vcormy vocauerat. Evaiſſiöérs autem, non eorum, quae contraria ſunt, in ſe mutuo conuerſionem ſignificat, ſed potius contrarium diuerſorum mo- tum, & inclinationem. Eodem ſpe- Gtant voces αο R ορ quibus id, per quod rerum generationes eueniunt, deſignaſſe Heraclitum, idem ** teſta- tur: vt & inſignis Ariſtotelis locus in Ethicis ad Nicomachum **, vbi Hera- clitum allegat, contraria & aduerſis frontibus quaſi concurrentia, inpri- mis vtilia eſſe, & ex rebus diſſidenti- bus, id eſt, aduerſis motibus agitatis, aptiſſimam harmoniam exſurgere, & ex diſcordia omnia naſci dicentem: qua ex parte contra ſentientem Empe- doclem eum habere ait: vt mirum proinde ſit, Aldobrandinum ab Empe- docle iſta hauſiſſe Heraclitum, ſibi per- fuaſiſſe: a quo errore, vel ſola eorum, quae Diogenes Laertius de Empedo- clea & Heraclitea philoſophia habet, 863 comparatio, eum liberare potuiſſet. Sed & Proclus * maxime luculente, bellum ſecundum Heraclitum omni- um rerum parentem eſſe, docet: bel- lum inquam, hoc eſt, aduerſum princi- piorum in ſe mutuo irruentium mo- tum: eaque in re cum eo amice prorſus conſpirare Platonem, memorem fſcili- cet doctrinae, in ſchola Heraclitea, vt autor eſt Ariſtoteles, Diogenes & Apu- Nctor. etaph. leius, olim hauſtae, oſtendit. G. VII. Dumiſto motuagitata in ſe p verſimode ſibi mutuo non innecti non potuere, vt adeo in ingentem denique, eamque craſſam & confuſam molem coaluerint. Iſta zbônννοσναι Heracliti eſt, ſiue conſtipatio †, quam vna cum op- poſita uacvace, ſie ρsαοοσο, h. e. craſſae & indigeſtae materiae digeſtione, re- rum generationem abſoluere docuit. Specialius vero huius zunydoeο IO- dum fragmenta Heracliteae philoſo- phiae nobis deſcribunt †. Do- cent enim, ignem conſtipatum primo quaſi liqueſcere, & conſiſtentem, in a- quam degenerare, aquam vero magis adhuc conſtipatam, in terram verti. Vel, vt alii de Heraclito tradunt † t, ignem extinctum, gignere aerem, aerem * Pic a, dsa nar Sa,r†οao *vovwvI7 . Diog. Laert. IX, 8. Heſych. æ. οα. p. 19. * N 2 / t,. „ /. * Too αε Svαα1οων ν 1τι $ &S P—νονννα— ev xαιπ.ο ρdͤ. νανRαοοwͤ ισον. Diog. Laert. IX. Heſ. æ. οE . p. I9. *rr Kaj wαα ½rο arrik ow ννααυνd cov, Cn r&σm⁹öℳI S οοσιuuUh“ααν Aoοα— viv, ατα.rαπ sa“ vine . sgcvαα Hε rντs αι ε α Aτο¹„. Ariſt. ad Nicom. VIII, 2. t*“ IIMXαM ααςσινιυνιι hαnvn, =- X2. c— , H . 1N&τ³+ſ%οε οo. Proclus ad Tim. Plat. I. p.24. † Hoocα°οπd ⁰ uαρAaαοαπτι—☛ xraiſæ 6cuαα vevνο 7 Pivαεια. Diog. IX, 8. OοανρεινSααοναεν⁄ονα uvaν (10wv*πι Aτ zovα sαααννυα.. a rt αιX seαναow‚ ι. Ariſt. Metaph. L. II. Aαααμ N α zuwvοναατιπ οο τ—dπ . Heraclitus conſtituit ap. Hermiam Ir- riſ. p. 178. † uxvgHεαανοο τσ ρρροο , ναι 2„ 7 / X/ cvov Hι iρεαςονροο, ναο ε rοαο i v r&εͤαa. Diog. IX, 9. & conciſe magis Stobaeus : Hesτειẽ .α rαοαι ao*α ri dναονοτ☚+ doασνσ e ag TτατονιοννRιαιuοο Aν eς Aανα%ναεσε„“ς vor Yiναiοανnu νNρ. Ecl. Phyſ. L. I. p. 27. †II gο Sdn.αν d ο Psεαοας, α ερ° aαα α ροσα Plutarch. v. Steph. Poeſ. Phil. I. p. 137. vero 1,6. 1 Slat 1CDiog. L. mutuo irruebant rerum principia, di- III, 5. 6. 864 PARS X. HERACITVS. vero aquam, quae eodem omnino re- deunt. Conſtipatum enim ignem & ρ‧Hααιιε, qui ita deinceps in aquam abit, in prima iſta mutatione aeris na- turam referre, non abſonum. Huius autem doctrinae, niſi fallor, iſta vero non abſimilis erit explicatio: Ignem, hoc eſt, corpuſcula minima, ob agilita- tem igneam naturam non male refe- rentia, mutuis concurſibus paſſim co- haeſiſſe, cum antea ſeorſim volitarent. Cum tamen ita ſubito concreſcere non poſſent, vt materiam plane ſolidam re- ferrent, ſed aliquantum quidem ex motu, quo prius fuerant ſeorſim agita- ta, amiſerint, ita tamen, vt multum ad- huc eius retinuerint, adeoque non ita quidem mobiles, fluidaeque extiterint, vt ignea eſt natura, deinceps in aliam li- quidam naturam, in qua minor ſit agi- tatio, qualis aquea eſt inter eas, quas ſenſu percipimus, degeneraſſe. VI- terius vero coaleſcentia, magisque ac magis conſtipata principia iſta, ſuamque adeo magis magisque agili- tatem amittentia, ſolidioris maſſae, quam terram Heraclitus vocat, faciem induiſle. Ad hanc oννοονι ſiue ato- morum in maſſam informem coalitio- nem, omnino referendum iſtud Hera- cliteae Philoſophiae fragmentum, quo dicit, animabus (Loxia) mortem eſſe aquam, aquae vero terram“. Quibus verbis manifeſte, quod Clemens Ale- CAP. VI. §. I. PHFSICA xandrinus obſeruauit, Orpheum, quem & in aliis plerisque ſecutus eſt, expreſſit Heraclitus. Equidem ad moralem ſenſum a Porphyrio * illa tra- hinon ignoro, at eſt ea Eclecticorum conſuetudo, vt allegorice Phyſica quandoque interpretentur. Sane idem, quod hactenus expoſuimus, do- gma iis proponi, quamplurima non ſuadere, ſed probare, argumenta vi- dentur. Primo ipſe Clemens, qui ea nobis ſeruauit, ita illa accepiſſe vide- tur, duo alia loca eiusdem argumenti ſubiungens. Deinde manifeſte rerum permutatio, qua ptαoος omnium per- ficitur duwuαναασααrοο eο Ordine hic no- bis ſiſtitur, quo apud Diogenem Laer- tium & Stobaeum deſcribitur. Maxi- me vero Plutarchus hoc nobis perſua- det, qui, dum ignem mortem ſubire ait, dum aer gignatur, aerem, dum ex eo fiat aqua, idque ex Heracliti diſciplina ſe promere ait, ſatis prodit, ſe idem He- racliti dictum in mente habuiſſe, quod ex Clemente prolatum modo conſide- ramus. Povæ itaque, ſiue anima, apud Clementem idem valet, quod τ½ o, h. e. ignis, apud Plutarchum; rerum ſcili- cet omnium principium, quod ob fub- tilitatem & agilitatem ſuam, vt olim a cl. Praeſide meo oſtenſum, modo i- gnem appellabat Heraclitus, modo ae- rem. Idem nimirum eandem ob cauſam oxi“ quoque appellabat, Odαα οαασια.αι Ssa“ οο νvnI dαα α* τIι² iν &οπι. &n 3' 60 α,. 70 & vaαρ ra- y 066%² & rSm ονIοο αεοα HHYαουννο. Heawοα r&τοn α*ααι½ 782 Aν*αν* νͤ Xℳ Wexοα. daa= Tos αρεραιοαoä Tdaτι daar O “v veré νo νρρνοokopw.plrsſas e. α½ ι ox, Clem. Alex. Strom. VI. p. 624. ** Ilog ι Oroν αι ααας νυ & = e S 1 oce, „ zSuz οναα aurn Oogct &α τπα e“ e =- oντ7 5re ε r .τ νννπιαοςε ντιαν⁰ vere**ꝝ dàαιαραααειον οοονρd E- vevei xο Bam igra, rois T7 ααι eo- , αaαMM*α αττι—m ννvnριv T ορ— gun dara ο νο. αναοαα Ono Hol- XXeαι π. ap. Procl. ad Tim. Plat. L. I. Orrientalium Oicothliun gvibis tlem ſubſt jta ab iis naturarn tuc, Itn. ſunt obtu motwique ficare non Confioma Viciſim 4 Pit. Dun Mültusin Plicichme ſa vocis Phiuſgnu baAriſto Rrmaey⸗ alaua⸗ ab agul Itegoen Herocliti pertenun rem (ae Cliteisne guan ſe hnp Ninut Wul Ny La Ter dent adeo Si ne teum Di quonmo Tet, add dem ar Tumi algue gendu ox⸗ Vircl, ecltus elt, iken 14. 9* ilatra- ecicorum e Phyſtca ne mus, do. tima non menta vi. 1ö, qui e öſle vide. rgumenti ſtererum um per. lehiono⸗ em Laer- Myi- 8perſun. Ubireait m ex eo eipine em He- quod Olge⸗ 1n, aPud m Kil- obſub. t Olim4 lodo i⸗ 0do ee. em ob ellabat, DDp ICGNE, RERVM OAMNIVM PRINCIPIO. 8565 Orientalium forſan imitatus ſtylum, quibus e & νρ tenuem atque ſub- tilem ſubſtantiam proprie notat, atque ita ab iis ad ſpiritualem animae noſtrae naturam ſignificandam fuit transla- tum, vt ventum, tamen & ſi quae alia ſunt obtutui noſtro minus patentia, motuique magis idonea, corpora ſigni- ficare non deſierint. Rem luculente confirmare puto Ariſtotelis locum, qui viciſſim ab hactenus dictis lucem acci- pit. Eum enim pace cl. Praeſidis, qui multus in eo explicando olim fuit, ſim- pliciſſimum ſenſum fundere, obſeruata iſta vocis uvxz in Heraclitea philoſo- Phia ſignificatione, exiſtimauerim. Ver- ba Ariſtotelis haec ſunt: K&αHoαXαα οτ a oν vρ Omo 1nvp Vovd, Areg r; dνναρdνkαd r. Sg, c TAXMDà ανσ⅝ιτοα, e, οAdνοιονυιaοο ο nαασ coy g. Quae ita ego explicarem: Rerum Principium Heraclitus oxir, i. e, (ſubſtantiam pertenuem, valdeque agilem) ſue ae- rem (aerem enim νονazaαι*ι Hera- cliteis notare aliunde norum) Ratuit, ex quta omnia conſtare ait. Hançenim eſſe mplicisſimam, & in perpetuo motu conſtitutam. G. VIII. Haec vero eſt αιιατα hoc eſt, via infra ducens, cuius apud Diog. Laertium, Heſychium, Lucianum & Tertullianum mentio fit; qua proce- dentia rerum principia antea ſeiuncta, adeoque ιποα in vnum coaleſcunt. Si naſcitur iſtud &ο ſiue Pnum Heracli- teum: hoc eſt, maſſa vnitatis ſpeciem prae ſe ferens, poſtquam, quae diuerſis motibus antea ciebantur particulae, ſe- orſim volitantes, ſibi mutuo implexae coiuere. Has enim particulas ante vnum illud eſſe, atque illud compone- re, Heraclitus putabat, vt diſerte nos docet in Eclogis Phyſicis Stobaeus *. Vnde lumenaccipit, quod de Heracli- to, Autor Libri de Mundo habet *, eum ex omnibus vnum, ex vno vero o- mmnia factum eſſe, docuiſſe. Ex omni- bus vnum, inquam, ε e Tr απſ. dum omnes atomi diuerſae figurae, quas ?X οσ * & vocat Heraclitus, in vnam maſſam concreuere: ex vno omnia, aνο., qua de re mox plura dicentur. Sane iſtum verum verbo- rum Heracliti apud Ariſtotelem ſen- ſum eſſe, nemo, qui totum locum con- ſiderauerit, diffitebitur, vt mirum proinde ſit, doctifſimum virum, R. Cudvvorthum, ſublimius quippiam in Syſtem. iſtis quaeſiuiſſe, dum autorem Libri de ntellect Mundo, commendat, quod non tan- b.442. & tum illud Heracliteum eg &ναατ—+tτνα, allegauerit, ſed & ipſe egregie de ſummo Deo docuerit. Hinc vero etiam ea, quae alibi cl. Praeſes de Vno Heracliteo illo, nec mundum hunc digeſtum iam, atque ornatum, vt qui ſit ex vno illo, & poſt illud, maniſeſtum eſt. Licet poſtea mundum quoque, id eſt, maſ- ſam illam, dν Conditam, atque * Diog. Laert. L. IX. Segm. 8. vbi ediſſeruiſſet, quornodo ex igne, aqua, & inde terra, vxvαρ Kie- ret, addit: Kl †αντν ραεd “ τε¾ αταινν. I- dem paulo ante dicit Heraclito, e ατον%α*α àοτHςdαωρα. Hoc eſt, mutationem, qua re- rum ꝓéveονασperagatur, eſſe Siam ſurſum ducentem, atque deorſum, ex quo loco manifeſtum eſt, corri- gendum Heſychium eſſe, qui legit T8 αετα Poy (prod &ν⅓ ατνοσ quod iam vidit vir cl. Hadr, Iunius, Quid vero faciendum Ter- tulliano, qui L. II. adu. Marcionem Heracliticuam iſtud hac ratione effert: Eadem Bia ſurſum & deor- ſum. Scilicet pro o ετοααν legiſſe vide- tur: ατ1ſ ααειαιαâν. Iisdem gradibus quaſi vtrumque motum, deorſum ſcil. ſubſidentibus ato- mis tendentem, & eum, qui huic opponitur, proce- dere indicans. Ceterum conf. & de iſto &mσν α T Lucian. in vit. aut. *HodXαιαι οατdà αν bonsναι ναπαυ ri& αννπιπρτπιου. Stob. Ecl. Phyſ. c. XVII. p. 32. Rrr rr ornatam, . 3 .. Diſſ. de obſeruauit, lumen accipient. Sane enim peincip. apud Stobaeum & Ariſtotelem, per v- Heracl. num nec ignem intelligi, qui eſt prior §. 6. 366 PARS IX. HERACLIIVS SECOT I PHVSICOA. ornatam, 1S aοo Cnomine Heraclito quandoque venire poſſe, non nimis praefracte negare velim. §. IX. Maflam iſtam indigeſtam, ex atomorum concurſu natam, & vnitatis ſpeciem prae ſe ferentem, ideoque Vnum appellatam, [ℳ vocat Heracli- tus. Nam ignem conſtipatum in a- quam, hanc vlkerius concreſcentem in terram abire, ντι viam infra ducentem explicans, ait. Quod non ita accipiendum, quaſi terreſtris prae- ciſe naturae eſſe exiſtimauerit, molem iſtam zuwνν.νι.ι Principiorum natam, verum quemadmodum principia, an- tequam coaleſcerent, ob ſubtilem agi- lemque naturam, ignis aerisue nomine appellauit, ita terram nunc vocat mo- lem craſſiorem ex iis natam, quod in- ter ea, quae ſenſibus patent, terra pro- xime ad rudis illius materiae naturam accederet. Imo, ſicut alia ex Phoeni- cum, Hebraeorumue philoſophia, ita hoc quoque mutuo accepiſſe videtur, vt rudem illam, indigeſtamque mo- lem, quam Graeci Chaos dixere, , ſiue terrae nomine deſignaret. Sane Moſen eodem ſenſu vocem de, in re- rum ge†εροο explicanda adhibuiſſe ne- gari nequit, qui poſtquam Deum coe- Ium & terram, hoc eſt, rà arra, condidiſſe dixiſſet, chaos, ſiue molem materiae indigeſtam, ex qua ιαααοα diuina omnia eduéta poſtmodum fuere, deſcripturus, terram id vo- cat, quae fuerit ), vbi per ter- ram nihil aliud, quam omnium re- rum, quae mundum conſtituunt, ſe- men, iam olim Auguſtinus intelligen- dum eſſe vidit. Phoenicum inde quoque eſſe Xor, ſiue limum merito exiſtimaueris, vt, qui nihil aliud ſit, quam moles terraquea, in qua terra ta- men praeualere videatur, quod tanto magis Moſaicae philoſophiae aptum eſt vocabulum, quod alias deſumta et- iam ab abyſſo aquarum ſimilitudine, chaos, ſiue confuſam molem, rerum ſemina complexam, deſcribat. Vnde factum eſt, vt alii Graecorum Philo- ſophorum aqueam magis ſpectantes naturam, maſſam, rerum ſemina con- tinentem, aquam appellauerint, quod non Thaletem tantum & alios com- plures, ſed ipſum quoque Heraclitum aliquando feciſſe conſtat*: alii terram nominauerint potius, quod & Hera- clito noſtro frequentius fuiſſe vide- tur. Non ſolum autem Heraclitum, ſed alios quoque Graecorum fapien- tes iſtam appellationem ab Ebraeis & Phoenicibus accepiſſe puto. Pſum Orpheum audiamus, qui in fragmen- to a Timotheo Chronographo cita- to *, rerum 6ραα explicans, quaſi prae oculis Moſen habuiſſet, Terra, inquit, prae tenebris eraut inconſpicua, ſod lux aethera perrumpens atque di- videns, totam illuminabat creationem. Proximus etiam Orpheo Heſiodus † † terram ante aethera, ante lucem at- que Oceanum, imo ante omnia fuiſſe uori woo bn r& don er . AX5⅜ , es& rà oαaαννα â οι αααουα ret⁸νοα. gie oοσ. rà α on νοoνοαοατ danoq ungetos, 5 &ιπ ααμαοα Tr dνρ vin,ko, αρροοοναoaHναdα1 r& ααεοαοιρασαρνι. Clem. Alex. Str. VI. p. 599. ** H bτοστπ oατι nyabgar , 70 * eads sga Trer ds égα Päsrαοαρ⅜ αασαν T8 ity. Orph. ap. Timoth. Chronogr. †TAαναα£a τιτο αει⁰εοιισοbα. Seaον Asegeer væ kiv ep ανατι„, - AlXτT†—2h & mox: HJ α à†τν τιεͤsυν reâXααν Juari 9or Heor. &c. Heſ. Theol. p. 240. mẽèmorat menorat. rus, un Juurum nu compe natusaccel catur tenn nomel Pholn, N 10cere ext meo ſulkict Heraclito Quem Idquodn dererumd tione, Dh §X. 1. hocelt f fulooalre renda ila hanmren Vbioble, Hiceaip, Philone Colmpler M, Gr. NMod m Ik CENN ſorid gene — Seuse 34½ Oera node Fa Nie8 . mniamn re. ltuunt, ſe. Lintelligen. Cu Inde num merito l dind ſt lun terrata. quoc tanto e aptumeſt elimtn et⸗ mmilitudline, em, rerum at. Vnde rum Phüo- ſpeckuntes minn con-⸗ fint, quodl Alios com- Jeraclitum Alüterram l & Hera- Iſe nide. raclitum, ſipien- Draes & Wmn fiagmen. Pho cinz. 1, (uu ,Lerra, Apſpieuc, Oigue - utionen. ſodus † ucemat- in fuiſle Dhronogt. ryiun,. Ara aa- , 8 iur,il Emont = N DE IGNE, RERVM OMNIVM PRINCIPIO. 867 memorat. Accedat iſtis Pherecydes chumf, quarum vocum poſterior pri- Syrus, qui duplicem terram agnoſcit, orem luculente explicat, vtpote quae quarum alteram diſtinctionis cauſa laxatis pauliſper vinculis diſceſſiſſe a ſe hortn, appellat“, per quam manifeſte inuicem certas materiae partes, ſignifi- mnihil aliud, quam molem, rerum ſemi- cet. Quomodo autem illud diffluxe- na complexam, intelligit, cui cum or- rit, variaque, quibus mundus iſte or- natus acceſſiſſet, & illa, quae vulgo vo- naretur, corpora reddiderit, diligen- catur terra, prodiiſſet, huic denique tius Heraclitus perſecutus fuit. Scili- nomen 7 adhaeſiſſe ſtatuit. Poſlem cet diffluxiſſeterram, ſiue chaos iſtud, Philolai, Nenophanis, atque aliorum ignis virtutein eo praeualentis, atque addere exempla, niſi iſta inſtituto agilitate ſua reliquas etiam partes ſiue meo ſufficere viderentur. Eſtitaque impellentis, ſiue ſoluentis, exiſtimauit, Heraclito terra: minime abſone: cum ignis nunc quo- = —= rudis indigeſtaque moles, que in rerum alterationibus, generatio- Quam dixere chaos - - - nibusque magnam vim eſſe, vt qui Id quod magis iam confirmabunt, quae principii, quod actiuum in ſcholis ap- de rerum omnium ex hac terra forma- pellant, plerumque partes obeat, o- tione, Phyſica Heraclitea nos docet. mnes largiantur. Abhocigne, quod- §. X. Terram itaque ſuam πραο eius naturae maxime conueniens eſt, hoc eſt, fundi, dicit Heraclitus“*, quae aquam primo excoqui, aquam vero fuſio altera motus ſpecies eſt, ad dige- in vapores ab eo reſolui dicebat, ad renda illa pertinens, quae atomorum quos plerarumque rerum, vt luculenti wavrioron confuſe congeſta fuerant. nobis autores, Plutarchus, Diogenes Vbi obſerüari primo ſtatim velim, vti Laertius, & Stobaeus ſunt †, origines hic ea iĩpſa voce Heraclitum, a qua, teſte deinde retulit, a quibus in eo abire vi- Philone Iudaeo, à fuüuum, quod detur Clemens Alexandrinus † †, complexum vniuerſae materiae nota- quod dicat, non exterraaquam, ſed ex bat, Graeci deduxere: ab eo enim, aquaterram, & deinde reliqua naſci, quod motu quodam diduceretur, at- iuxta Heraclitum. At ſicuti in prae- que difflueret ad varias corporum ſpe- cedente §. obſeruatum iam fuit, da⸗ cies conſtituendas, chaos, nomen illud Aagoæ idem apud Clementem Alexan- ſortitum eſſe exiſtimabant. Quam drinum, Heraclitica dogmata exponen- Yα α ο autem dicit terram apud Dio- tem, ſignificat, quod apud ceteros genem, νααααπραιννο ait apud Plutar- cumque adeo r ex mari educi ait' Xöoria 3uroutα να⅜ r.ααα H αο nDαπρααο.t Acb̈Eaααοι zααναρςSz. Pherecyd. acρ Yenεοa. Plut. de Plac. Philoſ. I, 3. HZ IIMα Tès Hν. ραποοασ⅞¼ Laert. IX, 9. quae verbotenus transſcripſit Stobaeus Ecl. 3 AvXνXαααα THv * r& r& ruρα Phyſ. L. I. p. 27. . Ouc oe Arere)ca,. Plut. de Plac. I3. †IIt† Tò æôοροτdοοει ½Mντια t naααrαι dσ*ν νν⅜νναναρdρ οαο. » ρ Ges 4G. rgneraj eis ⁸ροοdν τod Hον τεα 7 duß Piuecdw n 188, 1 Roι Xοm ptAαι T7 ααρ,οααααεοος απ aMαονοα rAvrαναuρουιν υ¹rkαουꝶτ,τα̈. ϑr*ατ ραςοſνανοωος , . Sνα⁰α 7 dadiz. Laert. IX, 9. T&απισραααιοα Clem. Alex. Str. L. V. p. aaααν ααν r rS rveos 599. Rrrrr2 non . 4 5 7 0 866 PAnRsS IX. IHERACPITVS non eam intelligit, quam oτα vo- cat Pherecydes, quam reliqui a no- bis citati intelligunt, quando vice verſa aquam ex terra natam aiunt, ſed alteram illam, quae nunc faciem ſuam nobis oſtendit. Viciſſim, quan- do Plutarchus cum Diogene & Sto- baeo aquam e terra educi, iuxta Hera- clitum, aiunt, non chaoticam, ſed eam, quae eſt ex doντασσα, reſpiciunt aquam. Vt adeo eodem denique re- deant, primo intuitu inuicem pu- gnantia: Nam ſi ab aquea natura cha- os denomines, ex aqua terram ſepa- ratione facta educi: ſi a terrea, ex terra aquam, qua ſeparata terra, quam nos dicimus, ſubſidat, dicas oportet. Et ne, coniecturis vnice nos hoc loco inniti quis putet, audiamus ipſam Cle- mentis explicationem, qua Heracliticae Phyſicae principia tradens, vocem Oaxdoσνα luſtrauit, nimirum ſemen illam dicit creationis, dimidiam vero maris partem terram, dimidiam æen- οα abſoluere, ait *. Quid clarius itaque, quam οαονοοαοcnfuſam mo- lem hic notare, ex terreſtribus, aereis- que & igneis partibus conſtantem, veramque adeo eſſe, quam inſtitui- mus, Clementis Alexandrini, cum re- liquis grauiſſimis autoribus concilia- tionem. Cum autem reliquarum 6AbP. VI. & II. PHSICOA. rerum gνραν ad dαaαιονα.ο, ſiue va⸗- pores ex aqua & terra adſcendentes, referat Heraclitus, quod ad aerem in ſpecie, eiusque generationem per- tinere, docet Plutarchus; porro ob- ſeruandum, horum vaporum duas ſpe- cies ab eo conſtitui *, alteram pu- riorum atque lucidorum, alteram craſſiorum & tenebroſorum, quo- rum iſtos ex aqua, hos ex terra eue- hi exiſtimat; ab iſtis lucidorum, ab his humidorum corporum deriuat o- rigenes, atque incrementa. §. XI. Omnis itaque coeleſtium corporum chorus cum Phoebo cho- rago maris, avabuoutas Hatales, vel ſaltem ſplendorem debet, qua ex parte Hecataei ſuffragium meritus eſt Heraclitus, vt Stobaeus docet *. Imo mundi etiam animam eſſe hu- iusmodi ravy ar durg Ava- Oopiagi †, ſanciuit. Quantum ad animalium animas, eass eiusdem generis eſſe, atque etiam poſt mortem, animaliumipſorum in mun- di animam abire: attamen eas non tantum ex illis, qui extra ipſa ſunt, humoribus, ſed internis quoque, na- ſci exiſtimat. Ad humanam vero ani- mam minime iſta eum extendiſſe puto, vt cuius naturam penitus ſibi ignotam „ - rIOaXαυοσπ ε r A oοανρανα, r uiα 2ons no. Clem. Al. I. c. ** Liveoο ₰ aνναανιιααας aα †α Pis R&a ρυυπ , Nauxozς αε gas, ερνιοτα Aoga, οrο ααι de πω0σr¹aνααανιον, T οε¾α„æoSz vτσασ Trο eréoav. Diog. Laert. IX, 9. * Heiner ον α ατυυ —. A,aX a voegoy TS Ce BaMXαιαπ+ ναν re a*ν Paæc. Stob. Ecl. Phyſ. p. 55. Heändaros Pro 1† a†⁹ο οατο sνανa 1ο Mαoν τιαα £ι. οαdoοναοd§ Paρ Srrag Toss Ti- kagi T86 adsρας,, Jevoαριν ϑ r & àτα Ts& ρuροoo a6oHdhοα auτ TPaorice- A + 1†τα Dayragiav. Plut. de Plac. Phil. II, 22 adde Stob. Ecl. Phyſ. p. 60. †HocxXe r * rS& 6—αννα νουà.⅓½ v dαaααινιιν τια *ναρ‿²ρααυνοοαυà, T* e Tos, Cäcis, aτ T Sαττ α rαρα aνοας dααd αριοοοοιν. Plut. de Plac. Phil. IV, 3. fuiſte fuſe, non ten veto in racttioner Reliqua crachore in Ous ſt , Krunn Ge KNIA ſopraud N. u, N douus, N 8 Ariote Tudhimole hongd Qantia, ec Cura, non ſuorum ot curus, ſec DE lxent. Snn iu ,9. Ophne ſie ſe in ln. Whobrn. . Alra exhiladoe Autem flamma, ora ſun WeN laert, Am IV, 10. Plet. T 75 Al keechg * 1 Aaua , TCe ga 10 toehlal Eht. P z DE SrEIIIS SOLE, LVNA, NOCTE, DIE 869 ,, ſue kene fuiſſe, non diſſimulauerit, perrennita- vocauit ipſe Heraclitus*, non, quod A'ieten tem vero multis in locis, peculiarem minus ſerio rem egiſſe Deum, indica- tionem Per. tractationem poſcentibus, adſtruxerit. re, eoque vel Greatorem, vel opus eius porrooh. Reliqua corpora pleraque ex vapore reprehendere voluerit, quod Proclo** manaſe. Craſſiore atque terreſtri, vt in quibus viſum, vtcunque tamen id excuſan- Ateran A. plus ſit ρoνοανο, Philoſophum no- ti: * Sed quod in deliciis Deo eſſe Aermn ſtrum deriuaſſe neceſſe eſt. opera ſua exiſtimauerit, quae proba- um, go⸗ S. XII. Atque haec, vt ex illis patet, quae bilior eſt Clementis Alexandrini ſen- dterki ele ſupra ad S. VI. & VII. notata fuere, eſt tentia, cuius quidem rei explicatio, orun, dd dra, Vt Heraclito vocabatur, haec aliam Philoſophiae Heracliteae partem Agatrνρ, Vt Laertius & Hermias, vel rectius occupabit. Me officio meo de- deriuato- vt Ariſtoteles vocat, avérne, qua ex rudi mole & indigeſta, diuina cura cor- pora, ad ornatum huius mundi ſpe- functum, & pvαοονrerm ex Heracliteis tenebris eruiſſe, puto. Specialiorem re- rum conditarum conſiderationem, weleſtum ctantia, educuntur. Diuina, inquam, Principia iſta ſecutus forte alius ſibi ſu-⸗ bebocho. cura, non moleſta, & quam Deorum met. Tu, Lector, meam operam boni ules, il ſuorum otium turbare vereatur Epi- conſulito, vel ſaltem bonam volunta- Wül curus, ſed iucunda, & quam aXαν tem venia dignam habeto. docet *, . SECT. II. ele hi. DE STELLIS, SOLE, LVNA, NOCTE, DIE, (TEMPORE.] S da- D CVnt iuxta eum in hoc mundo ſca- cuius concaua pars nobis obuerſa eſt. bb blut. tum dd phae, parte concaua ad nos conuer- In ſplendido vero, & nulli admiſtio- uer d eiusdem Hſ ſae, in quibus congregatae liquidae e- ni obnoxio loco eſte«, hoc eſt, in aere - Lacrt. m poſt vaporationes reddunt fiammas. Hae puriore“, & interuallo a nobis diſtat Il. c. NmNd. . P. ſidera conſtituunt, quae nutriuntur decentis proportionis, quae cauſa eſt, APlut. eis nan exhalationibus a terra ſubmiſſis. Eſt cur magis, quam luna, & calefaciat, & il- Plae. I, ilſian autem lucidiſſima, calidiſſimaque ſolis lIuſtret. Eclipſin patitur ex eo, quode lartt. qe,u⸗ flamma, namque aſtra reliqua remo- figura eius ſcapham referat, cuius par- I. c. Veroall- tiora ſunt aterra, atque adeo minus te concaua furſum verſa, nobis vero Plut. 4 ſſe puto, lucent, minusque calefaciunt. oôbuerſa parte conuexa.. Plao. II, ignotum Sol maior non eſt, quam oculis ap- Luna terra quaedam eſt, nebula in- Laen. . — paret. Figura eius Scapham refert, volutas †, figura ſcapham referens. plut. „, II, 25. „ / ℳ * . 7 „ 5 „ „ „ 1 *Toido†αaαα οαααιι οαν ααναανα.. riοο α⅛R ιοναυυ ααα Ty eρ Trα hi 1, „ ‚„ 7 7 4 „7 . 4 . T& Ai anα α α⁰ρ1. Clem. Alexand. Juuuvvνα&ατια 7voοαωα atdtaαν ςα T αα 27. e ke. ** Eyios h r αια⁵ griggydn aτιαιοσα Hα r nαυυ *âρ r α r†ο uισι X 7 X „ — 2, Tανσ οασ αααιπετιρι 1απ Trοαον rαιαααι Ay- 4 7 2/7 * Tgov cαMειτον ασ ναπααο.. AXMXR Xο 2 — „ R T0*“ Anisραρρ er T6 aNαανπυ ααυ— 2 7 7 7 — õ u Rarεο οια ⁰². ad Tim. Plat. p. Ior. * ο Aααρρρsς *αοα Adραα R Trâ i- T ν* eveglaαα Id. Procl. I. c. † Heracliti nomine illa allegantur apud Plu- tarchum. Certum tamen, apud eum pro Hcnρατ legendum eſſe HocαddÖs: Nam Theodorit. The- rap. IV. p. 59. primum Heracliti profert ſen- tentiam, quem cum Anaximene ſenſiſſe dicit, & Parmenide, éx ρο αοννο Iunam dicentibus, bh. e. ex igne, lunam conſiſtere. Quod & mox a Stanleio allegatis rectius conſentit „ quod ſcaphae RrrTr3. Terrae 870 PARS LX. HMERACIITVS. E 0T. WI. IV. . aen. Errae noſtrae eſt proxima, & per lo- fiunt. Pura enim exhalatio, in ſolis Hocin 1X, 7. cum defertur non liquidum, aere ſci- circulo inflammata, diem facit, con- gere inchi k Hut.: licet craſſiore. “ Eclipſin patitur parte traria vero vbi obtinuerit, efficit no- trtutn detib Plac. II, concaua ſurſum verſa, phaſium vero, ctem. Calor purioris illius exhalatio- Ev Klll 28 quam ſingulis menſibus ſubit, varietas nis, incrementa capiens, aeſtatem effi- “ Scllicet tunn ab eo eſt, quod concauae eius partes cit: humor ex obſcura & tenebricoſa crecduntur, ſenſim ſenſimque verſus ſuperiora exhalatione, abundans, hyemis cauſa ineigiunt, r. , vertantur. exiſtit. Eodemque modo de cauſis Eeluber 29. [Omnes dellae ex terrena exhala- ceteris Heraclitus diſputabat. De ter- (M m Id. tione nutrimentum capiunt. m] ra tamen, & ſcaphis illis, cuiuſmodi de Plac. Dies & nox, menſezque & annus, ſint, penitus tacuit. rt. E Der II, 17. annique ſlata tempora, pluuiae & venti, Temporis corpoream eſſe naturam, Sext. nun el & his ſimilia, pro exhalationum ratione Heraclitus credidit. Bmb ſun Aritor adu. Ma- ,Nn SECTIO III. mhem.e. 2 . Dwi DE FLVXV ET REFLVXV MARIS: IITEM DE METEORIS] 9. ⸗ Platarch. , Luxus & wefluxus maris a ſole eſt his vero conquieſcentibus, ſubſidet diſtten rne III, * deriuandus. Ab eo enim excitantur, Mmare, atque ita reftaxus exiſtit. grah tatss Dillen 7. mouentur, & circumducuntur venti Toninae excitari pPutat conuer ſo- teb. 18 X. —. —„ nibus ventorum & nubium, ventis in ny-. 1. plerique, quibus I Oceanum inciden- nubes incidentibus: fulgura vero ex p.64 De enm tibus, Atlanticum mare intume- exhalationibus accenſis. Preſteres ex e.64. lene. * ſcit, atque hac ratione fluxus efficitur: nubibus accenſis, & rurſum extinctis. Tenput . . Herachtus SECT. IV. ikogle DE ANIMATIS. güceni, E natura animaez dixit, adeo eam (Animarum intelligentium mors ex g procl ded 1aen. abſconditam eſſe, vt inueſtigari humidis iisdem obtingit. Tten 1IX, 7. 11185 1. in Tim. fertur t Piut. nulla ratione poſſit?* Hoc ſolum de Animas item, ex hac vita diſcedentes, Plat. p. Piloto Plac. lV, ea dicebat, eſſe, vt alia omnia, ex ex- in animam vniuerſi abire, quippe quae 36. MMI n ca W halatione, eaque externa, (cum ex in- cognata ſit iis, eiusdemque naturae. Theod them Wncn d.mn. terna ſit anima mundi, Jomnibus ani- Nodiuagis, magis, Bacchis, Lynis, p. 73. Mund. 1,2. mabus eiusdem naturae participanti- myſtiæ, poſt mortem Heraclitus mina- elank ſed tamen bus.b Eſſe item eam minime (inter tur, &ignem vaticinatur. h Clem, illa verba corporea) corpoream, & ſemper flue- Heraclitus viciſſitudines contrario- Alex. Tieran,n De. eius ber re, quodque moueatur, manifeſtum ex rum neceſſarias ponit, Vltro citroque ror. 1 tan aam eo eſt, quod mouetur.“ Animarum commeantibus animis: quibus in - 13· 12. Ah Vl mundi, Vero & daemonum plena omnia eſſe 4, eodem permanere ſtatu, laborem, mu-: gtob en pr dLaert. animamque ſiccam eſſe optimam. tationem ſubire, requiem afferat.) Phyt. p. kun a Eit ſimilis, concaua parte igneis exhalationibus re- * Verba Laertii ſunt: αοsdà 8 ox⁵ rge 113. K. . daknl Serm. 17. pletae, & quod inf. ex Laertio IX, II. dicitur, vsονα &αν*ονροα τραα rτρρνασιποα 6r. iabte. Nio — ſcapharum harum naturam eum blane non de- Caſaub. emendauerat: N†ρ†τvu 3 oxz 7T&ρ1 h. Aala ſcripſiſſe. Theodoritus vero paucis interieétis di- zinen, ρEα⁵ν *8&ρρos “ w quid ſi légamus Xεα˙- Curad ſerte ſcribit, Heraclidem lunam dixiſie Yis“ Tα. 8âε α νααπι αιραιαττιπ οττσ αας &νρ itague Eõ . g0 &c. CüNdu Homines fnen ę tio, in ſols Reit, Con-⸗ eſftit no. 6 exhalatio. Ktatem effi. tenebricolt etnis cauſi de nuls t. Deter. Giutnodd 1laert. Wn. Etunn he Ump. . l. M. them.. 0N 49 ſblcet ſti. Coluerſio⸗ db⸗ ,Vemts in e , jero er . b⸗ 4 .“ èMMU tinckö n morserted in Tin, edentes, lit ecut Mtundes er U tus mina⸗ 1Clen, Ontririo-A drogtenn Cibus in tem, Inl-i tb. It.) M,n — u4 . ueslr. iint mnus e⸗ adu. Ma- them. p. 139. Therap. XI. p. 152. zvgâ- c;. — DE MAEI, MFTEORIS EFT ANIMATIS Homines perfectam aetatem attin- gere incipiunt, circa ſecundum anno- rum aetatis ſeptenarium, quo tempo- re vis genitalis ſeſe exerere incipit. Scilicet tum arbores quoque perfici creduntur, quando ſemina proferre incipiunt, quae immaturae &imper- fectae habentur, dum fructu carent. (APPENDIX DE QW IBVSDAM HERACLIII. E Deo parum dextre philoſopha- tum eſſe Heraclitum, nonnullis Vi- ſum, Ariſtoteli, Varroni, Auguſtino, Philoni Iudaeo, eo quod Deos ex igne eſſe ſtatuerit, & vniuerſum hoc condi- tum eſſe negauerit. Verum ea de re vide diſputata Oleario, in ſupra repraeſen- tatis Diſſertationibus, & quidem prio- ris S. X. ſq. poſterioris §. V. De anima actum fuit capite praece- dente. Tempus, Ccorporeum exiſtimauit Herachtus, vt Sect. II. monitum eſt, ideoque ad Metaphyſica iuxta eum quidem id nequit referri. Sed & alias Heraclitus inter eos re- fertur, qui ſolam naturalem partem Philoſophiae conſtituerunt, a Sexto Empirico: ideoque Metaphyſicorum & Ethicorum eius ſyſtema expectari non poſſet, ne quidem, ſi integra ſuper- eſſent ſcripta eius. De ſummo bono tamen eius ſenten- tiam habemus apud Theodoritum, qui, vbi de, Epicureis egiſſet, volupta- tem pro ſummo bono habentibus, He- raclitum ait nomen tantum inuertiſ- ſe, ſenſum ſeruaſſe, nam pro voluptate beneplacitun dixiſſe, neque tamen qualitatem huius beneplaciti explicaſſe, cum diuerſis diuerſa piaceant. Quod itaque vnicuique libitum eſt, quod iu- cundum atque amabile, id illum videri finem hominis definiuiſſe, tacito qui- 971 Praeterea ea aetate homini notitia ad- venit boni & mali, eorundemque di- ſciplinae capax euadit. DðUDðBð 23 (Generatio, quam ye eâ Graeci dicunt, plut. de eſt X XXannorum ſpatium: nam eo tem- Orac def. pore ex ſe genitũ ſiſtere ſolet generans. p. 415. E. Omne, quod in terra repit, ex terra ar lor⸗ alimentum habet.) e mun- do c. 0. METAPHYSICIS ET ETHICIS ün. k Plut. Plac. V, TIEM DE SCRIPTIS EIVS.) dem voluptatis nomine, proque eo v- ſum beneplaciti nomenclatura. SCRIPTA eius quod attinet, eius, qui Diogenis Laertii aetate adhucle-Laere. gebatur liber, generaliter quidem de Ix, 6, natura agebat, ceterum in tres ſcinde- batur partes. Namque & de vniuer- ſo, & de republica, & de Theolegia diſ- ſeruit. Ulum vero in templo Dianae depoſuerat, (in quo, poſtquam ab E- pheſis offenſus ſeceſſum quaeſiuit, vi- Xit aliquamdiu,) de induſtria, vt vi- ſum quibusdam obſcurius ſcriptum: Ne, ſi a vulgo legi poſſet, in contem- tum veniret, vnde, vt ſupra memo-cap. II. ratum, æοτι+νο & forte uunzr„ eſt di- Rus, a Timone quoque Auirze fuit appellatus. Ex templo Dianae Euri- pidem illud opus protraxiſie narrat Tatianus, cuius illa ſunt ea de re ver- ba: „Neque laudauerim, quod carmi- Tarian. na ſua in fano Dianae occultauit, vt Gracr. poſtea veluti per myſterium ederen- p. 149. tur. Nam quibus iſta curae ſunt, Eu- ripidem Poetam Tragicum, aedem Dianae frequentaſſe, & paulatim tene- bras iſtas Heracliti relegendo, accu- rate tradidiſſe putant., Ab Euripide Socrati quoque id opus fuit oblatum, qui, interrogatus quid de eo ſibi vide- retur? dixit: magnam indolem ſpirant, Laert. quae intellexi: puto idem facere, quae It, 22, non intellexi. Verum Delio natatore opus habent. Tatianus æôναοσπν oPS vocat. Vnde inter Poetas a Lilio Gyraldo li 6, 872 Synt. de Dem tantum magis Poeticam eum ſe- ynt. de 3 . poet. Cutum Vosſius cenſet. Ceterum Theo- PARS X. XENOPHANES CAP. I. Gyraldo refertur Heraclitus, dictio- phraſtus, eum atra bile laborantem, alia ab. Laert. ſemiperfecta reliquiſſe, nonnulla etiam *- aliter atque aliter concepta, teſtatur. HISTORIAE PHILOSOHICAE PARS X. DE SECTA ELEATICA XENOPHANEBG8. CAP. I. VITA Leatica ſecta ab Elea (ſiue Velia) magnae Graeciae vrbe, nomen obtinuit, quae condita Cyri temporibus, Phocaeenſium colo- nia fuit. His enim ab Harpago ob- ſeeſſis pars noctu aufugit, quae in iſtas Italiae partes fuit delata. Hic vrbem condidere, eamque Eleam, vel Heleam, Strabo. vel Hyelam nominabant, appellatio- L. vI. ne vel ab Elea ducta, quod fluuii prae- „u b. labentis eſt nomen, vel, vt quibusdam 252. C. viſum, a paludibus (quas α Graeci „ dicunt) quibus cingitur. Ex hac vrbe Parmenides, Zeno, & Leucippus prodiere, qui, cum in ſe- cta eminerent, ab eis Eleatica illa ap- Pellata fuit. Primus tamen eius ſecta autor Ne- nophanes fuit. Eleatica enim ſecta, Clem. vt habet Clemens Alexandrinus, a Xe- Strom. nophane Colophonio origines duxit, 1 p. 301. qui, iuxta Timaeum Hieronis, Sici- † de eius 12 . 5 1 aetate ac-llae Regis, aetate floruit, & Epichar- curatius Mi Poetae. Apollodorus tamen quar- Baelius ta Olympiade natum, vsque ad Darii, agit Lex, Cyrique tempora viuendo eum per- Crit. T. . L. W. p. veniſſe, teſtatur † Xenophanis diſci- 3032.B. Pulus Parmenides fuit, hunc Zeno q. vbi, audiuit, eum vero Leucippus, & hunc e hoe Democritus eſt ſecutus. Democriti entis diſcipuli Protagoras Abderita, Metro- loco plu- Z2. EIVS. dorus Chius, & Diogenes Smyrnaeus fuere, quorum poſtremum Anaxar- chus audiuit. Kenophanes, vt dictum iam fuit, Colophonius fuit, Dexii, vel, aert. vt Apollodorus habet, Orthomenis 18. filius, Timoni laudatus, qui vocat adde Tungentemgue minus faſtu, & Sext. mendacia Homeri Emp. L. Ridentem. I. Hypo- Pulſus patria, Zandae in Sicilia eſt b c 33. aert. l. c. Plutarch. moratus: (cum pauperie conflictatus eſt ita, vt duobus ſeruulis alendis par Apopht. haut eſſet.) Sunt, qui nullum habuiſſep. 175. dicuut praeceptorem, alii Bithonem Athenienſem audiuiſſe dicunt, alii Ar- chelaum, quod veroſimile eſt minus, Anaximandro enim, referente Sotio- ne, coaeuus fuit. Elegias, & Iambos contra Homerum & Heſiodum ſcri- pſit, quae de Diis ſcripſerant, reprehen- Laert. dens. (Quod ioco Hieronis in eum oc- 0, 20: caſionem dedit, qui Xenophani, de “ pauperie conquerenti, quae ne deos quidem ſeruulos alere ei permitteret, reſpondit: Homerus vero, quem tu omni occaſione perſtringis, mortuus li- cet, amplius, quam decem mille alere poteſt.) Scripſit etiam de Colophonis aedificatione, & de Italica in Eleam colonia, verſus ad duo millia. Strabo autem, quando Sillos ei adſcribit me- trice concinnatos, ipſi tribuiſſe videtur opus, L. XIV. p. 643. 5. 00s, Tim Prrore ex log forma heris liber mon Neno ercontatu, tiͦ pates n LI. legt 4. rietla at. Eas uleneg. orunn ell 1d Laent. , ud. Nero e na luux, Opere dele I,9. Omhata, “ Tiſotelem Sextum, Gaheum. punt . tribes le idopr tur decer l AX ermnd Ale ia Eeugt. Pllle ait ſübltire ſuit. Uu. loſe d m NVe Oyhe W MN 1apud laert, 0 II 20 . binderoPluta matis. — — Buſebd. d nep. Had 9. Ptes Ebtie uitun 180 rnten,, alitnlan unul. etiamn 1,6. la,teſtatar Smnyrmuels n Anaxar- Vt dictum Deyii ve, beer. „ rthomenis 18. u, σ Ke.. 1 Mr eila e , eS ,A.— Laert-.. Alichannsiret, ANcispur 4nttt nhhiſes I Bithon/en— ,AliAr. ſt minn, te Hotio⸗ XIumbos um ſn. epreher den⸗ leumoc-) ni, de ne deos tteret, Uem tu rtuusli- le Nere phonis Eem trabo t me⸗ jidetur p „* 4 t,le. 1, 60 Emp L. „ – Menag. VI, 9. — VITVA ELV OPINIONES EIVS. opus, Timonis quod fuit, Sceptici. Errore ex eo fortaſſis orto, quod Dia- logi forma ſecundus & tertius eius o- peris liber ſcripti eſſent, in quibus Ti- mon Xenophanem de omnibus rebus percontatur, Xenophane reſponden- tes partes tuente.* L. II. p. [IIagadas ſiue, vt Menagius legit, 54 agadias Nenophanis Athenaeus alle- gat. Eas idem vir doctus partem Sil- ad aert. Orum eſſe ſuſpicatur. Xenophanem IX, 1I8. vero de natura, citat Pollux, ex quo Pollux. Opere deſumta eſſe Phyſica ipſius do- gmata, quae paſſim feruntur, apud A- riſtotelem, Ciceronem, Plutarchum, Sextum, Clementem Alexandrinum, Galaeum, Stobaeum, Cenſorinum, 1.c. Putat Cl. Fabricius, qui ex iisdem au- tobribus verſibus heroicis ſcriptum fu- iſſe id opus colligit, & ex eo ſuſpica- tur decerptum eſſe verſum, ex ouοτι 2d II. A νοα allegatum Euſtathio, vbi deiri- P,759. de agit. Pro Tragoediis, quas eum ſcri- pſiſſe ait Euſeb. in Chronico, elegias ſubſtituendas, laudatus Menagius cen- ſuit.] Laert. Ipſe vero ſua publice cantabat poe- IX, 18. mata Nenophanes. Fertur & Thaleti, & Pythagorae contraria docuiſſe, vt & nonnulla Epimenidi oppoſita. Flo- ruit Olympiade LX. Referunt de eo 873 Demetrius Phalereus, & Panaetius id. c. 20. Stoicus, Anaxagoram imitatum filios ſuos propriis ſepeliuiſſe manibus. Fuit longaeuus maxime, de ſeipſo enim ita c. 19. loquitur: Luſtra decem atque tria haec & bi- nos deſuper annos Applauſit dictis Graecia tota meis. Natus eram tunc ipſe annos quinque atque viginti, & posſim de iſtis prodere vera modo. Male igitur calculum ducit Lucia- in Ma- nus, annos nonaginta & vnum eum Fobe vixiſſe affirmans. Nam quos ipſe Ne- ?·40. nophanes ſibi tribuit LXVII & XXV anni, ſummam conficiunt annorum XCII. Cenſorinus ſupra centum annos eum dicit vixiſſe. Cum ei Empedocles diceret, virum ſapientem ſe reperire non poſſe: ve- rum id eſſe poſſe reſpondit, nam ſapi- entem eſſe oportere, qui norit inueſti- gare ſapientem. (Cumque timiditatem ipſi exprobraret nonnemo, cum quo dore teſſeris ludere noluiſſet, faſſus eſt, ad⁵. . res in inhoneſtas ſe timidiſſimum eſſe.] Laert. A Parmeniſco & Pythagoricis redem-IX, 20. tum eſſe ** Phauorinus refert. Fuit & alius Kenophanes, Lesbius, Laert. c. Poeta Iambicus. de die Natal. c. XV. Laert. IX, 19. Plut. de vitioſo CAP. II. . 4 1 . . . 8 rtahud M incomprehenſibilia eſſe di- IIX, 20. Xit, autore Sotione. † [Id quod b in Stro-Plurarchus b confirmat de Nenophane matis ap. - OPINIONES EIVS. dicens: ſenſus fallaces contendit eſſe, vnaque cum illis ipſam quoque ratio- nem in omnibus criminatur. Equidem Euſeb. *Ad Sillos Kenophanis Euſtathius quoque ad Praep. IIiad. B p. 154. cirat, eosque Heroico verſu ſcri- 1I, 8. ptos obſeruare licet ex Schol. Ariſtoph. ad equites v. 403. Falli ergo hic Stanleium, obſeruatum Cl. Fabricio Bibl. Graec. L. II. p. 758. ** Stanleius lectionem vulgatam ειαdτναe- quitur, quam varie tamen viri docti ſolicitarunt, 1 Sotionem falli iudicium eſt Laertii. Sed non ſatis liquet, an in eo falli dicat, quod incompre- henſibilia omnia ſtatuere dicat XKenophanem, an in eo, quod addit, primum eum ita ſtatuiſſe, quod & Origeni affirmatam in philoſophum., cl. Baelius in Lexico poſterius merito in dubium vocari poſſe dicit. Nam Platone teſte in Sophiſta p. 170. alios quoque ſtatuisſe, quod vna ſit rerum omnium ſubſtantia, quae 'ipſi, vt ex mox dicendis patebit, planiſſima eſt ad dogma ατντιαα via. Sss sS Ariſtoteles 9874 ſblounn. Ariſtocles“ ſolos ſenſus eum incuſaſ- 1,8 & ſe ait, in iis qui ſenſus, viſaque omnia XIV, 17. funditus repudianda, rationi vni fidem dap. sext, habendam opinantur, eum cenſens. Empir. Sed videntur rectius mentem eius So- H tion & Plutarchus repraeſentaſſe, quod 146.157. X ipſis Nenophanis verſibus colligas, 280. Plut, Paſſim a veteribus allegatis: 4 de aud. Wullus aperte vir ſeit, ſed neque vir Foet. p. ſeiet vnqukem, 17. B. De Diir & cunkkis a me quae dicta uerunt. Namque licet ſit perfæctum, qui di- xerit illud, Lpſé tamen neſcit, cunctis & opinio in his eſt. Hinc & Sextus Empiricus diſerte e- *l. c. p. vm in iis cenſete, qui negant, dari crite- 11462 rium veritatis. Equ 156.157. Vpticis non ponit?, qui negabant, quid- quam comprehendere nos poſſe, ſed 21. e. p. tribuit tamen ei, quod doceats, nun- 157. quam rerum eam cognitionem nos aſſequi poſſe, quae ad ſcientiae euiden- tiam & certitudinem adſcendat, ſed ſemper intra probabilitatis terminos nos conſiſtere. Vnde nuper obſerua- „vit vir doctus h, cauſam non fuiſſe Ae- T. Iv. p. gidio Menagioi, cur Sextum contra 2043. B. Sotionem ſuffragium ferre diceret. O- ad La. rigenlis teſtimonium his accedere ert. Xa0 poſſit, qui Nenophani tribuit, primum in Phi- . . „ . * eum omnium dnrα. ι ν inuexiſſe, allegatis ipfis illis, quos paulo antea ex- hibuimus, verſibus. Vir doctus, cu- Baelius ius antea mentionem fecimus!, doctri- L. c. p. narum Xenophanis nexum eum eſſe 3042. A. dicit, vt neceſſario in hanc doctrinam incertitudinis deſinat. Nempe, vt ex Ariſtotelis ſcheda de Nenophane, Ze- none, & Gorgia, de qua poſtea plu- ribus, patet, primo exnihilo nihil fie- ri ſtatuebat, hoc eſt, rem, quae ſem- pPer non fuit, nunquam exiſtere poſ- ſe. Hinc concludebat, quicquid eſt, id Equidem in Acata- PARS X. XENOPHANESO CAP. II. ſemper fuiſſe. Iam porro addebat, id, quod ſemper fuit, id aeternum eſt. Quod aeternum eſt, eſt infinitum. Quod infinitum eft illud eſt, vnicum: ſi plura enim entia contineret, vnum finiret alterum, adeoque infinitum non eſſet. Praeterea aiebat, id, quod infinitum eſt, omni ex parte ſibi ipſi eſt ſimile, ſi enim diſſimile aliqua parte eſſet, non vnum foret ens, ſed plura entia. Denique vnicum illud ens, ae- ternum & infinitum, immobile & im- mutabile ſit oportet. Si locum enim mutare poſſet, aliquid eſſet vltra illud, ipfumque adeo infinitum non eſſet. Si vero ſine loci mutatione alterari poſ- ſet, res, quae ſemper non extitiſſet, exiſtere inciperet, contra, res, quae ſemper extitiſſet, deſineret. Hoc au- tem fieri nequit: nam omne, quod ab aeterno non fuit, & exiſtere tamen in- cipit, ex nihilo produci oporteret: & uicquid initium non habet, id neceſ- ariam habet exiſtentiam, ideoque non poteſt deſinere eſſe. Hiſce Nenopha- nis principiis atque concluſionibus, ſenſuum teſtimonium refragatur ma- nifeſte, nam generationes continuae in rerum natura ſibi mutuo ſuccedentes probant, vnum ens non eſſe hoc vni- verſum, ſed continere res plures, eas- que mutabiles, quandoquidem reapſe mutari deprehendantur. Hanc igitur vt amoliretur obieétionem, ſenſibus fidem negabat, mutationes in vniuer- ſo omnes in ſpeciem tantum fieri af- firmans. Sed, cum ita reſpondenti porro opponi potuerit, ea, quae ſen- ſibus apparent, ita variare ſaltem non poſſe, ſi enadem ſemper anima noſtra permanente, res extra nos poſitae, in eodem ſemper ſtatu permaneant: o- portere igitur ſaltem, vt id ipfum in nobis, quod perceptiones illas recipit, quae a Xenophane pro ſenſuum impoſturis znpoſtoris nonſit, hocmund nem; tul, ſponcere eſt, quam ſalacem, (c. bilin elle. d, eoru ebet, gl . Nn ſ Erm. 27. Monß, A pricus unitus in. luert. qui Cog d telabor lee. Deut In. V, 1e bolame eum c. e, tot Vre W, Clen. M. Str. V. 1601. len. I R. Dii (lnAI/ urI. das, eu man quo iny ſo, tur mo⸗ =Se ro acebet Keman en⸗ K ininitun. neret Vnu e infinitum t, id nod nte ſbi ip Aliga Parte ,ed Dlure ludens ze. obile A im. Nüm enim tvltrailudh, lon ellet di terari pol. extitillet, 1S, uge Hocan- e,quochab tummenin- rteret: & Onecef. Oue non enoplu⸗ lonidas, Atur ma- tinnnein edentes hoc vni- Nes, eis- n teſe igitur ſenlibus VMiuer- ſeri af- ndenti Uaeſen⸗ emnon noſtra tie, in nte o⸗ um mn ceipit, fuum ſture⸗ 2— +—- Qu. L. IV. c. OPINIONES FIVS. impoſturis habentur, mutationis ca- pax ſit, & alterationis, atque adeo verum non ſit, quod ille ſtatuebat, nullam in hocmundo locum habere mutatio- nem; tum quidem nihil aliud, quod re- ſponderet, ei ſuperfuiſſe manifeſtum eſt, quam rationem aeque ac ſenſus fallacem, omniaque ei incomprehenſi- Cic. bilia eſſe. Haec ſecutus increpabat Acad. eorum arrogantiam, qui cum ſciri ni- 23. bil poſſit, audeant ſe ſcire dicere. Ni- 3. hilominus multa ille dogmatice defen- Qebat, qualia ſunt iſta: Stob. Non ſemel humano generi Di cund Serm. 27. doederunt: Monſtrauit ſed longa dies meliora repertig. Atcque inde eſt, quod Timon Sce- pticus bνvvã=ͤ-“”Oeν, h. e. a faſta non pe- rnitus immunem, eum appellet, quippe Laert. qui dogmaticorum perfuaſione expar- IX,I8. te laboret. Laert. Peum vnum eſſe dixit, incorpore- IX, 19. Vm, aeternum: fubſtantiam eius glo- boſam eſſe, nihilque cum hominibus eum commune habere: totum cerne- re, totumque audire, non tamen re- ſpirare. Simulque eſſe omnia, men- tem, prudentiam, aeternitatem. Clem. Al. Maximus in genere eſt Diuum atque Str. V. hominum Deus vnus, P.·60. Qui nec corpore nec mente eſt mor- talibus vllis Asſimilis. . Laert. Praeterea Homeri & Heſiodi de IX, I8. Diis fabulas confutauit. Vt & deſcri- Clem. Al ptiones Deorum a Graecis concinna- rvil. tas, humanae formae quod ſint, hu- manisque obnoxii affectibus, vno- quouis Deos ſimillimos ſibi fingente, ita vt Aethiopibus atri, & naſu depreſ- ſo, Thracibus fului, & caeſu, videan- tur. Simili ratione, quantum ad ani- mos, Barbaris feroces creduntur, & cru- P- 71 B. 975 deles, Graecis mitiores quidem, ſed affectibus tamen obnoxii. Credunt mortales, diuos generarier Clem. Al. D 1 6 F, S= . Str. V. Veſte ſibi ſimiles, & voce, & corpo-?: 6or. re toto. bid. (Idemque dixit: Quod ſe forte boui detur manus at- guét leoni, Pingere queis poſſent, bominumque operarier artes, Depingenda ab eis eſet ſe forma Deo- rum, Tules hi formas facerent, & corpo- ra eorͤod I—n Talia, quale ſeibi corpus natura de- diſſet.) è Deum hunc vel vnum, eſſe omnia a: ace vniuerſum vero hoc vno abſoluib. Oa1, Quicquid eſt, ab aeterno eſt: fieri enim 37. nequit, vt ex nihilo aliquid fiat. Mundus bAriſtot. aeternus eſt ſine initio & fine. Quip- de Xeno: pe qui ingenitus ſit«: nempe primus aent Xenophanes definiuit, omne, quod 1IX, 19. fiat, corruptioni obnoxium eſſe. (At- Baelis que haec eſt illa doctrina Kenophanis, rer. Erit. qua eo adductus non tantum fuit, vt art. e. nihil comprehendi poſſe, ſtatueret, vt Badqeo paulo antea fuit oſtenſum, verum eti- in Dil. am Spinozae doctrinae, quod vna ſit de Spino- totius huius vniuerſi ſubſtantia, praelu- ſiſmn. ante ſiſſe videtur, vt nuper viris eruditis eino?. fuit obſeruatum.) 1X, 19. Mundos infinitos, eosque immutabi- Scob. Ecl. les eſſe dicebat. rt e Quatuor vero dari elementa. fF Laert. Wellas ex nubibus incenſis eſſe or- Re⸗ tas, interdiu autem extinctas, noctu pjac. Phil. velut carbones iterum accendi. 8 Or- II, 13. tum enim ſtellarum, atque occaſum nil Stob. Ecl aliud, quam accenſionem atque extin- Phyl.p. ctionem earum eſſe. Quae vero in ppne- nauibus appareant more ſiderum h, pjac. phil, quos Dioſeuros vocant, nubeculas II, 18. 888 SS 2 eſſe, Stob. l., plut. lib. cit. Stob. 1. II, 24. 1Plut. II, 25. m Cic. Acad. Qu. IV, 37. * La- Al. c. 22. * Laert IX, 21. 7 ventes „ Stanleius tamen Lrretbi habet. 876 eſſe, ex motu quodam interfulgen- tes. Solem ex igniculis exiſterei, colle- ctis ex humida exhalatione: vel nubem eſſe ignitam. Eclipſin ſolis exiſtere eo extincto: nouumque ſolem accendi, quoties ori- tur. Affirmat idem, totum aliquando menſem ſolem defeciſſe. Lunam nubem eſſe conſtipatam!: Imo, vt Cicero " teſtatur, habitari in luna dixit, eamque eſſe terram mul- tarum vrbium & montium. (Dicentibus Mathematicis, orbem lunae duodeuiginti partibus maiorem eſſe, quam terram, ſtultiſſime credi- dit.“ Et, quod huic leuitati fuit con- ſentaneum, dixit, intra concauumlu- nae ſinum eſſe aliam terram, & ibi ali- vd genus hominum, ſimili modo vi- vere, quo nos in hac terra viuimus.) dolem ad generationes rerum mun- PAnS X PAEMENIDES A45. I n. autem eo lunam conferre.“ danarum & animantium requiri, nihil ° Stob. Multos ſoles, multasque lunas eſſe, Phyſ. pro variis terrae climatibus & Zonis: b lut. cumque ſol nonnunquam in quandam hil. terrae partem, nobis incognitam, inci- 5 dat, tum quaſi laborantem, defectum phyſ. pe pati. Ac ſolem quidem reéto curſu 556. in infinitum procedere, verum in or- bem moueri ob interualli magnitudi- nem videri. Nubes conſiſtere cum a ſole nubes ſurſum fertur. 4 x. Terram primo loco radices egiſſe in: plur. de altitudinem infinitam. Plac. Phil. Animam ſpiritum eſſe, eſſe & pluri- II, I. [Laert. IX, 19. t Cic. de Diuin. 1,3. u Plut. ma anima inferiora.“ Vnum eum inter Philoſophos eſſe Cicero aitt, qui Deos eſſe diceret, di- vinationem funditus tolleret. Plutar- chus tamen ea parte cum Epicuro eum teEl coniungit.* V, I, PARMENIDES. CAP. I. VITLA EIVS. ARMENIDES Eleates fuit, Pyretis filius, Xenophanis audi- tor, ſecundum Theophraſtum in epitome Anaximandri. XNenophanem autem audiuerit licet, placita tamen eius non eſt amplexus. Cum Amei- nia quoque & Diocheta Pythagoraeo verſatus eſt, teſte Sotione, paupere illo quidem, ſed honeſto viro ac bono, quem etiam inprimis ſecutus eſt, & vitae functo ſacellum, tanquam Heroi, dicauit. Et genere vero, & opibus il- Iuſtris Parmenides, non a Nenophane, ſed ab Ameinia ad vitam priuatam fuit adductus. b Laert. Floruit ille Olympiade LXIX. b Non ſine cauſa igitur Platonem re- prehendit Athenaeus“, Socrati coae-e Aihen. vum quod faciat. Dipnoſ. Leges ciuibus ſuis tuliſſe fertur, L. XI. p, dpeuſippo teſte in ſuo de Philoſophis à osee libro. — IX, 23. „ Philoſophiam & ipſe carmine ex-e Laert. preſſit, quemadmodum Heſiodus & * 22. Xenophanes, atque Empedocles. Callimachus tamen nullum eum Laert. poema ſcripſiſſe dicit. 1X, 23, Fuit & alius Parmenides, Orator, de arte illa qui fuit commentatus. X 9 Laert. “ Omnin plac. Phil IX, 23. E len Vphce Ateru, Reram: in diur, l male Nationis j elle eno⸗ Ner tib Quuic Aut li h nnn, vero eſt itque e0 ſe, quio idetle n lIlunun. CAid eec Gaen huhe N aee Tum Ute, Nobi 2. 1Y4 II, 2. Welen D Ior Porm Cs in ii unueſe, he CA P. l . 8 anen laen. Vplicem eſſe dicebat philoſophiam, im it 1X, 22. alteram ex veritate, ex opinione ekech Egob alteram: vnde quodam in loco ait: echo crd n N Velim ſimul omnia noſéas, nm ncr; Et verum ſimplex, & pectore ſem- mgniul. per aperto. – Et male conſtantis ſenſum & ſuffra- 6le mubes gias vat Alaen Rationis eſſe iudicium, ſenſus minus Segilkin 1 eſſe certos, vnde ait: rNlt dH Nec tibi communis ſenſus perſuadeat Abl. n Quicquam, vt fallaces oculi, aut vt phos ele „,„ iudicet auris WW eret d: (e Aut lingua: at ratio dirimat diſcri- Müa- i mina rerum. nn en M eeria Omnium rerum principium vnum Mell yrl, eſſe, & id immobile quidem. Vnum I .. omnia, & ens infinitum eſſe, quicquid — vero eſt praeter ens, id non ens eſſe, atque adeo nihil. Ens vero vnum eſ- ſe, quicquid ergo eſt praeter vnum, ideſſe nihll, omnia igitur vnum funt. laen. (Calidum & frigidum principia eſſe 1 un , 22. vel elementa rerum, ea ignem & ter- omem . 2 ram eſſe dicebat, quorum illi cauſae efficientis, huic materiae partes aſſigna- Al Cae- e Aiſen. bax. Ek lu:. plac. Nullam rem vel generari, vel cor- fertu, rhtel rumpi, ſed ſpeciem tantum eius rei hiplitiluen phyf c. nobis imponere. e. 231. Lunam eiusdem cum ſole ſplendo- ine . vodus A. CAP. les DE I m an nen Odrina, qua maxime inclaruit, ea 1 J eſt, quam de ideis propoſuit, a Ortor, Platone explicata in dialogo, quem tarus. Parmenidem inſcripfſit, ſiue de ideis, cuius iſta eſt ſumma: (N. DE VITA, DOCTNINA, ET IDEIS 87 II. DOGCTRINA EIVS. ris eſſe, ab hoc tamen mutuam lucem Flut. Plae accipere. II, 2 Viam ladteam, denſi & rari miſcelam Ylut. III, eſſe. 1. Primus terram rotundam, & in me- Laert. dio poſitam, affirmauit. 1x, 23, Primus item terrae loca habitata di- Plut. ſcreuit duabus, ſolſtitialibus ſub cir-Plac. Il, culis quae iacent, Zonis. I. Terram vndique aegualiter diſtan-ib. c. 15. tem ſtatuit, aequilibrioque ſuſpenſam, vt cauſam non habeat, cur huc potius, quam illuc vergat: &, licet concutia- tur, loco tamen non dimoueri. Laent. Homines ex limo primum genitos X, 22. eſſe, & ex calido & frigido, ex quibus legit. omnia componuntur, conſiſtere. Stanleĩus In ſeptentrionalibus mundi partibus TiAX Pr mares prodiiſſe primum, ab Empedocle ur plac ea parte diſſentiens, ſtatuebat, quippe vV, 7. . quae denſae maxime eſſent, in auſtra- libus vero feminas, eas enim eſſe ma- xime raras. Hodie vero mares vteri parte dexira, feminas niſtra concipi. Partem animae principalem in pe- Ctore poſitam eſſe. 5 Ipſum primum obſeruaſſe veſperum Laert. & luciferum ſtellam eſſe eandem, Pha- 1X, 23. vorinus ait, quod tamen Pythagorae alios tribuere videas. HWH Idem Phauorinus, argumento eum Laest. l, vſum ait, quod Achillem vocant, Ze- Plut. Plac. 1V. 5. noniab aliis adſcriptum. III. DEIS. Omnia vnum ſunt, & mulia. Vnum eſt idea originalis, multa vero ſingu- laria. Dantur ideae, he certae quaedam com- munes naturae, quae omnia fingularia SSS 883 includant, O 378 PARS X. PARMENIDES CAP. II. . includant, eorumque ſunt cauſae, a quibus & naturam & nomen ſortian- tur, atque iſtae funt ραſpecies, multa exiſtentiam habent, prout ex vno par- ticipauerint, in ſpeciebus iſtis. Species ĩita complectuntur omnia ſin- gularia, vt & coniungant ea, & diſtin- guant. Gemina enim differentiae ſpecificae vis eſt, & coniungendi, & diſ- cernendi. Viſibilia oſtendunt potentiam vnius illius: Singularia omnia reducuntur ad vnum aliquod, hoc eſt, ad communia ſua. Sicque adeo ſngularia neque ſubſiſtere, neque intelligi poſſunt, niſi in iſta ſpecierum communitate. ρ cies igitur vnum eſt, aliud, indiuidua in eadem comprehenſa. Ideae iſtae gemina ratione ſubſi- ſtunt, in mente noſtra tanquam notio- nes, & in rerum natura tanquam cau- ſae. In mentenoſtra exiſtunt, prout varie a nobis apprehenduntur, pro re- lationum diuerſitate. In rerum vero natura exiſtunt, prout ſunt formae ideales, atque virtutem habent tam e- xiſtentiam, quam nomen, largiendi. Omnia entia ad hanc ideae vnita- tem reducuntur. Sicque adeo res in- ſenſibiles atque inuiſibiles illae ſunt. Suntque earum ſpecies, ſimilitudo, diſ- Iſimilitudo, vnitas, multitudo, quies, mo- tus, &c. res viſibiles ſunt, vel denomi- nantur, ſimiles, in quantum ſimilitu- dinis participant, quae eſt idea rerum ſimilium. Magna vel parua, prout participant ex idea vel magnitudinis, vel paruitatis &c. idem de ipſo homi- netenendum, plura enim indiuidua hominum talia ſunt, quod ex idea hu- manitatis participent, quae durat, cum indiuidua humana in perpetuò fluxu poſita ſint, atque mutatione. Eadem vis vnius in ideis, in rebus etiam oratione comprehenſis, obſerua- tur: Nam & ipſae formam habent per ſeipſam, & a ſeipſa ſubſiſtentem: ita, vt naturam intelligibilium cogniturus, ad vnitatem ideae ea debeat reuocare. Exempli gratia, ſi naturam rerum bo- narum velimus intelligere, ita proce- dendum nobis eſt, vt ad ideam boni adſcendamus, quae ipſam formam bo- ni abſoluit, a qua omnia, quae ex ea par- ticipant, habent, vt exiſtant, & bona no- minentur. ctiſſima, forma rerum, quaea ſeipſa ſub- ſiſtit, ipſaeque res ſiue ſenſibiles, ſiue intelligibiles. Idea duplex eſt, oτατανHααα 3 α 1 2νιααπ⁵0°6, pulchrum gquodidem eſt ho- num, & omnes res, quas concipimus tanquam ideas. Prius illud eſt Deus, alterum ſunt ſpecies rerum, in ordine naturae. Quantum adſecundas illas ideas at- tinet, vnum eſt aliquod, quod eſt fun- damentum omnium ſingularium, ex quo, tanquam ex filo quodam, tota quaſi indiuiduorum textura ducitur. Vna eademque ſpecies in pluribus indiuiduis, diuiſim exiſtentibus, peni- tus vna eſt, nequea ſeipſa diſtincta, ſe in ſeipſa tota vna. Multa, h. e. ſingularia, ita ex ideis ſuis participant, vt indiuiſibiles mane- ant ideae, propriamque ſuam in ſeipſis eſſentiam retineant, ſupra ſingularia o- mnia: h. e. eſſentiam ſuam in ſeipſis habent, neque tantum merae ſunt re- lationes. Ideae mentis notiones ſunt, & in mente noſtra ſubſiſtunt, ita tamen, vt primario & a ſeipſis in rerum natura exiſtant: vt adeo in mentibus noſtris, non alia ratione notiones illae ſubſi- ſtant, quam quatenus aeternas illas na- turae formas referunt, h. e. non tan- quam entia realia, ſed tanquam ſimili- tudines & imagines entium. Ita an Ce Vt adeo duo ſint diſtin- niſee ide commun mibus we ipſae ide noſtra notione doquice percpin Praete turbatio homiaun maepro ſe eſlet mare, 5 Pithotl Vici omniun elt, inl wensel ſumum minim Deo v. negare mana tius Genus Une it ſe MnN ng tio, nem mni eſtet eaine Phi Certa Cucn tidex ticul⸗ ita II reun E lubent per ell: iti t Miturtsad reuocire. rerunmdbo⸗ len proce- lenm bonl rmam bo⸗ eNXe Par- Abomno. nt diſtin⸗ ſeipafbb. ils, ſne » ,α⁰ en c 4 ncipimus eſt Deus, nordine ilea at⸗ eſt fun- um, er 1, tota citar. Nurbbu i, Peni cla, ſed ex ideis Smane- ſeils larino⸗ ſipſ nt re⸗ ‚Cin len, Nt natura oſtris, ſubl⸗ ENu- ntan⸗ mil⸗ It ab hulee DE IDEIS. hiſce ideis, in ſeipſis ſubſiſtentibus, communicatio deriuetur, cum notio- nibus mentis noſtrae. Alias enim, ſi ipſae ideae, vel ſpecies totae, in mente noſtra exiſterent, notiones non eſſent notiones, neque ens eſſet ens: quan- doquidem etiam res ipſae diuerſimode percipiuntur a diuerſis. Praeterea magna in rebus ipſis per- turbatio non exiſtere non poſſet, ſi ex hominum arbitrio nouae aſſidue for- mae producerentur: quod fieri neceſ- ſe eſſet, ſimens humana eas poſſet for- mare, & ſi, quicquid mente ſua conci- pit homo, ſpecies ſtatim euaderet. Viciſſim ea ratione excellentiſſima omnium rerum ſcientia, quae Deo in- eſt, ipſi neganda foret ineſſe, cuius mens eſt omnium origo: vt abſurdiſ- ſimum non eſſe non poſſit, tribuere ho- mini mentem, ſpecierum creatricem, Deo vero, qui omnia gubernat, eam negare. Species igitur a mente hu- mana non pendent: quin contra po- tius ab humana natura ignorantur. Genus vel eſſentia cuiusuis rei per ſei- ſam eſt, neque in ſingularibus exi- ſtit, ſed horum fulcrum eſt, & funda- mentum. Praeterea, niſi eſſent ſpecies rerum, magna ſcientiarum exiſteret perturba- tio, illae enim vniuerſalium ſunt, cum nemo mortalium mente indiuidua o- mnia complectatur. Infinitum certe eſlet, & confuſioni obnoxium ſummae, ea incedere via, ita, vt omnis philoſo- phia & diſputatio omnis veritate, & certa ſcientia rerum, ſit deſtituenda. Cum ratione contraria, in omni ſcien- tia expeditiſſima diſcendi via ſit, vt par- ticularia ad ſpecies ſuas reducantur, vt ita natura eorum & qualitates appa- reauit: Et primariae quidem ideae archety- 879 pae proprietates eſſentiales ſunt ſe- quentes: Primo, multiplex non eſt, he. rebus creatis non eſt permiſta, quarum eſt principium, partibus enim & figura deſtituitur, quippe infinita quae ſit. Socundo, motu deſtituitur omni & mutatione, ſemper immota & eadem. Tertio aetatis & temporis eſt ex- pers, quippe aeterna, ſine iuuentutis & ſenectutis viciſſitudine, neque vIla ratione temporis particeps, nullis tem- poris circumſtantiis obnoxia, omnia ſemper ſibi praeſentia habens. Quarto, non eſt particeps eius eſſen- tiae, per quam ſingularia eſſe dicuntur, ſed potentiam & facultatem exiſtendi omnibus ſingularibus confert, ipſa vero omnem excellit eſſentiam. Ef- ſentia multitudini rerum diſtribuitur, neque ea vllum ens, maximum, mini- mum, deſtituitur. Quinto, prima idea ita per omnes res, quibus potentiam & facultatem exi- ſtendi largitur, diffunditur, vt multi- plicitatem & infinitatem, quae fere competit ſingularibus, limitibus vnita- tis circumſcribat, ita, vt vnum, quod in ſe infinitum eſt, neque partes habet, ſingularibus quaſi terminetur. Idearum ſecundariarum, quae ſunt cauſae naturales, & primae ideae effe- cta, ſequentes obſeruantur proprie- tates. Primo, illis aeqque ac primae ideae vnitas competit, omnia enim, quae ab jis continentur ſingularia, determina- te ad claſſes ſuas reducuntur. In hoc veroa primaria idea differunt, quod vnum inideis ſecundariis vere finitum ſit, initium habens, mediumque, & fi- nem. Secundo, penitus in ſingularibus ſub⸗ ſiſtunt, non, quaſi ab iis eſſentiam ſuam deriuent, in diuina enim mente exiſtunt, PARS X. MrLSSVS CAP. I. exiſtunt, in ſingularibus tamen con- ſpiciuntur: vt, ſi ſcire velis, quid ſit humanitas, vel ſpecies hominis, indi- vidua humana erunt inſpicienda, in quibus ſpecies ſpectatur. Secunda- riae ideae in rebus ſenſibilibus ſunt nvατταοσναρυ Ffguratae. Tertio, ſecundariae ideae ſunt eae- dem, & diuerſae: eaedem in ſeipſis: di- verſae in ſingularibus, ideoque & quie- ſcunt, & mouentur, cum primariae ideae omnis mutationis ſint expertes, in mediis rerum transeuntium viciſſi- tudinibus. Inordine naturae Vnum in ſpecie eſt per ſeipſum, neque eſſentiam ſuam a ſingularibus deriuat, ſed eſt per ſe ſub- ſiſtens, quippe quod ſpecies ſit, cuius virtute multa h.e. ſingularia omnia ſub- ſiſtunt. Quarto, diuerſa, h. e. ſingularia ab vno procedunt, vnum vero, quod in diuerſis conſpicitur, eſſentiam ſuam ab aliquo tertio aber: h. e. indiuidua exi- ſtunt per haſce ideas ſecundarias, ita tamen, vt ideae ſecundariae a primaria eſſentiam ſuam habeant, pariter ac vir- tutem, qua ſingularibus exiſtentiam largiuntur. Quinto, ideae ſecundariae principiis contrariis agunt, ita tamen, vt contra- ria haecce principia vno ſimilitudinis vincule coniungantur, vnde tertium quoddam reſultat. Ad productionem rerum natutalium tria concurrunt, duae «ντι, & tertium, quod eas con- iungit: α⁰αρ ſunt entia ſeſe contingen- tia inuicem, (h. e. res ipſae naturales). Tertium eſt analogia, quae inter reli- qua duo intercedit, proportionumque earum ſimilitudo. Axas dari nullae poſſunt, niſi inter duas ad minimum res, neque aliquid producere ſine ter- tio poſſunt, combination-. AWass diſ- ſimilares eſſe oportet, vt vnitas, & ae- qualitas introducatur. dexto ideae ſecundariae temporis ex- pertes haut ſunt, ſed quicquid agunt, in tempore agunt: cum primariae contra ideae, vt dictum eſt antea, o- mnia ſint praeſentia. Res naturales in tempore exiſtunt, & pereunt, ſpe- cies vero earum, ſiue ideae, conſtan- tes ſunt, & permanentes. — MELISSVsS. CAP. I. VITA ELISSVS Samius fuit, Ithage- ME filius, diſcipulus Parmenidis, cum Heraclito etiam verſatus, eo tempore, quo ita de eo Epheſu perpe- ram ſentiebant, vt olim de Democrito Abderitae.?* Fuit vir in republica ge- EIVS. renda egregius, & magnae inter ſuos au- toritatis, a quibus claſſi praefectus, & in pretio ob virtutem eſt habitus. Flo- ruit iuxta Apollodorum circa Olymp. LXXXIV. — *“ Hodie ap. Laert. legitur, éεαιο τdͤοεροντ TοαρσàαςSρροοροdoανd, gue tempore etiam eum commenaauit Epheſtis, Winus recte de eo ſentientibus. . im. DArm 13 bat. V nitu ſactume nontie hubet. eſt, ſi nonhal ergoeß mnimp mobil que — P E lun. My. 4 n⸗ 1e cngolel NWo W Plato Ni Parmen. 5 P.IIIO A LIll.c. euiſtentinn principie COÜNA. Dilitudinis e tertium Guckionem Mneurrunt, 6S Con⸗ Cntien. naturtles) interrel lonumque Gari nulee minimum e ſine ter⸗ AW di. itis e . nporisex uudagunt, imanine Nter, 0 Aturales at, e⸗ CONMMu⸗ ſuosan- lus, & 5. Ho- Olymp. — tian Ariſtot. Phyſ. I, * 7 2 Ppyre- — VITA ET OPINIONES EIVS CA P. II. OPINIONES EIVS. PArmeniden ſecutus, principium re- rum vnum eſſe, & immobile, ſtatue- bat. Vnum hoc omnia eſle, Ens eſſe infinitum, ita arguebat: Id, quod factum eſt, principium habet: id, quod non factum eſt ergo, ncd principium habet. Vniuerſum vero, ſiue hoc, quod eſt, factum non eſt, principium ergo non habet, imo necfinem. Infinitum ergo eſt: adeoque & vnum, infinita e- nim plura dari repugnat: ergo & im- mobile erit, omnlia enim occupat, ne- que quippiam eſt, a quo moueatur. 1.2. 3. Vniuerſum infinitum eſſe, & immuta- Laert. bile, atque immobile, & vnum, ſibi ipſi ½, 2 – ſimile, ac plenum, docuit. Immobile eſſe, hoc modo probabat, Aniſot. quoniam, ſimoueatur, vacuum admitti Pbyt. IV, neceſſe ſit, Vacuum autem in natura * nullum dari. Motum non eſſe, verum videri eſſe. Laertelc. Neque res generari, atque corrumpi, coclo IIt, verum ita nobis tantum videri. . De Diis nihil definiendum dicebat, Laert. l. c. neque enim illorum certam dari cogni- tionem. N O. CAP, I. VITA ENO Eleates fuit, Pyrete, iuxta A- pollodorum, patre natus, at ex rei L en . veritate ille Parmenidis pater fuit:“ Catsze„i., Zeno vero natura TLeleutagorae, ado- ptione Parmenidis filius fuit, quem au- diuit, ſuique amantiſſimum habuit. Plato Plato procerae ſtaturae eum fuiſſe ait, Parmen. & Eleaticum Palamedem appellat. Non P-IIIO. A philoſophia autem tantum, ſed & repu- blica gerenda excellebat: ſcatentque praeclara eruditione ſcripta eius. Valerio Maximo teſteé, patriam e- greſſus, in qua frui ſecura libertate poterat, Agrigentum, miſerabili ſerui- tute obrutum, petiit, tanta fiducia in- genii ac morum ſfuorum fretus, vt ſperauerit, & tyranno, & Phalaridi, ve- ſanae mentis feritatema ſe diripi poſ- ſe. Poſtquam deinde apud illum plus conſuetudinem dominationis, quam Laert. IX, 25. L. III. c. 3. EIVS. conſilii ſalubritatem, valere animad- vertit; nobiliſſimos eius ciuitatis ado- leſcentes cupiditate liberandae patriae inflammauit. Cuius rei cum indi- cium ad tyrannum manaſſet, conuo- cato in forum populo, torquere eum vario cruciatus genere coepit: ſub- inde quaerens, quosnam conſilii par- ticipes haberet: At ille eorum nemi- nem nominauit, ſed proximum quemque, ac fidiſſimum tyranno ſuſpectum reddidit: increpitansque Agrigentinis ignauiam ac timiditatem, eflecit, vt ſubito mentis impulſu con- citati, Phalarim lapidibus proſterne- rent. Senis ergo vnius equuleo im- poſiti, non fupplex vox, nec miſera- bilis eiulatus; Ed fortis cohortatio, totius vrbis animum, fortunamque mutauit. * Textus requirere videtur, vt ita ſuppleamus Stanl. Ttt tt Sed 882² Sed aliter tamen quibusdam iſta re- lata fuere. Satyrus enim, in fua de Heraclide epitome, dicit, eum, poſt- quam contra Nearchum, vel, vt alli vo- lunt, Diomedontem ſtyrannum con- ſpiraſſer, deprehenſum fuiſſe. Cum- que adeo de coniuratis, armisque Li- Param aduectis, quaeſtionem ſubiret, omnes nominauit tyranno addictos, quaſi conſcii eſſent eius rei, vt ea ratio- ne praeſidio ĩpſum nudaret. Poſtea vero, in aurem tyranno ſe dicturum nonnulla ſimulans, mordicus eam ap- prehendens, non ante dimiſit, donec ipſe vulneribus confectus, concideret, eadem paſſus, quae Ariſtogiton, qui Hipparchi, tyranni Athenienſis, tyran- nide ſolum vertere eſt coactus. De- metrius refert, morſu eum tyranni na- ſum abſtuliſſe. At Antiſthenes ait, o- mnibus tyranni amicis nominatis, ab eo interrogatum, eſſetne alius quis- pPiam? reſpondiſſe, eſſe omnino, tu enim ciuitatis es peſtis: & ad praeſen- tes conuerſum ſubiunxiſſe: ignauium veſtrammiror, qui tyranni ferre ſerui- Laert. IX,26 . PARS. X. ZENO. CAP. III. III. tutem, ſolo metu ecorum, quae egonunc patior, adacti, valeatis. Quibus dictis morſu exciſſam linguam in tyranni fa- ciem exſpuiſſe ait, quo excitati ciues, in tyrannum conſurgentes, lapidibus eum obruerunt. Atque ita quidem proditum illis fuit: Hermippus vero ait, eum, in mortarium coniectum, con- tuſum ita fuiſſe. Inter alias virtutes, generoſo con- Laert.lc. temtu fuit inſignis, eorum, qui opibus 128. & dignitate eminerent, Heraclito ea re ſimilis. Quae cauſa fuit, cur patriam ſu- am Eleam, quae Hyele olim vocaba- tur, Phocaeenſiumque erat colonia, vrbem cetera exiguam, ſed quae mul- tos bonos viros genuiſſlet, faſtui & ſplendori Athenarum praeferret, quas vt peteret, nunquam adduci potuit, ſed plerumque in patria vixit. Relatum eſt, eum, conuitiis impeti- Id. ſect. tum, vehementius excanduiſſe: cum- 2²9. que cauſam interrogaretur, reſpon- diſſe, ſi maledicta aezguo animo admit- tam, neque laudatus gaudio perfundar. Floruit autem Olymp. LXXIX. CALP. II. DE DIALECTICA AB EO, ADINVENIA. Laert. IX, 25. . 7. Sextus tium, & Sextum Empiricum, eſt adu. Ma- Affirmatum, Zenonem Eleatam Diale- them. L. Ctices fuiſſe inuentorem, Rhetorices VII. pag. Parmenidem, quod & Galenus con- G. firmat, inquiens: Zeno autor Eriſti- Hid. Cae philoſophiae perhibetur. Verum Phil. Pro- Domina Eriſticae atque Dialecticae oem. poſterioris aeui eſſe videntur. Si Laertium enim ſequamur, ſucceſſio- nem illius gentis philoſophorum de- Laert. Ih ſcribentem, Euclides Megarenſis, Par- 0. menideam amplexus philoſophiam, diſcipulis Megaricorum nomen dedit, qui Eriſtici poſtea, & poſtremo Dia- lectici fuere vocati, nominis eius au- Riſtoteli, apud Diogenem Laer- tore, Dionyſio Carthaginienſi, eo, quod per quaeſtiones & reſponſiones diſputationes abſoluerent. Per Par- menideam autem philoſophiam nihil aliud, quam Dialeéticam eum intel- ligere, ex Sexto Empirico euincas, qui Parmenidem in Dialecticis non male verſatum füiſſe ait videri, eo, quod, vt Ariſtoteli viſum, diſcipu- lus eius, Zeno, ea primus inuenit. . Hinc Ciceronem forte explices, Acad. qui eam ob cauſam Eleaticos philoſo-Qu. IV, phos, Megaricorum nomine vide- 42². tur complecti, quorum, vt ait, fuit nobilis diſciplina, cuius, vt ſcri- ptum inuenio, princeps Xenophanes, quem cuemn node Kcuti Pufi 4bhölen tur. Pokt las, Megmr rici ich, ZD Peudn 1 Ze Tidgenin me. inteligebe quioquid l ex neutrum le enim quam 1b Goquiden libus, om relpectunr lni ehuim ex! que ex teriore n gid,i ſeſt. F Deum a Weto Wun do Pe eſlee TuN exce Spo lon mnia, exiſte⸗ M Atem D Ai, Ai pollen übüüch ue, Ve Etim Aue egonune Vbascicks Utyrannif- Neltuticines, 1tn quidem Nlppus vero eckum con- neroſocon. qun Opibis 129, uclitoeare Patrim ſu. im vocäbe. 1t Colonin, quaemu- , fiſtui & feret quss ci potuit, i. . is impeti 1l ſ⸗ ile. cum- ,reßhpon- mo altmit. derſunder. en, eo, ſpoonſones Der Par- hiam nihil euln intel- 0 euincas, ics noñ Geri, 600, lo⸗ enut. eyplces . Lend 6 Phioh E ge Nider ait, fuit it ſcri⸗ ophune uen 19. na Ariſtot. de Ze- none. VITA, DITECTIOA. quem modo nominaui: deinde eum fecuti Parmenides, & Zeno. Itaque ab his Eleatici philoſophi nominaban- tur. Poſt Euclides, Socratis diſcipu- lus, Megaricus: a quo iidem illi Mega- FT DOGMATIA EIVS. 883 bant, quod eſſet vnum, & ſimile, & i- dem ſemper. Hi quoque multa a Pla- tone. A Menedemo vero, quod 18 Eretrias fuit, Hretriaci appellati. Huc- vſque Cicero. Z rici dicti, qui id bonum ſolum dice- Chp. III. DOGMATA EIVS. TApofübüe ſtatuebat, vt, ſi aliquid ſit, id genitum ſit, vel fiat, quod de Deo intelligebat. Nempe neceſſe eſt, vt, quicquid gignitur, vel ex ſimilibus, vel ex diſſimilibus gignatur. Aſt neutrum iſtorum fieri poteſt. Simi- le enim non minus gignere ſimile, quam ab eo gigni exiſtimes: quan- doquidem in rebus ſimilibus & aequa- lbus, omnia eundem ad ſe inuicem reſpeéctum habent. Sed neque ex diſſimili poteſt diſſimile gigni, neque enim ex infirmiore fortius exiſtit, ne- que ex minore maius, neque ex de- teriore melius, vel ex non ente ali- quid, id enim nulla ratione fieri po- teſt. Hoc argumentum fuit, quo Deum aeternum eſſe demonſtrauit. Si vero Deus entium omnium excel- lentiſſimum eſt, tum neceſſe eſſe aie- bat, vnus vt ſit. Si duo enim eſſent, pluresue, omnium excellentiſſimurm eſſe nequiret, cum vnusquisque Deo- rum iſtorum, quippe ſimilis ei, par ipſi exeellentia ſit futurus. Iam vero Deus, & potentia Dei talis eſt, vt gubernet, non gubernetur. Gubernat vero o- mnia, ita vt ſi aliquid eo praeſtantius exiſteret, Deus eſſe ipſe non poſſit. Si autem plures eſſent, quorum meliores alii, alii deteriores eſſent, Dii eſſe non poſſent, Deus enim inferior eſſe, vel ſubiici, & gubernari haut poteſt. Ne- que, ſi aequales eſſent, entium ommi- teſt, nec deterius eo, cui eft aequale. Si Deus igitur eſt, isque ſi talis eſt, Deus ille vnice debet eſſe vnus: alias nec omnia, quae vellet, facere poſſet, nam ſi plures eſſent, vnus abſoluta non poſſet valere potentia. lam ve- ro, cum vnus ſit Deus, porro affirmat, eum omni parte ſibi ſimilem eſſe, vi- dendo pariter ac audiendo, & reli- quorum ſenſuum quouis: alias enim partes Dei excellentiſſimae haut eſ- ſent, ſed vna alteram excelleret, id quod fieri repugnat. Cum omni ve- ro parte ſimilis ſibi ſit, rotundum eſſe oportet, neque enim parte vna hanc, aliam parte altera figuram prae ſe fer- re poteſt. Cumque adeo aeternus ſit, & vnus, & rotundus, neque fini- tus eſt, neque infinitus. Infinitus non eſt, nam infinitum neque initi- vm habet, nec medium, neque finem, neque aliam partem quamcunque: jam vero ens non poteſt eſſe tale, quale eſt non ens. Si multa eſſent. ſeſe inuicem eſſent limitatura. Ve- rum vnum neque non enti, neque pluribus ſimile eſt, nihil enim eſt, quo vnum poſſit limitari. Porro cum tale vnum ſit Deus; nequemoueri poteſt, neque immobilis eſt, immobile enim eſt non ens: quod neque per alte- rum aliquod tranſire, neque trans- iri ab altero poteſt. Viciſſim, quae mouentur res, plures ſint oportet: Im excellentiſſimum eſſet Deus: quod res enim vnam in alia moueri neceſ- enim aequale eſt, nec melius eſſe po- . Titt tt 2 ſe eſt. lIam ſinon ens non mouetur: quemadmodum 984 PARS X. LEVOIPPVS DEMoCRIIVS CAbP. I. quemadmo dum non ens nuspiam eſt; ſi item motus non datur, niſi inter plura; hinc conſequi dicit ea, quae mouentur, duo ad minimum eſſe debere, vei plura vno: quod item non ens quieſcat, id enim immobi- le eſt, vnum vero nunquam quie- ſcit, neque mouetur, quandoqui- dem neque non ens eſt, neque mul- ta. Sic affirmabat aeternum eſſe Dèum, & vnum, & fimilem, & ro- tundum, nec infinitum, nec fini- tum, necquieſcentem, nec mobilem. Laert. Praeterea plures mundos eſſe affir- IX, 29. mabat, vacuum dari nullum, natu- ram omnem conſiſtere ex calido & humido, ex frigido & arido, quae inter ſe commutentur. Hominem —ex terra factum, animam eius ex quatuor iſtor um temperamento exti- tiſſe, nullo eorum praedominante. Ariſt. Contra locum ita arguebat; Si Phyf. VI, quodlibet ens eſt in loco; locum 9² eius loci dari oportet, & ſic in infi- nitum. Mot ui quatuor opponebat argu- menta. Primo, nihil moueri, nam quicquid progreditur, id ad medium neceſlario deuenire, antequam ad fi- nem feratur. Socundum eſt, quod Achillem vocabant, quod lento gra- du praecedentem rem, celerius mo- ta res alia nunquam aſſequi poſſit. Rem enim, quae ſubſequitur, ad lo- cum deferri, a praecedente relictum, ne- ceſſe eſt: & quod praecedit, continuo progreditur, aeq; ac id, quod ſequitur. TLertium argumentum eſt: ſi vnaquae- vis res quieſcit, dum eſt in loco conue- niente; quouis momento autem in lo- co conueniente eſt res quaelibet; ſequi- tur ſagittam volantem; immobilem eſſe. Quartume ſi res moueantur, vg. ſipon- dera duo aequalia moueantur, vnum a ſtadii initio, alterum a medio, eodem celeritatis gradu, tum dimidium tem- pus aequale toti eſſe, admitti neceſſe eſſet. . *Haecargumenta diligentius expli- cauit in Lexico Critico P. Baelius, Ar- tic. ZE NON, vbi & de reliquis Zeno- nis rebus multo diligentius egit. L E VCIPP VS. Laert. T E VCIPPVS Eleates fuit, ſe- 1X, 30. ] cu ndum alios Abderita, imo ſunt, qui Melium fuiſſe dicant, audi- tor fuit Zenonis. Doctr inam eius ita repraeſentauit Laertius: infmita eſſe omnia, & in ſe inuicem commutari, atque vniuer- ſum iſtu d, inane eſſe, plenumque, (he. atomis c onſtare, ſeu corpuſculis, mun- dosque fieri corporibus, in hoc inane inciden tibus, & ſibi inuicem impli- catis: ex quo motu, coaleſcentibus illis, natura ſiderum exiſtat. o. lem in circulo maiori circa lunam fer- ri; te rram vehi, ac circa medium cundum quam offendant in ſe inuicem verti, figuramque eius tympano eſſe ſi- milem. Primus hic atomos princi- Pium rerum eſſe ſtatuit. Haec ſum- ma eſt eius doctrinae, quae iam ex- plicanda per partes venit. Vniuerſum quidem, vt diximus, infinitum ait. Huius partem plenam eſie, partem inanem, & iſta elementa ait, ex quibus infiniti mundi exiſtant, & in quae iterum ſoluantur. Sic autem fie- ri mundos:ex infinito per abſciſſionem, multa corpora, figurae omnigenae, in magnum vacuum ferri, eaque in vnum coacta vnam vertiginem efficere, ſe- 40 57 10 Creummud ANqe a lia, Joie terucn Cunb- ue Ob mu ſerti polim⸗ Tins Wohun tantin: cele qle ia ſe Tere, Aque tiobenn eln ten xeluti tinentem unedum nem circ gyrum me tiginis tri ſeinper eo ri tertam, 4d mecdin rurfus er Me inſta influente gine ker ea tetine Laert, IX, 34. dCic. ad Attie. IV, 16. Abderit. e).ad. Hippoe, IIx: laen. Celeb 1c. Gemn . ibein fratre V, 20. „ ilaen e lolzz. CrItu Nyul, relig nin he Mlſn mock. erdio delzg folleri . tum d mecdium Aam d . eſt, D lento grr. lerilg mo- qul poſſt. ltur, ad lo. elickumne. tinuo Ddfegnuitnr. vnaque. 000 conue- Utemin . ibet, ſequi Pbilemelſe, 1g11 pon- , vmua 0, eodem lium tem⸗ ti necelle 1s erpli- ius, Ar- 8Zeno- no elleſ⸗ princi- gec ſum- jam ex⸗ ximus, Penarn ementa. ſunce& temfie lonem, nne, in RTNu3ZR te, ſe. micen 1 — = ep. ad. a Laert. IX, 34. d Cic. ad ac circumuoluantur modis omnibus, atque ita diſcernantur, vt ſeorſum ſi- milia, quae ſunt ſui ſimilia, petant. Ce- terum cum pondere ſint aequalia, ne- que ob multitudinem circulari motu ferri poſſint, exilia quidem ad exte- rius vacuum contendere, velut diſſul- tantia: cetera conſiſtere, & innexa, at- que in ſe implicata inuicem concur- rere, atque primam quandam concre- tionem efficere rotundam. Hanc au- tem veluti membranam exiſtere, con- tinentem in ſe omnigena corpora, quae dum ſecundum medii reluctatio- nem circumuoluuntur, tenuem per gyrum membranulam fieri, iuxta ver- tiginis tractum contiguis corporibus ſemper confluentibus. Atque ita fie- ri terram, dum iuncéta manent, quae ad medium ferebantur. Ipſamque rurſus exteriorem ambitum, membra- nae inſtar augeri, iuxta externorum influentiam corporum, & cum verti- gine fertur, quaecunque attigerit, ea retinere. Ex his quaedam com- PATRIA, PARENTES, FRATRES ET AFIASs PVS. 885 plicata concretionem facere, primo quidem humidam acluteam, exſiccata vero motu ſuo, quo cum toto circum- aguntur: deinde incenſa & ignita, ſi- derum efficere naturam. Eſſequeſo- lis circulum extimum; Lunae terrae proximum, ceteris in medio horum poſitis, ac ſidera quidem omnia ob celeritatem motus igneſcere, ſolem vero inflammari a ſideribus, lunam paululum ex ſole ignis ſibi vſurpare. Solem autem, & lunam deficere, quod terra ad meridiem vergat; quae vero ad ſeptentrionem ſunt, niuibus con- ſpergantur, pruinis algeant, in glaci- emque concreſcant. Solem quidem raro deficere, lunam vero ſaepe, quod ſint impares eorum circuli. Enim- vero, perinde vt generationem, ita & incrementa mundi, & diminutiones, & corruptiones ex quadam neceſſitate procedere. Hucusque Laertius. Re- liquas eiusdoctrinas in Democrito re- feremus, qui plurima ab eo accepit. EMOCRIT'VM Mileſü qui- dam faciunt, receptior tamen ſententia eſt, Abdera ortum eſſe, Hippoc. I hraciae oppido“, ſimplicitate ciuium d Laert. Celebrib, quae in prouerbium abiit. 1. c. Genus ei fuit nobiliſſimum“, quod a *Aelian. fratre Herculis deriuauit. Patrem V, 20. eius à Hegeſiſtratum alii, alii Atheno †Laert. . 522. e 1.c..35. Critum, alii Damaſippum vocant. De- Attic. IV, 16. *Abderit. plin. H. mocritus trium fratrum minimus fuit, N. xvIII, reliqui duo Herodotus fuere, & Da- z. P maſus, vel, vt Suidae S audit, (& La- moct. ertio“¹) Damaſtes. Hl. c. I. 39. DEMOCRITVS. CAP. I. PATRIA, PARENTES, FRATRES, AETAS. 4 Natus eſt Democritus iuxta Appol- lodorum in Chronicis, Olympiad. 1 aert. LXXXi, quod & ipſe confirmat, quan- Lc. (4r. do in paruo diacoſino F de ſe ait, iuue-Kap. La- nem ſe fuiſſe, iam ſene Anaxagora, ert. le, cui XIL. annis integris aetate ceſſerit. Natus vero eſt Anaxagoras primo an- no Olympiad. LXX: quadrageſimus igitur inde annus in annum primum Olympiad. LXXX incidit. Repudi- andus ergo Thraſyllus!, qui natum eſſe Laert, affirmat anno tertio Olymp. LXXVII, l. anno vno Socrate maiorem. . Ttt tt 3 Plinio 8⁰ Plinio " Agellioque traditum, belli XX,I. Peloponneſiaci tempore maxime eum a Agellius floruiſſe: CCC poſt vrbem conditam, XVII, 21. vt Plinius ait, annis, CCCXXIII an- nis iuxta computum Agellii. Vnde patet, quod Agellius addit, quibus- dam temporibus iisdem cum Socrate eum vixiſſe, & forte, quod ait Laer- tius, cum Archelao, diſcipulo Socra- tis, & cum Oenipode, eius enim me- minit: quemadmodum & opinionis de vno, quam Zeno & Parmenides am- plexi ſunt, facit mnentionem, eosque m Plin. H. N. Laert. IX, 41. PARNS X DEMochITVS CAP. I. I. ſua aetate maxime celebres fuiſſe ait, Protagorae item, qui omnium conſen- ſu, vt addit Laertius, Socratis aequa- lis fuit. Conſentit cum his rationi- bus etiam iſtud, quod paruum dia- eoſinum DCCXXXannis poſt Troiam captam ſcripſiſſe dicitur. Secundum Eratoſthenem enim, a Troia capta ad Olympiadem I, anni numerantur CCCCVII, quibus adde CCCXXIII annos, ad conficiendam ſummam an- norum DCCXXX, fic enim deueni- es ad Olympiadem LXXXIVv. ſoentis i⸗ PisFerlatiln 68DPhalerens Critum Felund ins mllio n penn ce0 11 tuerit, qul cocem acoll Certins uem eum luett. mnt, Pyth⸗ CA P. II. PRIMA EIVS INSTITVTIO ET' PRAECEPTORES. Val hax. Emocritus, vt Valerius Maximus Ian. . Mait, diuitiis cenſeri poterat, quae tantae fuerunt, vt pater eius XNerxis exercitui epulum dare ex facili potue- Laert. rit. Addit Laertius, Herodoto teſte IX, 34. allegato, Regem, gratitudinis ſtudio, Magos quosdam & Chaldaeos apud e- vm reliquiſſe, locum fortaſſis Herodo- ti reſpiciens, vbi refert, Nerxem, in Aſiam redeuntem, Abderam veniſſe, Abderitas vero conuiuio eum exce- piſſe, quibus ille aureum ſceptrum, & tiaram auro intextam, donauerit. Quin & vulgo ab Abderitis iactari, primum e- vm locum fuiſſe, vbi ſoluerit Zonam, ex Herod. L. VIII. quo Athenis profugerat, (quod minus veroſimile Herodoto videtur,) tantum eius fuiſſe pauorem. Eſt autem Abdera Helleſponto propior, quam Strymo- nius ſinus, nauem itaque hic ille con- ſcendit. Ita Herodotus. Ab hiſce Magis atque Chaldaeis prima littera- Laert.l.e. rum rudimenta Democritus accepit, a quibus, ipſis pueritiae annis, Theo- Laert.l.e. logiam accepit, & aſtronomiam. pPoſthaec Leucippum eſt ſectatus, ſed & Anaxagoram eum audiuiſſe tra- dunt. Phauorinus tamen in varia hi- ſtoria refert, de Anaxagora Demoeri- tum dixiſſe, non eius eſſe, quas tradi- derit de ſole & luna, doctrinas, ſed lon- ge antiquiores, ab eo autem furto ſur- reptas. Pariter eius de mundi huius creatione, & mente, ſententias explo- debat. Quomodo igitur, Phauori- nus inquit, quod viſum nonnullis, diſcipulus eius extitit? Nec mineribus dubiis obnoxium eſt Athenas ſuſceptum ab eo iter, vbi, te- ſte Valerio Maximo, compluribus an-L. viII. nis moratus, omnia temporum mo- c. 7. menta ad percipiendam, & exercendam doctrinam conferens, ignotus illi vrbi vixit, quod ipſe in quodam volumine x, 36. teſtatur. Addit Laertius: ipſum ob 4 is gloriae contemtum agnoſci noluiſſe, mus abi Socratemque nouiſſe, ipſi tamen fuiſſe velit, iſta ignotum: vnde de ſeipſo dixit: Athe- tanquam nas veni, ſed nemo me nouit. Thra- b Ana- ſyllus ait, ſi in genuinis Platonis Dia-eheme. logis ſint Riuales, hunc eſſe collocu-crito ad torum eum, cuius nomen latet, & qui Socratem raeter duos illos, qui de Oenipode dicta al. Anaxagora ſunt ſoliciti, de philoſo- Bereze phia cum Socrate confabulatur: Cui vediuiue dicit, quinque certaminum victori ſi-p. 28.) milem philoſophum eſſe.“ Et certeego qui- (ſic pergit Thraſyllus) talis erat, in dem ne . ſceio. Phyſicis eni. 2dmniravun dam nom 3 eo vce⸗ Ciuille po⸗ Orto ledi⸗ natu min- Paratupe une, i Peregrin Venienti patte Mn idi Wne Dwen VIIc. Vle laet. luen. y teſtibr icke eiln Renn R brum Dhid e ſuiſe Ii, uumconlen. creti Ueqn⸗ 8 rMtioni- Noruum di. poſt Troiam Secundum 0ln CiPti ad Hlumerantur CCCNI ummam an- im deyeni⸗ Inas tracl- 1s ſed lon. nfürtofin- lundihuius Ntis erplo⸗ Phauori- onnulis, I, 35 Gument er, de⸗ uribis an-l. drum mo. .„. ercelllam I ili ni olumine 1 3ꝛ . Quid iglim ob dere. noluiſle, nsi men fuifle relit ite it: Athe. nnne 4.4 na⸗ hnis Dix- eDen: colocu-crito „41 et ienn enioled⸗ . riil gut Ir: Clli tedtie cori ſ-,⅓ at, M g , Pylaigenl. ⸗ PRECEPTORES ET IIINERA EHVS. Phyſicis enim, Ethicis, Mathematicis, ſcientiis liberalibus, & omnibus arti- bus verſatiſſimus fuit. Sed Demetri- vs Phalereus in ſua pro Socrate apolo- gia dicit, nunquam Athenas Demo- critum veniſſe. Et hoc quidem Laer- tius multo maius eſſe dicit, quod vr- bem adeo illuſtrem contemnere po- tuerit, qui dare lucem loco, quam ab eodem accipere mallet. Certius eſt, Pythagoraeorum ali- quem eum audiuifſle. Thraſyllus affir- mat, Pythagoraeos eum eſſe imitatum, ipſiusque Pythagorae meminiſſe, & admiratum virum eſlſe in ſcripto quo- dam nomine eius inſignito. Omnia ab eo accepiſſe videtur, eumque au- diuiſſe poterat exiſtimari, modo ne Laert. 1X, 38. natu minimus, portionem eam, quae parata pecunia conſtaret, praeoptauit, quae, licet minima eſſet, longinquas peregrinationes meditanti eſſet con- venientiſſima. Quamuis autem mini- ma parte contentus fuerit, dolum ta- men id illi interpretabantur. Teſta- tur autem Demetrius Ctalenta ipſius partem exceſſiſſe, omnem vero hanc ſummam conſumſit, non patriae, quod L. VIII. c. Valerio Maximo eſt relatum, donauit. VII. Ext. EO vero ſpectat, quod Cicero ait: pa- 4 trimonium eum neglexiſſe, agros deſe- g rvuiſſe incultos, nihil quaerentem aliud, 29. niſi beatam vitam. . Laert. Laertius, Demetrio & Antiſthene I1X, 35. teſtibus allegatis ‚Tefert, in Aegyptum adde Ae eum ad ſacerdotes eſſe profectum, geo- lian. V. metriae diſcendae cauſa, in Perſiam H. H, 20.: item ad Chaldaeos, atque ad mareru- brum. Sunt, qui cum Gymnoſo- Phiſtis in India dicant verſatum, & in 887 temporum repugnaret ratio. Glaucus tamen Rhegienſis, iſtorum temporum ſcriptor, affirmat, Pythagoraeorum non neminem praeceptorem illum ha- buiſſe. Apollodorus Cyzicenus Phi- lolao coaeuum eum exiſtimat. Duris H . . . ayr. ait Arimneſtum eum audiuiſſe, Pytha- vit. Py- gorae filium. thag p. Adeo autem a teneris ſtrenue bonis 181. litteris operatus eſt, vt, teſte Deme- Laert. trio, ad domum exiguam in horto ſe- IX, 36. ceſſerit, ibique ſeipſum incluſerit, cum- que aliquando bouem eo pater addu- xiſſet, quo rem ſacram perageret, eum- que alligaſſet, diu rei, quae gereretur, ignarus fuit, donec illum pater admo- neret, atque de boue ipfſi quid facien- dum ſit, exponeret. CAP. III. . ITINERA EIVS. Laert. Ortuo parente; tres fratres hae- Aethiopiam profectum eſſe, variam- Suid. reditatem adiuere. Democritus, que harum gentium ſapientiam didi- Ask. ciſſe. Cum Aegyptiis, vt ipſe affir- Slen mat, annis vixit LXXX. L. 3 04. Ob haec ipſa vero, vt Aelianus ait, Aelian. Theophraſto fuit commendatus, Var. IV, quippe qui itineribus ſuis meliora, 20. quam vel Menelaus collegerit, velAchil- les: illi enim perinde ac Phoenicii mer- catores hinc inde oberrabant, atq; opes conquirebant: ea enim itinerum, terra marique fuſceptorum, cauſa iis extitit. Neque proinde ipſe de ſe dixit De-Clem. Al. mocritus: Inter onmes meae aetatis lc. homines plurimas peragraui terras, maximeque remota inueſtigaui, pluri- masque ſiné geris, ſuue terrae obſeruaui varieztates, docticſimos vero bomines audiui, neque in componendis ad de- monſtrandum lineis quisquam adhuc me ſuperauit, ne inter ipſos qiidem Ae- Cyptios ili, qui ARPEDONAPTAE audiunt. CAb. Laert. 1X, 39. 888 „ * PARS X DEMOCHITVS CAP. I. V. CAT. IV. VITA ABDERAE TRANSACTA, POSTQVAM EK ITINERE REDIISSET, ET RES PVBLICA A EO ADMINISTRATA. X itinere reducis tenues facultates fuiſſe, Laertius ait, quippe qui o- mne patrimonium ſuum conſumſiſſet. Damaſten itaque, fratrem, quod ne- ceſſariis laborare videret, humaniter ſuſceptum aluiſſe. Vbi vero praedi- xiſſet nonnulla, quibus reſpondiſſet euentus, ab eo tempore tanquam De- vm quendam in honore eum plerique XVIII. g. 28. Laert. VIII, 38. habuerunt. Praeterea, cum lexeſſet, vt ſepultura in patria negarentur ei, qui ſua omnia conſumſiſſet: Democri- tus quidem, id intelligens, vt ne in- vidorum quorundam, & ſycophanta- rum pateret calumniis, Antiſthene te- ſte, diacoſinum ſuum magnum populo praelegit, (erat autem illud ſcripto- rum eius excellentitſimum.) Ea re D talentorum munus promeruit, ſta- tuamque praeterea ex aere. Hucusque Laertius. Praedictionum harum duo exem- pla ſuppeditat Plinius: Ferunt, inquit, Democritum, qui primus intellexit, oſtenditque cum terris coeli ſocieta- tem, ſpernentibus hanc curam eius opulentiſſimis ciuium, praeuiſa olei caritate ex futuro Vergiliarum ortu, - magna tum vilitate, propter ſpem oliuae, coemiſſe intoto tractu omne oleum, mirantibus, qui paupertatem & quietem doctrinarum ei ſciebant inpri- mis cordi eſſe. Atque, vt apparuit cauſa, & ingens diuitiarum curſus, re- ſtituiſſe mercedem anxiae & auidae dominorum potentiae, contentum ita probaſſe, opes ſibi in facili, cum vellet, fore. Sed en alterum quoque! Metente . xVIII fratre eius, Damaſo, ardentiſſimo aeſtu, 35. orauit, vt reliquae ſegeti parceret, ra- peretque deſecta ſub tectum, paucis Poſt horis ſaeuo imbre vaticinatione probata. Addit Clemens Alexan- Strom. dhinus: ex ſtellis eam factam eſſe con- . . iecturam: atque fidem quidem ei ha- bentes, fructus collegiſſe, in areis enim nondum eos fuiſte“, quippe aeſtas cum eſſet. Hiſce & aliis eius generis praedictio- Laert. — nibus tantam apud plerosque autori- IX, 39. tatem eſt conſecutus, vt ab eo tem- pore diuinis eum proſecuti honoribus fuerint. Dicitque Clemens, oαa, h. e. õ . 1. c. ſapientiam inde eum appellatum efle, Aelianus Philoſophiam dictum ait, vt var. Hif. olim Aρι Protagoras vocabatur. Imo IV, 20. tantam ei ſapientia autoritatem con- Suid. ciliauit, vt rerum fummam Abderi- àαα.. tae ei committerent. CAP. V. SECESSVS EIVsS. Vm vero ingenio eſſet ad contem- ORplationes maxime procliuis, neque adeo dignitatis in ciuitate ſplendore delectaretur, iisdem ſeſe ſubduxit, atque, referente Antiſthene, variis circa phantaſiam experimentis operam XLeg. 6v Tααι εαHονς Sasr α0οαο Stanlei. cis area eſt fub diu, in qua reponebantur fruges, Nempe apud Laertium legitur 9 T&Tι &ααραν donec triturarent, & diuerſa eſt ab &oαα in Iri s. Quod bene ſe habet: &Mν enim Grae- qua repenuntur, & afſeruantur. nauauit, 1 N⸗ 6ℳ, IVI. Raumuit ke. ne ftclltit zunt, noln i einſolitudt Gucens. extra nelli ſcriptioni b Verononhuul 7tterterent. ſtes indutis tuorum Ci ubitu circ eil fe motur Xle guiden ne, denit/ 1deo ei pen eſe, poligt celſillent. Deligebu ſolitudine tioni cond que Ageli⸗ Graecze ( elle, lumin eum ſe pri gitationes ſui, in co nibus veg⸗ ES vViden Wiment Wm Cleert Vm ne⸗ Ramnel Taducer fürorem re. Co quod ekkanden Cipidus AN X 4 48 Paupertatem & Clebanrinpri⸗ , Vt appartut umn curfusre. ine & alilne „ contentum nficil, CuR e! Metente A-xVI ntiſüinozeſt . 1Parceret, 14. ctum, Paucis Vaticinatione nens Alexin-Stoen, IJzm eſſe VI.. Cam eſſe con-, . . t. D. idemn ei hr. in aress enim Uippe deſtas O⸗Xe- e,, XVI, 7. Staecici-leen. Ode autori- 39, t eo tem Utihonoribus ochaanl. le elarum ele, Qum ait, Nr var HA abatur. Ino IV, 20 itatem con- . bene, Tarils entöoperamm - ehentut frupe . 7 b aned fh Suid. ITA, SECRSVνᷣÖ EIsQVE GCVM nauauit, h. e. circa impreſſiones rerum, quae facultati imaginatrici ſeſe offe- runt, non ipſam illam facultatem, ſae- pe in ſolitudine atque ſepulcris vitam ducens. Addit Lucianus, ſepulcro extra moenia incluſum, die nocteque ſcriptioni ibi vacaſſe: adoleſcentibus vero nonnullis ei illudentibus, eumque vt terrerent, lemures ſimulantibus, ve- ſtes indutis nigras, laruasque, mor- tuorum capita referentes, arque eo habitu circa eum deſultantibus, nihil ea re motum fuiſſe, neque eos reſpe- xiſſe quidem, ſed continuata ſcriptio- ne, deſinite tandem ineptire, dixiſſe: adeo ei perſuaſum fuiſſe, nihil animas eſſe, poſtquam ex iſtis corporibus diſ- ceſſiſſent. Deligebat vero loca huiuſmodi, quae ſolitudine & obſcuritate contempla- tioni conducerent maxime: meminit- que Agellius in monimentis hiſtoriae Graecae (hodie non obuiis) ſcriptum eſſe, luminibus oculorum ſua ſponte eum ſe priuaſſe, quia exiſtimaret, co- gitationes, commentationesque animi fui, in contemplandis naturae ratio- nibus vegetiores & exactiores fore, ſi eas videndi illecebris & oculorum im- pedimentis liberaſſet. Id factum eius, modumque ipſum, quo coecitatem fa- cile ſolertia ſubtiliſſima conſciuit La- toto illo negotio ita loquitur, vt de eo mIpPOCRATE CONVERSEIIO. 889 berius deſcripſit, ſed cauſam volunta- riae Coecitatis finxit aliam, vertitque in eam rem, quam tunc agebat: Democritus Abderites, Phyficus, Phi- loſophus. Clypeum conſtituit contra exortum Hyerionis, Oculos effodere vt poſſet ſplendore aereo. Ita radiis ſolis aciem effodit luminis, Malis bene eſſe ne videret ciuibus. Prior autem ratio ab Agellio allega- ta, factum nempe id eſſe, vt contem- plutarch plandis naturae rationibus vacaret, a lib. .. . Cicerone quoque, Plutarcho, atque οn- aliis adducitur: Democritus, inquit 7 Cicero, luminibus amisſir, alba ſcilicet ⁵ο. & atra diſcernere non poterat: at vero d c. bona, mala, aegua, imniqua, honeſta, V, 39. turpia, vtilia, inutilia, magna, parua, poterat: & ſine varietate colorum lice- bat viuere beate, ſine notione rerum non licebat. Atque hic vir impediri animi etiam aciem aaſpecltu oculorum arhitrabatur. Aliam praeterea cau- ſam allegat Tertullianus: quod mulie-Apolog. res ſine concupiſcentia adſpicere non c. 46. poſſet. Cicero tamen, alio loco, de Cic. de Finib. V, illum dubitare pateat, neque ſine cau- ²²: ſa, vt ex ſequenti patebit narratione. CAP. VI. DEMOCRTTI CVM HIPPOCRATE CONVERSATIO. Vm rerum omnium éxternarum Ꝙ negligentiſſimus Democritus, in ſpeluncis & ſolitudinibus, vitam ita traduceret, Abderitae atra bile eum ad furorem vsque, laborare exiſtimaue- re. Confirmabat eorum opinionem, quod quacunque occaſione in riſum effunderetur. Quamobrem ex prin- cipibus ciuitatis Ilae Ameleſagoram miſerunt, Hippocratem qui conueni- ret, Principem medicorum, apud Coos degentem, cui iſtas litteras per- ferendas tradidere. . HM Senatus Populusque AbderitarumS. Hippocratis. „Nunc maxime vrbe noſtra in pe- Obep⸗ riculo verſatur vir noſter, o Hippo-Hippoer. crates, qui & praeſenti tempore, & H . VVV VV futuro 590 PARS X. DEMoCRITTVYS CAP. VI. futuro, ſemper gloria vrbis fore ſpera- batur. (Neque nunc, o vos dii omnes, nobis inuideatur!) Hic prae multa, quae detinet ipſum ſapientia, aegro- tat, vt timor non vulgaris ſit, ſi De- mocritus mente motus fuerit, reue- ra vrbem noſtram Abderitarum pes- ſum ituram eſſe. Etenim oblitus o- mnium, & primum ſui ipſius, vigilans & noctu, & interdiu, & ſingula parua ac magna deridens, & totam vitam ni- hil eſſe putans, vitam tranſigit. Ducit aliquis vxorem, alius mercaturam ex- ercet, alius concionatur, alius imperat, alius legatum agit, eligitur, abroga- tur, aegrotat, vulneratur, moritur: at hic ridet omnia, dum alios moeſtos ac triſtes, alios gaudentes videt. Quin & de his, quae apud inferos ſunt, hic vir perſcrutatur, & haec ſcribit, & ido- lis aerem plenum eſſe dict, & volu- crum voces intentis auribus explorat, & ſaepe noctu exſurgens ſolus cantile- nas ſenſim canenti ſimilis eſt, & ſe ali- quando in rerum immenſitatem pro- ficiſci dicit, & Democritos ſimiles eſſe ſibi ipſi innumerabiles, & corpus vna cum mente perdens viuit. Haec ti- memus, o Hippocrates, ob haec per- turbati fumus. Quapropter nos ſerua, & patriae noſtrae conſulturus cito ad- ſis: neque nos contemſeris. Nam ne- que ita viles ſumus; & in nobis teſti- monium ſitum eſt. Ob ipſum enim conſeruatum, & gloriam, & pecunias, & doctrinae famam conſequeris: quan- quam doctrinae ratio multo potior a- pud te eſt, quam fortunae. Attamen & huius bona multa ac luculenta tibia nobis obuenient. Etenim animae De- mocriti gratia, etiam ſi vrbs aurum eſſet, non noſtrae voluntati reſpon- deret, aut quacunque tandem re illi carendum eſſet. Leges noſtras puta- mus aegrotare, o Hippocrates, leges praeuaricari. Adſis, optime vir, cu- raturus virum inſignem: non medi- cus, ſed conditor, ſacratiorem tota Ionia murum nobis circumdabis: ci- vitatem, non virum curabis: & ſena- tum aegrotantem, & ne claudatur, peri- clitantem, aperies. Ipſe legislator, ipie iudex, ipſe princeps, ipſe ſeruator, & horum artifex aduenies. Ob haec te expectamus, o Hippocrates, atque haec etiam fient, vbi veneris. Vna ciuitas non ignobilis, imo tota Grae- cia rogat te, ſerua corpus ſapientiae. Quin potius ipſam apud te legationem agere puta doctrinam, ab hac praeua- ricatione liberari ſupplicantem. Co- gnata equidem res eſt omnibus, velut apparet, ſapientia. Verum his, qui Propius ipſam complexi ſunt, velut nobis, etiam longe amplius. Et ſicut probe noſti, gratificaberis etiam fu- turo ſeculo, ſi non deſtitueris Demo- critum propter veritatem, cuius pri- mas ſe laturum eſſe ſperat. Tuenim & genere, & arte coniunctus es Aeſcu- lapio. Hic vero Herculis eſt ex fratre epos. A quo eſt & Abderus, quem- admodum omnino audiuiſti, cuius cognomen vrbs noſtra refert. Qua- re etiam illi grata fuerit Democriti ſa- natio. Quum igitur videas, o Hip- pocrates, & populum, & virum inſi- gnem, ad ſtupiditatem diffluentem: feſtina, rogamus, ad nos. Heu vt etiam bona redundantia morbi exi- ſtunt! Quantum enim Democritus ad ſummam ſapientiam generoſe per- venit, tantum nunc pariter pericli- tatur, ne mentis ſtupore & ſtolidi- tate affligatur. At reliquum vulgus Abderitarum, quod manſit absque eruditione, communem ſane ſenſum habet. Imo nunc prudentiores Aunt . a P 1 Hpient gli Prus el⸗ tur Cux As Cutn Herculi 6S cum Ael⸗ Wilitarunt. Allerens morb⸗ Tadicibus & floribus, i ſoecinucda eit gum ſertüin 1n, neque mne nune Pofer 1d Democrit Qbos ita Hypocrate Ciis in C0, & llumtio & cus (velut pommpe ſun es, gui 4 Tiffum de Autem &e⸗ Ameleſago ens, venr Iohm Nd ob Wdom eN. E TMuni muros Pienti⸗ o arte homine legre fo Pano, 1. le, ad uOd — Colibat MWuoc ſünd n⸗ le: ſ chuchtirper. l kegiißtor iplelernmon 1e8, Obhiee Ockates, nqe Aneris. VNe notota Grie- 18 ſipientize. teleggtionen lhac Praena. Antem. (o. nnibis, velut wum his, gui ſunt, velut us. Et ſcut 6s etiam fu⸗ heris Demo- Cins ri- Tuenim es Aelſcn⸗ eRex ratte erus, guemn. iſti, cuins enocriti . eas, OHip- Virum inſ⸗ iflluentem: Heu vr norbi exi⸗ emocritus erolepel⸗ r Petlli⸗ & foldi Im ngus 1 Nqle eEuſum res funt 4 ad ſapientis morbum iudicandum, qui prias deſipuerunt. Adſis igi- tur cum Aeſculapio patre. Adlſis cum Herculis filia, Epione. Ad- ſis cum Aeſculapii filis, qui ad Ilium militarunt. Adſis nunc, Paeonias afferens morbi medelas. Nunc terra radicibus & herbis, & auxiliaribus floribus, inſaniaeque medicamentis foecunda eſt. Ferme igitur nun- quam fertilius producent, neque ter- ra, neque montium cacumina, quam nune proferunt ea, quae pertinent ad Democriti ſanitatem. Vale.,„ Quibus ita Hippocrates reſpondit: Hippocratess P. Q. Abderitarum *„CQiuis veſter Ameleſagoras venit in Co, & erat tunc in illa die Virgae aſſumtio & annua feſtiuitas, ac publi- cus (velut noſtis) conuentus, & pompa ſumtuoſa fiebat, qua mos eſt eos, qui deo dicati ſunt, ad Cypa- riſſum deducere. Quandoquidem autem & ex verbis, & ex adſpectu, Ameleſagoras feſtinare videbatur, cre- dens, velut erat, rem ipſam vrgere: e- piſtolam veſtram legi, &; admiratus ſum, quod ob vnum hominem, velut ſi v- nus homo eſſet ipſa ciuitas, turbati eſtis. Et beati profecto ſunt popu- li, qui ſciunt bonos viros ſua eſſe munimenta, & non turres, neque muros, ſed ſapientium virorum ſa- Pientia conſilia. Ego vero, qui cre- do artes quidem eſſe deorum dona, homines autem naturae opera (& ne aegre feratis, viri Abderitae) non vos puto, ſed ipſam naturam me voca- re, ad conſeruandum ipfius opus, quod periclitatur, ne prae morbo collabatur. Quare prae vobis ego nunc, naturae ac diis obediens, fe- ſtino aegrotantem Democritum ſana- re: ſi quidem ſane & hoc morbus eſt, pugnaſſem. EIys &νvu PPOCNATE CONVRSAIIO. 891 & non potius error vobis tenebras offundit: id quod opto. Atque vti- nam ſit hoc vberius veſtrae beneuo- lentiae ſigaum, quod etiam ad ſuſpi- cionem turbamini. Argentum au- tem mihi venienti, neque natura, neque Deus promittere poterit. Qua- re neque vos, Viri Abderitae, cogatis: ſed liberae artis etiam opera libera eſ- ſe ſinatis. Qui vero mercedem ca- piunt, hi ſcientias ſeruire cogunt, velut captiuas facientes ipſas ex prio- re libertate: deinde, velut veriſimile eſt, mentiri etiam poterint, velut de magno morbo; & negarint, vel- vt de paruo: & polliciti non vene- rint, & rurſus venerint non vocati. Miſera eſt, profecto humana vita: quo- niam per totam ipſam intolerabilis a- varitia, velut hybernus ventus, di- ſtributa eſt, ac penetrauit. Ad quam vtinam potius omnes medici conue- niſſent, quo grauiorem inſania mor- bum curarent: quoniam, quum mor- bus ſit, & affligat, etiam laudatur. Ego vero arbitror etiam animae mor- bos omnes vehementes eſte inſanias, quae opiniones quasdam ac imagina- tiones rationi inducunt. A quibus qui per virtutem depurgatus eſt, ſa- nus euadit. Quod ſi ego omnino diteſcere voluiſlem, viri Abderitae, non vtique decem talentorum gratia ad vos proficiſcerer: ſed ad Magnum acceſſiſſem Perſarum Regem, vbi to- tae ciuitates, humanis opibus refertae, mihi obtigiflent: ſanasſem autem illic ipſorum peſtem. Verum denegaui, inimicam Graeciae regionem a ma- lo morbo me velle liberare. Et ego. quantum in me fuiſſet, Barbaros ex- Habuiſſem autem igno- miniam ipſas a Rege diuitias, & opu- ro mihi adfuifſent, velut ei, IE 12 Epiſtola . 892 PARS X. DEMOCRIIVS CAP. VI. Graeciae deuaſtator eſlet. Non puto diuitias eſſe lucrum vndiquaque quae- ſitum. Magna enim ſunt ſacra vir- tutis, quae a iuſtitia non occultan- tur, ſed manifeſta exiſtunt. Aut non aequale peccatum eſſe putatis, hoſtes ſeruare, & amicos mercede ſanare. At non hoc modo ſe res noſtrae ha- bent, o Abderitae. Non capio fru- ctum ex morbis, neque libenter au- diui, Democritum mente motum eſſe. Qui, ſiue ſanus eſt, amicus eſt: ſiuę aegrotat, curatus magis amicus erit. Audio autem ipſum grauibus ac ſolidis moribus praeditum eſſe, & vrbis veſtrae ornamentum. Valete, Huic itineri ſe parans Hippocrates Hippocr. ad amicum ſuum ſcripſit, Diongſeum, p. 910. ib. p. 911. 1. eum, vt rei familiaris ipſo abſente cu- ram gereret, rogans. Ad Damagetum item, vt nauis comparandae curam ib.p. 928. gereret: nec non ad Crateuam, vt ſim- ib. p. 913. plicia medicamenta ad ſe mitteret Die vero, quae aduentum eius apud Ab- deritanos praecedebat, Aeſcula- pium in ſomnio vidit, ſuo quidem auxilio non opus futurum, Hippoera- ti dicentem, modo feminae, quam ipſe adduxiſſet, ſequi auſpicia velit: eam vero vt Hippocrati tradidit, diſparuit. Femina ea pollicebatur ſuam in aedi- bus Democriti praeſentiam ad proxi- mam diem. Nomen vero ab Hippo- crate interrogata, Veritatem ſe eſſe profeſſa eſt: digitoque aliam feminam monſtrans, quae eam ſequebatur, Opinionem eſſe dixit, quae apud Ab- deritas domicilium fixerit. Hoc ſo- mnium Hippocratis fuit. Vt inſe- quenti vero die Abderae acceptus fuit, ipſe Damageto, amico ſuo, ſequenti- bus litteris explicauit. Hippocrates Damageto & *Hoc erat illud, Damagete, quod coniectabamus: non inſanit Democri- tus, ſed ſuper omnia ſapit, & nos ſa- pientiores effecit, & per nos omnes homines. Remiſi autem tibi, amice, reuera Aeſculapeam nauem: cui cum ſolis ſigno etiam ſanitatis inſigne ap- ponito. Nam reuera ſecundo numi- ne vela fecit: & illa die in Abderam nauigauit, qua ſcripſeram ipſis, me peruenturum eſſe. Omnes igitur ante portas congregatos mus, nos, velut veriſimile eſt, ex- pectantes, non viros ſolum, ſed etiam mulieres: inſuperque ſenes & pueros, (per Deos,) triſtes, itemque in- fantes. Atque hi quidem ſic habe- tem. Ille vero ſincere tunc in philoſo- phando excellebat. Poſtquam autem me vidiſſent, viſi ſunt mihi paululum ad ſeipſos rediiſſe, & bonas ſpes oſten- tabant. At Philopoemen me ad ho- ſpitium ducere geſtiebat, & hoc ab illis comprobabatur. Ego vero, o viri Ab- deritae, inquam, nullum mihi maius o- perae pretium eſt, quam Democritum videre. Illi vero hoc audito, collauda- runt, & gauiſi ſunt, & compendio du- xerunt me per forum, partim ſequen- tes, partim praecurrentes, alii ab vtraq; parte: Serua, clamantes, auxiliare, medi- care. Et ego adhortabar ipſos, vt con- fiderent, quod fortaſſis nihil ſit mali: aut, ſi quid eſſet, modicum id eſſet, & correctu facile, confiſus horis anni E- teſus. Et ſimul haec dicens ibam. Ne- que enim proculerant aedes: imo ne- que tota ciuitas. Aderamus igitur: propinquae enim muro erant, & me placide eo deducunt. At retro tur- rim collis erat altus, longis ac denſis po- pulis nigris vmbroſus, vnde Democriti habitacula conſpiciebantur. Et ipſe Democritus ſub ampla ac humillima platano ſedebat, in veſte craſſa, citra humeros inueni- bant, velut ob Democritum inſanien- unecsde ſuper ppide cilenrd, ipſurd ver0 dechuemce. ſonabat . umſihet! widemcon Ghtucn. 1 ſer genn D guidan bant: 4c Mulra,Pet doconci wundog Continel indenon ſurgens um inſ⸗ Fellis, taecitcil Procila ies, N Democr. e,u cit? Et oſtench e p Wotten nce VN tabe Ccumm tim plin que inq Vero Pior Giere kt, banm dec ner lnite 1 , 8 1OS ſ1. er gos Omnnes mocri. em tbi, Amnce Wen: aliann 3 inſgne ,. Ecundonumn. ein Abderam mn ihſs, me hnnes igitur tos inueni. mile elt, ex⸗ ſolum Eed que ſenes & itemqbein em ſic lube. um inſanien- in phiioſo Guam antem i peultlum ſpez oſten⸗ me 2d ho- hoc ab ilis 0 Viri Ab- Amais o- Anoctitü ,colauch⸗ endio du- nſequen- iab vtraq; Ue, med- s Vtcon⸗ Uſtmali: dellet 8 anni E- amn. Ne- imo ne⸗ Higitar: ,&ne tro tur⸗ ls po. ocriti lr iſe milimnan citt⸗ mero —— humeros deſinente, ſolus, diſcalceatus, ſuper lapidea ſede, valde pallidus ac macilentus, promiſſa barba. Iuxta ipſum vero a dextra, tenuis aqua, per decliuem collem decurrens, leniter re- ſonabat. Erat autem delubrum quod- dam ſuper illum collem, quantum e- quidem coniectura aſſequor, Nymphis dicatum, ſponte enatis vitibus circum- datum. Ipſe vero cum multo ornatu ſuper genibus librum habebat. Sed & ali quidam ex vtraque parte adiace- bant: accumulata erant etiam animalia multa, per totum reſecta. Et ipſe aliquan- do concitate incumbens ſcribebat, ali- quando quieſcebat, diu multumque ſe continens, & ſe cum ipſo meditans. De- inde non longe poſt, his peractis, ex- ſurgens deambulabat, & viſcera anima- lium inſpiciebat, & depoſitis ipſis di- greſſus, rurſus deſidebat. At Abderi- tae circumſtantes me, triſtes, & non procula lacrymantibus oculos haben- tes, Vigdes, inquiunt, Hippocrates, Democriti vitam, quam inſanit, & ne- que, quod vult, nouit, neque, quod fa- cit? Et quidam ex ipſis adhuc amplius oſtendere volens ipſius inſaniam, alta voce plorauit, inſtar mulieris, ob filii mortem lamentantis. Deinde rurſus cum gemitu eiulauit, perſonam agens viatoris, qui aliquid ex his, quae por- tabat, amiſit. Verum Democritus, cum haec audiſſet, partim ridebat, par- tim cachinnis explodebat, & nihil am- plius ſeribebat. Caput autem fre- quenter concutiebat. Ego vero: vOs, inquam, o Abderitae, hic manete: ipſe vero, vbi & verbis, corpori viri pro- pior factus fuero, videroque, ac au- diero, cognoſcam aflectionis veritatem. Et, haec locutus, placide deſcende- bam. Erat autem locus ille aſper ac decliuis. Itaque vix me ſuffulciens pe- netraui. Cum autem appropinquaſ- dioſis fortunae ſellis. Evs CA HIPPOCRATE CONVERSATIO. 893 ſem, incidi in ipſum, neſcio quid, quaſi ex numinis afflatu, & cum concitatio- ne, ſcribentem. Stabam igitur iſthic, expectans tempus quietis ipſius. Ipſe vero paulo poſt, intermiſſo ſcribendi impetu, & ſtylo ſcriptorio depoſito, reſpexit ad me accedentem. &: Salue, inquit, hoſpes. Et ego: Plurimum & tu, inquam, Demoerite, vir ſapientiſ- ſime. At ille, verecundans arbitror, quod non nomine me compellaſſet: Te autem, inquit, quo nomine vocabimus⸗ Ignorantia enim tui nominis cauſa erat, curte hoſpitem appellarem. Hippo- crates, inquam, Medicus, eſt mihino- men. Is vero Aſclepiadarum, inquit, nobilitas, & magna ſapientiae tuaein re medica gloria multum celebris, etiam ad nos peruenit. Quid autem nego- tii, oamice, te huc perduxit? Imo po- tius, ante omnia, conſide. Vides au- tem, quod haec ſedes, foliis inſtrata, non eſt iniucunda, viridis adhuc, ac mollis, & ad inſidendum lenior inui- Cum autem conſediſſem, rurſus inquit: Priuatum- ne, aut publicum negotium agens huc perueniſti? Dicaperte, nam nos, quan- tum poterimus, adiuuabimus. Et ego: quae vera cauſa eſt, inquam, tui gratia huc venio, vt virum ſapientem conue- niam. Habet autem cauſam patria, cuius legatum ago. IIle vero: hoſpi- tio itaque, primum vtere noſtro. Ego vero per omnia virum pertentans, et- jamſi iam mihi manifeſtum eſſet, ipſum non inſanire, Philopoemenem, in- quam, noſti, ciuem veſtrum Etiam, in- quit, valde: Damonis filium dicis, qui habitat apud Hermaidem fontem? Hunc ipſum, inquam, cuius ego ſum ex patribus peculiaris amicus. At tu, Democrite, potiore me hoſpitio exci- pe, & primum ſane, quid ſit hoc, quod hic ſcribis? dicito. IIlle vero, vbi pau- VvVV VV 3 lulum 394 PARS M. DEMoCIITVS& CAP. VI. lulum ſe continuiſſet: de inſania, in- quit. Etego, O rex Iupiter, inquam, opportune profecto ſcribis, contra ci- uitatem. At ille; qualem, inquit, ci- vitatem, Hippocrates? Ego vero: ni- hil, inquam, o Democrite, ſed haut ſcio, quomodo hoc verbum mihi exci- dit. Verum, quid de inſania ſcribis? Quid enim, inquit, aliud, quam quid ſit, & quomodo in hominibus genere- tur, & quomodo alleuetur. Nam ani- malia haec, quae vides, inquit, huius gratia reſeco, non quod odio habeam opera Dei, ſed bilis haturam ac ſedem quaerens. Noſti enim, quod haec fu- roris hominum cauſa eſt, vbi nimium redundarit. In omnibus equidem a natura ineſt: ſedin quibusdam minus, in quibusdam amplius. At immode- ratio ipſius morbi ſunt, ipſa velut ma- teria, aliquando bona, aliquando mala ſubiacente. Et ego, per Iouem, in- quam, o Democrite, vere haec, & ſapi- enter dicis. Quare beatum te iudi- co, qui tanta quiete frueris. Nobis au- tem, huius vt participes ſimus, non per- miſſum eſt. Interrogante vero illo, Cur, 0 Hippocrates, permiſſum non eſt⸗ Quoniam, inquam, aut agri, aut res do- meſticae, aut liberi, aut vſurae, aut morbi, aut mortes, aut famuli, aut nu- ptiae, aut eiusmocdi quaedam, oppor- tunitatem nobis commodam eripiunt. Hic ſane vir ille ad ſolitam adfectionem delatus eſt, & valde effuſe riſit, ac ca- chinnatus eſt. De cetero vero quiete agebat. Et ego: Quid vero, inquam, Democrite, rides? vtrum bona, quae dixi, aut mala? Ille vero adhuc magis ridebat. Et Abderitae de colle id vi- dentes, partim capita ſua caedebant, partim frontem: alii vero capillos e- vellebant. Nam, velut poſtea dixe- runt, ampliorem, quam alias ſolitus eſ- ſet, riſum effuderat. At vero, inquam, ſapientum optime, Democrite, cupio cauſam huius tuae affectionis cogno- ſcere: quo riſu ego tibi dignus viſus ſum, aut ea, quae dixi: vt hoc cogni- to, a cauſa deſiſtam, aut tu reprehen- ſus, intempeſtiuos riſus coerceas. II- le vero: O Hercules, inquit, ſi me re- Prehendere potes, curationem perfi- Cies, qualem nullam vnquam, o Hippo- crates. Et quomodo non reprehen- daris, o optime? Aut non abſurdum te eſſe putas, tum rides hominis mor- tem, aut morbum, aut mentis emotionem, aut inſaniam, aut atram bilem, aut caedem, aut aliud quid pe- ius ? aut vice verſa, nuptias, aut feſtiui- tates, aut liberorum procreationem, aut myſteria, aut magiſtratus, aut ho- nores, aut aliud quid omnino boni? Nam quorum miſereri oportet, ea tu derides, adeo, vt neque bonum, neque malum apud te ſit diſcretum. At ille, haec quidem, inquit, recte dicis, o Hip- pocrates: ſed non nouiſti riſus noſtri cauſam. Vbi vero cognoueris, ſatis ſcio, quod meum riſum, meliorem legatione medelam, ac curationem tuae patriae, & tibi ipſi ſis ablaturus, alios- que prudentiores ſis redditurus. Et pro hoc fortaſſis me viciſſim medici- nam docebis, vbi cognoueris, quanto ſtudio circa res, nullo ſtudio dignas, verſantes, & ea, quae nullius pretii ſunt, facere conantes, omnes homi- nes vitam conſumunt, riſu digna tra- ctantes. Ego vero, dic, inquam, per deos, nunquid vniuerſus mundus ae- grotare ſe non animaduertit?“ & non habet, quo legationem demittat ad ſui curationem? Quid enim extra ipſum eſſe poterit? Ile vero excipiens: Mul- tae, inquit, ſunt mundorum infinita- tes, &nequaquam, o amice, diuitem naturam maligne extenues. At haec quidem, inquam, Democrite, ſuo tem- . pore crecocebis 1e dunininn jplaS. O. nionenti le awtetton guitfüüsne Komk. er lideo Eentenn Autenn Clion (onſlis pue ten, Kl unqvamib pes tertae modics Agenrumm nunquame eſcentem: ſcencda tun tiornonft ſelirappel eo, qguoch buseorun Mirruen⸗ Gintichme ſuppncio Agendun giaplue Arenam rne ven⸗ ſEenper Ahoſt Eſt Müm ghn tam meli mun nem inſer tes, VNN Vt. Can D eli S ocritangi tonis cogn. GCignus Viſi 1 ocegt. tn reprehten. deren I. Un, ſ mhere. lonem perf. 0 Hip 0- reprehen- Dfürdum Mminis mor⸗ Aut menti ,Alt atramn Allt feſtiui⸗ reztionen, 1, Aut ho- nino boni⸗ ttet, en ti um neque At Ile, 550 p. ſti riſis noleris, Deliotemn nem tuae 5, Aos⸗ us. Et mecici. quanto Cgat, 8 pretii 9 homi⸗ gliuttu. l, per ds te⸗ 4D noa a0 fui ipfum An inite⸗ “ Uitemn huec ten- pore UT . — EIS CAI HIPPOCRATE CONVERSATIO. 895 pore docebis. Vereor enim, me for- te, dum infinitatem recenſes, ridere in- cipias. Scias autem nunc, de tuo riſu, rationem vitae te reddere debere. II- le autem torue meintuitus: duas, in- quit, riſus mei cauſas eſſe putas, bona, & mala. Ego autem vnum hominem rideo, dementia quidem plenum, rectis autem actionibus vacuum, in omnibus conſiliis pueriliter ac ſtulte ſe geren- tem, & nullius vtilitatis gratia labores nunquam abſoluendos tolerantem, fi⸗ nes terrae & infinitos receſſus ex im- modicis cupiditatibus penetrantem, argentum & aurum quaerentem, & nunquam ab his acquirendis interqui- eſcentem: ſed ſemper circa plura adipi- ſcenda tumultuantem, quo ipſe infe- rior non fit, & neque pudefiat, ſi non felix appelletur. Rideo item ipſum eo, quochhiatum terrae effodit, mani- bus eorum perquirens, qui partim a la- xa irruente terra oppreſſi ſunt, partim diutiſſime in hac neceſſitate detenti, in ſupplicio, velut in patria, permanent, argentum & aurum inquirentes, veſti- gia pulueris, ac ramenta perſcrutantes, arenam aliam aliunde eruentes, & ter- rae venas exſcindentes, ad opulentiam ſemper glebas conflantes, ex matre ter- ra hoſtilem terram, quum tamen ea- dem ſit, facientes, & hanc admirantes pedibus calcant. Quanto vero riſu di- gnumeſt, quod aerumnoſam & occul- tam terram amant, manifeſtam contu- melia afficientes? Alii vero canes e- munt, alii equos: alii multam regio- nem circumſcribentes, propriam ſibi inſcribunt: & muhtis imperare volen- tes, neque ſibi ipſis imperare poſſunt. Vxores ducunt, quas paulo poſt eiici- vnt. Amant, deinde odio habent. Cum magna cupiditate liberos gene- rant: deinde adultos eiiciunt. Quae eſtilla vana acabſurda diligentia, nihil — ab inſania differens? Bellum inteſti- num gerunt, quietem non amplecten- tes. Reges alios deponunt, alios fur- rogant; occidunt homines. Terram fodientes, argentum quaerunt. Ar- gento reperto, terram emere volunt. Emta terra, fructus vendunt: fructi- bus diuenditis, rurfus argentum acci- piunt. In quot mutationibus verſan- tur? in quanta malitia? Dum opes non habent, opes expetunt; dum ha- bent, occultant, diſſipant. Rideo, dum improbe agentes video. Inten- do riſum, dum infeliter agentes cer- no. Veritatis enim leges transgre- diuntur: contentionis ſtudio hoſtilem inter ſe litem habent, & cum fratribus, & parentibus, & ciuibus: atque ad haec, pro eiusmodi opibus, quarum nemo, vbi mortuus eſt, dominus eſt, ſe mutuo occidunt: illicitam vitam de- gentes, amicorum ac patriae penuriam contemnunt. Res indignas & inani- matas diuitiarum loco habent: pro V- niuerſa opulentia ſtatuas emunt, quo- niam effigies ita expreſſa eſt, vt loqui videatur: eos vero, qui vere loquuntur, odio habent. Resinſuper non faciles expetunt. Nam continentem habi- tantes, mare cupiunt. Et rurſus, cum in inſulis ſunt, continentem deſiderant, & omnia peruertunt ad propriam cu- piditatem. Et in bello quidem fortitu- dinem laudare videntur. Vincuntur autem quotidie a petulantia, ab auari- tia. Ex omnibus affectionibus aegro- tant. Therſitae vero vitae omnes ſunt. Cur vero meum riſum reprehendiſti, o Hippocrates? Non enim quispiam ſu- am ipfius dementiam, ſed alius alterius deridet: hi quidem ebrips, cum ipſi ſi- bi ſobrii eſſe videntur: alii vero aman- tes, quum ipſi grauiore morbo labo- rent: alii nauigantes, alii eos, qui circa agriculkturam occupati ſunt. Non enim 3896 PARS Y DEMochITSOAP. VI. enim concordant neque artibus, neque operibus. Ego vero, haec quidem, in- quam, vera ſunt, Democrite; neque a- lius aliquis conuenientior ſermo eſſe poterit, ad mortalium miſeriam decla- randam: verum ipfſae res ſanciunt ne- ceſſitatem, & domeſticae diſpenſatio- nis, & nauium fabricationis, reliquae item vitae, in qua neceſſe eſt hominem eſſe. Non enim ad otium natura ipſum genuit. Ex his autem rurſus ambitio effuſa multorum recte ſentientem ani- mam decepit, qui omnia quidem recte ac ſerio agere ſtudent, velut re certa ac ſtabili futura: Non autem ita validi ſunt, vt obſcuritatem praeuidere poſ- ſint. Si enim quis, o Democrite, v- Xorem ducens, ſeparationem aut mor- tem timeret: quispiam liberos edu- cans, ipſorum interitum: imo neque in agricultura, & nauigatione, & re- gno, & magiſtratu, & omnibus, quae funt in vita, vllus vnquam de errore praeſumſit, ſed vnusquisque horum bona ſpe alitur, deteriorum vero ne meminit quidem: nunquid igitur ri- ſus tuus his minime conuenit? Ad De- mocritus, valde, inquit, tardo ingenio praeditus es, & longe a ſapienria mea abes, o Hippocrates, qui tranquillita- tis & perturbationis modum non con- ſideras prae ignorantia. Si enim haec ipſa prudenti mente diſponerent: & ipſi facile liberarentur, & meum riſum leuarent. Nunc autem, velut rebus in vita firmis, dementes illi ſuperbiunt, ob ratiocinationis expertem mentem inordinatum impetum ſuumaegre di- ſcentes. Sufficens enim admonitio ipſis eſſet, omnium rerum viciſſitudo, quae ſubitis mutationibus irruit, & de- repente omnigenam circumrotatio- nem inducit. At ipſi, velut haec fir- ma ſit, ac ſtabilis, obliti affectionum, aſ- ſidue incidentium, aliter alias ea, quae triſtitiam inferunt, cupientes, & quae non conferunt, quaerentes, multis ca- lamitatibus inuoluuntur. Si vero quis iuxta propriam facultatem omnia face- re cogitaret, ſtabilem ſane vitam cu- ſtodiret, ſe ipſum cognoſcens, & ſui- ipſius comparationem clare conſide- rans, & non cupiditatis ſtudium in in- finitum extendens; ſed opulentam naturam, & omnium nutricem, per ſufficientiam intuens. Quemadmo- dum autem in optimo corporis habitu affectionum periculum manifeſtum eſt: ĩta ſucceſſuum fortunae magnitu- do periculoſa eſt. Inſignes autem pa- lam in infelicitatibus conſpiciuntur. Alii vero, velut proximorum facta non videntes, a propriis malefactis pere- vnt, tam manifeſta, quam obſcura non praeuidentes, quum longam vi- tam exemplum habeant eorum, quae fiunt, & quae non fiunt, ex quibus etiam futurum conſiderare oportebat. Haec ſunt, quae mihi riſus materiam praebent. O dementes homines, pra- vitatis poenas pendentes, auaritiae, inſatiabilitatis, inimicitiae, inſidiarum, doli, inuidentiae, (difficile eſt enume- rare multiplices malorum verfſutias: ſunt enim infinitae) & in his doloſis verſutiis viciſſim conuerſantes, & ma- ligne ſentientes. At virtutis apud ipſos modus eſt, id quod deterius eſt. Mendacii enim ſtudium exercent, vo- luptatem conſectantur, legibus non obedientes. Quidam vero ex ipſis praeuidentiam in hominibus eſſe ne- gat, vt qui neque vifſus, neque audi- tus participes ſunt. Solus autem ſen- ſus hominis, reéta intelligentia lucidus, & praeſens, & futurum praeuidet. In omnibus diſplicentiam habent, & rur- ſus ad eadem accedunt: abnegata na- vigatione, nauigant: reiecta agricul- tura, rurſus agrum colunt: eiecta vxore, aliam Duminducr eliunt: cturſused Adipfſaman innulloten tem hubent Vatumn Pli regnum 4 mgkreun Vt extta p tikexauteln tenten. namn Vident, Perontar lem &te tes ipſin vero excie wisperſe ſteriorese tes. Ete lieni cub dent, per Auaritiae Aümmutue bitioms! Walitige pernicie cm de ant: la Abi a Mim Coe Cuſe ris lud conſil yero ſe dumeſ, bruts Auame lpſieß umir Wberi Qum cepit⸗ ies e 8 multis cl- 1Veroquis Olanla fiee. Vitim cl. elns, & fui. re conſide. dium in in. Opulenm IICeʒH per Vemadmo- oris habitu nanifeſtum e Imagnitu- alltempe. piciuntur. n factanon nckis pere⸗ mn obſcura longam ri. rum, quae exy gubus porlebat. nateriam inespra- WarRne, alcdiarun. ſt enume. Verſitius: Goloſss s, KEmu- utss apudh tetiuseſt. cent, vo⸗ bis non ) ils 8 ellene⸗ ne Audi⸗ temnſen⸗ Alueicns, get. In. arur- in na⸗ gicul. a Ve/ Nian — — 4 rrys Cyi IPPOCRATE CONVERSATIO. 8Sor Aaliam inducunt: genitos ſibi liberos ſe- peliunt: & his ſepultis, alios generant, ac rurſus educant. Senectam optant: ad ipſam autem peruenientes, gemunt, in nullo rerum ſtatu, conſtantem men- tem habentes. Principes ac Reges pri- vatum praedicant: priuatus autem regnum appetit. Qui reipublicae magiſtratum gerit, artificem laudat, vel- vt extra periculum conſtitutum: ar- tifex autem illum, velut per omnia po- tentem. Re7tam enim virtutis viam, puram, & planam, ac inoffenſam, non vident, quam nemo ingredi audet. Feruntur autem in contrariam, diffi- cilem, & tortuoſam, per aſpera inceden- tes, lapſantes ac offendentes: plerique vero excidentes, anhelantes, velut ſi quis perſequatur, litigantes, modo po- ſteriores exiſtentes, modo praeceden- tes. Et quidam ipſorum petulanti a- lieni cubilis corrumpendi amore ar- dent, per impudentiam inducti: alios auaritiae morbus infinitus conſumit, alii mutuo inſidias ſtruunt, alii ab am- bitionis ſtudio in aerem ſublati, per malitiae grauitatem in profundum perniciei praecipites deferuntur. Qui- dam deſtruunt, deinde rurſus aedifi- cant: largiuntur, deinde poenitentia ducti, amicitiae iura tollunt, malefici per inimicitiam cognationis, ita bello competentes. Et horum omnium cauſa eſt auaritia. Qua in re hi a pue- ris ludentibus differunt? apud quos conſilium quidem iudicio caret: quod vero ſe forte fortuna obtulit, id iucun- dum eſt. At vero in deſideriis quid brutis animantibus reliqui faciunt, quam quod intra ſufficientiam ferae ipſae ſe continent? Quis enim leo au- rum in terram occuluit? Quis taurus vberioris alimenti gratia depugnauit? Quam pardalim vnquam inſatiabilitas cepit? Sitit quidem aper, ſed vſque ad aquae appetentiam. Lupus au- tem, deuorato neceſſario alimento oblato, quieſcit. Si dies ac noctes coniungat homo, non ſentit conui- vandi ſatietatem. Et annuarum qui- dem tempeſtatum ordo, terminus eſt brutis ad coitum: at homo perpetuo inſano libidinis oeſtro ſtimulatur. Quaeſo te, Hippocrates, non ridere debeo plorantem propter amorem, eo, quod commodo ſuo excluſus eſt? Ma- xime vero, ſi quis periculorum con- temtor ſit, & per praecipitia, aut pelagi profunditates feratur, riſum non ex- tendam? Non ridebo autem eum, qui nauem multis mercibus onuſtam de- merſit, deinde mari indignatur, quod ipſam plenam ſubmerſit? Ego quidem nequaquam mihi ridere videor. Vel- lem autem potius aliquid moleſti con- tra ipſos excogitare. At neque me- dicinam pro his eſſe oportebat, neque aliquem Paeonia pharmaca praeparan- tem: atque huius rei documentum praebeat tibi tuus ille progenitor, Ae- ſculapius, qui, dum ſeruaret homines, fulminis ictus gratiam accepit. Non vides, quod etiam ipſe mundus odio in homines plenus eſt? Infinitas enim contra ipſum afflictiones accumulauit. Totus homo ex natiuitate morbus eſt. Dum educatur, inutilis eſt; & alienum auxilium implorat: dum crefcit, pro- teruus, inſipiens, paedagogo opus ha- bens. Dum in vigore eſt, audax eſt. Dum decreſcit, miſerabilis, vbi labores ſuos imprudenter recolit ac ĩactat. Ex maternis enim vteri inquinamentis ta- lis prodiit. Et propterea alii indigna- tione ac immodicaira pleni, in calami- tatibus ac pugnis verſantur: alii ſemper in adulteriis, & corrumpendis puellis: alii in ebrietatibus: alii in rerum aliena- rum cupiditatibus: alii in ſuis prodi- gendis. Vtinam facultas eſſet nobis, XXX XX vniuerſorum 898 PARS X. DEMochITyS CAb. V. vniuerſorum habitationes reuelare, & nullum rerum in ipſis velamentum di- mittere, atque ita ea, quae intus agun- tur, videre: videremus vtique alios e- dentes, alios vomentes, alios fuppliciis torquentes, alios pharmaca miſcentes, alios inſidias conſtruentes, alios ſuppu- tantes, alios gaudentes, alios plorantes, alios amicos accuſantes, alios propter ambitionem amentes. Quanquam ſint quaedam actiones profundiores, quae in animo occultantur. Et ex his quidam ſunt iuuenes, quidam ſenes: petentes, negantes: pau- Peres, opulenti: fame preſſi, luxu gra- vati, ſordidi, vincti: alii deliciis difflu- entes, famulitium magnum alentes: alii trucidantes, alii ſepelientes: alii ea, quae habent, contemnentes, & ſperatis poſſeſſionibus inhiantes: alii impuden- tes: alii parci, alii inexplebiles: alii oc- cidentes, alii vapulantes: alii ſuperbien- tes, alii vana gloria elati. Et ex his ali- qui apud equos ſpectatores conſiſtunt: aliqui apud viros, aut canes, aut lapides, aut ligna, aut aes, aut picturas. Et ali- qui legationibus, aliqui militiae, aliqui ſacerdotiis praeſunt. . geſtant, aliqui armati ſunt, aliqui occi- duntur. Singuli vero ex his feruntur, Partim ad pugnam naualem, partim ad militiam, partim ad ruſticationem: alii ad onerarias naues, alii ad forum, alii ad concionem, alii ad theatrum, alii ad fu- gam, alii alio. Et rurſus, quidam ad voluptatem, deliciasque, ac intempe- rantiam, quidam ad otium ac ſocordi- am. Qum igitur tot indignas ac infe- lices animas videamus, quomodo non vitam ipſarum, eiusmodi intemperantia praeditam, riſu exſibilarimus? Quin & valde timeo, neque medicinam tuam ipſis placere. Nam prae intemperan- tia omnia ipſis diſplicent, & inſaniam ſapientiam putant: profecto ſuſpicor, Et alii coronas pleraque in ſcientia tua palam contu- melia affici, aut propter inuidiam, aut Propter ingratitudinem. Aegrotan- tes enim, ſimul vt ſeruantur, cauſam Diis aut fortunae attribuunt. Pleri- que vero ſuae naturae hoc adſeriben- tes, benefactorem odio habent, & pa- rum abeſt, vt indigne feram, ſi debito- res eſſe putentur. Sed & plerique ar- tis ignorantiam in feipſis habentes, & imperiti exiſtentes, id, quod melius eſt, purgant. Inter ſtupidos enim fi- vnt fuffragia, & neque aegroti atteſtari volunt, neque eiusdem artis artifices teſtimonium praebere: inuidia enim obſtat. Non autem inexpertus es tu taliumnugarum: imo probe ſcio, ob haec te ſaepe in memorabilibus afflicti- onibus accerſitum fuiſſe, & neque cau- ſam, aut inuidiam, libenter deriſiſſe. Veritatis enim neque cognitio vlla eſt, neque vllum teſtimonium. Haec au- tem cum diceret, ſubridebat, & mihi, 9Damagete, diuina ſpecie apparebat, & velut qui priorem ſuam formam exuiſſet. Et ego: o magnifice Demo- crite, inquam, magna xenia & hoſpita- ram. Multa enim me ſapientiae ad- miratione impleuiſti. Diſcedo enim veritatis tuae praeco, qui humanam na- turam inueſtigaſti ac conſideraſti. Quum autem mentis meae medelam a te acceperim, abeo nune, tempore hoc expetente, itemque corporis curatio- ne. Cras vero, & deinceps, hoc loco rurſus conueniemus. Atque haec lo- cutus, ſurrexi. Et ille paratus erat me ſequi. Cum vero quidam accederet, haut ſcio, vnde, tradebat ipſi libros. Et ego concitatius feſtinaui, & ad Abderi- tas, in ſpecula me expectantes, Viri, in- quam, pro legatione veſtra ad me, ma- gna ſit vobis gratia. Vidi enim Demo- critum, virum ſapientiſſimum, qui ſolus potentiſſimus litatis tuae munera, in Co mecum aufe- otentifim cele. 1. Pehenoet tinatbbit⸗ Haec 1 ſett ipy⸗ (Vntainte ſepolen inparruln 4Cmmodum gart. b Crtenn, hi Hemoer Acce Hppocr perfualue bor virtu autemn de le, ac al Cum ven ſes guoc Creata, & pienti müumlar Crudeles mefün decipin prehen bentie, umpen Wu iti CS Prn ſari con mih dedi Kart une⸗ ennimn fund On depr C iche 510ta⸗ utur, CAnſi Uunt. Peeri. hoc adlenhen ubent, Epe. an, ſi debito. Pleriq ue ar⸗ abentes, & quod mehns idos eniin f⸗ Nroti atreſtari Artis artifces imnickig enim Npertiks es tll tobe ſcio, ob hbugathici. Enequecau- Ner Geriſtlle. nitio pla et, 1 Hec au- t, & mili, appereht, m formam ce Demd- 2 hofpi- necumaukfe- pientige al⸗ ſcedo enim Amnanamna- Conlideraſti. medelam enporeho⸗ ris curato⸗ s, hocloco e lueclo⸗ tus eret ne Accecetet⸗ ibros Ee 1d Abceri- 5 Vihir⸗ Gme, ma- mhemo- guiſolus ntiſſumns ES CVA HIPPOCRATE CONVERSATIIOO. 899 potentiſſimus eſt, homines prudentes facere. Haec habui, Damagete, quae de Democrito, valde magna animi le- titia, tibi recenſere volui. Vale. „ Haec ſunt, quae de Democrito re- fert Hippocrates. Neque iſtum con- Ciliata inter eos amicitia finem habuit, ſed poſtea quoque continuata fuit, vbi in patriam rediſſet Hippocrates, quem- admodum ex duabus eorum epiſtolis patet. Prior Democriti eſt ad Hippo cCratem, his verbis concepta: Democritus Hippocrati felicitotem. *Acceſſiſti ad nos, velut inſanos, 0 Hippocrates, veratrum nobis daturus, perſuaſus a viris ſtolidis, apud quos la- bor virtutis inſania iudicatur. Tunc autem de mundi diſpoſitione, & de po- lis, ac aſtris coeleſtibus ſcribebamus. Cum vero horum naturam cognouiſ- ſes, quod omnia valde commode eſſent creata, & quod procul ab inſania ac deſi- pientia abeſſent: meum quidem inge- nium laudaſti: deſipientes autem, & crudeles, ac furioſos, illos iudicaſti Nam quae ſimulacris per aerem vagantia nos decipiunt, quae ſane mundus eſſe com- prehenduntur, & viciſſitudinem ha- bentia, oreata ſunt: ea mens mea, natu- ram perſcrutata, vere in lucem produ- Xit. Cuius rei teſtes ſunt libri a me con- ſcripti. Oportebat igitur te, o Hippo- Crates, cum viris, eiusmodi moribus praeditis, minime congredi, ac conuer- ſari, quorum mens ſuperficiaria, & in- conſtans eſt. Si enim ab illis perſuaſus, mihi, velut inſane, veratrum bibendum dediſſes, prudentia inſania facta fuiſſet: & artem tuam reprehendiſſent, velut quae inſaniae fuiſſet cauſa. Veratrum enim ſanis datum, menti tenebras of- fundit. Inſanis autem valde prodeſſe & mecum colloquentem, & nunc qui- dem indignantem, nunc vero riden- tem, ob ea, quae mente reuoluam, & fa- miliaribus me alloquentibus non at- tendentem, ſed cogitationi inſtantem, & mirum in modum ſpeculantem: pu- taſſes ſane Democritum, iuxta oculo- rum iudicium, ex his, quæ vidiſſes, inſa- niæ imaginem præ ſe ferre. Oportet igi- tur Medicum non ſolum affectiones iu- dicare, ſed etiam res ipſas: & rhythmos acconſonantias vt plurimum indagare: & vtrum incipiat morbus, aut medium teneat, aut deſinat, perſcrutari: & diffe- rentia, ac anni tempore, & aetate obſer- vata, affectionem curare: itemque toti- vs corporis naturam conſiderare. Ex his enim omnibus facile morbum in- venies. Porro remiſi ad te de inſania tractationem conſcriptam. Vale.,, Hippocrates Democrito felicitatem. Artis medicae recéta facta, o Demo- crite, plerique e vulgo hominum non omnino laudant. Verum Diis ſaepe at- tribuunt. Si vero natura reluctata per- diderit eum, qui curatur: medicos re- prehendunt, numen praetereuntes. Et ego ſane mihi videor, maiorem repre- henſionem, quam honorem artis me aſ- ſecutum eſſle. Ego enim ad finem Medi- cinae non perueni, etiamſi iam ſenex ſim. Neque ipſius inuentor Aeſculapius: ſed & ipſe in multis a ſeipſo diſſenſit, quemadmodum nobis ſcriptorum libri tradiderunt. Proinde epiſtola a te ad nos miſſa, veratri medicinam repre- hendebat. Inductus equidem ſum, o De- mocrite, velut inſanienti veratrum da- turus, non perſcrutatus, qualis quis tan- dem efſles. Vbi vero tecum congreſſus, cognoui, non, per Iouem, deſipien- tiae opus, ſed ferme omni laude ac com- conſueuit. Arbitror equidem, ſi non mendatione dignum; valde laudaui in- deprehendiſſes me ſcribentem, verum genium tuum, optimumque naturae ac recumbentem, aut forte deambulantem mundi interpretem te iudicaui. Eos XXX XX Z vero 900⁰ vero, qui me induxerunt ad te, velut in- ſanientes reprehendi. Nam ipſi medi- a Cic. de camento opus habebant. Quandoqui- ſenect, dem igitur caſus nosin idem coniun- b Tiert. Xit, recte feceris, ſi ad nos frequentius IX, 39. litteras dederis, & libros a te conſcri- c Phleg. Ptos impertiueris. Miſi autem etiam de Lon- ipſe tibi de veratri vſu libellum. Vale., gaeu. 6. DE MORTE an. de D ſenectutem peruenit vltimam. Longæu. . ALaertius centum annos ſuperaſſe 5640.4 dicit, diſtincte magis CIV annum eum dc die attigiſſe, Phlegon dicit, & Lucianus 4, nart. Cenſorinus ad CVIII, Hipparchus? f, apud ad CIX perueniſie aiunt. Dicitque La- Laert. ertiuss, ſenio deficientem eum obiiſſe: CA P. PARS X DEMoCRITVS CAP. VII. VIII Hinc eſt, quod Democriti diſcipu- lum Hippocratem quidam dicant, in quibus eſt Cornelius Celſus. Sane mul- tum in philoſophicis Hippocratem profeciſſe, tum ex colloquiis eius, tum Icriptis communicatis, epiſtolae illae affatim teſtantur. VII. DEMOCRITI. . ni vitae appropinquare videretur, ſoli- citam maxime id ſororem eius habebat, ne Cerealia ſacra mors eius interturba- ret, metuentem: at eam bono animo eſſe Democritus iuſſit, panes modo calidos vt quotidie ſibi afferret, præcipiens: hos vero naribus admouens, ita vitam pro- 1 4 . Phlegon ?, quod alimenta deeſſent: mo- longabat, donecfeſti dies tres praeteri- a phleg. Aum, quo eſſe deſit, ita exponit Her- iſſent: quo facto ſine dolore animam I. c. mippusi: Cum ſenio iam deficeret, & fi- exhalauit, publicis ſumtibus elatus*. k Laert. ab. La- CA P. VIII. m, 39. ext. . c. SCRIPTA EIVS. Metr. Hraſyllus, qui ſcripta Platonica prr De probitate ſeu virtute. 45. tetralogias digeſſerat, Democritaea Cornu Amaltheaæ. quoque eadem ratione digeſſit. De tranquillitate mentis. z3, 46. Hltuc ARGVMENTI fuere Commentaria, ſiue de domibus, Oe- ihagoras. * conomicus. † De affectu ſapientis. * Iccen) ſiue felici Thrafyvlli conf. A. De robus apudinferor. Evesοo, iiue felicitas, opus L hrafyli = bene V. Triogenia, (velquod omnia huma- Actate non extans. ai, na numero ternario contineantur. * (IInſtitutiones, (droiuas) †1] Euſeb. 7 6. „„ Ex ſcripto eo allegat quaedam Laert. IX, 38. de ρννειαονπιονανανατωα à &αανο Cl. vero Fabricius Tiole,. ,27. Proclus Pythagora, ea ev αανουννοα extare ap. Alex. dicens, vbi male interpres, in aequiuoco opere ver- Mor. ad tit, vertere debebat : in opere, quod Pythagorae no- Io. XI, 39. mine inſignitum eſt, adde Ionſium p. 216. **X Hoc idem cum prae cedente facit cl. Fabricius Bibl. L. II. c. 23. p. 763. neſcio, quo fundamento. **X Apud Laertium eſt: Quod tria ex ea exi- Kant, quae omnia humana continent, quod clarius exponitur apud Euſtath. ad IlI. & p. 576. & Tzetz. ad Lycophr. v. 519. Tritogeniam hunc librum ſeu de prudentia ahellanres, quae haec tria progeneret prorſus praec recte eloquantur, & vt recte agant. † Hoc opus cum duobus praecedentibus ita re- praeſentat Laertius: AMαεοu ναHιοοααςNIι . Kiæs, nννιιαäαιωο ουν ” Menagius in codice Regis coniuncta vltima inuenerat hoc modo: 7e* 4 ara, vt recte conſulant homines, vt Bibl. I. c. haec omnia coniungenda, & ſequentia etiam apud Laertium cum iis copulanda cenſet, hoc modo: Aααααις zτͤοουℳ 1 Tρα Sνα, bο;= rnudsτ— Hiαν. „„αοεαα W glone- Tαι 1 úꝗornu copiae, ſue Comment ariorum Ethicorum de animae tranquillitate libri VIII, nam liber IX, cui titulus àνι non amplius extat. In iis quoque librum εαιιαας fuiſſe putat, quem allegat Clem. Al. Strom. II. p. 417. obſeruat idem, laudare vel re- ſpicere hoc opus de vosiοα Ciceronem L. V. de fin. & Plutarchum ac Senecam in libris de animi tranq. Praeclarum vero fragmentum ſeruaſſe Sto- baeum Serm. CI. t Putat praeterea Magnenus, librum ſcriptum a Democrito eſſe Aρραριοοαnfutatus Mena- io ad Laert. IX, 37. Sides taenn. Mz7. PHYSICA laetle⸗ Dioroſßn henſus I Theophri nes, Dem Odus ſuun 1 Epicuro TOdotumm Lucullo⸗ oplſs eſt, . „,23. (liens: C quemn cum moco inge Aimi? g lgturen non pkofi teſt extra urntl. Didehen (Nri wocritus vocat, dei laett.lc. Knee. Delim r Ner pemelle, Wz. laert. 9 eNn De Nen lülgent, Mthol. † ni Hppo⸗ De me Coniunge n pubäihſerun Temul. Nldctit de An.c, Mhm dr 1. da Deſt Nlc P — Opue Laertius,e eqlisguan . 168. nec 2 Arihc DIn M in epih “ Harnd leing irt⸗ .“ litet kegeb nocrii lih. n diant, n elis. danemll. Tppocratem Muiss eins tum epiſtolne ilge Nideretur, ol. nelus habeber Musnterturba- Onoanimoele Smodocalidos rkcipieng hos itavitim pro. Stres praeteri. olore amimamn uselatis. N Iien I1,, Ute. .. Ords, De. s Thrihfi . Eiromnun, vero da, & ſeguentin Mpe landa cenlet, hoe hrue, egtt run ibiununs bnamliberl 1t, In is quogie mallegat Cen, landge ſelte⸗ onem , oe lbris de anini m Enale dtl⸗ ] numſciitum kutatus Mene PI DE MORTE ET SORIPTIS EIVS PHYSICA. Laert e. Diacoſimus magnus, libris compre- henſus XII. * Eum Leucippo tribuit Theophraſtus. Aſtaffirmat Antiſthe- nes, Democritum publice tanquam opus ſuum recitaſſe . eiusque nomine ab Epicuro quoque, in epiſtola ad He- . rodotum, allegatur. Hocce fortaſſis Lucullo opus eſt, ad quod Cicero alludit, in- .23. quiens: Quid loquar de Democrito? quem cum eo conferre poſſumus, non modo ingenii magnitudine, ſed etiam animi? qui ita ſit auſus ordiri: Haec loquor de vniuerſis. Nihil excipit, de quo non profiteatur. Quidenim eſſe po- teſt extra vniuerſa⸗ Laert.l. Diacoſius paruus. (Deſeriptio mundi,) vel, vt ipſe De- mocritus in epiſtol ad Hippocratem vocat, de mundi diſpoſitione. Laert.l. c. . Senec. De Planetis, quos plures, quam ſe- Qu. Nat. ptem eſſe, eo tractatu probauit. VII, 3. aerd. De Natura I. J Fulgent. De Natura hominis, ſiue de carne, Mythol. II. Hippocrati dedicati. Phyf. III, 7. coniungentes nonnulli de anima in- Ariſt. de ſcripſerunt, (neque enim dubitauit An, 1, 2. . . ,2. Democritus, idem eſſe animam ſenſi- Tertull. de An. C. 12 . tiuam & mentem.) De ſuporibus, (qui legitur inter ſori⸗ * X E†ναPta Hippocratis, quamuis genuinus De mente & ſenſibus, quos duos R 901 Democriti foetus is quidem eſſe, me- rito dubitetur.) De coloribus. De differentibus fouris (atomorum, vt Menagius docet, qui illud opus ab “ Ariſtotele in Metaphyſicis, reſpici ob- Ariſt. ſeruat.) Met. I, De mutationibus furarum. Hic & 4¾. praecedens liber forte pertinuere ad naturam & qualitates, quae iuxta ipſum ex varia Atomorum diſpoſitione, pro figurarum, quibus gaudent, diuerſitate, pertinuit. Koarvvripis ſiue de miſtione rerum antea memoratarum. ** Luid. De ſpectro, ſiue de prouidentia, dexe- (quo libro formas rerum, quas vide- la. mus, diuinitate praeditas eſſe, diſputa- Mathem. vit, vt ex Cicerone, Plutarcho, Auguſti-p. 163. no docet in Bibliotheca Graeca cl. Fa-L. II c. 23 bricius.) b. 766. De Peſtibus (Gaſſendus legit zco Aovixi Pro xe* Mo*αα, 1. . de Logicis) Canon. I. 2. 3. † . 7. e. Laert. De effluuiis. † Extra CERTAM CLASSEM Acεptοa POSIII. ro⸗ Cauſae coeleſtes. Cauſae Aeriaez. L . . . Magne- Planae cauſae & ſuperficiales: fortee pla de rebus, ex atomis planis conſiſtenti- „e caa- bus, his enim opponuntur, quae mox aε vid. ſequuntur. eius in- terpreta- * Opus illud XII libris comprehendi, neque Laertius, ex quo haec allegat Stanleius, neque ali- r’ vs quisquam ex veteribus dicit, non Athenaeus IV. p. 168. nec Suidas, quibus id opus allegatur. XX Ita Menagius quoque ad Laert, ſed nihil tale in epiſtola illa reperitur. **XKA“ρ. Laert. legitur οτι τανσοοαο 37*ρ*ε*ι= xτιαωτοι vn osε7αεο. Iuterpretatus eſt Stan- leius ?αιſυ.nααw quaſi efſet ab ανvwv3 Sca- liger legebat ?οναντνπι. Menagius vero ex Cod. Reg. reſtituit αασιπα, eααςαιι vero iudieio confrmare notat; vt iſto libro confirmari tjonem priores intelligantur. p. 16. Verba Laertii ſunt e Nατoοαωαα 6ν.. Vix dubium eſſe videtur, ex Gellio reſtitui debere 7;ρ1Xoααſαà ανα N0αανäs Wα Rον Noct. Attic. IV, 13. vid. & Columell. XI, 3. vt non dubitem, reii- ciendas eſſe aliorum emendationes, Menagio ad h. l. memoratas- I In Graecis eſt &τsννuαιτιαοο Interpretes verterunt: Ambkiguorum liber, quaſi eſſet ρ. c&ασνvv. Stanleius vertir, quaſi eſſet ab τοà‿ο, ſed ita &αobνuνdτο, vel tale quid eſſet legen- dum. XXX XX 3 Cauſae 90⁰² PARS X. DEMOCRIIVS. CAP. VIII. M. Caiſae de igne, & his, quae ſunt in larum exhibens, aequinoéctiorum item, igne, talia ex rotundis atomis conſi- ſolſtitiorum, & ſimilium. ſtunt. Cauſae de ſonis. 2 adde Cauſae de ſeminibus plantarum & Plin H. fructibus. N. XIV, Cauſae de animalibus, III. (ex qui- KV. bus referre videtur Ariſtoteles „quae 2. bPetron. Habet de aranearum telis in animallum p.22 Mar-Hiſtoriab Ex tribus his libris vnus de tian. Ca-Chamaeleonte egiſſe videtur, Plinio- Pell L. allegatus: quamuis indigna Democri- p:2“ to iudicet Gellius 4, quae exeo Plinius Dioſc. & allegauit.* Cauſae mixtae. De lapidet, (non Philoſophorum, vt Borrichio viſum, ſed de lapidibus in genere, quorum naturae inueſtigan- Apulei. de Herb. h Aæiſt. 1X, 29. * plin. H. N. XXIIX, I 8. d Gell. mocritum, ex Petronio, Seneca, & Pli- nio Fabricius obſeruat.s Ad hanc x,'12. (Claſſem Scriptorum Democriti, cum „pabric. eodem viro docto referas, Laertio Bibl. Gr. praetermiſſum librum. l. c. De Ideis. B Borrich. De metallorum natura. Medic, os: MATHEMATICA. 2 1. c. negl ααροααραοα vρ1 de conta- h Sext. L. étu circuli & ſphaerae. nuelem, De Ceometria. p. 163. Geometricum.* i Plin. ap. Numeri. Fabric. De lineis ſurdis ac ſolidis, II. x his Exxerciα ρ⅜ähtr. vnum fa- Annus magnus vel Aſtronomia. ciunt Parapegna. Hoc Salmaſius! cum Menag. priore coniungit, legens: annus ma- dae plurimum operae impendiſſe De- RKiuis. Examen & comparatio Clepſydrae. Vranograthhia. laudata. Geographia. Salm. ad Polographia. Apollon. Acmographia. Epiſt. MVSICA. Democr. De Rhythmir & Harmonia. nachib. De Poezſt. 6 De elegantia carminis. De litteris conſonis & diſonis. De Homero, ſiue verſuum & dictio- num rectitudine. reſpicit. Dio Pruſ. De cantu. O. . De vocibus vel onomaſticum. MECHANICA ſiue de artibus. Prognoſtica. De Diaeta, ſiue Diaetetica, ſeu me- cinae regula. Cauſae de inempeſtiuis & tempe- ℳ, De Agricultura vel Geometricum De pidurag. Tudicum, & de armis. His nonnulli ex Commentariis eius ſequentia addunt: De Sdacris in Babylone litteris, quem Hibrum Clementem Alexandrinum re-Strom. I. ſpicere eſt veroſimile. Democritus, b. 303. inquit, Babylonios diſcurſus, doctrinam & enes morum concernentes, litteris conſi- Pracp- gnauit: dicitur enim ſeriptis ſuis ſen-x, 4. tentias pyramidis Acicari** inſeruiſſe. De hbie, quaz ſunt in Meroe, Sacris litteris. Enahric. gnus vel parapegma aſtronomiag. Eſt De Hiſtoria. I v“ Vero parapegma, ortum & occaſum ſtel- Chaldaicus ſermo. 74¹. Ppro s ergiô* apud Laert. PeHï le- Bundem reſpicere librum Varro 1, 2. & Iſidor, O⸗ gendum eſſe Meurſius in Biblioth. Gr. & Menag. ad Laert. monent: meminit enim απ Co- mmella XI, 3. & Fulgent, L. II. Mythol, p. 145. rig. XVII, I. videntur. ** Achaicarus vocatuy Straboni L. XVI. p. 762. Plura de eius columna Reineſ. Var. Lect, p. 9. & 381, Et Lemonius in Obſ. ad V. S. p. 346. Sermo Grmohr. De fehre, tuli agitant (Lekole . plmm. XXV. Ia. XXX, 7αοο, Etzedat Derlt. Liaert.lc,. Chernis iy teſunt Pini Ij. (inroneton Viru. n Demhoe ll,5. e milto, Reliqvia ſeruntul,lt timer Scri tim dioruu Cwibs gene lilerde Libey q Dordanum .N. 1 l iem, Migices p Ccride- (Ollgit. n⸗, 1 onem inc ulg. unn erinclernnd Nan. (Neun ¹6el. X,dicge con 12. . uite Aentit mile, D (WrIIturCol g ſcribencl Coeldichn. relian. 19 tarcd, Pal, lien Dem IV, 1. d, acu. h tar. Pafl. Chec nif Pehg er ſun — balt nn vota Wnn Gorum ten . 4 l. ce lulatz diln. 3 1ig Il. Pyiſt, Democ doer. . Nnig. ASſenir umn Eiclio⸗ teſhicit, Dio Pruſd am. 6 de arttus. icn, ſeume⸗ £ ehze- mmetricum? . H. N. x. Apol- corruptis entatüizeils laenlo t: erie, em drinumre-Suom. Democritus) 30J2. Gdocrium t lend lie tiſui ſ inlenuile, lre, Merir R —, — 2, Kllln 0⸗ ar. Lect, p. lidh. 340. dermm DE SCRIPTS EIVS, REBVSOVE NATVRAVUIBVS Sermo LPhrygius. De febre, & de his, qui ex morbo tuſſi agitantur. (Legales cauſae.) plin. Chernica ſiue Problemata: quae for- xXxxiv, te ſunt Plinii Cbirocineta, vel Vitruuii 17. Vitruu. Cchirotoneton, ui addit: in eo annulo 1 III, 9. vſum Democritum eſſe, ſignantem cera ex milto, quae eſſet expertus.* Reliqui, qui ſub nomine eius circum- feruntur, libri, autore Thraſyllo, par- tim ex Scriptis eius excerpti ſunt, par- tim aliorum manifeſte ſunt autorum, cuius generis fortaſſis ſunt: Liler de Herbis, a Plinio memoratus. Liber, quo Apollobechen Coptiten, & Dardanum e Phoenice illuſtrauit, vnde ar.Laert. XXV.3. Id. XXX, lonicen, Captige- colligit. Verum Gellii ille reprehen- nem, ex ſionem incurrit, quod vana adeo, atque vulg. . . RS . uIsS. . intoleranda auribus, Democrito adſcri- pſerit. legebat . (brenvrinuara plurima, quibus Me- Stanl. Gell.X, dicae continebantur curationes, ſub 12. vL. VIIc. Tentito Democriti nomine compa- ruiſſe, Doli Mendeſu cum ſint, que- Suid. v. ritur Columella : ſedapud eum Boli re- PeRXos. ſcribendum pro Dolt, vt patet ex Coel. Au-Suida. “⁶ ean. g. Liber de Elephantiacis. IV, 1. Demorbis conuulſiuis, 413, acu. Phyfica & myftica de arte ſucra, ſiue 1ar. Paſl. Chemica Democriti cum Syneſü ac II, 14. Pelagii commentariis, latine edita ſunt CAP. Magices peritum fuiſſe Democritum, 9⁰³ Patauii 1572. 8v. Graece in variis Biblio- thecis occurrunt, quod opus ſpuri- vm eſſe viri docti agnoſcunt, allegati Fabricio in Biblioth. In ſcholiorum. n. p. ad hoc opus Graecorum Syneſii initio 770. tribuuntur Democrito Libri alii qua- tuor, De auro, De argento, De lapidibus, De pur bura. Fabric. Aphoriſmos medicos ſcribere eum I. c. voluiſſe, ſed non potuiſſe, legitur apud Oribaſium, in praef. ad commentarium in Aphoriſmos Hippocratis, quem la- tine tantum Io. Guinterius Anderna- cus edidit. ad Laert. Democriti ophthalmicum agnoſcit IX, 48. Menagius, ſed infelici nixus coniectu- Drie, ra, qua apud Gerbertum epiſt. IX. pro ⸗ Demoſthene, qui medicus fuit Bit E. nus, Democritum ſubſtituendum efle, ſuſpicatur. V Epiſtolae Democriti ad Hippocra- tem paſſim editae, & Suidae comme- 4 moratae, ac pro genuinis venditatae, acab*†.. ſuſpectae ſunt Scaligero.] Ariſtoxenus autor eſt, Platoni in ani- ert.⸗ . mo fuiſſe, cremare omnia Democriti 40. ſcripta, eoque conſilio plurima eius ſcriptorum illi collecta fuiſſe: diſſua- dentibus tamen facinus Amycla & Cli- nia, Pythagoricis, conſilium mutaſſe. IX. DE REBVS NATVRALIBVS EN MENTE DEMOCRIII Leaticam hic ſectam perfecit & con- ſummauit, principia ſecutus eorum, qui ipſum praeceſſerunt, Leucippi in- primis. En tibi eius doctrinam. * Salmalſ. ad Solin p. 1100. *ονοναπι ma- nu notata legit, & interpretatur apud Laert. & Vitrun. Borrich. de Hermets p. 70. Xαροεν &αιπιαι. Zoſimus Chemicus Mſ. G. Xεοτννααπιοä SECTL. 904 PAES X DEMOCETTVS CAP TY SrW n. SECT. I. DE PRINCIPIIS RERVM, ATOMIS, ETP VACVO. QOinium rerum principium, Atomi a Ariſt. ſunt: (plenumꝰ) & mane, quorum Phyſ. bcie. eſt, & ſolidum, non ens vacuum, & ra- Lucullo rum, ens non magis eſſe, quam non ens, tc. 37. neque corpus magis efſe, quam vacuum. Ariſt. Hae vero ſunt cauſae, & materia re- Metaph. rum 1,4. Corpora vel ex Atomis conſiſtere o- portet, vel ex nihilo. Si enim diuidi poteſt quoduis corpus, reipſa diuiſum illud eſſe ſupponamus: ſic enim vel atomi vel nihilum relinquatur oportet. 4 A iſt Ex nih'lo vero nihil fit, & in nihilum Laert. Fedit nihilum. 1X, 44. Neutrum horum principiorum ex eAriſt. altero fit, ſed ipſum commune corpus Phyſ IIl, eſt principium omnium, magnitudine illud eſt ens, hoc non ens. Ens plenum ſoliditas ea eſt, vt indiuidua ſint , ne- " Cic. de que pati, aut alterari queant. † Fin. 1,6. Hiſce duabus Atomoruim, iuxta De- mocritum, proprietatibus, tertiam ab Epicuro additam dicit Plutarchus, pondus nempe. Ariſtoteles tamen obſeruat, Democritum Atomo Atomum grauiorem credidiſſe, pro ratione mo- lis, qua ſe inuicem ſuperent.“ Omnibus vero aliis qualitatibus a- & corr. tomi deſtituuntur, neque albae natura L 8. ſua, neque nigrae, neque dulces, ne- que amarae, nec calidae, nec frigidae. Cicero?, qui autorem huius de a- tomis doctrinae facit Democritum vno loco, alio Leucippo eum honorem tri- buit, addens in hoc ſimilem eum q Acad. Leucippo fuiſſe, in reliquis vberiorem. Qu. IV, n le c. C. ,17. . Aut. ſolum partium differens, atque figu- Sed neque Leucippi illud inuentum 27. degen.& a. — fuiſſe videtur: Moſeho Phoenicio enim corr. I, I. Suntque infinita ambo, numeroa- id Poſidonius tribuit, quem ante bel- & de coe-tomi, vacuum magnitudine. lum Troĩianum vixiſſe affirmat Strabo. LXVI. 10 II, 4. Atomorum proprietates duae ſunt, Sed a Pythagora forte Eleatici id acce- *J57 . Rare figura & magnitudos; figura quidem pere, quae Ariſtotelis“ ſententia eſſe 1o IIl, 4. gAriſt. infinitae ſunt?, angulares, non angu- videtur, Omnia, inquit, quae ſunt, nu- de gen. lares, rectae, rotundaei, quaedam meros quodammodo eſſe docent, nam & corr. laeues ſunt, aſperae aliae, quaedam expreſſe licet id minime dicant, haec Ien hamulatae, aliae curuatae, & quaſi tamen eorum eſt ſententia. Atque e aduncae. hinc eſſe credere par eſt, quod Pytha- Aritt. Quantum ad magnitudinem, adeo gorica monadum appellatione atomos Phyf. I, exiguae ſunt, vt oculis haut pateant!, Automedon deſignauerit. „Anthol. §. SECT. II PAz. k Cicero . . 1P 32. Noat. DE MOTV ATOMORVYM INVYACVO, PER QVEM Deor. I, OMNIA FIVNT. 2 . . .. .* .5 1 Ppifop. Tomi illae , ſiue prima corpora, aſ- ad Ariſt.*“ ſidue in infinito inani“ mouentur, PhylI. in quo nihil ſummum, nec infimum, a Ariſt. . ,. nec medium, nec vltimum, nec extre- mum. † Plutarch. Plac. I, I5. Laert. IX, 44. Magne- nus iſta de vulgaribus interpretatur elementis, igne,; aqua, terra p. 41. 42. tanquam Democrito ita vilum addens: Atomis mutabiles eſſe figuras. Quod nen minus paradoxe probat ex Ariſtotele p. 42, de coelo III, 4. Cic. de Fa. I, 6. * Magnenus a Democr. per inane aerem intelligi dicit, quod Ariſtotelis, Galeni, Virgilii teſtimonis probare conatur. p. 37. & 42. qui tamen contrarium affirmarunt, . Motur °de Gen. „ Pp de fato iiitt. lenen etaph. 01 I liru le Domm fuir Ptque n lio io, tud, ohu Urlel⸗ Democr 23. mOtN ad Kmotumt Corpuoc tio aglin tuo impug Iuntur, Ve qao gebere DE Pn 1,4. pumn, G FCI,. glteruth enteſt, non me Corpuf oſ Caulae l Milot. Etque Metaph. Vatn e 1. Aectio⸗ Cipin he italer Acrma Weſſe Wormn Enn d 26 iig, de Il Gen. & tera, Cor. Cene Renmn tion roß did. Ver Dbyp PkINCIPIIS RER. MOTV ATOMOR. GENERAIIONE, & C. 905 0 Motus ille initium non habet, ſed res omnes formantur: atque ita quic- ic Acad ab omni fuit aeternitate. quid aut eſt, aut fit, naturalibus fic, Qu. IV, 1ſite, ge n, 8stob. Eſtque motus ille vnius generis tan- aut factum eſt ponderibus & motibus. 38. e f Bclog. tum, obliquus ſemper, qua parte a Sic omnia neæcesſitate quadam exi- Laert.l.c. Uuti De- Phyſ. I, Democrito Epicurus abit, duplicem ſtunt, quandoquidem rapidiſſimus a- lernimn 1 23. motum admittens, directum nempe, tomorum motus, quem neceſſitatem uurchlbn, le, & motum declinationis. ille appellabat, cauſa eſt omnium re- es tumen Corpuscula in hac regione vel ſpa- rum creationis, Haec neceſſitas fa- gtob , Aunum, tio agitata concreſcunt, vel in ſe mu- tmm eſt, & iuſtitia, & prouidentia, quae Phyſ. c8. tntionemo⸗ tuo impingunt, vel reſiliunt & ſepa- mundum condidit, quae nihil aliud d een rantur, vel coniunguntur inuicem, eſt, quam reſiſtentia, latio, & percus- M “ quo genere colliſionum & agitationum ſio materiae. denatunn b⸗ ð uloes, M ðð 8ECT. III. füigiche DE GENERATIONE, CORRVPTIONE, AITERATIONE, dics de .. l RlL FT QALITATIBVS COMPOSITORVM. vunmm eid. P. Lementa, vt diximus, vel princi- paret, res vero ſenſibus apparentes, ſi- oremn tll. Metaph. pia omnium rerum, ſunt duo, ple- bi aduerſas inuicem eſſe, & numero lem elm e 1, 4. num, & inane. Vnum eorum ens eſt, infmnitas obſeruabant; ita infnitas eſſe beriorem Phyl.-1,6. alterum non enz. Plenum & ſolidum credebant atomorum fganas, vt adeo nuentun . ens eſt, Inane & rarum eſt non ens. Eng ex varia compoſiti transmutatione ea- cioenim pnoon magis eſt, quam non ene, neque dem res ſibi contraria, adeoque alia mntebel. corpus magis eſt, quam vacuum. Hae res videri poſſit, atque diuerſa plane — cauſae ſunt, & materia entium. appareat, admiſtis quibusdam minutis Ate en tiiltot. Et quemadmodum quiaffirmant, rem corpuſculis tranſmutata: qua ratione enlti elle oli, Metaph. Vnam eſſe in fubſtantia, variam in ſuis tranſmutata res plane alia videri que- nl. „ 4. affectionibus, rarum & denſum prin- at: Sic nempe comoediam & tragoe- entnuam cipia harum affedionum conſtituunt, diam ex lisdem litteris componi. nt, keec ita Leucippus quoque & Democritus Hinc eſt, quod Plutarchus, aliique du. Co- Atqnu affirmant, differentias ceterorum cau- affirmant, qualitates Democritum re- lot. p. dytha- ſas eſſe. Differentias haſce tres eſſe pudiaſſe: ſtatuentem, colorem véαο al- IIII. B. mn dicunt: guram, ordinem, ſiütum. Ens bum iéαιν dulce wéHαανα calidum 7α° ANddu eenim differre dicunt ſolo vou Po ur frigidum véν, & omnes qualitates vé- LhIS. & ααριo τäne, atque reoni, Ztu. A e eſſe, id quod vulgo interpretan- 1932 d&SN differunt figura, N & A' ordine, tur, ſecundum tritiſſimum vocCis vſum, 6 Z & N Mu. H lee eſſe. Magnenus ita rem explicat: Democr. Ariſt. de Ita guras ſupponunt, ex quibus al- certa naturae lege, atque proportione Rediu. cexte⸗ Ben. & terqationem &génerationem deducunt: inter agens & patiens euenire, vt eadem : 436. Corr.1,2. Cenerationem quidem & corruptio- res dulcis ſit vni, quae alteri amara vi- nem per congregationem & ſegrega- deatur. Vir magnae doctrinae, Petrus „nimad. — 2 tionem atomorum, alterationem ve- Gaſſendus, meta horam hic agnoſcit: nineligi . . Phoratn iic agllolclt: p. 231, kions ro per ordinem & ſitum. vt, quemadmodum iuſtitia, iniuſti- Crtatium ibid. . Porro quemadmodum exiſtimabant, tia, decorum & turpe, laudabile & cul- yerum id omne eſſe, quod ſenſibus ap- pabile, in actionibus humanis a legum Xyy yy conſtitutione M 90⁰6 conſtitutione pendent; ita & albedo ac nigredo, dulcedo & amaritudo, ca- lor & frigus rerum naturalium, a vario pPoſitu & ordine atomorum eſſe intel- ligantur. Vnde patere ait, quid Laer- tii ſibi velint verba: do*ναe cνοα ιQ a†+Üιαναοα sHιν rA „α ντ εα0 i ι, Atomos & vacuum omnium rerum principium eſie, cetera omnia lege ſanciri. Ita Gaſſendus. Verum véuαοο, quod, vt Suidas ait, oαααμαοαοσαια h. e. varii hloniſicatus vocabulum eſt, r erey hic opponi vide- tur: quo ſenſu Laertius id explicat per verori ,ν, vnde deriuatum videtur. Nævo- iod, vero exponit per aαισαα 11α enim fortaſſis diſtinguendus textus fuit, r4 ι ZXXνꝶ αα vevocis as, J- buicαααa. etera omnia cenſeri, vel exi- Nimarir ita, vt poſterius verbum gloſ- ſa ſit, & explicatio prioris, neque ex mente Democriti, (quem peculiarem verborum vſum aflectaſſe, patet ex vocibus box aα, , Teny, gασ) nihil aliud ſit, quam 1 ℳ△. Hacratio- ne, &r—ςα & v»s expoſuiſſe videtur, vt ens reale emti rationis ſcholae oppo- nunt: quaſi diceret, nihil eſt, quod reuera exiſtat, niſi Atomi & inane, alia omnia quoad nos tantum, hoc eſt, opi- nione noſtra exiſtunt. Hoc vberi- vs confirmat notabilis Galeni locus, L. I. de qui fuſius eam rem explicat, ita fere elem. c'I, docens: *àρ7 Primum rerum elementum qualita- tis eſt expers, neque albedine, neque nigredine, nec dulcedine, nec ama- ritudine, nec calore, nec frigore, nec alia qualitate vlla a natura inſtructum. Color véuwopinione exiſtit, exiſtit opi- nione amaritudo, dulcedo opinione ex- iſtit. Vere autem Atomi & inane ſunt, ſecundum Democritum, qui omnes qualitates ſenſiles ex atomorum putat eſſe concurſu, quantum ad nos qui- PARS. X. DEMOCRITVS CAp. I. .à.à TW. V. dem, qui eas ſentimus, reuera enim, & in ſua natura nihil album eſſe, vel flauum, vel rubrum, amarumue aut dulce. Noòus ſcilicet idem eſt ei, quod voναανι; quod eſt: opinionetenus, E&in reſpectu ad nos, non reapſe, & ex in- trinſeca rei natura, id ab altera enim Parte erey vocat, voce ab ereο deri- vata, quod verum ſignificat. Summa igitur eius ſententiae haec eſt: homi- nes opinantur vel putant, (»euiςνvnrat,) eſſe aliquid albedinem, rigredinem, amaritudinem, dulcedinem: ſirei ve- ro ſpectamus veritatem, (9) vnum, & (ndery) nihil, atomi & inane ſola exi- ſtunt. Omnes atomi exigua ſunt corpuſcula, qualitatum expertia. In- ane regio eſt, vel ſpatium, in quo omnia iſta corpora ſurſum deorſum perpetuo motu feruntur: vel ſibi im- Pplicantur mutuo, vel incurrunt in ſe inuicem, vel reſiliunt, vel ſeparan- tur inuicem, vel concreſcunt, qua ratione omnia conſtituunt compoſita, & noſtra in primis corpora, eorum- que & paſſiones, & ſenſus. Hucus- que Galenus. Solus Democritus, contra omni-Arift. de vm Philoſophorum ſententiam, affir- Gen. & —.ẽ B. Corr. I,7. mauit, idem eſſe & ſimile agens atque“1t. l patiens. Concipi enim non poſſe putabat, quomodo res digſimilos & di- verſae agere in ſe inuicem poſſent. Imo, ſi quae in ſe inuicem agant diuer- Ja, ideis non quatenus ſunt diuerſa, verum quatenus aliquid ſimile habent, euenire. Lamina ferri aquae innatat, quo- Ariſ de niam atomi ignem conſtituentes, quae coelo. ex aqua adſcendunt, atomos magis 1V, 6. planas rerum etiam grauiorum ſuſti- nent: quae vero arctiori ſpatio con- trahuntur, ſubmergi ſolent, quoniam pauciores ſunt, quae eis reſiſtant, atomi. oni. A multo Weg ſolwitqoe ſerti dicen⸗ corporun i Plut, nilt, kueloheſtantis: Gr, ſolon /,n Acad. Q apſolute I. c Laert. VerO on 44. guntur. . a blut. Mand, 1,3. . tod. . b Julim 71.] Flaert, 1,6 01 tur . 6is. Anaxag Ulutatheſſe gli 520. ]ti noni qunm lmm. quior I,N ſffur Cic. e l Fin. 6. Gn Gr Mut.plac. I. Ih 25. nitie üli 1;. 6 fxas Luci — X Aien Laert. 44 eera enim, n elle, Vvel Ume, nt eſte, nodl Mu, Gyin G ex iy. beng enin ereoy Gexi. „ummma ſt: homi. uCu,) Nedlingem, ſireive. dnum, & ſol exl. igun funt ertia. In- „ II quO deorſum Arcad. Q Aſbim. T. mrunt in Hepuran. N, glr npolttz, eorutn- Mhc. 1 Ommi-Aniſtde en. n, At , Z NSatqe n dolde A&. H poſſent. 1t Auer. H’ luben, 2 t, glo Ariſt lde 6 Uae coelo, gs 1 Ati⸗ col⸗ Oniam iſtant, Arom, — e DE MyNDO, ET COELIS. atomi. At ipſe ſibi obiicit, hoc idem multo magis in aere obtinere debere: ſoluitque obiectionem, non in vnum ferri dicens æπ, per =π vero motum corporum adſcendentium intelligit. SECT. 90⁰7 — . Ariſt. de Tuquidae res euadunt, vel ratione Gen. & contraria concreſcunt, conuerſione Corr. 1,2. vel contactu. 1IV. DE MVNDO. ndi in infinito inani dantur inf- a plut. niti, ſecundum omnes circum- Plac. II,I. ſtantias : horum nonnulli inter ſe non bCic. ſolum ſimiles, ſed vndique perfecte & abſolute ita pares ſunt, vt inter eos ne minimum quidem interſit.? Hi & corrum- L. IV c. 1I7. c Laert. Vero omnes & generantur, IX, 44. puntur. à Plut. Mundus animae eſt expers, rotun- Atomis rapidiſſimo, prout diximus, Laert. l.. motu per vniuerſum agitatis, omnia oriuntur, ignis, aqua, aer * & terra. Veni cum Leucippo, figuram rotun- dam tribuebat, aerem vero, aquam, & reliqua magnitudine ſola & parui- tate diſtinguebat, quoniam natura eorum eſt panſpermia, ſiue vniuerſa- Arig. rel. duse, exterius veſte indutus, ſtellis lis elementorum aut atomorum dis-qe coelo Phyſ. I, quaſi intertexta. 6 ſeminatio. III, 4. 71. . f Laert. S E CT. V. 1. . DE COELIS. L Laert. COl & Luna ex laeuibus componun- Omnes Rellae ab oriente Verſus Plut. II, IX, 44. —◻ tur corpuſculis, vertigine circuma- occidentem mouentur. Dixit &: 16. Gtis. Plutarchus Democritum cum Quanto quaeque magis int, terram Lucret L. HM Anaxagora ſenſiſſe ait, ſolem lapidem lidera propter V. v. 622. Plutarch. zgni . 1 . . u 20. eſſe planum, igni candentem. R Janto poſſe minus cum coeli turbine „20. Laertius, de Anaxagora eum dixiſſe, ſorri. non ipfſum eſſe inuentorem doctrinae, — — . eogue relinqui quam de ſole & luna tradidit, ſed anti-⸗ pqn atim ſslem, cum peſleriorila Laert. quiores, quibus eam doctrinam ſit gs⸗ R. 4 IX, 34. ſuffuratus. 5 5 Cic. de Sol Democrito magnus videtur, Inferior dic, 2o quod ſit, quam ferui- a ſgna, Fin. 1,6. quippe, vt Cicero ait, homini eru- dito, in geometriaque perfecto. Plut. plat. Luna igneum eſt firmamentum, pla- II, 25. nities continens, montesque, & valles. Id. II, 15. Sidera iſto locauit ordine: primo ſixas ſtellas, tum planetas, poſt ſolem, Luciferum inde, & lunam. Lit magis hoc lunam. Anaxagorae ſequebatur de cometis Arig. ſententiam, quod ſint plures plane- Mrtes- tae vna apparentes, qui propius ad ſe inuicem accedentes, vnum corpus conſtituere videantur. * Neſcio, quid ſibi velit Magnenus p. 42. in- elemento proprie dicto. Quibus totum caput ſe- quiens: acris ab eo non fit mentio, tanquam de cundum primae eius diſputationis nititur. LYyy yy 2 SECT. 1 9⁰⁸ SEC Sencca C. m in anguſto inani multa ſunt Qu. Nat. corpuſcula, ſequitur ventus. At V, 2. Contra quietus & placidus aeris ſtatus eſt, cum in multo inani pauca ſunt corpuſcula. Nam quemadmodum in foro aut vico, quamdiu paucitas eſt, ſine tumultu ambulatur: vbi turba in anguſtum cucurrit, aliorum in alios incidentium rixa fit: ſic in hoc, quo circumdati ſumus, ſpatio, cum exi- guum locum multa corpora impleue- rint, neceſſe eſt, alia aliis incidant, & impellantur, ac repellantur, implicen- turque, & comprimantur, ex quibus naſcitur ventus, cum illa, quae col- luctabantur, incubuere, & diu fluétua- ta, ac dubia, inclinauere ſe. At vbi in magna laxitate corpora pauca ver- ſantur, nec arietare poſſunt, nec im- pelli. Plut. de Terra initio quidem ſurſum deor- Plac. IV, ſum ferebatur * ob paruitatem & leui- 3: tatem, fuccefſu autem temporis den- ſata, atque degrauata, ſubſedit. Fir- mitatis vero eius cauſa eſt latitudo Ariſt. ipſius.“ Diſci enim inſtar habet, in de coelo medio cauab: neque diuidit, ſed ope- HH rit aerem infimum, quemadmodum de Plac. Patet in corporibus latioribus, quae IV, 10. Vento non facile mouentur, ſed fir- miter haerent. Eo nempe modo & terra propter latitudinem ſuam ageri inhaeret, cumque locum, quo cedat, non inueniat aer, qui eirecipiendo SECT. DE GENERATIONE VIVENTIVM. , Cenſor. Pj Omines ex aqua & limo primum de die geniti: quae Epicuri quoque ſen- Dat. e. 4. tentia fuit. PARS X DEMOCRITVS CAP. IX SrOT VI VII VI. J. VI. DE AERE, LERRA, ACA. idoneus ſit, infra ſubſidet, vt aqua in vaſis, quae illam ambiunt. Aerem vero magnum ſuſtinere pondus poſſe, variis argumentis probatur. Quoniam vero iſte aer verſus au- Plut. Plac. ſtrum eſt imbecillior, inde euenit, 12. quod terra, mole aucta, eo declinet. Partes enim ſeptentrionales minus eſſe temperatas, auſtrales temperatas ma- gis, vnde plures & pulchriores fru- ctus producunt. Terrae motuum cauſam, aquae im-Ylut. Plac. putat. Terra enim aquis plena, & ll, 12. pluuias praeterea aquas recipiente, ma- lori copia profuſas, terrae motus in- de exiſtit. Pluribus enim aquis afflu- entibus, cum recipere omnes non valeat terra, cauernis eius vehemen- tius incumbentes, motum terrae ciet, imo & ad loca inania a plenis illis per- tracta, in illo itinere, motus exiſtit. Mare decreſcit ſemper, tandemque Ariſt. Me deficiat oportet. teor. II 3. Nili exundatio niuibus liquefactis, Plut. Plac. cauſa Ariſt. Me. teor. II, 7. in partibus ſeptentrionalibus, ſub tro- III, 1. pico aeſtiuo, debetur. Ex vaporibus niues condenſantur, quae verſus au- ſtrum, & partes Aegypti, actae ab E- teſiis ſpirantibus, in magnas & co- pioſas pluuias ſoluuntur, quibus lacus aeque ac Nili alueus implen- tur. . VII. Sexuum diuerſitas, vt maſculi ſint Ariloe alii, alii feminae, in vtero exiſtit, non nim IV/r ex calore quidem, & frigore, ſed prout * uiree Apud Plur. legitur aαπαℳο nullo ſenſu: Stanleius Xαςνιιποα legiſſe videtur. enim .forte le- huius gendue 5 2 Puis wil mares fethin ſectain pra⸗ Velilliuspan Cupauern. Nimam it. ge ele,e in hinfinutne e⸗ 2, Tuet,otun Gnimamalt meandum ſitam elle, iplietiam. Adacha. I Po, mnimu tum armum quod vi nndoe eadem con Moturm li, quian Auxlliume ingrechie unt: i Mhos, PoUnt, qucdd ¹ Anid lehhir lerehir, Van Aue Derit. n. Dua Mur N,Deligte 4. terdin Auis pus d de mim. Allima 12. Plun — 0 rel, loei II. Nagun Arejn ndluspole Verſus AI. lut pe de elenit IIl, ecliner Inlnus eſſe dts ma- lores fen. quae im. Plut lae IIl,12. lellte, ma. notus in-. guisafflu. nnes non chemen- rraeciet, 8 Ciuſ di A. teor ll 7 Mdemque Aſtl. teorlg. ſubtro. Ih!. Poribus rſus au⸗ eab E- co⸗ quibus imen. H lekactis, Plut lae, „„ Aiiſtot i,noll in prout — c ene le Fuius gulun DE AERE, TERRA, AQ'A, GENERATIONE ET ANIMA. huius vel illius partis ſemen, a parte, mares feminasque diſtinguente, pro- fectum praeualuerit: vel prout huius vel illius partis ſemen locum prius oc- cupauerit. SECT. DE ANIMA. Nimam ignem quendam, & calorem Ai. ge eſſe, Democritus ſtatuebat. QCum ne infinitae enim ſint atomorum figu- ' rae †, rotundas ignem abſoluere, atque animam ait, eam enim figuram ad per- meandum vniuerſum, maxime compo- ſitam eſſe, vt & ad reliqua mouenda, ipſa etiam anima hac ratione in motum adacta. Ita ipſe nempe cum Leucip- po, animam hoceſſe ſtatuit, quod mo- tum animalibus impertitur. Hinc eſt, quod vita reſpiratione definiatur. Quando enim id, quod corpora ambit, eadem comprimit, easque figuras, quae motum animantibus praebent, expel- lit, quia nec ipſae quieſcunt, ſuccurſum auxiliumque ab aliis eiusdem generis ingredientibus, per reſpirationem acci- piunt: id nempe eas, quae ſunt in ani- malibus, impedit, quo minus expelli poſſint, cum ipſae propellant illud, quod comprimit. Omnia animalia : Ariſt, Lreſpirant latque, quamdiu id faciunt, de reſpir. vitam continuant. E. Mortalis eſtanima, & cum corpore r b Plac. IV, Perit. Nar. dt. animae partes ſunt, aliera in . ut. . . 7 Pplac. IV. pectore poſita, quae rationalis eſt: al-. 1 Arik. Pus diffunditur“. Vnum vero cum de mim. anima mens eſt, idemque . I, 2. Plures ſunt ſenſus, brutorum ani- 'tera irrationalis eſt, & per totum cor- 9⁰⁰ Infune in vtero ore nutrimenta ac- cipit, quae cauſa eſt, quod ſtatim, vbi in lucem editus fuerit, mammam arri-Plutarch. jat Plac. V, Plat. 16. VIII. mantium, Deorum, hominum rationa- Plut. lium. Plac. I, SS . „ 10. Senſus & intelledus ſunt ab imagimi- Plue. bus oblatis, quae a ſolidis corporibus, Plac. IV. certisque figuris dimanant , qua ra- 8. . . . e tione & in ſpeculo imago formatur. 8“ 1.lV⸗ Omnes ſenſus, teſte Ariſtotele, tan- gibiles eſſe, omnemque ſenſationem Ariſt. de contactu, vel impulſu organi peragi ſta- ſenl 6. tuebat. Porro albedinem laeuitatem ſenſit.c.4 eſſe dicebat, luce a ſuperficie laeuiore verſus oculum reflexa, albumque colo- rem exhibente. Nigredinem, aſperita- tem eſſe, eadem luce, a fuperficie aſpera reflexa, nigredinem repraeſentante. Sic & Supores ad figuram referebat. Ato- Theoph. mos enim rotundas, molis quae ſint, e 9. organi diſpoſitioni conuenientis, dul- orid. cem efficere ſaporem, maiores acidum, multangulas, neque rotundas omnino, acerbum: acutas, conicas, & incuruas, neque tenues, neque rotundas, acrem. Rotundas vero, & tenues, anguloſasque & incuruatas, acrimoniam ſaporis effi- cere; anguloſas, diſtortas, aequilate- ras, ſalſedinem: rotundas, laeues, diſ- tortas, neque latas, amaritudinem, tenues, rotundas, neque latas, pin- guedinem. MWens idem cum anima eſt, ex laeui-Laert. bus atque exiguis corpuſculis conſtans. IX, 44. † Forte legendum ⁰ο α rel. locis ſupra ſect. I. citatis. ro r¹αν„νπτ‿ds ürοατποαconf. Ariſtot. de gen-. & corr. & Vyy yy 3 Pars 970 PARS X. DEMOCRITVS CAP IX. E0. M. X. b 24 Plut. Pars principalis caput occupat to- nat, incurſione Cogitamus b, & ſomnia- Pin. , 6, plac. IV, tum. Imaginum, quae idola nomi- mus. Plut. i. 5. SECT. IX. d. DE DIIS. MIH quidem, inquit Cicero, Demo- critus nutare videtur in natura Deorum. Tum enim cenſet, imagines, diuinitate praeditas, ineſſe vniuer ſitati rerum: tum principia, mentesque, uae ſunt in eodem vniuerſo, Deos eſ- e dicit: tum animantes imagines, quae vel prodeſſe nobis ſolent, vel nocere: a Cic. de tum ingentes quasdam imagines, tan- Nat. De-tansque, vt vniuerfum mundum com- or.1,43. plectantur extrinſecus.“ Adu. Ma- Sextus Empiricus hoc fere modo them. p. eius ſententiam explicauit. Dantur 311. C. certae quaedam imagines, quae homi- nibus adueniunt, quarum aliae pro- ſunt, aliae nocent. Hincetiam preca- tur, vt ſibi obueniant ſimulacra, ratio- ne praedita: ea autem eſſe magna & CA P. E T H FEnem vel bonum vltimum o ονααανa eſ- ſe ſtatuit: non voluptatem, vta qui- busdam, mentem eius non recte perci- pientibus, eſt traditum, ſed mentis ſta- tum ſecurum, neque metu, ſuperſtitio- ne, vel alio quocunque affectu diſtra- tum atque turbatum. . Sententiarum eius, ad doctrinam morum ſpectantium, ſequentes Sto- baeus, aliique, nobis ſeruarunt: Addidta prauis mens ad inſidias batet, . Intenta nempe quaeſtibus ſemper ſuis, . Et temere credit, & ruit coeco im - petu. . b. p. 37. Facile eſt laudare, ac vituperare, ſn. quae non decent; vtrumque vero mali ingenüi eſt. . Laert. IX, 45. Stobaeus ſerm. II. init. Plac. V, 2. ingentia, & difficulter quidem interire, neque minus tamen interitui eſſe ob- noxia: ſignificare autem hominibus futura, ratione vtentia, & voces emit- tentia. Vnde ea viſione apprehen- dentes veteres, Deos eſſe exiſtimarunt: cum praeter haec non ſit alius Deus, qui habeat naturam, in quam non ca- dat interitus. Praeſenſionem rerum futurarum Ccer. de comprobabat, cenſebatque, ſapien-Diu. 1,3. ter inſtituiſſe veteres, vt hoſtiarum im- molatarum inſpicerentur exta, quo- rum ex habitu atque ex colore, tum ſa- lubritatis, tum peſtilentiae ſigna per- cipiantur: nonnunquam etiam, quae ſit vel ſterilitas agrorum, vel fertilitas futura. X. ICA. Sapientia nihil admirata, nihil non ja. ſerm. meretur, ſummo honore digna. III. p. 38. Ftilium ac inutilium termini ſunt id. ib. iucundum & iniucundum. 8 Prudentiae eſt, futuram iniuriam ib. p. 40. praecauere, indolentiae vero, quod fa- ctum eſt, non vlciſci. Magna gaudia ex praeclarorum fa-ib. p. 4t. cinorum ſpectaculo oriuntur. E bonis mala naſcuntur homini- ſerm. V. bus; ſi qui bona non recta ratione re- P. 5 gere, neque facile ferrenouerunt. Legi, principi, & ſupientiori cedere, ſerm. V. decorum eſt. p. 65. LOptimum homini, vitam agere ani- ib. mo vtplurimum laeto, rariſſime triſta: to, quod fieri poterit, ſi voluptates non in perituris rebus locentur. “ De he mpi cet. e. Menſamp Fuglem & 966, Patris rumeſt inf Temper augen &l ibis bid. 2. Dini Aut aniinae Zut imperl . (itutbt Iꝗ. c. 57. m Yl neelünho 89. (ortunt adde Lrti Erm. VIL modo, ſe 878. qlieuſti. Gng duinher 157. Pürennt. EmmVI. (MMkitia E. elt, & anii Autemfug m. ., Bonum As non facer Gem. SSoli Oderum. ſerm. 1. Diuitia 1. 10, ümninch . b. 131. Iur ] 2, Ppes eſt. Nimi⸗ Cenlui, prium Cu Guram nis. term. AIl Pera ue i XAI. 1 46. Meii⸗ (Wa bgg. Pie 1Hz ib be19, . X d ſannir Ein hi ut. H liS * lnn .B Dlar li ideninenie eritui eſle ob. em hominibus voces emnit- one dpprehen eeriſtimarunt: ſt dlin Dens Quam non ca- Im futurarumcha’ Atque, ſpien⸗ Diuſs thoſtirumim. ur exta, quo- Colore, tumſi. ine ſgna per⸗ mn etinm, aae 1, rel fertlits ldc Iu, nihi nonin in edignn. IN termmini ſunt id ne l ſero quod . gechtorun frrib nrur. gtur homini-Emmii Ckarationere- noverunt. uruni celete, ſein lh⸗ m Agete li. 8 Nihne triſtr⸗ Olpctes non I. N Ä.p.133. bid, De turpibuz factis vel loqui dede- Cet. . bid. Menſam pretioſam fortuna apponit, frugalem & contentam temperantia. ib. p.65. Patris temperantia optima libero- rum eſt inſtitutio. pbid. Temperantia, quae iucunda ſunt, auget, & voluptatem maiorem facit. ib. p. 82. Diurni ſomni corporis turbationem, aut animae moerorem, aut pigritiam, aut imperitiam produnt. ib. Coitus breuis eſt apoplexia, ex homi- ſerm. VIl. ne enim homo proſilit. p. 88. ['ortitudo diſpendia minuit.] ib. adde Vortis eſt, non qui hoſtes ſuperat Erm. VI. modo, ſed & voluptatibus ſuperior .78. qui exiſtit. Sunttamen, qui ciuitati- XVII. p. bus imperent quidam, feminis tamen 157. Pareant. S Grm.VII. Iuſtitiae laus & gloria mentis fiducia b. 88. eſt, & animi bonus ſtatus: ininsſtitiae autem fuga calamitatis eſt terminus. ſerm. Ilk„. Bonum eſt, iniuriam non tantum b. 104. non facere, ſed facere ne velle qui- dem. [Soli Deo chari ſunt, iniurias qui oderunt.] ſerm. E. Diuitiue, malis acquiſitae artibus, P. 130. jnfamiam augent. ib.P. 131. LImproba lucra ſunt jactura virtu- b. 132 tIS. Sypes mali lucri iacturae initium i eſt. de [Nimia pecuniarum pro liberis coa- ceruatio, eſt auaritiae praetextus, Pro- prium ingenium detegens. Cupiditas plurium praeſentium ia- turam facit, vt Aeſopicae illius ca- nis.] . ſerm. Kll Vera ſunt dicenda, vbi id prae- p. 114. ſtat. . o. Melius eſt domeſtica vitia culpare, quam aliena. ibp. 447. Libertas in dicendo ingemuitati pro- DE DIIS ITEMOVE ETIHICOA. 91 pria eſt: ſed occaſionis diuerſitas peri- culum habet. Recte facta colaudare honeſtum eſt, ſerm. mala vero laudibus euehere, adulterini XIV. p. animi, ac impoſtoris eſt. 149. [Qui parci praeter modum ſunt, in- ſtar apicularum operantur, tanquam perpetuo victuri. Parcorumfilii, indocti qui ſint, per- inde ac agyrtae, ſuper nudos gladios ſaltu ſe coniicientes, ſi vno defecerint, neque locum, quo pedibus niti debe- bant, tetigerint, male diſpereunt. Difficile vero eſt, vno non excidere, at ſolum veſtigii pedis ſpatium eis relin- quitur. Sic vero & iſti, ſi apaterno exemplo parcitatis deſciuerint, perire ſolent. Parſimonia & éſuries bona ſunt, at impenſa etiam quandoque eſt bona; eſt ergo viri prudentis, probe diſcer- nere.] Bene compoſito eſt animo, qui dere- bus abſentibus non iriſtatur, laetatur autem praeſentibus. Dulcium, quae rariſſima ſunt, maxi-ib. P. 159. me delectant. U Si quis modum exceſſerit, ei jucunda ib- maxime moleſtiſſima euadent. Proſanitate vota Diis faciunt mor- rm. ſ. XvVI. p. 155. ib. ib. ſ. XVII. P. 15 I. tales, penes ſeipſos eam eſſe ignari; at 165. ipſi, luxu ſuo illi aduerſantes, libidini- bus ſuis male eam amittunt. 10. Qui ventris voluptates ſequuntur, edendo, potando, Veneris illecebris tempus fallentes, breue omnino dele- ctationis tempus habent, id nempe tan- tum, quo edunt ac bibunt, curae vero multae ſequuntur. Semper etenim ea- rundem rerum deſiderio torquentur, & cum, quae appetunt, ſunt conſecu- ti, confeſtim tranſit voluptas, quippe quae nihil in ſe boni, praeter momenta- neam habeat delectationem, vt mox rurſus isdem eos indigere neceſſe ſit. Iracundiam 912 ſerm. XT 5˙' Iracundiam impugnare difficile eſt: P. 174. Viri autem eſt, ratione praediti, vince- reipſam. C XXII. In infamiam deſinit, qui cum ſupe- x. 188. riore contendit. ſerm. Iuramenta, neceſſitate adacti quae xXxXIIX. praeſtitere, non ſeruant homines im- P. 196. Probi periculo ſuperato. ib. XXIX. Voluntarii labores inuoluntario- p. 201. rumpatientiam reddunt faciliorem. ib. Labor continuus conſuetudine fit ſeipſo leuior.] Plures exercitatione, quam natura, boni euadunt. [Perpetua cunctatio imper fectas red- dit actiones.] Omnes labores otio exiſtunt iucun- diores, quando illa conſequuntur, quorum gratia laborant mortales, vel conſecatos ſe ſciunt. Fruſtrationi ve- ro, cum ſpei non reſpondet euentus, vnum eſt remedium, ſi omnia reliqua non minus aerumnoſa ſint, & laborioſa. ſerm. Malum, etiamſi ſolus fueris, neque XXXII. feceris, neque dixeris: Teque ipfum p·212. magis, quam alios, diſce reuereri. XxXVI. Auaritia quaedam eſt, ſolum loqui p. 218. velle, neque alios audire. XXXVI. Bonum aut eſſe, aut ſimulare opor- ib. ib. p. 206. p 220. tet. ib. Quibus bene compoſiti ſunt mores, illis tota etiam vita bene conſtituta eſt. ſ. xxxvVIII Malos reprehendentes vir bonus p. 224. non curat. ib. nuidus ſeipſum tanquam hoſtem offendit.] ib. Leges non prohibuiſſent quemuis pro ſuo arbitrio viuere; niſi vnus ad in- luriam inferendam alteri, eſſet, procli- vis. Etenim inuidia ſeditionis parit initium. ſerm. X. Peregrinatio vitae frugalitatem do- P. 231. cet: offa quippe, & in gramine lectus, Pnis ac laboris dulciſſuna ſunt reme- ia. PARS X. DEMOCRIIVS CAP. A. Sapient; quaeuis terra patet: animae ib. namque fortis vniuerſus mundus pa- tria eſt. L Lexhominum vitam iubet demereri ſerm. beneficiis: id autem praeſtare poteſt, ſi XUIIt. p. ipſi ea ſuſcipere voluerint: obedienti- 242 bus enim vim & virtutem ſuam decla- rat. . Seditio inteſtina vtrique parti nocet: nam & victoribus, & victis eadem per- . nicies incumbit. . Concordia cum alias magna facinora, ib. tum a ciuitatibus bella confici poſſunt: ſecus, hautquaquam: Imprudentibus regi magis, quam re- I. XL-IV. gere prodeſt. P. 278. Iuſtitiae eſt, ea facere, quae fieri o- ib. portet: iniuſtitiae autem, facienda non facere, & declinare. Deanimalium caede ſic ſe res habet: ib. Ea, quae nocent, vel nocere poſſint, qui occiderit, pro innocente habendus eſt, imo occidi ea praeſtat, quam non occidi. Interficienda ſunt omnia, quae prae- ib. p. 279. ter ius & fas nocent: taliaque qui occi- derit, eum toto mundo priuilegiis ſtu- dii fui, iuſtitiaeque, & fortitudinis, ac poſſeſſionis, frui decet. Vt de ſeris & ſerpentibus nobis ini- micis ſcriptum eſt, ſic etiam aduerſus homines faciendum mihi videtur: nem- pe, vt hoſtis vbiuis gentium ſecundum patrias leges occidatur, ſi nulla lex obſit. Aliquando enim lex prohibet, & ſua quibusque ſacra, foedera & iuramenta ſunt. Furem qui occiderit vel ipſe, vel in- ib. terficere iuſſerit, pro innocente ha- bendus eſt. . . XxLV. Graue eſt a deteriore regi. p. 304. Iniuriam patientes, pro virili funt ſerm. defendendi, & minime negligendi. Hoc XLVl.p. enim iuſtum, & bonum eſt, confrarium 30. vero iniuſtum, & malum. ib. Damnandi 1 10. ² Fermn. à Domnni igiddn jepoena ce leneretbie Crtiilin elle,ell habet, guil b. Nemug Jram t, ſinemo, Teipfum nimotuo! ſurdumm . “ p. Homu magsͤſun eſt. Kie, mendari! Dem im redlt. I non vtn faciat. b. ſieri One, vt mittant Crel.] 8.XLVI. npe 5. 323. Maor §.XLIIX. Der 5,326. neuole EbI. Aud finn ſ . M. Kr. . W ind 5LxII in 5.303. T, IXI e 1 4377. 5 derm 1* IXNI. Ale 4. Orn ib. . s derm. LXXVI. 4 Ntet: animaa H . . . muugz⸗ „. Damnandi, non abſoluendi ſunt, qui Pa⸗ aliquid dignum exilio, aut vinculis, alla- vepoena committunt. Si quis vero temere abſoluerit, lucri aut voluptatis gratia, iniuſte facit, & iniuſtitiam ei cor- det demeteri an. Alepoteſt, ſt NUIl, ſlaian⸗ di eſſe, eſt neceſſarium. fum dch. wv. Iuſtitiae & virtutis maximam partem habet, qui honorat honore dignos. Dart pocet „, b. Ne magis alios homines reuereare, Sedenòe. quam teipfum: neque magis delinquas, .— ſi nemo, quam ſi omnes ſint reſcituri. na fcinorn, 5I Feipfſum maxime reuerere, & hanc a- icipoflunt. nimo tuo legem conſtitue, vt nihil ab- furdum committat. un N.A Ww.. Homines male, quam benefactorum, magis ſunt memores: atque ita fieri fas Gune fenio. eeſt. Sic, qui depoſitum reddit, com- ciendhnon — mendari haut meretur, at reprehenſio- 2 nem imo poenam meretur, qui non ſeres hibet: 5. reddit. Idem in Principe obtinet, qui, ere pofſiuutt,; 1 non vt male faciat, eligitur, ſed vt bene te ubendd . . faciat. . uam un ib. Fieri nequit ea, qua ſumus conditi- one, vt principes iniuſtitiam non com- neprie bn) D mittant, licet optimi quoque fuerint: encer &rel.] . nlegis. 8. LVI. Imperare natura proprium eſt prae- ludes, . E. 3 3. ſtantiori. S. XLlIX. LMetus adulationem parit, non be- nobis ini- de P. 326. neuolentiam. 1 .. naderis e. Serm. 4. Audacia principium eſt actionis, at b. 355. fini fortuna dominatur. detur nem- .- . ”MU mſecundum §. LXII. Seruis, vt partibus corporis, alio ad robli p. 385. aliud vtere. ulalexobli. e . . de L I. Amatorium crimen ipſa, quae ama- 8p. 393. tur, diluit. – iuramnenta i 1: Serm. Mulier multo, quam vir, promtior ze elin⸗ i LXXIII. eſt ad aſtutias & malignitatem. HH k. 31 Sermo parcus ornat mulierem- ne- nocente ILIXXIV. due tamen ininus veſtitus quoque ei R . 8 , Ee. 441. Ornamento eſſe parcitas. . ar ib. Parere mulieri, extremum eſt dede- iiiſne, cus viro. . Sgendikoe der [Periculo plena liberorum eſt ,du- cobrtrian r. catio: bene enim ſi res cedat, multum . . Demæ⁴.‧⁷. ⁊ „ rFTICA EIS. 913 ſolicitudinis affert, & curarum, ſi male, alium dolorem ſummum trahit.] Non probo liberorum propagatio-b. 452². nem: multa enim & magna in eorum poſſeſſione diſcrimina animaduerto, & moleſtias plurimas, iucunda vero pau- Ca, tenuia, exilia. H Viro locupleti, mea quidem ſenten- ib. tia, conſultum fuerit, amici alicuius fili- um ſibi adoptare, talem quippe habitu- ro, qualem deſiderauerit: licet quippe eligere pro arbitrio, & talem, qui ido- neus, maximeque ſimilis ſibi videatur. Vides, quantum interſit. Adoptanti fi- lium ex pluribus & optimis eligere da- tur, & cuius ingenio maxime delecte- tur. Gignenti autem multa pericula imminent, cum talem, qualis natus e- rit, habere neceſſe ſit. Neceſſaria hominibus liberorum vi- 'bid- detur procreatio, naturae inſtinctu, pa- riter & antiquiſſima inſtitutione, vtin brutis etiam animalibus eſt manife- ſtum. Omnia enim, naturae ſecuta du- Ctum, ſobolem ſibi parant, quamuis nullam inde ſperare detur vtilitatem. Nempe non ſine labore foetum educat, &nutrit, prout poteſt vnumquoduis, & in minimis quoque eius curam gerit, & dolet, ſi quid patiatur. Et talis omni- um animatorum eſt indoles hominum vero omnium maxime, quippe quifru . . LXXXVI. ctum etiam ex prole percipere poſſint. 404. Pecudum praeſtantia in bono corpo-b Serm. ris habitu, hominum in morum probita-XClI. p. te, eſt poſitaa 506. . . c Serm. Quemadmodum in vlceribus peſſi- cIV. ma gangraena eſt, ita in morbhis animi p. 513 auaritia, quae ſatiari non poſſit.? * Stanl. 5 yr. „ „Vertebat: Pecuniarum vſüus cum prudentia ad gai ſtulre liberalitatem exercendam eſt Vtilis „& pecuniis populum adiuuandum: publica vero vtiturzis, à Serm. ſtultitia publica eſt largitio . vt ommi⸗ 4 5 . vm illae Pecunias comparare malum non eſt, nt prae- ZZZ 22 multo da eſſicit. 9¹4 ib. multo peſſimum autem eſt iniuſte id facere. 3 ſerm. oevI. - Paupertas & diuitiae indigentiae & F. 521. ſaturitatis nomina ſunt: quamobrem neque diues dicendus eſt, qui indiget, neque, qui non indiget, pauper. ib, Si multa deſideres, phurima etiam ti- bi pauca videbuntur. ib. Pauca appetere, facit, vt diuitiis pau- peries aequipolleat. .XCVIII. Quaerentibus bona non obtingunt, P. 5333. mala etiam non quaeſita. ib. [Homines propter conſeientiam vi- tae male transackae, perpetuis pertur- bationibus, terroribusque exagitan- tur, mendacia interea de terroribus poſt mortem fingentes . Vitam bumanam imbecillam, ac ib.p 534. temporaneam eſſe, eſt agnoſcendum, imo multis aduerſis, atque perplexis ne- gotiis eſſe implicitam Ivt ei mediocrita- tererum poſſidendarum conſulatur, & a neceſſariis menſuram miſeria acci- piat. ſerm. Cll! Rortunatus eſt, qui, exigua poſſidens, P. 352. hilaris viuit: infortunatus, qui inter magnas opes triſtatur. Tranquillusqui eſſe cupit, eum mul- ta vel priuatim, vel publice agere non oportet, neque ſuſcipere quidquam, ſuas quod ſuperet vires; ita vero ſui gerere curam, vt omnem, qui ſeſe ob- tulerit, fortunae exceſſum declinet, ne- que plura admittat, quam quibus feren- dis par valeat eſſe. Praeſtat enim, vt nobis conueniant ea, quibus fruimur, quam abundantia eorum. Grauior publica eſt quam priuata ca- lamitas, nullam enim illa fubſidii ſpem 559. relinquit. ſ. CxI. p. Opes ſapientum poteſt impleri, at im- 58R1. poſſibilis Rulti ſpes eſt. ib. Inſipientium ſpes praeter rationem ſunt. .. cu. Quibus gaudio ſunt proximorum in- p. 582. ib. p. 553. ſerm, ECIV. p. PARS X. PROTYAGORAS CAP. I. II. Jortunia, illi fortunae caſus omnibus communes eſſe, non intelligunt, quod- que ipſis proprium dicatum non fit gaudium. Robur & forma corporis bona funt; a ſerm. ſenectutis autem flos eſt temperantia CXVI. p. atque prudentia. 2 566. L Senex & ipſe iuuenis olim extitit: an « erm iuuenis vero ſenex futurus ſit, incertum cxvI. eſt. Bonum itaque, conſummatum p. 592. ſerm. quod eſt, futuro rendum. b denium omnimoda eſt imperfectio, omnia habet, omnibus indiget.“ IX, 37. Homines quidam, naturae mortalis? Ma- ignorantes iſſolutionem, ſibi vero vitae enenus infeliciter actae conſcii, omne quod vi- male plo vunt tempus, miſere turbantur, & me- libri ac- tuunt, multa ſibi falſo poſt mortem e-cepit, ve- CXXI. p. 603. omnino eſt praefe- ventura fingentes. rum quid Democriti quoque ſententia fuite: res ſit, . patet ex Adionir imago eſt ſermot. Plutar- Expublicis ofictis & principum gra- cho de e- tia multa ſuccreſcere ornamenta ſtatu- ducatio- ebat, quae gratiam & decus huic vitae ne liber. concilient. . . . p. 9. F. Dicebat item naturam in profundo g piut. veritatem penitus abſtruſiſſe. non poſ- Sine ſurore quenquam Poetam ma- ſe ſuau. gnum eſſe poſſe, negabat.i viui, p. il 1 4s Ii .: 1100. B. Moralibus eius addas licet, quod a Iuli- . Gie . ano Imperatore de eo relatum eſt *, Da- cad. IV, rium nempe, vxorem emendatiſſimae 10. formae acerbiſſime lugentem, cum ver-i id. Di- bis ſolari non poſſet, ad vitam eam ſe eſ- vir d. . —. K Epiſt. ſe reuocaturum pollicitus eſt, ſi ei rei XXKVI. neceſſaria vellet ſuppeditare. Darius, p. 413.4. ne vlli rei parceret, hortabatur, quae id efficere, vt poſſet, inſeruiret. Exiguo interiecto tempore, omnia ſibi, vno ex- cepto, ad manum eſſe dixit, quae eo ſpectarent, id vero ſe comparare qui- dem non poſſe, at facile id Darium comparaturum, omni Aſiae qui impe- ret. Interrogans igitur Darius, adid it, . e Laert. len. I 5. VAIA ſit, Juod Reg luscolnpar⸗ clitotolit, qaos nullus ümi moerd ſerbere val Vtredeat. Cutn netno inhuacviun — DNNA R0T. monis ruS iumfuiſle 3 Eun buil rstradich ckiti fauon . vNeltapu, 3 gritin in Onerumm e Proximof dumcaud breui er forte De S cilis ho⸗ ODophine Cell incd dente Tun, Laett, . 1 Phn Tu duoge Mg e l omnibis lgunt, quo⸗ . kum non ſit bom ſunt;: n tenperantincxII 8. nextitit:n di⸗ 1 tbincertum rn RH huntum ,502, eſt riefe. ſn. CXX ), 00. imperfeckio, 13. .IN,, Pve mortälif N. bierovitze sneu : Muale ia iget nnequodyi. Tum quid entin fuite:te atet er titalo nnnn Ame- di k mortem er cepit ſee. Hint. un Nö-chode e Ulta ſtatu- duceti. Laert. IX, 50, NATATLES OOOAS STVDIOR. DOCTRINAF ET &CRIPL. EIVS. 95 ſit, quod Rege, excepto, nemo poſſit a- lius comparare? reſponſum a Demo- crito tulit, ſi triuum hominum nomina, quos nullus vnquam perturbauerit a- nimi moeror, ſepulchro defunctae in- ſcribere valeat, tum fore, ad hanc vitam vt redeat. Ea re perturbato Dario, cum nemo inueniatur, cui moeroris in hac vita nunquam ſit oblata occaſio, Democritus cita enim ſolebat,) riſu dif- fundebatur, inquiens: Potesne ergo, mortalium imprudentiſſime, tanta plo- rare fiducia, ſolus quaſi ſis ipſe, cui vn- quam aliquid obtigit afflictionis: cum inuenire tamen non poſſis, omnes ho- minum perueſtigando aetates, morta- lium vllum, cui ſua non ferenda calami- tas fuerit? PATRIA EIVS, PARENTES, PROTAGORAS. E OCCASIO. EX QVA PHIL OSO. PHIAE STVDIA PRIMVM AMPLEXVS EST-. ROTAGORAS Abderita', Arte- monis filius fuit, vel, vt Apollodo- rus & Dinon aiunt, Maeandrii: Te- jum fuiſſe Eupolis memoriae prodidit. Eum baiulum aliquando fuiſſe, Epicu- rus tradidit, atque ea occaſione Demo- criti fauorem meruiſſe. Adoleſcens, Gell. v, vt eſt apud Gellium, victus quaerendi que factam, conſiderat, petitque, vt pau- lulum acquieſcat. Quod vbi Protago- ras, vti erat petitum, fecit, atque ibi- dem Democritus aceruum illum, & quaſi orbem caudicum, breui vinculo comprehenſum, ratione quadam quaſi geometrica librari, continerique anim- aduertit: interrogauit, quis id ligaum ic inen ben 23. gratia in mercedem miſſus, vecturas ita compoſuiſſet: & quum ille a ſe com- RNe onerum corpore ſuo factitauit. De poſitum dixiſſet, deſiderauit, vti ſolue- rokmiok de proximo igitur rure in Abderam oppi- ret, ac denuo in modum eundem collo- 21 en dum caudices ligni plurimos, funiculo earet. At poſtquam ille ſoluit, ac ſimi- etem ma-ſe ſn breui circumdatos „Portabat. Tum liter compoſuit: tum Democritus ani- Fini, N. forte Democritus, ciuitatis eiusdem mi aciem, ſolertiamque hominis non Codrhii-iloe ciuis, homo ante alios virtutis & philo- docti, demiratus, Mi adoleſcens, inquit, neltt Drat I ſophiae gratia venerandus, cum egre- cum ingenium benefaciendi habeas, niüme n deretur extra vVrbem, videt eum cum ſunt maiora, melioraque, quae mecum ei il D. ille genere oneris tam impedito, ac tam facere poſſis: abduxitque eum ſta- aned inlJ incohibili, facile atque expedite ince- tim, ſecumque habuit, & ſumtum mi- hennkeel.i dentem: & prope accedit, & vinctu- niſtrauit, & philoſophiam docçuit, & lar ui ram, poſituramque ligni, ſcite perite- eſſe eum fecit, quantus poſtea fuit. ee CAP. II. . ee⸗ DOCTRINAE ET SCRIPTA EIVS. “*M 4 aert. 1, PRimus dixit, duas eſſe omnium re- Librorum ſuorum aliquem ita eſt id ib. gii 51. rum rationes, inuicem comrarias, exorſus: Mavrra Yenkà †woο sroy, O- Ariſtot. hrum quogenere argumentandi & ipſe pri- mnium rerum modus & menſura homo Mes ebh. iinNe. mus eſt vſus. eſt, earum quidem, quae ſunt, vt ſunt,“ 1,22 22 2 quae ius, qun ſ 916 quae vero non ſunt, tanquam non ſint. Laert. Per menſuram vero (uéro) intelligit deten vr adeo menseics ſit, homhinein moad tum adu. icy rerum omnium eſſe, entium quidem, Math. p. . 148. & Hypo- tum non ſunt. Poſthaec vero peculia- typ. Pyr- Tia eſſe cuiuis phaenomena, ſiue rerum rhon. I, apparentias affirmat. b 3 Materiam in ſtuxu eſſe dixit, ipſa Empiric. autem aſſidue fluente, adiunctiones pro Pyrrh. ablationibus fieri, & ſenſus transmuta- Hyp. I, Tiac variari, & pro aetatibus, & pro aliis 32. corporum conſtitutionibus. ibid. Dicit etiam, rationes omnium ap- parentium ſubiectas eſſe in materia: adeo, vt materia, quantum in ſeipſa, omnia eſſe poſſit, quae omnibus appa- rent: homines autem alio tempore a- lia percipere, prout diuerſe ſe habent. Eum enim, cuius ſana eſt, & integra corporis conſtitutio, ex iis, quae in materia ſunt, illa percipere, quae, inte- gra & ſana conſtitutione qui ſunt, percipere poſſunt. Eos autem, quo- rum ſecus ſe habet conſtitutio, ea per- cipere, quae apparere hominibus talis conſtitutionis poſſint Eſtque in aetati- bus, & in ſomno, aut vigilia, & in v- naquaque ſpecie habituum eadem ra- tio. Eſt ergo homo criterium re- rum, quae ſünt; omnia enim, quae apparent hominibus, ea funt, quae vero nemini apparent, ea neque exi- ſtunt. Animam ipſiſſimos ſenſus eſſe dice- bat, vt Platoni quoque relatum, in The- aeteto, omniaque eſſe vera. Alium quendam librum ſuum ita exorſus eſt: De Diis quidem ſtatuere nequeo, an ſint, necne. Sunt enim plu- rima, quae id ſcire prohibeant, ſumma nempe rerum incertitudo, & vitae hu- manae breuitas. Ob hoc autem prin- cipium operis, exilio mulétatus abAthe- Laert. IX, 51. ibid. in quantum ſunt, non entium, in quan- ſe, vt Plato ait in Euthydemo. PpARS X PROTAGORAS CAP. II. III. nienſibus eſt, librique illius in foro cre- mati ſunt, ſub voce praeconis, a ſingu- lis, qui illos habebant, inueſtigati. Primus pro mercedé minas centum ib. 52. exegit. Ipſeque, aeque ac Prodicus Ceus, orationes praelegendo quaeſtum faciebat. ib. 50. Primus temporis partes diſcrimina-ib. 52. vit, viresque opportunitatis expofuit, orationum item certamina inſtituit, & ſophismata his, qui contentionis ſtu- dio delectantur, propoſuit, omiſſis re- bus, in vocibus ludens, & leue illud ac ſuperficiale & contentioſum diſſeren- di genus inducens: Vnde de eo di- ctum Timoni eſt: . Protagorasmixtus, ſimul & conten- dere doctus. Socraticum genus diſputandi primus ib. 53. abrogauit, Antiſthenisque primus ſub examen vocauit argumentum, quo de- monſtrare nititur, contradici non poſ- Pri- mus item epichiremata theſibus oppo- ſuit. . Orationem primus in quatuor ſpe- ib. 54. cies diuiſit: precationem, interroga- tionem, reſponſionem, & praeceptum. A- lii ſeptem eum ſtatuifle dicunt: Narra- tionem, interrogationem, reſponko- nem, praeceptum, enunciationem, pre- cationem, appellationem, quas par- tes fundamenta orationis vocauit. Alcidamas tamen quatuor eum ſpe- cies feciſſe dicit: affrmationem, ne- gationem, interrogationem, appella- tionem. 42 Primum ex libris ſuis librum de DPiis, cuius initium paulo ante retulimus, re- citauit Athenis, in Euripidis aedibus, vel, vt aliis proditum, in aedibus Me- gaclidae: alii in Lyceo id factum di- cunt, Archagora, Theodoti filio, di- ſcipulo eius, librum recitante. Accu- ſatus a Pythodoro fuit, Polyzeli filio, qui . Lae IX. ,„„,v A i fuit en ſes tumen ſtatur. . iptä en⸗ ventn Gic Ara conte De Ludi. ſeint De . 1 De ambin Devirun Plarum ,5. CIAEH ę Rebatur, Eunipidem Uum in wi enltein, no giſſetannn murium de Annus 50) Piade Vete 5r ſegben i — ¹ Laen, N IX, 5. D tNon ſe ſot troco⸗ nullos tum. Vixit, ngnu ſtis, a lexand (Oena uifie⸗ Viden dero, inſorocre. is, Aſingu. Ktignti las centumib. 12 e Prodcus O qAdeſum ib, Jo. dilctinin⸗ id 52. 8 expoſtit, nſtituit & Mionis ſtu⸗ Omiſſs re- ue illud ac ifleren⸗ de eo l. G Conten. rimus ſub⸗ , guo e. 1 n . mo. N.. us Oppo- umuur ſe.d . mernha- Ntum. A- :Naorro- reſone nem hrt- uns par- Vocauit. ull . nen, M- Gpele- 1eDin mus, 1e-⸗ edibil⸗ bus M- Qum- Accu- Ni flio, ui =— EEEEE . 772 DOCTRINAE, &CRIL r4 Fr MoRS EIV§& 9¹7 viit, vel, vt alii perhibent, Me- trodorum, Chium, qui ne hoc quidem ſe ſcire dixit, quod nihil ſciret. Me- trodorus Neſſum, Chium, iuxta non- nullos audiuit, iuxta alios, Democri- tum. Anaxarchus cum Alexandro vixit, & circa Olympiad. CX floruit, magnus Nicocreontis, Regis Cypri, ho- ſtis, adeo vsque, vt in conuiuio ab A- lexandro interrogatus, quid ſibi de coena iſta videretur, reſponderit: ma- gnificéa omnia, Regum maxime ‚mihi videntur, Satrapae vnius caput deſi- dero, Nicocreontem autem intellige- qui fuit ex quadringentis. Ariſtote- De conſtitutione Reipublicae.* , :, les tamen ab Euathlo accuſatüm te- De rebus apud inferos. α ſtatur. De his, quae non relcté ab hominibis xrazaX .55. Scripta eius Laertius ſua aetate ſe- geruntur. MW zxsag In- Auentia dicit extitiſſe: De praæceptis. rerbrat Ars contentionis. Cauſa de mercéde. H De Lucta. Contradictionum libri duo. de Zata D De diſciplinis. (Deente, ſue de naturd) reram in De Republica. Haec ſcripta eius. Plato Dialo-princi- De ambitione. gum, à ſe ſcriptum, eius nomine inſi-% e De virtutibus. gniuit. . 25.Euſeb. CAP. III. 23 MORS EIVS. Laert. REarum Philochoro eſt, eo in Si· Te quoque, Protagoram, redeuntem IX, 55. ciliam nauigante, nauem, qua ve- fertur Athenis hebatur, peräüſſe, idque confirmare H . „, Euripidem dicit, in Ixione. Quidam lam vetulum media mortem obiis- illum in via defeciſſe aiunt, iter faci- Jſe vid. entem, nonageſinum poſtquam atti- Cecropis vrbs linqui potuit, iu Pak giſſet annum. Apollodorus ſeptuage- laadir arcor narium deceſſiſſe ait, poſtquam XI .J annis Sophiſticam exercuiſlet, Olym- Linqueré, ſed linqui bοo violen- piade vero floruiſſe LXXIV. Laertii ta nequit. . 56. ſequens in ipſum eſt epigramma: ANAXARCHVS. kaide⸗ Laert. འNANARCGCHVS, Abderita, bat. Rege mortuo, memor iniuriae l, 22. & IX, 58. Diomenem, Smyrnaeum audi- Nicocreon, Anaxarchum, quem tem- Deo nn, peſtas inuitum in Cypri littora eiece- 33. rat, cepit, & in mortarium coniectum, cadde ferreis piſtillis tundi curauit: eo inte-Tertull. rea, dolore contemto, identidem ce- Abolog. lebre illud dictum ingeminante: Tun-a olin II. de Anaxarchi culeltim, nam Anauxar-— N. I1, 23 chum non tundig. — Linguam igitur Val-Mar. eius praeſcindi iubente tyranno, mor- znen 3. ſu eam ipſe praeſcidit, & in eius faciem s de conſpuit. SD Zenone Ob animi conſtantiam, & vitae tran- refertur. quillitatem foriunatus eſt dictus. Ma- vid. vi- Ximaque erat eius, in reuocandis ad en. moderationis legem aliis, facultas: ſic quin 3 Z22 272 3 Alexandrum Phin.lc. 918 Alexandrum enim, Deum ſe eſſe exi- ſtimantem, arguebat, digitum eius monſtrans, dum ſanguis ex eo dima- naret, atque, hoc quidem ſanguis eſt inquiens, non vero e Verſ. Me cruor diuis qualis ſolet eſſe Homeric. beqgtis. f Ale- Plutarchs ftamen id ipſum Alexan- xandr. p. drum ad amicos dixiſſe, refert. PARS X. ANANARCHIyS PARS XI PrEEIO CAP. T I ret Magorum praedictiones, tanquam falſas & incertas, ex philoſophia de-. promtis vſi rationibus quibusdam: quorum ſequens conſilium, Babylo- nem exercitum reduxit, vbi & extin- Ctus eſt. [Alexandrum conſolans, ob Cliti caedem animo anxium, an ignoras, aiebat, Ius & fas loui abzdere, vt, 6sSr. Alio tempore, Anaxarchus cum ipſi 9. vicznig, Rex gat, id Jas, iuſtumque 2 Plut. ad *alter praebibiſlet, calicem oſtendits, dicens: Putetur ,., Princid relatum . 3 7. 1 In vitae, quod ſecutus eſt, genus, ita rnab⸗ Alutorch. 1. eus Mortalis ecce mox cadot manu. juſit Timon Sillographus: gna. 1X, [Similiter aegroto Alexandro „ & Hic et Anaxarchi vis illa canina vi- Airian. 727. potione medica vtente: ilicet, in- detur, . Vit. A. h Verſ. quit, noſtro Deo in cochlearis ſorbitio- Se quocunque dediſſet, eo pertendere vivi. Dred e Ser .: ſubta. a Aelian, Alexandro, Babylona appropin- Iæ tamen, vt perhibent, miſere pru- Virt. V. H. IXx, quanti, diſſuadebant Chaldaei, vrbem dAdLoeonsgue, ſoiensqué mor. p. 37. ne ingrederetur, fatale id ipſi fore af- Vixit: namque voluptates amplexa, 449 firmantes: quibus obſecutus, praete- tupensque . VI , rita Babylone Burſiam ſe contulit, quee Natura ( haut poucis ea formidata 7o5. Vrbs erat trans Euphratem ſita. Po- Zophiſtis) . ſtea vero ei Anaxarchus, & alii Grae- Retrorſiun ad vitiumrecto de ramite corum, perſuadebant, vt contemne- agebat. . . PARS XI. DE SECTA SCEPTICORVM. PYRRH O. CAP. I. = EIVS PATRIA, PARENTES, AETAS, ET MAGISTRI. Lii ſectae, non minus, quam tigonus obſeruat: Soror ipſi obſtetrix 66. . praecedentes, celebratae, Elea fuit, Philiſta appellata. . inn & lert. originem dedit, euius autor Suidas eum, regnante in Macedonia ed. “ PYRRHO Eleeus extitit. Ei Philippo, circa Olympiad. CI, fuiſſe pater, iuxta Dioclem, Pliſtarchus fuit, dicit, tempus, vt credere par eſt, nati 62, obſcurae ſortis homo, qualem ipſum Pyrrhonis, quam florentis, magis re- quoque initio fuiſſe Pyrrhonem, An- ſpiciens. Quippe Anaxarchus, quem magiſtrum NATA wagſtrun Pfuippifiio tio te ke, cauſa etlacm zmle ſegen et. e. Puit an br. teſte, inii 4 Hul. mus, Vt 4 up. menn Antig UIVIS. mann eins len. Piles feran 6ꝛ. bolatos. Poſthue (aert. 61. Phinetnin liet Vern Rdr. V derit Phune exe uicguun e quie Nhil eni velinhor Parkerg ſcllicer . legem v. tes, omm nuap W. liee Wo 70. ſoni “ (hoc tur: 5 Aiie. Hlec Veſtiga ſiken laert, II I lig, tunguam loſoplin de. . qulbuschumn . um, Pabylo. bi Kextin. , O Clti n ignirr, . , der⸗ Were, , ,ilumgue lut.l eſt enils, Päineg, 5 ti d o Caning Ui-Ainin, Vit. A A, ertendre lIV. dab. nſere u. Vn. 1e mnor ,. er npleve, 4, 4 Imal NNA Praep. XIV, 18. „ VI,. frmilun „ mi — AE. 18TRI. ſobltetri. nut icedonin l fil urett nati mgi ke⸗ usquem Ngiſkrum Laert. NATALES AELAS PTAEFCEPTORES, 5EFOTA VIIAE GENVS 9179 magiſtrum fuit ſectatus, Alexandro, 1X, 58. Philippi filio, coaeuus fuit, &, Laer- 35 tio teſte, Olympiad. CX floruit: quae cauſa etiam, cur Suidas addiderit, &O& inde ſequentibus temporibus, eum fuiſ- Laert, ſe. Fuit autem Pyrrho, Apollodoro 1X, 61. teſte, initio pictor, isque non opti- ap. Eul. mus, vt Ariſtocli relatum. Dicit ta- men Antigonus in Elienfi gymnaſio manu eius delineatos ſeruos, qui lam- Laert. Pades ferant, inueniri, non male ela- IX, 62. boratos. aert. Poſthaec, Apollodoro teſte, Philoſo- 1X, 61. phiae animum adiecit Dicitque Ariſto- CA P. cles b, in Democriti primum ſcripta? ap. Euſ. quaedam eum incidifle. Alexander, in libro de ſuccſſzonibus“ Dryſonem, cap. La- Stilponis fillum, eum audiuiſſe ait, ett. I. c. quem Bryſonem Suidas vocat, & Clino- machi facit diſcipulum:, Dialectici, Stilponi coaeui. . Poſt illud tempus Alexandrum au- diuit, Metrodori Chii diſcipulum, qui Abderitam, Metrodorum, habuit prae- ceptorem. Poſtremo Anaxarchum audiuit, Ab- Laert. l.c-⸗ deritam, vbique ei adhaerens, ita vt Gymnoſophiſtas in India cum eo ad- jerit, cumque Magis congreſſus ſit. Suid, II. SECTA AB EO CONDITA. Idetur ſecundum Aſcanium, Ab- deritam, nobiliſſimam philoſo- phiae excolendae viam iniuiſſe, nibil quicquam comprehendi poſſe dicens, ne- que quidquam omnino decernens. Nihil enim vel honeſtum eſſe dicebat, vel inhoneſtum, iuſtum vel iniuſtum, pariterque in reliquis ſtatuebat. Nihil ſcilicet horum reapſe tale efſe aiebat, legem vero & conſfuetudinem ſequen- tes, omnia iſta facere mortales: neque in quapiam re hoc magis, quam aliud eſſe. Hanc Zeteticam appellarunt philo- ſophiam, quod ſemper in inquirenda, (hoc enim eſt &rem) veritate verſare- tur: &ceptica dicta eſt (a cusατρα quod diſpiceret ſemper, nunquam reperiret. Ephedica, ab eo, quod ſequitur eam in- veſtigationem, quod eſt eneve, udicii Jſuſbenſio. Aporetica, quod de omni- CAP. IX, 61. Laert. IX, 70. bus dubitaret, hoc enim eſt aοοοι Pyrrhonia, a Pyrrhone. Theodoſius tamen, in &bticis capitulis, dicit, ce- pticam philoſophiam Pyrrhoniam mini- me appellari oportere. Si enim in- tellectus alterius motus ignoti alteri ſint, certe ſcire non poſſumus, vt a- nimo affectus fuerit Pyrrho, quod neſcientes, Pyrrhonii non poſſumus appellari. Praeterea, neque primus Pyrrho Scepticiſnum inuenit, nullum- que dogma amplectendum docuit. Byrrhoniae igitur philoſophandi viae ſimilis potius dicendus erat &cepticiſ- mus. Sic Theodoſius. Laert, Altera ex parte Numenius, ille ta- , 69. men neminem nactus ſuffragantem, affirmauit, dogmata etiam Pyrrhonem habuiſſe. Sed ea de re poſthaec plura addemus. III. . VITAE GENVsS. Laert. Onſentaneum illi opinioni vitae genus ſequebatur: nihil declina- bat, nihil deuitabat, omnibus rebus recta occurrebat: curribus, ſi oblati . eſſent, nen⸗ ipſis domeſticis viſus. Idque eo facie- . bat, quod Indum audiuiſſet, Anaxar- cho exprobrantem, neminem, niſi ſe- ipſum, bonum eſſe quod diceret, prin- cipum vero interea aulas frequen- taret. ibid. Semper eodem vultu & habitu per- ſeuerabat, neque, ſi inter dicendum eum audientes deſtituerent, ante de- ſinebat, quam finem orationis attigiſ- *nempe ſet, (quamuis adoleſcentiae annis ani- male hæc Mo fuiſſet commotior.*) Itinera va- ad ſe- ria ſuſcepit, nunquam quo pergeret quentia indicans cuipiam, ſibique eos, cum qui- ekeredar bus verſaretur, ipfe deligebat. tanl. . . . . . ibid. Cum in ſcrobem aliquando incidiſ- ſet Anaxarchus, ille quidem ope non lata praeteriit. Idque reprehenden- tibus quibusdam, ipſe Anaxarchus laudauit, quod nullam in partem im- pelleretur, neque animo moueretur. ib. 64. Cum ſecum loqui aliquando depre- henſus, quid ageret? interrogaretur, meditor, reſpondit, bonus vt euadam. In quaeſtionibus a nemine conte- ibid. 9²⁰ eſſlent, praecipitiis, canibus, & ſimi- libus, nunquam via decedens, neque ſenſibus obſequens, amicis interea, qui eum ſequebantur, Antigono teſte, ſaluti eius proſpicientibus. Contra tamen Aeneſidemus teſtatut, quod, licet de aſſenſu ſuſpendendomul- ta diſſeruerit, actiones tamen minus inconſideratas edere fuerit ſolitus. Solitarius viuere ſolebat, rarius vel mnebatur, quod modo quodam ſin- gulari in illis explicandis vteretur, qua re Nauſiphanem cepit, iuuenem: Di- cebat autem, affectum quidem ſuum Pyrrhonium efſle, verba autem fua. Admiratus etiam Epicurus Pyrrhonis in diſſerendo facultatem, ſemper eum de ſeipſo interrogabat. Tanta vero eius in patria exiſtimatio fuit, vt Pontifex crearetur, datumque hoc eius honori neribus permitteretur. PARS XI. PFRRHO CAP. III. IV. fuit, vt decretum fieret, quo omni- bus Philoſophis vacatio a publicis mu- j Multos hax buit, qui eius animum, nunquam in pPartes euntem, imitari cuperent, vnde Timon de eoin Pythone & Sillis ait: Miror, qui tandem potuiſti euadere, LPyrrho, . Turgentes fruſtra, ſRupidos, vanos- gue Sophiſtas, 3 Atque impoſturaez fallacis ſoluere vincla. = Non fuerit curae ſerutari, Graecia gquali Aere cingatur, neque, vbi, aut vnde omnia conſtent. & iterum in imaginibus: Abs te illud miſere optarim cognoſce- re prrho, Qui fuerit facilis laetaque vita tibi. Solus vt in viuis gereres te numinis inſtar. Athenienſes iure ciuitatis eum ho- noraſſe, autor eſt Diocles, apud Laer- tium, quod Cotyn Thracium intere- miſſet. At errorem in eo eſſe, erudi- tiſſimo Caſaubono eſt obſeruatum, cui nominum cognatio dedit occaſionem. Pytho enim, Platonis diſcipulus, Cotyn extinxit, vt ex Plutarcho ille docet. . Pie eum cum ſorore vixiſſe, autor ibid. eſt Eratoſthenes, ſaepeque in forum gallinarum pullos, porcellosque, quos —– venderet, deportaſſe, domique ita in- differenter vixiſſe, vt ſcrofam quoque lauaſle dicatur. . 66. Philiſta autem, ſoror eius, cum ali- Ariſtocl. quando ſacrificaret, quidam vero ex ap. Eul. ; E: Prae micis, ea, quibus ad ſacrif 8 Traép. amicis, ea, ſacrificium opus XIvei erat, pollicitus, promiſſis non ſtetiſſet, Laert. ipſe Pyrrho emere ea cogebatur. Quod IxX, 66 ipſum cum ſtomachum ei moueret, & ab amico propterea reprehenderetur, quod a d Laert. —– eſſent, negn quum prolnt te qvidem e ſpecimmen e ,iſod. Cuth Can Eluen. ilet, N, Vt lce, 1Gegilleti cile, niebat re. Cmen. uilen be Aduerſum f. luer. Alunt e N,67. Cachenta 0 ineiſiones Eiusq ue a Dium perh Cum ſemper Philo Ath ſtatur, tun ib. laert. IX,62. did.loe. Ort atti Dilcip uRriſhm wüſequ 86 furoren Verucul oque gueſtia Wed V. Cus R Ph — did, 4 luert. II, 19, A 1- 7„ G1o omni. Vi TAE GENVS ET M0ORS HMIS. 9²¹ publicismn. quod dicta eius factis conſentanea haut tum ſit admiratus, aſſidue in ore ha- Multos hi eſſent, neque cum indolentia animni, bens iſtud: H Wnquun n quam profiteretur, conſentirent: cer- Talr quidem genus eſt hominum, qua- Hamer. Derent nde te quidem eius rei aduerſus mulierem le ſt ſoliorum. . 46. Sllsit. . . ſpecimen edendum eſſe negauit. Probaſſe item, quod muſcis & aui- i udee Ariſtoch. Cum canis, inuadens eum, terru- bus homines comparet, & ſaepe hoſce Alaert, iſſet, &, vt poſt arborem ſe reciperet, verſus eius repetiiſſe: iur, an. cc. adegiſſet; a praeſentibus deriſus, diſßſ- Sed moriaris, amice, & tu, ſiſpiria Id. 1l. 8:. cile, aiebat, ſt, bominem penitus éxlte- fruſtra. . v. 106. rir ſle, re. Contendendum tamen Aℳ, primum HMortuus & Patroclus, gui te ſupe- quidem agendo, quantum keri poteſt, rabat abunde. ni, Gom acduerſum res, tum poſtea ratiocinando. Et alia omnia, quibus inconſtantiam, d Raert. Aiunt eum vlceri cuidam ſuo medi- vanitatem, & imprudentiam homi- i Cut nd I., 67. camenta corrodentia ‚ & ſectiones, & num perſtringeret. W 1 Ne inciſiones, ac vſtiones, adhibuiſſe. Poſidonius de illo refert, naui ali- db. D Eiusque animi robori Timonteſtimo- quando vectum, dum ingruens tem- inaunhle nium Perhiber. R peſtas anxios omnes teneret, bono a- 666 ib. Cum magna honoris praefatione nimo fuiſſe, monſtratoque ſociis por- naue mr. ſemper Democriti eum meminiſſe, cello, in naui comedente, dixiſſe: . 44 H Philo Athenienſis, diſcipulus eius, te-. Tali animi tranquillitate Japientem S” ſtatur, tum etiam Homeri, quem mul- eſſe oportere. ,mics . CAP. IV. eum o. 66 . . MORS EIVS. H ud Laer. . ere. AOrtuus eſt, cum annos fere X cum ipſo colloquebatur*, vnde Ti- „LPerti tere. Lib. 102. attigiſſet“, nullo ſcripto relicto? mon de illo: 3 rNer- M Diſcipulorum eius nonnullorum il- Aut meditantem, atque a ſtrepitu,5 dieNé- tuatuncli . luſtriſſima fama fuit. Praecipui ſunt, urbaque remotum, Yere Ccatnem. . qui ſequuntur: . Litibus hautſtolide addicdtum, JFamae-uocne. Biiplns, ib. 68. Eurylochus, de quo relatum eſt, ita que, Philonem. tem aif. tarcho Ule furore aliquando exarſiſſe, vt ſumto Hecataeus, Abderita. putasat. veru cum carnibus, coquum in forum Timon, Phliaſius, Sillorum ſcriptor. le,intor e vsque perſequeretur. Elide item Naußiphanes, Teius, quem audi- in orm quaeſtionibus eruditorum fatigatum, vit Epicurus ſecundum nonnullos. glequos . abiecto pallio, Alpheum tranaſſe fluu- Hiomnes a magiſtro ſuo Pyrrhonii icneinin. vium. Magnus is Sophiſtarum inimi- dicti ſunt: Aporetici, & Sepeici, & ntogte “ cus fuit, vt Timon teſtatus eſt. Ephectici, & Zetetici, a philoſophandi 4 ibid. Philo, Athenienſis, qui ſaepe ſe- genere. cinmobs , CA P. I. nſeilleei VITA EIVS Uod H . „—— . ri Laert. Pollonides Nicaeus in primo com- berio Caeſari dedicauit, patrem TL ndereun IX, 109. mentariorum in Sillos, quos Ti- MO NIS fuiſſe dicit Timarchum, 8 Aaa aaa Phliaſium, N b. 110. 112. 113. 9²² Phliaſium, iuuenemque Timonem ſaltationi operam dediſſe. Poſtea vero animo mutatum, Megaram profectum efle, Stilponem vt videret, cumque eo aliquandiu verſatum, in patriam re- diiſſe, vxoremque duxiſſe. Poſthaec Elidem profectum eſſe, vt Pyrrhonem adiret, itineris comite vxore, ex qua, dum ibi agerent vna, filios ſuſcepit, quorum maiorem natu Xanthum vo- catum, in medicis inſtituit, ſucceſſo- remque inſtituti ſui reliquit. Illuſtrem eum fuiſſe, Sotion in vn- decimo teſtatur. Cum neceſſariis ve- ro deſtitueretur, Helleſpontum peti- it, & Propontidem, philoſophiamque Chalcedone profeſſus, maximo in ho- nore fuit. Inde aucétus facultatibus, Athenas ſe contulit, ibique ad obitum vsSque perſeuerauit, niſi quod exigui temporis iter ad Thebas aliquando ſuſ- ceperit. Innotuit & Antigono, & Ptolemaeo Philadelpho, Regibus, vt i- pſe in Iambicis docet. Erat autem, Antigono teſte, com- potationum amator, multumque ſibi vacationis aàa philoſophicis ſtudiis per- mittebat, vt ex ipſius Scriptis apparet. Hortorum ſtudioſus fuit, ac ſolitu- dinis amans, vt Antigono eſtrelatum. Vnde eſt, quod Hieronymus de eo di- xit: ſicut apud Scythas, & qui fugiunt, & qui perſequuntur, ſagittas mittunt; ita & apud philoſophos, alii perſequen- do diſcipulos capiant, alii fugiendo, vt Timon. Erat acri ingenio ad percipiendum & deridendum, ſcribendi cupidiſſi- mus, in poeticis fabulis & dramatibus componendis exercitatiſſimus. In Tragoediäs eius Homerus frequens PARS XI. 71MON CAP. I. II. II. erat, & Alexander. Abancillis, cani- busque turbatus facile cedebat, nihil vitae tranquillitati anteponens. Ab Arato interrogatus, quo pacto Homeri exemplum quam emendatiſſi- mum ſibi compararet? reſpondit, an- tiqua ſi conſectetur exemplaria, non nuper correcta. Ipſius poemata neglecta apud eum iacebant, & perturbata, nonnunquam & corroſa. Adeo vt, cum Zopyrus rhetor quaedam eius recitaret, ipſe ex memoria ſuppleuerit, quae deerant: cum vero ad medium operis peruen- tum eſſet, magna hiabat lacuna, quam ex memoria reſtituere non valeret. Adeo erat in rebus agendis indiffe- rens, adeo valetudine firma, vt ſtatum prandii tempus nunquam obſeruaret. Arceſilaum, in medio aſſentatorum incedentem, videns: quid hic agis? dixit, vbi nos liberi ſumus? In eos, qui ſenſus iuxta cum ratione, iudicandi principia ſtatuebant, dicere ſolebat: Conuenit Attagasque & Nu- menils. Conſueuerat & iſta ludere: ad eum, qui cuncta mirabatur, dixit: quid au- tem non miraris, quod tres cum ſimus, quatuor habemus ocualos? Erat nempe ipſe pariter ac diſcipulus eius Dioſco- pſum vocare ſolebat: illi autem, cui TJoquebatur, ambo oculi erant. Cum- que aliquando ab Arceſilao interroga- retur, cur Thebis Athenas permutaſ- ſet, vt vos, inquit, qui volatu ſublimia petitis, videgalhn. Quamuis autem in Sillis inſultet Arceſilao, in eo tamen libro, quem inſcripſit Arceſßilai de coena, maximopere eum commen- dauit. . CAP. ib⸗ ib. 114. ib. ib. . Laert. rides vnoculus, vnde Oyclopem ſei-xX, 112. bllz. ſe at tum, „ Auins Tinore das &l Laert. Pien U, 110, & fray uti N I. & Cina Oration VIN mi l inquib pertri Laen. G . IX, 109. elt IIj. Dioſto duid, ſs, 1 1n. , Mhuil I15. k, reſh pobo ride uph Genſi Won MN W ib. 116. z ulb. Led bten., pult 8 6) Arit d Tho Ze ti⸗ 00 lsenn,. CAP. t, uihil 22ðM?òèͤUxq B ib. 112. Ortuus eſt, cum annos fere X G o aco IIattgiſſet, vt Antigono affirma- ndatiit. tum, & Sotioni Lib. XI. L i, n⸗ Suid. rie Alius vero 7 imon fuit 4 iaàsι dbeτâαρ ti, non Luc in humani generis inimicus, de quo Sui- . Timone das & Lucianus. deum i. Laert. Poemata noſter ſcripſit, verſusque, Mnquum IX, 110., & tragoedias, datyrasque omica dra- Copyris nr. Talg XXX, Tragica LX, Allos, item t, ihle III. GE Cingedos. Feruntur eius & ſoluta geerant. oratione ſcripti libri ad viginti verſu- quum Sillrum eius libri reperiuntur tres, eret. in quibus Scepticus ipſe, Dogmaticos indifle. i. perſtringit omnes. Horum primo ſua tſatum CA P. Ttorum * a Laen. Qmdi⸗ diſcipuli Timonis Laertio ie agis⸗ IX, 109. eſſe dicantur Xanthus, filius eius, & 115. Dioſtorides: Suidae ? vero Pyrrho Phlia- tione, db, 1 auid ſius, Timarchi filius. Menodotus? ta- Gicere 1b. La- men ſucceſſorem Timonem neminem Mu- ert IX, habuiſſe, affirmat, deficiente illa ſcho- IIS. la, donec Ptolemaeus Cyrenaeus eam deum, d, reſtitueret, cuius auditores, iuxta Hip- i1 o- pobotum & Sotionem, fuere Dioſco- Fnu, rides, Cyprius, Nicolochus, Rhodius, nempe PEuphranor, Seleucienſis, Praylus, T rou- Dioc, denſis, qui obfirmato adeo animo fuit, 6 en, . vt, cum proditionis accuſaretur, poe- a, di nam iniquam ſubire, quam coram ci- * vibus cauſam agere maluerit. Gtor m. rio Euphranorem Eubulus audiuit, Ale- nct 15 10. xandrinus, eum Ptolemaeus, hunc bar- “RV pedon, & Heraclides. Heraclidis diſci- ime kuleb. , . . Praep. 1. Pulus Aeneſidemus Gnoſſius fuit, (qui, ten n L. p.763. Ariſtocle autore, Alexandriae floruit) S ſcripſitque VIII Diſputationum Pyr- i rhoniarum libros. . mnen. Eum Zeuxippus audiuit Polites, hunc Zeuxis, cognomine ganérse, hunc An- tiochus Laodicenus ex Lyco: Hunc Ni- . . comedienſis Menodotus, qui medici- COA VIIA. MORS, SCXſ A sCHοτ⅞uüLi ”*‿ E S*υnι+ lö. 923 II. MORS ET SCRIPTA EIVS. perſona loquitur, continua ſerie. e- cundus & tertius forma Dialogi ſunt exarati. Nenophani Colophonio quae- ſtiones de rebus omnibus proponit, qui omnibus reſpondet. In ſecundo de antiquitatibus agit, in tertio, de re- centioribus philoſophis, vnde Epilo- gus ille a quibusdam vocatur. Primus liber eadem omnia continet, quae po- ſteriores duo, alia tantummodo pro- ponendi eſt ratio, cum vnam perſo- nam tantum, poema illud loquentem inducat. Eius initium iſtud: Nunc mihi adeſte, omnes, gens impor- tuna, sophiſtae. III. DE SCHOLAE SVCCESSIONE. nam empiricam ſectabatur, & Theodat, Laodicenus. Menodoti diſcipulus He- rodotus, Larſenſis, fuit, Ariei filius: He- rodotum vus Empiricus audiuit, cu- ius decem extant de Sceptica philoſo- phia libri, vna cum aliis ſcriptis excel- lentiſſimis. Sextum hunc, Sextum illum Chaero- nenſem eſſe, prohabile fit, Plutarchi Suid. nepotem, quem ita honorauit M. Au- Zegr. relius imperator, vt ipſum in iudiciis ſuis aſſeſſorem fecerit. Sexti diſcipulus Saturninus fuit Cythenas, qui & ipſe Empiricus eſt dictus. Hucusque La- ertius. [Reliquos Cynicos ordine alphabetico recenſet cl. Fabricius Bibl. Gr. L. III. c. 33. Summam doctrinae Scepticorum ex Sexti Em- pirici Pyrrhoniis hypotypoſibus, quas integras in vernaculam linguam tranſtulit, Anglis ſuis exhibuit Stanleius. Nos in ipſis potius Sexti ſcri- ptis vel Graece, vel Latine illa legi, quam opus hocce praeter neceſſitatem eis excreſcere voluimus. Pau- cae enim Stanleii emendationes, cur poeniteat eius conſilii, eo minus efficere poterunt, quod dubium non ſit, in luculenta, quam propediem expectamus, Sexti editione, a cl. viro I. A. Fabricio accurate eas eſſe ſub examen reuocandas,] Aaa aaa2 HISTORIAE * PAhRS XII. EFPICVRVS CAP. I. II. 92²4 HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS XII. DE SECTA EPICVREORVM. CAP. I. PATRIA, PARENTES, FRATRES EPICVRI. 3 PICVRV.S, patria Samius cre- E Gaf. ditus nonnullis videtur. Siqui- 2 Lib. X, dem Timon apud Laertium“, 3. vltimum dicit Phyſicorum, qui e Samo prodierint; & Conſtanti- b Lib. I. de them. 20 Pythagoram ex Samo oriundum fa- cit. Verum cauſafuit, quod pueritiam, primamque adoleſcentiam exegerit Sa- mi cum patre & fratribus; in eam ſcili- cet pater eius agripeta venerat, vt Cice- cde nat, TOnise verbis dicatur. Parem ob cauſam . . . Deor. I, apudstrabonem Lampſacenus habitus 26. eſt; quippe Lampſaci commoratus, & Strabo familiaritate vſus Virorum ibi princi- IV. pum. Epicurus igitur patria Atheni- R8. enſis fuit, vt Laertius“, Suidas , & alii X, I. innumeri, ſcribunt. Hinc Lucretiussipſi fSuid. in vs laudes proſecuturus, ſic exorditur: voce Epi. Primae frugiferory foetus mortalibus curus. 7. 8Lucret. cr L. vl. Dididerunt gquondam praeclaro no- init. mine Athenae, Et recreauerunt vitam, legesque ro- garunn, . Et primae dederunt ſolatia dulcia vitde, . Cum genuere virum, tali cum corde repertum, Omnia veridico qui quondam ex ore profudit. Cum populus vero Athenien ſſis tri- bubus diſtinctus, effuſus eſſet per 122 Qdlyuve, ſeu affinia oppida, a Theſeo vs- que facta municipia; Epicurus natus eſt Gargetti, quod oppidum fuit, vt n lexicis, Phauorinus, & Heſychius habent, ex nus Porphyrogenneta b illum perinde, tribu Aegeide; vbi nimirum Theſeus, ex Plutarcho, Pallantidas, Aegeo ſi- in The- bique inſidiantes, oppreſſerat; & vbi ſeo. p.64. Euryſtheus, vt a Stephano“ narra- de vib tur, fuerat conſepultus. Ea de cauſa . Tæg. Jnnα Pagyuyrrieg a Laertiob dicitur, a rr. Statio Gurgetticus autor, a Cicerone,Laert. Aeliano, & aliis“, ſimplici adiuncto, . 1. Gargettius. Syiu⸗l. Ceterum ſcribit Laertius, ex Metro- Garm. II. doro, in libro de Nobilitate, Epicurum v. 112. & fuiſſe pass r8& rονSiXaααπâνν, ex genere Sylu. I. Philaidarum. Conſtat vero Philai- n. . . . .v. 94. das denominatos a Philaeo, altero illo à Aelian. Aiacis filio, qui habitauit in Melite, Var. Hift. & cuius meminit Plutarchus , adiici-V, 13. ens, Piſiſtratum quoque ex Philaidis Stob. extitiſſe. Ex hoc itaque genere, E- zerm. X. picuri pater, apud Laertium s, & alios, Ex. fuit Neocles, mater vero Chaereſtra-fin Solo- ta. Et frequenter quidem citatur, ne. p. 83. Graecanico more, Epicurus Neoclis; D. interdum tamen Neoclides ſimpliciter in an- appellatur; vt cum a Menandro 'Ccon-thol. L. fertur cum Themiſtocle, cuius etiam II. E. v. patri fuit Neoclis nomen. Praetereo, Epigr3. Epicuri patrem fuiſſe, ex Strabone AW. vnum ex duobus ciuium millibus, quos b. 589. Athenienſes Xρονν+ in Samum mi- ſerunt, cum iam ante Pericle, & So- phocle miſſis, rebellantes Samios ob- ſidione graui afflixiſſent. Omitto, fuiſ- ſe & ludi magiſtrum, quod praeter Strabonem notat Cicero, dum ſuggil- L I de lare quaſi pergens: d cum agellus, nat. De- inquit, eum non ſutis aleret, vt opinor, or.. 26. ludi magiſter fuit. Fratres 541 zn voc. Erntes l e t aertins Laert. e aen⸗ he Lauvii re glhob ſe. pi. Oenliu , nodl erentim Lib. de. . 4 eca⸗ amor. Litls, 1. ftat, p⸗ ſtupore chs 467, D. ſeſ Amim Hosomnes iſle, vel ex lcet; Ccum VtVuenti JAruse te Lae nicin Olyn⸗ meniis Gan l. mrr. N blimio, ,2. Heckomb. huinsanni fiodi Iuli Pümuonn COANN Hecatom in prind LXXIII, übpoch QWniun Drmeyin hendm rizomte Motuu 4 lib de dlelll, no, ſu ſom) 3 lundarii tun de Cehtn eſle Pra quiden fuit c0. die Nat, I. CAE A Rlleku Aeged ſrrn e⸗ erit; K vbi * n narta- Eend Eadeculn, ue⸗ dieirut, õ 4Cicerone, laen. iadiuncho, d⸗ Itatius erlend ul Epicurumw nz ,exgenere Iln l ero Philr n. , Aero ilo⸗ laic. in Melte, ar Hi, 81, Müci- Vn. r Lier. CMuereſtra-in del. citatur, e . 6 Meoclit; gle. ſumplicterz n z. cuinsetinn ll,n 2 Prettleh Strabone, 19. libns, qucs amum II. ice, 8 do mmnios 0. gine fil d prrtr Mmigglr li⸗ , elut, nat he⸗ ,/ ohinor, n Pattes ean. Gdro “CON. hol. n voc. Epicur. l. c. Laert.l. c. Plut mon poſie ſuau. viui ſec. Epic. p. 1089. F. Lib. de amor. frat. p. 487. D. X, 4. 7 L. xxxV. Cc. 2. Lib. de die Nat. C. I. PATRIA, PARENTFS FRATRES ET TEMPVS NATALE. Fratres Epicuri duos ſolum Suidas memorat, Neoclem, & Chaeredemum: at Laertius tertium addit ex Philodemo Epicureo, Ariſtobulum ſcilicet, quem Pfutarchus videtur interdum nomina- re Agathobulum. Qua cura, ac bene- volentia Epicurus fuerit ipſorum re- verentiam ſimul, & affectum prome- ritus, declarat eximie Plutarchus, dum ſtupore dignum iudicat, quomodo il- je ſic animarit, iſti affecti ſic fuerint. Hos omnes ante Epicurum diem obi- ifſe, vel ex ipſius teſtamento intelligi licet; cum neque illis, neque de illis, 25 celebrari ſolum praecipiat fratrum di- em menſe Poſidaeone. Et quamuis de Chaeredemo nihil certius conſtet, de Ariſtobulo tamen liquet clarius, ex eo, quod Plutarchus ſcribit, Epicurum to- Lib. non tui fuiſſe in Metrodoro, Polyaeno, A- ode riſtobulo, tum aegrotantibus, curan- ſec. Epic. dis, tum deflendis mortuis. De Neocde autem apertiſſime ex eodemblut archo, ibid. p. dum memorat, Epicurum voluptate 1097. E. quadam, lacrymis permiſta, diffuſum, ex recordatione verborum extremo- rum Neoclis. Vtilli grauibus morbisaf- flicti interierint, a Plutarcho, & Suida ibi. p. vt viuentibus, quicquam mandet; ſed cai ſuperque exaggeratur. oer. TEMPVS NATALE. NAus eſt autem Epicurus, referen- te Laertio, ex Apollodoro in Chro- nicis, Olymp. CIXanno III, ſeptima die menſis Gamelionis; quo quidem natali, ex Plinio, fuit Luna XX. Porro, cum Hecatombaeon (primus nempe menſis) huius anni, incidat in aeſtatem anni pe- riodi Iulianae, qua iam Chronogra- phi vtuntur, MMM M CCC LXXII, conſtar Gamelionem eiusdem ab Hecatombaeone ſeptimum, incidere in principium anni MMMM CCC LXXIII, qui iniuit ante vulgarem Chri- ſti Epochen annis completis CCCXIAI. Quoniam verolanuario menſe, in quem principium Gamelionis cadere depre- henditur, nouilunium contigitin Ho- rizonte Attico, ex Tabulis coeleſtium motuum, die IV mane, (ſeu, ſi mauis die III, iuxta Atticos, qui, ex Cenſori- no, ſupputabant dies ab occaſu in occa- ſum) ideo, cum luna XX coincidat diei Ianuarii XXIII, ſequetur, Epicurum na- tum die lanuarii XXIII. nempe, ſi pone Caeſaris tempus eandem anni formam eſſe productam, finxerimus. Atque id quidem vetere ſtylo, iuxta quem etiam biſſextilis anni dominicalium B, A, vnde & dies lanuarii vigeſimus tertius eſſe debuit dies Solis, ſeu Dominicus. At, ſi ad ſtylum Gregorianum, decem diebus maturiorem, (quod is nobis iam vſui ſit) componamus negotium, colligemus Epicurum natum dieFebruarii ſecunda exiſtente dominica, (itterae nempe do- minicales fuiſſe debere intelliguntur LE D.) anno ante Chriſtum, ſeu aeram Chriſtianam CCCXI Lac proinde ante huiusa Chriſto anni M DCXXXIV.** quo cal- Februarium ineuntem, anno completo culum MDCCCC LXXIV. Praetereunda heic aliqua non ſunt, nd. Primo, obſeruare Laertium, quo an- I. c. no natus eſt Epicurus, Archontem fuiſ- ſe Soſigenem, huncque ipſum annum fuiſſe ſeptimum a morte Platonis. Ad- de & fuiſſe decimum ſextum Alexandri Macedonis; fuit enim, ex eodem Laer- tio, proximus ab eo, quo Ariſtoteles euocatus eſt ad ipſum, natum iam an- nos quindecim. Secundo, excuſari vix poſſe erroris Euſebium, quod florentem Epicurum incChron, faciat Olympiade CXII, quippe eo tem- V, 10. fuit eo anno cyclusSolis V ſeu litterarum pore Epicurus vix pueritiam exegerat, Aaa aaa3 ſolumque 9²6 ſolumque florere in Lyceo Ariſtoteles incipiebat, reuerſus puta ex Macedonia, Olympiade praecedente, vti apud La- ertium eſt. Tertio, ferendum non eſſe mendum, in. voc. quod irrepſit in Suidam, impoſuitque Hie., interpreti eius, dum Epicurum natum facit Olympiade LXXIX. Nihil attinet memorare, quantum hoc repugnet non ceteris modo hiſtoriis, verum iis etiam, quae apud Suidam ſequuntur, vt, dum Epicuri aetatem productam fa- cit ad tempora vſque Antigoni Gona- tae. Obſeruo ſolum, cum pro nume- ro Olympiadum Suidas videatur haut dubie poſuiſſe , quibus nobis deſi- ita ex gharetur Olympias CIX. facile oblitte- cod. Pa- ratam in exemplaribus caudam r& %, vt riſ. etiam remaneret, quaſio, ſicque exoh, ſignifi- erſtiin catur Olympias LXXIX. ſterus. Quarto, nihil eſſe morandum, quod Chronicon Alexandrinum, Georgius Syncellus, & alii, platice nimis de tem- pore, quo Epicurus floruit, loquantur, ac nihil curandas virorum quorundam, alioquin celebrium, hallucinationes, dum Ariſtippum Epicuro poſteriorem faciunt, & quaedam ſimilia. Notandum de vit. ſolum, quod B. Hieronymus refert ex I. c. Ser . Cicerone pro Gallio: memoratur e- X nim poeta, Epicurum & Socratem col- opp. p. IOquentes faciens, quorum aetates, in- 262. Am Laertius ex Heraclide, in Sotio- Anis Epitome, refert, colonia ab Athe- nienſibus in Samum deduéta, Epicu- rum ibi nutritum ad annum vſque ae- tatis XVIII, quo Athenas venit, Xe- nocrate in Academia, Ariſtotele vero in Chalcide commorantibus. Addit Lib. XIV. Strabo, partim Sami, partim Tei edu- p/638. C, catum, pubertatem egiſſe Athenis, cum Menander Comicus vna adoleſceret. I.c. Pergit Laertius, vortuo Alexandro, PARS XII. EPTVRVO OAbP. I. Wr. quit Cicero, non annis, ſed ſeculis, ſci- mus eſſe diſtinctas. Quinto, Epicuri natalem ex Laertio, Plinioque deſumtum, argumento eſſe videri, quod alia menſium ciuilium, alia lunarium principia apud Atticos olim fuerint. Mirum profecto eſſe videa- tur, niſi quis putet colligi poſſe, cœpiſſe menſem, Gamelionem ab ipſo dunta- xat antecedente plenilunio: cum, ſi diem Lunae XIV primam diem men- ſis numeraueris, efſiciatur, vt XX Lu- na ſeptimae menſis coincidat. Vt ta- ceam, quod Epicurus viſus ſit tefta- mento ſuo conſtituere, celebrandum natalem ſuum in decade prima dierum menſis Gamelionis, quod ipſorum nempe vno natus eſſet; ac deinceps et- iam aliquid ſpecialius de XX Iuna ordi- narit, quod & ipſa natalis fuiſſet, vt re- feremus poſtea. Niſi forte audien- dum putes Anonymum illum, qui E- picurum natum ſcribit Gamelionis a- ucι, ſeu die XX, ſed neſcio, an autori- tate praeponderare Laertio debeat. In illo certe plurimos errores, eosque grauiſſimos, vel vnus Meurſius anim- aduertit. Vt omittam, Gamelionis a- xada Poſſe fortaſſis intelligi de Luna XXintra Gamelionem menſem inci- dente, ex Cicerone infra citando: tametſi iſta obiter. CA P. III. VBI PVERITIAM, ADOLESCENTIAM, IVVENTVTEM, ENEGERIT. Macedone, & afflictis ſub Perdicca A- thenienſium rebus, Colophonem ad patrem tranſüſſe, anno videlicet aeta- tis circiter XXIII. Scribit aliquandiu ibi commoratum, & ſubiungit poſtea, ex Apollodoro, ab anno aetatis circiter XXXII adannum vſque XXXVII vi- xiſſe, partim Mitylenae, partim Lam- pſaci, (quo aliquando cum pergeret, non ſine diſcrimine nauigauit, vt apudl. c. pag Plutarchum obſeruatum eſt). Definit 1090. F 22 35 2 l Nat. De-rumi or.c,26 lib.l. Rrom.P. gaſrz 6 Kali 301.5. loc, ceit. uy Ilichi Danlern nee; er tius Anaxio (ncce neciob Hyi 18. FPpiue WIl Te Ar . pudl. 13. Ppicun in Hic. Platon- ib.l. de vcat. Auditu. mirifi 1c pre lib. I. 2du. Ma. Phunn hem. ptlterl 1,0. micit Viſſe &à verl n R 1. 1 de n nat, De- ſ, or. ?.20, ert Cel nonpoſſe r rerhalle tar man.vii ſe. Eyie, Tc 5, oo. A. Den X C fun cel hen. qu car. 5 ollis ſei. Alaerti, hento eſſe iumn, Ain tlcosolim lle vider. oepile odunt- Cu, ſi em men. MII. n. ſt teſta. brandum 1 dierurn iphorum ncepset⸗ Unzord- er tre. Aucdien- „qui - lionis . autori- Gebeat. Ne us animn- Aionise⸗ je Luns em incl- itando: ENIT. dicci A-⸗ nem a0 cet deta guundn, tpoſten citclet WIIN. m L- emelet, Definit (S in Epic. pilt. 18. 1 10GA ADOLRG WVENTVIS, AC PRAFOEPTOR EIVS 927 Suidas, quantum temporis vtrobique manſerit, annum puta vnum Mityle- nae, quatuor Lampſaci. ertius, rediiſſſe Athenas, Archonte Anaxicrate. Quia vero Anaxicrates (ſucceſſor ſcilicet Charini, ſub quo Se- neca obſeruauit, datas ad Polyaenum ab Epicuro litteras) praefuit Olympiadis CXVIII annoII, ac proinde Epicuri CAP. Subdit La- non niſi XNXXVI, neceſſe eſt metachro- niſmum vniusanni heic fieri. Hucuſque porro eſt locorum, tem- porumque ſeries, quibus Epicurus pueritiam, adoleſcentiam, ac iuuen- tutem exegit, partim addiſcens, partim docens, priusquam, pede Athenis fixo, ſuam ſectam inſtitueret. IV. WOS PRAECEPTORES AVDIERIT. T aliquid vero dicamus de Magi- ſtris, quos habuit; legimus ecce a- Lib. X, pud Laertium, traditum ab aliquibus, 13. Ppicurum auditorem fuiſſe Pamphili in Epic. Platonici; quod Suidas quoque aſſe- Lib. I. de verat. Cicero etiam memorat, Epicu- ur 2s. rum ipſum referentem, illum aſe Sami or. c. 26. uditum, quamuis doctrinam ipfius mirifice contemneret. Idem iidem, Lib. Il. ac praeterea Clemens Alexandrinus, or & alii, tradunt de Nauſiphane Pythago- de, eit. Edeo, Pyrrhonis auditore, quanquam Lib. I. Sextus Empiricus ſcribit, inficiari i- adu. Ma- Pfilm, quod Naufſiphanis diſcipulusex- them. p. titerit. Quin Apollodorus in Chro- 1. C. nicis tradidit quidem, Epicurum audi- viſſe Lyſiphanem, & Praxiphanem; verum hoc, inquit Laertius, non aſſe- rit ipſe in ſua ad Eurydicum ebiſtola. Xenocratem quidem audire potuit, & L. I. de Qint, inquit Cicero, quiputent audiuiſ- nat. De-ſe, (Vt Demetrius Magneſius apud La- or. e.26. ertium) ipſe Epicurus non vult. Di- cerem de Democrate, cum quo Plu- gonban⸗ tarchus Epicurum contendiſſe notat, Ke. Ppic. re& νρMeHαDπν „ 9 ceaaér, de llabis, P. II00. G apicibus; niſi ſuſpicarer, mendoſe A. Democratem legi pro Democrito, vel ex eo, quod ſubiicit Plutarchus, Epi- curum decreta omnia fuiſſe ab illo fſuf- furatum; quae eſt circa Democritum celebris facta obiectio, vt infra memo- loc. cit. ns. Ar. rabitur. Dicerem & de Metrodoro, phen. Qquem Achilles Tatius ddααιαν, magi- Itrum, Stobaeus za IOe„ραασrC+⁶, interpres, Ecl. Ph. Doctorem Epicuri vocat, ſuſpicarerque, cap-. 1I. illum eſſe poſſe, quem Diogeni Cynico Solinus facit contemporaneum; niſi opinio illi attributa, de mundorum infi- nitate, deque Atomis, argueret Metro- dorum, Chium, Democriti diſcipulum, quem Epicurus non voce doctorem, ſed ſcripto duétorem habere potuerit. Quomodo etiam accipiendum, quod Lucianus jocatur, fuiſſe Epica- rum Democriti diſcipulum, dum diſci- pulum etiam facit Ariſtippi, ob opinio- nem de voluptate, quam tamen fuiſſe diuerſam vtrique probatam, ſuo loco conſtabit. Vtcunque ſe res habeat, ex lis, quae deducta funt, Cicero, Plutar- locis ei- chus, Empiricus, alii, ſcribunt Epicu- tatis. rum ſolltum gloriari, quod magiſtrum habuerit nullum, ſed aντ—+ορaͤHεs eXi- ſtens, ſuopte ingenio, ac induſtria Philoſophus euaſerit. Etſi vero illi vi- deantur non ſine probro id memorare: facile tamen concedi debet, illum mar- te fuo adinueniſſe plurima; cum & haec ipſa illi fuerit extrema conſolatio, & tot libros conſcripſerit, propriis ſo- lum dictis refertos, vt referemus paulo ap. Laert. poſt. Certe Athenaeus egregiam il-S. 12. lius ſententiam epigrammate comple- xus, ſic concludit: quaſi Epicurus, non aliunde edoctus illam, quam à Muſis, aut Apolline fuerit. Quo etiam Lucre- tianae illae commendationes faciunt: Pedtore 9²⁸ Lib. V. Pedctore purta ſuo, quaeſitaque prae- v. 5. mia liquit. Et, . . . —„„ . . . Lib. I. v. Virtutem irritdt animi, confringe- 71. re vt arcta Naturae primus portarum clauſtra cupiret, & conſimiles aliae referendae. Hic noto, ſi quis requiſierit, quemnam ſal- tem ex antiquis Epicurus magni fece- pAnRS XII EPICVRVS CAP. V. VI. rit, reſpondere Laertium, illum, Dio-Laert. X, cle autore, fuiſſe maxime amplexatum 12. Anaxagoram, (etſi in aliquibus ipſi con- tradixerit,) atque etiam Archelaum, qui fuerat Socratis magiſter. Dicetur poſtea de Democrito: adiicio ſolum, Epicurum, cum admiraretur Pyrrhonis conſuetudinem, quaeſiuiſſe de illo aſſi- due ex ipſius auditore Nauſiphane, vt Laertius habet in Pyrrhonis vita. Tih: 4 CAP. V. . WANDO, ET WA OCCASIONE AD PHILOSOPHIAM SE CON- TVLERIT, SECTAMCVE INSTITVERIT. in Epic. Soriptun porro Suidas reliquit, coe- piſſe illum philoſophiae dare ope- ram anno aetatis XII. Idem etiam alii, Laert. X, referente Laertio, ſcripſerunt, dum 14. vitam eius ſcriberent. Verum ipſfe- Laert. X, met Epicurus, apud eundem Laertium ² teſtis eſt, non attigiſſe ſe philoſophiam, niſianno XIV Babaehe, Te Oαααο- Piac èrn eνοννα1αοαοαα ασ αν. Tra- ibid. didit vero Hermippus, ex eodem Laer- tio, illum, cum forte incidiſſet in libros Democriti, ad Philoſophiam ſe appli- cuiſſe. Sed & ſcribit Laertius, ex A- pollodoro Epicureo, in primo de vite Epicuri, ad philoſophiam illum acceſſiſ- ſe, Sophiſtas damnantem, & Gramma- tieos, poſtquam ipſi non poterant, quid apud Heſiodum Chaos diceretur, LAada interpretari. Verum, quia Sextus Ppyl. p-Empiricus hanc occaſionem philoſo- 383. Phandi luculentius ediſſerit, non pige- bit ipſius verba in hunc locum trans- ſcribere: Itaque, poſtquam propoſuit difficultatem circa illa Heſiodi car- mina: Evxortum primum Chaos eſt, dein pe- Aore lata Tellus, cuncdtorum ſodes, ſubicit: Et hanc nonnulli cauſam fuiſ- ſe Epicuro dicunt, ſubitanei ad philoſo- phandum inſtindus. Prorſus enien a- doleſeentulus cum eſſet, rogauit Gram- maticum, illud ſibi praelegentem: Ex- ortum primum Chaos éſt, & ris r Xado ατvr A σιαιτιον α; Xα quonam Chaos exortum eſſet, Zquidem primum exortum erat? Dicente illo, talia docere, non eſſe ſui muneris, ſed illorum eſſe, qui vocarentur Philoſophi, Toli vx, Onραν Exis, en ektrs te Zadznαo, Anοo dαοτ—ο Tv 1 νD8 &ι Qaa loαàονα. gitur, inquit Epicurus, ad illos mihi accedendum eſt, quando ipfi ſunt, qui rerum veritatem perſpectam habent. Simile quidpiam narrat Agel-Lib. XX. lius ſibi contigiſſe, dum rogatus Gram- c. 9.· maticus, quid verba haec Enniana eſ- ſent, EXNX IVRE MANV CONSER- TVM: Aut erras, inquit, adoleſéens, aut ludis. Rem enim doceo Gramma- ticam, non Ius reſpondeo. Sed ad Epi- curum. Omitto hoc primum, quod nonnulli dicunt, fuiſſe illum ludi ma- giſtrum, peauaατοzddιHοο⁹, & prius- quam quidem ſe ad Philoſophiam con- ferret, ex Hermippo apud Laertium loc. cit. Praetereo etiam, quod infeſti erga il- S.4. lum Stoici, apud eundem, ipſi expro- brarunt, exigua quadam, & inuidioſa mercede litteras cum patre docuiſſe, cum matre vero xa dααοεν breculas lu- ſtraleis legiſſe, circumeundo aedi G⸗ oc Lib. IX. Lucian. Hocob Attigit Mnosn morat; Geinde ſunten ounm coege habet vI5. bid. Verius luet. 10. Ud, Hliuxix, Gore 4 fum r Ne, (u i⸗ in 4Attic. c. XII. MI p. 44 1 44. a erx pll bra in lmag. 3. Ve to b.ll aufe ttic. S ajt , Ve Dio. laen. 1 RKum 12. ſcon- Aaum 4 cetur lum, thoms loaſh- ne, 4. lib. II. 8,64. =ð 00N. Cram nilem te ilo, 1, ſed oͤbi, Ger , ,a. “ 6,A1G1 o hellam Graln- „ ann eſ. NDR- Mtenn ranml- idr. ,quocl Udi ma- Lprius 0 . gettiumn e eigi. epte nuidi locuik ut pe ; 6ℳ “ ocοσπο arv PinI0s& SEoOT†*.1ορaνιuι A4& SonOIA Hoc obſeruo: poſtquam philoſophiam attigit, coepiſſe illum ſcholae praeeſſe annos natum XXXII, vt Laertius me- morat; idque primum Mitylenae, ac deinde Lampſaci: vt vel ex iis, quae ſunt ex Suida relata, intelligitur. Quan- quam ex Colophone vſque diſcipulos coegerat, vt idem quoque Laertius habet. . Verum poſtquam eſt Athenas re- verſus anno ſeu XXXVI, ſeu XXXVII, X, 15. ibid. CAP. 929⁰ primum quidem ad aliquod tempus in congreſſi cum ceteris, inquit Laertius, X.2. ſt philoſophatus: at priuatim deinde ſe- Ctam a ſe vocatam conſt ituit. Videlicet Democriti admiratus primum doctri- nam, Democriteum ſe profeſſus eſt, quemadmodum Plutarchus refert: L.I. adu. quia vero plurima deinceps vel immu- Col. p. tauit, vel de ſuo adiecit, ideirco is fuit, a 1108. E. quo ſectatores Epicurei nominaren- tur. VI. VBI SCHOLAM HABVERIT. Eterum, cum alii principes ſecta- rum quaedam Athenis loca dele- giſſent, vt Academiam, Lyceum, & alia; coemit ipſe hortum peramoe- num, comparauitque pretio mina- rum LXXX, (ſeu aureorum ſolato- rum, quingentorum ſeptuaginta tri- vm, quales nobis vſui ſunt, ibique cum ſuis familiaribus, diſcipulisque, & vi- xit, & philoſophatus eſt. Ita Laer- Laert. X, . . 10. tius, prae ceteris, ex citato Apollo- pliuxx, doro. Scribit autem Plinius Epicu- 4. rum primum hoc inſtituiſſe Athenis, a- grorum, villarumque delicias, nomi- ne hortorum in ipſa vrbhe polzdere; cum vſque ad eum mos non fuiſſet, in oppidis habitari rura. Ex quo fit Lib l, ſen anſa ſuſpicandi, hunc locum fuiſſe 1 ia attic. Yaios, éam regiunculam, quam Pauſa- c. XIX. nias adhuc temporibus ſuis appella- p. 44. tam memorat bortos; adiiciens, in ea extitiſſe ſtatuam Veneris, Alcamenis o- pus, inter cetera, quae Athenis cele- brarentur, ſpectatu dignum, quod vel . ex Luciano colligere licet,) ipſique ad- in Imag. . . T. II. p.5. iacuiſſe templum Veneris, cum ſtatua B. Veneris coeleſtis. Taceo exinde hor- tum perſaepe multitudinis numero ef- L. II. ad ferri: vt videri licet apud Cicero- Attic. ep. nem, Iuuenalem, & alios. Interdum 24. . . . . Sfr,t. 14. Vero etiam cum diminutione, vt, cum Lucian. a Cicerone appellantur hortuli. Quo- Cicer. de modocunque autem vfſurpetur, accipi dler⸗ De ſolet pro ipſa ſecta, ſeu doctrina, quae“· 43. ab Epicuro, ſectatoribusque in illo tra- dita eſt. Vnde & Epicurei dicuntur gext.ada. eſſe, exempli gratia, ab Empirico, â Math. p. än rür kir„ονο 6* Hortis Philoſophi: 320. (ſicuti ei αααι rτπ᷑ sSοnℳρς intelliguntur Stoĩici,) & nominatim Apollodorus, quod Laert. X, princeps hortorum ſuo tempore habe- 25. retur, umorνορoοοννιs dictus eſt, vt a La- ertio perhibetur. Obſerua obiter, e- mendari hic poſſe diſtichon illud Pe- petron. troniani Epigrammatis vltimum, quod cap. 132. ex antiqua editione in hunc modum legitur: . Ipſe pater veri dodtus Lpicurus in M bpat 7 arté Iasſit, & hoc vitam dixit habere 16“ £α⁰². Id ſic eruditos exercet, vt alii legen- dum cenſeant, doctus Epicurus in arce: alii, doctus Epicurus amare, alii, doctos Epicurus amare iufit, & hanc vitam di- xit habere Deos. Enimuero, quod ſpe- cCtat quidem ad carmen Pentametrum, nihil immutandum videtur; cum cele- bre ſit Epicuri dogma, vq; oνραονααι τ—- & rà uaαWοâο6ſe voluptatem be- atae vitae finem,; & dici aliunde non poſ- ſit, quis vnquam, etiam obtrectatorum, Bbbbbb Epicuro 93⁰ Epicuro tribuerit; vt exiſtimarit, eſſe apud Deos illam ſeu vitam, ſeu volu- ptatem, qua de illic agitur. Quod at- tinet vero ad Hexametrum, planum vi- detur ſic legere: Lſe pater veri doctis Epicurus in hor- tis, quippe immutatio non magna, doctis Ppro docdtus, hortis pro arte; & res aliun- de non modo quadrat cum eo, quod in hortis Epicurus docuit; ſed etiam pene indicatur illo Propertii diſticho: Eleg. 21. Iic aut ſtudiis animum emendare ad Cynt. Platonis Incipiam; aut hortis, docte Epicu- re, tuis. quippe doctis hortis pro docto Epicuro metonymixs appellatis; eo modo, quo idem Propertius Elegiam ſic inchoat: CA P. PARS XII EPIoVRVS OAap. yrr Vrr. Magnum iter ad doltas profeciſci co- gar Athenas. . Praeter porro hortum, hortosue, qui cum adiunctis aedibus ciuitati adiace- bant, fuit Epicuro domus, ad quam ali- quando cum diſcipulis, amicisque, di- verteret, ſita in Melite, quod oppidum fuit Cecropiae tribus, ex Suida; inhabi- in Lexic. tatum aPhilaeo, maiorum Epicuri vno, vt ſupra memorauimus, habensque ce- leberrimum, ex Phauorino, Herculis in Lexic. templum. (Stephanus certe vt inſulam, lib. de ſic aliam ab hac intellexiſſe vrbem vide- rb. tur, cum & tribus Oeneidis, & Cartha- ginienſium coloniam defſcripſit.) In hanc Epicurus interdum cum diſcipu- lis ſecedebat; ipſamque deinde teſta- mento ſuo reliquit ſectatoribus, vt re- citabimus poſtea. VII. VT AMICIS, ET ILLIS QCVIDEM QVAM NVMEROSIS, CONVIXERIT. Ab Epicurum ipſum, vt redeam, is, ex quo Athenas rediit, Archonte Anaxicrate, ſolum bis, aut ter in Ioniam ad inuiſendum amicos excurrit; ac reli- quam porro aetatem, eamque coelibem exegit Athenis, neque patriam vnquam deſerere voluit, quantumuis ea tem- Lib. X, poribus difficillimis vrgeretur, vtia La- 10. ertio notatum eſt. Difficillima au- tem illa tempora videntur potiſſimum fuiſſe, quibus Demetrius obſedit Athe- nas, circa annum EpicuriX LIV, quan- ta tum fames ciuitatem oppreſſerit, de- in De- ſcribit Plutarchus. Memoria vero di- metr. p. gnum eſt, quod, enarrata digladiatione 904. E. Circa præoccupandum murem, qui fue- rat mortuus e tecto delapſus, inter pa- trem quendam, & ipſius filium, ſubdit: ib.p. 905 Ferunt etiam Epicurum Philoſophum 4. familiares ſuos ſuſtentaſſe, partitum cum ipſis adnumerum fabas. Vixit itaque Epicurus reliquo tempore A- thenis in tot amicorum, diſcipulorum- que conſuetudine, & inſtitutione, vt ciuitates integrae iis capiendis impares eſſent: quae ſunt verba Laertii. Sci- Laert. X, licet non ex Graecia modo, ſed vndi- 9. que, vt ille habet ex Apollodoro, ad il- lum confluebant, ſimulque cum illo in horto viuebant. Intellige vero prae- ſertim ex Aſia, ac nominatim Lampſa- co, atque etiam ex Aegypto, vt vel ex vno Plutarchi loco facile eſt colligere, de occ. De victus continentia, frugalitateque viu. p. inferius dicendum. De conuictu cum 1128. F. amicis notari id poteſt, quod ex Diocle apud Laertium, aliisque, intelligitur; X, rI. Epicurum nempe, non Pythagoram, a- micorum omnia communia dicentem, bona in commune conferri voluiſſe; quippe id eſſe diffidentium, atque idcir- co non amicorum; ſed ab vno quoque, ſi quid opus foret, hilariter ſuppeditari. Innoteſcet res ex infra dicendis. Re- ticendus hic interim non eſtegregius Ciceronis locus: Neque vero, inquit, Lib. I de Epicurus fin. e. 20. 0 Hieur lio Npr. Fige guiht vltim/ Amic Ore⸗ , . lnſe guul Cce leent. N, C0S 2,ÿ menm tun V mic dec ini der eiu IN. on 33. M Lib der. more nonpol ſ ſnan,3 Nini ſec, 1100,4, i l⸗ le, ui Adiace- lamali- e, di. pidum inlubi. in lert . ino, guece. erculis in exi, Ulem i d nvide- b, Atha- ) ln ſſign⸗ teſta. Ytre 8IS. le yt Dares . Si- Laen. 5, . ‚Adil. Uoin prae⸗ nph⸗ elexr igere de dee teq e in Icumn 11el jocle itur; Hil. n- tem, ilee; er⸗ , lari. Re⸗ , gub N CoNyIrvâ*& CVM AMICIS PRAECTPVIOVE EI AMICIG. 931 Epicurus amicitias oratione ſolum, ſod de Hippoclide, altero Epicureo, mira- multo magis vita, & factis, & moribus bile aliquid narrat, idcirco verba Vale- comprobauit. Quod quam magnum ſit, Eidae veterum fabulae dectarant; in quibus tam multis, tamque variis ab vltima antiquitate repetitis, tria vix amicorum paria reperiuntur, vt ad Oreſtem peruenias, profeltus a The- Jſeo. At vero Epicurus vna in do- mo, & ea quidem anguſta, quam ma- gnos, quantaque amoris conſpiratione conſentientes, tenuit amicoriun greges? gqaod ſit etiamnum ab Epicureis. Haec Cicero. Addo cum inter varios ami- Laert. X, cos Polyſtratus etiam a Laertio com- * memoretur, atque is ille eſſe videa- tur, de quo Valerius Maximus, ſimulque CAP. rii merito hic attextum iri; ac praeſer- tim, cum exinde illuſtrari valeat, quod referetur poſtea ex Epicuri teſtamen- to, de communicatis ſectatorum bonis. Ea ſunt: Hoc loco apte referantur Po- lyſtratus, & Hippoclides, Philoſophi, éo-Lib. I. dem die nati, eiusdem Praeceptoris, E- c. S. picuri, ſoctam ſecuti, patrimonii etiam posſidendi, alendazguae ſobolae com- munione coniuncti, eodemgquez momen- to temporis vltima ſeneltute extincti. Tam aegualem fortunage pariter, at- que amicicitiae ſocietatem, quis non ipſi- vs Coeleſtis concordiae ſinu genitam, nu- tritam, a tque ſinitamputet? Sic ille. VIII. QVI PRAECIPVI ILLI AMICI, SIVE FAMILIARES. G DlilSCIPVLICQVE EXTITERINT. L Erum vt elenchum hic interſera- mus eorum, qui praecipui illius a- mici, ſiue familiares, diſcipulique, ſunt habiti, praetermittere inprimis non decet tres illos Epicuri fratres, quorum initio meminimus, Neoclem, Chaere- demum, & Ariſtobulum. IIli nempe, eius hortatu, philoſophati cum ipſo Lib. K. ſunt, ex Philodemo apud Laertium. c.3. Addit Plutarchus, arreptam ab ipfis, b de a At numine percitis (gwvver sαα.αιv,) ib *a fratris Philoſophiam, cum videlicet j. p. à teneris annis perſuaſum haberent, ac 487. C. profiterentur, extitiſſe neminem Epi- curo ſapientiorem. Celeberrimus porro trium fuit Neocles, Is, cum a puero praedicaret fratrem ſuum mor- talium ſapientiſſimum, adiiciebat, qua- ſi rem miram, matrem ſuam tot, tan- tasque continuiſſe atomos, ex qua- v*non pof rum congreſſu ſapiens gigneretur, vt ſe ſuau, apud eundem Plutarchum eſt. Hino, Lpie ſe. quia Neocles non ſuam, ſed fratris Phi- IIOO. A. loſophiam amplexatus eſt, neſcio, quor- vt Ge- ſum aliqui dicant, ſectam fraternae nebr. lib. ſimilem, fuiſſe a Neocle introduétam. , C M Niſi forte nixi videntur loco illo Sui-ia Epic. dae, quo dicitur Neocles ſcripfiſſe de ſua ſecta: quis tamen non videat in- telligi poſſe, ſcripſiſſe illum de ſecta, quam profiteretur, etſi induétam ab alio; & maxime, cum de hac Neocli- darum ſecta altum vbique filen- tium. . Nota obiter dictum illud XXα dde r- ας, deliteſee viuens, ſeu occultus ² Lib. de viue, quod a Plutarcho impugnatur, eo. . 4 .4; Eraſm. eſtque relatum inter adagiab, iſtius chil. H eſſe Neoctlis, vti Suidas citatus do-GCent. 10. Cet. c in Tribus fratribus ſubiiciendi ſunt Neocl, tres ii familiares, quos ex Epicuri con- tubernio magnos viros prodiiſſe, apud Senecam legitur. Metrodorus primus occurrit, ipſe enim pene alter Epicurus fuit, vt Bbb bbbz Cicero epiſt. A 7 7 923² ² L.II. de Cicero loquitur. Lampfſacenus au- n. 59. tem is fuit, Vt Strabo aperte decla- . 789. rat. Etſi enim Laertius videatur *⁶ laert. Athenienſem dicere, locus eſt tamen 8. 22. valde mendoſus, cum praeſertim conſtet, Athenienſem non fuiſſe, ex Cic. I. c. illa Ciceronis antitheſi: Qui beatior . Epicurus, quod in patria, quam quod Athenis Metrodorus à Quia ſcilicet non erant Athenae Metrodori pa- loc. cit. tria. Laertii locus ita habet: Mæ- yras Hι Xας I Exris] ααα, õäs Miyr oéaορο A- nyatoy, Tikoncäarm , 29% av Aanu- 2i, 96 & T0* να αωn, S αεαν àαν aα‿ς, &c. id-eſt: Diſeipu- los multos ille quidem, admodum ve- ro illuſtres, habuit Metrodorum Aby- vatoy, & Timocratem, & Sunden, Lampſacenum, qui ex quo agnouitvi- rum, ab eo non diſeesſit, &. Cre- diderim, quod me attinet, voces il- las, Abnzotoο, α Tipongäatrͤn, α Talv- dy, expungendas ab eo loco eſſe. Quippe eas ſi detraxeris, reliqua o- Pptime cohaerent; ſi admiſeris, pror- ſus diſſonant. Metrodorus ſcilicet fuit „ quem vere dicas AAα₰ιααα » & cui illa omnia, quae ſequuntur, conueniant, non vero Sdundes, cu- ius falſum eſt (praeter cetera) Epicu- rum in teſtamento, de quo poſtea, in not. meminiſſe. Et quamuis Caſaubonus Laert. putet, A drνο eſſe poſſe nomen vi- ri proprium; mirum tamen, quo- modo nusquam alias, tam de Athe- naeo, quam de dunde, vt Epicureis, aliquid audiatur, cum hic tamen La- ertius recenſeat „αοιν α ταρ. His certe detractis, tres idem, puta Metrodorus, Polyaenus, Hermachus, continua ſerie deſcribuntur, quos Se- necam, vt „ν Coniunxiſſe iam diximus. Quod ſpectat ad Timocra- *L. tem, ille obiter, cum de Metrodoro, vt PARS. X. EPIoVRVS CAP. VIII.— illius frater poſtea memoratur, ac vi- detur proinde eo loci praeter rem in- terpoſitus. Quomodo autem voces illae in textum irrepſerint, cauſam ſu- ſpicor, quod fortaſſis librarius quis- piam adnotaſſet in margine ea, quae in textu haberentur, haberi etiam apud Athenaeum, (autorem dipnoſo- pPhiſtarum) is enim habet aliqua, & a- pud Timocratem, is enim etiam a Laertio citatur; & apud Sunden ne- ſcio, quem, (forte Suidam, aut a- lium). Perſpectum vero eſt, quam multa marginibus appoſita in textum olim inſerta fuerint, ex librariorum oſcitantia. Metrodorus ergo, patria Lampſa- cenus (aliusque, vt conſtat, ab illo Anaxagorae familiar!, cuius Laer- Laert. II. tius quoque meminit,) natus videtur, S. II. Epicuro annum agente duodecimum. Siquidem cum, ex Laertio, mortu- L. X. S. us fuerit anno aetatis LIII. (cohae- 2²3˖ rentia enim verborum, & ſenſus ef- ficit, vt legendum cenſeam Mqrgs ogoy Aρν eoque ſeptimo ante o- bitum Epicuri, qui attigit annum ſe- ptuageſimum ſecundum, clarum eſt, annum eius natalem debuiſſe in duo- decimum Epicuri incidere, Ex quo porro tempore Metrodorus Epicu- L. X. S. rum nouit, (potuit hoc autem contin- 22. gere, cum ageret annum ſecundum & viceſimum, Epicuro ſcilicet Lam- ſaci degente) nunquam ab eo, (quod ex Laertio coeperamus dicere) diſ- ceſſit, niſi ſex menſes, quibus cum domi abfuiſſet, ad Epicurum reuer- ſus eſt. Is & ſororem Batidem Ido- L. x. 8. meneo collocauit, & Leontium con- 23. cubinam habuit. quos Epicurus in teſtamento, & in ea epiſtola, quam ſcripſit moriens, com- mendauit, ac nöminatim filium, E- picurum nominatum. Vir omnino . bonus, 19. Liberos ſuſcepit, L. X. S. Ir, ac. remin. n voces mfi. quis. 4, ae 1 etiamn pnolo Il, 8 1. etiäm 4 len ne- Aut 4. am textum Niorunm Anpr ab ilo 8 Laer-Laertl, idetur, cimum. ortu-L.5. hae- 2. rte- me o. um ſe- m eſt, 1duo- X quo picn- lL5 ontin- 22 Indum Lam- (nicd ) d. CUH teuer⸗ Id.1.X.5 ⸗ 1 ſcdi, II e co-⸗ n E- mino ns S&I27. B inere ad ſapientiam. PRAEOITIPVI AMICI El, AC DloCITPVLI. bonus, & aduerſus moleſtias, mor- temque ipſam intrepidus, vt ipſe quoque Epicurus teſtatus eſt, apud . ²⁸ Laertium. Intercutis morbo labo- LiE : rauit: ſcribit enim Cornelius Cel- c. 21. ſus, illum, cum hoc morbo tentare- tur, neque aequo animo ferret ne- ceſſariam ſitim, vbi diu abſtinuerat, bibere ſolitum, ac deinde euomere, an hoc morbo, an alio interierit, non conſtat. Quos libros ipſius Laertius recenſet, eiusmodi ſunt: Aduerſus medicos, tres. De ſenſibus ad Timo- cratem. De magnanimitate. De E- cac picuri intrmitate. Aduerſus Diale- n08. b. .100. Aduerſus Sophiſtas, IK. De De mutatio- bH Quod ne. De diuitiis. Aduerſus Democri- non boſ- um. De Nobilitate. Citat praeterea ſt fuau. Pf'utarchus libros de Philoſophia à: viui ſec. e Poetis?: ad ſKus Ti h 6 Epic. b. de Poetis?b: aduerſus Timarchum. 1094.B. Citat & Clemens Alexandrinus 4 li- Plut., brum, Quod quae cauſa éſt ex nobis adu. Co- qd felicitatem, maior ſit ea, qudeé Gr, a * rebus eſt. Sed de Metrodoro ſa- d Clem. TI1S. Al. Str. Ex aliis duobus alter fuit Polyae- II. pag. nus, Athenodori filius, ipſe quoque 417. C Lampſacenus. Is fuit magnus Ma- Lib. IV. thematicus, vt Ciceronis verbis v- Acad. c. , 33 modeſtus, & amabilis; quod apud Laert. X, Laertium Philodemus habet. Al- 24 ter fuit Hermachus, Agemarchi fi- . lius, Mitylenaeus. Paupere patre id. X, 25. is natus eſt; ab initio Rhetoricae ſtu- duit, ac deinceps in Philoſophia ſic ſe idoneum praeſtitit, vt ipſum Epicu- rus moriens ſcholae ſuae praefecerit. id. x, 19. Apud Lyſiam mortuus eſt. Multail- 2021. lius mentio in Epicuri teſtamento. Quos eius libros memorat, pulcher- id,X, 25. rimosque dicit Laertius, hi ſunt: E- Ppiſtolica de Empedocle, XXII. De Di- ſeiplinis (bene enim Caſaubonus legit tar: &, Vt paucis multa complectar, 933 non uadruor, ſed õl libri duo. Aduerſus Platonem. Aduerſus Ariſtotelem. ðWWUW Attexendi iſtis ſunt Leonteus, Lam- pſacenus, quem vnum ex ſummis E- picuri diſcipulis Plutarchus appellat, Lib. I. adiiciens, hunc ipſum eſſe, qui ad Ly- adu-Col. cophronem ſcripſerit, honorem ha- b. nod. beri Democrito ab Epicuro. Rur- ſum Colotes & Idomeneus, ipſi quo- que Lampfſaceni. Prioris facienda ſaepius erit mentio, occaſione potiſ- ſimum duorum illorum librorum, quos aduerſus ipſum Plutarchus com- poſuit. Scribit Laertius alicubi, diſci- Laert. pulum illius fuiſſe Menedemum, Cyni- VI0. cum, niſi forte alius Colotes, Lampſa- cenus fuit). Eiusdemque eſt locus ille, quo apud Macrobium docet, non Lib. I. in oportuiſſe Eri fabulam a Platone con- Somn. Ffingi, quoniam nullum figmenti genus e. 2. veri profeſſoribus conueniret. Poſte- riorem celebrem reddere Epicurus voluit ſuis litteris, vti reipſa reddi- dit, quemadmodum Seneca demon- ſtrat, Exemplum enim, inquit, Epi- curi referam: cum Idomeneo ſoribe- ret, & illum a vita ſpecioſa ad fide- lem, ſtabilemquegloriam reuocaret, ri- gidae tunc potentiae miniſtrum, & ma- gna tractantem; Kgloria, inquit, tangeris, notiorem te epiſtolaz meae facient, quam omnia a, quaz colis, & propter quae coleris. Quis Ido- menea noſſet, niſi Epicurus illum ſuis a Megi- litteris incidiſſet? Ommes illos ² magi- ſtanas IRratus, & Satrapas, & Regem ipfſum, ex quo Idomeneititulus petebatur, obli- vio alta ſuppresſßit. Haec ille. At- que hi quidem, inquit Laertius, illu- Ares diſeipult ſünt. Adnumerari tamen iis poſſunt cum alii, tum maxime duo ex Valerio loc. cit. iam memorati, Polyſtratus & Hibppocli- des; potiſſimum vero, cum Laertius Laert. X, Bbbbbb3 connumeret II. 1 epiſt, 1I. 934 connumeret Polyfratum, qui Herma- cho poſtea ſucceſſit: niſi tamen Poly- ratus, qui Hippoclidi copulatur, cen- ſeri debet alius a ſucceſſore Hermachi. Laert. X, Subiungi poſſet Timocrates, Lain- ⁶. pſacenus, Metrodor: frater; ſed is vide- tur defeciſſe, quod reprehenſiones fraternas non ferret, vt referendum Laert. X. eſt poſtea. Subiiciatur itaque potius 3:10. ſeruus Epicuri, Mus, quem inter philo- ſophantes clariſſimum, ésρατττι Agell. L. euaſiſſe Laertius teſtatur, neque Agel- iae 2 lius, & Macrobius obliuioni, dant inter L. I. Sa-eos, qui Philoſophi ex ſeruis non ince- turn. c.ll. lebres evaſerunt. Vt praeteream vero Appellem, quem alicubi Plutarchus ſubſannat, tres hic dicendae mulieres ſunt, ex iis, quae ſunt Athen. cum Epicuro philoſophatae. Vna eſt D. 15. P. Leontium, quam Philoſophiae ſub E- 57. picuro operam dediſſe, tum Athenaeus Cict de Tecitat, tum ex eo intelligitur, quod a, De Cicerone referente, librum ſcr ipſerit or. 1, 33. 4duerſüs Theophraſtum, & ſermone quidem ſcito, Atticoque, vt rurſus oc- curret dicendum inferius. Altera eſt Themiſta*, Zoili filia, Lampſacena, & memorati Leontei vxor, de qua et- iam, praeter ea, quae attingenda in- Lib.IV. ferius ſunt, Clemens Alexandrinus Strom. p. aperte teſtatur. Tertia Philaenis, 522. D. quam etiam aliqua ſcripſiſſe, Athenaeus Uchen⸗ indicat, ſimul innuens, libros obſcoe- . „ b. 335. C. PARS XII. EFPICVRVS CAP. TX. XY. nos, qui illi tribuerentur, ſuppoſitos fuiſſe a Polycrate Sophiſta, vt feminam calumniaretur. Adiiciantur iam Herodotus, ille ſci- licet, ad quem Epicurus epitomen par- vam Phypices, quae eſt apud Laertium, Laert. ſcripſit, & qui inter cetera, ex eodem 365 Laertio, librum edidit, de pubertate E- Laaert. picuri. Pythocles, ad quem Epicurus *S 4. ſeripſit, de rebus ſublimibus *, quae apud e e Laertium ſuperſunt, & cuius, cum ef- 4. ſet annos duodeuiginti natus, indo- lem in Graecia non haberi parem, E- picurus cenſuit, vt habet Plutarchus. adu. Co- Menoeceus, ad quem Epicurus ſcripſit ot. b. epiſtolam illam de rebus, ad mores per- 1126.C. tientibus „quae eſt etiam apud Laer- Laert. tium, & cuius initium refertur a Cle-X, 121. mente Alexandrino. Timocrates, De-Olem. metrii filius, Potamius, ſimulque Amy- rom. nomachus, Philocratis filius, Bathides, 5or. C. quos ambos Epicurus fecit teſtamenti ſui curatores. Nicanor, cuius ſtudi- Laert. vm Epicurus mandat praedictis cura-X, 16.77. toribus. Eurydicus, vnus ex iis, ad ·S.20. quos, ex Laertio, epiſtolas miſit. Do- Laert. ltheus, eiusque filii Pyrſon, & Hege-X, 13. ſianax, ad quos conſolatoriam ob pa- rentem mortuum, Epicurus ſcripſit,* vti apud Plutarchum eſt. Praetereo Polymedem, Antidorum, & alios, po- ſtea, cum de libris, dicendos. CAP. IX. QAM MVLTA CONSCRIPSERIT. Nys vero Epicurus viua modo voce diſcipulos erudiendo, tempus con- triuit, ſed & plurimum, operae in va- riis libris conſcribendis poſuit. Vt facta autem comparatione ad ceteros Philoſophos, quantum in ea re deſu- * Id quidem Athenaeus non dicit: ſed tantum fuiſſe Hermeſianactis amicam. t Ita Laertio vocatur X, 5. Clementi Alex. Themiſto. ImO & amatoria, Laert. X, 5§. & dehortatoria a ſtudiis, ibid. S. 6. & Plutarch, non ſuau, viui ſec. Epic. p. 1094. E. *r Plurarch. non poſſe ſuau. viui ſec. Epic. p. XI101I. vbi tamen non de patre mortuo ſcripta haec conſolatio dicitur, ſed ob Hegeſianacta mor- tuum ad patrem Doſitheum & fratrem Pyrſonem. darit, W rit, 1 16. Laertu Gum inqun nes, 9 V 65, . Lo ne ſc ere⸗ Cht Ib. Vl ſe, 8192. rum, ſena ron⸗ ne re, nim: Hhena relin vice⸗ Chr curd libr. neg bere ppoſis feminum ney gor- ertium Laett. Leoden d35 ertate- Laen, Picurus 4, e 6 le cumel. indo. en, E- Achla air, ſarinſir lt, p. . ⸗ ſinle tesper 14 dLaer-leen. 40e- ul kudi-Laer, curd-l6). 8, d 1.820. 1 1. Do-Laen, Myr- bpa- ſt,* tereo ,po⸗ Vt teros gen⸗ — FIut ic. P⸗ iipta Inor⸗ onen. ln, MyITITTVDOLIBRORVM EIVS OQVIOVE EX IIS AlLECENTVR. 935 darit, intelligas, vnicum iuuat audire Laertium. Is nimirum in praefatione, dum philoſophos comparat: Multa, inquit, Zeno ſoripft, plura Renopha- nes, plura Democritus, plura Ariſtote- les, plura Epicurus, plura Chrſeppus. Quo loco vides Epicurum mukitudi- ne ſcriptorum vni Chryſippo conce- dere. Ne vero te lateat, vt etiam Chryſippum cenſeri poſſit ſuperauiſ- L. I, 16. Lib. VII. ſe, citat alio loco Laertius Apollodo- §.182. rum, Athenienſem, Qui volens, inquit, oſtendere ea, quae eſſent ab Epicuro proprio marte ſeripta, neque aliunde appoſita, Chryſppi libros longe ſupera- re, ita ad verbum loquiture ſi quis e- nim tollat ex Chrzſeppi libris, quae a- liena attexta ſunt, inanis ipſ charta relinquetur. Hoc autem ne mirum videatur, docet alias idem Laertius, Chryſippum, cum aemularetur Epi- curum in multis ſcribendis, paraſetum librorum eius ideo appellatum a Car- neade, quod ſe Epicurus quidpiam ſöri- beret, (legendum enim cρινναν, non ea Pas,) ſeribere tantundem ille affe- ldaret. Quare illun, & ſaepe eadem, & quicquid occurrebat, ſeripiſſe, idqué proinde inemendatum prae feſtinatione intruſiſe, ac tot induxiſſe teſtimonia, vt iis ſolis libri complerentur, quemad- modum etiam inuenire tum apud Zeno- nem, tum apuad Ariſtotelem licet. Et haec de Chryſippo Laertius; non idem vero de Epicuro. Refert enim, eius Cylindros (volumina, nempe aa 78 uX“νι½ιν ſen voluendo dicta) ad trecen- tos extitiſſe, in quibus, inquit, nullum alienum teſtimonium exſoriptum extat; ſod ipſaemet voces Epicuri ſunt. Quae Laert. ib. memoro, vt videas, cum Epicurus ſcri- pſerit tam multa, RMνραN₰οαοσ quod ille ait, αα ùαο d Tag †—οροαινοοàadαο, 7 etiam Ori- 1. genes, temeritatem Celſi coarguens, adn.Celf, ac veluti rem quampiam factu impoſ-· ſibilem iudicans, id obiecerit: Nemo noſtrum dicit ſe noſſe, quae Epicuri ſunt omnia; videas, inquam, diuitem ve- nam, qua ille ſcaturierit, ſimulque, quae res maxime illum habuerit oc- cupatum. ibid. CAP. X. QVI LIB RI ILLIVS SPECIATIM AB AVTORIBVS. MEMORENTVRꝓ. O pretium porro eſt, texere hoe loco quaſi indicem librorum, non profecto omnium, qui conſcripti ab illo ſunt, ſed eorum, quorum vel tituli apud Autores occurrerunt: ti- tuli, inquam, nam libri ipſi temporum iniuria ſic interciderunt, vt praeter paucula compendia apud Laertiumaſ- ſeruata, praeterque fragmenta hic, il- lic apud varios varie reſperſa, nihil ex ipſis ſuperſtes ſit, ſaltem quod hucus- que nobis innotuerit. Vt primum ergo recenſeamus, quos optimos Laertius ait, en qua illi ſerie habeantur. Hleol Obozaρ Nα De Natura, XXXVI. Laert. . . . — 2„ X, 27. Ii citantur aliquando ſimpliciter, 4„*3 39. reo éαραο, de natura; aliquando cum 40,73. adiuncto libri ordine, vt, cum inferi- 74. 91. vs ab eodem Laertio citantur libri I, 96. 119. XI, XII, XIV, XV. . Facit Galenus & com- tituli, & multitudinis librorum men- ment. in .Lib. Uonsm. Hipp. de e& Aτνιàνν α εοοRπðf de Atomig, & nat-hum. inani. Ita citari ſolet hic liber; ſed & Naert. Cleomedes videtur illum indicare ſub ⁄ i nomine, de Rerum omnium principiis, c, . ey T Tαν½αον ασσπιe Laert. Hept éoores, de Amore. 27, Erirok 936 PARS Y. EPICVRLVS CAP. Y Laert. Eriropns r* 6α⁴ 18 Cogincss, Oom- X, 27. pendium eorum, quaez ad Phycos. Du- plex auxem fuit haec epitome, να g ciαρ, magna, & parua. Siqui- d. dem vtraque citatur deinceps a Laer- X, 85. tio, & parua quidem dicitur, quae ad 135. Herodotum ſcripta eſt. id. IIg r9 Meyapinss oagiat, aduer- xX, 27. ſus Megaricos (ſeu appellatos Dialecti- cos) addubitationes. Videntur autem hae dubitationes attigiſſe maxime ar- gumenta quaedam moralia, vt, circa Iuſtitiam, circa connubia, &c. cum hic praeſertim liber videatur, quem inter- LIadu., dum citant & Laertius, & Plutarchus Col. T†N axogias ,ſine adiuncto æοo "²ρ Mρρνωι Kbeα εαα, ratae ſententiae, vel, a Lib. II. vt Cicero vertit *, maximaet ratae: de fin. quia, inquit, grauidſimae ſint adbeute ** 7 wiuendum, breuiter enunciatae ſenten- 5 L.I. de tidé: appellat alibi ? ſelectas, breues- Nat De-que ſententias: appellare Sextus“ vi- or. c. 20 detur Xc*αραε 6nzα didtiones memora- L. Lade. iles. Ipſas & Laertius dad calcem ap- 1n. oſuit, & Lucianus e alicubi perinde Laert. commendauit, ac Cicero? Crantoris X, 139. librum*, qui eſt quidem, non magnus, ein leu- jnquit, verum aureolus, & , vt Tube- dom, P. -oni Panaetius praecipit, ad verbum f v. ediſtendus libellus. Secus nimirum Acad. ſenſit, quam Suidas, qui has ſenten- 44. tias appellauit aνα ναυ₰ρiι‿ααι ſeele- Na inſignia. Lsert. Iegl Aοοοαον, de electionibus. Ita 27. vertendum potius duco, quam de de- 136. dis: quod in hoc libro Epicurus proſecutus non videatur ſectarum hi- ſtoriam, ſed moralem inſtitutionem, quae circa delectum rerumoccupetur, Vt Laertius quoque indicat, ſub fi- Keummo bono. ] nem epiſtolae ad Menoeceum. Ne memorem, quod idem docet, genus Ethicum totum eſſe α Sigséoαρ, G Ouvzs, de proſocutione, ſeu electione, & fuga. Ex quo efficitur, vt citatum vulgo, & conſequenter, librum Ieg Goraor, de plantis, cenſuerim Laere. potius inſcribendum, æeρ Oeunrar, de X 27. Iugiendis; tum, ob titulorum cohae- rentiam; tum quia Epicurus pene to- tus in moribus, argumenta ſpecialia ex Phyſica vix attigit, niſi ea conduce- rent ad hominum animos a vanis ter- roribus eximendos, cuiusmodi illud de plantis non fuit. Quin etiam, quia in Manuſcripto hic titulus cum ſupe- riore copulatur vocula a2, coniicere licet, inſcriptionem fuiſſe zs dινοισ ν, α Dopsv, vVel etiam ſub vno ſo- lum titulo ρ Adiοoονρ ℳαDop07de electione, & fuga, quatenus fieri po- tuit inſcriptio etiam numero multitu- dinis, ob id, quod poſtmodum habe- tur, e voluptate, & dolore diindicari TA Adαιρςιοuuαςοο Ooναaâ, Slectiones & fu- gas, ſeu proſecutiones, & declinationes. Niſi forte magis arrideat inſcriptio; Laert ze Aiρ+νταυds&ο Sevnrié, de eligendis X, 6. 27 & fugiendis. 130. TIeo Tε„νοα,. de ſene . Ita hic liber ci- b non tatur paſſim, & nominatim a Plutar-Ban. zui b. . . „. . uau. viui chob: nec vero alium Cicero“ videtur ſec. Epic. intelligere, etfi librum de ſinibus bono- p. 1091. rum & malorum citat, itemque de Si de n. I, 2. 2 . ——. 4 Tu⸗ ſe . Hlegl ugirnoi, ) kavdr, de iudicio, ſeu rg regula*: vel, vt Cicero ipſe vertit, e Laert. deregula, & iudicio. Porro, ſi pro iu- X, 27. dicio iudicatorium verteris, vim nomi- T303e nis exprimes magis. L. 1. de .74 R . „ Nat. De- Xaipsσαοα, Teo Geuov, Chaeredemus, o ſeu de diis. 8 Hiceſt vnus exiis libris, adde Athen. x* Neſcio, quo ſpectènt illa de Crantore allega- xugiæg d*εs eius, ſed librum de lacdtu com-L.III.p. ta: nam eum Academicum Cicero dicit: neque mendat. . 102. uOos 4 X, 27. i ec. lütton r. c. 16. qs . ſen amn fumn ignora lt. Eetarcho lugkegte, ilun. eſt, v2. 1Non gelbu le Ppic. lau in lyic p . lor ſcrip lAchen, Uls, Dinn, Aeg Il.p. Ne . . 4 . eſt, D. nori alzett, Plex 17. quor gnze pen gim tant mni vita el WI Ne in Lycur⸗ do. E laert. (olot. 1. b 109.). . V . UId. . Col. 1 Ne genus , G ione, itatum luerim Laerp rer, e2,. Cohae- eneto-⸗ nücere abift. no ſo- i po- 1 es. np 1leen gencir 1,6,1 ſan i ,hono.. D eC. n.,. Fertit, laen. proiu b. inom Nat. De , or c. 10 bris, lt: 1 /. 4 comm⸗) 7 . Flluds e, 1303. l,l. A – ſ Symp. rIERI IEIS. OV SPECIATIM ALLEGANIVR uos Epicurus inſcripſit, ſeu fratrum, eu amicorum nominibus, vt ne illo- rum quidem mortuorum nomina ignorarentur: quod obſeruatuma Plu- h Lib. de tarcho eſt. di . Negl ττοà Hygadνααν. de ſundli- 9.: eate, ſeu Hegeſianax. Hic fortaſſis . . eſt, qui apud Plutarchum * legitur He- . Non getoanax, is ſcilicet, de cuius morte ab poſſe Epicuro ad parentes ſcriptum infra no- ſaen tabimus. Niſi forte velis eſſe illum, qui Epic. p. hiſtorias, & Troica apud Athenaeum ttoi. ſcripſit; quippe qui fuerit Alexandri- Achen. nus, cum Epicurus etiam amicos ex nebn. Aegypto habuerit. W 80. B. „Iegi Gia, d. De vitis, IV.m perinde IX p. eſt, ac ſi inſcriptio foret, de vita &ρ 393. D. moribus. Neque enim Epicurus com- "n Laert. plexus his libris viderur inſignium 1 27,6 quorundam virorum hiſtoriam, vt a 9. 130. Putarcho, & Laertio factum intelli- ginmus, dum ipſorum libri de vitis ci- tantur (quod tamen viro erudito, & amico placuit) ſed rationes, quibus vitam degere tranquillam liceat; vt vel ex deſignatione librorum morali- vm, & locis etiam, ab ipſo Laertio ci- tatie, aperte ſatis colligitur. Videlicet hoc loco Gie ita accipiuntur, vt apud in Lycur-Plutarchum, dum dicit, α☛vV§öocdy rν 8o. Riay Tνοπ⁰τσν quod interpres aLaert. Ppraeclare vertit, diſerimen morum, pu- X, 28. blicorumque inſtitutorum. Ex his li- 1,67 bris citantur poſtea a Laertio primus, X, 28. & ſecundus. 119. Ieg dαο νοοααäας, de iuſta actione. Lib. I. Neoxiρ, 7ρρ euisay, Neocles ad Themiſtam- Videtur iſte Neocles non Rt. 5. Parens, ſed frater fuiſſe Epicuri: ſic c adu. ehim & aliorum fratrum inſcripſit li- Colot. p. bris nomina. 1109. E. Euopuzoooν, conuiuium.? Memine- Lib. V. rvunt huius libri Plutarchus4, Athe- Qu. I. & Ueipn P naeus“, & alii. Plutarchus porro me- 86 . minit quaeſtionum, in eo agitatarum adu. Col. 1. c. 937 de calefactione vini, de tempore con- cubitus, & Laertius, de difficultatibus circa coniugium, &c. Eue?ν 70α° Myrgsαοαo Eurplo-¹ Laert. chus ad Metrodorum Crediderim ,28. facile hunc Eurylochum eundem eſſe, ta been. ad quem Epicurus ſcripſiſſe iam diétum νο & eſt, ſub nomine Eurydici; res tamen ρα Mrν incerta. Eidoker 2 †8 π , u videntur IIe& 1& b*εα, de vifßione. wahr⸗ Mlegl ris e ri arοααο υυ⁸αι de an- Bibl Gr. gulo, qui eſt in atomo. L. III. c. IIeg Aα+, de tactu), ſeu atomorum, 33. p. opinor, tangibilitate. Quippe & do6 ſa. Inane appellat Epicurus rò AναhN₰ρ, d X, 23. quod tangi nequitt. xXib. . I20. Sipagus, de fato.* y ap. La- IIeg r dav, JoE, m00 Tipouoavin, de ert. X, 28. perturbationibus ſenientige ad Timo- a ib. cratem — diſtin. IIgoPvαοσιιο b; Praecognitorium „ ſic guit li⸗ enim liceat vertere: ſiquidem videtur brumæ. hoc libro æec ris οοοννααιαα ord ue r asr, ο diſputauiſſe. ibro õ exhortatorius , intel- eE .. lige, ſermo. Sic enim, & Iſocrati, & Fabric. Clementi expreſſe eſt ρ0ατιανοο l. c. Aéορ aert, Tepl é αιονο de ſmulacris, imogi- c ib. nibus, ſpeciebue, formis, ſpectris ; ſic e- i. nim varii varie verterunt, & inter- pretati ſunt, quas vulgo iam vocant intentionales ſpecies. Heg Davragiag, de imaginatione, ſeu impreſſione eius, quod apparet in fa⸗ cultate cognoſcente. Neque enim e. ſeu Epicurus, ſeu plerique alil ex anti- fib. quis Philoſophis intellexerunt hoc no-& Non mine, vt iam fere fit, ipſam facultatem. poſſe .Rr AgisνUs, Ariſtobulus Et hic li- t. Epic ber tertii Epicuri fratris nomen praep. 1095. ſe fert. B. leꝙl Msααπς de Muſicat, quatenus 9 Lib. nempe ad mores facit, vt colligi poſſe at videtur ex Plutarchos, & Empirico.? v L. VI. p. Ccc cCcC IIegl131. D. ib. 938᷑ IIe&Dι hααοαοιυοπ, α riνAXπαο. ρ⁵ρ X, 28. T,, de iuſtitia, ceterisque virtutibus ib. IHIeg Oeor αa6ατι de donis, & 8 L. adu. gratia.? Huius meminit Empiricuse, a- Gram. liquid ex eo circa Grammaticam citans. 1I. o)uναν, Polymedes. Et hic vide- aert. X, 28. eLaert. pulus. Tikenparne , Timocrates, III. ſeu is erit Metrodori frater, ſeu teſta- menti curator, ſeu alius. Hinc cre- didiſſem, a Laertio citari Timocratis, (ſiue a Timocrate conſcriptum) librum tertium; niſi aτ rS Tinengärns, le- gendum ſuſpicatus fuiſſem Tinonparer, indicato puta libro tertio, ab Epicu- ro ita inſcripto. Inſpectio textus ar- gumentum facit. Laert. Myrρσαα b, Metrodorus, V. Hunc X, 28. Metrodorum eſſe, de quo ſupra, non videtur poſſe ambigi. Ex citato por- ro apud Laertium Metrodoro primo, — Ccolligi videtur, deſcriptam fuiſſe ab E- picuro vitae Metrodori hiſtoriam. 1 Arridugos , Antidorue, IlI.² Huius b e. Antidori meminit Plutarchus b, ac forte adu. Col. etiam Laertius“in Heraclide, ſi nihi- p. 1126,A lOminus Antidorum pro Autodoro le- CLaert. geris. 135 er. Teol vör†*ον wοo οο Mig, de Au- X, 28. Mris ſêntentiae ad Mithren. Fortas- *Sic & ſis autem legendus potius hic titulus, recentt. æcρο vεναοονο,,ô/l morbir tum ob pares Laertü cauſas, quae dictae ſunt circa titulum H c Oor, tum quia νa, illae non tam z6Hαα⅓videntur fuiſſe varia placita de ſpeciali 9 ab vento, quam morales ſententiae, ad aſpe- altero æ. ritatem morborum leniendam. Iam "°o di vero videtur hic Mithres † Syrius ille Ainguit fuiſſe, ad quem aliquando Moertrodorus ih. & 23. 1 L aert. cl. Fabr. . . . L. c. opem laturus accurrit, vti Plutarchus adu. non ſemel notauit, & quem Laerti- Col. L. p. vs t, Lyſimacho fuiſſe domus procura- He6. E. torem, dicit, non modo in Epicuro, II, 202, ſed etiam in Theodoro, vbi narrat, „ . X, 4. tur fuiſſe Epicuri familiaris, ac diſci- PARS XII. FPICVRVS CAP. X. Mithren Theodoro dixiſſe: Videris ert. tu non modo Deos, ſed etiam Reges non h aert. agnoſcere; Theodorum vero excepiſ-x, 28. ſe: quomodo non agnoſcam Deos, quii Plut. te Deorum boſtem exiſtimo eſſe? ſſe KaæMXα altolae.& Et hice-esgril tiam Epicuri fuiſſe familiaris praeſu-p1095. mendus eſt. D. e& Zagrρzοας, de regno. Memi-Laert. nit libri iſtius Plutarchus. 23. diabuns, Anuximener.“ Fortas-p 599.P. ſis hic fuit Lampſacenus ille, cuius min Po- Strabo! meminit, & quem indicare litic. videntur tum Plutarchus n, tum Laer- braecept. tius ipſe. Etſi enim is fuit vnus ex I. 5. vdi Alexandrini praeceptoribus; & illi ta- vid. men ſuperuixit, (vt cuius geſta deſcri- Menag. pſerit,) &, ex Suida, diſcipulus fuit? Laert. Diogenis Cynici, ac proinde illo iu-., 29. nior; cum Diogenes tamen obierit, E-0:35 . picuro jam agente annum aetatis de-phaen. cimum octauum, initio nempe Olym- Arat. Piadis CXIV. . 4 Laert. Exiο„ο. Epiſtolag. Extant adhuc 34 apud Laertium epiſtolarum eiusmodiad by- quatuor: vna eſt ad Herodotumo, quam rhoclem eſſe iam diximus minorem epitomen, mentio hoc nomine etiam citatam ab Achille Sext. 5.6: Tatio P: de rebus natiralibus; altera ak⸗ ad Pythoclem de Meteoris, ſeu Jubli-poge mihus (hoc eſt, tam coeleſtibus, quam ſuau. viui ceteris ad vsque terram,) reæbus; tertia ſec. Epic. ad Menoeceum demoribus, poſtrema „. 1094. breuis illa eſt, quam Epicurus mori-x 122. ens ſcripſit ad Idomeneumſ. Praeter 29. has autem, innumeras alias conſcri-(Laert. ptas fuiſſe, ex Plutarcho, Laertio, & &22. aliis colligimus. Plutarchus enim, e- lut: ad. . . olot p. xempli cauſa, epiſtolam ad Anaxarchum 1rIz. citat. Laertius epiſtolam ad Ariſto- I. c. bulumeu itemque epiſtolam 5 1ρ Laert. ev“ MirMννι DiXν,, ad amicos Mityle-VIl 9. . . X naet degentes. Et videtur quidem 7. 136. haec eadem eſſe cum illa, quam Sextus 7ext. Empiricus citat ε 7⁹ ν MT⅓⅛Nα aduerſ. Mνιραιρ Marh,. non poſſe 1. XIII. 1 id. X, — gyuf htione 9 09 poſtir ehiſto il, 53. rüin eyIII. innut, 354. Clrant. e Praep er aa 11. l praedl den tur ſc t a. quice ge Cic. 5 Fin, I III, 30. unn fin epil, Ptas 1. In pr zaen. chuel. 10. Par⸗ . den .ollil 0 α nibi & Patur Vipu ri ex! ſio 1Ladu. Phutu Cirgadl dn. We! Mns Ten, ger nun Na eius Ke Geen I luert. H. ileyidlaen. leyer nong a. Dercehil D 45. Nu 1 ii Ml. 7 non poke § prae Ke. bie, Praefu ug 1 23. Norb aun . H.., e, Clingnnd indiczre lic, P vid l celcri. leng . Nlus fuit'laen: e illo iu. d 29 Wient. veOlyn. An Obaett, l tuin insmhodi tr. no, Ouatcn oclem pitomen, ueni Ailebnz⸗ „& a,⸗ 7; Arell d nn lß Mng Is, Gam ſuau. ii ; teltlalee Epie, geemgb⸗ 100 doſtent, een s morl⸗ . Drttter 2, cohlcri-Laen. „. & *²2. erc⸗ R 44 nl, .lot rehußn 1III7 - 1.6 1 Laen, 3 le- V lnidem, NrvN —Wραα 4. . — LIBRI IIIVS QVI SPECIATIM ALLEGANTTVR. OixœOρπ; verum plures hac inſcri- ptione agnoſcit Laertius iis verbis: e8 rois &συρ 1ſ Mer„αν eονσαρ., a- deo, vt aliqua ex illis potuerit eſſe ſup- poſititia. Potuit ex eodem cenſu eſſe epiſtola illa, eo waααρονHνανανο. Hde va- bIX, 53. Friis vitae inſtitutis, quam & Laertiusb ViIII. innuit, & Athenaeus “, ac Euſebius“ b. 55 4, citant. Praetereo, eundem Athenae- de pracp. Vvm e facere mentionem epiſtolarum c. 2. ad Hermachum: & ne plures conſecter, eL. XIII. praeclariſſimae omnium fuiſſe viden- deipn-p tur ſcriptae ad Idomeneum; quantum 38. ad⸗ quidem ex Seneca? intelligere poſſu- mus, qui praeclarum etiam quid ci- Fin. II. 1 . 1 30. tat in epiſtolis, quas ad Polyaenum ſcri- Ekin epiſt. ptas icit. In lis, quae ad Idomeneum 18. ila praeter ceteras fuit, ex qua Mi- 6. bar- chael Apoſtoliuss refert fragmentum, oem. 95. Continens originem illius adagii, ra;- r Gο ατν πα,, α AsXα, haet eadem tihi & Pythia, & Delia: quod vſur- patur aduerſus eos, qui morituri bre- vi putantur; vtcunque adagium cita- ri ex Menandro Eraſmus ſcribat. [E- piſtolam quoque ad Colotem memorat h L.adu. Plutarchus " ad Eurydicum, Laertius, Colot. p. ad Leontium & Themiſtam idem. * HI7. B. Porro circa epiſtolas annotari obi- X, .6, ter poteſt, fuiſſe Epicurum ĩis praemit- . tere ſolitum, ex vocibus ſalutatoriis, nunc valoen, gaudere, nunc éou waατ— rew, bene agere; nunc o αρρο.ρ,bene de- gere, nunc æαoυρ aν bene viuere; nunc αοναιανα, valere, ſiue ſanum eſſe. Laert. Nam quod apud Laertium quidem in X, 14. eius vita legitur, oατασιταιιωdMto, &ναſι 7S ααοονν,ο τιστιναα οτπdυdo ᷓ doαε⁵, mendi aliquid ſubeſſe videtur: deeſt quippe verbum, phraſi necefſa- rium; & tum vox Aoαεοα non videtur ad ſalutandi ritum ſpectare, tum vo- ces illae, νταz, excludunt 1σ eοορα ab Epicureo ſalutandi more: cum ta- men ea vox & praemiſſa extet ſuper- 939 ſtitibus apud Laertium epiſtolis, & Cicero eandem interpretatus fuiſſe Lib. Il.de videatur, cum epiſtolam retulit, quam fin. c. 30. moriens Epicurus ſcripſit. Hinc cum ro duabus iis voculis repoſuiſſem o- im, &τ 00 (vt minor nimirum eſſet im- mutatio, quam ſi vocem æo*ρ dꝙue, aut ali- am ſimilem ſubſtituiſſem) id probauit quidem eximius Puteanus, ſed Agis os vocem retinendam cenſuit: praeclarus autem Menagius, cum verbum deſi- deraretur, cenſuit quidem loco vocis Agisov reponendam vocem Sαon, L.II. 6r. (alias ſimili occaſione eidem Laertio vſurpatam,) verum retinendas con- tendit ipſas voculas as S, quod E- picurus minime vſus ipſa voce Xatg videatur, vt quam fuiſſe Cleonis pro-* Lucian, priam memoretur, tam a Luciano?*, de lapſu quam ab ipſo Laertio-† An vero loco in Bi vocis oεον Teponi poſſet àααο—, oe . aut etiam ad minimam omnium immu-III, 6r. tationem, Aραοο. ad- ſignificandum, placuiſſe inter ſalutandum eas voces, 60 z αιαιτιαν, α oνρſσα r ‚ an reti- neri poſſent voces, dv rs, ad innu- endum, non vocem auo repudia- tam penitus fuiſſe, ſed eius vice illas duas fuiſſe interdum vſurpatas; quaſi nimirum voce zersè aliquando, aut de- ſiderata, aut ſubintelleécta? Videtur profecto Lucianus id non obſcure ſuggerere, cum referendo, Epicurum impenſe alioquin delectatum 1 ααοα inſinuat, eum tamen interdum alia, quam iſta, vſum voce; & in epiſtolis quidem accuratioribus grauioribusque, οαοοοιιαανοας (quas quidem fuiſſe pau- cas ait) vel cum ad amiciſſimos, z6ρ6ρ DiNxrars ſcriberet, fuiſſe praeſertim 4a- i, ipſa νuovzοιαον vοο. vüm. Laertius vero cum hicrelinquat Epicuro vocem ιρνιρ, cenſeri debet pari iure vo- cem αaoροροαrelinquere, quando attri- buens ipſi alias vocem éo ανινν tam Ccc cCC; facit loc, cit. Laert. X, 1 3. Conf. Meurſ. Bibl. Attic. Laert. X, 44. X, 74. 940⁰ facit Platonis proprium rε οπτι, quam ipſius Cleonis rS αοο..R v B Atque haétenus ſeries eſt librorum, quam Laertius contexuit. Aduerte vero, cum ſtatim poſt vocem illam brisoHναο, ſequatur, uias ε νντι, &c. quaſi Laertius ſit adſcripturus vnam ex illis epiſtolis, cum tamen & adfe- rat, tres, & ſe id ſtatim facturum re- cipiat; ea de cauſa non prorſus male cenſuiſſe Caſaubonum, reponendum rοαa ä, loco vocis aaν,..Z Addo au- tem, vocem aνrιο+ non ad ſolas epiſto- las videri eſſe referendam, ſed ad libros omnes recitatos, quorum epitomen tres illae deinceps integrae afferendae contineant. Praeter hos porro omnes libros, ci- tari alios videas, tam a Laertio, quam ab aliis; quippe ipſe Laertius citarat iam antea librum æα0ρ bnroguis, de Rhe- torica, ſeu arte oratoria, cuius etiam apud Scholiaſten Hermogenis habe- tur mentio. Quod citatur vero de perſpicuitate in oratione exigenda, id ſpeétat ad Canonicen, in Dialectices lo- cum fubſtituendam. Citare etiam viſus eſt z£αονραονα, ſeu Antecedentia, ſeu praecipua dicas, vt accipiunt Stoici. Profecto libros jam citatos intelligerem, ſi aliqui ci- tati forent, in quibus id, quod me- morat, fuiſſet ab Epicuro ſcriptum. Vtcunque ſit, citantur quoque poſtmodum rovetsr α, Inſti- tutiones, ſeu elementalia XII. Quin etiam citari videntur, zeo ra* éαναααανπ, de mundis, XII. Siquidem CAP. TESTAMENTVYVM EPICVRI. PARS XII. EPICVRVS. CAP. XI. varios mundos deſcribens, egiſſe id dicitur & r; ρα zeρrατν, ſeu, vt Ma- nuſcripta habent, zsρ ar8ε, in XII, de hoc ipſo, ſeu de hac materia: idque praeſertim, cum non appareat, intelli- gi vnum ex triginta ſeptem, qui αα Ouο«, dé natura, conſtantiſſime citan- tur. . Adderem æορ.ια— ορααια nlaρ ô—.a9. aert. ſtiones naturales, itemque Hiaα & Plur. uara, placita moralia; niſi poſſent lis vocibus ea omnia intelligi, quae Epicurus circa naturam, & mores e- nucleauit, aut ediſſeruit. . . Adhaec vero a Cicerone citatur li-Lib. II. ber de ſummo bono: niſi quis forte e- t. vndem putet cum eo, quem de Fine "“ inſcriptum iam retulimus. GCitatur etiam ab eodem liber de vo-L. II. de luptate. Fortaſſis Laertius hunc ſi-diuin. c. gnificauit, cum retulit, quosdam obie- 27. ciſſe Ariſtippi librum, de voluptate, ab Epicuro vſurpatum, tanquam pro- prium. L Praeterea citat Cicero librum de 4 pietate aduerſus Deos, & diſtinctum re 41. quidem, vt videtur, ab eo, qui de ſan- dAitate ex Laertio citatus eſt; ſic enim habet Cicero: at etiam de ſunctitate, de pietate aduerſus Deos libros ſeri- Ult. Rurſus Plutarchus indicat libros, adu. Co- conſcriptos aduerſus Theophraſtum ot. p.no ο Oεαοποodν Cum é ur glo, in ſocun- do illorum contineri dicit diſputatio- nem de coloribus. [Eſtque apud eun- ib. p. dem libri aduerſus Bionem etiam 1126, 4. mentio.] Verum de libris hactenus. XI. — Eicurus: vit omni docendo atque obſecutus, teſtamentum ſcripſit, quod ſcribendo conſumta, ſenioque con- cum integrum nobis Diogenes Laer-X, 16-22. fectus, moribus illorum temporum tius ſeruauerit, non opus eſt, vt eius fragmenta „ Lex. ſeugmnenn Nroridu n0004 * N. Craris tribas ſychio⸗ Demet Fero l. . Plwuor Metroo Adport leges 1 thenae Ubus, ation guiden Herme naeo, Vmaph ſopkuu Wüchn perum noſtre tur, crate, horto ſtuin ue tum vent 4no ide⸗ Wit⸗ o nud qu⸗ diti nob⸗ ii, cho in fia die prie l, vt M. or idve quirn necltan⸗ pollent gl, quae moreze⸗ itatur I-b.I forte e. . . 9. ie . rde v0- l. Il de hunc Kl-diuin e. m obie. 7. Mtuie ab n pro⸗ l.l. de Na. De. ndkunm, 4,l. de ſir. cenim Gitate, ſiri . aln Co- iro 'ptAo Cun, ſrtur. uuni deun- ib.p. etimn 1126,4, enns. eius nen⸗ N4,Oule- plen HCia do-Elot, Lex. Lex. . HWj TESTAMENTVM EIVS. fragmenta ex Cicerone, aliisque ſcri- ptoribus, colligamus. Hoc autem modo conceptum fuit: * Mea omnia Amynomacho, Philo- cratis filio, Batithae, (fuit autem Batis tribus Aegienſis oppidum, vt ab He- ſychio habemus:) do, & Timocrati, Demetrii filio, Potamienſi, (Potamus vero Leontii tribus eſt oppidum, teſte Phauorino,) ſecundum eam, quae in Metroo, (h. e. templo magnae Deae, ad portum Athenienſem ſito, in quo leges, iudicia, & alia monimenta, A- thenaeo, Suida, & aliis veterum teſtan- tibus, aſſeruabantur) facta eſt, do- nationem: ea conditione, vt hortum quidem, & quae ad illum pertinent, Hermacho, Agemarchi filio, Mityle- naeo, aſſignent, eisque, qui cum illo vna philoſophantur, & quibus philo- ſophiae ſucceſſoribus reliquerit Her- machus, vt in eo philoſophiae dare o- peram poſſint. Vtque ſemper hi, quia noſtro nomine philoſophi appellan- tur, vna cum Amynomacho & Timo- crate, omnibus viribus eam, quae in horto eſt, ſcholam conſeruent, depo- ſiti iure eum illis commendo; ipſorum- que heredibus, quo modo maxime ra- tum ſit, vt & illi hortum illum conſer- vent, quemadmodum & ipfi, quibus, a noſtro nomine philoſophantibus, tra- diderint. Porro domum, quae eſt in Melite, dabunt Amynomachus & Ti- mocrates Hermacho inhabitandam, v- naque his, qui ſecum philoſophantur, quamdiu Hermachus vixerit. Exre- ditibus autem qui erunt, datique a nobis ſunt Amynomacho & Timocra- ti, quantum fieri poſſit, cum Herma- cho diſpicientes, partem attribuant in ſacrificia, quae patri, matrique, & fratribus fiunt; nobisque in natalem diem, qui quotannis agi conſueuit, priori decima die menſis Gamelionis. cho conſilio. 941 Praeterea partem attribuant in con- ventum eorum, qui nobiscum philo- ſophantur, qui cuiusque menſis vige- ſima die in noſtram & Metrodori me- moriam ordinatus eſt. Curent quo- que diem fratrum, menſe Poſideone, ſicut & nos ſolebamus; inſuper curent diem Polyaeni, menſe Metagitnionte. Curae autem ſit Amynomacho & Ti- mocrati, Metrodori filium, Epicurum, filiumque Polyaeni educare, dum phi- loſophantur, & cum Hermacho de- gunt. Similiter & Metrodorĩ filiae curam habeant, & cum ad aetatem per- venerit, tradant eam viro, quem ele- gerit Hermachus, ex his, qui ſecum philoſophantur, ſi modeſta fuerit, & pareat Hermacho. Dent autem Amy- nomachus & Timocrates ex reditibus noſtris in cibum his quoq; anno, quan- tum ipſis conuenire videatur, de eo cum Hermacho deliberantes. Faciant item ſecum redituum dominum Her- machum, vt ex eius conſilio, qui nobis- cum conſenuit in Philoſophia, prin- cepsque relictus eſt eorum, qui no- biscum philoſophantur, fiant ſingula. Dotem vero puellae, cum ad annos nubiles venerit, dari curabunt Amy- nomachus & Timocrates, quantum eis ſatis eſſe videtur, ex bonis auferen- tes, communicato prius cum Herma- Curam item habeant Nicanoris, quemadmodum & nos ha- buimus, vt quotquot nobiſcum phi- loſophati ſunt, atque res ſuas in com- munem vſum contulerunt, omnem- que alaci itatem oſtendentes, nobiscum in philoſophiae ſtudiis conſenuerunt, pro modulo facultatum noſtrarum, nulla re, quae ad vitam neceſlſaria eſt, egeant. Libros autem omnes noſtros Hermacho tradant. Quod ſi quid hu- manum Hermacho contigerit prius, quam Metrodori liberi ad aetatem Ccc ccC 3 perueniant, / 942 Beruenunt, curae ſit Amynomacho & Timocrati, vt, ſi modeſte illi ſe ges- ſerint, accipiant ex facultatibus no- ſtris, quaecunque illis erunt neceſſa- ria, quoad fieri id poſſit: curamque PARS XII. EFPIoVRVS. CAP. XII. XIII. ceterarum rerum, vta nobis inſtitu- tum eſt, agant, vt ſingula conuenien- ter fiant. Ex ſeruis autem liberos di- mitto Murem, Niciam, & Lyconem. Phaedrion item dimitto liberam. CAP. XII. QWAE FVERINT ILLIVS EXTREMA. E morbo extremo, ac morte con- ſecuta, vt iam diximus, ſciendum eſt, Epicurum fuiſſe conſtitutionis haut multum firmae. Id innuit vel ap. Laert. titulus libri, a Metrodoro conſcripti, X, 24 de Epicuri infirmitate, ſeu aduerſa va- letudline. Innuit & inuidioſa illa ex- in lex, aggeratio Suidae, quod neque inie- X, 15. K, 22. Cic. de Kn. II, 30. tius, Gtionem veſtium Epicurus ferret, ne- que facile e lecto deſcenderet, & ne- que ſolem, neque ignem contueri poſ- ſet, & ſimilia. Nempe, vt iſta aliud non ſuadeant, ſaltem inſinuare poſ- ſunt, Epicurum fuiſſe habitus, ſeu com- plexionis non robuſtae. Porro, vt in vitae decurſu ſanitate vſus conſtante non fuerat, ſic graui tandem morbo interiit, calculo videlicet; quo etiam probabile eſt eundem ſaepius vexatum fuiſſe. Recitat ecce Laertius ex Her- macho in epiſtolis, vt lapide, vrinam cohibente, diem clauſerit, cum qua- tuordecim diebus aegrotaſſet. Memo- rabile vero eſt, quod iam morti proxi- mus ſcripſit illam epiſtolam, quam ad Idomeneum ſcriptam memorat Laer- ad Hermachum Cicero. Forte ſcripta eſt ad vtrumque, propter 73 bαι velad Idomeneum potius, quam ad Hermachum, quod Metrodori li- beri ſatis fuiſſent Hermacho, ex teſta- mento, commendati. Adde Herma- chum, ſucceſſorem proximum, non videri fuiſſe abſentem, cum etiam E- picuri mortem litteris miſſis deſcripſe- rit; vt taceam, illum ée ueigaxiz ad Rhetoricam potius, quam ad Philoſo- phiam ſeſe comparaſſe, vt ex Laertio perſpicuum eſt. Epiſtola integra [Ciceronisverbis reddita] haec eſt: Lib. II. de Cum ageremusvitae beatum & eundem fin. c. 30 Jupremum diem, ſoribebamus haec. Tan- ti autem morbi aderant veſicaeg, & vi- ſcerum, vt nihil ad eorum imagnitudi- nem poſſet accedene. Compenſabatur tamen cum his omnibus animi laetitia, guam capiebam memoria rnationum, in- ventorumque noſtrorum. edtu, vt di- gnum eſt, tua erga me, & erga philo- Jophiam voluntate, ab adoleſoentia ſuſ- cepta, fac, vt Metrodori tueare libe- ros. Addit Laertius ex Hermippo, Epicurum ſeſe in balneum, calida aqua plenum, demiſiſſe: cum popoſciſſet merum, id hauſiſſe; & dum commen- daret amicis, vt dogmatum ſuorum forent memores, haec inter verba defeciſſe: ſubiicit continuo Laertius Graecum ex ſe ipſo tetraſtichon, cu- ius ſenſum verbis Latinis ita reprae- ſentes. Extremum hoc moriens Epicurus di- xit amicis: Saluete, & placitis inuigilate meis. Quippe iniit peluim calidam, vinoque ſubhauſto, Plutonis gelidas protinus hauſit aguas. CAbP. loc. cit. Ueba pe Fme ns II, lidemn po⸗ 18. Vpolodoti 1; bene legnt Uns, Cümm vubo 1, Epcurun wonpotil eſt, in u co obüͤſe roſſit lb. I. Vis exceluit. Sromnd Srinis N 30h,C. zbzetnely Ppicuri, m Adiicienten conntigille, Netutemn nI UX, qun dicitur, l mortemv 1cproindke 1XIII. Erernen Guedec tSCN Epicurd pollodo ib. Ee confirm tot9. inquit, cumduor Pehante NuhcH Mum d menſun tremus Cpiend ſlummn un dieds dobi inttin. Aconuenien. em lberos⸗ di. Lycon den. Megtng m adbpuloto- 1t ex Leertio Kola intenr, 5 1] huec eit,lbllie n Geundentn c30 hoee. Iur. Re, &i. 1 Meguituli- mpenſabatur imi oetitia, rationumn, in. deltu, id. vpe illr. Gäntas ſc. tuere Abe. 0c, clt. Hercupbo, VCAlida ane popolillt n commen- Uun fuorum inter verbe no Laeltis ſtichon, cl. ita rehrie Hian S. nigr n viugu! iur auſi CA.. EXTREMA ET TEMPVS OBIIVS ILLWS. CAP. 943 XIII. QyVO TEMPORE OBIERIT. Luebat porro, quo tempore Epicu- rus interiit, CNXXVII Olympiadis annus II, Archonte Pytharato. Si- quidem poſt ι— ια τ—z, quod ex A- Lib. X, pollodori Chronicis retulit Laertius, 15. bene legit Caſaubonus, 1 % iαοααι π uns, Saτρρ νHατιπαι quippe cum vulgo deſit vox, eiuesc, quis capi- at, Epicurum natum Olympiade CIX, mor potuiſſe CVII? Et vero CXXVII eſt, in quam annus quo obiiſſe dicitur, cadit. Iam & men- ſem, & diem anni, quo Epicurus e vi- Lib. I. vis exceſſit, indicat Clemens Alexan- Strom.p. drinus. Memorat enim Antilochum, 309. C. ab aetate Pythagorae ad mortem vſque Epicuri, numerantem annos CCCXII adiicientemque, huiusmodi mortem contigiſſe, menſis Gamelionis die deci- ma. Quo loco nota, ſi Pythagorae aetatem numeraueris ab Olympiade LX, qua illa floruiſſe apud Laertium dicitur, non reperiri plures annos ad mortem vſque Epicuri, quam CCIXX, ac proinde calculo Antilochi deeſſe an- nos X LII. Quocirca 5iaͤ illam, ſeu aetatem accipiendam eſſe a nato vſ- que Pythagora, qui anno deinde aeta- tis circiter XL florere occeperit. Cum Epicurus porro dicatur a praedicto A- pollodoro vixiſſe annos LXXII, fato c 9. inquit, verum fuit, morietur Epicurus, cum duos & ſeptuaginta annos vixerit, Archonte Pytharato; (& ex quo non- nulli coniiciunt, Epicuri mortem in an- num climactericum, qui nouennario menſuretur,) non eſt tamen annus ex- tremus, ſeu LXXII, vt completus ac- cipiendus. Siquidem illum Epicurus ſolummodo attigerat, vt puta tribus adiectis diebus ad LXXI, cum fuerit Epicuri LXXII, quod Lib. de Confirmat etiam Cicero, dum, ſemper, natus VIIa, mortuus Xa menſis Game- lionis, (interpoſitis ab ortu ad interi- tum Olympiadibus, ſeu tetraeteridi- a phin. bus completis XVIII, vno anno mi- Lib. VII. nus). Quamobrem, perinde hoc eſt, ac c. 48. dum Pliniuse, Lucianust, Cenſorinus“ Luci- Siculum, ſeu Leontinum Gorgiam vi- nain An⸗ xiſſe dicunt, annos CVIII, cum illum I. ,.6 42. tamen Cicero4, & Valerius Maximus E. compleſſe tantum dicant CVII. No- Cenſ. tanda vero heic comparatio, quam Plu- die nar. tarchus inſtituit, Epicurum inter, & . Ser Gorgiam. Poſtquam enim ſcribit A- in Cat. lexidem Comicum, (ſcilicet Menandri maic 5. filium, & Stephani Comici patrem, vt * Lib. refertur a Suida e) vixiſſe duplum vitae VIII. c. Metrodori, hoc eſt annos CVI. (cum ib. de Metrodorus, ex Laertio , LIII vixerit;) orac. def. ſubiicit Gorgiam Sophiſtam vixiſſe ?. 420. amplius triente, ſeu proportione ſes- quitertia, quam Epicurum. Idnem- h Lib. pe, ſi accipiamus numerum XXXVI, is X, 23. ipſe erit, quem duplicatum Epicurus Vixerit, triplicatum Gorgias. Quod Plutarchus vero dixit, amplius, reſpexit forte ad opinionem, quam deinde ſe- cuti ſunt Quintilianus, & Suidas, quod L.Itc,r. videlicet Gorgias vixerit annos CIX. in Lex. Non video porro, quorſum interpres Olementis Alexandrini, pro Gamelione Herue-] verterit Ocdobri. Etſi enim ſit aliqua tus: circa ordinem menſium Graecorum controuerſia; neminem tamen repe- rias, qui Gamelionem non faciat ſex- tum, ſeptimum, vel octauum ab Heca- tombaeone, qui cum altius, quam ab Iunio non poſſit incipere, pro- fecto ſemper Gamelion longe abe- rit ab Octobri. Cum itaque multis ar- gumentis Gamelion fuiſſe conuinca- tur ab Hecatombaeone ſeptimus, ille ad Ianuarium potius videtur fuiſſe refe- rendus. Lib. X, 9. Lib. XXXV. c. 2. Lib. VII. C. 12. Riuier. 944 rendus. Quia vero annus ille ſecun- dus Olympiadis CXXVII coepit ab ae- ſtate anni periodi Iulianae MMMM CCCCXIIII, debuit Gamelion eius- dem anni incidere in Ianuarium anni incipientis periodi Iulianae MMMM CCCCXLW. In quem autem diem Ianuarii, dies decima Gamelionis inci- dere potuerit, determinatu facile non eſt. Si liceat tamen Gamelionem in- choare, (vt tempore natiuitatis factum obſeruauimus) a decima quarta luna, ſeu a plenilunio, quod ſeptimo loco poſt ſolſtitium aeſtiuum contigerat; cum nouilunium celebratum fuiſſet die Decembris XXX, ac proinde luna decima quarta numerata fuiſſet, die Ia- nuarii XII. Idcirco, vbi iſtum pri- mum Gamelionis fecerimus, decimus CAP. PARS XII. EPICVRVS. CAP. XIV. eius incidet in Ianuarii XXIl, tali igitur die debuit mors Epicuri contingere. Ex quo notandum vlterius eſt, cum Epicurus dicitur attigiſſe annum LXXII, debere illud de Graecorum anno, non de Iuliano accipi; ſic enim duo deeſſent dies, cum die Ianuarii XXIII. natum fuiſſe probatum ſit. Nunc facile eſt, Epicuri mortem ad ea referre tempora, quae iam nobis in vſu ſunt. Siquidem vbi X dies detraxeri- mus, & pro ſolari cyclo illius anni, (ſci- licet XX) aclittera D in veteri ſtylo, noſtrum Grepoſuerimus, perſpicuum euadet, Epicurum mortuum die Ianua- rii XXXI, exiſtente feria quarta, ſeu die Mercurii, ante Chriſti Aeram CCLXX. xIVv. QWAM CARA SECTATORIBVS EIVS MEMORIA . F. VE RIT. Sybereſt cognoſcamus paucis, vt E- picuri mortui memoriam Sectato- res coluerint. Nam miſſum quidem inprimis facio, quod patria illum Ka- tuis aereis honorauerit; Xa νρ ινοαι riuzsaca, Vt Laertius loquitur. Ad- noto vero, ſtatas dies ac teſtamento cau- tas ceremonias fuiſſe, a ſectatoribus ſtu- ſtudioſiſſime obſeruatas. Poſt enim CCCL annos ſcribens hac de re Pli- nius, Natalileius, inquit XX“ luna ſa- erificant, feriasque omni menſe ciſto- diunt, quas Icadas vocant. Ex hoc intelligere licet, Epicureos a Graecis autoribus (vt ab Athenaeo) aαααIsα, dici, quod eiαuναοας obſeruitarent, vt Rhodiginus quoque animaduertit. Tamerſi non deſunt, qui putent Ica- diſtas dictos, quod r Hιααο nomine non modo viceſima, ſeu dies, ſeu luna ſignificetur, verum etiam ffigies, ſeu imago Epicuri, qua eorum nullus de- ſtituebatur. Porro de hiſce imagini- bus audiendus etiam Plinius eſt: Vul-loc. ei. tus, inquit, Epicuri per cubicula ge- ſtant, ac circumferunt ſecum. Cice- ro autem ſub perſona Attici: Nec ta- men, inquit, Epicuri licet obliuiſci, ſe cupiam, cuius imaginem non modo in Lib. V. tabulis noſtri fam liares, ſed tinm 1 Alex. ab poculis, & annulis habent. Sane Alexan- addant, aliquibus magnae curae fuiſſe, dro Lib. Epicuri imagines non annulis modo, II. c. 19. ſed & poculis habere, arbitrantibus, boc genti, & nomini ſuo fauſti eſſe omi- nis. Ad haec, vt affectum erga ipſum verbis expreſſum habeas, audi Patro- num illum loquentem circa Melitenſi- vm Parietinarum negotium: Honorem, inquit Cicero, icium, teſtamentorum ius, Epicuri autoritatem, Phaedri ob- piſt. 1. teſtationem, ſedem, domicilium, veſti- gia ſummorum virorum ſibi tuenda eſe dicit. Maxime vero-ipſum Torquatum: L. I. de Nonnc fin. c. 2 I. Lib. XIIl. fam. E- M Mmeei hemus, naturae comprel viampl ic. tur un goring muximi mor lue pertin, nc, 4 olluel Ib de minuſſe lall. Vethur tentin⸗ mnia O. Ae dorol I, (s. lib. Il. Lueren uit. dig, nut tertiun Et. ir Nonne ei maximam gratiam habere de- tinget. bemus, inquit, qui exaudita quaſßi voce eſt, un naturae, ſic eam firme, grauiterque Unndim comprehenderit, vt omnes benz ſanos in mnecorun viam placatae, tranquillae, quiétae, bea- ſe enin ibid. c. 5. tae vitae deduceret? Et rurſus: Quem lanuari ego, inquit, arbitror vnum vidiſſe verum, Atum ſi. maximirque erroribus hominum ani- tem aden mos liberauiſſe, & omnia tradidiſſe, quae bis in vſi pertinerent adbene, beateque viuendum. etrageri. Hinc, quia Epicurus ſuos moriens ad- Anni (ei monuerat, vt placitorum ſuorum me- eri ſtylo, Lib. de Miniſſent, docet Cicero, cum omnes ad lbicdin An.II,7. verhum ediſcerent ratas Epicuri ſen- dielanua- tentias, fuiſſe etiam, qui dogmata o-⸗ larti, ſel muaia memoria tenerent, ac inprimis fi Arin Oun. Ac. Scyronem illum, de quo in Academi- 1V, 33. Ccis. Verum ſufficiat heic pauca ex Lib. III. Lucretio attexere, vt vberius intelli- t. gas, quanto affectu & doctorem, & do- gmata proſequerentur. Sic igitur ille RIA tertium librum inchoat: E tenebris tantis tam clarum extol- imigini⸗ bre lumon. l: Vul bet. Qui primus potuiſti, illuſtrans com- ule e. moda vitae, (de. Te ſequor, o Graiae gentis decus, MrN.lb. mmgue tuis nunt luſ, ſe n Fixa Pedum pono predſis veſtigia ſi- ,bh . EYs, Hune Non ita certandi cupidus, quam pro- , „Alex. ab . bpier Amnorn!, unt, g ,lexan. At fuſerte Lib. i mlll c 1 ronikip ml- ð Disnum vero quoque memoratueſt, l iphun HMrtum ſcholae ipſius ſucceſſionem fu- di o. iſſe conſtantem admodum; tum ſuc- ſelienſ. ceſſores, ſectatoresque ita perpetuo nc, A conſenſiſſe, vt videri res admirationis uA n digniſſima poſſit. Et quod attinet iob- quidem ad conſtantiam, notum eſt, veſti. praeſides hortorum, ſeu praefectos nda . 1e ſcholae, ab ipſa mor te Epicuri ad tem- uarum c2 1 H.c.21. MIEMOTIA HVS CARA, CONSTANS SOIOLAE SVCCESS0. 945 Quod te imitari aueo. Quid enim contendat hirundo Cpenis? aut quidnam tremulis face- re artubus hocdi Conſimite in curſu poſunt, ac fortis egui vis? Tu pater es rerum inuentor; tu pa- tria nobis Suppeditas praæcepta, tuisque ex, in- clute, chartis, Floriferis vt apes in ſaltibus omnia libant, Omnia nos itidem depaſcimur durea dildta, Aurea, perpetua ſemper dignicima vita. H Et ſtatim: . His tibi me rebus quaedam diuins voluptas Percipit, atque horror, quod ſic na- tura tua vi Tam manifeſta patet, ex omni parte retecta. Ac poſtea: Tſe Epicurus obit decurſo lumine vitae, Qui genus humanum ingenio ſupera- vit, & omnes . Praeſtrinxit, ſtellas exortus vti ae- ther u. Jol .— CAPD. XV. WANTA CONSTANTIA, CONSENSIONEQVE, SCHOLAE TIPSIVS SVCCESSIO VIGVERILI. Pora vſque Iulii, & Auguſti, Caeſarum, continua ſerie ſibi ſuccedentes memo- rari a Suida, extitiſſe quatuordecim; in voc. idque per annos CCXXXVII. IIIis Epic. vero temporibus, quam multi eſſent Epicurei, etiam viri ſummi, & in repu- blica principes, velex vnius Ciceronis monimentis poſtea dicetur. Dein- de Lucianus ſcribit, temporibus ſuis in Bun. Ddd ddd ſtipendia T. I. p. 975. B. 246 ſtipendia Epicureis, haut ſecus, quam aliis Profeſſoribus, ab Imperatore fuiſ- ſe conſtituta; adiiciens, illorum aliquo demortuo, probatiſſimum quemque in locum ipſius fuiſſe ſolitum ſubrogari. At Laertius poſt Lucianum ſcribens, declarat, quemadmodum, ceteris Phi- loſophorum ſuceſſionibus prope defici- entibus, Epicuri ſucceſſio continenter perſeueraret, praefecturasque diſcipu- lorum, alias aliis ſuccedentes innume- ras efficeret. Addit Numenius apud Fan . Euſebium, eiuscemodi ſucceſſionem 5. p.28. ad fua vſque tempora ſic perſeueraſſe, ac etiamnum perſiſtere, vt in poſterum Lib. II. Ttiam perduratura videretur. Hinc c. 7. ſecutus Lactantius, Epicuri, inquit, di- ſciplina multo celebrior ſemper fuit. Vno verbo, quamdiu litterae in Graecia flo- ruerunt, & Roma ipſa a barbarorum deuaſtatione immunis fuit, Epicuri ſchola, atque diſciplina non incelebris conſtitit. Circa conſenſionem, praetereo illud ceronis, suſtinuero Epicureos tot me- os familiares, tam bonos, tam inter ſe amantes viros, ceteraque loca ſimilia. Hlud potius adnoto; cum ceterae Se- ctae ab ipſis vſque initiis diſcerptae ſemper inteſtinis diſſidiis fuerint, Epi- cùream longe abfuiſſe, vt tale quippi- Orat, IV. am pateretur. Scribit enim Themi- ſtius, Ea, quaz Epicuro placuerunt, vi quasdam Solonis, aut Lycurgi leges, ab LEpyicureis ommibus ſeruari. Et quaſi omnes vnus, idemque animaret ſpiri- epiſt. 33. tus, Apud iſtos, inquit Seneca, quicquid dicit Hermachus, quicquid Metrodorus, ad vnum refertur. Omnia, quue giis- uam in illo contubernio locutus eſt, vni- *piſt. 14. vs ducdu, & auſpiciis dida ſunt. Inde eſt & illud eiusdem, cum propoſita hac ſententia: Is maxime diuitiis frui- Lib. X. S. IV. Acad. . .. 36. Ci PARS. XII. EFPIoVRVS COCAP. W.rI. tur, qui minime diuitiis indiget; & quaſi juſſus a Lucilio autorem eius edere, Vt ſcias, inquit, quam benigni ſimus, pro- poſetum eſt altena laudare. Lpicuri eſt, aut Motrodori, aut alicuinus ex illa offcina. Verum res fiet adhuc illu- ſtrior, ſi Numenii Pythagorici locum, qui eſt apud Euſebium, iſthuc traduxe- o. . rimus. Ile enim, poſtquam doluit, 5. ,,z7. quod Platonis ſucceſſores conſenſio- D. nem non defendiſſent, propter quam Pythagorei in pretio forent, ſubiicit: Hoc vero modo Epicurei (immerentes licet) inituti, nulla omnino in re disſi- dere ab Epicuro viſi ſunt; profecſique eadem cum ſapiente ſuo placita habere, non iniuria ſuum attigere ſcopum. Ex e deinceps Epicureis longo iam tempo- re euenit, vt neque ſibi inuicem, neque Epicuro vlla in re contradixerint, quaet digna quidem ſit memoratu. Luin a- pud ipſos delictum eſt, vel impietas po- tius, & daumnandum piaculum, ſe quip- piam fuerit innouatum: Quare id ne- mo audeat. Hinc propter conſtantem ilrum inter ſe conſonantiam, dogmata placidisime, pacaticſimeque ſe habent, baecque Epicuri inſtitutio reipihlicae cuipiam verae, germenaegue perſimilis ſt, quam nempe a ſeditione remotisſi- mam, vna mens communis, vnaque mo- deratur ſententia. Ex quo nec defue- runt, nec deſunt, neque, vt apparet, de- Juturi ſünt, qui perlubenter illam ſo- guantur. At toicos inter factiones, &c. Poſſet quispiam exiſtimare, nihil iſti loco deeſſe, niſi vt de Epicureis o- mnibus illud diceretur, quod de duo- bus dictum a Valerio ſupra vidimus, vt Lib. l. c. 8. ſcilicet quis talem ſocietatem coeleſtis concordiae ſinu genitam, nutritam, ac finitam putet. Lib. xIv. CAP. V N curon. notum cecfle nucho 1,25. Lerti n, rint d eun ſti ſch lele. Nidi l. V. Ueſcl 1658 J Citu Protan trium lib. V Laext. 26. t1S H lib. Il.p.: Allag Mien N265 B.Nde 2 W0.B. rum tius dros W 2; Mn tun run lex Ali U dict⸗ Wor. inne ner 8 I. A Vn bjl l Euſ dere . nut. Pro⸗ Hyrcuri lo ex ile huc illu. ilocun, traduxe-It, n. . Dre. n Coluit, lenſo. , er quum ſubiicit: nereutet re dicſt- eſte babere, m. Ex ng. negue 1, guce QWna. ietor - Egup. ni- amen lmata oben, tullcee Eniti notig- luen⸗ Gſie rey- lun ſ⸗ Cionen, e nini Ueiso⸗ e duo⸗ nus, t libl,e9 eeſts Ne . . . QVI SVCCESS CAP. Nanc cum videatur catalogus il- lorum eſſe ſubtexendus, qui Epi- curo mortuo, in illius ſecta claruerunt; notum eſt quidem ex ante dictis, ſuc- ceſſiſſe Epicuro Hermachum, & Her- macho Polyſtratum, conſtatque ex X, 25. Laertio, ſucceſſiſſe Polpſtrato Diongſi- vm, & Dionyſio Baſilidem; at qui fue- rint illi decem ſucceſſores a Baſilide ad eum vſque, qui temporibus Augu- ſti ſcholam tenuit, non eſt nobis di- cere promtum. Fortaſſis tamen Ba- ſelidi ſucceſſit Protarchus, Bargyleites, — D „ D L. XIV. ille ſcilicet, qui Straboni iluſtris vir p. 658. B. dicitur. Docet vero idem Strabo, Protarchi diſcipulum extitiſſe Deme- trium, cognomento Laconem, cuius Lib. X, Laertius etiam meminit, & quem Sex- 16. tus Empiricus dicit inter ſectatores du Log- Epicuri fuiſſe inſignem. Forte huic adu. Log- . . p 285. B. ſucceſſit Diogenes Tarſenſis, ſelecta- 2586. B. rum ſcholarum autor, quarum Laer- tius in Epicuro ad viginti vique li- bros citat: citat vero etiam dogma- tum moralium eiusdem epitomen. X, 25. Memorat praeterea Laertius, (incer- D tum tamen, an ad ſeriem ſucceſſo- rum pertineant,) duos Ptolemageos A- lexandrinos, ex quibus ſeu color, ſeu aliud diuerſitatem fecerit, vnus niger dictus fuit, alter vero albus. Me- morat etiam Orionem. Memorare et- iam videtur Democritum quendam, qui intellectae Epicuro voluptatis memi- nerit in Timocrate. Sequuntur praeter ordinem duo, Lib.V. p. quos videre licet apud Athenaeum. 21I. A. Vnus eſt Diogenes ex Seleucia, Ba- byloniae vicina, quem ille facundum quidem inter diſſerendum deſcribit; ORES, SECTATORES. COMMEMORENTVRk. 7 SCHOLAF SVU9⸗ESSIO, 1PSIOVE IN EA s*⅔UiUss. 4, WE EPICVRI ſed cetera male moratum, vt referen- dum inferius eſt. Alius eſt Lyſas, quem idem ſcribit apud Tarſum im- ib.p.r;. peraſſe, & electum a patria Stepha- nephorum, Herculis nempe ſacer- dotem, principatum cum regiis or- namentis retinuiſſe. Hic eſt, qui di- vitum fortunas in pauperes diſtribu- ens, multos etiam ex iis occidit, qui dare abnuerent. Quo tempore is vi- xerit, definire non poſſumus; Dioge- nes ille cum fuerit Alexandri Syriae Regis, & Antiochi illius ſucceſſoris temporibus, referri poteſt ad Olym- piadem circiter CLV. Videtur per haec tempora floruiſſe Encratidas il- le, de quo apud Ianum Gruterum in inſcriptionibus haec leguntur: Brun- dufii pro foribus aedium Diomedis A- thenaei, Medici, in baſe, ErKFPATIAAZ IIaοααιαας Pe. DeNαον⁵οα Exrus- eG⸗ T *“ 1*οτασον1τα Bocvdοoo sXνα ei Tv8 αα+ Prycdws=, Eucratidas, Peiſidami F., Khodius, Philoſophus Epi- curzus L. P. D. D. D. At non longe poſt ea tempora flo- ruiſſe videtur in ſchola Apolodorus B. ille, quem Laertius & illuftrem dicit, X. 25. & zzverbonvyor, vt opinor, vocat, quod ſic in hortis regnauerit, vt in iudiciis regnaſſe Demoſthenes dictus eſt. Hic ſupra libros trecentos ſcri- pſit, ac nominatim Epicuri vitam a- liquot libris complexus eſt: Laertius enim eορ 7 Ermaz,“ς Bis Primum ci- tat. Suſpicetur quispiam eundem, cuius & Laertius, & alii, Chronica citant. Apollodori auditor fuit Zeno Sidonius, ex Laertio, qui addit, i- pſum multa ſcripſiſſlſ̃. Memorat Ddd dddz“ etiam ibid. 949 ViI, 35. etiam alicubi, eundem fuiſſe ſententia 5˙. & elocutione clarum, ex quo fit, vt de Nat. hunc eſſe putem, quem Zenonem Ci- Deor. l, cero ſcribit dixiſſe diſtinde, grauiter, 21. ornate, adiiciens, dictum Coryphaeum, & Principem Epicureorum. Niſi forte ſit; tam ipſe, quam Apollodorus, ſupe- CAP. PARS XII ErIcvnys Ab. NeoII. periorum temporum; ſin autem ſit, tum pertinet ad tempora Imperato- rum, quando Cicero & ipſfum audi- vit, & de eodem ad Atticum ſcri- bens: Zenonem, inquit, tam diligo, quam tut. XVII. LAERTII APOLOGIA PRO EPICVRO. Iotimus Stoicus, infeſto aduerfus Epicurum animo, acerrime inſe- ctatus eum eſt, quinquaginta circum- ferens laſciuas, veluti ab Epicuro ſcri- ptas, epiſtolas, easque, quae Chryſip- pi feruntur, veluti ſub Epicuri nomine componens. Poſidonius item Stoi- cus, & Nicolaus, & Sotion in duode- cimo eorum, quae inſcribuntur Dio- clis argumenta, quo agit de XXIV e- piſtola. Et Dionyſius Halicarnaſſeus. Etenim cum matre circuiſſe, vt in pau- perum domunculis luſtratoria carmina legeret; litterasque cum patre docuiſ- ſe, mercedis exiguae ſtipe, tradunt. V- num quoque e fratribus proſtituiſſe, ipſumque Leontio meretrici congredi ſolirum. Democriti quoque de ato- mis, Ariſtippique de voluptate libros, vt ſuos aſſeruiſſe: neque fuiſſe legiti- mum ciuem, vt Timocrates ait, & He- rodotus in libro de pubertate Epicuri. Mithraeque, Lyſimachi diſpenſatori, per epiſtolas foede adulatum eſſe, Pae- anem illum ac regem appellando. Ido- meneum item, & Herodotum, atque Timocratem, qui adhuc obſcura fua dogmata illuſtrauerant, laudare, eisque aſſentari. Sed & idem facere in epi- ſtolis, ad Leontium quidem ſcribens: O rex Apollo, meum Leontiolum, quanto nos impleuiſti plauſu, cum bre- vem epiſtolam tuam legeremus? Ad Themiſtam, Leontis vxorem, paratus, inquit, ego ſum, niſi vos ad me profici- ſcamini, ipſe, quocunque vos ac The- miſta me accerſatis, irrumpere. Ad Pythoclem vero formoſum adoleſcen- tem, Hic manebo, inquit, amabilem tuum atque diuinum ingreſſum oppe- riens. Rurſumque ad Themiſtam ſcri- bens, monere ipſam arbitratur, vt The- odotus, in quarto aduerſus Epicurum libro, ait. Aliis item com pluribus me- retricibus ſcribere, & Leontio in pri- mis, quam & Metrodorus amauerit. In libro quoque de fine ſic ſcribere: Nam euiden nihit habeo, quod bonum intellgam, ſi ſaporum voluptat's, & quae e Venereis conſtant, & quae du- ribus percipiuntur, quaegue ex for- mae venuſtate blandiuntur oculis, au- feram. Pythoclem: Omnem autem diſeipli- nam, o fortunati, fugite. Epictetus quoque, vt laſciuius loquentem, ſugil- lat, maximisque probris inceſſit. Ti- mocrates item, Metrodori frater, ipſi- vſque diſcipulus, eius relicta ſchola, in his, quae inſcribuntur de laetitia, bis il- lum diebus ſingulis vomere ſolitum, e nimiis deliciis ſolutum, refert, ſe- que ipſum narrat vixeffugere po- tuiſſe nocturnas illas philoſophandi conſuetudines, arcanamque illam conuentiunculam. Epicurum quo- que multa in oratione ignorauiſ- ſe, atque in vita longe plura: corpo- reque adeo miſerabiliter affectum fuiſſe, vt multis annis conſurgere e ſella Scribere item in epiſtola ad ibid. e ſelr quorici in epiſk in ets, hos e Merodt Mlurwer N ibus, tauin⸗ noci i AUs in prn icens velut! Phiſti Plures üma Nuuß⸗ lumin e m er Pfum Kſco⸗ eor „nem ſtote ſuant me Mun Cin He De tu ren l tho⸗ dd Git ſtan U II ra Autem ſt, nperato⸗ lum audi. di, lcum ſcri. Lb. V. n Glz, Di 1. acThe. Ie. Ad dolelcen⸗ amabilen um oppe- nlhr nVt The- piourum Ulbusme- io in pri. umauerit. ſeribere: Abun, ter, & juae al- er ſo⸗ Win, A- ſtoln ad Seinli. pickens m, ſugi. ſt. II. ten ihl⸗ ehoh in ia, bösl olitun, Ae . Pphui e Um n lo. orauil- Grpo⸗ etum urgere e –– LILIAEhRTII PRO EO APOLOGM. 949 e ſella nequiuerit: minam interim quotidie in cibhos conſumere, vt ipſe in epiſtola ad Leontium ſcribit, atque in eis, quas ad Mitylenenſes philoſo- phos ſeripft. Conueniſſe ad ipſum & Metrodorum cum alia ſcorta, tum Marmarium & Hediam, & Erotium, & Nicidium. In eis quoque volumi- nibus, quae de natura ſcripſit, trigin- ta quinque numero, complura huius- modi inſerere; contrariaque in ipfſis, aliis quidem multis, Nauſiphani vero in primis ſcribere, ita fere ad verbum dicens, Sed habuit ille, ſi quis alius, velut parturiens ab ore, jactantiam ſo- phiſticam, quemadmodum & alii com- plures ex mancipiorum numero. I- pfumque Epicurum in epiſtolis de Nauſphane dicere; adduxere haec il- lum in eiusmodi animi exceſſum, vt me maledictis impeteret, magiſtrum- que vocaret. Pulmonem quoque i- pfum ac illiteratum, & deceptorem, & ſcortum vocabat. Platonis item ſe- Gatores, Dionyſii aſſentatores; Plato- nem quoque ipſum, aureum; & Ari- ſtotelem, prodigum, qui paterna ſub- ſtantia conſumta, militaſſet, & medi- camenta vendidiſfet. Appellabat ba- iulum Protagoram; ac ſcribam Demo- criti, & qui in vicis litteras docuiſſet. Heraclitum quoque, turbatorem, & Democritum, de nugis iudicare peri- tum; & Antidorum, ſtultum adulato- rem. Cyzicenos, inimicos Graeciae; & Dialecticos, nimium inuidos. Pyr- rhonem quoque indoctum, & male educatum appellabat. Sed hi profecto inſaniunt. Nam- que viri huius aduerſus quosuis incre- dibilem animi aequitatem permulti te- ſtantur, patria item, quae ſtatuis aereis illum honorauit: amici quoque tam p multi, vt eos ne vrbes quidem inte- grae capere poſſint. Praeterea omnes diſcipuli, quos illius dogmaticae Syre- nes occuparunt; praeter vnum Me- trodorum Stratonicenſem, qui ab illo ſe ad Carneadem contulit; cui forte grauis erat viri incomparabilis bonitas: illiusque ſcholae perpetua ſucceſſio, quae, ceteris ferme omnibus deficien- tibus, ſola perſiſtit, perpetuis vicibus diſcipulis ſuccedentibus. Summa praeterea in parentes pietas, atque praecipua in fratres beneficentia, man- fuetudoque in ſeruos, quemadmodum & ex eius teſtamentis liquet, & quod ſecum illi vna philoſophati funt; ex quibus clariſſimus fuit is, quem prac- diximus, Mus; eximiaque, vt in ſum- ma complectar, eius in omnes huma- nitas fuit. Nam quid de cultu in De- os, & de amicitia aduerſus patriam di- cam, quam conſtantiſſime vsque ad finem tenuit? quippe qui, per fummam modeſtiam, ad rempublicam accedere noluit. Et cum difficillima tempora tunc Graeciam premerent, ſemper ibi perſeuerauit, bis aut ter ſolum ad Ioniae loca profectus, ad amicos, qui ad illum vndique conueniebant, ac vna cum illo in horto viuebant, vt ait etiam Apollodorus, quem & octoginta minis comparauit. Por- ro Diocles in tertio Incurfionis li- bro, illos ait viliſſimis & ſimpliciſſimis Cibis vixiſſe. Paruo enim, inquit, vi- ni poculo contenti erant, omnisque aqua illis ad potum cedebat. Nolebat autem Epicurus ſectatores ſuos in commune opes deponere, veluti Py- thagoras, qui communia omnia ami- corum dicebat. Nam id eorum efſe, qui diffiderent; inter diffidentes au- tem amicitiam non eſſe. Ipſe quo- que in epiſtolis, aqua tantum, & cibario ane ſe contemum eſle, teſtatur. Et mitte, inquit, mihi caſei cythridii paululum, vt, cum epulari pretiofius Ddd dädz voluero, 9⁵0 voluero, poſſim. Huiusmodi illius vita erat, qui voluptatem finem aſſe- rebat: quem Athenaeus ita ſuo lau- dauit epigrammate: Luis furor, ociues, vt vos ob vile lu- collum Rixas, & bellum ſolicitetis atrox? HNam natura opibus facile eſt conten- ta pitſillis, coamteni⸗ at nullis ambitio eſt opi- us. X , 5 PARS II. DF PHILOSOPEHIA EFPICVRI Hoc Epicurus ait, dulcesquem nem- pe Camoenae, Autnadae tripodes edocuere ſacri. Sciemus id manifeſtius, progreſſi, cum ex dogmatibus, tum ex verbis eius. Hucusque Laertius, Epicuri cauſam agens. Quod argumentum plenius, maioreque eloquentiae appa- ratu tractauit eruditiſſimus Gaſſendus, in poſtremis libris ſex operis, de vita & moribus Epicuri = DE PHILOSOPHIA VNIVERSE. Pinoſopliia ,ſeu ſtudium ſapientiae, eſt Rationis exercitatio, qua me- ditando, colloquendoque vitam beatam parat, eaque fruitur.à“ Nem- . pe Philoſophia id ſpeciale habet prae 466, F" ceteris artibus, vt operis finem pro Sext. ſuo fine habeat, illumue ſic ſpectet, vt adu. ipſo fruatur. Matbem. Cum beata autem vita conſiſtat in L I. b. animi tranquillitate, & indolentia cor- 131. poris, ſed inilla potiſſimum, ( quate- Gaſend. Dus ſunt animi bona potiora bonis ad Laert. cCorporis, vti & mala ſunt deteriora X.P. 114. malis,) idcirco Philoſophia animi prae- ſertim Medicina eſt, prout ipſum red- dit, ac tuetur ſanum, ſcilicet eius ſa- nitas ipſamet tranquillitas eſt. Quare & hinc efficitur, vt neque debeat iuuenis philoſophandi trahere moram, neque ſenex vllatenus philo- ſophando defatigari. Quippe ad ha- bendum ſanam mentem nemo imma- turus, aut victus eſt, & qui praetexit, philoſophanditempus aut nondum ad- eſſe, aut iam praeteriiſſe, non ſecus fa- cit, acis, qui dicit, bene beateque vi- vendi tempus aut nondum adeſſe, aut eſſe elapſum. ib. Philoſophandum itaque & iuueni, & ſeni eſt: illi quidem, vt dum ſeneſcet, perſeueret bonis effloreſcere, ob perſe- 2 Sext. Emp. c Laert. X, 128. Laert. X, 122. verantem eorum, quae decore eate- nus peregerit, gratiam, iſti vero vt annis ſenex, animis tamen iuuenis ſit, quatenus erit a futuris, impendenti- busque ſecurus. Nempe Philoſophia eſt ſola, quae ap. Senec. ſui cultores fidentes, & ab omni vano Ep. 8. timore facit liberos; ipſique adeo ſer- viendum eſt, vt contingat vera li- bertas. l Felices ii tamen, qui eo corporis, a. Senec. animique habitu ſunt, aut in eagente *. 52. naſcuntur, vt poſſint ſiue ex ſeipſis, ſiue impulſi ab aliis, Philoſophiae ope- ram dare, & veritatem proſequi, cuius aſſecutione homo vere liber, ſeu ſapi- ens, ſibique imperioſus efficitur. Siquidem, triplicis ſunt notae, qui ib. animum huc applicant. Sunt enim quidam, qui ad veritatem ſine vllius adiutorio exeant. Sunt, qui opera aliena indigeant, non ituri, ſi nemo praeceſſerit, bene ſecuturi. Sunt, qui cogi ad rectum, compellique poſſint, quibus non duce tantum opus eſt, ſed adiutore, &, vt ita dicam, coactore. Ac ſunt primi quidem maxime lau- ib. dandi, veruntamen egregium quo- que ſecundae ſortis ingenum, ac ne genus quidem tertium faſtidiendum. Cum certe ex ſecundo fuerit Metro- dorus, dorus, Ui magss ſpicio⸗ finem jor elthn aterin CuI bent iptn im re⸗ fuget, Juonian Profeſſo Cic in da Jwid Pruto c, perpet 6 pos Cr. Gorgin ommnium Macob, o Kp.lcl Pro An caen celefi intelligi,Aulmnr cuius ila abſol iſ heii eſt ſec (niſc⸗ verin rNut, H deaui⸗ Poetat endis Doemae Poet. H RS raclide Aum le alle. Veſh gor. Ho. Whdtn wer. ſice Torqua- (. 1o Epicu. 65 6 rodicii plici 29. Cic. dper- tus . n. ½ Ex rͤne LI, de Aque ſn. c,5. Maert, Phan bn. ritat aett. : Hur. mn i ſciri Tuem en. ereſirn Progrelſ, eX verbis , Epicuri Amnentum ge Ppa. lendts ,e rirn re ete. yero t enisſi ncenti⸗ 1, quae 1) enet, nivano .9. leo ſer. era li- poris, 9 ener gente d ſeipls, leope⸗ cuins uſpi⸗ . e,gui i⸗ enun Vlins opent nemo rqi int, , led re⸗ lu⸗ ib lo- ne um. cto⸗ ng — endis I,I., de VNIVERSE. dorus, ex tertio vero Hermachus, v illi magis gratulor, ita iſtum magis ſu- ſpicio, quoniam, quamuis ad eundem finem vterque peruenerit, tamen ma- ior eſt laus idem effeciſſe in difficiliore materia. Cum nihil vero eſſe Philoſopho de- beat ipſa veritate antiquius; ideo is ad ipſam recta tendet via, & nihil neque Anget, neque ab aliis fictum admittet; quoniam nullum figmenti genus veri Profeſſoribus conuenit, ac ne proban- Cic. in da quidem videtur illa Socratis ironia Bruto c., perpetua, qua effert in coelum laudi- 33. bus Crotagoram, Aippiam, Prodicam, Gorgiam, ceteros: ſe autem rerum omnium inſcium fingit, & rudem. aMacrob. Quo minus profecto oportuit con- Somn. fingi a Philoſopho illam fabulam de deb. .l. Er Armenio. Cur enim, ſi rerum tonem Coeleſtium notionem, ſi habitum nos intelligir, 4nimorum docere voluit, non ſimplici, cuius illa & abſoluta hoc inſinuatione curatum et l eſt, ſed quaeſita perſona, caſusque ex- Rep cogitata nouitas, & compoſita aduo- cati ſcena figmenti, ipſam quaerendi veri ianuam mendacio polluerunt. bEx Plut. Hac ergo de cauſa vir ſapiens neque de audi- Poetarum fabulas audiet, neque ipſe ae Pocmata fabuloſa elucubrabit.“ Quin raclide etiam Oratorum technas, fucosque a- de alle- Verſabitur, ac vt nihil aliud ex Gram- gor. Ho- Matica, quam Orationem congruam, mer. ſic ex Rhetorica nihil aliud, quam per- ontien. ſpicuam exigens, dictione vtetur ſim- reo dictis Plici, atque familiari, &, ſiue ſcholam ap. Cic. aperiat, ſiue libros ſcribat, ſiue roga- L. I. de tus ſcriptorum quid coram multitu- . rie. dine legat, cauebit, ne id panegyrice, atque hyperbolice fiat.“ En. c. 5. alaer. phantibus quidam ſunt, qui circa ve- X, 12. ritatem nihil certi tradant, ſed de o- *Laert. mnibus dubitent, quidam, qui omnia v I21. ſciri putent, ac indiſcriminatim affir- — ſica, quae in Naturae contemplatione Quandoquidem vero ex philoſo- 951 nent: videtur ſapiens, & qui Germa- ne philoſophari inſtituit, ſic ſe habi- turus, vt non aſſerat quidem omnia, ſed quaepiam tamen placita rata, & de quibus non ſit haerendum, defendat. Nam quoties quidem aliqua ſunt, quae poſſunt multis peragi modis, vti Eclipfes ſyderum, vti eorundem or- tus, occaſus, ſublimiaque cetera, tunc vnum modum ita probare, vt impro- bentur ceteri, ridiculum profecto eſt: at quoties agitur de iis, quae niſi vno modo eſſe non poſſunt, aut fieri, cuiusmodi funt illa effata: Ex nihilo nihil fit; Vniuerſum ex corpore, & inani conſtat; Principia rerum ſunt inſectilia, ceteraque huiusmodi, tunc quoque perabſurdum eſt, iis non fir- miter adhaerere. Hinc fit, vt ſit Sapientis proprium, ſicut in illis multiplicem, ſic in iſtis modum vnicum tueri, ac non vacilla- re, neque a quaeſita ſemel Sapientia diſcedere. Videlicet, ſecus, ac illi, qui quaſi ex legis praeſcripto agentes, non vt ipſae res exigunt, de natura philoſo- phantur, ac ideo a recto tramite exce- dunt, & ad fabulas delabuntur: non aduertentes, vt ad vitam nihil confe- rat, aut placita propria iactare, aut inani gloria geſtire, ſed animo imper- turbato eſſe. Ceterum, cum duae praecipue ſta-Seneca tuantur Philoſophiae partes, vna Phy- Ep. 89. ſita fit, altera Ethica, quae in dirigen- Laerr. dis ab beatam vitam moribus verſetur: patet profecto, aut Ethicam vniuerſam eſſe Philoſophiam, aut Phyſicam qui- dem in partem venire, verum quate- nus ipſa quoque ad beatam vitam con- ducit. . “r , Nam ſi nihil quidem nos conturba-Pucretius „30. rent, quae ſuſpicamur, veremurque ler⸗ a rebus illis fublimibus, ac etiam a“ morte, 9⁵2 PARS XII PHIIOSOPHIAEF FICVRI PARSI. morte, quaſi aliquid pertineat ad nos. Si item ſatis caperemus, qui ſint cupi- ditatum fines, & quousque dolor, qui eſt ex illis, ſedandus ſit; nihil Phyſio- logia, hoc eſt, naturae explicatione indi- geremus. ib. Verum, quia fieri non poteſt, vt tantum bonum, niſi perſpecta rerum natura, aſſequamur, ſed vt pueri in te- nebris trepidant, ac nihil non metuunt, ita nos miſere verſantes in ignorantiae caligine, ea timeamus, quae fabuloſa, ac magis metuenda non ſunt, quam quae pueri in tenebris pauitant, & futura fingunt; ideo eſt neceſſe, vt terrorem hunc, tenebrasque has animi, non ipſi ſane radii ſolis, ſed naturae ſpecies, ac ratio, ſeu, quod idem eſt, Phyſio- logia diſcutiat. Eſt ergo etiam Phy- ſica vt pars Philoſophiae habenda. Quam aliqui autem praeterea, quaſi Laert. , tertiam partem, Dialecticam addunt, mp ade ea repudianda idcirco eſt, quod, qua- Logic. p. tenus quidem vulgo traditur, nihilali- vd, quam ſpinas vellat, inanis loqua- citas ſit, & cauillorum officina, imo & quod ſit, etiam ſuperflua, ob finem, quem praeſtituunt; vt videlicet Phy- ſicorum ratiocinia percipere, & diiu- dicare poſſimus, quoniam nulla alia ad hoc re eſt opus, quam vt Phyſici & conſuetis, & perſpicuis rerum vocibus vtantur. Quod ſi quidpiam praeterea eſſe vi- dᷣ. detur vtile, id eſſe aliud nihil poteſt, quam collectio canonum, regularum- ve quarundam paucarum, quae vt de ipſis vocabulis, ſic de criteriis, quibus ſolemus res diiudicare, tradantur. Quo pacto vice operoſae, prolixae- ib. que Dialecticae, haberi haec breuis Canonica poteſt, & aut reputari Phi- loſophiae pars, (tametſi minus praeci- pua,) aut haberi veluti quaedam acceſ- ſio facta Phyſicae, quippe quaſi ad illam breuis introductio. . r. PARS PHILOSOPHIAE PRIMA . QVAE EST CANONIGA, SIVE DE CRITERIIS. TT aque, vt inde exordiamur, cum Laert. omnis, quae in Philoſophia excita- x, 34. tur quaeſtio, aut de re, aut de voce ſit, & ad illius ſolutionem varii tradi ca- nones valeant, ideo pars Philoſophiae prima, illos continens, vocari Canoni- ca poteſt. . Quia vero de voce non aliud, quam vſus, ſignificatioue eius quaeritur, de ipſa re vero eius veritas, quae eſt quid abſtruſum, inueſtigatur, ideo comple- xuri canonibus paucis, quae ad vſum vocum attinent, pluſculos prius aſſe- remus de ipſa veritate, eiusue criteri- is, ſed vbi tamen pauca praefati de illa, ac de his fuerimus. CAPVT I. DE VERITATE, ILLIVSQVE CRITERIIS. vid. ex nitio ergo veritas intelligi poteſt. ac di- Sexto Iſtingui duplex, vnaExtantiae, Exiſten- Emp. tiaele, & Enunciationis, ſeu Iudiciialia. acede Veritas Extantiae ea eſt, qua vna- tem Gaſ-quaeque res in ipſa rerum natura ex- ſend. ad tans, eſt id ipſum, quod eſt, nihil ve- Laert. ro aliud. Vnde & nulla falſitas huic L. X. p. 121. veritati opponitur, (neque enim ori- chalcum, v. c. falſum aurum eſt, ſed vVerum oricahlcum,) nihilque adeo dif- fert, aliquid ne extans, exiſtenſue di- cas, an verum. G Veritas autem Enunciationis, ſeu Iudicii, nihil aliud eſt, quam conformitas cohkor⸗ aut lus nund Ven Palüira habet. quoc⸗ hubet O tingen qlice dsiun uae as, Hern his t Mem que⸗ 15, iteru 11 nem Prio ſer⸗ dun men 4 en⸗ aen. 13. C l Lꝛett. z2. g Laert. Vz1. conk. Gaſſend 2 teum loe. p. 126 nihilal. 5 loqun. fmnen, et Phy. Ldin. lli Ali nyſci Vocibus lelleri. poteſt, Ularum- ent de quibus tur. lirze. breuis riPhi. praeci⸗ naccel. Gilam Ur, de tquid wple. Vſum aſſe⸗ rteri- geile, 1ori ,ſel o. edi⸗ ſen uam mis Laert. CANO NICA. conformitas enunciationis ore factae, aut Iudicii mente peracti, cum ipſa e- nunciata, ſeu iudicata re. . Veritas vero iſta eſt, cui opponitur Falſitas: nam, vt verum eſt, quod ita ſe habet, vt ſe habere dicitur, ſic Falſum, quod, vt ſe habere dicitur, non ita ſe habet. Obiter porro circa id, quod con- tingens füturum vocant, verae ſunt quidem, quae dicuntur ex contrariis, disiunctiones, ſeu complexiones mauis, quae fiunt per disiunctiuas particu- las, veluti ſi dicatur, aut viuet cras Hermachus, aut non viuet, at, quae in his enunciantur, (ſeu oppoſitorum membrorum) neutrum verum eſt, ne- que enim vlla eſt in natura neceſſi- tas, vt Hermachus cras viuat, neque iterum, vt non viuatt. Ad haec, quoniam res, cuius veri- tas quaeritur, aut ad ſolam ſpeculatio- nem, aut ad vitae actionem ſpectat, & priore modo ſcientiae Naturalis, po- ſteriore, Moralis eſt; idcirco haben- dum criterium, ſiue iudicandi inſtru- mentum eſt, quo vtrouis modo ex- pendi, iudicari, cognoſci poſſit. Ceterum, quia res naturales, aut ſenſu, aut Mente, & res morales, ipſo affectu, appetituue, percipiuntur, CAP. II. 95⁵3 ideo ex parte iſtorum accipienda cri- teria ſunt. Et ex parte quidem ſenſus, non po- plut. Plac. teſt aliud accipi, quam ipſa eius fun- IV, 8. ctio, ſeu ſenſio, quae ipſa quoque ſenſus nomine donatur. P . ex Laert. Ex parte autem mentis, quia prae-c. Gaſ ter functionem, quam habet, dum ſend. ad rem quaſi praeſentem, & apparentem, eum loc. ſenſus inſtar contuetur (vnde & per-b. 122. ceptio apparentiae, ſeu eius, quod res tam menti, quam ſenſui eſſe apparet, Phantaſia vocatur,) quia, inquam, praeter hanc funétionem, mentis pro- prium eſt, vt ratiocinetur: ideo exi- gitur praenotio, ſeu notio quaedam anticipata, ad quam reſpectando quip- Piam inferatur. Ex parte denique affectus, ſiue ap- petitus, cuius proprium eſt proſequi;- aut refugere aliquid; aliud accipi, quam ipſa affectio, ſen paſſio non poteſt; eaque aut alliciens, vt puta volu- ptas, aut auertens, vt moleſtia, ſeu dolor. Itaque tria ſunt omnino criteria, ſenſus nimirum, ſiue ſenſio, praeno- tio, ſeu anticipatio, & affectio, ſeu paſſio, de quibus ſingulis proinde ca- nones aliquot ſunt tradendi. CANONES DE SENSV CRITICORVM PRIMO. Cvt primum quidem de Canoni- bus, quae ad ſenſum ſpectant, di- camus: ii ſtatui poſſe videntur qua- tuor. CANON. I. X, 32. Jenſus nunquam fallitur, ac proinde 4 D ſt omnis ſenfio, omnisque phantaſßiae, cont. Jeu apparentiae perceptio vera. Gaſſend D vero probatur inprimis, quoni- een am omnis ſenſus ratiocinationis eſt 726. expers, recordationisque prorſus in- capax, quippe cum neque a ſeipſo moueatur, neque motus ab alio, ad- dere quidpiam, detrahereue, ſiue enun- ciando copulare, aut disiungere, con- cludendoue inferre valeat, ve propter- ea poſſit quidpiam opinari, aut opi-” Sext. nando fali. Scilicet mens quidem id Eubi- poteſt, at non ipſe ſenſfus, cuius pro- gie adde prium eſt id ſolum, quod eſt praeſens, Gaſſend. quodque ipſum mouet, apprebendere, vt ad Laert- Eee eee viſus X. P.1 6:. 954 viſus obieltum colorem, non item vero PARS XII. PHIILOSOPHIAEF EPIoVRI PARS I. requiretur, quis, quomodo, quando diſcernere iſlud quidem eſſe, quod hic; aliud, quod illic ſubiicitur. Nude Porro apprehendentis, nihilque omni- nopronunciantis, neque mendacium, neque falſitas eſt. Deinde, quia nihil eſt, quod refel- Pucret. lere, falſiue arguere ipſos ſenſus poſ- 482. ſ. ſit. Neque enim ſenſus genere ſimi- lis ſimilem genere refellet, vt viſus dextri oculi viſum ſiniſtri, aut vifus Platonis viſum Socratis; idque pro- Pter aequipollentiam, ſeu quod par ra- tio vtriusque ſit; neque enim lippus minus videt id, quod videt, quam Lynceus id videt, quod videt: Neque genere diffimilis genere diffimilem, vt viſus auditum, guſtatus olfactum; quo- niam diuerfa obiecta habent, feren- doque iisdem de rebus iudicio mini- me inſeruiunt. Neque item vna ſen- ſio eiusdem ſenſus aliam, quoniam nulla eſt, qua non afficiamur, cuique, donec ipfa afficimur, non adhaerea- mus, aftentiamurue; vt dum baculum Dunc extra aquam rectum ſpeétamus, nunc ex parte immerſum, recuruum contuemur, neque enim, quantum- vis nitamur; aut in priore ſtatu cur- vum, aut in poſteriore rectum videre faseſt: Neque denique ratio, ſeu ra- tiocinatio; quoniam omnis ratiocina- tio a praeuiis pendet ſenſibus, opor- tetque ſenſus prius eſſe, quam ipſam Tationem HSs innixam, veros. Confirmatur autem, quia ſenſus eſt Laert. I. c. 1 criteriorum primum, ad quod pro- . vocare quidem a ceteris licet, ipfum vero debet conſtare per ſe, ac mani- Pui. . feſtae eſſe veritatis. Nam ſi falli qui- Color. dem omnem ſenſum dixeris, deerit adde Gaf- tibi criterium, quo vel id ipſum de ſend. ad aliquo ſenſu particulari diiudices, ac Laert. p. probes: ſin aliquem ſolummodo, per- ¹9. plexa te diſputatione intricabis, dum fallatur, aut non fallatur ſenſus, adeo vt, cum dirimi controuerſia non vale- at, neceſſe ſit omne criterium tibi ex- cidat. Vnde & inferre licet, ſi vllum ſenſibus viſum falſum eſt, nihil perci- pi poſſe, ſeu, (vt aliis verbis dicam) niſi omnes phantaſiae, nudaeue rei perceptiones ſint verae, actum efſe de fide, conſtantia, atque iudicio veri- tatis. Nam qui, phantaſiarum in- Sext- ducunt diſcrimen, probare hoc ipſum Emp. non poſſunt, eſſe videlicet ex iis alias adu. Lo- quidem veras, alias autern falſas. co. t- Neque enim probabunt VIIa re appa- ſend. ad rente, quoniam quaeſtio eſt de rebus Laert. apparentibus; neque vlla immanifeſta, b. 128. quoniam, quod eſt immanifeſtum, per quidpiam apparens demonſtrandum eſt. Confirmatur iterum, quia ſublata Laert. L. ſenſuum certitudine, atque adeo ger-IV.v. 510 mana rerum cognitione & ſcientia, tollitur omnis & vitae degendae, & rerum gerendarum ratio. Nam, vt in fabrica, ſi regula prima ſit praua, ſi norma fallax, ſi libella claudicans, fieri mendoſe omnia, atque euadere obſtipa, abſonaque neceſſum eſt; ſic omnia in vita praepoſtere fiant, ace- vadant perturbationis, confuſionis- que plena oportet, ſi ,quae eſt haben- da, quaſi prima regula, norma ac li- bella in dignoſcendis bonis, ac malis, jisque, quae agenda ſunt, aut non a- genda, diſcernendis, praua atque peruerſa ſit; hoc eſt, certitudine, quae illius quaſi rectitudo eſt, careat. Ex quo proinde efficitur, vt licet ra- tio, exempli gratia, explicare cau- ſam non poſſit, cur ea, quae iuxtim quadrata ſunt, rotunda procul appa- reant, praeſtet nihilominus balbutire, & mendoſe dicere cauſam, quam fi- dem primam labefactare, & fundamenta Cconuellere, ex dext. empir. 0 aln. Lo- I h. 173. . Gallend. 4 zA Laert. behl. . ando 4de Vale. iex. Tlum ercl⸗ dan) rei eſſe Veri⸗ in⸗ dext. ſum bop. ſe Bicos. Ad. lis. de Gal. DA- end a bus Laert. ſta, b s. er n lata lLaert. L. 9, 7 CANONICA. conuellere, quibus vitae conſtantia, incolumitasque ita nititur, vt niſi ſen- ſui credere auſis, non ſit, quo caueas, vt praecipitium, perniciemue aliam deuites. Laert. Tertio, quia veritas ſenſuum vel X, 32. ex eo patet, quod eorum functiones in ipſa rerum natura extent, ſeu reipſa vereque ſint; quippe videre nos, & audire, tam eſt aliquid, quod reuera eſt, quam ipſum dolere, nihilque, vt mox dictum, diſcriminis eſt, ſeu quid extans dicas, ſeu verum. ex Sext. Sane, Vt res paulo vberius dicatur, Empir. quemadmodum primae paſſiones, vo- adu. Lo- Iuptatis puta, & moleſtiae, pendent gic. p. ab aliquibus cauſis ipſas efficientibus, 673. . ac ob huiusmodi cauſas in ipſa rerum 3 Laert. Hatura conſtant; videlicet voluptas p. 31. pendet a rebus iucundis, moleſtia ve- ro a moleſtis, & neque, contingit 11- lud, quod efficiens eſt voluptatis, non efle iucundum, neque quod mo- leſtiam exhibet, non eiſe moleſtum; ſed neceſſe eſt, quod voluptatem cre- at, iucundum; quod moleſtiam, mo- leſtum ſecundum naturam ſit. Eadem ratione circa paſſiones phantaſiarum, quae fiunt in nobis, quicquid cuius- libet illarum efficiens eſt, prorſus, O- mninoque eſt tale, vt ſit phantaſiae efficiens; & tale cum ſit, effici non poteſt, vt aliud euadat, quam cuius- modi deprehenditur id, quod phan- taſiae eſt effectiuum. Idem porro ſpeciatim eſt de ſingulis exiſtimandum. Quippe quod eſt viſibile, id non ap- paret modo viſibile, ſed tale etiam eſt, quale & videtur; et audibile non modo apparet audibile, ſed reuera eſt tale, atque ita de ceteris. (Ware omnes phantaſiae verae, & congrue quidem ad rationem fiunt. Laert. . X, 32. Exinde autem patet, viſa quoque 955 . .„ .„. „ tam delirantium, quam ſomniantium ea de cauſa vera cenſeri, quod reuera ſint, ſeu re ipſa extent, ſiquidem facul- tatem mouent, cum id, quod non eſt, nullatenus moueat; adeo proinde vt in natura neceſſitas ſit, qua ſpeciebus rerum, quae in mente, aut imagina- tione recipiuntur, tami modo motis, commiſtis, turbatis, non poſſint talia viſa non fieri, quicquid poſtea ſit de opinione, qua res tales eſſe in ſe, qua- les apparent, iudicantur, & de qua dicendum iam ef. 2 CANON. II aen . „ Laert. Opinio &ſht conſequens ſenſum, ſenfioni-33. 34. que ſuperadieta, in gquam veritas aut falſetas cadit. PRobatur id autem, quia, exempli Sext. gratia, dum turris apparet oculo Empir. rotunda, ſenſus quidem verus eſt, adu. o- quia reuera ſpecie rotunditatis affici-P76 tur, eaque ſpecies & talis eſt, & Cau- Lucrer. ſam habet neceſſariam, propter quam IV, 354. in huiusmodi diſtantia ſit talis. Non fallitur autem, quia talem eſſe turrim non pronunciat, ſed paſſiue ſolum ſe habet, ſpeciem accipiens, ac refe- rens duntaxat, quid ſibi appareat. Ve- rum opinio, ſeu mauis, mens, cuius eſt opinari, ſeu iudicium ferre, qua- tenus addit, quaſi de ſuo, turrim eſſe id, quod ſenſui, apparet, ſeu eſſe turrim in ſe, & reuera rotundam, o- pinio, inquam, ipfa eſt, quae vera eſſe, aut falſa poteſt. Quocirca & inferre licet, omnes Segt. quidem phantaſias, ſeu ſenſiones, qui- Empir. Pus res apparentes percipiuntur, ve- adu. Lo- ras eſſe; ſed opiniones quod attinet, Seeb. admittere ipias aliquod diſcrimen;“?:. quippe aliae verae, aliae falſae ſunt, qua- tenus ſunt noſtra iudicia phantaſiis ſuperaddita, & nos quaedam recte, Eee eeez quaedam CcS 956 PARS XII PILOSOPEIAE EPICVRI PAESI. quaedam perperam iudicamus: ob id ſcilicet, quod phantaſiis addatur, im- puteturque aliquid, aut aliquid etiam ipſis detrahatur, ac vniuerſe ſenſus, qui ratiocinii expers eſt, mendaciter inſimuletur. sext. Nonnullos autem decipit ea phan- Empir. taſiarum, quae ab eodem contingere 2:. Lo-ſenſibili, (vt adſpectabili. v. c) exiſti- t76 . matur, diuerſitas, iuxta quam ſubie- Gaſend. Ctum aut alterius coloris, aut alteri- ad Laert. vs figurae, aut alio quodam modo im- L.X. p. mutatum apparet. Reputant enim 45. diſcrepantium, pugnantiumue ſic Phantaſiarum aliam quidem eſſe o- Portere veram, aliam vero eſſe ex op- poſito falſam, quod ſtolidum profe- cto eſt, ac hominum, qui ipſam re- rum naturam non conſiderant. Non enim totum ſolidum, ſeu tota ipſa corporis ſoliditas eſt, quae videtur, (vt verba faciamus de viſibilibus) ſed ipſius ſolidi color. Coloris vero aliud quidem eſt, quod in ipſo eſt ſolido, qualeque apparet in iis, quae Prope, aut mediocri ex interuallo conſpiciuntur; aliud, quod extra ſo- lidum, (vtpote dimanans ab ipſo ſpecies, ſeu ſimulacrum) recipitur- que in locis ordine ſuccedentibus, qualeque apparet in iis, quae ex in- teruallo prolixo ſpectantur. Hoc autem poſterius, in ſpatio intermedio immutatum, propriamque aflumens figuram, talem phantaſiam exhibet, quale ipſum reuera eſt. gext. . Quo ergo modo neque vox, quae Empir. in aere pulſato eſt, neque ea, quae I. c. D., in ore eſt vociferantis, exauditur, ſed ea, quae in ſenſum noſtrum in- cidit, (nempe idem eſſe in duobus diſſitis ſubiectis non poteſt:) & quem- admodum nemo dicit eum falſo audi- re, qui ex interuallo, ſeu diſtantia vocem exiguam percipit, quoniam cum propius acceflerit, eam perci- pit quaſi maiorem: ſic neque viſum dixerim falli, quod eminus turrim paruam videat, ac teretem, comi- nus maiorem, & quadrangularem, ſed ipſum potius ſe vere habere, quo- niam, quando ipfſi ſenſibile paruum, ac huiusmodi figurae apparet, par- vum ibi reuera eſt, ac huiuſcemodi figurae, confractis nempe ſimulacrorum ipſo per aerem traiectu extremis, (ac adeo angulo minore in oculum ſub- euntibus) & rurfus, quando magnum apparet, figuraeque alterius, illic rurſus & magnum eſt, & alio modo figuratum: videlicet idem vtrobi- que non eſt, (vt puta hic iam inte- grioribus, & maiore angulo in ecu- lum ſubeuntibus ſimulacrorum ex- tremis.) Ceterum enim illud iam peruerſae opinionis eſt, exiſtimare id, quod prope, proculque ſpecta- tatum apparet, oculumue afficit, i- dem eſſe. Non eſt vero etiam, cur falli vi- Lucret. ſum dicant, cum videmus vmbram IV, 365. in ſole moueri, ſequi noſtra veſti- gia, ac geſtus noſtros imitari. Si- quidem aliud nihil eſt vmbra, quam aer lumine priuatus; & quia proce- dentibus nobis, terra ſuccedenter nunc hic, nunc illic priuatur, ſolis lumine, vti & qua erat ante priuata, id ſuccedenter recuperat: fit qui- dem, vt vmbra videatur & locum mutare, & nos conſequi; at non ideo tamen oculi falluntur, quatenus illo- rum ſolummodo eſt, contueri lucem, contueri vmbram, quocunque tandem loco ſit; pronunciare autem, eam lu- cem, vel vmbram, quae hic eſt, eandem eſſe, aut aliam, quae mox fuitillic, hoc nonillorum opus eſt, ſed mentis, ſiue animi, ſq. ——— R „ Lucret. 17388. 0 — —– — — — — — — --— dextns adu. M⸗ them. 1- Lucret. mIIV, 36,, i. CANONICGA. HM animi, cuius munus eſt diſcernere, ac opinari; adeo proinde, vt quicquid hic falſitatis interuenit, id ſit opinioni, non ſenſui tribuendum. Lucret. 1V,388. Idem porro etiam proportione di- cendum eſt, ad ſexcenta alia, quae obiici ſolent, cuiusmodi illa ſunt, de naui viſa immota, ac praetereunte littore; de ſi- deribus quieſcere viſis,; de montibus diſſitis, & procul tamen viſis coniun- Stis; de circumcurſatione poſt gyra- tionem pueris apparente; de ſole pro- xime montes viſo, cum tanta ſpatia in- teriaceant; de tanto ſpatio fub aqua viſo, quantum inde ad coelum eſt; de flumine, dum traiicitur, in caput fſuum relabi viſo; de porticu viſa abire inan- guſtum; de ſole viſo ex vndis emerge- re, in vndas demergi; de remis inflexis, Laert. X, * Sextus adu. Ma- them. p. ſeu refractis viſis; de nocturnis, ſide- ribus praeter nubila properare viſis; de rehus ob diſtortam pupillam geminatis viſis; & quae id genus alia ſunt. CANON III. Opinio ila vera eft, cui vel ſuſraga- tur, vel non refragatur ſenſus eui- dentia. Enſus euidentiam hic voco illam ſen- ſionis, phantaſiaeue ſpeciem, cui, re- motis omnibus ad iudicandum obſta- culis, vt diſtantia, vt motu, vt medio af- fecto, & quae alia ſunt eiuscemodi, contradici non poteſt. Vnde & quae- ſtione facta, an res, qualis apparet, ta- lis ſit, non eſt emere pronunciandum, ſed obſeruandum illud eſt, quod dice- re ſoleo zρασαοσρνααιν, expectabile, quaſi ſcilicet expectandum ſit, quo- vsque modis omnibus, quibus fi- eri poteſt, res expenſa ſit, atque ex- plorata. Suffragatio autem a me dicitur com- 95⁵7 prehenſio per euidentiam facta, quod opinabile tale ſit, quale fuerimus prius opinati. Veluti, Platone procul acce- dente, coniicio quidem, & opinor, quantum per interuallum licet, eſſe eum Platonem; at vero, cum appro- pinquarit, & interuallum ſublatum eſt, tunc fit atteſtatio, quod Plato ſit, ſuf- fragatioque per ipſam rei euidentiam habetur. Non-refragatio vero dicitur conſe- ib. D. cutio rei ineuidentis, quam ſupponi- mus, & opinamur ad quippiam appa- rens, ſiue euidens reſpicientes. Vti dum dico eſſe inane, quod quidem eſt ineuidens, id per rem euidentem, vt puta per motum ſuadetur. Quippe Inani non exiſtente, neque motus fu- turus eſt; cum corpus mouendum lo- co deſtituatur, in quem ſe recipiat, quod omnia plena, preſſaque ſint. Quo fit, vt rei ineuidenti id, quod eſt appa- rens, ſeu euidens, non refragetur, vide- licet motus cum ſit. Itaque ſuffragatio, & non-refraga- tio criterium eſt, quo verum eſſe quid. piam probatur. Adhibendus autem eſt ad hunc Canonem. CANON. IWV. Opinio illa falſa eſt, cui vel refragaltur, gext. b. vel non ſuffragatur ſenſus euiden- I77. E. tia. QVo loco refragatio eſt quippiam voppoſitum non-refragationi; ſi- ibid. quidem rei euidentis vna cum ineui- denti ſuppoſita, coeuerſio eſt. Quem- admodum, exempli gratia, dicunt ali- qui non eſſe inane; cum hoc autem ſuppoſito coëuerti debet, quod eui- dens eſt, motus nimirum; quandoqui- dem, ſi inane non ſit, neceſſe eſt mo- tum quoque non eſſe, prout iam decla- ratum eſt. Eee eee 3 Pari 14. Gaſſen- dus ad P. 154. ex Ma-⸗- crob. Sa- dum vno ſenſi haberi, vt circa propri- turn. VIl, vm ſenſibile; interdum etiam pluribus 95⁵8⁸ ib. & p. Pari autem modo non- ſuffraga- ſqa. tio ſuffragationi oppoſita eſt, videli- cet ſubuerſio eſt, qua conſtat non eſſe opinabile, cuiusmodi fuerat opi- nione conceptum. Vt, quopiam procul accedente, eum, pro interualli ratione Platonem eſſe coniicimus; ſublato autem interuallo, conſtat no- bis per euidentiam, quod Plato non ſit. Atque talis quidem eſt non-ſuffraga- tio; nam opinioni praehabitae res eui- dens non ſuffragarur. Itaque ſicut ſuffragatio, & non-refragatio crite- rium eſt, quo aliquid verum probatur; ita refragatio & non-fuffragatio cri- terium, quo quidpiam euincitur fal- ſum; ipſaque interim evidentia, ba- ſis ac fundamentum eſt, cui inniti- tur omnis recta de vero, falſoque opi- nio. Praetereo autem euidentiam inter- vt, cum ſenſibile eſt commune, ſicut magnitudo, & figura; diſtantia & ſi- Laert, X. tus; quies & motus; aliaque id ge- nus, quae poſſunt viſu, tactuque per- cipi; ac niſi ſenſu vno, ſaltem alio ma- nifeſta euadere, quomodo quoque in- terdum fit, vt propter varias qualitates aduocari poſſint ſenſus varii, vt, quae euidentia non habetur vno, obtinea- tur alio, veluti cum viſu diſcerni non poteſt, panisne oblatus ſit verus, an fi- tus; aduocari poteſt guſtatus, quo, v- trum ſit, fiat euidens. Hoc vero inſinuo, vt admoneam, poſtquam omnia rite expenderimus, adhaerendum eſſe iis rebus, quas co- ram poſitas habemus, ac vſi quidem ſenſibus, ſiue communibus circa ſen- PARS XII. PIIOSOPEIA EPICVREIT P. I. ſibilia communia, ſiue propriis circa propria; quippe cum ſtandum ſit vni- verſe omni euidentiae, quae in prom- tu eſt iuxta vnum quodque, ſed iſtud praeſertim criterium; acomni- no tenere iſtud, quaſi inconcuſſum principium oporteat, ne aut Crite- ria, quae ſtabiliuntur per euidentiam, euertantur, aut error pari robore, quo X veritas conſtabilitus, omnia ſuſque, deque perturbet. Nihil neceſſe eſt autem, repetam, Laert X, ſpeciatimue admoneam, quid ſitagen- dum circa allatum de turri procul te- rete, rotundaue viſa, exemplum: opor- tere enim ex deduétis conſtat, prius- quam aliquid pronuncietur, & expe- ctare, & accedere cominus, qualis & e- minus appareat. Vnum generatim duntaxat incul- co, videlicet, niſi ſeruata, quo dictum eſt modo, veritate ſenſuum, id, quod eſt opinabile, diſtinguas in id, quod expectabile eſt, tempusue (quaſi non- dum debite perſpectum) depoſcit, pri- vſquam quale ſit pronuncietur, & in id, quod praeſens, poſitumne coram, exploratumque eſt; fore vt vana pe- nitus opinione te ipſum conturbes. Sin autem idomne, quod heic appel- latur expecétabile, cum opinabilia men- teagitabuntur, firmiter habueris, vt tale, neque leuiter praeterieris, quaſi conſtans, & admittendum id, quod, nullius euidentiae ſuffragium habens, falſum eſt; fore eo caſu, vt te geras pro eo, qui ab omni ambiguo cauet, atten- ditque ſollicite, quale omne iudicium ſit, quod de re opinabili aut recte, aut perperam fertur. 34. Laert. X, 2 — — ——. — ͤ— ⏑.. — — lx gext Clem, Mex. 8 icer, Calkend. irc Vni⸗ Onn⸗ nni- lum lte⸗ m, guo⸗ le, in, Laert 1 34. 4 — — CANONICA CAP. 95⁵9 III. CANONES DE PRAENOTIONE, ANTICIPATIONEVE CRITERIORVM ALTERO. /T'iam de ipſa praenotione, ſeu an- ticipatione dicamus, videntur poſ- ſe quoque de ipſa quatuor inſtitui Ca- nones. CQANON I. Ommnis, quae in mente eſt anticipatio, ſou praenotio, dependet a ſenſebis; idque vel incurſione, vel proportio- ne, vel ſimilitudine, vel compoſetio- n Laett. , Ntelligo autem notionem, ſeu qua- 32. ſi ideam, ac formam, quae anticipata dicatur praenotio, gigni in animo in- curſione, ſeu mauis incidentia, dum res directe, & per ſe incurrit, inciditue in ſenſfum, veluti homo coram ſpectatus. Proportione vero, dum notio, aut for- ma ante habita amplificatur, aut exte- nuatur, ſed partium tamen numero, ſi- . tu, figuraque ſeruatis, cum congrua cu- iusque magnitudine, vt dum, viſo iuſtae magtitudinis homine, deformamus animo ſpeciem, amplificando quidem gigantis, extenuando vero pygmaei. Similitudine, dum inſtar rei, quae fue- rit prius ſenſu percepta, ſimilem aliam imaginamur; vt, dum ciuitatem non vi- ſam viſae inſtar concipimus. Com- poſitione denique, dum, quas dua- rum aut plurium rerum diſtinctas no- tiones habemus, in vnam quaſi com- pingimus, vt dum equi, & hominis no- tiones ita adunamus, vt, quae Centauri ſit, conſurgat; ſed nempe ratiocinio ad Ex Sext. hoc nonnihil conferente. Clem. CANON II. Alex. & Anticipatio eſt ipfa rei notio, & quaſi de- cicer. DEznitio, ſine qua quidquam quaerere, Galenn. dubitare, opinari, imo & nominare Epic. p. non licet. 139. Vippe nomine anticipationis, prae- laert. K, σ notionisue, intelligo comprehen- 33 ſionem animi, opinionemue quan- dam congruam, ſiue mauisintelligen- tiam menti defixam, exiſtentemque quaſimemoriam, monimentumue e- ius rei, quae extrorſum ſaepius appa- ruerit, (quamue mens in ſe aliquo ex- poſitorum modorum deformauerit) cuiusmodi eſt v. c. idea, ſeu forma, at- que ſpecies illa, ad quam reſpicientes, dicimus apud nosmet ipſos. TLale quid eſt homo. Quippe ſimul atque audimus pronunciari hanc vocem, homo, illico hominis effigies intelligitur, iuxta de- formatam in animo prgeuiis ſenſibus anticipationem. Quamobrem, quae res cuique voci primo, praecipueque fubiecta, animo apprehenditur, eſt quidpiam perſpi- cuum, atque euidens; neque enim, dum quid quaerimus, aut de eo haere- mus, quidpiamue opinamur, id face- remus, niſi illius praenotionem iam haberemus. Veluti, quando quaeri- mus, id, quod proculapparet, equusne, an bos eſt? Quippe aliquando vidiſſe, anticipationeque nouiſſe equi, & bo- vis formam oportet. Sane enim alio- quin, ne nominaremus quidem ali- quid, niſi prius quandam illius effigiem anticipatione notam teneremus. Ex his autem fit, vt ſi requiratur, quid quaepiam res ſit; illam definia- mus, ſiue deſcribamus, quatenus ſe ha- bet, quam in animo habemus illius an- ticipationem. Neque id modo, cum quid, qualisue res ſingularis ſit, roga- mur, v. c. quid, aut qualis ſit Plato; ſed etiam, cum quid, qualisue ſit vni- verſalis, vt homo, non ĩiſte, aut ille, ſed generatim conſideratus. Nimirum id fit, prout mens, viſis pluribus ſingula- ribus, variisque diſcriminibus, illorum quaſi ibid, Laert. X, 1 960⁰ quaſi ſepoſitis, anticipationem eius, quod commune habent, effingit, ac in ſe defigit, quaſi vniuerſalem notionem, ad quam reſpiciendo, dicimus, homi- nem, v. g. eſſe aliquid animatum, ac tali forma praeditum. CANON III. Eſt anticipatio inomni ratiocinatione principium; quaſßi nempe id, ad quod attendentes inferimus vnum zſſe, idem, aut diuerſim, coniuncltum, gut disiunltum ab alio. . Tenim, dum quid ſiue enunciando, ſiue ratiocinando opinamur, id a quapiam re prius euidente dependet; Vtpote ad quam attendentes, cogita- tionemue noſtram referentes, inferi- mus id, de quo agitur, tale eſſe, aut non eſſe; hoc eſt, idem, aut aliud, cohaerens, aut non cohaerens cum illo. Sic enim, ſi probandum ſit, hoc, quod videmus, ho- minem eſſe; ad praenotionem de homi- ne habitam ſic reſpicimus, vt nihil hae- rentes dicamus, homo eſt quidpiam a- nimatum, ac tali forma praeditum; hoc, quod video, & animatum, & tali forma praeditum eſt. Quare hoc, quod video, eſt homo, vel non eſt illud animatum, taliue forma praeditum; quare iſtud homo non eſt. Non eſt vero neceſſe, omnia exquiſi- tis, vt cuiusmodi a Dialeéticis iactan- tur, confirmare rationibus, ſcrupuloſis- ve ratiocinandi formis. Nam intereſt quidem inter argumentum, conclu- ſionemque rationis, & inter medio- crem animaduerſionem, atque admo- nitionem: quod altera occulta quae- dam, & quaſi inuoluta aperiantur, al- tera promta & aperta iudicentur. Verum vbi anticipationes, quales o- portet, extiterint, tum citra vllum ar- tificium, dialecticamque machinatio- nem, & perſpicue dignoſcitur, & ſpon- te naturae infertur, quid ex iis vel ſe- PAnS XII PFIIOSoPIIA EPICVEI quatur, vel non ſequati; ſeu quid il- lis congruum, incongruumue ſit; adeo proinde, vt nihil aliud, quam curan- dum ſit, vt clarae & diſtinétae de rebus anticipationes habeantur. CANON IV. Quod ineuidens eſt, ex rei euidentis Aunticipatione demonſtrari debet. NeEmpe hoc eſt, quod mox dicebam, bn0. C debere perſpicuas, euidentesue eſſe anticipationes rerum, ex quibus quid- Piam inferimus, & de quibus opinando ſumtiones, ſeu propoſitiones quasdam facimus, quae ſint eflata, ſiue principia, quibus demonſtrari illud, quod infer- tur, ſiue conchuditur, cenſeatur. Eſt e- nim demonſtratio, oratio, quæ per ſum- tiones conceſſas colligendo, aperit non manifeſtam veritatem. Quomodo, vt dari inane, quod immanifeſtum eſt, demonſtretur, ſuppoſita inanis anti- cipatione, itemque anticipatione rei euidentis, cuiusmodi eſt motus, ſum- tiones iſtae praemittuntur: Si motus eſt, inane eſt; Atqui motus eſt, tum- que infertur. Ergo eſt & inane. Hoc loco autem motus accipitur uaſi argumentum, ſeu medium, aut, Analli. ſignum, quod proprie res eſſe ſenſibilis debeat Senſus enim eſt, iuxta quem necefſlarium eſt facere vlti- moadid, quod occultum eſt, ratioci- nando coniecturam. Tametſi tale ſi- gnum, ſeu medium non ſemper neceſ- ſariam cum eo, quod infertur, habet connexionem; ſed eſt interdum con- tingens ſolum, ſeu probabile, & quod aliter ſe habere poſſit. Huiusmodi autem ſunt multa, ex quibus ratiocinamur, de rebus praeſer- tim ſublimibus, vtpote, quae fieri non vno, verum pluribus modis poſſint, vt iam ante inſinuatum eſt. Poteſt quin etiam huc ſpectare, quam dicere Icovoiv, aequilibritatem, . aequabilemue extus mpir. p ic. de Nat. De r. I, I6 laert. X, II8., Y lut, 1) 229. luert. , . bicl. Ade Uran- rebus lenti 1 deytus Bmyir , 275,C. dun ee elle luic. Indo Gam pin, lter- te. Cic. e Nar e hrhl Sextus Empiric. demonſtrationem vllam dari negant, CANONICGCA aequabilemue tributionem ſoleo; iux- ta quam infertur, poſito vno contrari- orum in rerum natura, poni debere & alterum; vt cum ita ratiocinor: Si mortalium tanta multitudo ſit, eſſe im- mortalium non minorem; &, ſi quae interimant, innumerabilia ſint, etiam ea, quae conſeruent, infinita eſſe debere. Quod fupereſt, aduerſus illos, qui 96¹ tis, quomodo id requiritis, quod ne a- nimo quidem aſſequimini? . Cum vero ipſi idem ſint, qui fidem Lueret. ſenſuum abrogent, ac nihil ſciri profi-L. IV. v. teantur; annon, cum ſe quoque fatean- 47 1. la. tur nihil ſcire, idipſum, an ſciri quidoi- am poſſit, neſciunt? Non igitur aduer- ſus illos, quod capite retro inſiſtant Ve- ſtigia, eſſe videtur contendendum; ſed adu. Lo- HOC vti ratiocinio licet. Aut intelligi- ſi dicant tamen, & ego concedam id ab gic. pag. . 1— . S . . . . . . 281.D. tis, quid ſit demonſtratio, aut non in- illis ſciri, percontabor iure; cum ante telligitis. Et, ſi intelligitis quidem, ha- nihil verum in rebus ipſis viderint, vn- betisque eius notionem, igitur de- denam quid rei ſit ſcire, quid viciſſim monſtratio eſt. Sivero non intelligi- neſcire, ſciant? LCQ,L , AP. IV. = Laert. KR, CANONES DE AFFECTIONER, PASSIONEVE CRITERIORVM POSTREMO. . Enique & circa affectionem, paſſio- nemue, quam eſſe dixi voluptatem, atque moleſtiam, eſſe poſſunt Canones quatuor. 5 CANON IL. Laert. X, a voluptas, quaez nullam habet an- nexam moleſtiam, ampledtenda . 118., CANON II. Ea moleſtia, quaez nullam babet volu- ptatem unnexam, fugienda, CANON III. Laert. X, Eg voluptas, guae aut maiorem volupia- 229 amparit, fugienda. Laert. X; 34. tem impedit, aut grauiorem imolezſti- CANON IV. Ea moleſtia, quae aut maiorem auertit ib. moleſtiam, aut vberiorem voluptatem creat, amplectenda. He diſſerenda in Ethicis fuſius. In- terim autem totum hoc de volu- ptate ſic praecipio, vt voluptatem ipſam per ſe, quia voluptas ſit, Optandam, ex- petendamque putem; eademque ra- tione dolorem, ſeu moleſtiam, ob id ipſum, quod dolor ſit, ſemper eſſe fu- giendum. Vnde & cenſeo, eſſe ſapien- tem hac compenſatione vſurum, vt vo- luptatem fugiat, ſi ea maiorem dolo- rem effectura ſit; & dolorem ſuſcipiat, maiorem efficientem voluptatem. Ipſe certe receſſurus a voluptate ſum, dolo- rem etiam appetiturus, ſi aut volupta- ti imminebit poenitentia, aut dolor minor pro grauiore ſumetur. “”M CA P. V. W CANONES CRCA VSVM VOCVM. JVnc, vt, quod poſteriore loco at- maxime, qui in diſſerendo attenditur, tingendum ſuſceperam, ſfubiiciam videntur poſſe duo Canones circa il- pauca de vocum vſu, & eo quidem lum ſufficere; alter pro illo, qui PFff fff loquitur; 962 Pquitur; alter pro illo, qui ipſum au- dit. Ii autem ſunto huiusmodi. CANON I. Laert. X, Dum loqueris, dilige voces communes, 13. velis, aut interpretando tempus ſru- Nra terqs. CANON II. LTaervt, X, Dum qudis, idenitere, vi vim Jubioctam 37 wvocibus teneas; ne te vol prae obſou- ritate lateant, vel prae amliguitate deludant. = GCilicet ante omnia res ſubiectas voci- bus, ſeu quid voces ſignificent, tene- re oportet, vt habeamus, quo reſpici- entes, quaecunque ſiue opinamur, ſiue quaerimus, ſiue ambigimus, diiudicare tuto poſſimus; ne, ſi omnia nobis iniu- dicata praetereant, tum illi, qui nobis demonſtrare aliquid volunt, in im- menſum procedant; tum nos nihil ali- ib. & perſpicuas; ne aut ignoretur, guid PARJS XII PHIIOSOPIAE EPICVRI P. II. vd, quam verba, inanes voces habeamus. Neceſſe eſt enim reſpicere nos ad cu- iusque vocis notionem, ſignificatio- nemue primariam, ac nullaa eam rem percipiendam demonſtratione indige- re; ſi habituri quidem ſumus, quo il- lud, de quo quaeſtio, dubitatio, aut o- pinio eſt, referamus. Pxinde autem eſt, cur omnis in quaerendo, quae via quadam, & ratio- ne habetur oratio, Ppraeſcribere pri- mum debeat, vt quibusdam formulis ea res agatur, vt inter quos diſſeritur, conueniat, quid ſit id, de quo diſſeri- tur. Adeo, vt, ſi cui non conueniat, ſed lubeat magis cauillari, ambiguoque ludere, diſſerendum cum eo non ſit, aut cogendus identidem ſit, quid intel- ligat, planum facere; nempe &ars eius hoc modo pateſcet, & captiones eius ſeipſas diſſoluent, & non tam quem- piam illaqueabit, quam ſe ipſe Sophi- ſtam ridiculum prodet. PARS PHILOSOPHIAE II. QvVAE PHVYSICA, A Ggredi iam Phyſicam decet . ◻ quam & Phyſiologiam ſoleo dice- re, quod ſit ſermo quidam, & ra- tiocinatio circa rerum naturam, in qua contemplanda tota occupatur. Dictum porro iam ante eſt, eſſe eum nobis illius ſcopum, vt ex perſpeclis rerum naturis, nihil in nobis perturba- tionis ſeu a rebus ſublimibus, ſeu a morte, ſeu ab ignoratis cupiditatum fi- nibus, ſeu vndelibet ſuboriri poſſit. Laert. X, Cum vero tam multa, ac tam varia ſint, 3°, quae haec contemplatio ambitu ſuo complectitur, eſſe perutile videtur, ſi quibus forte implicitis profundiore a- liquo ſtudio liberalium diſciplinarum, allt prae occupatione alia, non vacet EST SIVE DE NATVRA. omnia ſigillatim, exquiſiteque cogno- ſcere; ſaltem apparatum habere ido- neum aliquod totius de natura ſcien- tiae compendlum, vt quandocun- que animum ad argumenta rerum praecipua aduertere voluerint, poſ- ſint ipſimet ſibi opem ferre; pro eo certe modulo, quo ipſam naturae con- templationem attigerint. Sane vero iis etiam, qui in rerum omnium, de quibus tractat Phyſiolo- gia, ſpeculatione ſunt Prouectiores, perutile eſt, compendioſa quadam tra- ctationis totius idea, ipſarum rerum, per capita ſumma digeſtarum, memo- riam tueri; ſcilicet crebro euenit, vt generali quadam rerum inſpectione . ingdigeamus, b. 30 Amis. den. catio. rem dige. 10 il uto⸗ is in 1tio⸗ Pri⸗ Se ltur, eri- niat, e I. tel⸗ ius ius m- di⸗ 0. ib. 36. ib. PIFSTCA. indigeamus, diſquiſitione ſpeciali non item. MUÿ Quamobrem haec via tenenda, ac deinceps id ſtudii in excolenda me- moria adhibendum continuo eſt, vt & ipſa ad res attentio conſtans, faci- lisque euadat, & ex rerum formis, ſeu notionibus, generaliter compre- henſis, animoque defixis, ac aliunde iuxta prima principia, iuxtaque vo- ces, quibus explicantur, expenſis, ſi quid fuerit ſpecialiter disquirendum, inueniri poſſit. Quippe vbi talis con- ſtantia, facilitasque parata eſt, & a- nimus eſt generali, eaque exquiſita informatione praeditus, efficitur, vt celeriter perſpicere, ſi quid libeat, li- ceat. Dico interim, etiam iuxta vo- ces, quandoquidem fieri non poteſt, vt cohaerens ſumma generalium ca- pitum crebro memoria repetatur, ni- ſi quiduis ita contineat, vt vocibus paucis explicari poſſit; idque etiam, vbi aliquid exploratum ſpeciatim fu- erit. Ex quo proinde efficitur, vt cum iſthaec agendi ratio ſit maxime vtilis iis, qui ſunt Phyfiologiae nati, de- ditique, autor ſim illis eiusmodi in Phyfiologia operae, (& maxime qui- dem, ſi genere vitae tranquillo fru- antur) vt ipſimet ſibi talem quampi- am epitomen, & quaſi per capita ſumma informationem conficiant. Sin ipſi non poſſint, aliunde ſaltem habeant, cuiusmodi nos aliquoties, vt ſtudioſos adiutaremus, alacriter confecimus, ſperantes, ſi, quae ediſ- ſeruimus, mente accurate, quantum licet, teneantur, tametſi quis non ex- currat ad omnia, quae disquiri poſ- 963 ſunt, argumenta ſpecialia, fore tamen, vt Phyſiologiae copiam, prae reliquis hominibus incomparabilem conſequa- tur. iis, quae in opere vniuerſaliore ha- Nam ex ſeipſo bene multa ex bentur, comprehendet; & illa quoque ipſa memoriae committens, fuuabit ſe ipſe, & continuo proficiet. . qui non mediocriter particularia iam diſcuſſerunt, & qui ſe perfecte huius- iuscemodi cogitationibus dediderunt, complures de tota natura diſſertatio- nes inſtituere, ac perficere valeant. Et quicunque ex ipſis fuerint in his penitus conſummati, illi tacite ſecum cogitantes poſſint dicto citius, & tran- quille percurrere, quicquid rerum eſt in Phyſiologia praecipuarum. Sed ne in limine amplius haeream, cum tam multa, vt dixi, ac tam varia ſint, quae Phyſiologia continet, ope- rae pretium videtur illa in ſectiones quasdam praecipuas partiri, quas lice- at deinceps ſigillatim proſequi, & quod ſpeciatim ad vnamquamque attinuerit, ad eam referre. Videntur autem huiusmodi ſectio- nes eſle poſſe quatuor: Prima, de v- niuerſo, ſeu natura rerum, quae nem- pe & hunc mundum, & cetera o- mnia, quae ſunt extra ipſum, com- plectitur. Secunda, de mundo, iſto puta, in quo nos ſumus, & ex quo capere coniecturam de aliis innume- ris licet. Tertia, de rebus humilibus, hoc eſt, de humo ſiue terra, cui ipfſi haeremus, deque rebus, quae in ea ſunt. Quarta, de rebus ſimilibus, ſeu quae ſupraterram, ſurſumue ab ipſa vi- ſuntur, ac fiunt. Fff fff 2 SECT. Quippe haec eiusmodi ſunt, vt & ib. 36. 7 964 PARS All. PnILOSOPHIAE EPICVRI P. II. , SECITI. I. DE VNIVERSO, SEV NATVRA RERVM. Tuertt. IX aque, vt a tractatione de vniuerſo V exordiamur, conſtat ſane id tale dici, Laert. X, quod vniuerſa contineat, hoc eſt, 39. Praeter iſtum mundum etiam alia, vn- de totum quoque, & omne vocatur, cum ipſi quoque & ſummam rerum, & naturam rerum dicere ſoleamus. Videmur autem debere primum generatim dicere, ex quibus vniuer- ſum conſtet; deinde ex quibus tam multa in vniuerſo fiant; tum a quibus fiant, poſten quales fiant, denique tum quomodo fiant, tum quomodo etiam intereant. CAP. I. CONSTARE VNIVERSVM EXx CORPORE, ET INANI, SEV LOCO. Laert. X, PRincipio ergo vniuerſum ex cor- ſunt haec omnia, quae adſpecéctamus, 29. 40. pore, & inani conſtat; neque enim quae tangimus, quae verſamus, quae Lucret. I, tertia natura concipi mente Praeterea 420. poteſt. Sext. Intelligitur autem corpus ex conge- Empir. rie veluti quadam magnitudinis, ſiue n molis, itemque figurae, reſiſtentiae, (ſeu Gaſend. ſoliditatis, ac impenetrabilitatis,) & gra- ad Laert. Vitatis, tale praeterea, vt ipſum ſolum X.p. 167., tangi poſſit, & tangere. Lacrt. X, Inane vero, ſeu vacuum, quod op- 40. ponitur corpori, ac ſolum, ſeu pro- Lucret. I, prie, & per ſe incorporeum eft, ex ho- 335,435. rum negatione intelligitur, maxime- . 455.: que exeo, quod naturae intactilis ſit, expersque omnis ſoliditatis, & nihil neque pati poſſit, neque agere; ſed mo- tum duntaxat quam liberrimum trans- euntibus per ſe corporibus praebere. Scilicet haec natura eſt, quae deſti- tuta corpore, appellatur inane; occu- pPata a corpore, locus; traiecta a corpo- re, regio; ſpectata, vt diffuſa, interual- ium, ſeu ſpatium, aert. X, Et quod ſint quidem in vniuerſo L9.1 Corpora, atteſtatur ſenſus; ex quo ali- 422. Vnde ducere coniecturam neceſſum eſt, ad id, quod eſt immanifeſtum, vt ſuperius iam attigi. Certe non aliud Plut. pl. 1, 20. ipſi ſumus, quam corpora. & vero etiam inane, ex eo manife- Laert, X, ſtum fit, quod niſi rerum natura eſſet, 40. non haberent corpora, neque vbi eſ-Lucret. l, ſent, neque qua motus ſuos obirent, 336.427. cum moueri ea quidem res euidens ſit. . Sane, ſi plena forent omnia, & mate- ria rerum veluti ſtipata; non poſlent non eſſe omnia immobilia; quia nec moueri quicquam poſſet, niſi omnia Protruderet, neque locus porro, in quem quicquam protruderetur, eſſet. Quod enim aliqui reſpondent, poſſe Lucret. l, piſces ideo moueri, quod relinquant 371.ſqq. locum poſt ſe, in quem pulſae pror- ſum, & cedentes locum vndae re- cipiantur; non aduertunt primam, quae prorſum fit, impulſionem in- choari non poſſe; quia nondum lo- cus vllus eſt, neque retro, neque ad la- tus, in quem recipi aqua poſſit. Adeo proinde, vt ſit neceſſe, intercipi re- bus, ac fluidis praeſertim, ſpatio- la inania, in quae pulſae particu- lae ita recipiantur, vt compreſſio- ne faéta, locus fiat, verſus quem im- Pellens corpus promoueatur, ac in- terim pone locum deſerat, in quem compreſſum Laert, 1 41. laentle. imum niuer⸗ tam uibis etum etiamn N, ms, Nlae lfe-Laer, X, let, 40, eſ- Lucreth . : et. le⸗ Lucreth nt ni⸗ I⸗ Lucret. 1,490. inuariatum maneat, PH VISICA. 965 compreſſum fluidum ſeſe explicet, ac pPus accedat, ſeu abſcedat, ſeu haere- veluti refluat. . Praetereo autem alia argumenta, vt, quod fulmen, aut vox per domorum ſepta penetrare non valeat; neque i- tem ignis penetrare in ferrum, aurum, metalla cetera, niſi in illis ſint ſpatiola inania intermiſta. Quod rurſus, cum ſit grauitas propria corporum, non poffit ipſum rerum pondus maius, minuſue fieri, niſi, prout minus am- pliusue inanis intermiſtum habent. Cum vero inane incorporeum ſit, ita penetratur a corporibus ſiue inexi- ſtentibus, ſiue praeteruadentibus, vt dimenſiones- que, quibus ipſis coaequetur, easdem tueatur. Vnde & affumta inanis recta, recta quidem eſt; ſed non con- torquetur nihilominus cum corpore, a quo occupatur; quoniam inane ne- que ex toto, neque ex parte mobile eſt. Laert. X, 41. Quo fit, vt cum notio ſit loci, ca- pPere locatum, coextendi ipſi, cum eo non moueri, neque ipſum deſere- re, ne aut corpus moueatur, & non mutet locum; aut locum mutet, nec tamen moueatur; ideo ſoli inani com- petat, vt locus ſit, ſiue loci naturam habeat, quando ipſum ſolum & di- menſionibus ſuis incorporeis, in lon- gum, latum, ac profundum locato coextenditur, exquiſiteque ipſi adae- quatur; & ita eſt immotum, vt ſeu cor- ESSE VNIVERSVM at, idem ac inuariatum conſtet. Quod dixi porro, non poſſe terti- Lucret, am praeterea naturam mente concipi, ideo eſt, quod, ſeu concipi dicas com- prehenſiue, (quomodo ea, quae per ſe, directeque in notitiam cadunt, per- cipiuntur,) ſeu comparate ad ea, quae comprehenſa fuerint, (quomodo ea intelliguntur, quae per proportionem ſolam innoteſcunt; vt citra anticipa- tionem dictum eſt,) id quodcunque concipitur, aut aliquam molem, ſoli- ditatemque habeat, ſicque corpus ſit; aut omni prorſus mole, ac ſoliditate careat, ſicque ſit inane. Intellige hoc tamen, ſi modo concipiatur, vt quaedam per ſe exiſtens, ſubſiſtens, cohaerens natura, non vero quaſi quoddam illius coniunctum, euen- tumue, ſeu accidens. S etas, quae tolli a re, cuius eſt, ſine e- ius pernicie non poteſt, vt tactilitas a corpore, intactilitas ab inani; & con- cretius, pondus a ſaxo, calor ab igne, liquor ab aqua; euentum autem ſeu accidens, cuius aduentu, abituquei natura manet incolumis, vt libertas, & ſeruitus, paupertas, & diuitiae, bellum, & pax &c. ideirco haec omnia, non tertiam quandam perſe naturam, quae nimirum ſit a corporea, incor- poreaque diuerſa, conſtituunt, ſed ſolummodo tanquam aliquid ad alter- Vtram attinens, ſe habent. CA P. II. INFINITVYVM, IMMOBILE, LMMVYTABILE. Tacrt lc. TAm Vniuerſum ex inani, & corpore conſtans, infinitum eſt. Id enim, quod finitum eſt, extremum habet: Quod vero extremum habet, id exa- lio quopiam cernitur, ſeu ex inter- vallo, extra aſſumto cerni poteſt. At vniuerſum ex alio quopiam extrinſe- I. „43 1. ſ,. 3 „ L. . Nempe cum coniunctum ſit propri- cd* 450. b. v. 456. cus non cernitur: quippe cum nihil ſit interualli, ſeu ſpati, quod intra ſeipſum non contineat; alioquin enim vniuerſum, niſi vniuerfum ſpatium contineret, non foret: Quare neque Pff fff3 habet Lucret. I- 966 PARS XII PIIOSOPHIAE EPICVI PARS II. habet extremum. Quod porro non cilicet, quod aeque vt extremis, ita me- habet extremum, id neque finem ha- bet: Quod vero finem non habet, id non finitum ſane, ſed infinitum eſt. Confirmatur autem, quia ſi extre- v. 367,. -MU fingas, & ſupponas quempiam Laert. X, 42. Adde in eo conſtitui, qui valida vi telum extrorſum vibret, aut telum procedet, aut non, ſed cogetur conſiſtere. Et ſi procedat quidem, eſt ergo extra locus, quocirca & illic non fuit extremum; ſin minus, ergo eſt aliquid exterius, quod motum inhibeat: ſicque illic rur- ſus extremum non fuuaiut. Porro iſthaec infinitudo vniuerſo competit, & multitudine corporum, & magnitudine inanis; idque infinita- tibus ſefe imuicem, alternisque, ſeu ex ordine protendentibus. Nam, ſi inane quidem infinitum, & corpora finita forent, tum corpora, quae in perpetuo ſunt motu, (vt dicendum non multo oſt) nusquam conſiſterent, ſed per infinitum inane diſperſa ferrentur, tanquam nihil habentia, a quo ſiſte- rentur, compeſcerenturque variis re- tuſionibus. Sin vero inane finitum, corpora infinita forent; tum non pa- teret locus, in quo exiſtere infinita corpora poſſent. . .— FHinc proinde ipſi vniuerſo, infini- Gaſend. toue ſpatio non ita attribuendum eſt ad Laert. eſſe ſupra, ac infra, vt ſi quidpiam X..212. eſſet in vniuerſo ſupremum, quidpi- am infimum; illud quidem, concipi- endo ſpatium, quod eſt ſupra caput, non in infinitum protendi; hoc vero, cogitando illud, quod ſub pedibus, non in infinitum produci; perinde, ad ſi tam illud, quod ſupra, quam il- lud, quod infra, ad aliquid vnum, idemque determinaretur; vti fit ad nos, aut ad medium huiuſce mundi, altera partium eius extremarum cogi- tata ſuprema, altera infima: in infinito „ dio caret, mente aſſequi id non licet. Quamobrem praeſtabilius eſt, aſ- ſumere vnam aliquam motionem, quae furſum procedere in infinitum intelli- gatur; & pari ratione aliam, quae de- orſum, tametſi proinde illud mobile, quod a nobis, verſus loca vertici no- ſtro imminentia, feretur, millies oc- currat ad eorum pedes, qui ſupra ſint, quique id aduenire inferne opi- nentur, (aliis ſcilicet oogitatis mundis,) aut quod a nobis verſus regionem pe- dibus ſubiectam, ad verticem eorum, qui infra, quique idcirco aduentare ſuperne credituri ſint: nihilo enim minus tota vtraque oppoſita motio intelligitur procedere in infinitum. Hiſce eſt conſentaneum, vt vniuer- Uaert. ſum tale ſemper fuerit, quale & iam 41 eſt; & quale iam eſt, tale ſemper fu- turum ſit. Quippe & nihil eſt, in quod, quaſi naturam vniuerſi habere deſinat, mutetur; & praeter complectens omnia vniuerſum, nihil eſt, quod in ipfum ir- rumpens, ſit illi mutationis cauſa. Iure ergo habetur vniuerſum, vt immobile, prout extra illud nullus lo- cus eſt, in quem emoueatur; ſic & im- mutabile, quatenus neque decremen- tum, neque incrementum accipit, & ortu, interituque caret; ac proinde aeternum eſt, fiue durationis princi- pium, finemque non habet. Ac mouentur quidem, mutantur- que intra ipſum multa: verum, & qua- lescunque motus, mutationesue ac- cipiantur, nullius plane momenti funt, ſi ad ipſam vniuerſi immenſitatem com- parentur; & non ideo totum ipſum vniuerſum aut mouetur alio, aut mu- tatur in aliud, & non propterea non ſemper idem, quale ſemper fuerit, eſſe perſeuerat; quoniam pares ſemper motiones, mutationesque in eo fue- . runt; runt nunn luent, , 11982.1 tame. licet. ſt, al. hquae Nelli⸗ de de. obile, i no⸗ § 0- ſupra 0i , npe⸗ tum, Nare enim otio 1 ler- Laert. ian 41 f. loc, 1 niii il⸗ nihil in vniuerſo nouum fieri, prae- Eterum, priusquam dicatur de re- OMbus, quae in vniuerſo generantur, & corrumpuntur, deque Principiis, ex quibus fiunt; merito praemittenda eſt, & quaſi habenda praeter ordinem, quae eſt de natura diuina tractatio, tum ob ſummam eius naturae prae- ſtantiam; tum quod tametſi ex genere corporeae naturae ſit, non tamen tam corpus, quam quaſi corpus ſit; nihil- que adeo commune habeat cum ee- teris corporibus, hoc eſt, caducis ſeu orientibus, atque intereuntibus rebus. natura diuina ſoleat, aliquane in v- niuerſo ſit? Videtur tamen res non 5. Cic: debere prorſus verti in controuerſiam, Deor. 1, quod Deorum notionem in animis im- 17. Preſſerit ipſa natura. Quae eſt enim omnino gens, aut quodnam genus ho- minum, quod non habeat ſine doctri- na anticipationem aliquam Deorum⸗ Quamobrem, cum non inſtituto aliquo, aut more, aut lege ſit opinio conſtituta, maneatque ad vnum omni- . vm firma conſenſio; intelligi neceſſe eſt, eſſe Deos; quoniam inſitas eorum, vel potius innatas cognitiones habe- mus: de quo autem omnium natura conſentit, id verum eſſe neceſſe eſt. Eſſe igitur Deos confitendum eſt. Lucret. Ac videri quidem poſſunt homi- V,I182. nes, cum cernerent coeli rationes, & varia annorum tempora verti, redire- que certo ordine; neque poſſent, qui- bus id cauſis efficeretur, cognoſcere; 2=ð id ſibi perfugium habuiſſe, vtDHiis omnia tribuerent, facerentque, eorum nutu omnia flecti, ac ſimul in coelo ipſos col- ib. PHFSICA CAP. DE DIVINA IN VNIVERSO NATVRA. Cum vero illud primum requiri de 967 runt; adeo proinde, vt dicere liceat, ter id, quod in temporis infinitate eſt iam factum. III. locarent, quod reuolui in coelo ſolem- lunam, ac ſtellas conſpicerent: at quomodo iſta Diis attribuiſſent, niſi prius eſſe Deos cognouiſſent? HM An ergo potius Deorum notitiam Lucret. hauſeruntex ſomniorum viſis? Potue- 1168, runt certe magnis quibusdam, & hu- mana forma incurrentibus per ſomni- vm imaginibus, exiſtimare, eſſe reuera aliquos huiusmodi humana forma praeditos Deos. Potuerunt, inquam, dum non tam in ſomnis, quam cum inter vigilandum meminiſſent, appa- ruiſſe ſibi in ſomnis praeclaras illas ima- gines, adeo grandes, adeo cohaeren- tes, intelligere, nihil repugnare, imo oportere, vt extarent alicubi conſi- miles ipſis naturae, quae & ſenſus, ſeu intelligentiae capaces forent, propter- ea, quod membra mouere, vocesque mittere cernebant; & immortales eſ- ſent, propterea, quod illarum ſemper ſuppeditaretur facies, quod forma ma- neret, quod ea granditate foret, vt non temere vlla vi conuinci poſſe vi- derentur: & beatae praeterea, quod neque mortem metuerent, neque vl- lum ex iis, quae efficerent, caperent laborem. Potuere & ratiocinando, illa ovoreia Cic. de ſeu aequabili tributione vti, qua, de Nat. De- criteriis cum ageremus, effici, dixi-or. I, 19, mus, ſi mortalium tanta multitudo ſit, eſſe immortalium non minorem; &, ſi quae interimant, innumerabilia ſint, etiam ea, quae conſeruent, infinita eſſe debere. Vtcunque fuerit, illud certeexan- ticipatione habemus, vt Deos beatos, & immortales putemus. Quae enim 968 Cic. de nobis natura informationem deorum Nat. De-ipſorum dedit, eadem inſculpfit in or. I. . mentibus, vt eos beatos, & aeternos haberemus. Quod ſiita eſt, vere ex- poſita eſt noſtra illa ſententia, quod aeternum beatumque ſit, id nec habe- re negotii quicquam, nec exhibere alteri. Itaque neque gratia, neque ira teneri; quod, quae talia ſint, imbe- cilla ſint omnia. ib. Ac, ſi nihil quidem aliud quaerere- mus, quam vt Deos pie coleremus, & vt ſuperſtitione liberaremur, ſatis eſ- ſet dictum: nam & praeſtans Deorum natura hominum pietate coleretur, cum & aeterna eſſet, & beatiſſima; habet enim venerationem iuſtam quic- quid excellit; & metus omnis a vi, atque ira Deorum pulſus eſſet; intelli- gitur enim a beata, immortalique na- tura, & iram, & gratiam ſegregari, qui- bus remotis, nullos, a Superis impen- dere metus: Sed ad hanc confirman- dam opinionem, inquirit animus, & formam, & vitam, & actionem mentis, atque agitationem in Deo. Ac de forma quidem, partim natura nos admonet, partim ratio docet. Nam a natura, habemus omnes omnium gentium, ſpeciem nullam aliam, niſi hu- manam Deorum: quas enim alia for- ma occurrit vnquam aut vigilanti cuiquam, aut dormienti? Sed ne o- mnia reuocentur ad primas notiones, ratio hoc idem ipſa declarat. Nam, cum praeſtantiſſimam naturam, vel quia beata eſt, vel quia ſempiterna, conuenire videatur eandem eſſe pul- cherrimam; quae compoſitio mem- brorum, quae confirmatio lineamen- torum, quae figura, quae ſpecies hu- mana poteſt eſſe pulchrior? w. Quod ſi omnium animantium for- mam vincit hominum figura, Deus autem animans eſt; ea figura profe- Cic. ib. c. 18. PARS XII. PHIIOSOPHIALl EPICVRI PARSII. cto eſt, quae pulcherrima ſit omnium. Quoniamque Deos beatiſſimos eſſe conſtat; beatus autemeſſe ſine virtute nemo poteſt; nec virtus ſine ratione conſtare: nec ratio vsquam ineſſe, ni- ſi in hominis figura: hominis eſſe ſpe- cie Deos confitendum eſt. An vero, cum Deos eſſe hominis, Velleius animantisque ſpecie dico, tale ipſis Ebicure propterea, quale vulgo eſt hominum, &el- animantiumque corpus tribuo? Id ſa-cap. 12. ne abſit. Etenim, non eſt quidem Deus res, vt Plato voluit, mere in- corporea, quoniam, id quale eſſe pos- ſit, intelligi non poteſt: careat enim ſenſu neceſſe eſt, careat prudentia, careat voluptate; quae omnia vna cum Deorum notione comprehendimus: at non ideo tamen craſſum corpus eſt, imo neque etiam quam poteſt ſubtiliſſimum ex atomis coagmentari: ſed omnino eſt corpus ſui generis, quod ſane non ſenſu, ſed mente cernatur, nec ſolidi- tate quadam, nec ad numerum, ſed imaginibus, ſimilitudine, & tranſitio- ne perceptis, quodque comparatum ad ea, quae vulgo occurrunt, appel- lanturque corpora, dici poſſit, eſſe non corpus, ſed, quod iam dixi, quaſi cor- pus, &, v. c. non ſanguinem, ſed quaſi lſanguinem habere. Obiter interim inſinuo, non eſſe Cic. Nat hoc quale cunque corpus coagmen- Deor. I, tatum ex atomis; quoniam ſempiter- 24 num alioquin non foret, & ex ipſo or- de ira tu conſequeretur interitus, ex con-Dei c. 10, cretione diſſipatio, ſicque non eſſet ſempiternum. Adeo proinde, vt qua- ex bPlur. tuor quaedam habenda, aeterna, incor-lac. Ph/, ruptaque ſint; nempe vniuerſum, cuipeer nullus locus, in quem dilabi valeat, Gaſſend, ſubſit; inane, quod nec tangi valeat, ad Lacrt. nec plagam vllam accipere; materies X. b. rerum, quae niſi immutata ſubſiſte- 1286. ret, ea, quae diſſoluuntur, in nihilum abirent; denec. Benek. X wir Ri tin. di⸗ fa m v den IV,19. Pl 40 gert. 135. tüum. 8 elle irtute tione leni⸗ inis, Velleins iſis W nuunn Cele dem in. enim ntin, Cum 8:4t Imo UIE in 100 l- ed 1o⸗ dun Pel 101 or- ſi elle Cie Nn en-Deor. l. ar. 24. ele actan. Dl-ge ir u⸗Dei c.10. ſet la es 266 129 n n, Senec. de PFIPSTCA. 969⁰ abirent; ac tandem natura diuina, quae tales eſſe, vbicunque ſint, beatas Deo- & inconcreta eſt, &ob tenuitatem at- tingi, plagamque accipere non poteſt. Quo fit, vt Phyſicorum quiſpiam maximo in errore verſetur, cum eam dicit Deorum naturam, quae imagines fundat, mittatque ex ſe. Quippe hoc modo deripi ex illa aliquid ſic poſſet, yvt admitteretur exſolubilis; nonnulli Benef., Vero perperam mentem noſtram inter- 1V, 19. Pretentur, dum ex eo, quod plures admittimus mundos, ac dari proinde intermundia, hoceſt, interualla inter mundos dicimus, aiunt Deos a nobis metu ruinarum collocari in intermun- diis. Siquidem, vt ipſam inane, ſic Deorum natura longe eſt tenuior, quam vt aliquid metuat ruinaruma corpori- bus; a quibus ſi metueret, in nullo magis loco, quam in intermundiis, tum, cum futurum eſſet, vt mundi diſ- ſoluerentur, metuendum foret. Ac deſignare quidem non licet, qui- bus in locis Dii degant, cum ne noſter quidem hic mundus digna illorum ſe- des ſit: ſed dicere tamen vniuerſe licet, qualem poetae olympum deſcribunt, rum, quietasque ſedes: Quas negue concutiunt venti, neque ncret. nuhila nimbis UIi, 20. Adſpergunt, neque nix acri concreta pruina Cana cadens violat, ſempenque in- nubilus aether . Integit, & large diffuſo lumine ridet. Hinc, cum praeterea requiritur, Cic. de quaenam vita Deorum ſit, quaeque ab Nat. De- iis degatur aetas; reſpondere licet, eam .l, 19. ſane, qua nihil beatius, nihil omnino bonis omnibus affluentius excogitari poſſit. Nihil enim agit Deus, nullis occupationibus eſt implicatus; nulla opera molitur, ſua ſapientia, & virtute gaudet; habet exploratum, fore ſe ſem- per cum in maximis, tum in aeternis voluptatibus. Hunc Deum rite beatum dixerimus, qui beatam vitam in animi ſecuritate, & in omnium vacatione mu- nerum ponimus: non vero qualem alii deſcribunt, qui laborioſiſſimum indu- centes, implicant ipſum operoſis, mo- leſtisque negotiüis. ChqAP. IV. DE PRIMA MATERIA, SIVE DE PRINCIPIIS CONCRETARVM IN VNIVERSO RERVM. Laert. Eorr Nxvnc; vt ea, quae ſuſcepimus hic 4 2 ſubiicienda, refumamus; quia inprimis ſenſu manifeſtum eſt, in re- rum natura multa fieri, & multa quo- que interire: ideo mente tenendum eſt, opus ad hoc eſſe materia, ex qua resgi- gnantur, in quam reſoluantur. Nempe, ex nihilo nihil fit, & in nihilum nihil abit. Nam ſi aliquid ex nihilo fieret, poſſet quidlibet vndelibet naſci, tan- quam ſeminibus non egens; & ſiillud, quod interit, in nihilum occideret, pe- rirent prorſus omnia, tanquam non ſu- perſtitibus iis, in quae diſſoluerentur. Deinde, quia, dum genitae, factaeue alicuius rei noſſe naturam affectamus, illud primum requiritur, ſitne ea vnum quid, ſimplexque, an vero compoſitum ex aliquibus, quae ipſa ſimplicia, prio- raque ſint; conſtat nihil genitum, fa- ctumue, vnum, ſimplexque eſſe poſſe: quippe cum partes habeat, ex quibus coaluerit, & in quas rurſus diſſolui poſſit; quaeque & priores proinde, ſim- plicioresque ſint; & ſi ipſae adhuc com- poſitae fuerint, conſtare cenſeantur ex lis, quae ſint demum primae, ſim- pliciſlimaeque. Sgg ggg Rurfus Laert. X, 40, Laert. X, 38. 9/792 Rurſus itaque notum eſt, corpo- rum alia eſſe concretiones, ſeu ma- vis, concreta, compoſitaue corpora, alia, ex quibus concretiones, compoſitaue corpora fiunt. Haec autem, ſiprima, ſimpliciaque ſint, prima rerum mate- ria ſunt, dicunturque Principia, & a recentioribus etiam elementa. Huiusmodi autem Principia, ſeu o- mnium prima ſimplicia, incompoſita corpora, (ſiue malis, corpuſcula) eſſe debent, & inſectilia, nullaue vi reſo- lubilia: & hac ratione immutabilia, ſiue in ſeipſis mutationis omnis exper- tia. Nimirum, ſi futurum eſt, vt in concretionum diſſolutionibus omnia in nihilum non intereant; ſed conſi- ſtat, perſeueretque plena quaedam, DARI IN NATVRA RERVM CAP.. ATOMOS, QVAE 7 PARS XII. PHILOSOPEIAE EPICVEI PAES in--. = D ſeu vacui expers, ſolidaque adeo na- tura; quippe quae talis cum fuerit, non habeat, qua parte, aut quomodo fiſſuram admittat, ſicque diſſoluatur. Quamobrem & neceſſe eſt, vt ea, quae dicuntur Principia compoſitorum corporum, ſint naturae vt plenae, ſoli- dae, immutabilis, ita omnino inſecti- lis, vnde & atomos dicere ſolemus. Dicitur nempe atomus nobis, non quod minima ſit, hoc eſt, quaſi punctum (magnitudinem enim habet,) ſed quod non poſſit diuidi, cum ſit patiendi in- Capax, & inanis expers: adeo vt, qui atomum dicit, dicat id, quod & pla- gae ſecurum eſt, & pati nihil poteſt, quodque inuiſibile quidem propter exiguitatem ſit, ſed indiuiſibile tamen, propter ſui ſoliditatem. SINT CONCRE- TORVM CORPORVM PRINCIPIA. Eterum dari atomos allata ratio ſa- tis conuincit; quoniam cum na- tura nihil ex nihilo faciat, redigatue in nihilum, oportet quidpiam ſuper- eſſe in concretionum diſſolutione, quod inexſolubile ſit. Sane enim, ſi adhuc exfolubile, diuiſibileue dicas, neceſſe erit, ſubdiuidendo, peruenia- tur tandem ad aliquid, quod ſit ſoli- Laert. X, 56. dum, diuiſionisque incapax; quippe cum neque ipſa natura infinite exſol- uat, ſed in aliquo vltimo conſiſtat, ne- que dari Vlla corporis in infinitum di- viſio poſſit. In corpore certe finito non poſſunt partes infinitae, neque magnitudinis, neque multitudinis accipi; neque a- deo poteſt intelligi, in ipſo peragi non modo illa in infinitum diuiſio, quae in minus fit, ſeu quae per partes ſemper minores, ac eadem quidem diuiſionis Proportione ſemper ſeruata procedit; verum illa quoque in infinitum pro- greſſio, quae fit non per ſemper mi- nores, ſed quae per aequales, ſeu ali- quotas vocatas partes procedendo. Si- quidem, cum partes, vt poſſint diui- ſioni, progreſſionique in infinitum ſufficere, admitti infinitae debeant; quomodo tandem eſſe infinitae in fi- nito corpore poſſunt? . Hli profecto, qui ſemel dixit, eſſe ĩb. .57. in quapiam re partes numero infinitas, intelligere amplius, declarareque non licet, qua ſit ratione finita ea, de qua loquitur, magnitudo; quoniam fiue aliquantae (aequalesue inter ſe) ſiue inaequales (ſemperue minores) ſint partes, quae reipſa debent in ea re- periri, vt poſſit diuiſio, progreſſioue in illas infinite fieri; manifeſtum eſt, magnitudinem, cuius partes ſunt, quaeque ex iis conſtat, & componitur,. debere re ipſa eſſe infincam. Et Lueret. l. * 568. l — — — — - kluc.⸗ Nkilh. lLert. 44. 5. Lucret 1,729 0 na⸗ Uerit, mocho tur. Nt ei, orum e,ſol. eck. emus. non tum guoc dlin⸗ gui pla. teſt, pter nen, . i. li. I⸗ Ui⸗ I It; ſ. ſeid. 5. 45, 0 lla le le t 6- le t, 1, v.729 ſq. transmutabilis, quam 1¹ 18.. B PH FSICA. 9714 Et cum aliunde magnitudo finita quod deniquereſiſteret, ſubeſſet. Quo manifeſte habeat extremum, extre- mamue partem, captu, oſtenſuque facilem, niſi haec quidem pars per ſe, & vt extrema ſpectari valeat; non lice- bit ſane, tametſi eam ſubdiuidamus, intelligere vllam aliam, quae extrema potius habenda ſit; cum illa nwrum diuidua pari ratione ſit futura. Quare & fiet, vt vlterius, conſequenterque verſus extremam in infinitum proce- dendo, perueniri nunquam, vel cogi- tando poſſit ad partem, quae extrema ſit; neque adeo vnquam, vt vel mini- mum ſpatium percurri progrediendo Lucret. I. valeat. v. 548. Hliſce adde, quod niſi ſupereſſent in exſolutionibus corpuſcula adeo ſo- lida, vt nulla vi exſolui poſſent, non poſſet ſatis capi diſcrimen, quod inter corpus, inaneque eſt, vtpote quod corporis, infinite tenuando, nihil, CAP. conſtantiam, vt in prouehendis ſem- pacto aliunde omnia imbecilla, ſeu ma- Lacret L.- vis mollia efficerentur; neque omnino L.v. 51. fieri durum quicquam poſſet: quippe cum ſoliditas ſola fundamentum ſit duritiei. Neque eſt, quod idcirco haereas, quaſi, cum atomi fiant ſoli- kueret dae, fieri ex illis poſſe non videantur 566. G. res molles. Siquidem molles poſſunt HW fieri ſola intermiſtione inanis, in quod partes preſſae ſeſè recipiant, tactuique cedant. Adde & tam multiplicem in natura % „ nciar 8 crl. 5og. fg. per animalibus ad certas vsque virium, incrementi, ac vitae metas; in impri- mendis ſemper iisdem ſingulorum ge- nerum diſcriminibus, & notis; quae praeſtitura ſane non eſſet, niſi princi- piis vteretur certis, & conſtantibus; atque adeo diſſolutioni, mutationi- que non obnoxiis. DE ATOMORVM PROPRIETATIBVS, MAGNITV- CVn omnes porro atomi videantur, ob expoſitam ſoliditatem, vnius- modi, eiusdemue naturae eſſe; ha- bent tamen quaedam coniuncta, ſiue proprietates, & qualitates quasdam, quibus differre inter ſe poſſint. Hu- Ylut. Plac. iusmodi autem ſolummodo ſunt, ma- Dhn b/A gnitudo, figura, & pondus, & ſi quae etÿ* „ praeterea cum ipfſa figura cognationem 14. 3. habent neceſſariam, vti aſperitas, & lae- vor. Nam color quidem, calor, fri- gus, & qualitates ceterae non atomis congeneae ſunt, ſed concretorum pro- priae, ortaeque ex ipſis atomorum par- tim coniunétis, partim euentis, de quibus poſtea dicendum eſt. Attingo hic ſolum, ſi color v. g. i- Lucret. H. Pſis ineſſet atomis, fore, vt tamn eſſet in- DINEQVE INPRIMIS. conſtantes ex atomis res, quae vno eſſent colore, non poſſent illum com- mutare, & apparere alio, ſecus ac ob- ſeruamus fieri. Mare etenim ſpume- ſcendo albeſcit, coloris alias caerulei, qui profecto, ſi illi ineſſet propter cae- ruleas atomos, conuerti in album co- lorem non poſſet. Quod enim dicunt aliqui, fieri contraria ex contrariis, id adeo repugnat, vt candida potius de nullo, quam de atro colore ſint ex- oritura. Melius, qui cenſent, rerum materiam, vt varietatem ſubire colo- rum, qualitatumque aliarum poſſit, de- bere eſſe earum expertem, tuentur, eo modo, quo oleum deſtinatum odori- Pus, eiusmodi eligitur, quod ſit maxi- me inodorum. Vt de ſingulis vero atomorum * DPI L Lucret. L. I. V. 268. ſq. Laert. X. 55. Lucret. 972 Proprietatibus quidpiam attingamus; dum illis attribuo inprimis magnitu- tudinem; non quantamlibet ſane eam intelligo; neque enim atomus vel ma- xima eſt tanta, quae cadere in viſum Poſſit, verum, quae, licet ſit infra ſen- ſum, aliquantula tamen ſit, (neque e- nim, ſi atomi puncta eſſent, earerent- ve omni magnitudine, poſſet ex ipſis vllum corpus magnitudinis cuiusdam compingi) vnde & fit, vt ſoleam dice- re de atomo, quod ſit paruum quid; videlicet, quaſi non omnem, ſed pro- ceram ſolum magnitudinem ab ea ex- cludendo. V Neque vero obſtare debet, quod a- tomorum magnitudo non percipiatur ſenſibus: cum fateamur, neceſſe ſit, res, quae viſum fugiant, innumeras eſ- ſe, licetne enim videre ventum, ca- lorem, frigus, odorem, vocem, aut Corpuſcula, quibus appellentibus haec ſentiuntur? Licetne corpuſcula hu- moris, quibus veſtes in littore ſuſpen- ſae vueſcunt, expanſae ſereſcunt? Li- cetne ea, quae deteruntur ex annulo diutius geſtato, ex vertente cardine, ex ſulcante vomere, ex lapide, quem gutta cauat, quem incedentium greſ- ſus deminuit? Licetne ea, quibus plan- ta aut animal increfcit pubeſcens, ta- beſcit ſeneſcens; aliaque id genus? Non eſt interim reputandum, eſſe atomos omnes eiusdem magnitudinis: nam alias quidem in iis matores, alias minores exiſtere, rationi magis conſo- num eſt, & hac re admiſſa, plurium, quae contingunt circa paſſiones animi, circa- que ipſos ſenſus, reddi cauſa poreſt. 7. Poſſe autem etiam infra ſenſum, ma- IV.v. 5. gnitudinum varietatem incomprehen- ſibilem dari, vel ex eo poteſt intelligi, quod animalcula quaedam ſint, quorum tertia pars, ſi diuiſa intelligantur, viſum fugiat: & nihilominus ipſis compingen- PARS XEII. PHILOSOPHIIAE EPICVRI PARS II. dis neceſſaria ſit partium incompre- henſibilis multitudo. Quot enim, quae- ſo, extent oportet ad conficiendum in- teſtinum, ad conformandum oculos, ad componendum artus, ad contexen- dum animam, ad conſtituendum par- tes vniuerſe omnes, ſine quibus intelli- gi anunal, quod viuat, quod ſentiat, quod moueatur, non poteſt? An poſſit, quaſi rudiexemplo, varie- Ariſtot. tas illa comprehendi ex ramentis illis L. I. de puluereis, quae ſolares radii feneſtris an. c. 5. traiecti demonſtrant? Cum enim citra tales radios, caeca omnia, peraeque ſint, tralicientibus tamen radiis, innumera corpuſculorum multitudo ita apparet, vt maiorum ſimul, minorumque diuer- ſitas maxima appareat.Ac non dico qui- dem, vt aliqui putant, huiusmodi cor- puſcula eſſe atomos, (quipe cum in mi- nimo eorum multae contineantur ato- Lucret. II, 113. morum myriades,) vtor duntaxat eo- rum ſimilitudine, vt, cum tota atomo- rum quaſi notio, viſui quantumlibet acuto imperuia, & quaſi caeca ſit, in- telligamus, illam radiis rationis ita illu- ſtrari, vt & atomi mente peruideantur, & comperere ipſis concipiamus magni- tudinum varietate. Ex hoc autem fit, vt quemadmodum Laert. X, in magnitudine grandi, acmenſurabili, accipimus quidpiam, quod, vt ſit com- munis menſura, habeat rationem mini- mi, cuiusmodi eſt pes, digitus, aut gra- num: & in magnitudine ſenſibili accipi- mus etiam aliquid, quod habeatur mi- nimum ad ſenſum, vt animalculum di- ctum acari; ita in magnitudine intel- 58. 59. ligibili, qualis eſt atomi, accipere ali- quid liceat, quod in illa habeatur quaſi minimum, qualis eſſe in atomo poteſt angululi apiculus. Id tamen diſcriminis eſt inter mini- mum menſurae, & minimum tam ſen- ſus, quam mentis, quod illud ſui re- petitione intelligatur poſſe toti magni- tudini . eſt Laert. , 42², Lactant, lnſtitnt. l 1, Cie. de l Na der or la4, hpre. Iuae- in⸗ los, en par⸗ tell⸗ ntiat, alle. Ariſtot, ilisl.l de ſtrisenc.. Ctraucrt. lint ni; nera et, ler: li- or- ⸗ to⸗ eo⸗ 10. et m Leet , ,5 55. ⸗ i⸗ 1. . . . ⸗ ðð PHVSTICA. 973 tudini coaequari; iſta vero intelligan- tes dicimus, copulatasue intelligimus, tur ceu puncta quaedam indiuidua, quae aut termini ſint magnitudi- num, aut quaſi quaedam copulae partibus ſic interiacentes, vt reſpectus quosdam duntaxat ad partes hinc inde copulatas habeant, tametſi eiusmodi ſint, vt ab ipſis initium menſurationis fieri poſſit; quippe etiam in atomo di- prohibet. Quanquam cum eſſe in atomo par- CCA P. menſiones quasdam mente fieri nihil non eſt res ita accipienda, quaſi illae ſe- ijunctae aliquando fuerint, & in vnio- nem poſtea coierint; ſed facimus, vt declaremus, eſſe in atomo veram, & ex partibus conſtantem magnitudinem: tametſi aliunde id habeant a concretis rebus diſerimen, quod ipſae earum par- tes poſſint deſignatione ſola, non item ſeparatione diſtingui; quippe quse cum naturali, indiuiduo, perpetuoque nexu cohaereant. VII. DE ATOMORVM FIGVRA. Lucret. D figuram, quae terminus magni- I.„.,333. Atudinis eſt, quod ſpectat; neceſſe q. eſt inprimis eam eſſe in atomis multi- plicem, ſiue atomos eſſe inter ſe diuer- ſimode figuratas. Nimirum id ex eo arguitur, quod exiis contexta natura- lia omnia, homines, ferae, volucres, pi- ſces, plantae, &c. diuerſimode figuren- tur; & non modo quidem ſpectatis ipſorum generibus, ſed ſingulis etiam eerundem ſpeciebus, ſiue indiuiduis; neque enim duo vlla ſunt adeo ſimilia inter ſe, in quibus, ſi attenderis, non diſcrimina aliqua, quibus inter ſe diffe- rant, agnoſcas. Laert. F6, Deinde cum ſint figurarum in ato- 42. mis ſpecies numero incomprehenſibi- ne les; ſunt enim rotundae, ouatae, lenticu- III, 17. lares, planae, gibbae, oblongae, turbina- Cic, de tae, hamatae, laeues, aſperae, hiſpidae, te- Nat. De- trahedricae, pentahedricae, hexahedri- or. I, 24. Cae &. tam regulares, quam irregulares, absque vlla determinatione intelleétus poſſibili, non ſunt illae tamen numero ſimpliciter infinitae habendae. Nam, non eſſent quidem rerum concreta- rum tot haec, tantaque diſcrimina, ſi in atomis, ex quibus texuntur, eiusmo- di foret figurarum diuerſitas, quae ani- mo comprehendi poſſet; at non poſ- — ſunt tamen infinitae ſimpliciter eſſe a- tomorum diuerſitates, niſi quis forte in atomis concipiat magnitudinem, non quae infra ſenſum conſiſtat, ve- rum quae re ipſa infinita ſit. Siquidem in magnitudine, ſuperficieue magnitu- dinis, quae finita ſit, intelligi diuerſi- tates, quae ſint infinitae, non poſſunt. Tertio autem, tametſi ſpecies fi- gurarum infinitae non ſint; ſunt ta- men in vnaquaque figuratione, figu- raeue ſpecie, atomi numero infinitae ſimpliciter, hoc eſt, infinitae ſunt or- biculares, infinitae ouatae, infinitae pyramidales, &c. quoniam alioquin v- niuerſum multitudine atomorum in- finitum minime foret, vt declaratum jam ante eſt, niſi atomi, quae ſunt inter Laert. X, 42. ſe figuratione ſimiles, numero infinitae ſimpliciter forent. Adnotandum vero, licet anguloſae, Lucret.7. hamataeque atomi ſint, non eſſe tamen, v. 486. cur quispiam illas deteri poſſe, aut frangi putet, quippe tam anguli, & ha- mi, quam media ipſa corpuſcula vnius- modi naturae ſunt, & pari vt ſoliditate, ſic neceſſitate tenentur, adeo, vt nulla plane ſit vis, quae ſtringere atomum, aut ſecundum totam, aut ſecundum partes, etiam ad vſque apices poſſit. S Sgg ggg 3 CArF. g. Pluté Pl. Phil. I, 3. 974 PARS XII PHILOSOPFEIAF FPICVRI PARS II CAP. VIII. DE GRAVITATE SEV PONDERE, AC MVLTIPLICI ] MOI'V ATOMORVM. Eſcer. di 10 C. Loiqne ipſis atomis grauitatem, fa Mpondusue attribuo, quod, cum in Lao Motu, conniſuque ad mouendum per- II.v 82. Petuo ſint, neceſſe ſit ipſas moueri in- terno illo impetu, qui grauitas dici, ſeu vt, dum contingit atomos incurrerein pondusmereatrr. Lucret. Diſtinguendus vero inprimis oc- I..v 217. currit in ipſis atomis motus duplex, Cicer. de ynus ipſiusmet grauitatis, ſiue ponde- ane h 6. ris, quo atomus nempe ſuopte nutu fertur: alius ex ictu, ſeu reflexione, quo ſcilicet atomus vna in aliam impa- ta repercutitur. Et qui motus qui- dem grauitatis, ſeu ponderis eſt, pri- mario concipitur is, quo atomus ad k- neam, ſiue ad perpendiculum fertur; tali motu videlicet mouentur omnia, quae graujia ſunt. Verum, quia, ſi omnes atomiad lineam, deorſumue, & quaſi a regione ferrentur, fieret, vt nunquam altera alteram poſſet attingere; ea de cauſa neceſſe eſt declinare atomos per- paullum, & quo nihil poſſit fieri minus, ira enim effici poterunt complexiones, & copulationes, & adhaeſiones atomo- rum inter ſe; ex quo & effici poſſit mundus, omnesque partes mundi, quaeque in eo fint. Lucret. I. Cum dico autem fore, vt alioquin v,. 1069., atomi ſe mutuo non attingerent, ne- que adeo coirent, idcirco eſt, quod nul- lum ſit in vniuerſo, tanquam infinito exiſtente, medium, in quod tendant, vt coire proinde poſſint; ſed concipi duntaxat poſſit, iuxta ante dicta, regio quaedam ſurſum, ex qua, absque VIIO initio, atomi omnes ſua grauitate, quaſi imbris guttae, hoc eſt, motibus, quan- tum eſt ex ſe, parallelis adueniant; alte- ra deorſum, in quam omnes absque VIIo termino iisdemmet motibus fe- Tantur. Motus autem ex reflexione intelligi interwallis reſultat, quam, cum ſpatiis breuibus pulſa, repulſaue, quaſi concu- titur, palpitatue. Ex quo etiam fit, complexionem, conuentumue pluri- vm ſibi mutuo obſtantium, ſeſeue mu- tuo irretientium, (quod maxime fit in concretionibus, vbi videntur quieſce- re,) tunc tamen adhuc ſint irrequietae, gius, propiusue mutuo diſſitae, agita- tionem, ſiue ſpeciem palpitationis ob- tineant, deflexae nimirum, reprefſaeue a ceteris, qua talem complexum, coe- tumue conſtituunt. Cauſa vero huiusce non modo lon- gioris reſultantiae, ſed preſſioris quo- que agitationis, ſeu quaſi palpitationis inteſtinage, & continuae in ipfis con- cretionibus, eſt partim quidem natura inanis, quod etiam intra corpora com- pactiſſima interceptum, atomos ſingu- las aut ex toto, aut ex parte a ſe mutuo dirimit, neque eas ſiſtendi, firmandi- que vim habet; partim vero ſoliditas Plut. Lib. poteſt fieri, tam, cum atomus magnis de fac. in un. Laert. XxN,. 4 ¾. & quantum poſſunt, ac prout ſunt lon- Laert. X, 44. ipſis atomis competens, quae ſcilicet prae colliſione, repercuſſioneque pal- pitationem efficit, quantum quidem ipſa complexio inſtaurari motum ex colliſione patitur. Cum pondus vero, ſeu grauitas ſit in Laxrt. X, atomis, quaſi ingenitus quidam vigor, ſiue energia, &, vtiam dixi, impetus, quo ſunt ad motum comparatae; id- circo adſumendum eſt, moueri atomos (& vtrouis quidem, hoc eſt, ſeu ponde- ris, ſeu reflexionis motu) continenter, ac per omne aeuum. Scjilicet princi- pium, ex quo fieri iſta coeperint, nul- lum eſt, vtpote exiſtentibus non atomis 43. ucret. II. v. 94. 1 ib. 47. —, - Laert. 49. 65 I tellii nneri,. agnis fae, 1n atiie IIIn./ nen laer 1. nſt rein luri⸗ mu. irin ſce⸗ etie, lon- itr⸗ Ob- ele ce⸗ Ol-Laert. , 10. 4 ¾ nis n- a ⸗ u⸗ tuo lch⸗ tas et ⸗ ex in Lan. 1 . , Löctt rg . - os e⸗ , 1 1 Laert. X, 46. ib. 47. N atomis modo, ſed etiam inani ad vtrumque motum inſeruiente, per- petuis. . Eſt autem etiam aſſumendum, ato- morum motum, in quo nihil occurrit, quod retundendo ipſum deflectat, eius eſſe pernicitatis, vt quodlibet cogitabi- le ſpatium conficiat momento, hoc eſt, tempore inexcogitabiliter breui, (vide- licet debent etiam radiis ſolis, qui pu- rum per ſpatium non meant, mobilita- te praecellere.) Dico autem, in quo nihil retundens occurrit; nam alio- quin frequens retuſio ſpeciem tardita- tis; immunitas a retuſione, ſpeciem celeritatis ſubit. Neque vero propterea atomus, quae retuſiones patitur varias, ad haec, illa- que complura loca, iis peruenit tempo- ribus, quae diſcernere mente liceat, quippe illa diſcernere, in poteſtate mentis non eſt. Quin etiam contin- gere poteſt, vt ſenſibili tempore acce- pto, eadem atomus, tametſi variis defle- xXxa retuſionibus, ita feratur, vt vnde- cunque ex ſpatiorum immenſitate ad- veniat, non liceat nobis deſignare ali- quem locum, ſeu terminum, quem non tempore illo ſuperarit. Quippe talis eſſe ea retuſio poteſt, (hoc eſt, tam parum frequens, parumque deflectens) vt ipſa quoque aemuletur quadamte- nus celeritatem competentem motui, qui eſt retuſione immunis. Aſſümendum poſtremo & hoc eſt, Laert. X, atomos eſſe aequiueloces, quamdiu 43. 61. per inane feruntur, neque quicquam eſt, quod earum impetum retundat. Neque enim graues velocius feruntur, quam leues reputatae, cum nihil vtris- vis, quodobſtet, occurrat: neque item paruae, quam magnae, cum ſit traiectio omnibus pro magnitudinis ratione ae- . * PHVSLCA. 975 que libera, donec nihil eſt, quod iis im- pingatur. Neque vero etiam celeri- tate differunt motiones, quae aut fur- ſum, obliqueue propter colliſiones, aut deorſum propter grauitatem ingeni- tam fiunt; ſiquidem quamdiu atomus neutram in partem cohibetur, tam diu viam tenet, ad celeritate quidem cogitationi aequiparanda, quousque aut extrinſecus pulſa, aut grauitate pro- pria adacta, in referientis impetum, re- ſiſtentiamue incurrat. Quin etiam, quod ad concretiones, Laert. X, compolſitaue corpora ſpectat, cum ſint 62. atomi ſuapte natura aequiueloces, non idcirco vna dicetur eſſe celerior altera, quaſi quae atomi in concretionibus ſunt, & communi earum motu abri- piuntur, ferantur aliquando in vnum locum ſenſibili quodam, ipſoque conti- nuo, ſucceſſiuoque tempore, vt dum talis motus eſt ſegnis, aliquando (ſiue in vnum, ſiue in plura, ac diuerſa loca) temporibus ferantur adeo breuibus, vt ſola ratione poſſint percipi, vt puta, dum motus rapidiſſimus eſt. Verum dicendum ſolum eſt, quomodocunque atomi ferantur cum ipſis concretioni- bus, exagitari interim illas inteſtinis, creberrimis, ſiue potius innumeris, ſenſumque adeo fugientibus repercuſ- ſionibus, donec ipſa motus corporis totius, in quo ſunt continuitas, ſuc- cefſioue talis euadit, vt in ſenſum ca- dat. . Scilicet quod adopinamur de motu Laert. X, 2. atomorum inconſpicuo, quaſi tempo- raratione percepta poffint illius con- tinuitatem, ſucceſſionemue partium perniciſſimam aſſequi, nusquam verum eſt, ſed id potius, quicquid mente con- templamur, dum in ipiam rei naturam attendimus, verum eſt habendum. CAP — 976 PARS WII. PHILOSOPHIAE EPICVEI P.II. CAP. IX. ATOMOS, NON IEM VVILGARIA ELEMENTA, AVTY HOMOE- OMERA, ESSE PRIMA PRINCIPIA RERVM. ece circa atomos praemiſſis, ediſ- ſerendumiam videretur, quomo- do ipſae ſint principia, primaue rerum materies: ſed quia exequi id non li- cet, quin ſimul de generatione, & cor- ruptione diſſeratur, neque iſtud proſe- qui fas eſt, quin prius de rerum quali- tatibus, & prius adhuc de ipſis cauſis, illas creantibus, fuerit actum; ideo ſatis eſt hoc loco adnotare, atomos ideo eſſe Principia, primamue rerum materiem, quod ſint illud primum, ſimplicifſi- mumque, ex quo contexuntur, quae oriuntur omnia, illud vltimum, ac ſim- pliciſſimum, in quod, quae intereunt, omnia, reſoluuntur. Plut. Pl. Phil. I, 3. Primum autem, ac vltimum dico: adde Nam praeter alias moles grandiores, ex Gaſſend. quibus poteſt proxime magis, id, quod ad Laert. gignitur, coaleſcere, aut in quas reſol- X.p. 195. vi, quod corrumpitur, ſunt molecu- lae, ſiue mauis, concretiunculae quae- dam perexiles, quae factae quibusdam perfectioribus, indiſſolubilioribusque coalitionibus, ſint quaſi rerum ſemina diu perdurantia: Adeo proinde, vt di- cantur res etiam gigni ex ſeminibus, veruntamen non tanquam primis, quod ipſa ſint adhuc ex prioribus, pu- ta ex atomis: & dicantur pariter res diſſolui in haec ſemina; at non tan- quam in vltima, quoniam ipſa quoque exſolui vlterius in atomos poſſint. Addo autem quatuor vulgaria, quae admittuntur elementa, ignem, aerem, aquam, terram, dici quidem poſſe prin- cCipia, ſed non tamen prima, materiam quoque, ſed non primam, quippe cum atomos priores, ex quibus & ipſa con- texantur, habeant. Lucret.1, Et qui vnicum quidem elementum v. 636. ſq. pro principio ponunt, volunt ex ipſo, rarefactione, condenſationeque tria cetera fieri, & ex iis poſtea cetera: ſed, quo pacto, ſi vnum ſit, & niſi aliquid miſceatur, gigni aliquid poterit. Nam exigne quidem v. C. rarefacto, conden- ſatoque, nihil aliud, quam ignis langui- dior, validiorque creabitur. Ac vt praeteream illos, qui id do- ibid. v. cent, inane non admittere, ſine quo ta- 656 ſg men neque rarefactio, neque conden- ſatio poteſt fieri; ii animaduertere non videntur, non poſſe dici ignem mutari extinctione in aliquid aliud; quoniam illud, quod ſimplex eſt, niſi in nihilum abeundo, mutari non poteſt; aut cer- te, ſi admittant aliquid commune ma- nere, quod prius ignis, poſtea ſit aer, cum illud quidem prima ſit, commu- nisque materies, primam ipſam mate- riem non eſſe ex ſe neque ignem, ne- que aerem, ſed ipſas potius atomos, quae certa ratione conſtitutae, ignem, certa, aerem conficere poſſint. Qui autem plura aut etiam omnia ae- Lucret. 1 que primo admittunt, id incommodi v. 713. ſq. praeterea patiuntur, quod illa contra- ria ſtatuentes, aut ſe muicem perem- tura, aut nunquam coalitura indu- cant. Ac fuit quidem Phyſicus, qui gene-Lucret. I rari omnia cenſuerit ex corpuſculis v. 830. quibusdam tenuiſſimis, quae & appel- lauit bνοο νει⁰οο, ſimilaria, ſeu quaſi partes ſimiles, intellige, genitis rebus, adeo, vt illa, v. c. ex quibus res calidae fiunt, ca- lida ſint; ea ex quibus carneae, car- nea; ex quibus ſanguineae, ſanguinea, atque ita de ceteris: Verum, ſi prin- cipia eiusdem naturae cum ipſis rebus genitis ſint, poterunt ergo pari ratione, ac D Lucret. . 9.1020. Cicer. de Nat. De⸗ . or. l, 20, 1 6 ac illae, alterari, qualitatesue amittere; D ſicque & mutari, &, q uod naturae ſim- plicis ſint, in nihilum abire. . ib. Vt taceam, (ſi eſſe calida oportet, rina quo aliquid calidum fiat, quaſi niſi ex e trl : ſech iquid DE PRIMA, ET RADICAILI Nm H EST, DE AGENIE, nden- Luctet. I. Sbauitur iam, de cauſis dicamus; ngui p. 1020. Oquando ad aliquid faciendum ne- Cicer. de ceſſaria eſt non modo materia, ex 1o. b, dr he- qua, fſed etiam cauſa, a qua fiat: Vn- tr. b5b i de & fit, vt dicere cauſam, nihil ſit a- den- liud, quam dicere id, quod in rei pro- enn ductione agens, ſiue efficiens eſt. utari Non eſt porro eorum, quae fiunt, niam alia cauſa prima, & radicalis requiren- glutn . da, quam ipſae eaedem atomi, quatenus cer⸗ M ſunt eo praeditae vigore, ob quem ma- “D mouentur, aut in connifu ad mouen- der, dum continuo ſunt. Neque enim ni- abſurdum eſt, facere materiam actuo- le⸗ M ſam; abſurdum potius, facere iner- . tem; quoniam qui talem faciunt, & , ex ipſa tamen fieri omnia volunt, di- n cere non poſſunt, vnde ea, quae fiunt, ſuam efficiendi vim habeant, cum ha- e. uttl bere aliunde, quam ex ipſa materia, non ci valeant. .— r. ltaque, vt primae moleculae ex er. HW atomis coalitae habent in ſe energi- r. am quandam, ſeu ſeſe mouendi, ac agendi vim, conſtantem nempe ex e⸗lual ſingularum atomorum vigoribus, ſed ls r. ⸗ Varlie tamen modificatis „ prout ato- WD “R morum ſeſe inuicem irretientium a- bel. liae huc, aliae illuc feruntur; ita gran⸗ es dliores etiam moles contextae ex mi- Vt noribus, habent aliquam, eamque pro 4. illarum varietate modificatam, ac v- ⸗ numquoduis denique ex corporibus leh, naturalibus, ex ſuis conſtans molibus, iin⸗ moleculis, & atomis, ſpecialem habet bi⸗ energiam, ſeu ſeſe mouendi, ac agen- 1, PHFSTCGA 977 ſimilibus non gignantur ſimilia, debe- re ergo eſſe & ridentia, vt fieri ex ipſis ridens animal valeat; flentia, vt flens: aliaque id genus. CADp. x. CONCRETIONVM CAVSA, HOCG SIVE EFFICIENTE. di vim, certa ratione modificatam, Ita ſcilicet motus, ſiue actio a princi- piis vsque aſcendit, & exit. Notandumnihilominus eſt, cum a- tomi omnes aeque velociter mouean- tur, intra ipſas tamen concretiones, eas, quae anguloſiores, hamatiores- que ſunt, intricari, ac praepediri, ſicque veluti inertiores, ſegniores- que fieri, quam laeuigatiores, atque ro- tundiores: quare & energiam, ſeu a- gendi vim, quae eſt in concretis cor- poribus, ex iſtis potiſſimum eſſe. Et quia tales ſunt, ex quibus vt ignis, at- que anima, ita & generalius, qui ap- Pellantur Spiritus, conſtant: inde fit, vt, quae eſt praecipua in corporibus energia, ſit ex ipſis Spiritibus, qui, vt libertatem diſcurrendi, ſic dominium intra illa habent. Cum omnis vero effectio, aut actio, qua aliquid fit, aut ab interno ſit, aut ab extrinſeco principio; conſtat, res quidem artificiales, quarum materia iners eſt, & mere paſſiue ſe habet, de- bere totam ſui effectionem ipfi effe- ctori, agentiue externo: at res natu- rales, tametſi mutuentur partem ali- quam fui, ſiue principium quoddam agendi ab autore extrinſeco; debere tamen ſui effectionem principiis intra ſe contentis, vt a quibus interius ſecun- dum omnes fui partes digerantur, & conformentur. Praetereo autem ipſam quoque Hhh hhh agentis Sextus 978 agentis externi actionem a propriis eſ- ſe, internisque principiis, quae ipſam actionem eo ſemper vertant, atque di- rigant, quo impetus plurium, aut vali- dior tulerit. Quippe etiam in ipſis animalibus, vbi acho quaepiam volun- taria eſt, idcirco ipſa talis eſt, & illuc DE AC DE FORTVNA, FATO, PARS XII. PHILOSOPIAE EPICVEI P. II. potius, quam alio feratur, quia & oc- currit animo ſpecies illuc potius, quam alio vocans; & ipſe pro imperio, quo regit contentos in corpore ſpiritus, il los eo, non alio ducit, & cum ipſis ea, quibus inſunt, membra. Coab. Xl. MOTV, WI IDEM CVM ACTIONE, EFFECTIONEVE EST, FINE, ET SYMPATHETICIS, ANTIPATHETICISQVE CAVSIS. Nibil interim neceſſe eſt, excuſem, quod cauſae actionem, ſiue effe- ctionem cum motu confundam; ſi- quidem notum eſt vtramue idem eſſe cum ipſo motu, ac addere ſolum eam connotationem, quod ad rem ſiue a- ctam, ſiue effectam terminetur. Motum autem non alium ſane, quam qui ſit migratio de loco in locum, in- telligo, quique plerumque dicitur & latio, & motus tranſitus, & motus lo- calis. Nempe his modis nominant ad diſcrimen illius motus, quem & muta- tionem, & alterationem aliqui ſolent dicere; eum puta, quo res aliqua im- mutata manens ſecundum internam naturam, mutari, aut altera fieri ab iis creditur, ob alicuius qualitatis, vt calo- ris, aut frigoris acquiſitionem, vel a- miſſionem. Enimuero huiusmodi ſiue mutatio Empiric, ſiue alteratio non ſpecies eſt motus, a Phyſ. motu locali, tranſitusue dicto, diſtincta; P 387. B. ſed cum motus localis, ſiue tranſitus ipſum genus ſit, haec mutatio, ſeu al- teratio aliud nihil eſt, quam quaedam eius ſpecies, ea videlicet, qua mobilia interuallis feruntur, partim breuiſſi- mis, partim inconſpicuis. Siquidem, quod corpus concretum ſecundum qualitatem mutatur, omnino muta- tur locali, & tranſitiuo motu atomo- rum, corpuſculorùmue qualitatem cre- antium; idque ſiue loco, ſituque in ipſo Corpore transponantur, ſiue introrſum ſubeant, ſiue extrorſum migrent. Exempli cauſa, vt ex dulci fiat ali- quid amarum, aut ex albo nigrum, o- portet moleculas, ſeu corpuicula, quae ipfum conſtituunt, transponi, & ali- vm vice alterius, ordinem ſuſcipere: hoc autem non contigerit, niſi ipſae moleculae motione tranſitus mouean- tur. Et rurſus, vt ex duro fiat quid molle, & ex molli durum, oportet eas, ex quibus conſtat, particulas ſecun- dum locum moueri: quippe illarum extenſione mollitur, & condenſatione dureſcit. Quo fit, vt motus mutatio- nis aliud genere a tranſitus motu non ſit. Sed, vt ad motum, qui ſit cauſae, ef- ficientisue proprius, redeam, obſer- vare licet, quibuscunque rebus nomen cauſae tribuitur, idcirco tribui, quod ibid. . exerant motum. Nam fortuna qui-Gaſſend. dem, quae aliquibus cauſa eſt, non a-àd Laert. lio modo admitti poteſt, quam quia idem eſt cum per ſe mota, & agente cauſa, connotatque ſolum effectus connexi cum eo, qui ab ipſa intendi- tur, ignorationem. Allias profecto tantum abeſt, vt congruum ſit, illam Deam facere, quod vulgus facit hominum, „ pag. 1607. ſq. 1 — hon Der ne reß Ix Cc. fato e. P Galſend. AA lLaert. der J. pag, Pel 16017. a o cer⸗ tur D to. eſ re⸗ Crhend Alaen. LN220. O⸗ quam 0, quo⸗ tus il lser, ET, lcre⸗ lo rſum Ali- bis, 0- ne al⸗ ere: lie An⸗ id s, In⸗ Um ne . . Gallend. ad Laert, X., pig 11607. l. — — — 1617. Ex Cic., Lib. de fato &c. 1 Gaſſend. Pus per ſe cauſis, quatenus nexae in- aad Laert. ter ſe ſunt, & poſteriores a prioribus X. pag pendent. Quanquam haec connexio, cere ſolent. PHYYNTCA hominum, (neque enim quicquam a Deo inordinate peragitur,) quin etiam ne ſit quidem aliqua; etiam inſtabilis, reputanda cauſa. Ipſum quoque fatum eſſe aliud non poteſt ab ipſis mouentibus, & agenti- atque dependentia neceſſitatis eius non eſt, quam Phyſici quidam indu- Quippe nulla eſt in na- tura huiusmodi neceſſitas; cum eam abrumpat motus ille declinationis a- tomorum, de quo paulo ante dictum eſt, quatenus nec tempore certo, nec regione loci certa intercurrit. Finis quin etiam dicitur cauſa, ſed videlicet, quia efficit quidpiam, & non efficit, niſi quia molet. Mouet, in- quam, miſſa in animam ſpecie, quae trahat, alliciatque, inuiſibilibus qui- dem, ſed phyſicis tamen quibusdam quaſi hamulis, & catenulis, quibus ple- rumque cum animo pellicitùr & ipfum Corpus. Intelligitur certe, nullam poſ- ſe huiusmodi attractionem fieri, niſi . CbcAP. 979 per quasdamreſilitiones, implexiones- que atomorum fiat. Adeo proinde, vt etiam quaecun- que dicuntur vel per ſympathiam, vel per antipathiam fieri, ea peragantur Per phyſicas cauſas, hoceſt, per quae- piam inuiſa quidem, ſed quaepiam ta- men organula, quibus intercedentibus res aliquae ad inuicem tam attrahantur, aut repellantur, quam attrahuntur, re- pellunturque illage, quae id ab organis grandibus, ſenſibilibusque patiun- tur. Quippe, vt exemplo rem dicam, Lucret. què putemus fieri, vt leo galli conſpe- IV. 714. ctum ferre non valeat, ſed illo viſo ſta- tim aufugiat? Niſi quia ſunt in corpo- re galli corpuſcula quaedam, quae cum ſint ſpeculorum inſtar, leonis oculis im- miſſa, ita eius pupillas interfodiunt, ita acrem dolorem praebent, vt contra conſtare ac durare, quantumlibet fe- rox, rapidusque, non poſſit. Nihil ve- ro ſimile creant in oculis noſtris ea cor- puſcula ob texturam diſſimilem, vt in- telligetur ex iis, quae ſunt de ſenſibus diſſerenda. XII. . DE RERVM CONCRETARVM QVALITATIBVS GENERATIM. V HSD Qdu iam ſpectat ad qualitates, qui- bus res concretae inſigniuntur, notum eſt, comprehendi hocce nomine Gaſſend. Omnia, tam coniuncta, quam euenta re- ad Laert. rvum; ſed coniuneta X. p. 226 potiſſimum, ſiue ea ſint proprie coniuncta, hoc eſt, in corpore concreto, donec perſeuerat, conſtantia, & ab eo, niſi cum ipſius pernicie non ſeparabilia, ſiue impro- prie & laxius ſumta, hoc eſt, quaſi me- dia inter proprie dicta coniuncta, & euenta; quod nempe inſint quidem Ytilla, ſed horum tamen inſtar adue- niant; & abeant: adſint, & abſint cor- pori, citra illius corruptionem. Solet autem ſtatim de ipſis requiri, Laert. , iuxta id, quod ante inſinuatum eſt, qu fiat, vt ſint in rebus concretis, cum non ſint tamen in atomis, ex quibus res concretae conſtant? Et quod illae quidem atomis non inſint, declaratum iam ea ratione eſt, quod qualitas omnis inexiſtens atomis, vt magnitudo, figura, ac pondus, ſic ĩpſis naturalis ſit, vt non magis poſſit, quam ipſa atomorum ſubſtantia mutari; Hhhhhhꝛz idque 54. 980 * PARS XII PLOSOPEIAEF EPICVEI P. II idque, quia in ipfis concretionum diſiolutionibus remanere neceſſe eſt, quidpiam ſolidum, ac indiſſolutum, quod praeſtet, vt omnes, quae con- tingunt mutationes, neque in nihilum, neque ex nihilo fiant. Sextus Itaque reſpondendum eſt, creari Eatinic. qualitates in rebus concretis, tum ob Phyl. p. factam transpoſitionem atomorum, 387. B. nunc pauciorum, nunc plurium, quae Lactant. in vno ſitu qualitatem vnam, in alio III7. aliam exhibeant; tum ob factam de adde Gaſ- ei. . ſend, ad 00Uo aliquarum diſceſſionem, ex quo Laert. X. terum qualitates varientur, ſeu aliae, p. 226., quam prius appareant. Etenim ſicut litterae variam ſui ex- Ariſtot. hibent ſpeciem, non modo, quae Chyl,4 varia figura, ſiue forma ſunt, vti A, rrgtant. & N, ſed etiam, quae eadem, ſi in c. 118 varietur aut ſitus, aut ordo; ſitus, vt in N, & Z; ordo, vt in AN& NA: Ita non modo atomi, quae diuerſae figurae ſunt, (adde & molis, atque motionis,) ad efficiendum diuerſos ſenſus, exhibendumque in hoc colo- rem, in illo odorem, in alio ſaporem, in alio aliud, ſunt comparatae: ſed etiam, quae eiusdem ſunt, ſi inter ſe ſitum, ordinemue commutent, ita ſenſus afficiunt, vt quae vnum colo- rem, v. c. nunc exhibeant, mox ex- Uucret. hibeant alium; veluti iam annuimus II.v. z. cCirca aquam maris, quae in ſtatu pla- cigdo caerulea, in commoto alba appa- ret; resque trita eſt de columbae col- lo, quod prout ad lucem varie col- locatur, infignem colorum varietatem fubit. Arſt. &: Et ſicut non modo däiuerſitas fit, Lactant, dum litterae eagedem, quae vnam di- I. cc. B étionem componunt, ita transpo- nuntur, vt diuerſas formas exhibe- ant, ſed maxime etiam, dum ipfis aut aliquae adduntur, aut detrahun- tur aliquae: pari modo neceſle eſt, colores, odores, qualitates alias va- riari, dum non modo atomi eaedem ſitum, ordinemque commutant, ſed etiam, dum illis quaedam accedunt, quaedam decedunt, vt conſtare pot- eſt vel ex ipſa rerum mollefactione, induratione, crudifactione, matura- tione, ceterisque huiusmodi. Vt paucis dicam, quemadmodum Lucret. magni circa litteras refert, cum qui-I-759. bus, & quali inter ſe ſitu ac ordine ſint, quando tam exiguo litterarum numero ſignificamus coelum, terram, ſolem, mare, flumina, fruges, arbuſta, animantes, ceteraque innumera; ſic permagni refert circa atomos, cum qui- bus, & quo poſitu ſint, quibus inter- vallis, & connexibus, quos inter ſe motus aut dent, aut accipiant; quip- pe cum hoc modo omnium ſicut re- rum, ita qualitatum, quae in illis ſunt, exhibere varietatem valeant. Verum, vt res paulo ſpecialius di- Lucret. catur, videntur Inprimis qualitates II, 1012. quaedam ſuboriri ex atomis, quate- nus ſpectantur ſecundum fubſtanti- am, ac ſunt in eo inter ſe ſitu, vt inane amplius, parciusue interce- ptum, excluſumue habeant; Quae- dam vero ex iisdem creari, quatenus ſunt fuis illis tribus proprietatibus praeditae; & nonnullae quidem iuxta ſingulas, nonnullae iuxta congeriem plurium. J . Lucret. 3 Iv. . l. 95, hi y fe ato col rie⸗ loe iP PHIFPSTOA 29281 CA P. XIII. QVALITATES EN ATOMIS, SPECTATIS SECVN- DVM SVBSTANTIAM, AC INANIS INTER- CEPTIONEM. edlem Lucret. Cprimo quidem modo oriuntur de cauſa videtur corpus fluidum eſſe, Lucret. ſed 1 v. 575. A raritas, & denſitas. Scilicet ma- quam quia atomi, particulaeue, ex qui-II. v. Cunt, u.v. 96. nifeſtum eſt, neque quippiam denſum bus conſtat, & ſpatiola inania interce- 444¼. por⸗ A. fieri poſſe rarum, niſi quatenus eius pta habent, & diſſociatae mutuo ſic Gaend. one, ⸗ atom (partesue, ex quibus contexitur, ſunt, vt ſint emobiles inter ſe, ob ſpa- ad Laert. tura⸗ contextae ipſae ex atomis, jita a ſe in- tiolorum non reſiſtentiam. Neque X. b. vicem diſtrahuntur, vt in vaſtiorem etiam videtur quid firmum alia eſſe de 33 1. . inspo⸗ hibe. lͤihſis Ahun. ſeelt, 1 Ve- ſq. dum Lucret, gil /5) Ginne rum m, iſta, ſic gui. er. I⸗icnt. esli 1012. e⸗ locum diffuſae, plura, amplioraque in ipſo inania ſpatiola intercipiant: neque item quidpiam rarum fieri denſum, niſi quatenus eius atomi, partesue ita coarctantur, vt in locum redactae an- guſtiorem, inania in ipſo ſpatiola pau- ciora, contractioraue comprehendant. Taceo vero eſſe quoque manifeſtum, pro ratione intercepti copioſioris, pau- ciorisue inanis, aerem, v. c. aut lumen rarum eſſe intelligi; ſaxum autem, fer- rum, & alia horum de genere, eſle denſa. Oriri & cum iſtis videntur perſpi- cuitas, & opacitas. Siquidem vna- quaeque res tanto, ceteris paribus, eſt magis perſpicua, quanto rarior eſt, tanto opacior, quanto denſior: quo- niam rarior eſt radiis lucidis, viſibili- busque patentior; denſior vero ob- ſtantior. Dico tamen ceteris paribus; cauſa, quam oppoſita; atomis nem- pe, ſeu partibus ita ſe preſſe tangenti- bus, mutuoque cohaerentibus, vt pa- ri ratione emoueri non valeant; cum & tales haberi poſſint, ex quibus ma- gis hamatis, & quaſi ramoſis, ipſum corpus arcte compactum teneatur. Vt ſpeciatim aqua, liquida cum ſit, firme- tur in glaciem, dicetur inferius. Ad haec, & quae ex iſtis depen- dent, humiditas, & ſiccitas. Humidi- tas nempe fluoris eſt ſpecies, hoc ſu- peraddens ſolummodo, quod humidi partes corpus aliquod contingentes, aut in ipſum penetrantes, adhaereſcere ipſi valeant, vnde & humeétum, ma- didumue reddant. Siccitas vero fir- mitatis eſt ſpecies, id ſolum addens, quod ſiccum corpus humiditatis ex- pers ſit. Praeterea, quae cum his cohaerent, Lucret. mollities, & durities, quae aliunde e- v. tiam cum raritate, & denſitate con- agend gruunt, prout ceteris paribus vnum- I. c. p. quodque corpus tanto mollius eſt, 338. G. quoniam alioquin corpus denſius, quemadmodum vitrum, habere meatu- los inanes ita in directum poſitos po- teſt, vt radii facilius per ipſum, quam per corpus rarius, vt bralicde folium, cuius meatuli a corpuſculis varie per- miſtis ſint interciſi, traiiciantur. Nem- pe ipſi quoque radii perſcinduntur, niſi recta foramina, cuiusmodi vitri ſunt, tranent. Rurlſus oriuntur fluiditas, liquidi- tasue, & firmitas. Siquidem non alia quanto rarius, tanto durius, quan- to compaétius; quod quidem iam ante inſinuatum eſt, cum de ſoliditate atomorum. Ceteris, inquam, pari- bus; quoniam lutum molle, pumex durus eſt, ob cohaeſionem maiorem partium cauitates intercipientium, Hhhhhhe reſiſtentiumque 98² tium cedere in caua alioquin poſtica. CAP. Gaſſend. Sbcundo autem modo, & quatenus adLaerti quidem atomorum proprietates cuiusque rei magnitudo, quantitas, moles, non aliunde eſt, quam ex coa- ceruata magnitudine earum atomo- rum, ex quibus contexitur. Con- . ſtatque adeo augmentationem, demi- nutionemque corporum ideo fieri, quod atomi quocunque adueniunt, donent ipſas res augmine, vndecun- que abeunt, imminuant. ib. Praetereo autem, quatenus atomi maiores, aut minores ſunt, fieri poſſe, quas dicimus, hebetudinem, & ſubti- Lucret.ll. Htatem; ac reddi cauſam exinde poſ- v, 381.lg. ſe, cur ignis fulmineus penetrantior ſit, quam noſter e taedis, quorſum lu- men pertranſeat cornu, a quo imber reſpuitur, & conſimilia plurima. Ipfa aliunde figura rerum, niſi a fi- gura atomorum pendeat, (cum pende- re tamen videatur in omnibus rebus, quae eadem figura conſtanter naſcun- tur,) at generatim ſaltem verum eſt, . vnumquodque corpus ideo figurari, quia conſtat ex partibus terminatis, fi- Gaſſend. Sic vero, tametſi ex laeuore, & aſpe- l. c. b. ritate, quas dixi figurae atomorum 308, eſſe cognatas, non ſequatur neceſſa- rio fieri, vt res laeues ex laeuibus, aſpe- rae ex aſperis ſint; vniuerſe tamen ni- hil poteſt eſſe laeue intelligi, niſi cuius partes ad minimas vsque laeuigatae ſint, aſperum, niſi cuius ſint aſperatae. Hic nota, poſſe tam exfigura, quam ex magnitudine cauſam reddi, cur vi- Lucret. Il. v. 391. Sunt &, quae rurſus ex his depen- T 307. ſingulatim attenduntur, ipſa inprimis guratisque, figura enim terminus eſt. PARS II. PHIILOSOPHIAE EPICVRI P. II reſiſtentiumque ractui, neque valen- deant, vt flexilitas, tractilitas, ductili- tas, aliaeque ex mollitie; oppoſitae- que ex duritie, ſed indicaſſe abunde eſt. XIV. WALITAS EXx ATOMIS, SPECTATIS SECVNDVM PRO- PRIETATES SINGVLATIM SVMTAS. num per colum perfluat facile, oliuum autem tardum cunctetur, nempe, quod poſſit oleum conſtare non ex maioribus modo, ſed etiam ex magis hamatis, perque plicatis inter ſe atomis. Pondus denique, ſeu motrix facul-Lucret. I., tas, quae vnicuique rei ineſt, non po- 360. f4. teſt aliunde oriri, quam a pondere, ſeu mobilitate atomorum. Cum id vero dictum iam ſit, adnotandum hic ſolum eſt, vt omnes atomi ſunt graues, nullae leues, ita omne concretum corpus eſſe graue, nullum leue, ſiue quod non ſit ex ſe comparatum, vt deorſum tendat. Ac obiicitur quidem ſtatim ignis; Lucret. verum cum is non deſinat habere pro-Il. v. penſionem deorſum, ideo tamen con- ⁸. . tendit ſurſum, quod ab aere ambiente eo compellatur; eo modo, quo videre licet „quanta vi tigna, trabesque, res alioquin graues, humor aquae reſpuat, & quo merſimus magis altum, eo quaſi cupidius reuomat, ac remittat. Ex quo fit proinde, vt ea, quae le- via dicimus, non abſolute leuia ſint, quaſi ſponte contendant ſurſum, ſed comparate ſolum modo, hoc eſt, qua- tenus minus grauia ſunt, & a grauio- ribus, quae prae ipſis ſe deorſum pre- munt, extruduntur. Adeo, vt, cum Simplic terra grauiſſima ſit, aqua grauis minus, in Ariſt. aer adhuc minus, & ignis omnium mi- I. de coe- nime; terra quidem ſurſum, & procul lo com. a medio pellat aquam, aqua aerem, aer Lucrei ignem; at ſi ſubductam ſupponas ter- II. . ram, aqua ad medium acceſſura ſit, ſi 192. ſ39. aquam, aer, ſi aerem, ignis. CAP. = er Hut. lib. adu. Colot. 4 de. Gal Laert. Uckil. litae⸗ ceeſt . iuunm mpe, l ex nagis mis. Cl- Lucret, 1 po. 360, lg.. ſeu 610 um lae ſle dex 5, Lucret. Il. r. n mpli⸗ “ 9 in Ariſt. Il. de coe⸗ locon. j. Lucret Lr, ſ ihr PHIFSTCA l CA P. XV. QVALITATES ENxX ATOMIS, SPECTATIS SECVNDVM PROPRIETATES CONIVNCTIM ACCEPTAS. AU vero acceptis coniunctim pro- prietatibus atomorum, & commi- ſtis praeſertim, variatisque iis, de qui- bus dictum hactenus, raritate videli- cet, denſitate, & ceteris, oriuntur re- rum facultates, quae actiuae, & moti- vae cum ſint, id a pondere, ſeu mobi- litate atomorum habent; & cum hae hoc modo, illae illo agant, id habeant oportet, tum a ſpeciali atomorum ma- gnitudine, & figura, tum a vario inter ipſas ordine, atque poſitu, tuma laxi- tate, compreſſione, connexione, ſe- iunctione, &c. Huiuſcemodi autem ſunt, non modo in ipſis animalibus facultates ſenſuum, viſus, auditus, olfactus, guſtatus, ta- (tus, quibus ſcilicet poſſunt res ſen- ſibiles percipere, verum in ipſis quo- que rebus ipſaemet vocatae qualitates ſenſibiles; eae ſunt nimirum in rebus facultates feriendi, & afficiendi certo modo ſenſus, ad hoc, vt ab iis perci- piantur; vt puta color & lux viſum, ſonus auditum, odor olfactum, ſapor guſtatum, calor & frigus prae ceteris, » gus p. tactum. Quo fit, vt dicturi de illis oſterius, omittere hic iſtas non de- Leamus „de quibus egiſſe vt operae pretium, ita compendium futurum ſit. Atque vta colore exordiamur, agi ſane de eo non poteſt, quin copulanda ipfi lux ſit, quoniam ſine luce colores ex Plut. lib. adu. Golot. ſunt nulli, colorumque adeo varietas ab ipſa nocte tollitur; vnde & apud in- feros nigra eſſe omnia dicuntur. Cum &c. Gaſ ſint vero in tenebris res omnes aeque ſend. ad Laert. p. 26I. excolores; funt nihilominus in ipfis, ipſarumue ſuperficiebus diſpoſitiones extremaum particularum variae, ob quas lux affuſa ita varie modificetur, vt cum hac modificatione reflexa in oculum, varios in illis colores exhi- beat; vt puta album, e. g. cum pu- 983 pilla quoddam genus plagae, ictusne excipit in ſe; nigrum, cum aliud, &c. Nempe, cum colores non ſint co- haerentes corporibus, ſed iuxta quos- dam, reſpectu viſus, ordines, poſi- tusque gignantur, non gignuntur ta- men, niſi ad ſuperficialem illorum di- ſpoſitionem accedat lux, tanquam com- plementum, ſeu pars coloris aliqua, neque ſecluſa hac parte video, qui di- cere liceat, corpora, quae in tenebris inconſpicua ſunt, colorem habere. Laert. l. c. Et ſane, cum non modo ipſum Co- Lucret. lumbae collum, cauda pauonis, & ſi-II. v. 800, milia, colores varios pro vario ad lu- cem poſitu exhibeant, verum etiam ceterae res coloribus aliis, aliisque ap- pareant, prout in aliis, aliisque ſtatu- vntur lucis gradibus; quidni liceat in- telligi ipſam eſſe vniuerſe lucem, cuius aduentu res induant, abitu amittant colores? Lux interim ipſa, cum nihil aliud Lucrer. ſit, quam ſubſtantialis quaedam efflu- XiO àa lucido corpore, viſibilis per ſe non eſt, ſed in ipſo ſolum colore, qua- tenus illius eſt pars; neque enim per purum, liquidumque medium con- ſpicitur, neque cum ſeu in lucido, ſeu in illuſtrato corpore conſpici putatur, Vt quid diſtinétum conſpicitur ab ipſo, ſiue lucidi, ſiue illuſtrati colore. Ne- que denique ipſa vmbra illius priuatio, I. 6, alio modo eſt, quam quia ſimul priua- tio eſt coloris in re vmbrefacta, quae ea 984 PARS XII PIIILOSOPHIAE EPICVRI PARS II ea ſemper proportione colorem ,qua & ipſam lucem amittit. Qui fiat por- ro, quamobrem vmbra, tametſi mera riuatio ſit, moueri tamen appareat, in Canonica dictum eſt. Plut. Plac. Sonus nihil aliud eſt, quam effluxio IV, 19. tcnuiſſimorum corpuſculorum, ab vs- Lucret. IV, 527. Laert. X, 52. Lucret. 1V,530. q. 546. ſq. Lucret. 1V,599 Laert. X, 53. Lucret. que loquente, reſonante, aut quo- modocunque ſtrepitum edente, e- miſſa, ac idonea, quae in aurem ſubi- ens, auditum afficiat. Et quod ſit quidem corporea efflu- Xio, ex eo probatur, quod ſenſum moueat, & ipſum quidem aut demul- cendo, aut aſperando: vtique ob cor- pusculorum laeuorem, aut aſperita- tem, quod & per aerem moueatur, & corporibus ſolidis impactus, reſiliat, vnde & echo fit; vtique ob ipſam cor- puſculorum ſoliditatem. Quod & im- minuatur, & confuſus euadat; vtique ob corpuſculorum diductionem, in longo progreſſu, aut diuaricationem, in tranſitu per ſeptum denſius; cete- raeque huiusmodi. Quod ſi requiras, quamobrem ſonus eo, quo lux, ſpeciesue coloris non poteſt, pertingat, vt cum loquimur clauſis foribus. Cauſa eſt, quia lux, co- lorisue imago non niſi in directum po- teſt tendere; at ſonus poteſt etiam per ductus obliquos ſeſe inſinuare. Scilicet, quod dum excitatur, proſiliat in mo- leculas, quae ſurſum deorſum, pror- ſum retrorſum, dextrorſum, laeuor- ſum, & quolibet verſum flectantur, eo modo, quo ignis ſcintilla diſſultat interdum in ſcintillulas, quae quoquo- verſum dirigantur. De odore idem dicendum: effluxio enim quoque eſt, quae ab odora re exce- IV, 679 dens, & quoquouerſum diffunditur, & 79 adiectusad nares, ipſum olfactus ſenſum mouet; atque ipſum quidem, aut deli- niendo, aut compungendo. Et pro- inde & ipſe corporeus, & magis etiam, quam ipſe ſonus, quippe cum & ſe- guius per ſpatium incedat, & non tam Procul perueniat, & non per ea ſepta penęetret, per quae ipſe ſonus. Circa ſaporem id diſcriminis eſt, quod licet conſiſtat in corpuſculis re, quae dicitur ſapida, contentis, ea ta- men in diſſitam linguam, palatumque non exeant, ſed tum ſolum, cum res ſapida linguae admouetur, in illam ſic ſubeant, vt texturae ipſius applicentur, aut leniter, ſicque ſenſum ſuauem fa- ciant, aut aſperiter, ſicque inſuauem creent. Ad calorem, & frigus quod ſpectat, H is quidem ſenſus, quem exprimunt, ad tactum referendus eſt, ſed cum ad tactum proprie pertineant ex enume- ratis qualitatibus plures, veluti duri- ties, mollities, humiditas, ſiccitas, aliae, quae rei tactilis ad manum, partemue aliam corporis, applicatioriem exigunt; hae tamen duae ſentiri poſſunt, non modo, cum calida, frigidaue res ma- nui, alteriue parti applicatur, verum etiam, cum diſſita, & in ea quidem diſtantia eſt, vt in ipſam transmittere corpuſcula ex ſe quaedam poſſit. Nempe ipſe quidem potiſſimum conf calor effluxio eſt corpuſculorum, ſeu Gaflend. atomorum mauis, quae ſint mole exi- ad Laert. les, figura rotundae, motu celeres. Et-X. P. 313. enim, qua exiles ſunt, nullum eſt corpus adeo compactum, vt non in- veniant porulos, per quos in illud ſub- ingrediantur: qua orbiculares, tum fa- cile mouentur, tum ſe quoquouer- ſum inſinuant, qua celeres, tum rapi- de impinguntur, & in corpus ſubeunt, tum aliis, aliisque ſuccedentibus ſic vrgentur, vt per totum penetrent, &, ſi pergant agere, partes illius ſeçernant, exturbent, ac totum denique diſſol- vant. Tales quippe ſunt effectus Caloris, calot que inten anin ſus, cont Ppicurus . Ep. ad effla Pythocl. ſit ma apebaett, X5lur tt de priino kigido, DE. Laert. 5 conk. g (Sillend, li ſed gu⸗ qu l tus ticr CUn no n- n dem tere Uum cont, ſeunl Gallend. Ai⸗ 20 Laert. Pe⸗ J. .318. eſt in- ub⸗ Ep. ad er7e motus ſegnior. Scilicet, cum ſint dagidn⸗ CAF. DE IIS WALITATIBVS, WAE Laert. X, 70. conf. 3 Gaſſend. p. 602. R Epicurus Pythocl. ſit moles Caloris, & igneſcentis potiſſimum, (ne- que enim ignis aliud eſt, quam calor intenſus,) erga vniuerſa corpora, ac in animali ſolum additur ipſe caloris ſen- ſus, qui ex diuulſione, ſolutioneue continui eſt. Frigus autem, eſt quidem etiam effluxio, verum atomorum, quarum grandior, figura anguloſior, PEVSTICA. contrarii eſſectus, debent principia eſſe contraria, ac eiusmodi quidemn, vt cum calor disgreget, atque diſiper, fri- gus compellat, conſtipetque; acin a- nimali quidem cum ſpeciali ſenſu id faciat, quatenus ſubiens in cutis po- ros, tum faciebus corpuſculorum ca- loris corpuſcula reprimit, introrſum- que abigit; tum angululis vellicat, dis- cerpitque, qua praeteruadit. XVI. HABENTVR RERVM EVENTA, AC PRAESERTIM DE TEMPORE. Vpereſt, pauca attingamus de illis qualitatibus, quae non tam coniun- cta, quam euenta accidentiaue ſunt; ac idcirco rem non interne afficiunt, ſed externe ſolum, ac intercedente quodam reſpectu tales faciunt. Non quod intra res quoque ipfſas euenta a- haqua non ſint, cuiusmodi ſunt poſi- tus, ordines, interualla partium, par- ticularumue, & ſimilia: ſed quod talia cum ſint, euenta ſint ipſarum partium, non conſtantis ex iis totius. Sunt vero euenta huiusmodi illa v- niuerſe omnia, ex quibus conſurgit aliqua relatio, propter quam vVna- quaeque res dicitur eſſe ad aliquid, vt ſimilis, diſſimilis, maior, minor, mul- ta, pauca, ſuperior, inferior, dextra, ſiniſtra, cauſa, effectus, dans, accipi- ens, & quae id genus innumera ſunt. Notum eſt autem, relationem eſſe opus mentis, ſiue opinionis, vnum re- ferentis, comparantisque ad aliud, adeo proinde, vt ſecluſa opinione, vnaquaeque res ſit illud ſolum, quod eſt in ſe, non vero, quod reſpectu al- terius. Quo pacto ad euenta retuli- mus quoque ſuperius libertatem, & ſanitatem, diuitias, & paupertatem, &c. quoniam ſecluſa opinione, homo ni- hil aliud eſt, quam homo, non vero liber, aut ſeruus, diues, vel pauper, &c Porro ex omnibus euentis, vnum sSert. eſt, quod euentum euentorum, ſiue Burpit. erh. Hyp. III, accidens accidentium licet dicere, tem- pus nimirum, a quo res omnes aut praeteritae, aut praeſentes, aut futu- rae denominantur, itemque aut diu- turnae, aut parum durantes, aut mo- mentaneae, interdumque etiam velo- ces, aut tardae. Nam inprimis quidem euentum eſ ſe tempus, ex eo conſtat, quod non ſit aliquid per ſe, ſed cogitatione dun- taxat, ſeu mente attributum rebus, prout concipiuntur in eo, quo ſunt ſtatu, perſeuerare, aut deſinere, & lon- giorem, aut breuiorem extantiam tueri, ac ipſam habere, habuiſſe, aut habiturae eſſe. Ex quo fit, vt tempus non eo modo ſit disquirendum, quo disquirimus cetera, quae in ſubiecto aliquo, cogitatione ſecluſa, inſunt. Neque proinde, vt quid ſit, percipia- tur, referendum hoc ſit ad anticipa- tiones rerum, nobis ob oculos verſan- tium; ſed ſit de ipſo ratiocinandum iuxta euidentiam, qua familiari ſer- mone vtentes, neque nos ambagibus intricantes, Py 17. 986 PAnRS XII PIIOSOPEIAE EPICVRI PARS II intricantes, longum, aut breue dicimus Pari ratione, paſſiones quoque, & ib. con tempus. indolentiae, ſeu dolores, & volupta- gu Deinde vero eſſe euentum euento- tes nobis contingunt, ac ideo non ſub- po rum, ſiue accidens accidentium dici- ſtantiae quaepiam, ſed eorum, qui fis fue mus, quia cum rerum aliae per ſe co- afficiuntur, (nimirum cum delectatio- ve haereant, vt corpus, vt item inane, nis, aut moleſtiae ſenſu,) accidentia Vt ſeu ſpatium; aliage autem cohaerenti- funt. Porro & iſta accidentia ſine ga bus eueniant, ſiue accidant, vt dies, tempore non eueniunt. bu noctes, horae, vt item paſſiones, & 0 vacuitates ab ipſis, vt motus, quies, &. Praeterea vero & motus, & quies, ib. n Tempus iſta omnia euenta, ſeu acci- vt iam declarauimus, corporum acci- 40 dentia conſequitur, ipfisque, mente dentia ſunt, neque illa ſine tempore. V0 interueniente, quaſi ſuperuenit, ſu- Quocirca motus celeritatem, tardi- peracciditque. . tatemque tempore metimur, itemque t Sext, l. c. Siquidem & dies, & nox accidentia quietem multam, aut exiguam. Et in funt aeris ambientis, (& dies quidem quia tempus nemo per ſe, ſemotumue accidit ex illuminatione ſolis, nox a rerum motu, quieteque Percipit: 1 vero ex priuatione ſolaris illuminatio- ideo percipiendo res geſtas, vt bellum Nis: hora autem, cum ſeu diei, ſeu no- Troianum, & alia, quae cum motu fi- ctis pars ſit, aeris rurſus accidens eſt, vnt, & partim hominum gerentium, 1 perinde ac dies, & nox:) at tempus partim locorum, in quibus geruntur, coextenditur omni & diei, & nocti, & accidentia ſunt, percipitur vna ipfum horae: hancque ob cauſam aliqua & earum tempus, prout comparantur dies, & nox longa, vel breuis dicitur, ad noſtram, & rerum inter ipſas, ac . dum ferimur cogitatione ad ſuperue- nos interceptarum exiſtentiam. niens ea ratione tempus. CA P. XVII. DE ORTV, EFI INTERITV, SEV GENERATIONE, ET, HW CORRVPTIONE RERVM CONCRETARVM. i nari tale incipit: corruptio vero eſt mutatio, qua vltimum diſſoluitur, ac eſſe in rerum natura, & denomi- nari tale deſinit Sic enim ignis, plan- ta, animal, & quicquid in certo cor- Porum genereeſt, cum in lucem pri- Simpli- S pereit, hiſce ſubiiciamus, quomo- cius in l. — do oriantur, & intereant res, ſeu de coelo quae ſit illarum generatio, atque cor- com. 73. ruptio. Etaque eſt quidem tam illa, Themif, quam haec quaepiam mutationis, ſiue in Phvy . . 4 . n t. alterationis ſpecles, at cum per alias mutationes non nouum corpus fiat, ac extet, ſed id duntaxat, quod iam eſt, nouam qualitatem, nouamque ex ipſa denominationem acquirat; generatio mutatio eſt, qua vnum- quodque corpus primo producitur, efleue in rerum natura, ac denomi- mum oritur, & denominari tale in- cipit, generari dicitur; cum ex luce abit, neque amplius tale denominari poteſt, corrumpi. Cum, dico autem corpus primo produci, ſiue eſſe incipere, non contendo == m ib. Laert. Xx, 54. PHFVSTCA. 987 contendo ſane non praefuiſſe, quic- quid ſubſtantiae, ſeu corporis, cor- poreumue in ipſo eſt; ſiquidem prae- fuere omnes atomi, & moleculae, ſi- ve ſemina, ex quibus contexitur, vt cum domus dicitur fieri, intelli- guntur lapides, ligna, & alia, ex qui- bus conſtruitur, praeextitiſſe: Sed contendo ſolum eius atomos, ſemi- naque ſic commiſceri, eaque ratione adunari, vt nouo ſint modo, ſiue no- va forma, qua nullatenus ante fue- rant: ac idcirco corpus exinde reſul- tans ſit tunc primum eiusmodi, ac tale incipiat denominari. Hinc, quia non tam noua ſubſtan- tia, quam in ſubſtantia coadunata qualitas noua oritur, efficitur, vt ge- neratio ſpecies aliqua mutationis, ſiue alterationis ſit; & corruptio ſimiliter, ſed oppoſito ſeſe habens modo. Quam- obrem & fit, vt generatio, & corru- tio ſola principiorum concretione, & ſecretione fiat, non item vero transmutatione, quod atomi ſint, vt jam dictum eſt, omnis mutationis, ac ideo transmutationis incapaces. Et certe, cum omnis mutatio, ſi- cut iam diximus, & repetetur etiam mox, aut transpoſitione, aut adiectio- ne, aut detractione fiat partium: conſequitur, vt atomi, cum ita com- pactae, ſolidaeque fint, vt nullae ea- rum particulae transponi, addi, detrahi poſſint, immutabiles ſint, atque in- corruptae; ac tales ſint etiam earum proprietates, cuiusmodi ſunt quan- tillaecunque illae magnitudines, & figurulae propriage. Nempe iſta quo- que remanere cum atomorum ſub- ſtantia in iplis concretorum diſſolu- tionibus eſt neceſſe? Quid niꝰ? cum etiam in rebus, quae apud nos ex ar- itrio transformantur, vt cum homo ex ſtante aut recto fit ſedensc, ontra- Qusue membris, (adde &, ſi velis, denigratur, aut calefit,) intelligatur ſemper inexiſtens ipſis enadem magni- tudo, eademque figura, ſiue ordo par- tium inter ipſas competere, qualita- tes vero non inexiſtentes, nec propriae, veluti ſtatio, rectitudo, albor, fri- gus, &c. non perinde, ac illae ſuperſti- tes maneant in ſubiecto, quod trans- mutatur, ſed ex ipſo corpore toto, aut ex parte, cui inerant, pereant. Cum principia ergo intransmuta-ex Ale. bilia ſint, & in generatione nihil aliud, zandr. quam miſceantur, concernanturque, Abphrod. ſequitur, vt miſtio fieri nulla poſſit, Ub. ar quae ſit perfecta quaedam per Coali- Gadend. tionem confuſio, ſed quae ſit ſolum- ad Laert. modo quaedam per appoſitionem X. P.392. compoſitio; atque ea quidem, ſeu moleculae exatomis conflatae dunta- xat miſceantur, ſeu moleculis etiam reſolutis in atomos miſceantur ipſae atomi; idque proinde, non fine mo- lecularum, gorporumque ex iis con- ſtantium, vt vini, aquae, mellis, ſi- miliumque interitu, & corporis miſti, molecularumque ipſius exortu. Vi- delicet, non quaſi aqua, & vinum, v. g. ſed quaſi aquificae, vt ſic loquar, & vinificae atomi miſceantur. Et ad generationem quidem, quaelut. Plac. in inani infinito fit, concipiendum I. Lucrer. eſt atomos ab inuicem ſeiunctas, & 6ss. figura, magnitudine, poſitione, acor- dine differentes inter ſe, ferri per in- ane, ac vbi concurrunt, mutuo com- prehenſas, addenſari, & conditionem rei variam, quatenus contigerit, fie- ri: coeunt fſcilicet iuxta proportio- nem magnitudinum, figurarum, po-= ſitionum, ordinum, & hac ratione accidit, vt ipſa generatio compoſito- rum perficiatur. Iii iii 2 At 7 Luceret. Il. 678. ib. ib. 988 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI PARSII. At, vbi generatio vnius ex corru- ptione alterius fit, contingere id ſo- let juxta triplicem, quem circa alte- rationem attigimus, modum. Nem- pPe aut ſola partium, atomorumue transpoſitione, vt cum rana ex limo, vermis ex caſeo gignitur: aut acce- dentium additione, vt cum ſemine accedente ad grandiorem maſſam, tan- quam coagulo in lac, aut fermento in Paſtam, gignitur planta, vel animal: quomodocunque fit augmentatio, qua res genita adaugeſcit: aut abiectione praeexiſtentium, vt cum ex ſecretio- ne aquoſarum, cinerearum, aliarum- que partium, quae erant in ligno, ge- neratur ignis; ex ſecretione mellis, quod in fauo, cera, atque ita de ce- teris. Lucret.-, Inſeruit porro hic illa quoque lit- 823. ſq. adde Gaſſend. ad Laert. terarum ſimilitudo, vt duo quaepiam intelligamus; vnum, ſpeciales gene- rationis, (ac pari ratione oppoſitae X.p. 406. Corruptionis) modos, qui poſſunt Lucret. II, 6 38. ſ. ſub quolibet trium expoſitorum acci- pi, euadere, niſi infinitos, ſaltem in- numerabiles, ineffabiles, incompre- henſibilesque; quippe cum vel ex ſo- lis viginti quatuor, quae in alphabetho ſunt, litteris, ea poſſit dictionum, quae ſit propemodum incomprehen- ſibilis, multitudo creari. Alterum, vt non ex omni litterarum commiſtione, accommodatae pronun- Ciationi, lectionique dictiones ſiunt; ita in naturalibus rebus non omnia ex omnibus fieri, ſeu atomos omnes non eſſe ideneas, vt ad quamlibet re- rum concretarum conſtituendam ſpeciem coaleſcant. Scilicet vna- quaeque res eam exigit diſpoſitionem, vt atomi ipſam conſtituentes, eas, quae ſibi ſint congruae, addiſcant, ac velut conſocient, aliquas praetereant, ac veluti reſpuant: ex quo rurſum fit, vt, cum res diſſoluitur, congruae quaeque ſe mutuo trahant, & ab in- congruis expediant. Quod ſane & ex nutritione, quae aggeneratio eſt, patefit, & vel ex eo conſtat, quod vulgo alioquin gignerentur portenta, vt ſemiferae ſpecies hominum, chi- merae, & plantanimalia. Quod ſupereſt, ille profecto ne primis quidem, vt dicitur, labris gu- ſtauit Phyſiologiam, qui quidquam, quod ortum ſit, putet aeternum eſſe poſſe. Quae eſt enim coagmentatio non diſſolubilis aut quid eſt, cuius principium aliquod ſit, nullum ſit ex- tremum? Nempe, vt deſint cauſae externae, quae compaginem deſtru- ant, non deeſt tamen inteſtina motio, indomitusque ille atomorum conni- ſus intra compactiſſima etiam, & du- rabiliſſima corpora, ob quem neceſſe denique ſit, conſequi eorum exſolu- tionem. Quanquam non immediate ſemper Lucret. in atomos ipſas exſolutio fit, ſed ple-II,990. rumque in moleculas, partesue ex G . ipſis compoſitas, quae ſint ſpecies a eert. quaedam concretorum corporum, vt X. . 402. cum fit ligni partim in ignem, partim in fumum, partim in quempiam hu- morem aqueum, partim in cineres exſolutio. Quocunque autem mo- do fiat, tenendum eſt ſemper, vt in generatione nulla ſubſtantia de nouo fit, ſed praeexiſtens concernitur, ita in corruptione nullam eſſe deſinere, ſed in ſuperſtitem ſecerni. 4 CAP. ens, t, ac eant, rfum Ernge in⸗ te & t, ele PLucret. I, 9go, adde Gallend, ad baert, 19402. / PDIIVSICA. 989 CAP. XVIII. DE IIS, OB QVAE GENITVM CORPVS IN CERTO RERVM GENERE EST, ET DISCERNITVR A CETERIS REBVS. Orro, cum vnumquodque corpus gignatur ex ſola materie, ſiue prin- cipiorum materialium, ſubſtantialium- que certo ordine, poſituque coaleſcen- tiumaggerie, ideo, quod concretum, genitumue eſt, intelligitur nihil eſſe aliud, quam ipſamet principia, quate- nus certa hac ratione, ſiue poſitura coa- lita ſunt, ac proinde certa hac forma, ſeu qualitate exhibentur. Eſt vero haec forma, ſiue qualitas, qua res genita & ſtatuitur in certo re- rum genere, vt metalli, aut lapidis, plantae, aut animalis; & diſtinguitur ab omnibus aliis eius, in quo eſt, generis ſpeciebus, ſiue indiuiduis: Eſt, in- quam, haec forma, non vna, & ſimplex, ſed potius quaedam quaſi aggeries, & collectio complurium, quae in nulla alia reperiri, quam in ipſa, valeat. Quare & hoc loco adnotandum eſt, rerum figuras, colores, magnitudinem, grauitatem, & qualitates vniuerſe alias, quae enunciari ſolent de concreto corpore, tanquam ipfius accidentia, idque ſiue omnia viſu deprehendantur, ſiue aliis etiam percipiantur ſenſibus, illa ſic cogitanda eſſe, non quaſi ſint quaedam per ſe exiſtentes naturae, ſeu ſubſtantiae, (id ſiquidem mente aſſequi non licet,) neque rurſus, quaſi plane non exiſtant, ſeu prorſus nonentia, me- rumque nihil ſint, neque iterum, quaſi talia ſint, cuiusmodi alia, quae ipſi acci- dunt incorporea; neque denique, quaſi ſint quaepiam ipſius corporis partes: Verum ita habenda eſſe, quaſi, cum ſint varii modi ſeſe habendi corporis, ipſum totum corpus ex illorum aggregatione obtineat propriam, peculiaremque, ſeu ſpeciei ſuae naturam. Non ſane, quod corpus exinde tale quideuadat, qualis euadit moles ma- ior contexta ex minoribus, illisque aut primis, minimisque, aut grandiuſculis, & vniuerſe contextis ex aliis minutio- ribus, ſed ſolum, quemadmodum dixi, quod ex iis omnibus coniunctis, habi- tisque pro differentia, propriam ſibi, & ab omnialio diſtinctam naturam poſſi- deat. Ac illa quidem omnia ſpecialibus notionibus, conceptibusque compre- henduntur, ſed ita tamen, vt interim corpus, quod ex ipſis, quaſi totum quid reſultat, ac minime eſt diviſum in ſe, ſed vt Vnum quid intelligitur, deno- minationem obtineat talis corporis, uod in certo rerum genere habeatur. Et poteſt quidem intelligi pene idem fieri, ex euentorum quorundam con- gerie, quae in nullo alio reperiantur eadem, hoc eſt, poteſt quidem res, qui- bus illa congruunt, ex ipſorum notio- nibus diſcerni, ac denominari, ſed tum tamen ſolum, cum ea ſingula aduenire deprehenduntur, vtpote cum non ſint ex illo accidentium genere, quae vt in exiſtentia ſunt, ſic ſunt neceſſario, ſem- perque coniuncta, ac idcirco faciunt perpetuam denominationem. Quaeri hic poſſet, an, ſi facta per mortem noſtri exſolutione, continge- ret ipſo temporis progreſſu, vt caſu quodam eadem omnia, ex quibus con- ſtamus, principia, iterato, ac eodem modo, quo iam ſunt, coadunaren- tur, iidem, qui lam, exiſteremus, ac Iii iii 3 denominari Laert. X, 88. Cicer. de Nat. De- Or. 1, 8. 10. II, 17. 990 PARS YII PHILOSOPHIAF EPICVRI P. II. denominari poſſemus? Reſponden- dum vero, id quidem indubium, ſed ita tamen, vt nihil ad nos, prius aliquan- do fuiſle, attineret; quoniam in ipſa exſolutione periiſſet omnis habitus, omnisque memoria eorum, qui fuiſſe- mus: ſicque proinde foret omnis re- petentia, reminiſcentiaque noſtra in- terrupta, vt ne poſſet quidem, quod olim extitiſſemus, in mentem venire. Atque haec quidem de vniuerſo. SECT. II. ⸗ DE MVNDG. SPnuna , de mundo dicamus, qui eſt ipſius vniuerſi, ſeu infinitatis re- rum quaedam portio, ac deſcribi poteſt non incongrue, coeli complexio, ſide- ra, terramque, & quicquid eſt rerum conſpicabilium, continens. Cum coeli complexionem dico, in- nuo coelum eſſe partem mundi exti- mam, quae & aether dici, & regio ignis valeat, ob ſidera, quae continet, quae- que ſunt totidem, quaſi accenſi ignes. Terram autem cum memoro, par- tem mundi imam, ſeu quaſi mediam intelligo, cui & ineſt aqua, & incum- bit aer, ignis regioni proximus; & cum varia ſint, quae ex his, & in his creari vi- demus, idcirco illa nomine rerum con- ſpicabilium comprehenduntur. Quoniam vero & poteſt, & ſo- let requiri de mundo, qua forma in- terius, qua figura exterius ſit? ae- ternusne ſit, an initium habuerit? alione autore, quam ipſa natura, for- tunaue indiguerit? qualis exortus & totius, & partium eius fuerit? aliquone egeat rectore, an vices per ſe obeat? an, quomodo, quando ſit interiturus? v- nicusne ſit, an ſint praeter ipſum alii innumerabiles? ideo paucis eſt de ſin- gulis dicendum. CArF. I. DE FORMA ET E. circa primum quidem caput, non eſt ſane mundus interna ſua forma, conſtitutioneue animatus, ac multo minus Deus, vt aliqui exiſtimant, ſed cum quidquid vnum forma aliqua, ſeu conſtitutione cenſetur, tale ſit, vel quod eius partes vno habitu contine- antur, veluti planta, aut animial 5 vel quod compingantur quidem inter ſe, verum absque craſi aliarum in alias, quemadmodum domus, aut nauigi- vm, vel quod diſſitae quidem mutuo Gint, ſed quandam tamen relationem ad ſe inuicem habeant, vt exercitus, & respublica; mundus eſt ſolum par- tim ſecundo, partim tertio modo repu- tandus vnus. FIGVRA MVNDI. Et ſecundo quidem modo haberi vnus poteſt, quatenus inter ſolem, lu- nam, ceterasque partes mundi ſolidio- res, compactioresque intercipitur, ſiue aer, ſiue aether diffuſilis, quo veluti co- haeſio fiat. Poteſt vero etiam tertio, quatenus rurſus ſol, luna, terra, aliaque corpora compacéta, ſic diſſita inter ſe ſunt, vt non ſine quodam tamen ordine- ſuperiorum, inferiorum, antecedenti- vm, conſequentium, illuſtrantium, illu- ſtratorum, regiones, ſedesque obti- neant. Dicere autem eſſe mundum primo praeterea modo vnum, qui intelligi va- leat? cum, ſi res ita ſe haberet, ac mun- dus, vt volunt, foret animans, nihil exiſtimandum Ccer. Nat. De or,l, lo. t t. h U V idid, 8 re⸗ a in. gnocd nüre, exiſtimandum inanime foret, non la- Ppis, non etiam cadauer, non demum quiduis aliud, ſcilicet vno habitu, qui anima eſſet, per omnia diffuſo. Nec vero, qui eſſe mundum animan- tem, ſapientemque aſſerunt, ſatis at- tendunt, intelliguntque, in quam ca- “ dere naturam id poſſit. Siquidem quemadmodum arbor non naſcitur in aethere, non piſcis in aruo, non ſanguis in ligno, non humor in pumice, ita non poteſt animus, animaue naſci, aut eſſe Indiſcriminatim in quolibet corpore, ſed cum certum ſit, ac diſpoſitum, vbi quiduis creſcat, & inſit, quaerenda o- mnino eſt eius natura non longe a ner- vis & ſanguine, ac proinde nullatenus in putribus terrarum globis, in aqua, in ſole, in aethere, &c. Cicer. Quod autem aliqui contendunt, eſſe Nar. De- non modo animo, & ſenſibus praedi- or.I, o. tum mundum, verum eſſe quoque ro- tundum, ardentem, volubilem Deum; haec iam ſunt portenta, & miracula, non ſane diſſerentium, ſed ſomnianti- vm Philoſophorum. Ecquis enim poſſit intelligere, qualis ſit iſte volubi- lis, & rotundus Deus? Quae vero illi tribuitur vita? Nempe, vt ea celeritate contorqueatur, cui par nulla ne cogita- ri quidem poſſit: In qua non video, v- ſit inſiſtere. bid. Eſto vero mundus Deus, vt ſol, luna, que profecto terra, quoniam pars mun- di eſt, pars eſt etiam Dei. Atqui ter- rae maximas regiones inhabitabiles, at- que incultas videmus, quod pars ea- rum appulſu ſolis exarſerit, pars obri- guerit niue, pruinaque, longo ſolis ab- ſceſlu. Quae, ſi mundus eſt Deus, quoniam partes mundi funt, Deimem- ac cetera, partes Dei ſunt; ſic ipſa quo- PHVVYICA. binam mens conſtans, & vita beata poſ- 991 bra partim ardentia, partim refrige- rata dicenda ſunt. Ad externam formam, figuramue Laert. , quod ſpectat, certum inprimis eſſe vi- 88. detur, eſſe quoddam mundi extre- mum, quoniam mundus eſt aliquod, quaſi reſegmentum vniuerſi infiniti; at vero quale iſtud ſit, ecquis vValeat coniicere, niſi illinc aduenerit? Nam, cum illud quidem eſſe videa- tur coelum, nihil eſſe rerum appa- rentium, quod repugnet, quo minus ſit rarum, nihil, quo minus denſum ſit. Rarum, quod poſſint ſidera, quae in ipſo funt, mouerique apparent, mo- tus ſuos per ipſum obire. Denſum, quod poſſit ipſummet ſidera ſibi infixa ciere. . Rurſus, nihil proinde repugnat, quo minus aut quieſcens ſit, ſi ſidera qui- dem per ipſum moueantur, aut cir- cumactum, ſi ſidera ab ipſo rapta cir- cumducantur. Adhaec, nihil quoque repugnat, quo Laert. X, minus rotundum, ouatum, autlenti- 74. 88. culare ſit, ac praeſertim quidem, ſi ipſum moueatur; nihil rurſus, quo mi- nus ſit triangulare, pyramidaleue, qua- dratum, hexahedricumue, aut figuraa- lia facierum planarum, ac potiſſimum, ſi immotum ſit. Qui certe quibusdam ducti argu- Ciser. mentis, vnamquampiam determinatam dr- . figuram mundo ſic aſſerunt, quaſi ha-““ al. bere aliam non poſſit, eſt quorſum miremur eorum tarditatem. Nam tuentur quidem plerique eſſe mun- dum, vt immortalem ac beatum, ita & rotundum, quodea formavllam eſſe ne- get pulcriorem Plato; at mihi quidem vel cylindri, vel quadrati, vel coni, Vel pyramidis videtur eſſe, (propter Vvarie- tatem ſcilicet,) formoſior. CAP. Lucret. . 992 VAnS YII PILOSOPHAEF EPICVRI F. CAP. II. DE NOVITATE MVNDI. Vod ad ſecundum attinet caput, non eſt ſane aeternus mundus, ſed eſſe aliquando coepit. Nam primum quidem, cum eadem V, 136. ſit natura totius, quae partium, & ob- ſq Lucret. V, 327. ſeruemus partes mundi eſſe vt interi- tui, ita ortui obnoxias; idcirco oportet totum quoque mundum eſſe interitui, ortuique obnoxium. Partes porro ipſius mundi exoriri, ac interire, ſeu natiuas eſſe, ac mortales, tum ſenſu ipſo demonſtratur, tum inferius quo- que deducendum eſt. Neque dicat quis, mutationes, quae in partibus mundi fiunt, non pracci- puarum efle partium, vt ſolis, lunae, terrae, aliarum; ſed minorum ſolum- modo, quae ſunt duntaxat particulae, ex quibus illae praecipuae conſtant. Quippe is coniicere debet, ſi praeci- puae partes ex partibus conſtant mu- tationi obnoxiis, eſſe & ipſas totas mu- tationi obnoxias; ac niſi crebro occur- rant cauſae adeo validae, vt illas immu- tent, nihil obſtare nihilominus, quin tales aliquando occurrant; vti & inter ipſas minores quaedam diu perſtant incolumes, quae temporis tamen pro- greſſu mutationis cauſas inueniunt. Deinde, cum rerum hiſtoriae omni- vm antiquiſſimae, bello Thebano, Tro- ianoque fuperiores hautquaquam ſint, quorſum id quaeſo, niſi quia mundus admodum vetuſtus non eſt, tantum ab- eſt, vt ſit aeternus? Nam ſi aeternus quidem, cur non Poetae quoque alii alias, aliasque res cecinerunt? Quo- nam tot virorum illuſtrium toties ce- cidere tot geſta? cur nusquam flo- rent inſita aeternae famae monu- menta? Pari ratione, cum omnes artes re-id. V, cens adinuentas habeamus, quando 333: inuentores omnium non neſciuntur, (nam & quod in dies multae excolan- tur, incrementumque accipiant, ni- mis quam manifeſtum eſt,) quorſum id quoque, niſi quia mundus non poteſt valde pridem coepiſſe? Neque enim potuifſet mundus tamdiu carere arti- bus, quae tantae ad vitam ſunt vtili- tatis. Quod ſi forte credis paria moni-ib. V, menta, paresque artes antehac fuiſ- 339. ſe, quae magnis quibusdam incen- diis, diluuiis, terrae motibus, vna cum ipfis vrbibus, gentibusque euerſis perierint: annon fatearis neceſſe eſt, futurum quoque aliquando terrarum, coelique exitium, vti & contigiſſet, ſi illis caſibus grauior aliqua cauſa in- cubuiſſet? Quippe & nos ipſi non alia de cauſa mortales reputamus nos, quam quia deprehendimus nos iis- dem morbis aegreſcere, ac illos, quos vidimus mori. Habuit ergo mundus initium, ne- que, vt conſtare ex his potefſt, vetuſta- tis eſt valde magnae. Quandocun- que autem coeperit, videtur omninoa verna anni tempeſtate coepiſſe. Nem- pe, cum tunc omnia primum germina-- rint, floruerint, foetus conceperint, & ipſa mundi nouitas temperiem caloris; frigorisque exegerit, (cilicet fouendis nouis foetibus, priusquam deinceps in alterum extremorum deflecteretur. CAbP. A ne, laert. X, uuni 76. 2l ipſu Cicer. de Nat. De⸗ to p or. !9, l mun rard g Q 1er. qu⸗ ile gu ſu⸗ tal ven Cic ibid. M, Pl, ne ſa eb . ds. fo. OIII. 8e-il. V, ndo 339. Nur, n. u. mid reſt nim tl- .ſ. tili. ni⸗bb. V, . en⸗ n ſis 1 , 8- 08 PH FSICA CA P. III. DE CAVSA MVNDI. Ab ſuccedens caput quod ſpectat, ex- imendum inprimis eſta ſollicitudi- ne, ac labore mundi exſtruendi diui- Laert. X, num Numen: Neque enim eſſe poteſt 76. a cauſa beata ſimul, ac immortali, quae ipſum fabrefecerit. Cicer. de Quibusnam certe oculis intueri Pla- Nat. De- to Ppotuit fabricam illam operis tanti, ”r. b9. qua conſtrui a Deo, atque aedificari mundum facit? quaemolitio? quae fer- ramenta? qui vectes, quae machinae? qui miniſtri tanti muneris fuerunt? Quemadmodumautem obedire, & pa- rere voluntati architecti aer, ignis, a- qua, terra potuerunt? vnde vero ortae illae quinque formae, ex quibus reli- quae formantur, apte cadentes ad ani- mum efficiendum, pariendosque ſen- ſus? Longum eft iterare omnia, quae talia ſunt, vt optata magis, quam in- venta videantur. Cic. ibid. Sed & is, quem perhibet, Deus, aut Plut. Pl. non fuit priore illo aeuo, quo corpora 1,7. ſiue immota erant, ſiue nullo ordine ci- ebantur, aut dum dormiuit, vel vigila- vit, neutrumue iſtorum. Primum ad- mitti non poteſt, ſiquidem Deus aeter- nus eſt. Neque ſecundum, quippe, ſi ab aeterno dormiuit, mortuus ergo fuit; quoniam aeternus ſomnus mors eſt. Sed ne capax quidem ſomni De- vseſt; magno enim interuallo di- viſa ſunt immortalitas Dei, & res vi- cina morti. Quod ſi vigilauit, aut ali- quid ipſi ad felicitatem defuit, aut per- fecte beatus fuit. At prius non ſineret eum eſſe felicem; non eſt enim felix, cui aliquid ad felicitatem deeſt. Poſterius vero abſurdum eſt, quoniam, cui nihil deeſt, inanis illi rerum molitio. ibid. Quid ergo erat, vt hoc inculcem, quod concupiſceret Deus mundum ſi- gnis, & luminibus, tanquam aedilis or- nare? ſi vt Deus melius habitaret, antea videlicet tempore infinito in te- nebris, tanquam in gurguſtio habitaue- rat? Poſt autem, varietatene eum dele- ctari putamus, qua coelum, & terras exornatas videmus? Quae iſta poteſt eſſe oblectatio Deo, quae ſi eſſet, non ea tamdiu carere potuiſſet? An dicet quis hominum cauſa fuiſſe Cic. I. e. haec a Deo conſtituta? Veruntamen ſa- Lactant. pientumne? Propter paucos ergo tan-VIl, 5. . Lucret. ta eſt facta rerum molitio? An ſtulto- v., 166. rum? Atprimum, cauſa non fuit, quod de improbis bene mereretur. Deinde, quid eſt aſſecutus, cum omnes ſtulti ſint ſine dubio miſerrimi, maxime quod ſtulti ſunt? Miſerius enim ſtultitia, quid poſſumus dicere? Deinde, quod tam multa ſunt incommoda in vita, vt ea ſapientes commodorum compenſa- tione leniant, ſtulti nec vitare venien- tia poſſint, nec ferre praeſentia. An & mundum fecit, & in mundo Ladtant. homines, vt ab hominibus coleretur? Il. c. At quid Deo cultus hominum confert, beato, & nulla re indigenti? Vel, ſi tan- tum honoris homini habuit, vt ipſius cauſa mundum fabricaret, & inſtitue- et eum ſapientia, vt dominum viuen- tium faceret, eumque diligeret, tan- quam filium, cur mortalem, fragilem- que conſtituit? cur omnibus malis, quem diligebat, obiecit? Cum oporte- ret & beatum eſſe hominem, tanquam coniunctum & proximum Deo, & per- petuum, ſicut & ipſe, ad quem colen- dum, & contemplandum figuratus eſt. Hiſce ergo de cauſis dicendum eſt potius, effectum eſſe mundum natura, ſeu mauis, ac vt aliquis Phyiicorum dixit, fortuna. Kkk kkk. Natura, rae deorſum ſubſidunt, aqueae ſurſum quaſi eliduntur. Poſtquam vero im- pellens, elidensque vis, quae ſurſum a- gebat, elanguit, neque ictus amplius in altum euexit, ipſaeque interim atomi damque genuit naturam. Iſthaec, cum eſſet fluida, in caua, & ad excipiendum, continendumque idonea loca defluxit, aut ipſa per ſeaqua conſiſtens, idonea loca excauauit. Praecipuae ergo mundi 994 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI PARS II. Natura, inquam, quatenus ea natura formam coire, qualem mundus hic ex- .H eſt atomorum, per illam vniuerſi, ſeu hibet. naturae rerum immenſitatem diſcur- Fortuna vero, quod atominon con-Lucret. l, . rentium, vt ſibi inuicem magna quadam ſilio aliquo, ſed prout ſors obtigerit, !020. copia occurrentes, apprehendere ſe, ir- concurrant, cohaereſcant, coaptentur, retireque, & implectere mutuo poſſint; adeo, vt fortuna proinde, quemadmo- ac ſeſe varie commiſcentes, primum dum dictum iam eſt, non ideo ſit cauſa M quoddam veluti Chaos, & in vorticis per ſe aliqua, quae atomos temperet, & E modum glomerari, ac deinde poſt mul- adtalem effectum diſponat, ſed quod ac tas conuolutiones, euolutiones, factis- atomi ſint ipſa fortuna, quatenus nulla — que molitionibus, & quaſi tentamentis praemeditatione ſibi inuicem occur- h variis, (omnigenos videlicet motus, rentes, ſeſe complectuntur, & tale con- le coetusque experiundo) in eam tandem cretum, prout obtingit, faciunt. C0 CAP. IV. rer DE EXORTV MVNDI. mi VErùm vt rem paulo ſpecialius dedu- eliſae regredi deorſum, prohibitae ab Er cam, & ad aliud caput interim acce- aliis ſunt, tum agiliores ad oras vſque ſip dam, videtur mundus in hanc figu- circum extremas auolarunt, tum aliae, Ten ram circumtornatus, conformatusque & ab ipſis reflexae, & ab aliis pone in- huiusmodi quadam, fine follibus, &in- ſtantibus repreſlae, facta eſt mutua le cudibus, ratione prodiäſſe. quaedam implexio, quae coelum gene- luert. plur, Ppl. Iprimis, cum atomi motu incon- rauerit. nr le 1 4. ſulto, ac fortuito eſſent, & continuo ſi- Quae atomi autem & eiusdem natu- ĩb. v. 454 he Lucret. Mul, celerrimeque cierentur, vbi in rae fuerunt, (cum, vt dictum eſt, variae V, 420, hunc immenſitatis locum, in quo iam fuerint,) & aceruatim, dum in ſublime D eſt mundus, occoeperunt concurrere, compellerentur, circumuolutae, ene m ſeſeque apprehendere, coaceruatae ſi- perfecerunt, ſolis ac lunae, aſtrorum- b. mul fuere in vnam rudem, indigeſtam- que aliorum naturam. Huiusmodi que molem, in qua magnae paruis, ro- autem fuerunt potiſſimum ignificae; 1 tundae anguloſis, laeues hamatis, aliae nam quae ab ipfſis relictae ſunt, neque aliis commiſtae fuerint. tam altum emergere potuerunt, illae Lueret. Deinde, in confuſo hoc coetu, eae, aeris naturam crearunt. V, 450. quae maiores, grauiſſimaeque omnium Tandem ex iis, quae ſubſederunt, ipſa ib. v. 474 erant, coepere ſenſim ſubſidere, & terra genita eſt. Et cum multum ad- ſ. quaecunque fuerunt exiles, rotundae, huc in terra fupereſſet materiae, eaque paruae, lubricae, illae ipſo earum con- verberibus ventorum, aurisque ex a- curſu, coepere exprimi, & in fublime ſtris ſpirantibus condenſaretur; quae- . ferri. Prorſus vt in turbida aqua, do- cunque eius figuratio ex particulis mi- Ouilin nec quieſcit, inclareſcitque, partes ter- nutis conſtabat, expreſſa eſt, humi- Metam l415. ſ i er Ucon- bucretl, gerit, 1020, entur, dmno. Cauſa et, 8 quoch null ccur- con-. e ab gue le, in⸗ ltun ne⸗ ll-ib 454 e e ele 71 - Gi e; de lue ſi ber 1 mundi partes genitae fuere in hunc modum, . De minus praecipuis, ac veluti par- tium particulis quidpiam addam: Vi- dentur in prima illa commiſtione effe- cCta fuiſſe generabilium, corruptibili- vmque rerum varia ſemina, ex quibus res variae & conformatae tum fuerint, & deinceps magna ex parte propagari etiam potuerint. Et ſaxa quidem, ac metalla, cetera- que foſſilia, intra ipſummet terrae cor- pus, tum, cum ipſa formata eſt, ideo concreari potuerunt, quod maſſa fo- ret heterogenea, ſeu ex atomis, ac ſe- minibus diuerſae naturae conſtaret. Et quod ipſae ſaxorum moles ad vsque ſuperficiem diuerſimode extubera- rent; ideo creati exinde montes, vti & quae conualles, acplanities non potue- re ipſis non intercipi. Subinde vero circum montes, col- V,781, lesque, & in vallibus, ac per arua, herbae, virgulta, arbores, eo proxime modo, quo circa volucrum, & qua- drupedum corpora ac membra, plu- mae, pili, ſetae, naſcuntur. Verum, ad ipſa quidem animalia quod attinet, par eſt ipſam terram, nouum genitale ſemen retinentem, quosdam ex ſe folliculos, in quorun- dam quaſi vterorum ſimilitudinem protuliſſe, eosque, cum maturuiſ- ſent, natura cogente ruptos, anima- lia tenera profudiſſe: deinde terram ipſam humore quodam, qui eſſet lacti ſimilis, exuberaſle, eoque alimento ani- mantes eſſe nutritas. Ouidius Nutritas, inquam, eas animantes, Meram. quae ita fuerunt conformatae, vt 415. q. partes omnes nutritioni, vſibusque a- liis neceſſarias habuerint. Nam, vt Lucret. ib. 799. dum Nilus agros deſeruit, & terra coepit ardore ſolis exareſcere, culto- res varia animalia verſis glebis mnue- PHFSICA 995 niunt, partim inchoata, partim im- perfecta, & trunca, ac ita quidem, vt in eodem altera pars viuat, altera rudis terra ſit; ſic par eſt inter pri- ma illa telluris, quaſi tentamenta, praeter animalia perfecte formata, e- nata fuiſſe aliqua, orba manuum, or- ba pedum, orba oris, orba aliarum partium, ſine quibus non licuit aut alimentum ſumere, aut diu aetatem producere, aut genus ſuum propa- gare. Quod de aliis autem animalibus Lucret. dico, idem & de homine ipſo dictum S04. volo intelligi. Videlicet folliculos, * vterosue aliquos radicibus terrae co- haerentes, & a ſole concalefactos pri- mum increuiſſe, & infantibus ex ſe editis ingenitum lactis humorem na- tura miniſtrante praebuiſſe, quos ita educatos, & adultos genus hominum propagaſſe. Duo quaedam addo: Vnum, haut- Lucret. quaquam eſſe probandum, quod aliqui V; 876. aiunt, fuiſſe tunc enatos, ac viguiſſe Centauros, Scyllas, Chimaeras, allaque monſtra, ex diuerſis generum partibus conſtantia. Qua enim ratione potu- er unt in Centauro, exempli gratia, ho- minis & equi membra cohaerere, cum tertio quidem aetatis anno, vix pue- ro adhuc ablectato, equus iam floreat; & dum equus iam prae ſenio languefcit, homo floreſcente iuuentute ſit; Alterum, vt tellure noua, & ſemini- ib. 923. bus pluribus, vegetioribusque, plura ac maiora, quam nunc, creata fuere a- nimalia, & in ipſis homines quoque, adeo, vt illud hominum genus fuerit in aruis durius, tanquam ex ofſibus, ner- visque & maioribus, & ſolidioribus compactum, ſic deſtitiſſe demum ter- ram, tanquam ſeminibus exhauſtis, & quaſi mulierem ſpatio vetuſto defeſ- ſam talia animalia ſponte parere; exinde Kkk kkk z fieri, 2996 fieri, vt iam nusquam ſponte erum- pant homines, ſed & ipſi, & perfectio- PARS 1XII PHILOSOPEIAF EPICVRI P. II. ra, maioraque alia animalia propaga- tione ſola oriantur, V CAP. V. DE OBEVNIE SVAS VICES MVNDO. OEduitur quaeſtio, an per ſe, an alicu- ius Numinis prouidentia regatur mundus: Lucret. Itaque exiſtimare inprimis non o- II, 1092, portet aut motum coeli, aut aeſtiuam, Cicer de hybernamque ſolis conuerſionem, aut Mar 6. ſolis, lunaeque defectum, aut ortum, oc- . caſumue aſtrorum, aut alia huiuscemo- di ideo fieri, quod ſit praefectus aliquis, qui ſic diſponat, diſpoſueritue, ac ſimul beatitudinem, immortalitatemque poſ- ſideat. Non enim cum felicitate con- gruunt negotia, ſollicitudines, irae, gra- tiae, ſed haec prae imbecillitate, metu, opisque externae indigentia contin- gunt. Neque oportet rurſus, cum id mu- neris & moleſtum ſit, & a felici ſtatu ab- Laert. X, horrens, exiſtimare eam naturam, quae felicitatem eſt nacta, eiusmodi eſſe, vt ſciens, ac volens haſce animi commo- tiones, ſiue perturbationes, ſubeat, ſed tueri potius reſpectu illius veneratio- nem omnimodam, acorationis genere vti, eas ſuggerente cogitationes, ex qui- bus nullae venerationi contrariae opi- niones naſcantur. Quare opinandum eſt potius, tum, 5 cum mundus procreatus eſt, factos fuiſ- Epieur. ſe eos circumplexus circumuoluenti- ap. Luci- vm ſe atomorum, vt creatis exinde cor- an.in lo- Poribus coeleſtibus, nata in ipſis fuerit ve Trag. haec neceſſitas, qua tali modo moue- rentur, & circuitus tales obirent, ac pa- ri modo cetera omnia vices ſuas age- rent, pro coepto ſemel rerum curfu. Cic. L. c. Qur vero hoc potius non ſit opinan- cap., 20, dum:? Nam, ſiue Deus ipſe eſt mundus, vt aliqui exiſtimant, quid poteſt eſſe minus quietum, quam nullo puncto ib. 19. Laert. X, 7. libus imbecillitas: paria incommoda, temporis intermiſſo, verſari circum a- xem coeli admirabili celeritate? Niſi quietum autem, nihil beatum eſt. Siue in ipſo mundo Deus ineſt aliquis, qui regat, qui gubernet, qui curſus aſtrorum, mutationes tempo- rum, rerum viciſſitudines, ordinesque conſeruet, qui omnibus in locis, omni tempore, praeſto ſit, & quantaquanta ſingularum rerum varietas, ſeu innu- merabilitas potius eſt, in totidem dis- trahatur curas, dando ſcilicet operam, vt hoc, non alio modo fiant; nae ille ne- gotiis, vt ante obiiciebam, moleſtis, o- peroſisque eſt implicatus. Quid quod, tametſi vel ſupponatur ibid. ſolum, non curari a Deo res, continge- re non ſecus omnia, ac ſi nulla eſſet pro- videntia, deprehendetur? Quippe nonnulla quidem bene, verum plera- que etiam male, & ſecus, quam debe- rent, eueniunt. Nam, vt omittam Lucret. cetera, nonne, ſi ipſe Iupiter fulminat, VI, 416. fulminaue regit, deberet ſaltem parce- re templis, ſaltem non facere occaſio- nem, qua dubitetur, annon id, caſu potius, quam diuino conſilio eueniat? Scilicet, quaſi omnibus rebus curſum tenere pergentibus, vicesque ſuas obe- vntibus, prout fuerit ab initio cœptum. Certe hoc quoque maxime valet, genec. de quatenus ſpecialem hominum reſpectu benef. L. aſſerunt prouidentiam. Nam vt prae-IV. c. 4. teream, quod iam dixi, non poſſe bea- Lucret. tam, immortalemque naturam vlla 11, 645. teneri ira, aut gratia; fac hominum Lactam res a Deo non curari, qu ſe illae de ira ſecus habiturae ſunt? Par in illis, aut Dei c. 4. etiam maior, quam in ceteris anima-nerer ,223. Par ali⸗ 1225. N. i8,IW, In 1230, tllr Ladant. IIl, 17. k46 . Calſinus Epicure s a. Hut., in Bruto. Bpicur 3. Or. L. l. IV. Cellum ſaer. Dar par malorum ſeges. Seruantur eorum zg. V. aliqui, conceptis votis, ex naufragio, 1225. Juam multi, votis conceptis, pereunt 5 Multi liberos precati obtinent, quam cime. id. IV, multi fruſtra, vt obtineant, precan- 1230. tur?5 Enn Fzdant. Sed, ne longum faciam, cur, ſi cu- hinet bbie, „17. rae Deo res humanae ſunt, & bonis gi male, & malis eſt bene? Mouet me ſane, tad⸗ quod video bonis aduerſa ſemper con- gne tingere, paupertatem, labores, exilia, gu⸗ charorum amiſſiones: malos contra bea- S tos eſſe, augeri potentia, honore af- uante fici. Quod innocentiam minus tu- uh tam, ſcelera impune committi; quod ncs- ſine delectu morum, ſine ordine, ac CMaln, diſcrimine annorum ſaeuire mortem, eae. ſed alios ad ſenectutem peruenire, alios 8/0: infantes rapi alios iam robuſtos interire ur alios in primo adoleſcentiae flore, im- inge- . OBITER DE GENIIS, Prrinde eſt porro, ſeu Deus res cu- he. ret ſe ipſo, vt aliqui volunt, ſeu, Uihingen vt contendunt, per adminiſtros, quos ad N u Genios, ac Daemonas paſſim appellant. b Quippe & res non ſecus contingunt, oe. Caſcus ac ſi adminiſtri huiusmodi eſſe nulli lo⸗ Epicure- ſupponerentur, & vt concedantur eſ- n vs ap. ſe aliqui, non poſſunt ii ſane, quales iun unt. in fingunt, eſſe, humana videlicet forma, ſun ruto.] & voce, ꝗquae ad nos pertingat. Vt ta- be⸗ ceam, cum plerumque mali & vitioſi uun. eſſe dicantur, non poſſe eos proinde leh grer de felices, longaeuosque eſſle, quod pra- llkenet.. vitati comes adſit & caecitas multa, & le⸗l c.4, pronus ad ea, quae interimunt, Ja- er iclet⸗ pfus. DM I, 645. . Mn t. Rpi Quam optandum foret, vt aliqui M Ladent, Pic eſent, qui noſtri curam gererent, Vt ap. Orig. . 2 „ 2 e de iti L. I. & quae deſunt prudentiae noſtrae, no- t dae. IV. c. ſtrisque viribus, ſupplerent! Quam Celum. ſpeciatim optandum iis, qui funt in 4; 1 PH FSICA neque poteſt, aut & vult, 997 maturis funeribus extingui: in bellis potius meliores & vinci, & perire. Maxime autem commouet, homines inprimis religioſos grauioribus malis affici, iis autem, qui aut Deos omnino negligunt, aut non pie colunt, vel mi- nora incommoda euenire, vel nulla. Quin etiam mihi videor, non male . . Lactant. hac ratione argumentari. Aut Deus de ira vult tollere mala, & non poteſt, aut Deic, 13. poteſt, & non vult; aut neque vult, & poteſt. Si vult, & non poteſt, imbecillis eſt, ideo- que non Deus. Si poteſt, & non vult, in- vidus, quod aeque alienum a Deo. Si neque vult, neque poteſt, & inuidus, &imbecillis eſt, ideoque neque Deus. Sivult, & poteſt, quod ſolum Deo conuenit, vnde ergo mala? aut cur illa non tollit? CAP. VI. SEV DAEMONIBVS. bello ſanctiſſimorum honeſtiſſimorum- que facinorum duces, vt non ſolum armis, equis, nauibus, ſed ipſorum quoque Deorum auxilio poſſent fi- dere. Ac nonnulli quidem interdum ap- Caſhus Plut. l. c. parere quibusdam dicuntur: ſed quid- ap. ni ii, qui Genios fibi apparere com- memorant, aut mentiuntur, & fin- gunt, aut melancholici ſunt, talesque, vt aerumnoſorum corpus ipſis tum ſuſpendat, tum ad extraordinaria de- flectat imaginationem? Notum eſt certe, nihil eſſe imaginatione compa- ratius ad mouendum, transforman- dumque, (tametſi in re nihil ſubſit,) in omnem ſpeciem. Quippe, quod facta menti impreſſio ſimilis ſit illi, quae in cera fit, quodque humanae menti habenti in ſe, quod fingit, & quod fingitur, ea inſit vis, vt ſumta Kkk kkk3 ex 998 ex rebus viſis, auditisue occaſione quapiam vel leuiſſima, ſpeciem ex ſe ipſa facillime variet, atque transfigu- ret, vt manifeſtum quidem faciunt, quae per ſomnum fiunt, inſomniorum commutationes, tanquam ex quibus deprehendatur imaginatrix facultas, varietatem omnigenam affectuum, vi- ſorumque ſubire. Vt proinde mirum non ſit, ſi, vbi facultas eſt laeſa, dae- mones, aut alia, de quibus quidpiam, quocunque modo praeconceperint, videre videantur. Cic. de Solent inſuper argumento ad ſtabi- Rrinat: liendum, vt prouidentiam, ita extan- 3. tiam daemonum, obtendere diuinatio- nem: ſed piget humanae imbecillita- tis, quando & ex ſomniis diuinatio- nem repetit, quaſi nempe Deus per grabatos in cedens, ſtertentes admo- neat viſis tortuoſis, quid ſit ventu- rum: & exomni portentorum, oſten- torumque genere; quaſi, niſi Deum commiſcuerimus, non modo cum ſole, cum luna, cum variis animalibus, ſed cum omni etiam aere, ac lapide, non habeamus ſatis idoneum euentuum CA P. DE FINE SEV INTERITV MVNDI. Cic, de [Am eſſe mundum interiturum, fi- as, De- A nemque habiturum, ex eo depen- or, l, g. det, quod genitus ſit, exortumque habuerit. Siquidem neceſſe eſt, o- mnia, vt concernuntur, ita diſcerni, inque ea diſſolui, ex quibus coalue- rint: illa quidem id perpeſſa ab iſtius- modi cauſis; ſed omnia alicunde, & aliquando tamen. Quo magis profe- Cto mirari par eſt, eſſe aliquos, qui non modo natum introducentes mundum, ſed etiam manu pene factum, edicant ipſum ſempiternum. Quae eſſe enim poteſt, yt ſupra arguebam, coagmen- pARS XiI PriOSοDρAr EPICVRI PARS II. 4 huiusmodi opificem, fortunam & caſumꝰ? Verum, vt de ſolis oraculis dicam, pofe Uis lucret. Vige cum poſſit tot modis conuinci, eſſe Nr. d illa meras vatum impoſturas, tum vel llof g erin⸗ ex eo ſane ſubodorari in promtu eſt, extt quod verſibus vtantur malis, quique per ſint plerumque principio trunci, me- rint dio elumbes, fine claudicantes: quod mut ſane non contingeret, ſi funderentur gkun diuinitus, quando a Deo nihil, niſi noc bene, decenterque fieri par eſt. ſenl Et memini quidem, cum Sami ado- Aboſto- ſect leſcerem, ſolitum iactari oraculum il- liusCent. c lud, quo ferebant, Polycratem inſulae 4 2 dile tyrannum, Pythia, & Delia celebran- Aiia. ex tem, miſiſſe ſimul Delum, ſciſcitatum 6 Apollinem, num, quae ſpecçtarent ad lvert. q ſacrificium, ad praefinitum tempus V.v. grel offerret: ac reſpondiſſe Pythium, haecd Pſg de⸗ tibi Pythia, & Delia ſunt, addentes den inde ſignificatum, ea illi extrema fu- mi tura, ſiquidem ipſum non multo poſt lucret. Ul tolli e medio contigit: verum, qui po- V2. (nl tuit reſponſo illo ſignificari ea ſacrifi- luctet. ( cia fore extrema potius, quam me- 7l C0. dia: niſi quod vulgo auidi nimis au- tr⸗ ricularum homines ſunt? luan el VII. ,20n I . 11 X. . 1b,274. tatio non difſolubilis? aut quid eſt, cuius principium aliquod ſit, nihil ſit 1 extremum? A282. Vigdetur ſane eſſe mundus, animalis, plut plac. aut plantae inſtar, quemadmodumge- II. 4. nitus, ita corruptioni obnoxius; tum, quia non ſecus ac illa, ex atomis con- ſtat, quae propter motum inteſtinum, quo indeſinenter cientur, moliri de- nique exſolutionem poſſunt, tum, quia, vt illis, ita & mundo accidere poteſt extrinſecus cauſa, quae ipſi exitium affe- rat: maximeque, cum notum ſit, vnam- quamque rem vna via natam, denaſci poſſe n &* lan, , eſſe n vel l eſt, ique me- quoch entur , niſi lado. Apoſto. D il. liuscent 15. in ulge g,, binn ,tu. tu t ad Pus Daec tes fü- oſt o⸗ ſi⸗ ne⸗ A⸗ eſt, lſt lis nrblr. ge⸗ 1l4, Ul, ⸗ n Ge⸗ i, t 4 1- S ſle Lucret. II. v. Lucret. V. v. 307. ſq. Lucret. V. 252. Lucret. VI. 600. I. ucret. V, 262. ib. 274. ib. 282.⸗ ib. 381. pofle compluribus: tum, quia, vt in illis tres aetates ſunt, adoleſcentia, vigor, & ſenium: ita mundus primum quodammodo increuerit, (quatenus etiam poſt genitale tempus acceſſere extrinſecus ex vniuerſo atomi, quae per ipſa mundi quaſi ſpiracula ſubie- rint, & ex quibus coelum „ſidera, aer, mare, terra, alia adaucta fuerint, con- gruis videlicet ad congrua ſeſe accom- modantibus.) Deinde vero, quia cre- ſcendi debuit aliquis eſſe finis; in per- fecto quodam quaſi ſtatu conſtiterit: ac iam demum occoeperit ita quaſi fa- tiſcere, vt agnoſci omnino poſſit ad extremam vergere aetatem. Confirmatur autem inprimis ex eo, quod, vt videre licet temporis pro- greſſu turres ruere, ſaxa putreſcere, delubra, & ſimulacra fatiſci, vnde & denique exſoluuntur: ita videamus mundi partes ſenſim deteri, ac demi- nui. Terrae pars multa abit in auras, (ne aliquid dicam de maioribus illis concuſſionibus, quibus metus incu- titur, ne quando tota corruat, & ſub- tracta pedibus, quaſi in barathrum feratur,) aqua partim quoque in au- ras halatur, partim per terras ſic didi- tur, vt non omnis ſit refluxura; aer continuo immutatur, rebus quidem multis in ipſum excedentibus, ſed & multis quoque ex ipſo recreatis: ignis demum, non modo noſter, ſed etiam ſidereus, vt qui eſt in ſole, ſenſim de- perit, abiectu & emiſſione lucis. Quo- circa neque eſt, cur rearis, debere haec mundi corpora manere aeterna. Deinde, ex eo, quod videmus eſſe inter ipſa mundi corpora continen- tem pugnam, ob quam interdum qui- dem incendia, interdum vero & dilu- via, quaſi aequis viribus contingunt. At quemadmodum in palaeſtra, ita neceſſe eſt, vt in mundo contrario- PHVSICA 999 rum alterum denique praeualeat, o- mniaque peſſundet. Si quis autem quaerat, vtrum duorum ratione ve- riſimili ſit praeualiturum: reſponderi poteſt, illud eſſe ignem, tanquam a- ctuoſiorem, & a ſole praeſertim, coe- litusque ſuppeditatum; adeo, vt ſupe- rantior euaſurus denique ſit, ac ſitmun- dus proinde conflagratione periturus. Poſtremo ex eo, quod nihil indiſ-i5. 352. ſolubile ſit, niſi quod ſit aut ſolidum, uemadmodum atomus, aut inta- tile, vt inane, aut nihil habens extra, vnde aut diſſoluens cauſa adueniat, aut quo ipſum poſſit excedere, vt v- niuerſum; mundus autem neque ſo- lidum quid ſit, propter inane inter- miſtum, neque etiam intactile quid, propter naturam corpoream, neque denique nihil extra habens, ob ſui extremum, quo fit, vt & clades con- tingere extrinſecus, a corporibus, nempe incurrentibus, & confringen- tibus valeat, & ſiue ea extrinſecus, ſi- ve intrinſecus accidat, habeat, quo diſſolui, & effundi queat. Quod addo quidem, quia poteſt mundus non conflagratione duntaxat, aut, ſi velis, etiam inundatione per- ire; ſed modis quoque pluribus, quos inter ille praecipuus eſt, vt, quemad- modum animal, quicum iam illum comparaui, ipſa animae compagine ſoluta, in varias partes ſoluitur, quae & ipſae tandem plane exſoluantur, & vel diſſipentur, abeantque in auras, ac minutiſſimos pulueres, vel inſeruiant etiam ad procreandum alia animalia; Lucret. ita ipſis mundi quaſi moenibus fati- II, 1144. ſcentibus, dantibusque ruinam, fru- ſta illius varia ſubinde ſoluantur, ac abeant tandem in atomos, quae liber- tatem inanis nactae, & coeffundantur, & repetant motus primigeneos, & vel longum, diuque procurrant, vel breui aut 1000 atomis aliis concurrentes in gignen- dos nouos mundos coaleſcant. Tametſi certe, vt animal poteſt ab animae exceſſu aut ocyus, aut tardi- vSs omnimode exſolui, ita vtrumuis Lucret. I.poſſit ipſi mundo contingere; attamen v. 1102., probabilius eſt, fore, vt punéto tem- poris nihil reliquiarum extet, praeter atomos, ac ſpatium deſertum, quod quacunque ex parte lethi quaſi ianua aperta prius fuerit, illac omnis mate- riae turba ſeſe foras darura ſit. PARS XII. PHILOSOPHIAEF EPICVRI PARS'II. aut in mundos alios incidant, aut cum ex eo fidem ducit, quod effoeta tel- lus, vt iam quoque attigeram, vix parua creet animalia, quae edidit o- lim ingentia, quodque vix plurimo labore fruges, fructusque ſuppeditet, quae ſponte initio vbertim effudit. Vnde & frequentes ſunt querimo- niae laudantium ſecula priora, accu- ſantium praeſentia; cum non videant hanc eſſe rerum ſortem, vt omnia paullatim tabeſcant, & ſpatio aetatis vetuſto defeſſa, veluti in ſcopulum ten- dant. Vtinam modo ratio potius, quam res ipſa perſuadeat, fore, vt paruo in tempore conquaſſari omnia cernamus. CAP. VIII. DE INFINITIS MVNDIS. ee. Quod dixi autem vergere ad ex- IISO. tremam aetatem mundum, id vel Laert. Orro, quod demum requiritur, X, 45. ſintne praeter hunc alii, & non Plut. Plac. modo plures, ſed etiam numero infi- I, 5. niti mundisvidetur omnino dicendum, Lucret. dari numero infinitos. Quippe ato- l, 1047. mi, cum ſint infinitae, vt demonſtra- tum iam ante eſt, per infinitatem ſpa- tiorum feruntur, ac alibi aliae, procul- que ab hoc varie inuicem concurren- tes coaleſcere in fabrefactionem mun- dorum infinitorum poſſunt. Atomi ſiquidem ad hoc comparatae, Vt ex ipſis mundus conſtare, efficique va- leat, abſumi non poſſunt, cum ſint in- finitae, neque in vnum, neque in ali- quot qui definito numero ſint, & ne- que in quotcunque vniusmodi, neque in quotcunque inter ſe diuerſos. Qua- re & nihil obſtat, quo minus ſit talis mundorum infinitudo. Sane vero tam eſt abſurdum, in vni- dorns a. verſo infinito vnum mundum fieri, Ecl. phyſ. quam in magno agro, granis plurimis p. 52. Conſito, vnam ſpicam naſci. . Nempe, vt in agro cauſae plurimae, ipſa nimirum ſemina ſimul cum loco in promtu ſunt, ſic in vniuerſo, praeter Metro- ipſum locum, non modo cauſiae plu- rimae, verum infinitae etiam ſuppe- tunt; ipſae ſcilicet atomi, perinde ac illae, ex quibus hic mundus coaluit, coeundi capaces. Accedit, quod nullam videamus re-Lucret. II. rum generabilium ita eſſe vnam, vt v. 1078. non eodem ſub genere multa conſimi- Plut. de lia obtineat: (ſic enim homines, ſic fe-âα def rae, ſic volucres, ſic piſces ſingulatim ſub ſuis quibusque generibus multi- plicantur.) Quare & cum non modo ſol, luna, terra, mare, & partes mun- di ceterae fuerint genitae, ſed ipſe e- tiam totus ex iis conſtans mundus, fatendum eſt prorſus & illas, & hunc non ſingulares eſſe, ſed plures, & nu- mero quidem, ob iam dictas cauſas, innumero, atque infinito. Cum nihil vero ſit, quod repugnet, Laert. mundos alios partim ſimiles, partim , 45, diſſimiles iſti noſtro, eſſe: nam & poſ- 13.74. ſunt eſſe aequales, poſſunt maiores, poſſunt minores, poſſunt qui habeant easdem, eodemue ordine ſitas partes, poſſunt, qui habeant alias, alioue ſitas ordine: poſſunt, qui ſint eadem praediti figura, Laert. X, 73. 89. m. ta tel. VIX it 0⸗ Urimo⸗ ditet, fuctt, Arimo- 4ce⸗ igeant omnia getatis ten- quamn uo in Mms. plu⸗ be⸗ de ac Aluit, 5E-bucret.l. ,Vt . 1078, ng. Aut, de⸗ Laert. X, PHFSTICA. figura, poſſunt, qui praediti diuerſa, (quippe non poſſunt quidem eſſe fi- gurarum omnigenarum; vt dictum an- te eſt, atomos, cum definiti ſint am- bitus, non poſſe infinitis modis figu- rari: ſed poſſunt tamen innumera- rum, vt globoſae, ouatae, pyramida- lis, &c.) cum id inquam nihil repu- gnet, hae tamen omnes diuerſfitates ſunt duntaxat quaedam quaſi condi- tiones, quae communem mundi qua- litatem, ac rationem varient. Videtur autem quilibet aliorum 73. 89. mundorum, veluti & iſte, & omnis alia concretio, quae in immenſo inani fit, & ſimile quidpiam cum iis, quae paſſim obſeruamus, habet, per propri- os quosdam atomorum quaſi vortices, conuolutionesue ſeorſim procreari, atque id quidem ſiue in intermundio, (ita vocamns, iuxta ante dicta, inter- vallum, inter duos aut plures mundos non multum diſſitos comprehenſum,) ſiue in loco multiuacuo, (ſeu in quo verſantibus licet corporibus corpu- ſculisue, plurimum tamen ſpatiorum vacuorum intercipitur,) ſiue denique in magno, immiſtoque, & puro inani; tametſi non, vt aliqui huiusmodi in- ane aſſumentes, deſcribunt. 89. Nimirum, ſecus ac fit abillis, intel- ligendum eſt confluere, niſi ex infini- to, at ſaltem ex vno, pluribusue, ſiue mundis, ſiue intermundiis, idonea quaedam ſemina, hoc eſt, congeriem 4 100 ¼ quandam congruam atomorum, cor- puſculorumue, quae ſenſim hic illic mutuo coaddantur, varieque formen- tur, & locum etiam varie, prout con- tigerit, commutent, ac inſuper ex- trinſecus accrementa quaedam quaſi irrigua accipiant, quousque conſtans ex omnibus concrementis ſpecialibus moles perficiatur, ſtabilimentumque obtineat, quantum quidem ferre ipſi- vS quaſi fundamenta ſubſtrata value- rint. Alioquin certe quo in inani generari ib. c. 90. mundum contingit, non ſufficit acer- vum fieri, conuoluique, & incremen- tum, quamdiu in aliud incurrerit, accipere, eo modo, quo aceruus niuis, dum ſupra niuem voluitur, iuxta opi- nionem, quod ſic fieri ex neceſſitate oporteat, vt Phyſicorum appellatorum ait aliquis: ſiquidem id pugnat cum iis, quae apparent. Neque enim aceruus, cuius intimus quaſi nucleus ſolidus ſit, & extima etiam quaſi cruſta ſolida, aut conuolui poteſt, aut incrementum ac- cipere, ſi interſtitium, nucleum inter cruſtamque interceptum, ſit fluxum, quale in mundo eſſe contingit. Quod ſupereſt, eſſe alios quoque Laert. mundos, quia geniti ſint, corruptioni X, 74. obnoxios, manifeſtius eſt, quam vt dici debeat. Nam et quod alii ocyus, alii ſegnius, alii ab his, alii ab illis dis- ſolui cauſis valeant, res pertinet ad ſin- gularem vniuscuiusque diuerſitatem. SECTIO III. DE REBVS HVMILIBVS, SEV TERRENIS. Erum, vt miſſis ceteris, de hoc noſtro mundo ſpecialius dicamus, age, cum omnia, quae in eo ſunt, aut terrae ambitu contineantur, ela- ratioraue humo non ſint, aut ſint in ſublime, hoc eſt, ſupra humi, terraeue ſuperficiem elata, ac ideo poſſint gene- ratim in res humiles, terrenasue, & ſub- limes, ſiue coeleſtes, atque aereas diui- di: age, inquam, ſermonem primum de prioribus inſtituamus, & ex eo quidem praeſertim, quod, vt nobis propiora LllI III ſunt, PARS XII PIILOSOPHIAF EFPICVRI PARS II 1 or . ⸗ . . . . . . lucket⸗ ſunt, magisque familiaria, ita poſſint terraeque ipſi varie, partim ad fuper- r d. fic fieri quaſi argumenta, ex quibus con- ficiem, partim etiam intus commiſta, xi jicere de poſterioribus, quae remo- & poſtea quae minora ſunt, ac paſſim in tioraa nobis, minusque perſpecta ſunt, tota maſla viſuntur corpora, partim 3 n liceat. inanima, vt ſunt mineralia, lapides, n Vigdetur autem eſſe inprimis ipſum ac plantae, partim animata, quae terrae corpus generatim ſpectandum; & dici animalia, ſeu animantes, mo- 0 ac ſubinde aqua, pars maſſae inſignis, ris eſt. CAP. I. S DE TERRA IN MEDIO MVNDI CONSISTENTE. Furrer.⸗ Rimum itaque circa ipſam terram, parallelis motibus cadunt, non in an- Uurtet R diximus iam ante, quemadmodum gulum vero connituntur, quod ſit ſi- 1rF fuerit cum reliquis mundi partibus cut in vniuerſo, ita & in mundo regio . I Laert. X, formata. Sane vero nihil fuit neces- vnica ſurſum, e qua grauia omnia ad- „74.75. ſe, formari eam prius extra mundi am- veniant, vnica deorſum, in quam ea- ib. vS bitum, ac ita formatam recipi in mun- dum, cum ſatis fuerit, comprehendi in mundana maſſa talia ſemina, ex qui- bus vna cum reliquis mundi partibus gigneretur: eo modo, quo nihil fuit neceſſe, ipſa animalia exterius, ſeu ex ipſa rerum infinitate prius ſecerni, ibi- ue formari, vti in hunc mundum iam perfecta deducerentur; neque item e coelo, tanquam illic prius elaborari debuerint, delabi in terram, cum o- ſtendere nemo valeat, cur compre- hendi illic potuerint eiuſcemodi ſe- mina, ex quibus animalia, plantae, & quae cetera videre licet, conſtitueren- tur, non potuerint vero comprehen- di hic; ac pari modo ſuppetere, vnde illa & gigni, & nutriri poſſent. Lucret. L. II. V. 1152. Diximus vero etiam, terram, cum coelum, aliaque ſublimia ſurſum veluti auolarent, ſubſidiſſe in mundi medi- vm, ac ibi, vt in imo loco, remanſis- ſe. Addendum iam, non quemad- modum ipſa media eſt mundi pars in Lucret. L. I. Vv. 1051. ſq. in ipſa medium, ſeu, vt vocant, cen- trum, verſum quod omnia pondera dirigantur. Scilicet omnia pondera quam omnia pondera cadunt, ita dari dem tendant. Quo fit, vt probandi non ſint, qui dari antipodas dicunt, homines nem- , pe in auerſa terrae regione ita ſitos, vt veſtigia nobis oppoſita vrgeant, eo mo- do, quo videre licet ſimulacra homi- num, aliarumue rerum inuerfa aut conſiſtere, aut procedere etiam ſub- tus aquam. Quippe illi praeter natu- ram, & conditionem rerum grauium, tueri conantur, & homines, & alia cor- pora terrena illic poſita, ſurſum ſeu ver- ſus terram niti, & tam non poſſe e terra inloca coeli inferiora recidere, quam noſtra haec non poſſunt in coelum . ſponte auolare. Vtcunque aliunde co-. haerenter ſuae ſuppoſitioni dicant, eſſe antipodibus diem, cum nobis eſt nox, & noctem, cum nobis eſt dies. Itaque, terra quidem in orbem, Ex iis circulumue eſt conformata; ſed tamen quae de quaſi diſcus, aut tympanum, non vero e b. uaſi ſphaera, aut globus. Nempe hos& De- dr 1 .5 50 8. empe mocrito haec eius facies, quam nos incolimus, habent quaeque habitari ſola poteſt, lata eſt, bPlutarch. ſeu plana, non vero globoſa; ac talis, & Laert. in quam omnia pondera reéta, ſeu ad en normam ferantur, quemadmodum X.p.67. Lucret. P rh . t bo Fel. luctet, l 35 dictum iam eſt. At iper. Nlſte ſſim artim ices, quae Io⸗ nan- ltſi⸗ egio⸗ 1ad. lea⸗ gui bi ⸗ Nt mo⸗ mi- Aut - 12 m umn co⸗ ſ , , lr iis 7 glue de LLeucip- De⸗ mocrito babent Plutarch. & Laert. ) Gaſlend, ad laert. 1 6² L PDHVSICA. Cucret. At vero, cum ic res ſe habeat, dif- V.v. 538. ficultas tamen non exiguaeſt, qu fie- ri poſſit, vt conſiſtat, neque deorſum, in quam regionem diximus lapſuros antipodas, cadat. Veruntamen terra non cadit, quoniam inſidet aeri, tan- quam ipſi congenea, neque adeo ipſi oneri exiſtens, vt animalia inſident, tanquam congenea, ipſi terrae. Nimirum facile eſt captu, eſſe in aere ſubiecto hanc terrae ſuſtentandae vim, ucket. quod terra, & aer, ab ipſa mundi con- V. v. 5y. formatione, res congeneae ſint, & co- . gnatione quadam reuincétae, tanquam eiusdem totius partes oneri ſibi mutuo non ſint; ſed quafi omni grauitate, compreſſioneque depoſita, mutua com- lexione teneantur; maximeque, cum Pnerct. a,ad ſuperiorem hanc ſui par- V.v. 535. Poſſit terra, ad ſup P tem magis compacta, grauisque eſſe, & ſenſim inferius magis laxa, minus- que grauis fieri, quousque tandem parte ſui infima ad aeris ſuppoſiti na- turam proxime accedat. Propterea autem dixi, terram non fuiſſe exterius formatam, extrinſecus- que illatam in mundum, eo nempe caſu pondere ſuo aerem illum preme- ret, quemadmodum minimum pon- dus noſtris ſentitur corporibus, ſi ex- trinſecus imponatur, cum tamen nec ib. v. 541. ſg. 100 caput, nec cetera membra ſibi mutuo ſint grauia, quod congenea ſint, com- munique iure totius eiusdem corpo- ris vinciantur. Ac, ne incredibile ſit, rem adeo te-ib.v.557. nuem, ac eſt aer, poſſe adeo craſſam molem ſuſtentare, cogita duntaxat, quam res ſit tenuis anima, animalisue ſpiritus, & quam tamen craſſam, quam- que ponderoſam molem corporis ſuſ- tentet, ac regat, & vel eo quidem no- mine ſolum, quod ipſi coniuncta, vni- terque apta res ſit, quemadmodum eſt aer ipſi terrae. Non eſt vero propterea reputan- Lucret. dum, terram eſſe animatam, ac multo L. II. v. minus Deam quandam, id enim iam ante 6: - refutatum eſt. Et terra quidem varias frequenter animantes parturit, at non, quod ipſa ſit animata, ſed quod conti- nens varias atomos, variaue rerum ſemi- na, multa modis multis efferat in lucem, vnde animata formentur. Non de- ſunt, qui aliunde terram magnae D⸗e- vm matris, ac Berecynthiae nomine colant. Verum quod terra quidem donetur iis nominibus, (ſi abuti qui- dem diuinis ad res naturales deſignan- das, liceat,) poteſt res videri tolerabi- lis, at non ſane, quod terrae quoque ineſſe diuinitas credatur. CAP. I. DE TERRAE MOTV, AC OBITER DE AETNAEO INCE Nterim autem mirum videtur, qui fiat, vt terra interdum commouea- tur, concutiatur, tremat; verum haec vna eſt earum rerum, quae poſſunt omnino pluribus modis contingere, & fupponendo quidem rem, de qua ambigendum non videtur, eſſe vbi- que terram fui ſimilem, ac fubtus, perinde ac ſupra, habere ſpeluncas, Lucret. VI, 535. NDIO. laculas, fluminaque voluentia fluctus, ſaxa ſubmerſa, &c. Nam poteſt terram mouere aqua, Seneca ſi partes aliquas eluit, & abraſit, qui- QOq. Nat. bus excauatis deſiit poſſe ſuſtineri, b 20. quod ferebatur integris, vel, ſi inte- riores lacunas, ſeu quasdam paluſtres, ib. paulo & iacentes aquas, impellat flatus ali- poſt. quis, & inde aut ictus terram quatiat, LlIl III z aut 1. 1004 aut agitatio ſpiritus, ipſo motu cre- ſcens, & ſe incitans, ab imo in ſum- LCueret. mum perferatur. Scilicet vt vas con- VI, 554. ſtare non poteſt, niſi quae commo- ta in ipſo eſt aqua, iactari intus de- ſierit. Senec. l. Poteſt & parte aliqua ſubito deci- dente terra percuti, & inde motum ca- pere: cum & aliquae eius partes, qui- busdam veluti columnis, ac pilis ſu- ſtineri poſſint, quibus vitiatis, rece- dentibusque, tremat onus impoſitum. Lucret, Quippe, cum videre etiam liceat to- VI, 542 tas acdes, propter plauſtrorum, fer- ratorumque curruumagitationem ſuc- ceſſione tremiſcere. Plut. Pla. Poteſt quoque terram mouere ipſe III, 15. ſpiritus: nempe, ſi aut terra, cum in Lucfet. Partibus ſui interioribus, inferiori- v 590. busque crebritate foraminum, rima- rumque ſit interſtincta, a ſpiritu varie diſperſo, & in cauernoſas eius cauita- tes incidente, concutiatur, ac tremat, eo modo, quo membra frigore ſube- vnte, tremere, ac moueri inuita co- Plut. I. c. guntur, aut ſi ſuperne ingrediente, compellenteque deorſum ſpiritu, ter- ra ab aere ſubiecto vt craſſiuſculo, & aquoſo, (quippe ſuſtentante,) ſurſum repellatur, & quaſi ſubtercuſſa ſub- ſultet; quod contingit quidem rebus omnibus, quae non modo in aliquid durum ſeu firmum, (aut ita intenſum, vt preſſum redeat,) compelluntur; ſed etiam in aliquid fluxum, ſi ad re- pellendum comparatum ſit, vt cum intra aquam deprimitur lignum. Zenec. Poteſt demum vis ſpiritus, ſi con- QA. Nat, cipiatur in ignem verſa, & fulmini ſi- VB20. milis, cum magna ſtrage obſtantium ferri. Scilicet, vt ignis fulmineus in- tra nubem genitus, tum ipſam perrum- PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVEI P. II pit, tum aerem totum miro impetu concutit, ſic commouere, perrumpe- reque, & concutere terram poteſt, qui Poteſt intra eius cauernas ex ſpiritu co- aceruato, exagitatoque generari ignis. Qum nulla porro cauſa potior, quam petita ex ſpiritu, & hoc quidem modo poſtremo, videatur; tum aut ex eius diſpertitione in erebra terrae foramina Laert. tremor duntaxat gignitur, & (quaſi X, 105. per laxiorem terram tranſpiratio ſit,) non ſic terra perrumpitur, vt hiatus fiat, & vel fubuerti aliquid, vel incli- nari deprehendatur, aut ex illius acer- vatione in cauernis maioribus, ea po- teſt ſuccuſſio, impulſioque conſequi, vt terram ſubuehat, diffindat, eosque hiatus aperiat, quibus etiam integrae vrbes, quemadmodum variis in locis ſaepius contigit, abſorbeantur. Quod dico interea de vi ſpiritus, quae in jgnem verſa, terram perrum- pPat, concutiatque, valere eo poteſt, Vt intelligamus ex eadem eſſe cauſa eructationes ignium, quae fieri cre- bro iisdem in locis, vt ad Aetnae cra- teras, ſolent. Nam totius quidem huiusmodi Lucret. montis ſubcaua natura ſilicum cauer- VI, 682. nis ita ſuffulcitur, vt ſpiritus in iis concluſis percaleſcat, & qua hiatus ſu- pPerne patent, accenſus erumpat, late- raexcedat, percoquatque, vnde & cum flamma fumoque, fauillas & pumices vomat. Quoque magis facere id poſſit, adeſt ib. v.694. mare ad radices montis, quod aquas aduoluens, reſorbensque ad littus, quousque ſpeluncae montis proten- duntur, aerem intrudat, propellatque, quo ceu follium flatu intendatur, foue- aturque incendium. CAp. Lactet. VI, 613. . e 4 ti b. 61 n 3 ib, 631, 5, G5 npetn tuco. Ums. Qad ad aquas ſpectat, quae in ter- qIamn . ra ſunt, (nam de illis quidem, quae noch in fublimi creantur, & ex ſublimi deci- Neue dunt, erit poſterius dicendi locus) mi- Nnindlaen. ra eſt inprimis illa earum congeries, uaſiſ, quam mare vocamus, quippe praeter ſi,) mare internum, quod oras noſtras al- utis Iuit, eſt etiam externum, ſeu Oceanus, ddi. qui vniuerſam terram habitatam cir- Acer⸗ Ccumiens, ita creditur a plerisque for- 1po⸗ nici coeli ſuppoſitus, vt ſol & alia ſidera ui, ex ipſo oriantur, ac in ipſum occidant; ge vt occurret quoque dicendum infe- rae D rius. cis Luucret. Et certe, cum ſit vaſtitas, ſeu quaſi vVi, 613. immenſitas maris tanta, poteſt haec ha- ,;, ſq. beri non poſtrema cauſa, quamobrem, Uin- H ex tot fluminum ingreſſu non appareat 4 augeſcere, nimirum, omnia flumina ad tantam molem comparata vix guttae e. boe.. 616. inſtar ſunt. Adde, quod aliunde ſol, n qui radiis ſuis veſtes madentes tam cito exſiccat, tametſi ex vnoquoque loco Dci luccet. 4 non multum humoris delibet, non . Vh . poteſt nihilominus non ex tanto ſpatio 5 detrahere multum. Vt praeteream, quantum poſſint quoque venti, dum mare verrunt, abſumere, qui vna ſaepe nocte & vias reſiccant, & lutum incru- ſtant. ib. 63. Quanquam praecipua videtur cauſa, quod cum ipſa terra ſit raro, permeabi- lique corpore, & mari vndique alluatur, debeant aquae, vt in mare ex terra pro- volui, ita ex mari in terram ſubterma- nare, vtiterum emergant, ac iterum fluant. ib, 635. Neque vero debet facere negotium, quod aqua maris ſalſa ſit, aqua vero fon- tium, & fluminum, dulcis; quoniam aqua ex mari terram peruadens ſic PHFSICA 1005 mpe. . CAP. tun DE MARI, FLVVIIS, FONTIBVS, ET DE INVN- = D ATIONE NILI. III. percolatur, vt corpuſcula ſalis exuat, lisque deinceps denudata redeat. Vi- delicet, cum maris corpus ſit ex ſale & aqua commiſtum, quia ſemina ſalis ha- matiora ſunt, aquae vero laeuigatiora; ideo iſta quidem praeterlabuntur faci- le, illa autem non poſſunt non irretiri, ac paſſim relinqui. Interea patet exinde cauſa, quae eſſe Laert. x, videtur praecipua perennitatis fonti- vm. Quippe poteſt quidem, qua illi ſcaturiunt, eſſe quaedam aquae vis in- gens collecta, quae ad fluendum ſuppe- tat, ſed & ea videtur debere ex eo ſuffi⸗ ci, quod aliunde quidpiam in ipſam continuo ſubter confluat. Et quam- vis ſubterfluentes illi quaſi riuuli con- formari, ex reſperſis variis per terram ſeminibus poſſint; debent tamen ſemi- na haec ſuffici ex mari terras ſubin- greſſo. Adeo, vt hinc fiat, quod iam dictum eſt, vt nimirum in fluenta primum mi- nora abeuntes, dum per conualles coe- vntes defluunt, in magnos tandem al- veos coeant, cieentque magna flumina, quae mare immenſum aſſidue reno- vent, integrentque. 106 . Qoniam vero nullus eſt fluuius, qui Lucret. maiorem ſui admirationem pariat VI. quam Nilus, quatenus quotannis per aeſtatem exundat, Aegyptumque irri- guam facit; ideo praetereundum non eſt, contingere id poſſe, quia reflantes verſus Aegyptum per id tempus Ete- ſiae mare attollunt ad Nili oſtia, & are- nas quoque ad illa prouoluunt, adeo, vt non poſſit Nilus non reſiſtere, intu- meſcereque, & elatior alueo, in ſubie- ctam ipſi planitiem effundi. 714. q. Forte etiam contingit, vt flantes ab ib. 729. LIll III 3 Aquilone 1006 AquiloneEteſiae nubes in meridiem vl- tra Aegyptum conuehant, quae vbi ad praealtos conuenerit montes, ibi con- trudantur, exprimantque pluulam, qua Nilus increſcat. QAP. PARS EXII PHILOSOPEIAEF EPICVRI P. II. DE ACVARVM QVARVNDAM PROPRIETATIBVS, ET LDE GLACIE. XTT ſeligamusautem praeterea quas- dam aquarum proprietates, viſas vulgo mirabiles, praetermitto illam iam dictis affinem, quod cum aqua ſal tam facile exſoluat, inque ſe ipſam induat, quidam ſint tamen duldes fontes, qui emedio mari ſcaturiant. Scilicet per- ſpicuum videtur id fieri, quod aqua in- ferne, ſeu ex fundo maris proſiliens, tanta emergat vehementia, vt marinam aquam diſpellat, & neque ipſam, neque eius ſal commiſceri ſecum patiatur. Fons ille Epiri admirandus, ſupra quer ſita ſtupa, taedaque igne proti- nus concepto, flammeſcit. Sed nem- pe ex ſuppoſita terra tam multa caloris ſemina exſpirantur, vt licet aquam per- vadentia, Calefacere eam non valeant; egreſſa nihilominus in libertatem aeris, & incurrentia in ſtupas, taedasue, ſemi- nibus igneis, quibus ſcatent quoque res huiusmodi, conſocientur, ipſaque explicent in flammam; eo modo, quo, vbi lychno recens extincto flammu- lam admoues, accendiipſum vides, pri- vsquam a flamma contingatur. ib. 948. At, quid dicendum de illo fonte, qui eſſe ad Ammonis fanum dicitur, frigi- do interdiu, & calido noétu? Nimirum, quod terra, quae, circa hunc fontem, laxior licet ceteris terris, frigore tamen nocturno compreſſa, veluti elidat, ſiue exprimat, transmittatque in aquam, quae continet multa ignis ſemina, vnde & aqua incaleſcat; calore ve- ro diurno laxata, eadem ſemina vel- ficierum coadunantur, poſſe ſolida fie- ri, quod ob inanis excluſionem partes optime inter ſe cohaereant; cum, ſtor- bicularia aut orbicularibus adiun- gantur; aut planis intermiſceantur, intercipiatur Quid, quod contingere etiam pot- ib. 735. inte eſt, vt praecelſi Aethiopum montes iis ipl⸗ onerentur niuibus, quae tabificis ſolis vdo radiis in aquam liqueſcant, Nilique al- ſin⸗ veum compleant. — lLaert. , IV. ſ pe ris vti reſorbeat, inde & aqua frigida re- maneat. . Quin fieri etiam poteſt, vt, quae a- ib. ( qua ex eisdem ſeminibus, propter ae- rem, tempore nocturno frigidum, re- n preſſis, efficirur calida, euadat deinceps a, frigida tempore diurno, radiis ſolis ita aquam peruadentibus, vt liberum iis an ſeminibus exitum in aerem faciant; id- qu que non ſecus, ac dum glacies iisdem ve radiis penetrantibus, & rarefacienti- 1 bus ſoluitur: quod, tametſi effectus op- lueret, poſiti ſint, ex eadem tamen cauſa eſie o. poſſint, vt liquefactio cerae, & indura- 3 4 tio luti. . bi Eadem certe cauſa videtur propor-ib. 8410%. te tione eſſe cum ea, ob quam aqua in 8 puteis calida per hyemem, frigida per aeſtatem eſt. Id quippe contingit, quia terra aeſtate calore rareſcit, & quae ] continet ſemina caloris, exhalat; vnde S, quae in illa eſt abdita aqua, frigidior fit: hyeme autem, frigore comprimi- .ę“R tur, condenſaturque; vnde &, ſi quem continet calorem, exprimit in puteos. Haec interim me admonent, vt di- Aacret cam de glacie, ob quam aqua natiuae aong ſuae fluiditatis quaſi oblita, ſolideſcit, indureſcitque. Quo loco ſupponen- dum eſt, ſola corpora, quae ex parti- bus, ſiue corpuſculis planarum ſuper- 7 4 nod eg is intercipiatur circum inane, in quod, ipſa euolui, & plaua inclinari poſſint: e vnde & mollities, &, (niſi aliunde hami ſint, qui retineant,) fluxibilitas conſe- quatur. Laert. X, Itaque glacies ipſa fit, aut dum ex- „ELD 109. ploduntur exaqua orbicularia, & calo- D ris efficientia corpuſcula, coarétantur dare. ge d. i. Vm iam dicendum ſit de rebus, ie quae ex terra & aqua gignuntur, ”M notum eſt inprimis illa aut animata, eegs ð aut inanima eſſe; Animata vero eſſe, Ssin quae cum ſenſu ſunt, & vulgo animalia, 116 “ animantesque dicuntur; inanima, ic IJ quae carent ſenſu, vnde & hoc nomine len 4 veniunt cetera, quae neque animalia, lt⸗ neque animantes dicere licet. o. Lucret. Huiuscemodi autem funt, primum lÜe VSO6. ſucci quidam conéreti, quemadmo- ri- dum ſal, & quod ſulphur gigni, quod bitumen tetro odore concreſcere in r. d. 340. terra videmus. Continent haec vero in non modo caloris ſubterranei, incen- der diorumque, (quale Aetnaeum iam di- it, diximus, praecipuam cauſam, ſed gra- D ves etiam halitus, qui in ſublime elati, de auerna creant, morbosque inducunt, or vnde & erit hac de re, cum de ſublimi- nr⸗ bus, agendum. De ſuccino, quo at- ein trahuntur paleae „ attingendum erit 4 qͤuidpiam ſtatim poſt. . “ ene: Sunt deinde ipſa metalla, quae tum ne 124 reperta primum fuerunt, cum ſyluae , ſeu fulmine accenſae, ſeu igne aliunde . excitato, inducétoue, arſerunt „& facto . Z radicitus incendio cohaerentia radici- . bus metalla fuere liquefacta, ac tum ſui . nitore perſtrinxere oculos, tum eadem figura obſeruata fuere, qua ipſae lacu- Hr nae, in quas fluentia fuerant excepta. . Nempée coniecturam exinde duxerunt, r. poſſe eadem vi ignis liquefacta in figu- PHYSICA. 1297 vero, quae in eadem aqua reperiuntur plana, ipſaque partim obtuſorum, par- tim acutorum angulorum: aut dum ea corpuſcula adiciſcuntur extrinſe- cus, (& fere quidem ex aere, vbi ipſe ex illis refriguerit,) quae & preſſa, & extru- dentia quotquot occurrunt orbicula- ria, firmitudinem in aquam inducant. CAL. V. DE TERRENIS REBVS INANIMIS. ram quamlibet, etiam acutam, ac tenu- em formari, & ob reſumtam ſolidita- tem ad perforandum, ad caedendum, & ad alios vſus accommoda fieri. Praetereo autem, vt non modo ibid. v. plumbum, ſed etiam aurum, & argen- 1272. tum, quod ad iſtos vſus inutiliora re- perirentur, neglectiora iacuerint, ſo- lumque aes in pretio fuerit, ex quo te- la, gladii, ſecures, vomeres, alia para- bantur; donec repertum ferrum eſt, ex quo potius iſta, ob duritiem maiorem, confici coeperunt. Sunt rurſus ſaxa, lapidesque, quo- rum multi quidem indies gignuntur, aut erupibus deripiuntur: ſed ipſata- men rupium, ſaxorumque praecipua moles ab initio vſque fuit conformata; cum & haec cauſa, vt ante dictum, mon- tibus anſam fecerit, & nunquam non Eucret. videatur terra geſſiſſe in gremio, vt flu- 38. mina, lacunas, ventos, ita & ſpeluncas, & rupes, ſaxaque derupta. Cum ſoleant vero lapides ipſa ſui du- Lucret. ritie, ſoliditateque diſcerni, tum pri-Il, 447. ma quaſi acie conſtant & ſaxa adaman- tina, ſueta ictus contemnere, (nempe incudibus ſic deprehenduntur, vt fer- rum vtrinque diſſultet,) & validi ſilices, ex quibus ferri ictu ignis idcirco euo- lat, quod ſemina ignis abſtruſa in venis contineat, neque vis ferri frigida ob- ſtet, quin ad eius ictum excitata con- currant. Denique — Plut. Pl. V, 26. ib. Lucret. VI, 907. ib. 921. 1 ib. 936. ſq. ib. 959. 1008 Denique ſunt ex genere inanimo- rum & ipſae plantae, hoc eſt herbae & arbores. Quippe anima ſine ſenſu non eſt, ac videmus eorum, quae animata ſunt, quaeque idcirco animalia, ani- mantesque, vt dixi, vocantur, alia do- nata eſſe mouente, appetenteque ani- ma, alia etiam ratiocinante; at vero plantae nec ſenſu pollent, nec vtrauis anima praeditae ſunt, nec poſſunt pro- inde animalia dici. Ac habent quidem commune quid- piam cum ipſis animalibus, puta nutri- tionem, accretionem, generationem; CAP. DE MAGNETE Aerendum potius nonnihil eſt cir- ca rem inanimem quidem, ſed ad- mirabiliſſimam tamen viſam. Lapi- dem intelligo Herculeum, quem & ma- gnetem dicimus, quod in Magneſia fue- rit primum repertus. Is nempe admira- tioni habetur, ob ſingularem illam vim, ua ad ſe allicit, ac pertrahit ferrum. Ad explicandam porro hanc vim, tria, aut quatuor quaedam ſupponen- da ſunt, quorum vnum eſt, effluere continuo corpuſcula quaedam ex o- mnibus rebus, vt quae ad colorem, & lucem ſpectant, ex coloratis, & lucidis, quae ad calorem, & frigus, ex cCalidis, & frigidis, quae adodorem, exodoris, at- que ita de ceteris. Alterum, nullum eſſe corpus adeo ſo- lidum, quod non inania ſpatiola inter- cepta contineat: id nempe declarant o- mnia corpora, per quae humor manat, aut tranſſudatio fit; per quae praeterit lux, aut ſonus, per quae intime pene- trat, aut calor, aut frigus. Tertium, emiſſa corpuſcula non eſſe rebus omnibus eadem ratione con- grua: Sol quippe emiſſis a ſe radiis lu- tum indurat, liquefacit niuem: i. nis PARS XII PIILOSOPIAF EPICVRI PARS II verum iſta ſponte naturae, non ductu animae peragunt, ac proinde nonniſi imitatione quadam viuere, & mori, ſic- vt animalia, dicuntur. Vnde & quae di- ci de iſtis poſſent, intelligenda a pari, & proportione quadam ſunt, ex iis, quae ſunt de animalibus dicenda. Adderem, vt prima ſationis, inſitio- nisque origo tum facta fuerit homi- V, 1362. nibus, cum baccae, glandesque ca- ducae obſeruatae fuerunt pullulaſcere, Lucret. nouasque, & ſimiles iis, ex quibus eſſent, plantas creare; ſed rem inſinu- aſſe eſt ſatis. SPECIALITER. metallum ſoluit, corium contrahit, hu- mor ferrum calefactum reddit durius, corium vero mollius: oleaſter homini amariſſimus, capellae guſtatum dele- ctat: amaracinum hominis olfactum al- liciens, fugat ſues, &. Quartum, inania ſpatiola non eſſe in rebus omnibus, vniusmodi circumſcri- ptionis: quare neque eadem quibusli- bet corpuſculis accommodari. Nempe id ſenſuum texturae monſtrant; pro- pterea enim, quae corpuſcula iſta affici- vnt, illa non mouent, aut quae afficiunt iſta vno, afficiunt illa alio; temque tex- turæ ceterarum rerum, quae eaedem ſa- nenon ſunt permeabiles iisdem rebus. Iam exhis intelligitur, poſſe Hercu- leum lapidem attrahere ferrum, (vti & ib. 998I. Galenus lib. I. de ſuccinum paleas) ratione quidem du-nat. fac, plici. Nam primum quidem concipe- re licet, atomos effluentes ex lapide, ita congruere cum illis, quae ex ferro efflu- Vnt, vt in amplexus facile veniant. Qua- re & impactas vtrinque, (nempe in ipſa tam lapidis, quam ferri corpora concre- ta, ac reſilientes deinde in medium, cir- cumplicari inuicem, & ferrum ſimul! pertrahi. Quoniam D ſer Cien, qu lc. dic cul 10 que exlaert, 75.1 IIXta M- raphraf, Calleng, b A⸗ nduda nonnid. Dti,ſic. uaedi. pari, uze nſitio. lieee. homi- 62, le - Cere, uibus Aſinu⸗ u- rins, Wirn dele- mal. Ein bYbl. ri⸗ D⸗ npe r0. nci: unt ex. aſr⸗ 1. ell- Galenus t & lib 1 e gu⸗ nit, ue, pe⸗ itn e 1. 4 „. S — — PHVSITICA— Quoniam autem videmus fieri, vt ferrum a lapide attractum poſſit ipſum quoque aliud ferrum attrahere; An dicemus, effluentium ex lapide parti- cularum nonnullas quidem, vbi fer- ro occurſauerint, reſilire, & has ipſas eſſe, per quas ſuſpendi ferrum con- tingat; nonnullas vero illud fubeun- tes per inanes meatulos tranſire quam ocyſſime, & conſequenter im- pactas in ferrum aliud proximum, (cum illud ſubingredi omnes neque- ant, tametſi prius penetrarint,) hinc reſilientes verſus prius, complexus alios prioribus conſimiles efficere: ſi gquas autem adhuc penetrare contige- rit, poſſe illas aliud adhuc ferrum pelli- cere, aliudque adhuc pari ratione? Lucret. Deinde, ſi rem concipere licet, vt VLMOOO effluant quidem tam ex magnete, quam ex ferro corpuſcula, ſed plura nihilominus, potentioraque ex ma- gnete, ex quo fiat, vt aer ſemper lon- ge magis diſcutiatur circa magnetem, quam circa ferrum, atque idcirco plu- ra Circa ipſum, quam circa ferrum 1009 inania ſpatiola cieantur. Et, quia cum ferrum collocatur intra diſcuſſi aeris ſphaeram, multum inanis inter ipſfum & magnetem eſt interceptum; tunc euenit, vt in eam partem corpuſcula ferri liberius proſiliant, ac verſus ma- gnetem proinde ferantur; non poſ- ſint vero maiore quadam, inſolitaque copia eo contendere, quin pelliceant ſimul cohaerentia, atque idcirco totam ferri maſſam, quae ex cohaerentibus conſtat. Dici etiam poſſet, motum ferri adiu- ib. roz. vari ab aere, ob continuam quandam ſ. ipſius motionem, agitationemque. Et primum quidem ab exteriore, qui cum ſemper vrgeat & vrgeat vehementius, qua ex parte copioſior eſt, non pot- eſt non impellere ferrum, in quam partem eſt parcior, ſeu inanior, vt- pote verſus ipſum magnetem: ac deinde ab interiore, qui pari ratione cum ſemper agitet, commoueat, com- pellat, non poſſit non indere motum, in quam partem ſpatium factum eſt inanius. Sed de magnete nimis. CA P. VII. RR DE ANIMALIVM GENERATIO NE. lcamus iam de animalibus, quae tanta varietate ſunt, (cum alia gra- diantur, alia etiam volent, alia natent, alia repant, alia maiora, alia minora, alia perfectiora, alia imperfectiora, & nos ex illis etiam ſimus,) quaeque aliun- de ſane ſunt eiusmodi, vt admiranda naturae vis in ipſis praeſertim eluceat. ey Laert. Quippe, cum ſupponendum ſit, X, 75. fuiſſe naturam ab ipſis rebus, continua- iuxta pa-taue rerum ſerie veluti edoctam, & Gn . neceſſitate quadam, ſeu motuum con- end. . catenatione coactam, ad haec tam mul- ta, tamque varia, quae appellitamus opera naturae, patranda, tum ipſum accipiendum, praeſertim de ipſis ani- malibus eſt; quoniam in illis potiſſi- mum ipſa motuum concatenatio, pro- fecta licet ab aliqua rationis experte ſubſtantia, effecta eſt artificialis. Videlicet, cum atomi praeditae ex ſe ratione non ſint, & ipſarum mo- tus, quantum eſt ex ſe, absque ductu rationis fiant; natura tamen cuius- que animalis, talis initio mundi coa- luit, vt pro temperatione motuum, quos tunc ſubierunt atomi, alii, alii- que ſint conſecuti, qui pari ratione e- liciti, pares ſemper produxerint; atque Galen. l.. ita, qui initio caſuales fuerant, proce-de foetus dente tempore artificiales, hoc eſt, certa format. lege ſuccedentes euaſerint, naturaque“ ¹7. Mmm mmm proinde Adde 1010 proinde iis vtens, neceſſaria quaſi do- ctrina imbuta ſenſim fuerit. Verum, vt res paulo vberius dicatur, Gaſſend. cum mundi initio varia animalium ad Laert. X, 679. procreata fuiſſent genera, eueniſſe pri- mum videtur, vt ſumtis alimentis congruis, familiares atomi a iam inexi- ſtentibus attraherentur, irretirentur- que, (excretis diſſentaneis, jadeo, vt ſpe- cialis cuiusque natura, (huiusmodi nempe concretum ex huiusmodi ato- mis,) adoleſceret, ac roboraretur, Deinde, vt ex atomorum motione perpetua, ac euolutione inteſtina ali- quae ſemper ſedibus ſuis emotae, at- que excurrentes in partes genitales di- &ctas, vndequaque confluerent, factaque ſexuum diſtinctione, poſt appetitio- nem mutuam, complexumque initum, in vtero reciperentur. Tum, vt atomi aut ex ipſis mole- culae ſemineae, quae ex ſingulis deflu- xiſſent partibus, (ex quo debet proin- de ſemen, quaſi aliquid incorporeum intelligi, non ſane perſe, quiahuius- modi eſt ſolum inane, ſed ob familia- riſſimum vocis vſum, quo incorpore- vm dicimus, quidquid facile per ſoli- diſſima viſa corpora penetrat, ac ſubit,) vt atomi, inquam, ſeu moleculae, quae ſic defluxiſſent, ideo motione perſeue- rante, ſeſe ex confuſione ſubducerent, &, cum ſimiles traherentur, conflue- rentque ad ſimiles, ideo, quae forent ex capite, in vnam regio- nem ſe reciperent, quae ex thorace in conſequentem, & quae ex aliis parti- bus ſingulis, in ſingulas ſuas, ſicque ani- malculum tandem formaretur illi ſimi- le, ex quo ſemina decidiſſent. Inſuper, vt tale animalculum ſuctu ſimilium, ſeu atomorum, ſeu molecu- larum concurrentium, aleretur, & cre- ſceret, quousque vterus laſſatus, ne- que amplius nutriendo par, motioni- pARS YII PIIOSOPRIAF EPICVRI P. II. bus eius laxaret habenas, ſeu potius fores aperiret, exitumque permitte- ret. Ad haec, vt iſtud animal ſimili ratione adultum, nec ceſſante corpu- ſculorum agitatione, conſecutioneque, ſimile aliud gigneret, ipſumque aliud conſequenter. Tandem, vt natura, paulatim ad- ſueta propagationem animalium gene- ribus ſimilium ita procurare, quaſi di- ſceret, vt ex motione, ac ſerie illa ato- morum perpetua, neceſſitatem contra- xerit ita continuo operandi. Atque haec quidem, quod attinet ad generationem animalium, quae pro- pagatione proueniunt, nam, quae ſponte alioquin enaſci videmus, pos- ſunt ea iam non ſecus gigni, ac fuere initio omnia genita, ſeu remanſerint ab vsque initio conformata quaepiam eorum ſemina, ſeu conformentur e- tiam in dies aut intra, aut extra ipſa animalia: &, ſi intra quidem, diſper- gantur deinceps foras, (vt in erucarum, muſcarumque generibus,) ac ſuperſint eorum, ſeu in terra, ſeu alibi, quaedam quaſi reliquiae, ex quibus alia generum eorundem animalia deinceps gignan- tur. Quod porro, inter cetera, de ſeminis defluxu dixi, id non mari ſolum, verum feminae etiam tribuo, quando ipſa quo- que emittit, cum adſtites, teſtesue ha- beat, poſitione obuerſa licet, ac pro- pterea appetitione ad venereos vſus fe- ratur. Sane & hoc videtur eſſe aſſumen- dum, vt reddi cauſa valeat, cur mas, cur femina formetur. Quippe nihil magis congruum dici poteſt, quam quod, cum foetus ex paterno, maternoque ſemine conſtet; ſi paternum praeualeat, mas, ſi maternum femina fiat. Quin etiam cauſa reddi hinc poteſt Lucret. VI, 1202. eius ſimilitudinis, quae eſt cum altero, aut ib,1e2 AWt min cor ſoe ner gue ſca⸗ ſun ſen Lueret. I. IV.v. 932, Ladant. leopit, 6,0. ucrel 1. c. Lacta Ul,1, Calen ale X b Ppotius Imitte. Aſimili Corpu. neque, Alud im ad- ngene. Uaſidi⸗ lato- ontra- netad Ppro- quie pos. Uere int Panmn ur e- iſſn per⸗ lmm, int kumn „ ib. v. 1212 PHFVSITICA. aut vtroque parente. Nam ſi fe- mina quidem vi ſubita commulxit, corripuitque ſemen maſculeum, tum foetus matri ſimilis fit, ſi mas femi- neum, ſimilis matri, ſi ex aequo vter- que, ſimilis vtrique, ſed mixtim. Quod ſirequiras, cur interdum na- ſcantur filii auorum, proauorumque ſimiles: id fieri ex eo videtur, quod ſemen ex pluribus contexatur molecu- lis, quae non ſemper exſolutae omnes ad atomos vsque, proximeue ipſas, in generatione prima, proximaue aliqua, ſeſe deinceps in aliqua ſuccedentium CA P. Lucret. .X hiſce autem ſequitur, vt partes L. IV. v. L- animalium non fuerint ab vsque LRan. initio, eo, quo ſunt, modo confor- de opif. Matae, propter fines, vſusue illos, quos c, 6. habere deprehenduntur; (ſiquidem nulla fuit cauſa, quae hoc proſpiceret, cum & nihil tale praeceſſiſſet, ad quod illa attenderet, vt ex eo coniecturam capiens quidpiam ſimile deſtinaret:) ve- rum, quia contigit partes eo, quo ſunt, modo fieri, aut exiſtere, ideo hoſce vſus, potius, quam alios obtinuere, de- dereque illius notitiam. Lucrct. Hinc neque fuere oculi ad videndum I. c. facti, neque aures ad audiendum, ne- Lactant, que lingua ad loquendum, neque ma- III, 17. nus ad operandum, neque pedes ad ambulandum, quoniam membra haec prius nata ſunt, quam eſſet videre, audire, loqui, operari, ambulare, ſed ipſorum officia extitere ex natis. Gallend. Nempe, quia intra ipſum corpus ad Laert. Conformata eſt ſimul anima, eaque X. p. 683. ſenſus capax, contigit ſimul oculum eiuſcemodi fieri contexturae, vt ap- plicita illi anima, non potuerit ſen- 1oII ſic explicent, vt quod potuiſſent in pro xima, id praeſtent ſolum in remota. At, vndenam ſterilitas? Nempe ex ib. v. eo, quod ſemen ſit aut aequo tenuius, 1234 ſq. aut non poſſit locus ad figere adhaeſum, aut craſſius, vt aegre admiſceatur. Quippe inter maſculeum, femineum- que ſemina harmonia quadam opus eſt, exindeque fit, vt perſaepe, qui vir, mulierque inter ſe gignendi incapaces ſunt, gignere ſeorſim cum aliis poſſint. Praetereo autem cauſas aliunde petitas, vt ex alimento, cum aliud eſſe conſtet, ex quo concreſcunt membris ſemina, aliud, ex quo extenuantur, ac tabent. VIII. DE VSV PARTIVM IN ANIMALIBVS. ſum videndi non elicere, & aurem eius- cemodi, vt illi adiuncta, non potuerit non exſerere auditionem. Et quia con- creatus intra corpus fuit animalis ſpi- ritus, impetus & motionis capax, con- tigit ſimul linguam ea eſſe ratione con- textam, vt ad eam appellens, non po- tuerit eam non mouere, & exſpiratum ſimul aerem in vocem non elidere; & manus quoque ac pedes, & ceteras partes ea ratione eſſe dearticulatas, vt in ipſas irruens, non potuerit non i- ſtam, & illam indere motionem. Certe, vt vel hoc de tendinibus, Galen. L. quae manifeſta organa ſunt, quibus L. de Vſa partes cientur, attingam, perſpicuum?artc.21. videtur, non, quia ii ſunt craſſi, actio- nes eſſe validas, nec quia tenues, im- becillas, ſed actiones quidem ex vſibus vitae, vt tales ſint, vel tales, cogi, i- pſam vero tendinum molem ſequi mo- tionis quantitatem. Qui videlicet ex- ercentur, bene ſe habent, & incras- ſeſcunt, vt par eſt, qui vero otioſi ſunt, non nutriuntur, & extenuantur. Quamobrem, non, quia melius fuerit, ib. Mmm mmmz: vehementiorum 1012 PARS XII. PHILOSOPEIAE EPICVEI PARS II. vehementiorum functionum tendines fortes, craſſosque eſſe, aut imbecillio- Tum tenues, debilesque, ita conformati a natura ſunt, (vtique enim ſimiis quo- qque tales formantur digiti,) verum „ Vt dictum prius eſt, craſſities neceſſario ex- ercitatos conſequitur, eo, quod prae- clare nutriantur; pigreſcentes, graci- litas, eo, quod nutriantur deterius. Praetereo autem, argumentum hiſce confirmandis poſſe ex eo deduci, quod pleraeque partes ad eos interdum vſus flectantur, ad quos nemo fuiſſe deſti- Lucret. IV, 841 ſq. natas dicat, idque, vbi illos demon- ſtrat aut neceſſitas, aut occaſio, aut ſumta aliunde quaepiam coniectura. Quo pacto, ne ſomniaſſent quidem ho- mines concertare armis, niſi manibus prius depugnaſſent, neque clypeos ob- licere, niſi prius vitanda vulnera ſenſis- ſent, neque apparare lectos molles, niſi terrae prius indormiiſſent, neque po- cula conficere, niſi prius manu haurire aquam ſciſſent, neque domos exſtrue- re, niſi antrorum vſus illis innotuis- ſet, atque ita de ceteris. . CAbP. IX. DE ANIMA, QVAE ANIMALIVM INTERNA EST FORMA, SEV NOTA. Laert. Nync, vt de ipſamet anima, a qua ⸗ 63. animalia & ſunt, & dicuntur, a- ucret. III, 162. gamus, illa inprimis eſt habenda cor- Porea, tenuiſſimum nempe aliquod, vt Puta ex particulis tenuiſſimis contex- tum, corpus. Profecto enim, qui illam dicunt, (etiam citra abuſum vo- cis,) eſſe incorpoream ‚ineptiunt, quo- niam, ſi huiusmodi foret, neque age- re quidquam, neque pati poſſet; ne- que enim, vt ageret, poſſet quidpi- am contingere, neque, vt pateretur, a quopiam contingi, ſed haberet ſe, vt merum inane, quod, vt ante dixi, eiusmodi eſt, vt neque agere, neque pPati quid valeat, ſed motum duntaxat quam liberrimum pertranſeuntibus corporibus praebeat. Agere porro, & pati quidpiam ani- am, declarant perſpicue ea, quae circa ſenſus, affectusque eius contin- gunt: motiones item, quibus mem- Dra impellit, totumque animal intus Lucret. III, 169. m Interim vero non abs re dico eſſe aerellc. eam corpus tenuiſſimum, tanquam r. 207 contextum ex tenuiſſimis, ſubtiliſſi- misue corpuſculis, quae aliunde ſint maxima ex parte, vt laeuigatiſſima, ita & rotundifſima: quippe alia ratione Lucret. permeare non poſſet, cohaerereque in-III, 218. tus cum corpore toto, omnibusque eius partibus, vt venis, neruis, viſce- ribus, aliis; cum & res manifeſta fiat vel ex eo, quod, vbi anima exceſſit a corpore, nihil delibatum extoto, ne- que ad ſpeciem, neque ad pondus de- Prehenditur, ſimileque eſt, vt dum ib.222, ex vino ipſius flos, ſpiritusue euanuit, aut ex vnguento eſt odor efflatus: per- inde enim moles vini, vnguentique ſe, ac ſi nihil ex ea deperierit, habet. Adeo proinde, vt punctum ſit prope, loculusue exiliſſimus, in quem recipi Poſſit anima, ſi totam fingas conglo- merari. igne ſlarn Vnd lucret. P. l, 23) dos tal⸗ ſorl lor! ex o ma Gel nis Rtobaeus ( Ecl ppyſ. n i ti en ter i Lucret. ib. v. 263. regit, verſat, ſomnio corripit. Vnio vniuerſe, & conſenſio, qua cum ipſo craſſo, (quod ſolet fere in hoc nego- tio corporis nomine intelligi,) con- ſpirat. Ceterum, tametſi ea ſit texturae adeo tenuis, non obſtat hoc tamen, lu rkac. quin miſta, & compoſita ſit ex qua-ade; C9. tuor quibusdam naturis. Nempe ea lot. concipienda eſt, quaſi quidpiam coali- tum, temperatumque ex quodam igneo, denon. 10, aut jedura, em ho. anibus eo 0- ſenſis⸗ es, niſt elle uerle, Nanm attr lII, 206, ih. ſint , I ione ucret, in⸗-IIh, 210. e ce⸗ fint 14 ne⸗ de-. Unib222, it, er- hue et. 101 0. 1ee 1Twg A-adl G. ei . 1 1 —pPDPIHYSICA igneo, ex quodam aereo, ex quodam flatuoſo, & ex quarto innominato, vngde ſentiendi vis illi inſit. Lucret. Ratio vero eſt, quia, cum moribun- III, 233. qos tenuis quidam deſerat flatus, talis flatus ſit calori commiſtus, & ca- lor ſecum aera trahat, quod nullus ca- lor ſine aere ſit. Habemus iam tria, ex quibus anima contexatur; & quia nullum eſthorum trium, a quo eſſe motus ſenfiferi poſſint, ideo admitti debet quartum, tametſi expers nomi- nis, cui ſentiendi vis attribuatur. Stobaeus Confirmari autem res ex eo poteſt, Ecl.hyſ. quod flatus quidam, ſeu quaſi aura, at- P.93. 1. que ventus, ſit ipſi corpori cauſa mo- tus, aer quietis, calidum illius caloris, qui in eodem cernitur; at eſſe prae- terea quartum debeat, quod ſit cauſa ipfius ſenſus. Lucret. Quin etiam, cum neceſſitas iſtius II, 290. quarti perſpicua ſit, ira aliunde, qua cor ferueſcit, & micat ardor ex oculis, ineſſe calorem conuincit, formido horrorem ciens in membris, auram frigidam, copioſamque prodit, & tran- quillus pectoris ſtatus, vultusque ſere- nus aerem demonſtrat. ib. v. 29ö5. Ex quo fit proinde, vt, in quibus Iqd. animalibus dominatur calor, ea ſint iracunda, vt leones, in quibus aura frigida, ea ſint timida, vt cerui, in qui- bus portio aerea, ea ſint magis placida, ac veluti media inter leones, ceruosque, vt boues. Quod idem quoque ho- mines inter obſeruare diſcrimen licet. Denique autem, vtcunque res mi- ſta, compoſitaque anima ſit, & quar- tum illud innominatum, ſeu ſentiendi vis principatum inter partes teneat (nempe animae quaſi anima eſt, quod anima ab ipſo habeat, vt anima ſir, ipſaque animalia tanquam interna eo- rum forma, eſſentialisque nota di- ſcernat a ceteris rebus:) nihilominus 1013 huiusmodi partes adeo perfecte tem- perantur, vt inde fiat vna quaedam, eaque vt tenuisſima, ita & cohaeren- tiſſima ſubſtantia. Neque enim, donec anima in corpore conſtat, ſecerni illa quatuor a ſe inuicem magis poſſunt, quam a quolibet viſcere, aliaue re, odor, calor, ſapor, qui inſint ab ipſa matura. Cum vero huiusmodi ſubſtantia in ipſo corpore contineatur, & quaſi cum ipſo cohaerens, ab eo veluti ſuſtente- tur: tum ipſa & cauſa eſt illi omnium facultatum, paſſionum, ac motuum, & viciſſim ipfum continet ac regit, eſt- que ipſi proinde ſalutis, & incolumi- tatis cauſa: neque enim magis ſecer- ni a corpore ſine illius diſſolutione poteſt, quam e thure odor euelli, quin eius natura intereat. Nihil eſt interim neceſſe, admone- am, videri abs re quempiam Phyſico- 371. ſg. rum exiſtimare, totidem eſſe partes a⸗- nimae, quot ſunt corporis, quae al- ternis mutuo applicentur: quoniam, cum animae ſubſtantia res ſit adeo te- nuis, moles corporis adeo craſſa, de- bent ſane illius principia eſſe, vt tenuio- ra, ita & pauciora, quam ipſius cor- poris, adeo, vt non vtique ſingulae ſin- gulis, ſed pluſcularum moleculis, ac Lucret. III. v. 324 veluti aggerulis duntaxat ſingulae co- haereant. Quo fit, vt interdum neque adhaeſum pulueris, greſſumue culicis ſupra corpus ſentiamus, neque item nehulam noctu, neque fila aranei ob- via, neque incidentes in nos plumas, pappos, id genus alia: vtque adeo ci- endum ſit † nobis, corpuſcula animae cienda complura ipfis corporis partibus im- Bnot miſta, priusquam quidquam ſentiſce- re contingens, concutiensque poſſint. Notandum eſt porro, eſſe aliquam Lucrer. internam in corpore partem eiusmodi I, 94. temperaturae, vt qua anima illi haeret, 137. (4. eximium quoddam complementum, Mmm mmm 3 quo Laert. X, 64. ib. 65. Lucret. III, 351. 1014 quo perficiatur, accipiat. Huiuſce- modi vero complementum ipſe eſtani- mus, intellectus, mens, ſeu quam vul- go animae partem rationalem appel- Titamus: idque, quod, cum cetera to- to fuſa corpore animae pars, irratio- nalis ſit, ipſa ſola ratiocinetur. Cum ſit vero pars irrationalis du- PARS. XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. II. plex, ſenſus nempe, & affectus, ſeu Laert. appetitus, & medio quodam modo *,63. ſe animus habeat, quoniam & ſenſum habet praeuium, vt de rebus iudici- vm ferat, & appetitum conſequentem, vt ſuo iudicio illi praeluceat; ideo, cum dicendum de ſingulis ſit, ab ipſo exordi- endum eſt ſenſu. CAP. X. DE SENSV, CQVI EST ANIMAE QVASI ANIMA, VNIVERSE. Dicere profecto, quod aliqui faci- Lueret. vnt, non oculos ipſos quidpiam cer- III, 360. Iaque ,‚Vt de ſenſu primum vniuerſe quidpiam dicamus, obſeruandum eſt, animam ſic eum obtinere, vt tam ad habendum, quam ad vtendum, cor- pore indigeat, quippe a quo interim contineatur, & quicum operari vale- at. Cum vero corpus illi praeſtet, vt ſentiendi cauſam poſſideat, ac vti illa valeat, efficitur quidem & ipſum hu- iuſce effectus, ab ea pendentis, particeps (ſentit ſcilicet,) at non tamen omni- vm, quae illius ſunt, vt tenuitatis, & ſimilium. Quo minus ſane mirum eſt, ſi diſce- dente anima, corpus expers ſenſus re- maneat: neque enim ipſum ex ſe ipſo facultatem hanc poſſidebat, ſed appa- rabat ſolum illam animae congenitae ſibi, quae per facultatem in ipſo colla- boratam, actum ſentiendi, pro ſpeciali ſua motione exſerens, tum ſibi ipſi, tum illi quoque ſenſum, ob viciniam, cohaeſionemue mutuam, atque con- ſenſionem tribuebat. Hinc proinde fit, vt intelligamus, non animam ſolam, aut corpus ſolum er ſe ſentire, ſed vtrumque potius con- iunctim. Quippe, & quamuis ipſum ſentiendi principium ſit in anima: ſi quis tamen renuit ipſum corpus vna ſentire, & credit, animam toto permi- ſtam corpore, poſſe per ſe hunc ſenti- endi motum fuſcipere, is rei nimis quam manifeſtae repugnat. nere, ſed animam ſolam per ipſos, vt per recluſas fores videre, non eſt ad- vertere, ſi oculi quidem pro foribus ſint, fore vt oculis exemtis, res debe- ant longe melius, tanquam foribus ſub- latis, ſpectari. Enimuero, cum difficultas hoc loco Lucret. praecipua videatur, qui fiat, vt res ſen- i. 883. ſilis, ſiue ſenſus capax gignatur ex prin- cipiis, quae plane inſenſilia, ſiue ſenſus expertia ſint, idcirco adnotandum eſt, deberi hoc certae, ac ſpeciali eorum principiorum magnitudini, figurae, motui, poſitioni, ordini, prorſus vt ante eſt declaratum, cum de qualitatibus a- geremus. Nempe facultas ſenſus vna eſt qualitatum, quae, vt appareat, vbi non fuerit, fieri exigit adiectionem, detractionem, transpoſitionem, ac vno verbo, nouam texturam, quae id, quod raoccdens non potuerit, praeſtare va- eat. ⸗ Id certe imponere non debet, quod Lucret, lapides, ligna, glebae, aliae res commiſtae ib g85. non ſentiant, quippe, vt qualitates aliae, ita & iſta non ex qualibet, aut quorum- libet miſtione creatur, ſed refert omni- no, & quantula principia ſint, & qui- bus praedita figuris, motibus, ordini- bus, ceterisque adiunctis Ex quo effici- tur, vt glebae etiam, & ligna, aliaque hu- iuſcemodi, vbi & imbribus putrefacta, & calore J. cdu bu⸗ ve Po ris citi eue apf ma bn gol 4 lllin calore ſolis tepefacta, commutatos ha- Rben 468. buerint partium ſitus, ac ordines, in enum . vermes, aliaque ſenſilia vertantur. uici⸗ Poteſt res ſane intelligi, ex alimentis va- etem riis, quae animalium corporibus appli- Climn cita, varieque immutata, haut ſecus Wrd. euadunt ex inſenſilibus ſenſilia, ac ligna applicita igni, ex non inflammatis flam- mantia redduntur. ib. v, 90l. Ac vt appareat, quam abs re aliqui K. contendant principia, ex quibus eſt firi- uett: ſenſus, ac res ſenſilis, debere eſſe ſenſi- lcer⸗ In60 lia; ecce, ſi illa eiusmodi ſint, erunt igi- 0, It tur ſane mollia, cum nulla res dura, ſoli- ſtad. daue ſit capax ſenfus. Quare &, vt ribus 8 ſuperius arguimus, erunt corruptibi- kebe. 8 lia; quoniam, niſi ſolida ſint, detrahi ſub. poſſunt, atque idcirco naturam ſuam H” amittere; cum debeant tamen rerum locolucta. principia, vt iam aliquoties inculca- ſen. . t633 tum eſt, incorrupta perſeuerare. rin. A . 606. .Confirmatur autem, quia, ſi princi- os pia eſle admittantur incorrupta, haberi elt ſenſilia non valeant, neque vt partes, Um quia partes ſeparatae non ſentiunt, ne- ne, que vt tota, quia hoc modo eſſent quae- nte dam animalia, ac ideo mortalia, ſiue 4. rurſus corruptibilia, quod aduerſatur n ſuppoſitioni. Quin etiam, licet ad- bi mittantur, & quaſi animalia, & immor- m, talia ſinul; tum nullum animalium, d qualia iam viſuntur, gigni porerit, N (quod nimirum ſit ſui generis, coali- ki tumue in vnam ſpeciem,) ſed aceruus ſolummodo variorum animalculorum. odlur, ib. 972. Hisce adiice, quod ſi res, ſenſiles eib g cum ſint, gigni ex ſenſilibus debeant, “ hoc eſt, ſimiles ex ſimilibus, neceſſe le, ſit ergo, iuxta ante dicta, hominem, ⸗ v. g. conſtare ex principiis, quae ipſa 1 ZMD rideant, plorent, ratiocinentur, quae . de miſtura proinde rerum, deque ſe I⸗ ipſis diſſerant, requirentia, ex quibus conſtent, quippe ipſa ſimilia facta re- bus corruptibilibus, conſtare quoque 8 PII FPSICA. . 1013Z ex aliis debent, quae ipſa rurſus ex aliis ſint, aliisque in infinitum. Quod ſupereſt, cum notum ſit: eſſe in corporibus animalium quinque diuer- ſa ſenſoria, ſiue organa, quibus anima, (ſeu quae eſt in ea ſentiendi facultas,) res ſibi obiectas, ſeu ſenſibiles, diuer- ſimode, hoc eſt, videndo, audiendo, olfaciendo, guſtando, tangendo, ap- prehendit, ac ſentit, ideo nihil vetat quinque ſenſus admittere, videlicet, viſum, auditum, olfactum, guſtatum, & tactum. Vniuerſe autem diuerſitas haec ex eo oritur, quod partim colorum, viſi- biliumue rerum ſpecies, itemque ſoni, odores, ſapores, & qualitates ceterae texantur ex corpuſculis, quae ſint ma- gnitudinibus, figuris, poſitionibus, or- dinibus, motionibus ſpecialibus dona-Lucret. ta, partim ipſa ſenſoria viſus, auditus, II, 442. & aliorum ſenſuum contexturae ſint Plut adu. intercipientes ea ſpatiola, ſeu eos po- ol. L.i. rulos meatulosue, qui ſint quoque ĩpſi ſuarum magnitudinum, figurarum, po- ſitionum, ordinum, atque adeo, vt va- ria ſunt, ita varias concinnitates, pro- portionesque tueantur, quibus com- menſurentur variis qualitatum cor- puſculis, ſicque & iſti illa, & illi iſta ad- mittere in ſeſe poſſinr. Vnde & fiat, vt corpuſcula ſolum, ex quibus ſpecies colorum conſtant, penetrare poſſint in ſenſorium viſus, ipſumque adeo commouere, & afficere, non item vero corpuſcula, quae ſola, ac ſolummodo ſubire poſſunt, ac mouere & afficere ſenſorium auditus, neque rurſus alia, quae ſola, ac ſolum ſenſorium olfactus, atque ita de ceteris. Exinde vero etiam fit, vt, cqum obfer- vemus non modo diuerſa inter ſe ani- malia, ſed homines etiam, non iisdem ſenſibilibus rebus affici, intelligi li- ceat, eſſe in ipſis non vniusmodi plut. 1. c. contexturas, 1016 PARS II. PHILOSPIIAEP EPICVRI PARS' II. contexturas, &, cum in confuſis, ſimul- incurrerint, coneinnatum habuerint pert que permiſtis corpuſculis omnibus ſenſum. ped comparatum ſit a natura, vt alia aliis olm congruant; ideo neque eiusdem quali- Nihil hic ſubiiciendum eſt de com- ep tatis impreſſionem, apprehenſionem- munibus ſenſibilibus, cuiusmodi ſunt gu que, ſeuſenſionem in omnibus fieri; magnitudo, figura, motus, alia, quae rele neque ſubiectum ſenſibile afficere pari pluribus ſenſibus poſſunt percipi, quod que modo omnes quibuslibet partibus, ſed ſufficere ea, quae de ipſis in Canonica ſenn ſingulos quoque iis ſolis, ad quos prout attigimus, poſſint. mn CAP. XI. Ss DE VISV, DECQVE SIMVLACRIS IN IPSVYVM IN- tun CVRRENTIBVS. ſan Cm deinceps pauca dicturi de ſen- dam in ipſis rebus, & maxime in atomis luert K, 0 ſibus ſingulis ſimus, ita exordien- diſpoſitiones ad ôperandum eiusmodi . o duma viſu eſt, vt, cum illius organum ſpectra, quae ſint, quaſi quaedam me- Lucret, un Laert. X, eſſe oculum manifeſtum ſit, reputare rae, inanesque cauitates, & ſuperficia- bor 49. oporteat, ideo externas rerum facies, les, profunditatisque incompletae, te- ſel formasue a nobis videri, quod aliquid nuitates: Verum nos hoc loco de iis le extrinſecus ex ipſis ad nos, ſeu in ocu- loquimur, quae quaſi membranulae, ſ lum allabatur. Verum priusquam o- pellesue, aut exuulae quaedam e cor- l ſtendamus, id eſſe longe probabilius, poribus deripiuntur. ⸗ quam quod ab aliis aſſumitur, decla- Non repugnare porro, aliqua eius-ib. 2r7. t randum eſt, an, & quale ſit, quod ex re- cemodi ſimulacra deripi, atque auolare . . bus adueniens allabi in oculum cenſe- ab extimis corporibus, ex eo inſinua- 1 mus. tur, quod, cum ſemper ab intimis cor- e Lucret. Dicimus itaque inprimis, nihil re- poribus aliquid effluat, odor, calor, fri- t⸗ IV, 46. pugnare, quo minus fiant ex corpori- gus, &c. vt ante quoque attigimus, pro- bus extimis effluxiones quaedam auo- cliuius ſit longe effluere, deripiue ab lantium continenter atomorum, in extimis, quia cum atomi tam illic, quam quibus idem poſitus, idemque ordo, hic, in perpetuo niſu ſeſe extricandi, & qui fuerit in ſolidis, ſuperficiebusue abeundi ſint, illic tamen, quaſi obdu- laert. , ipſorum ſeruetur; vt tales proinde ef- ctis, obſtet aliquid, hic vero, tanquam deo. fluxiones ſint quaſi formae, ſiue effigies, & imagines corporum, a quibus dima- nant, & delineacione iis conſimiles, ſu- perent longe ſua tenuitate, quicquid eſtrerum conſpicabilium. Tales cer- te ſunt formae, ſiue effigies, & imagi- nes, quas nobis eſt moris, vt idola, ſeu ſimulacra appellitemus. Lucret. Et non repugnat quidem etiam for- IV, 35. mari in aere medio, circumfuſoque ſpatio huiuscemodi quasdam contex- turas; vtineque eſſe repugnat quas- in prima fronte locatis, nihil ſit, quod obſtet. Vt praeteream, fieri quoque hinc poſſe, cur auolantes ex ſuperficie, eundem ordinem, ſitumque inter ſe, le quem in ipſamet ſuperficie obtinue- „. „ rint, ſeruent; non ſeruent, quae in- . . terne prodeunt, quod non poſſint non varie, ob ducétos varios, conturbari. Deripi autem, ac dari reipſa effluxio-id. lV, 73. nes huiusmodi, probari ex eo quidem poſſet, quod dum vela rubra, alterius- ve coloris, theatris intenta ſolari luce perfunduntur, theint perfunduntur, ea fiat ex ipfſis dere- ptio, & emiſſio, qua concluſa intus econr. omnia colorentur: verum abunde eſt i ſu⸗ experientia ab ipſis ſumta ſpeculis, quod vel ipſa ſola demonſtrent emitti rne reuera, transferrique ſimulacra ab vſ- hiquod que corporibus, quatenus, ipſis prae- nonic ſentibus, appellunt in ſpecula; re quapi- am interpoſita, a progreſſu in ſpecula arcentur; ac ſi moueantur corpora, mo- ventur & ipſa, ſi inuertantur, inuer- N. tuntur, ſi diſcedant, abeunt, ſi abſint, . ſunt nulla. rotnis Laert. F6, Cum nullum ſit vero punctum tem- Emodl 48. poris, quo non in medium ſimulacra in me. Lucret. haec prodeant; debet ſane eorum Ifcin⸗ IV, 160. procreatio temporis puncto fieri, eſ- te⸗ ſeque ad ipſam ſuperficiem iugi fluo- Gde iis 4 re indeſinens; propterea enim diſcerni nulne, ſigillatim non poſſunt, quod vno ſimu- e cor- lacro abeunte, aliud cohaerenter ſucce- dat, inque eius locum veluti ſupplea- eills. ib. 21. tur, ac ſeruet continuo eundem ato- re 4 morum ordinem & poſitum, qui in nua- ipſa ſolidi, ſiue corporis ſuperficie fu- col⸗ erit, idque in multum tempus, mul- ,fti⸗ tamue diſtantiam, (tametſi tandem pro. confunduntun,) ac fiat exinde, vt cor- eab pus ſemper iisdem cum adiunctis, ea- Nam demque forma appareat. & Dico autem hoc loco formam, quae Pdu⸗ Leaert. X, eſt ipſius corporis propria, ac eſſe in- un 50. telligitur quaſi collectio partium cer- noc D to ordine poſitarum; vel quaſi ſuper- re ficies, quae relinquitur ab auolante ſi- ſ P mulacro. . Laert. X́, Mirum videri interim poteſt, quod, D 47. quaſi nihil delibetur, corpus nihilo nue D deminutum appareat: ſed facit nem- . pe tenuitas, quam incomparabilem iam dixi, quaeque intelligi, niſi ex a- IN,. D tomorum perſpecta tenuitate, non po- uce . PHVSICA. Nnn nnn teſt. De hac porro dictum ſuperius, circa animalculum eius paruitatis, vt pars eius tertia ſi eſſe ſupponatur re- ſecta, inconſpicua ſit, & quod tamen, vt eas, quas obit animales functiones, eliciat, contexi ex iis partibus, parti- culisque debeat, ad quas conforman- das vix innumerae atomorum myria- des ſufficiant. . Quare & hic praetereo illam conie-Lucret. cturam, quae ex eo deſumi poſſet, IV, 122. quod multae odorae ſint res, e quibus geng tametſi indeſinenter aliquid effluat, ad Laert. nihil in longum tempus neque ad x, 24. ſpeciem, neque ad pondus deminu- tum appareat; idque cum factae ef- fluxiones longe ſint vt craſſiores, ita Copioſiores ipſis ſimulacris, quae ſimul cum ipſis excedentia, tantula pars ex- cedentium ſunt, vt nemo aſſequi, di- cereque poſſit. . Mira quoque videri poteſt auolanti- Laert. X. vm celeritas; ſed intelligi nempe illa de- 47: bet, ex declarata ſuperius celeritate ato- morum. Quippe, cum ob eam tenui- tatem, de qua dictum mox, ſimulacra nihil aliud ſint, quam texturae quae- dam atomorum ſimplicium, ea celeritas ipſis competit, quae captum omnem fugiat, habentibus traiectionem o- mnem per circumfuſum, transparens- que ſpatium, conſimilem illi, quae per ſpatia illa infinita eſt, quandoquidem non admodum differt, ſeu nulla, ſeu pauca retrudentia ſint, quae ipſis per ſpatium circumſtans occurant. Cer- Lucret. te, cum lux ſolis, ſiderumque aliorum 1IV, 199. obſeruetur tanta coelitus celeritate ad- venire, debet non minor, niſi etiam maior, ſimulacrorum celeritas, propter atomos in fronte paratas, & ob nullam cauſam remorantem, eſſe. CQAb. 101I8 PARS II. PHILOSOPEHIAE EPICVRI PARS II. CAP. XII. PERAGI VISIONEM INTERCEDENTIBVS HVIVSCE- MODI SIMVLACRIS. Laer x, HIſce praemiſſis, cum aliqui ſen- 49. tiant res externas, ac diſſitas id- adde „ . . . . . Gaſend Circo a nobis videri, quod illae nobis p. 249. nprimant, quaſi ſigillatione quadam, fui, colorisue, atque formae ſpeci- em, intercedente aere, qui inter ipſas, & nos eſt, tanquam organo, quo ſi- gillatio peragatur: Alii autem id exi- ſtiment fieri interuenientibus radiis, aut effluxibus aliis quibuscunque ex nobis, oculisue noſtris ad ipſas pro- manantibus: Attamen longe eſt pro- babilius, peragi rem per ſimulacra, cu- iusmodi deſcripta ſunt, quae nempe aduenientia ex rebus, coloreue, & forma ipſarum incurrant in nos, & ſeruata congrua magnitudine, celeri- terque admodum translata, in oculum ſubeant, viſumque percellant. Sane, illa quidem ſigillatio res & nimisquam operoſa, & inexplicabi- lis eſt; & ad effluxionem ex oculis quod ſpectat, dici non poteſt, quid ſpecula, vt in ipſis quoque ſimulacra Pingantur, emittant, neque quid id ſit, quod ex oculo in totum vsque coelum momento mittatur. Macrob. Vt praeteream, cum in audiendo, Saturn. Odorando, guſtando, tangendo, nihil VIIA. enobis emittamus, ſed accipiamus ex- trinſecus, quod ſenſum ſui moueat, (quippe & ad aures vox vltro venit, & aurae in nares influunt, & palato ingeritur, quod gignat ſaporem, & corpori noſtro applicantur tactu ſen- tienda,) promtum eſt intelligi, non aliquid foras noſtris ex oculis profi- ciſci, ſed aliquid ex ipſis rebus, ea- rum puta imagines in oculos vItro meare. Non poteſt vero anima, quatenus adeſt oculis, non videre, hoc eſt, Sic De- non apprehendere colorem, formam- we dilt⸗ que extimam eius rei, quae ipſi obiici- Lent tur, quod propter ipſam organi ter-& ſenſil ſam, perſpicuamque texturam, excipiat c. 2. rei imaginem, & ab ipſa ſecundum o- mnes obiectas partes percellatur. Certe & cum res pulcrae ſint, quae viſum permulceant, ac foedae, quae offendant, qui fieri id poſſe putemus, niſi quia venientes ex illis imagines, ex iis conſtant corpuſculis, quae laeuore ſuo oculi texturae accommodentur placide, venientes ex his, illis conſtent, quae ſqualore ſuo texturam diſcerpant: Et cum oculus ictero laborat, qui Lucret. fieri poteſt, vt omnia conſpecta lurida IV, 333. appareant, niſi quia imagines in ipſo ſui in oculum appulſu tingantur; aut tin- gantur etiam extra oculum, dum lu- roris corpuſculis, ſimulacrisue, quae ex oculis pari ratione prodeunt, incur- runt? At, quorſum non modo corporis co-Lucret. lorem, formamque videmus, ſed vide- IV, 245. mus etiam, internoſcimusue illius di- ſtantiam? Nempe hoc pendet ex aere, quem imago ante ſe protrudit. Quippe licet celerrime, inperceptoque tem- pore appellat, oculumque pertergeat, antequam imago adueniat; appellit ni- hilominus, pertergitque ex ordine, & quanto id facit longius, tanto res appa- ret diſtare remotius, quanto breuius, tanto propinquius. Valet vero hoc etiam, vt cauſa dica- ib. 270. tur, cur imago videatur vltra ſpecu- lum: quoniam, vt cernenti e loco in- tra aedificium rem, quae foris ſit, appel- lit aer tum exterius ad vsque limen, tum interius ab vsque limine procuſus; 1Ita — ztai 5,9 S, den ext ſun bri⸗ lus Ver dun 5319.. ſpe tun li, Pr Vi— 9,293. lLaen, 52. 4 1de ide letſon. Etlenli VSCE. hoc eſt de de. Ormam-moctitus Ohici. de n e lenlu Nan tel⸗g ſenſl. ecipiit e2, dumo. uur. 1t, quae , quae Ntethus, nes, ex Heuore Gentur ſtent, tpaann 5 Wburret, urichl 3. loſui lt tin- n lu- quae Nur⸗ Fco- Lucret, ige- 24). di. gere, uppe b. 319.. temn⸗ 1t ⸗ 1e Ppr. ulus⸗ Harb. 270. in⸗ In 1s; ita PH PSTCA ita in ſpeculum inſpiciunti appellit tum is, qui a ſpeculo in oculum eſt, tum is, qui a re vsque ad ſpeculum ſucce- denter. Quin valet etiam, vt dicatur, cur ex tenebris ea videantur, quae in luce ſunt, non item ea, quae ſunt in tene- bris, ex luce. Quippe lucido aere poſt tenebroſum ſuccedente, poteſt ocu- lus illo informatus, videre, non poteſt vero tenebroſo ſuccedente poſt luci- dum. Quorſumnam vero ſimulacra intra ſpeculum incedere nobiscum viden- tur? Nempe ob variatas partes ſpecu- li, ex quibus aliis, ac aliis neceſſarium eſt reflexionem in oculum fieri „ac proinde imaginem progredi nobiscum videri. . Quod ſi requiras, cur, quae a nobis appellit ſpeculo imago, non poſticam partem, ſed anticam, ac ita quidem, vt ib. 338 b. 293. CA P. 1019 dextram laeuorſum, & laeuam dextror- ſum exhibeat? Obſeruandum eſt, idem illi proportione contingere, vt ſi cre- tea, fiétilisue perſona non indurata, ſed mollis adhuc, ad globum, colu- mnamue allidatur. Notum eſt interim, ſi imago ex ib. 303. ſpeculo in ſpeculum, & porro in ocu- lum reflectatur, partium ſitum ita re- ſtitui, vt dextra dextrorſum, laeua laeuorſum appareat, (imo & poſſe hac ratione fieri, & multiplicatis praeſer- tim ſpeculis, vt quae ſunt retro abdi- ta, in proſpectum quaſi educantur,) quod etiam contingere poteſt, vel ex vno ſpeculo, ſi latuſcula habeat, quo- rum vnum imaginem ex alio acceptam reflectat. Verum iſta quidem de viſu, cum & huc faciant aliqua, quae attigimus, cum & de criteriis, & de qualitatibus ageremus. XIII. DE AVDITV. Irca auditum, id repetendum, quod ſupra quoque attigimus, cum aurem efſſe organum illius in con- feſſo ſit, quemadmodum viſio fit ex uapiam re adueniente in oculum: Laert, ſic auditionem peragi in aure, afffuxu X, 52. aliquo tranſlato ex eo vsque, quod loquitur, aut reſonat, aut ſtrepitum edit, aut quomodocunque ad ſenſum auditus excitandum eſt comparatum. Huiusmodi autem efffuxus, quatenus eo ſenſus afficitur, appellatur ſonus. b. vide Porro & hic effluxus aut in ore lo- verſion. quentis, aut vniuerſe in re pulſata, Gaſſendi. ſtrepitumque edente, in fruſtula in- numera ſimilis figurae comminuitur, (dico autem ſimilis figurae, orbicula- ria orbicularibus, & quae ſunt late- rum inaequalium, ac triangularium iis, quae eiusdem ſunt generis,) id videlicet inſtar guttularum, quas fieri in effuſione vtrium, & in exſufflatione fullonum in veſtes, obſeruare licet. Scilicet iſthaec fruſtula, ſeu mole- culae mauis, ita deinceps diſpergun- tur, vt & ſeruent inter ſe mutuam ali- quam conuenientiam, (ac varios pro- inde auditus pari ratione feriant, fiat: ibid. que adeo, vt videantur ſonum audire numero eundem, tametſi non ſit plus- quam ſimilis,) & maneant in ſe vna- quaeque ſpeciali cohaerentia, qua effi- ciatur, vt agnoſcantur ad illud ſpecta- re, a quo ſint emiſſae, & talem ſenſio- nem vtplurimum creent, qualis ab il- lo, quod ſonum emiſit, apparata eſt, (vt dum ſonus prope, liberoque ſpa- tio incurrit in aurem,) ſin minus, (vt prae interualli magnitudine, aut inter- ſepto aliquo,) confuſe ſolum aliquid Nnn nnnz exterius 1020 exterius ſonare inſinuet. Quippe abs- que tranſlata quadam, & a ſonante vs- que re ſeruata conuenientia, cohae- rentiaque, non fieret vnquam eius- modi, quae eſſet diſtincta, auditio. Neque vero eſt, cur exiſtimemus, cum ſemel vox, exempli cauſa, emiſſa in aerem eſt, ipfum deinceps aerem, aut ab ea, aut ab aliis ex ea creatis con- figurari, conformariue in ſimiles, quae, vt aliquis ait, perinde vna auolent, vt iuxta prouerbium, graculus cum gra- culo volat, (quippe nimio foret moli- nime opus, ſi aer quidem ad tale quid ſubeundum deſtinatus foret,) ſed ſimul ac in nobis fit ictus, quando vocem emittimus, ipſam talem ex certis qui- busdam ſpiritualis, ſubtiliſſimiue efflu- Xus fruſtulis, ſeu moleculis ad hoc i- doneis articulari, & appulſu ad aures facto, auditionem in nobis creare. Quod tales porro moleculae in aurem IV, ℳ. ſubeuntes figuratae ſint, velex eo po- teſt argumentum duci, quod ſonus non poſſit auditum iucunde, moleſte- ve afficere, niſi quia eſt aut eo laeuore praeditus, qui organi texturae ſit ac- commodatus, aut ea ſcabritie, quae or- Lucret. ganum dilaceret. Res profecto vide- 11, 410. tur poſſe haut male intelligi, ſi quis horrorem ſerrae ſtridentis conferat cum dulcore chelyos, vel raucum cor- nui bombum, cum ſuaui cantu cygni moribundi. ibid. Lueret. PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI PARS II noctu voces magis ſonorae ſint, & ſi- mul cum magnitudine claritatem pu- re conſeruent? Ad hoc autem id aflu- mendum, quod conſtat ex ſuperius dictis, motum fſcilicet fieri per inane, & multum inane interſperſum eſſe cor- puſculis, ſeu moleculis aeris, quae ſunt exatomis contextae; addendumque, dum interdiu eſt calor, & moleculae hae rareſcunt, diffundunturque ato- mi, intercepta illa inania ſpatiola angu- ſtiora neceſſario fieri; dum vero noctu viget frigus, & moleculae comprimun- tur, conſtipanturque atomi, fieri pa- tentiora. Res ſcilicet conſtat in omni- bus rebus, quae, dum intra vaſa effer- veſcunt, emolleſcunt, liqueſcunt, am- pliorem locum occupant, quam dum refrigeſcunt, in ſeſe redeunt, & con- trahuntur. Exinde ergo efficitur, vt progreſſa interdiu vox per dilatatum aerem, & incurrens in multa, creberrimaque corpuſcula, aut obtundatur penitus, aut diſcerpatur, & multum, varieque elidatur, deteraturque; at noctu pro- greſſa per liberum a corpuſculis inter- vallum, pleno, expedito, & inoffenſo cürſu ad auditum perueniat, & vna cum celeritate, claritatem quoque & diſtinctionem ſeruet. Ex eodem certe capite eſt, cur pul- ſata vaſa vacua reſonent, plena muta ſint, quodque corporum ſolidiora, vt aurum, ſonum exilem, & obſcurum edant, laxiora, vt aes, inſignem & clarum. XIV. DE OLFACTV. Plutarch. Vt non repetam autem ea, quae fa- ymb. cere huc viſa, dicta ante iam ſunt, dif- 37. ficultatem ſolum attingo, vnde fiat, vt CA P. Laert. . 94 X. “ Ab olfactum quod attinet, exiſti- Lucret. Amandum eſt odorem, vt propor- IV, 678. tione circa auditum, de voce, aut ſo- no declaratum eſt, non facturum vllam ſui impreſſionem, niſi ab odora re vs- que deferrentur moleculae, ſeu cor- puſcula quaedam eæ ratione commen- ſurata ipſi olfactus ſenſorio, (quod ipſas eſſe nares conſtat,) vt moueant, & af- ficiant ipfum. Effluere ibid. ibid. — luclet. 10,609, O0 Lucret. Doucret. 1h. Lucret, IV, 621 t, ſi⸗ en du⸗ lrore⸗ Fffluere certe, recedereque a rebus da. , 699. Odores, vel id vnum arguit, quod o- ſeris mnia habita odora, oleant magis fra- “ cta, contrita, igne exſoluta, quam in- D tegra; nempe, quia ſeges corpuſculo- tueimn rum idoneorum, quae olfactum mo- ueant, quaſi intra corpus odorum ſti- ladle, pata, reuinctaque tenetur; & corpore lecuhee Ffracto, contrito, cremato, halitus, ſiue Ue at⸗ fumi inſtar, proſilit, ac effunditur, & hangl. olfactum afficere, ſi in eam inciderit, nOetn poteſt. mun. Lucret. Afficere porro ipſum ſolet, aut per- lern pa⸗ 1V, 680. turbate, aut diſcrepanter, ex quo o- nomn⸗ dores ingrati ſunt; aut placide & ac- Keſer⸗ Ccommodate, ex quo ſunt odores iu- hann. cundi. Nimirum intelligi oportet, ndum quia nonnullae moleculae, ſiue cor- ACol⸗ puſcula odoris, aequabili funt, & accom- modata ſuperficie, nonnullae, aequo ogrelli biie, pluribus, mmaioribusque angulis, hinc emn, & fieri, vt alii odores organum, quaſi de- gte mulcendo, voluptate afficiant, alii, quaſi itls, dilacerando, dolore quodam exacer- eque bent. pro- Lucret. Alio certe modo ſe habeant opor- inter⸗ , 414. tet, quae odoris corpuſcula penetrant fenſo R Vna cAr. le 6 4 D Lucret. E guſtatu idem dicendum: ſcili- ID. N. IVV, 621. cet, cum conſtet eius organum Mmuta D eſſe linguam, ac palatum, ac nos tum tunt guſtare, ſentireue in ore ſaporem, cum grum cibum mandentes, ita ſuccum expri- n mimus, vt dum ſpongiam aqua com- D bibita comprimimus manu, ſuccusque expreſſus interim per poros, ſeu plexa foramina linguae, perque palatum di- . ditur; tum aſſeri generatim poſſe, eſſe illum ſaporem dulcem, cuius corpu- . ſcula illi leniter, placideque accom- l⸗ modantur, illum amarum, ſalſum, ſis acrem, acidum, acerbum, auſterum, al. &c. quae aſperiter arque diſcrepanter. PHIVSICA. in nares, cum torrentur cadauera, J1027 &£ cum ſcena eſt Cilici croco recens perfu- ſa, resque ea ratione poteſt concipi, vt quemadmodum manus, dum admota ng lanugine, ipſam premit; admota vrti- Gaſſend. ca, eb ea reſilit, nempe illic laeuor, hic ad Laert. aſperitas, (ſeges puta illa aculeorum) Xe.289. oppoſitis afficiunt modis, ita oporteat corpuſcula, quae ex croco prodeunt, eſſe laeuia, quae ex cadauere, aculeata, vt illa deliniant, alliciantque nares, haec compungant, & retro pellant. Quin etiam, cum ſint inter ſe tam Lucret. varia animalium temperamenta, (imo IV, 682. & hominum quoque inter ſe,) ac aliis adeo alia ſit organi olfactus textura, mirum videri hautquaquam debet, ſi alii odores aliis placeant, ob figuras diſ- ſimiles corpuſculorum, ex quibus con- ſtant; atque idcirco, ſi apes delecten- tur floribus, vultures cadaueribus, i- temque, ſi canes percipiant, qua ferae tranſierint, quod ipſi non percipimus, quaſi quod illae in transcurſu exhala- tum reliquerint, non perinde noſtrum percellat olfactum. XV. DE GVSTATV. Neque enim poſſunt mel, aut lac, iu- cundo linguae ſenſu tractari, ingrato abſinthium, aut centaurion, niſi quia illa conſtant ex corpuſculis magis lae- vibus, ac rotundis, iſta ex aſperis, & hamatis magis, vt illa proinde ſuaui- ter attingant, iſta compungant, & la- cerent. Quo fit, vt is rem non incongrue de- Lucret. finiat, qui rotundas eſſe, congruaque lv, 662. mole atomos, quae dulcem faciunt ſa- porem, dicit: magna figura, quae acer- bum; multangula, minimeque orbicu- lari, quae aſperum: acuta, conica, in- curua, non tenui, non rotunda, leni, Nnn nnn3 diſtor ta 10²² diſtorta, parua, quae amarum: tenui, rotunda, parua, quae pinguem. Tucret. Alt ſpeciatim, cum ſint varia, vt ani- IV, 649, malium, ſic hominum temperamenta inter ſe, & cum, vt differunt inter ſe extremis lineamentis corporum, non poſſint non fimiliter differre internis texturis: ideo dici poteſt ſapores, qui grati ſunt iſtis ſeu animalibus, ſeu ho- minibus, eſſe ingratos illis, quod cor- puſcula, ex quibus ſunt, texturae or- gani illorum congrua, & accommoda ſint; incongrua & incommoda, textu- rae organi ſſtorum. Videlicet quate- nus poſſunt, qui in iſto organo ſunt matuli rotundi, atomos rotundos le- niter excipere, triquetras ſcrepan⸗ PARS EII PIILOSOPHAE EPICVERI PARS II. ter: qui in illo ſunt triquetri, leniter triquetras, diſcrepanter rotundas. Intelligitur quin etiam ex his, quiib. 667. fiat, vt ea per febrim, quae prius pla- cebant, diſpliceant. Nempe, quia textura conturbata eſt, & commutata proinde Pororum figuratio, non poſſunt figurae corpuſculorum ſubeuntium, quae prius congruebant, non eſſe incongruae. Pari etiam ratione, qui fiat, vt cibus ib. 637. vni animali ſalutaris, alii acre venenum ſit, veluti cicuta, aut veratrum, quod exitio eſt homini, & quo tamen caprae, coturnicesque pingueſcunt. Id videli- cet euenit, propter texturas intimas, quae diuerſae inter ſe cum ſint, poteſt, quod vni accommodum ſit, alteri in- commodum eſſe. . . XVI. DE TACTV. conf. Gaſſend. ad Laert. X. p. 295. Dnidue de tactu, non illo profecto, qui communis eſt omnium cor- porum, quatenus contingere ſe ſuis ſuperficiebus inuicem dicuntur, (ſecus ſcilicet, ac inane, quod nec tangi poteſt, neque tangere,) ſed de illo animalium proprio, qui non ſine animae perce- ptione eſt, & non vnam corporis par- tem, ſed omnes pro organo habet: de huiusmodi, inquam, tactu ſubiicio duntaxat, illud, quod ab ipſo percipi- tur, percipi trifariam. . Lucret. Nam inprimis quidem res tactu ſenti- II, 434. tur, cum applicatur exterius, ſeſeue ex- ſꝗ. terius inſinuat. Applicatur, inquam, vt cum manus ſentit lapidem ſibi applici- tum, humerus impoſitum onus. Inſinua- tur, vt cum re calida emittente calorem, aut frigida frigus, ſubeunt in poros corpuſcula, quæ pro eo ſtatu, quo fuerit corpus, ipſum recreent aut olkcndane⸗ Deinde, cum res, quae interius eſt, ibid. egeritur foras, ac fit interdum cum vo- luptate, maximeque cum oneri eſt, & incommodat, vt dum ſemen excerni- tur, interdum cum moleſtia, vt dum propter corpuſculorum angulos, mea- tum excoriat, quemadmodum per ſtranguriam, vrinaeue difficultatem. Poſtremo, cum res intra ipſum cor- ibid. pus eos motus ſubit, vt arietando, di- ducendo, diſtrahendo, conuellendo, compungendo, radendo, excoriando, inflando, tendendo, rumpendo, aliisque modis innumeris conſtitutionem ge- nuinam turbet, confundat, & concitet ſenſum. Quomodo omnes & Capitis, & aliarum partium dolores interne cre- antur, animalque ſeipſum perinde affi- cit, vt ſi quis manu propria partem quamlibet ſui corporis feriat. XVII. DE ANIMO, SEV INTELLECTV, MENTE, RATIONE, ILLIVSQVE SEDE. . Tucret. E hactenus quidem de ſenſu. Dicen- mens, ratio, & rationalis, princepsque A2 III, 94. 140. dum iam de animo, qui & intellectus, pars appellitari paſſim ſolet. dicitur icit imag eltp⸗ Itar d delib 5 o. b Sy. ſtare ſumis que. tenm Yle jeg Mof exee hif. nec 190, 5 ſuck cor Vs, geu tun quu O b 137, k ſ. lue jus ſter W NS to leniter lus „ qulb. bb,. 1s Pla eNturi dinde Gurae prius ge. Cibugib 637. enum guocdh vne, deli us, reſt, in.⸗ imaginatio, opinio, conſilium; ac illius eſt proprium, feriante etiam ſenſu, co- gitare, quidpiamue apprehendere, in- telligere, verſare, meditari, diſcurrere, deliberare. ib. 180. Pars eſt vero animi texturam con- 187. ſtare ex corpuſculis omnium ſubtiliſ- ſimis, laeuigatiſſimis, rotundiſſimis- que. Scilicet, quod eſſe nihil poſſit, vt tenuius, ita mobilius: neque enim res Vlla eſt, quae ſe ocyus percieat, celerius- ve quid faciat, quam mens, quae ſi quid proponat, inchoetque, ipſa momento exequatur, vnde & in confeſſo ſit, ni- hil fieri ipſa eius actione; ſeu cogitatio- ne celerius. Et ſane, vt aqua eſt longe mobilior, fluctuantiorque, quam mel, quod ex corpuſculis magis laeuibus, magis par- vis, magis rotundis contexta ſit, con- gruum eſt nullam rem conſtare exro- tundioribus, minoribus, laeuioribus, quam mentem; quando res nulla eſt mobilior, agitabilior, flexibilior poteſt. ib. 137. Et in qua quidem corporis parte ſq. haeretanimus, ita cohaeret animae, e- jusue portioni eadem in parte coexi- ſtenti, vt coniunctus ipſi indiuidue fit, vnamque naturam cum ipſa conficiat: verum ſuam ſemper naturam ita tue- tur, ac retinet, vt eius proprium ſit co- gitare, animae vero affectus ſubire, Vt- cunque propter cohaeſionem & cogi- tare anima, & affici animus cenſeatur. Nempe animus quidem affectus, ſi⸗ ve paſſionis expers eſt; at quia, vt Paſ- ſiones a ſenſu pendentes excitantur in anima ad eas partes, in quibus eſt ſen- ſus, ita eae, quae pendent a cogitatione, in ea excitantur, ad quam partem cogi- ð tatio eſt, & ad quam anima res vna cum ipſo animo cogitante eſt; efficitur, vt ib. 190. eſt, bis, 0- — lid, - , 1 ib. PHVSIUA dicitur etiam plerumque cogitatio, 1023 quaſi aggregatum, quod in illa eſt par- te, ex animo, & anima, vnicus eſſet ani- mus, animo quoque ipſi paſſiones tri- buantur. Hinc, ſeu diuiſim, ſeu coniunctim ac- ib. 148. cipiatur animus, id ſaltem habet propri- um fupra reliquam partem animae, vt, ſicut dum caput, aut oculus dolet, non idcirco toto concruciamur corpore; ſic aliquando animus dolore afficiatur, aut laetitia, cum cetera pars animae per corpus diffuſa, tali affectu caret. Ali- quando, inquam, quia fieri poteſt, ve animus ea percellatur metus vehemen- tia, qua reliqua anima vna concutia- tur, ac inde excitetur ſudor, creetur pallor, infringatur lingua, oculi cali- gent, aures ſonent, ſuccidant artus, homo denique concidat. Quin etiam poteſt animus cenſeri ad Lucret. vVitam dominantior, quam anima, reli-III, 397. quaue animae pars, quatenus anima in membris ne minimum quidem reſide- re poteſt ſine animo: animus autem caeſis circum membris, circumciſaque adeo plurima parte animae, ita ſupereſt, vt vitam tueatur; plane vt pupilla ad viſionem conferentior eſt, quam reli- quus oculus, quatenus laeſa pupilla, in- columibus licet aliis partibus, viſio per- it; ſalua pupilla, corruptis licet aliis partib us, viſio conſtat. Videtur porro animi, rationalisue ib. 441. partis ſedes aſſignari alia non poſſe, quam media regio pecétoris, atque id- circo, quam praecordia, ſiue ipſum cor, quod in media eſt pectoris regio- ne. Quippe id manifeſte produnt, quos in pectore perſentiſcimus, metus, laetitiaeque affectus, & quoscunque a- lios pendere a cogitatione, cogitanteue animo experimur. SW CAbP. Plut. Pl. IV, 8. icer, de Lucret. 102 4 PAlS YII. PIILOSOPHIAE EPICVRI P. II CA P. . NON COGITARE ANIMVM, NISI PER SIMVYVLACRA XVIII. INCVYVRRENTIA. Ifficultas eſt ſolum, qui fiat, vt ex- citari animus ad cogitandum rem aliquam poſſit? Verum, cum manife- ſtum ſit, cogitari animo res, eo modo, quo oculo videntur: conſtat, debere vt viſionem, ita cogitationem fieri per ſi- mulacra incurrentia. Scilicet praeter ſimulacra, quae in- 1V, 728, currentia in oculum, & propter ali- quantulum maiorem craſſitudinem ac- commodata illius texturae, ipſum ad viſionem eliciendam mouent, vagari o- portet per aerem innumera alia longe tenuiora, eaque ſeu derepta e corpori- bus, ſeu in ipſo aere formata, vt non multo ante dictumeſt, quae per ipſum ib. 756. ib. 772. ſq. corpus penetrantia, & accommodata animi texturae, vbi ad illum pertige- rint, ipſum ad cogitandum moueant. Quocirca & fit, vt quemadmodum leonem, v. c. videmus, quia illius imago allabitur oculis: ita leonem cogitemus, quia eius imago allabitur menti. Quod ſicogitemus Centauros, Scyllas, ac e- iusmodi alia, quae neque ſunt, neque vnquam fuerunt, contingere id poteſt, non tam ob formata ſponte ſimulacra, quam exeo, quod cum v. c. hominis, & equi ſimulacra ſibi obuia fiunt, faci- le, propter tenuitatem, & ſicut aranea, bracteaque auri,) iunguntur, inque v- num exinde formantur, quale Centau- ro tribuitur. V . Sciendum vero, dum aliquando in eadem ſiue vigilando, ſiue dormiendo, cogitatione perſeueramus, id fieri, non quod aliqua vna eiusdem rei imagine, ſed quod pluribus continente fluxu ſuccedentibus vtamur, quae, ſi eodem ſitu ocouxrant, cogitata res immota ap- pareat, ſi variato, mota videatur: Vn- de & fiat, cur in ſomnis praeſertim vi- deantur nobis ſimulacra & moueri, & brachia, ceteraque membra in nume- rum iactare. At, qui fieri poteſt, vt quod cuique ib. 780. libuerit, id ipſum ſtatim mens cogitet? Nempe, quia cum praeſto vbique ſimu- lacra omnifaria ſint, maxima pars tamen incogitata praeterit, ac ea ſolum men- tem mouent, ad quae ipſa aduerterit, attendereue voluerit, ſeu ad cogitan- dum ſeſe compararit. Et, nonne vi- demus etiam oculos, cum aliquid tenue cernere coeperint, contendere ſe, & ad id parare, ac donec quidpiam attente cernunt, perinde eſſe cetera, ac ſi nus- uam forent; tametſi eorum quoque fimulacr excipiat? Qum ſit porro aliqua attentio mentiib. gor. neceſſaria, vt res diſtincte apprehendat, tum eſt adhuc magis, vt opinetur ſim- pliciter, ſeu iudicium quodpiam de ĩpſis affirmando aut negando ferat; at vero eſt demum maxime, vt de iisdem- met ratiocinationem inſtituat; ac ſi cu- rae ipſi potiſſimum ſit, ne hallucine- tur. Verum & rem deduximus, de cri- teriis cum ageremus; & in gratiam ſpe- culationis rerum naturalium adnotare hic ſufficit, humanum ratiocinium ea, quae natura in lucem effert, ſuſpicere primum, & poſterius diſquirere, ac ad- inuenire, cauſasue ipſorum deprehen- dere: ſed in his citius, in illis tardius, & aliquando quidem per prolixiora, ali- quando per breuiora tempora id euin- cere, ſeu ad cognitionem perfeétam ve- nire. CAP. G 6 (tuo pest min Ved ſi ſce⸗ buctet. ( Il, 12 e e Ver de Laert. . loo⸗ 34 gu AW Ex Laert. Gaſſend. 2d Laert. Ig. . S DE AFFECTIBVS, : Vn. GyVpereſt alia, praeter ſenſum, irra- “ tionalis animae pars, quae dici affe- ⸗ Quoſa poteſt, propter affectus, paſſio- nesue, quae excitari in illa ſolent. No- ne. minant etiam appetitum, cupiditatem- . 1 ve ab affectione quadam praecipua; cum lqueit, ho., & ſint, qui concupiſcentem, atque ira- gitet? ſcentem diſtinguant. imn Lueret. Qum dictum porro iam ante fuerit, tamett III, 142–: affectus, qui ſenſum ſequuntur, in iis men- laec⸗ 'partibus, quae ſentiunt, creari, illos tterit, vero, qui opinionem, creari in ipſo pe- Almn. ctore; idcirco, cum aliunde ſint duo lel. quidam affectus praecipui, voluptas ſci- enue Laert. X, licet, ac moleſtia, ſeu dolor; & prior Kad 34. quidem familiaris, accommodatusque Certe animae, poſterior alienus, naturaeque nns- incommodus; par eſt vtrumque exci- logue tari non modo in ipſo pectore, (vbi fere voluptas venit nomine gaudii, laetitiae, entib, got. exultationis, hilaritatis, & dolor, aegri- at tudinis, moeroris, angoris, &c.) ſed in n⸗ partibus etiam aliis, in quibus, dum a de ſtatu naturali dimouentur, excitatur t dolor, cum in eundem ſtatum reſtitu- em⸗ vntur, voluptas. W Ac ſi poſſent quidem partes omnes ne⸗ in naturali ſtatu manere, tunc aut nul- la eſſet affectio, aut, ſi eſſet aliqua, ea r. E esr. dicenda eſſet voluptas, propter placi- le⸗ GE†aaes.. dum & tranquillum ſtatum: at quia, vel ine 2, 1338. PrOpter continuam principiorum mo- tionem in animalis corpore, quae- .“ dam abſcedunt, quaedam accedunt, 4 quaedam diducuntur, quaedam acer- vantur, &c. vel propter motionem, quae eſt in rebus circumſtantibus, quaedam admouentur, quae ſubeant, immutent, inuertant, ſecernant, &c. efficitur dolor, (& ob priorem qui- dem cauſam, qualis v. c. ex fame, ſiti, morbo, ſentitur; ob poſteriorem ve- en⸗ G N⸗ . e. W. PMVSICA. CA P. XIX. SEV PASSIONIBVS ANIMAE. 1025 ro, qualis, ex vſtione, contuſione, con- torſione, vulneratione,) idcirco vide- tur primario creari affectus doloris: ac ſimul, quod alienus ſit, auerſatio- nis, ſeu fugae illius, ac rei ipſam in- ducentis, cui idcirco mali attribuitur nomen. Subinde autem inſequitur cupiditas exemtionis a dolore, ſeu eius ſtatus, a quo ille abſit, atque adeo rei, a qua abigatur, quaeque ideirco boni no- men obtineat, at tum, cum dolor exi- mitur, & ſit in meliorem, hoc eſt, in naturalem ſtatum reductio, ipſa exci- tatur, concomitaturque voluptas, ad- eo, vt non eſſet futura voluptas, niſi ſpecies quaedam doloris antecederet, vt obſeruatu facile eſt, vel in ipſis, fame ac ſiti, & voluptate, quae mandendo, bi- bendoque percipitur. Siquidem voluptas iſta non creatur, Lucret. niſi quatenus, cum actione interni ca-IV. 856. loris plurimae partes diſſipentur, vnde - ipſum corpus rareſcit, omnis natura ſubruitur, & ſtomachus praeſertim vel- licatur, aut glomerata aliunde caloris corpuſcula praebent ipſi incendium, vnde & dolor ſuboritur; quatenus, in- uam, aduenit cibus, qui defeétum uppleat, artus ſuffulciat, patentem per membra, ac venas cupiditatem e- dendi obturet; aduenit & potus, quiib. 868. ardorem reſtinguat, exarefactas partes humectet, ipſasque in ſtatum priorem reſtituat; ac aliunde vtrumque fit cum placido, grato, iucundoque naturae ſenſu, quem tunc abeſſe manifeſtum eſt, cum quis non eſuriens comedit, aut non ſitiens bibit. Videntur ergo iſti eſſe quatuor cales animae affectus, dolor & vo- Vvt 1 1 1026 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRIT P. II. vt interiecti. Generales, inquam, quo- niam ceteri iſtorum ſunt ſpecies, ac o- pinione intercedente fiunt, & quae poſſunt potiſſimum ad cupiditatem, fu- gamquereferri. Nam, vt praeteream cupiditatem ſpeciatim voluntatem dici, cum mens illud, quod cogitat, ac bonum opina- tur, vult; & fugam dici auerſionem, cum id, quod cogitat, ac eſſe opinatur malum, auerſatur; ſubinde vero a- morem, v. c. eſſe voluntatem, qua ad fruendum aliqua referimur; odium auerſionem, qua a conſuetudine alicu- ius recedimus, videtur aliunde ira ni- hileſſe aliud, quam cupiditas, qua in vindictam efferimur; metus nihil a- liud, quam fuga, qua ob malum fu- turum contrahimur, & in nos quaſi ſe- cedimus, atque ita de ceteris. Laert. x, Ceterum, quia cupiditas, (ac pro- 127. Portione etiam fuga,) partim ipſa ſpon- te naturae, & ex indigentia quapiam excitatur, eamque explere neceſſe eſt, vt natura incolumis conſtet, par- tim creatur ex opinione, quae inter- dum quidem ipſi naturae inſtituto con- formis eſt, & ad illius indigentiam tol- lendam ſic tendit, vt tollenda tamenne- Ceſlariomon ſit; interdum denique ni- hil adnaturam, neque ad aliquam illius ändigentiam tollendam conducit; hinc Kt, vt ſint cupiditatum aliae quidem na- turales & neceſſariae, aliae naturales, ſed Mon neceflariae, aliae neque naturales, meque neceſſariae, ſed inanes. Et naturales quidem, ac neceſſariae illae ſunt, quae vt indigentiam, ſic do- lorem ortum ex indigentia tollunt, cu- iusmodi eſt cibi, potus, indumenti, quo arceatur frigus; naturales vero, ſed non necefſariae funt illae, quae nihil a- liud, quam voluptatem variant, non ve- rOabſolute dolori detrahendo neceſſa- iae ſunt, vt quae eduliorum ſunt deli- lacte et, N catiorum; imo etiam, quae venereo- u as repe rum, quibus natura praebet principi- ne vm, & a quibus tamen poteſt quis non 1. n incommode abſtinere. Denique ne- me que naturales, neque neceſſariae illae ris ſunt, quae ad nullum dolorem ex natu- ſal rae indigentia ſubortum, tollendum fe- hon runtur, ſed ex inani ſolum opinione ſo, creantur, quales ſunt, v. g. coronarum, ſeen ſtatuarum, cultus elegantis, pretioſae eli veſtis, auri, argenti, eboris, & ſimilium. Adhaec vero notandum eſt cum vo- Galenus luptas in boni fruitione ſit, dolor in per- v. de .. . . ogm. 4. peſſione mali, ideo illam quidem, cum Eie quadam animae effuſione, ac relaxatio- Gagend. ne fieri, iſtum non ſine contractione, ad Laert. demiſſioneque eiusdem eſſe: atque X, 520. idcirco nihil eſſe mirum, ſi anima ſeſe, ſ- quantum poteſt, dilatet, vt bonum ad- mittatin ſe; comprimat, ne admittat malum. Fit porro diffuſio, ſiue dilatatio, quia ſtatim ac boni, ſeu rei gratae ſpecies ſen- ſum perculit, autanimum quoque per- mouit, corpuſcula, ex quibus conſtat, ita in ſenſorium, corue ipſum ſubeunt, vt texturae tam animae, quam corporis accommodata, ipſam ſpeciatim animam demulceant, iucunde afficiant, & ver- ſus rem ipſam, a qua ſunt emiſſa, quaſi Catenulae alliciant, actrahant; adeo pro- inde, vt anima in rem conuerſa, inten- taque, vVerſus ipſam, fruitionis ergo, quanto poteſt niſu veluti exiliat. Contractio vero, quia ſtatim ac ma- li, ſiue rei moleſtae ſpecies ſenſum, ani- mumue percelluit, corpuſcula, exqui- bus conſtat, quaſi contuli, aut ſpiculula ipſam cum ſenſorio animam ita fodi- cant, vt texturam ipſius ſoluant; ipſa- que illorum, quantum poteſt, deuitan- dorum gratia, ſeſe ipſam coarctet, & verſus ĩpſum ſui centrum, ſeu quaſi radicem, qua nempeeſt cor, animusue, refugiat. . D Nihil lucret. TA Venereo- rineipi⸗ uis non iqnene. rigeillae exnatu- dumfe. Pinione narum, retioſte mmilium. UI VO-Galenus rinper-IV. de ati⸗ Gallend, Nclione,dlaen. Atque 1, 520. 16 4 nad-⸗ ütrer 0,in es ſen per- 1ſtat,, dunt, Poris Imam er- ali Pro- Nteb⸗ Io, M⸗ Mi⸗ a Odi⸗ ſa⸗ l⸗ l le; hi Lucret. III, 289. ſq. Lu creft. WW. 864. PIVSIGA Nihil porro neceſſe eſt ex antedictis repetere, ex ipſa animae textura pende- re, cur animalium aliud ad iram, aliud ad metum procliuius ſit, aliud compara- tius ad placidos motus; neque addere, varietatem hanc reperiri quoque in hominibus, prout ex igneo, ex flatuo- ſo, ex aereo principio participantio- rem habent animam: quippe cum vide- reliceat, homines etiam doctrina per- CAP. DE MOTV VOLVNTARIO, 10 2 politos non ita poſſe radicitus ſemina iſta euellere, quin ille procliuius ad iram decurrat, iſte metu magis tente- tur, alius ad clementiam aequo pro- nior ſit, cumque aliunde varietas mo- rum, quae tanta obſeruatur, vt in ani- malibus, ita in ipſis hominibus, mani- feſte ſatis deducatur ex varia horum ſeminum inter ſe miſtura. XX. AC SPECIATIM DE LOCV- TIONE, NOMINVMQVE IMPOSITIONE. LAm cum anima ſuapte natura mobi- Llis ſit, ac ipſum corpus, cui inexiſtit, eiusque membra mouere valeat, no- tum eſt, quoties corpus aut membra hiſce aut illis motibus ciet, idcirco fieri, quia illorum ciendorum volun- tatem habet, hanc voluntatem abani- mo imaginante excitari, & imagina- tionem hanc fieri ob imaginem, ſiue ſi- mulacrum, quod ipſum percellat. Nempe nihil vnquam facere animus, mensue aggreditur, quin illud proui- derit, neque prouidet, quin illius ſi- mulacrum, ſeu imago conſtet. Itaque, cum, exempli cauſa, crura mouemus, incedimusque, illud ideo fit, quia primo ſimulacra inceſſus ani- mo accidentia, eum pulſant: inde in- ceſſus voluntas fit, tum autem, cum ſe animus ita commouet, vt ire, incede- reque velit, ferit extemplo animam, qua parte ipſi iunctus tenetur: iſta ve- ro animae pars reliquam compulſat toto corpore diſſitam, & per crura, ac pedes ſpeciatim diffuſam: vnde & tota moles ſenſim protruditur, ac mouetur. Vt praeteream aerem quoque eate- nus aliquid conferre, quatenus cor- pus totum rareſcit, aer vero in partes ſubit: adeo vt corpus duplici de cauſa perinde moueatur, ac nauis, dumre- mis, ventisque impellitur. Quod motus porro initium ab ipſo vsque corde, in quo ineſt animus, ſit, vel ex eo intelligi poteſt, quod videa- mus interdum, v. c. equos patefactis repente ſtabulis, quaſi carceribus, pro- rumpere tam ſubito, quam mens ipſa avet, non poſſe. Id nempe, quia quaſi conquiri tota ſubſtantia animae, totos per artus diffuſa, debet, vt con- cita, mentis ipſius ſtudium conſequa- tur, atque ita procedit res primum ex voluntate animi, & porro exinde per corpus, & artus. Ac videri quidem mirabile poteſt, b. 896. quod tanta corpuſcula ex quibus ſeu mens, ſeu anima conſtat, tantum o- nus, quanta eſt corporis maſſa, mo- vere, torquere, conuertere valeant: ſed, qui id ſit mirum, cum ventus, res adeo ſubtilis, molimine tanto vim nauis ingentem contrudat, & manus vna, gubernaculum vnum, illam, quanto- vis impetu euntem, contorqueat, ac moderetur? Et nonne etiam ſunt ma- chinae, quae per trochleas, & tympa- va, pondera magna commoueant, ſus- tollant, neque id magno niſuꝰ Ceterum, cum ex motibus, qui- bus partes corporis pro voluntate, Oo0O οποοdðY2 arbitrioque 4 Lucret. II, 261, ſq. Lucret. V. v. 1027. ib. 1055. lꝗ. 28 arbitrioque mouemus, is dignus prae- fſertim conſideratione ſit, qui in lin- gua attenditur, & locutio vocatur, ideo videtur eſſe de illo ſpeciatim quid- piam attingendum. Itaque, cum lingua ita ſit in anima- libus reſpirantibus comparata, vt ae- rem contenſe exſpiratum, ſonumque idcirco creantem, varie infringere, ac veluti formare valeat, efficitur, vt quia aliunde vnumquodque animal vim ſuam, qua quod poteſt, ſentit, eaque vtitur, (propterea enim taurus cornu impetit, equus calce ferit, leo dentibus, vnguibusque corripit, auis pennis fidit,) efficitur, inquam, Vt animalia, & homines praeſertim, ſuae linguae vim, ad exprimendum animi affectus, (etiam dum aliquid externum ſignificare volunt,) ſentientes, tum ſo- num emittant, qui dicitur vox; tum illum interuentu linguae, aliarumque partium eius variationi inſeruientium, varie inflectant. Et de animalibus quidem etiam lo- quor, quoniam videmus illa quoque varias voces emittere, quatenus lae- tantur, aut dolent, & quidpiam me- tuunt, aut proſequuntur. Etenim canes, v. c. alium, aliumque ſonitum edunt, cum rabie diſtricti minantur, cum latrant, & omnia complent vo- cibus, cum catulos blande aut lambunt, aut morſu, pedibusque iactant, & gan- nitu interim adulant, cum baubantur in aedibus, cum plorantes plagas ſub- miſſo fugiunt corpore. Equi etiam hinnitus differt, cum concuſſis artu- bus vulgo hinnit, cum adhinnit equae, cum preſſus ab equite patulis fremit naribus. Volucres quoque alias, ali- asque & cum de praeda certant, & cum tempeſtatum mutationes ſentiunt, & cum otiantur, voces fundunt. b. 1086. Cum vero homo prae ceteris, & lin- PARS XII. PHILOSOPIAE EPICVRI P. II. guae vim maxime ſentiat, & pluribus modis illam inflectere ſic poſſit, vt plu- res voces dearticulet, quae pluribus rebus ſignificandis accommodentur, ex inde eſt ipſa locutio, ſeu ſermo, quo homines vulgo inter ſe loquun- tur, dum & paſſiones animi, resque alias ſignificant, & non ſecus, ac nutu, digitoque demonſtrant. Quo loco, quia requiri ſolet, quaib.1040. ratione, ab initio homines rebus ſigni- Laert. ficandis nomina impoſuerint, ideo ſci- 75. endum eſt, nomina non fuiſſe ex me- ro hominum inſtituto, ſeu lege qua- dam impoſita, ſed ipſas hominum na- turas, naturalesue diſpoſitiones, quae in gentibus fuere ſingulis, tum, cum res ipſis occurrerent, ſpecialibus animi motibus affectas, & propriis viſis, ſeu imaginibus compullſas, peculiari qua- dam ratione aerem ore emiſiſſe, ipſum- que eliſiſſe, dearticulaſſeque, prout ſingulorum affectuum, viſorumque impetus tulit; & interdum quoque lo- corum varietas, ſeu varius coeli, ſoli- que genius, in variis regionibus fuit: & quae prolatae voces ſic fuerant, ac praeſertim cum voluntate deſignandi aliis res, euaſere nomina rerum. Cum vellent etiam aliqui aliis res Laert. extra illorum conſpectum conſtitutas, proponere, ſonos aliquos, vocesue e- diderunt, ac tum fuere coacéti easdem voces identidem repetere, tum qui audiebant, ratiocinio quodam, con- iecturaque rem aſſequentes, ex multa denique aſſuetudine illorum mentem intellexerunt. Et quia tamen varii varias ad ean- dem rem aliis ſignificandam, dedere voces, ac varia proinde fuere nomina, ideo deinceps nomina ſignificandis re- bus propria apud vnamquamque na- tionem, & ſenſim, & quaſi communi conſenſu delecta, aſſignataque ita fuerunt, X, 76. fuet jnun ſem Can Pproclus inrab im lato. ſce vel ſcit Vte b,918 Pluribas „Vtplu. Plurtbus Gentur, ſermo, oquun. rezq ue ehutu, et, idbot0,. Usſgni. art. – ee. e qua- Gmn na- ,uae , cuu anini 8, ſen tiqon. pfum. prout nque uelo- ſoli- f: t, andi § les Laert. tis, 75. e e⸗ dem ngni Con⸗ Nuln ntenn el⸗ d. Gere na, Proclus PEFSICA. fuerunt, vt & ſignificatus fierent ad- inuicem minus ambigui, & res pos- ſent eloquio compendioſiore expli- cari. V Concludo proinde, primos homines Cratyl. impoſuiſſe nomina rebus, non ex certa at:c. 7. ſcientia, aut vnius cuiusquam imperio, Lucret. vel dictamine, (vnde eniin illi aut haec ſcientia fuiſſet, aut poteſtas, quae ad vtendum vocibus dictatis plures coge- QCQCA. DE SOMNO, ET INSOMNIIS. Opereſt, pauca ſubiiciamus de ſo- mno, ac morte animalium, duabus nempe rebus germanis, cum altera quidem feriatio, altera extinctio ſit ſenſus: & tritum valde ſit, vt mors eſſe aeternus ſomnus dicatur. Creatur autem ſomnus, cum ani- IV, 914. mae partes, per totam corporis con- cretionem diffuſae, aut cohibentur, aut diſtrahuntur, aut nonnulla etiam cor- pora ſiue ab aere, ſiue a cibo in diſper- ſas incidunt, quae partim ipſas a cor- pore abigant, partim intro contru- dant, ac turbent: tunc enim corpus, vt ſolito deſtitutum fulcimine, regi- mineque, debile fit, ac membra ſimul omnia langueſcunt, cadunt brachia, & palpebrae, poplites procumbunt, de- nique non amplius eſt ſenſus. Scilicet, cum indubium ſit, ſenſum eſſe ab anima, reputandum omnino eſt, cum ſopor ſenſum impedit, pertur- batam eſſe animam, forasque eiegtam, non totam certe, nam alioquin non tam ſomnus eſlet, quam mors, ſed par- tem tamen, ac ita quidem, vt, quae eſt reſidua, ſit intus oppreſſa, ac vel- vti ignis, obducto cinere, ſepulta, cum vt ſiignem commoueris, quaſi euigilat, & flamma conſurgit, veluti ab extin- 1019 ret?) ſed impoſuiſſe potius, naturali quodam impetu permotos, vt ſolent, qui tuſſiunt, ſternutant, mugiunt, atrant ingemiſcunt, atque idcirco dici poſſe, eſſe nomina non inſtituto, ſed natura, quatenus ſunt quidem effectus, ac veluti opera naturae; neque enim videre, & audire res, (qui effectus quidam, ope- raque naturae ſunt,) alterius omnino conditionis ſunt, quam res nomi- nare. XXKXI. Go, ſic reconflari ſenſus per membra, & quaſi ex mortuo ſuſcitari valeat. Quod dico autem corpuſcula in- cidere ab aere, quae hanc exturbatio- nem faciant, aerem intelligo partim externum, qui nunquam ceſſat corpus pulſare, ac tundere, (inde enim fit, vt extima cuiusque animalis pars ſolide- ſcat, ac induretur,) partim internum, ſeu qui ore tum inducitur, tum refla- tur. Nimirum, cum vtriusque ictus per tenues meatus ad prima principia peruenit, eorum poſiturae ita contur- bantur, vt pars excedat, pars intror- ſum condatur, & quae pars ſupereſt per membra, quod ob vias varie inter- ceptas coniuncéta ſecum ipſa non ſit, ſolito munere fungi nequit. b. 930. Quod a cibo etiam incidere dico ‚ib. 95. ideo facio, quod dum cibus intus di- ditur, per venas, idem, quod aer, fa- ciat, imo vt copioſiore, ſic maiore vi: quo fit, vt ſopor, quem cibus creat, ob conturbationem maiorem, ſit ſolito grauior, vti & qui creatur ex nimia laſſitudine, propter diſtractionem ma- iorem. Ceterum, cum poſſit res videri mi- b. 761. ra, qui fieri valeat, vt per ſomnum nobis contingant inſomnia, idcirco OoOO0O0Oο3 adnotari 1b. 766. ib, 959. Laert. X, 6 5* ibid. 1050 adnotari debet, quod non multo an- te dictum eſt, vagari vbique continuo innumerabilium rerum ſimulacra, quae prae ſui ſubtilitate penetrare in cor- pus, & ferire, afficereque animum in pectore medio exiſtentem ſic valeant, Vr ille ad cogitandum res, quarum ſunt ſimulacra, excitetur. Nimirum, quia illa non minus per ſomnum, quam per vigiliam penetrant, ac animum feriunt, fit, vt res dormiendo non ſe- cus, ac vigilando, videre videamur. Efficitur autem, vt ea, quae appa- rent, idcirco pro veris habeamus, quod conſopitis ſenſibus, nihil poſſit occur- rere, quod nos erroris admoneat, ac veris rebus falſum conuincat: & iacen- te aliunde memoria, habeamus v. C. pro viuis illos, qui mortui pridem ſunt, quod cum praeſentia illorum ſimulacra ſint, mortis illorum non re- cordemur. Si requiras vero, qui fiat, vt ea ſo- mniemus maxime, quorum praeſer- tim ſtudio teneamur, aut quibus per vigiliam ſtudioſe incubuerimus, (nam & oratores perorant, & milites pu- gnant, & nautae colluctantur ventis, & lIuſores ludos exercent, & ceteri cetera, CAP PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. II. ac neque id modo, quando aliorum quoque animalium equi ſudant, ſpi- rant, & quaſi de palma contendunt; canes venatici iactant crura, voces re- pente mittunt, reducunt auras nari- bus crebras, atque ita de reliquis,) di- cendum eſt ideo id fieri, quod ob fa- ctam recens impreſſionem in animo, patentes viae relictae ſint, quibus ea- dem ſimulacra ſubeant, ac prae ceteris animam rurſus moueant. Certe ex hoc eſſe capite videtur, ib. rorg. quod ſitiens fontem ſomniet, ac bibat, micturiens matulam cogitet, ac min- gat: ſcilicet, quod motus interni vias quaſi aperiant, quibus ſubeuntia rerum affinium ſimulacra animum permoue- ant. Quomodo fit quoque, vt ſimulacris 1b. roo5. pluribus, affinibusque coeuntibus, magni aliqui motus in animo fiant, ac tum ſomnians videatur ſibi magna ſa- pere, magna gerere, magna loqui, cla- mores etiam tollat, vt ſi a quopiam lugularetur, mandereturue a leone, aut panthera, exterreatur quoque non ſecus, ac ſi ex alto monte ſe praecipi- tem daret, adeo vt etiam euigilatus vix ſui compos denique fiat. XXII. DE MORT E. D mortem vero quod attinet, ea nihil eſtaliud, quam priuatio ſen- ſus, propter exceſſum animae. Senſum hic dico non tantum actionem, cuius eſt etiam ſomnus priuatio, ſed faculta- tem quoque ſentiendi, quae ſimul cum anima perit, ac vna etiam animus, adeo, vt anima excedente, excedere etiam animus, vtipſi coniunctus, cen- ſeatur. Etenim, quamdiu anima quidem exiſtit in corpore, tametſi deficiat alia quaepiam pars, nullatenus tamen eſt priuatio ſenſus; at ſenſus cum ipſa vna deperit, ſimul ac diſſolui id con- tingit, quo continetur, ſeu illud totum corpus ſit, ſeu pars aliqua, in qua ſe- dem habeat. Neque vero obſtat, quod Corpus ſiue totum, ſiue ex parte ad ali- quod tempus indiſſolutum, remaneat, nam ſenſu nihilominus caret, vbi ex- ceſſerit atomorum copia eiuscemodi, quae ad naturam animae conſtituen- dam eſt necefſaria. Porro & corpore exſoluto, anima ipſa diſſipatur, neque habet amplius easdem bid. eas gi ſun de tib no ſibn ſor qu Luctet, Ul ll, 550,00 or Po Lucret, Ul, 501. an II P Lucret, IIl 435l ſg. I (0 Lucret. UIl, r. iorum dunt; cezre. mri⸗ )di b fa⸗ nimo, 1s en. eteris letur, brolt, bibat min- 1 Vis erum ole.⸗ crisib 1oog, dos, n, a 1 ſi. che Hinmn ne, on pi⸗ ats iſi ⸗ tunn eih na it us enn Lucret. PHVSICA. easdem facultates, neque mouetur am- plius, neque obtinet adeo amplius ſen- ſum. Non enim intelligi poteſt ean- dem rem etiamnum ſentire, quae mo- tibus iisdem non vtitur amplius; cum non ineſt amplius in eodem compoſito; ſiue dum amplius illa non ſunt, quibus fouebatur, continebaturque, & in quibus exiſtens obibat huiusmodi mo- tus; resque ſe perinde in anima, ac in III, 559. Oculo habet, qui auulſus radicitus, ſe- Lucret. Lucret. orſumque ab ipſo, cui inhaeſerat, cor- pore, videre nihil poteſt. Qum diſſipari autem dico animam, III, 561. animum quoque intelligo, quando ani- mus ipſi indiuidue coniunctus eſt, ne- que, ea pereunte, conſiſtere poteſt: Quo fit, vt hoc loco dicere animum, a- nimamque perinde ſit; quod par diſſi- patio competat vtrique. Fit autem diſſipatio haec, non profecto in nihi- III, 435. Ium, vt fieri neceſſe eſt, dicant, qui ani- (g. Lucret. mam eſſe volunt harmoniam, ſeu talem contemperationem, qualis ipſa eſt ſa- nitas,) ſed in principia, corpuſculaue, ex quibus eius textura eſt; idque non modo inſtar aquae, vaſe conquaſſato diffluentis, ſed etiam abeuntis in auras fumi, aut nebulae, ac fumi ſimulacris valeat percelli. Et certe animam diſſipari, interire- III, 5So. que, velexeo conſtar, quod concerna- tur, exoriaturque. Ac funt quidem, qui aeternam faciant; initium nem- pe ipſi negantes, vt auertant exitium, ac eſſe ante corpus, in quod extrinſe- cus veniat, ſumentes, vt ſupereſſea cor- pore, e quo ſoſpes exeat, tueantur: Verum illud quidem praetereo, quod non videantur aduertere, aeternum perdurans eſſe nihil poſſe, niſi tale ſit, aut praeſui ſoliditate, vt atomus, aut quod ſit plagae expers, vtinane, aut quod careat loco, in quem excedat, vt vniuerſum; neque item aduertere, .* 1031 quantae poſſit verti dementiae, putare res adeo diuerſas, ac ſunt immortale, & mortale, coniungi. Praetereo id, inquam, ac requiro ſo-ib. 69 87 lum, qui poſſit anima in corpus in- ſinuari extrinſecus, ac permanare per eius partes, & non diſpertiri ta- men, exiſoluique, quemadmodum ci- bus diditus per membra? Et nonne po- tius deberet in corpore, vt auis in ca- vea morari: non vero eo modo, vt cum corpore creſcere, ſimulque ex- tendi intelligatur? Et quorſum ergo cum corpore peruenit ad aetatis flo- rem? aut quid eſt, cur in ſenectute me- tuat, non gaudeate corpore, tanquam e carcere exire, & ſerpentis inſtar mor- tale ſpolium relinquere? Er, ſi abſce- dens a corpore, quasdam fſui reliquias ſinit, nonne exſolubilis eſt? ſinon ſi- nit, vndenam ergo in cadauere tot gi- gnuntur vermes- Nam dicere quidem totidem animas ib. 722. eo confluere extrinſecus, & volitare quaſi vmbras, deligereque propriam materiam, fabricari ſibi propria corpo- ra, aliaqque id genus, quam abſurdum eſt? Vti & perridiculum eſt ad ipſosib. 777, coitus, partusque animalium circum- ſtare quoddam quaſi animarum exa- men, & de inſinuatione in corpus inter ſe mutuo contendere? Et nonne, ſi animae toties commu-ib. 741. taſſent animalium corpora, deberent ſenſim immutatae illorum eſſe indoles, ſicque iam leo eſle non ferox, ceruus non timidus, vulpes non doloſa, fugi- ens ceruum canis, columbam accipiter? Cum &, ſi quis dicat, animas humanas immigrare ſolum in humana corpora, dicere non poſſit, cur anima fiat eſa- Piente ſtulta, cur nullus puer prudens ſit? cur nos, vt de ſe fabulati ſunt, qui primi iſta prodiderunt, anteaclae ſg. ib. 460. ib. 509. ib. ib. 525. conf. 1032 vitaé, rerumque in ea geſtarum, nus- quam recordemur? Exortum ergo anima habet, a quo vs- que vtadoleſcit, vigeſcitque cum cor- pore; ſictendat oportet ad interitum, cum eodem ſeneſcens, ac ſenſim defi- ciens. . Hoc vero de mente etiam dico, quam perfici ſenſim, atque debilitari conſtat; cum & aliunde non ſolum compatiatur morbis, doloribusque corporis, verum laboret etiam propri- is, & medicinam quoque iis curandis admittat, quod fieri profecto non pot- eſt, quin accedat, absſcedat, transpona- tur quidpiam in eius textura: nam & admonere, quid illi per ebrietatem, epi- lepſiam, delirium contingat, nihil neceſ- ſe eſt. Id dignum conſideratione, quod cer- tae parti corporis, non ſecusac auris, o- culusue affixa ſit; vt pari proinde ratio- ne cum toto incipiat, atque deſinat, & vel ex eo quidem, quod vnicuique rei, vt arbori, vt piſci, & c. certa, ac definita ſit regio, in qua, vt naſcatur, ſic degat, ac tandem eſſe ſic deſinat, vt conſiſtere extra ipſam non valeat. . Sed &, cum homo membratim mo- riatur, ſenſimque exſpiret, quaſi anima partibili: quis experitur animum non e pectore medio euaneſcere, ſed per iugulum, & os incolumem exires Nam PARS XII. PILOSOPEIAE EPICVRI P. II. quod anima quidem ĩpſa quaſi cribrata, atque diuiſa per ipſum corpus exeat, ar- guitur, vel ex eo putrore, qui in cada- vere ex illius diſceſſu non aliunde eſt, quam quod ſingulae eius partes ſitum commutarint, quem partes animae ſin- gulae continebant. Vt taceam, quod anima aliunde, biſecto raptim, aut con- ciſo fruſtulatim corpore, non biſecari & ipfa, concidique fruſtulatim non poſſit. Itaque ſicut anima ante generatio- nem non fuit, ita neque poſt mortem erit: atque vt nihil aegri anteacto tem- pore ſenſimus, ita nihil ſumus poſt fu- turo ſenſuri: tum nempe, cum non am- plius erit aut tactus, aut plane vllus ſen- ſus, qui eſſe omnĩno aliquis non poteſt in ſeparata anima, cum iam ſine organis ſit, in quibus ſolis reſideat, & quibus- Lum ſolis agere poſſunt, ant pati ſen- zus. Quo fit, vt reputare liceat vanosib. 9910. eſſe inferorum metus: neque enim Ixionem rota volui, neque ſaxum Siſypho humero trudi in aduerſum, neque vllius viſcera & renaſci poſſe quotidie, & carpi. Scilicet fabulae hae ſunt; vti & quae tradunt de Tandalo, de Cerbero, de Danaidi- bus, de Furiis, deque ceteris, quae ſi vſqquam ſunt, in vita hac ſunt propter hominum deprauatos mo- res. SECT. IV. DE REBVS SVBLIMIBVS, TAM COELESTIBVS, QVAM AEREIS. Actenus fuere res humiles, ſe⸗ quuntur ſublimes, ſiue in ſubli- Gallend. mi, hoc eſt, in regione ſupra terram ad Leert. fuſa elatae, atque apparentes: Hu- X.b. 113. juscemodi ſunt ſol, luna, alia ſide- ra, & quae in ipfis contingunt, vt ortus, occaſus, conuerſiones, ecli- pſes, & ſimilia, itemque nubes, plu- viae, venti, fulgura, tonitrua, fulmi- na, cetera id genus. Scilicet, vt- cunque aliqui ſecernant, & poſterio- ra haec ſola eréaopæ, hoc eſt, ſubli- mia vocitent; congruum tamen eſt priora quoque illa & meteora dicere, & vna meteorologia, (hoc eſt, tractatione de ſublimibus,) vtraque complecti. Repetendum ib. 944. b.5 96, Laert. 78. cridrrt, exenhar⸗ I Ade⸗ unde eſt, tes ſitum mae ſin. n quoc ut con-⸗ llecari& npoſſt. neratio- morten: dotem poſtfu⸗ nonam- lus ſen- poteſt rganis ulbog⸗ auſen⸗ t vanOsb. n e enim ſirum fſum, Poe abulae unt de naidi- quue (unt t, Fl⸗ terio⸗ lli⸗ 1 eſt e,& ione fin· 1dum 85. tio eſt inſinuatum. Non efle alium ſtatuendum finem cognitionis rerum ſublimium, ſiue coniunctim cum aliis, vthic, ſiue, ſeparatim, ac per ſe, vt alias facimus, tractentur, quam ſtatum men- tis imperturbatum, ac perſuaſionem non vacillantem, veluti & in ceteris, de quibus ſolemus diſſerere, rebus. ib. S. 86. Non ſane, quod, cum res fubli- Laert. X, 78 mes eiusmodi ſint, vt multifariam aut-obtineant, aut obtinere valeant, & generationis cauſam, & eſſentiae declarationem iis, quae percipiun- tur ſenſibus, conformem, vni alicui modo ſpeciali ſic haerendum ſit, vt circa propoſitiones de moribus fit, aut Circa illas Phyſicas, cuiusmodi eſ- ſe diximus illas, vniuerſum eſt cor- pus, & inane, rerum principia ſunt inſectilia, ac eiusmodi ceteras, quae- cunque vno tantum modo cum re- bus apparentibus congruunt; verum, quod ſit firma perſuaſione tenendum, eſſe reipſa huiusmodi res non vno, ſed pluribus modis explicabiles, neque adoriendum eſſe aliquid, quod vires excedat humanas; definiendo nempe vnum certum modum, quo ſolo fieri res valeat. Id, inquam, repetendum eſt, quod tum reputare oporteat, Phyſiologi eſſe muneris, cauſas praecipuarum, quae in natura ſunt, rerum, accurate perueſti- gare; & hinc profluxiſſe quicquid feli- citatis eſt ſitum in cognwione rerum ſublimium, ac in eo potiſſimnum, quod diſquiritur, cuiusmodi ſint, quae in hiſce ſublimibus viſuntur, & quaecun- que ipſis cognata quodam modo ſunt; Tum tenenda omnino haec regula ſit, eſſe in iſtis rebus id, quod dicitur, plu- ribus modis fieri; & non vno modo ne- ceſſario contingere: & poſſe alio quo- que modo ſe habere. PIFSICA Laert. x, Repetendum vero hic eſt, quod ini- xime peraguntur, non poteſt. Pypp ppp 1033 Quod quidem inculco, ne, ſi cum vni modo adhaeſerimus, is forte diſ- pliceat, non ad naturalem alium re- curramus, ſed potius ad diuinam cau- ſam; quia hoc iam foret agnoſcere multiplicem modum, vbi vnicus eſt. Scilicet diuinae naturae tribuerentur curae, & negotia; cum ſit tamen ſimpliciter, abſoluteque neceſſarium, vt in immortali, beataque natura nihil eorum ſit, quae diſſolutionem, aut per- turbationem inducunt. Statim quip- pe mens apprehendit, fieri abſolute non poſſe, vt ipſi tale quid competat, perſpecta immortalitatis, ac beatitudi- nis conditione. Et certe huiuscemodi conſideratio-b. 8. 79. nis defectu, conſtat, inſpectionem, ob- ſeruationemque occaſus, ortus, ſol- ſtitii, eclipſeos, ceterorumque eius- modi nihilo facere per ſe feliciorem notitiam: ſed perinde, (ac forte et- iam amplius) metuere illos, qui haec perſpexerunt, (neque tamen norunt, quales ſint naturae eorum corporum, qualesque potiſſimae cauſae) ac ſi o- mnino non perſpexiſſent, quando ad. miratio, quae ex harum rerum inſpe- ctione oritur, reperire exitum circa diſpoſitionem, ac modum, quo res ma- Ex quo fit, vt nos adnitamur plures in- venire, & dicere cauſas ſolſtitiorum, occaſuum’, ortuum, deliquiorum, aliorumque id genus, vti & in reli- quis conſimilibus, quae apud nos, ſeu in terris contingunt. Niſi vero cenſendum non eſt, disqui- ib. S. 86. ſitionem harum rerum minime nan- ciſci vſum congruum, quae nobis ad tranquillitatem, felicitatemque acqui- rendam conducitoPar profecto eſt, tam circa ſublimia, quam circa cetera alio- quin obſcura requirere cauſas iuxta va- rios modos, quibus apud nos ſimilia contingunt: 1034 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. II. contingunt: ac illos minime morari, qui neque vnum certum modum, quo res aliqua poſſit ſe habere, aut fieri, ne- que modum multiplicem, quo contin- gere quidpiam valeat, norunt; ſolam vero rerum ſpeciem, qualis nobis pro- cul exhibetur, praetendunt, ac prae- terea ignorant, quibus ex rebus eueni- at, aut non eueniat, vt perturbemur: Si reputemus certe contingere, vt aliquid vno certo modo fiat, ac exinde non perturbemur; certe, inquam, ſcientes aliunde poſſe pluribus modis idem fie- ri, non imperturbati minus erimus, quam ſi certo modo fieri perſpectum haberemus. ib. 8, 87. Ceterum omnia ſatis conſtanter ex- plicata fient, iuxta modum multifari- vm rebus apparentibus congruum, quando quis retinebit, ac tuebitur quicquid veriſimile eſt in ipſa. Neceſſe eſt autem coniecturas ad ea, quae ſfubli- me creantur, ducere ex iis, quae apud nos fiunt: ex iis, inquam, quae obſeruan- tur, aut perinde ſe habent, ac ea, quae ſublime viſuntur; ſiquidem talia fieri compluribus modis contingit. Qua- re &, quod in vnoquoque ſublimium apparet, attendendum eſt iuxta ea, quae cum ipſo conſonant, quaeque pluribus modis fieri rebus apud nos contingentibus non repugnart. Sed haereo hic nimis. Quare, vt rem Lucret. aggrediar, tametſi tota ſuperterrena re- V, 203. gio ſoleat interdum coelum dici; quip- 204.501 pe vicinos quoque aer coelum inter- dum dicitur: placet tamen nomine Coeli, vti & aetheris, ea regionis par- tem intelligere, quae & ſuperior eſt, & ſidera complectitur; nomine aeris eam, quae inferior, & in qua nubes, fulgetra, aliaque id genus viſuntur, ac fiunt? At- que id quidem, vt dicturi poſterius de aeris ſublimibus, a coeleſtibus, quae vt Praefati ſumus, venire quoque nomi- ne ſublimium debent, auſpicemur. CA P. I. DE SVBSTANTIA ET VARIETATE SIDERVM. Laert. „*PRincpio vero id ſupponendum, 90. quod ſuperius attigimus, nempe ſo- lem, lunam, ceteraque aſtra, non per ſe, ac ſeorſim fuiſſe genita, & poſterius amundo comprehenſa; ſed ſtatim, ſi- mulue cum ipio conformationem, in- crementumque, & magnitudinem ſu- am accepiſſe, (quemadmodum etiam & terram, & mare, & quaecunque mun- dus afſeruat,) iuxta ſcilicet concremen- ta, conuolutionesque interius factas tenuiorum quarundam, earumque ſeu ſpirituoſarum, ſeu ignearum, ſeu vtri- vsque ſimul conditionis naturarum: quippe iſta ſunt, quae ſuggerit ſen- ſus. Plut. Ps. Hinc vero videntur quidem ſidera II, 3. Stobaeus Ph. Eecl. P. 33. ſubſtantiae eſſe praeſertim igneae, ac prae ceteris ipſe ſol, cuius calor ſenſu tam clare probatur; at videntur quo- que non tam puri ignes, quam commi- ſta quaedam concrementa eſſe, quibus ſit alligatus ignis. Etenim fieri non modo poteſt, vt ex Plut. ſint quaſi quidam vitrei, politiue diſci, H qui lucida, ignificaque corpuſcula exit, 13. ipſa regione aetherea, per quam diſcur- runt, appellentia, & excipere, & refle- ctere, & qua proinde ſpecie apparent, exhibere valeant: conſimilia enim fi- vnt apud nos; itemque, vt ſint quaſi nubes perinde illuſtratae, & quaſi ac- cCenſae, cum non ſecus Parhelii fiant. Sed poteſt etiam fieri, vt ſint quaſi Stob. Ecl. quaedam ſcaphidia parte ſui caua, con- n. KX. tinentia ignem, laternae videlicet in- plur Il 13 ſtar, aut catini, prunas, metallum- & ipfo ve fuſum, ignitumque continentis. Stob. p., Poteſt 54. Pote arde quo Uutrib. ( 6,20, (latl tob ib. tur . Pun Fim ſple igne lucret. H nss, eſſe Aut ada., Colot, t ide⸗ Dil V ur au 1 n li⸗ luet 5, Al. conk, dios 49. alend laert blerun. ei une lin feri Nimium Nla en, lmneque ud nos Vt rem buctet, ena re- V. 203, inter- omine ispar- eſt, & iseam, getre, At⸗ sde nue t nomi- Ir. quo⸗ mmi⸗ ibus Vter Plut. . Il. 20. n la ert , ſeur. eſle. . kent, n fi⸗ guuſ a⸗ It. Ecl. löb) , .55 7 coll cum Ile pfut. Il,3 n-& ile Lucret. X.p. 776. Poteſt &, vt ſint quaſi candentes lami- nae, aut quaſi lapides, qui in fornace ardeſcunt: quippe & nihil eſt horum, quod repugnet. Quo magis poteſt fieri, vt ſol ſpe- ciatim nihil aliud ſit, quam glebulen- tum quoddam ſpiſſamentum, quod pumicis, ſpongiaeque inſtar, creber- rimis poris, meatibusque peruium, ſplendorem per ipſos, cum videlicet ignem intus contineat, eiaculetur. Vnum, quod fieri minime poſſit, eſſe id videtur, quod aliqui dicunt, Vt ſidera nempe animata ſint, ſiue tot- idem animalia, ac inſuper totidem Dii. Quippe &, tametſi donemus, eſſe vnumquodque quaſi quendam mun- dum, ſeu potius quandam quaſi ter- tam, quae proprium ſibi aerem, imo ⸗ aetherem quoque habeat; nihilomi- Plut. ib. C. 20. Stob. ib. P. 56. V, 146. Plut. adu. Colot. nus, vt noſtra haec terra, licet anima- lia producat, non ideo ipſa eſt animal, ita neque ſidera erunt, vtcunque pro- creari in ipſis animalia quaedam poſſe concedatur. Quanquam, vt iſtud vltro admittam, quod praeterea tamen vlterius conten- dunt rotundos, & volubiles huiuscemo- di Deos dari, nihil aliud lubet, quam repetere, quod iam ſuperius inſtiti- mus, portenta haec eſſe, & miracula non ſane diſſerentium, ſed ſomnian- tium Philoſophorum, videlicet cum immortalia mortali ſermone notantes, ea proferant, quae a Deorum felicita- te tam aliena ſint, & praeſtanti eorum natura ſic videri indigna poſſint. Quod ſupereſt, fuere iam pridem Cic. de Nat. De- or. I, 10. II, 17. PHIVSICOA. 103 duo aliqua ſiderum, aſtrorumue ge- nera diſtincta. Nam quaedam quidem ſunt inerrantia, quae & ſitum ſemper inter ſe eundem obſeruant, & viam ſem- per eandem ab ortu in occaſum te- nent, neque illam vnquam commutant: quaedam vero errantia, vnde & pla- netae, ſeu errones dicuntur, quippe cum neque inter ſe, neque cum aliis eundem ſitum ſeruent, & ſuos circuitus nunc magis ad boream, nunc magis ad auſtrum perficiant. Si quaeras autem, vndenam haec Laert. illis diuerſitas ſit? dico fieri poſſe, vt X 113. aſtra ea neceſſitate ab initio in orbem mota ſic fuerint, vt alia quidem vna, eademque conuerſione, ipſaque exi- ſtente aequabili gyrationem accepe- rint: alia conuerſiones quibusdam in- aequalitatibus affecta ſubierint. Fi eri etiam poſſe, vt per quae loca Laert. &. ſuos motus obeunt, alibi quidem ae- quabiles ſpatiorum diffuſiones ſint, quae & eodem verſus, & ſubſequenter ipſa compellant, moueantque aequabiliter: alibi vero ea ratione inaequabiles, vt, quas obſeruamus in ipſis motuum va- rietates, exinde proueniant. Huiuſcemodi porro rerum vnam . ſolam reddere cauſam, cum ea, quae apparent, eſſe poſſe multiplicem ar- . guant, inſanum eſt, nec rite conſul- tum ab iis, qui inanem depereunt aſtrologiam, quippe quarundam re- rum cauſas inaniter explicant, cum & diuinam interim naturam, (ad quam plerumque haec referunt,) ab exhiben- dis variis miniſteriis liberam non ſinant. CA P. II. DE MAGNITVDINE ET FIGVRA SIDERVM. Laert. X; 91. conf. alios ap. Gaſſend. ad Laert. D magnitudinem vero ſolis, ſide- vel ſecundum ſe Et ſecundum nos qui- rumque aliorum quod ſpectat, ea dem ea tanta eſt, quanta & apparet; conſiderari poteſt vel ſecundum nos, quippe ſenſus non fallitur, & quidquid Ppp PPPZ oculus ibid. Lueret. V, 567. Laert. X, 91. 036 PARS. XII. PHILOSOPIHIIAF EPICVRI F. II. oculus in ipſis conſpicit magnitudinis, ſic in ipſis eſt, vt neque habeant ali- quid extra circumductum, qui conſpi- citur, neque quicquid habent, intra eundem non habent. At vero ſpectata magnitudo ſecun- dum ſe, ſeu rem ipſam quod attinet, poteſt ea eſſe aut paulo maior, aut pPaulo minor, aut praeciſe, quanta vi- detur. Iſta nimirum varietate exhi- bentur ſenſibus ignes, qui apud nos ex interuallo interdiu, noctuque ſpectan- tur, ſiquidem aut tanti, quanti & ſunt, apparent, quemadmodum flam- ma lucernae, ſi ſpectetur cominus, aut minores, vt dum eadem faimma in- terdiu, eminusque conſpicitur, aut maiores, quam reuera ſint, vt dum rurſus eadem flamma noctu, eminus- que ſpectatur. Dico autem paulo aut maior, aut minor, ſiquidem iſthaec diuerſitas, vt verus nempe circumductus, vltra, aut citra illum, qui a nobis conſpicitur, ſit, eſſe admodum magna non poteſt, id- que deſumto quoque aliunde ex no- ſtris ignibus argumento. Nam ex quantocunque interuallo alicuius ignis calorem ſentimus, ex eadem & ſpecies illius ijuſta nobis apparet, vt proinde, cum ſolis calorem hinc, vnde a nobis videtur, ſentiamus, maghitudo illius iuſta eſſe euariata ſenſibiliter admodum non poſſit. Confirmatur autem nihil ab inter- vallo, quod ſenſibile ſit, ex ipſis aſtris delibari, quia quae remota, aereque multo intercepto contuemur, circum- ſcriptione confuſa exhibentur: at ve- rOo & ſol iis, qui intueri illum ſuſtinent, circumſcriptione diſerta eſt, & ipſo lunae circumducétu nihil videri diſtin- tius poteſt. Et ſtellae quidem ſcin- tillantes, tremulisque radiis quaſi ex- currentes apparent; ſed hoc ipſum a- liunde arguit eſſe ea illas propinqui- tate, vt diſerte conſpici valeant, qua- tenus, quos apud nos ignes cominus intuemur, pari ratione vndulantes, tremulique ſunt; quos eminus vero, ii fixi, conſtantesque apparent. . Confirmatur rurſus, quia, ſi ſidera ib. 92. magnitudinem ſuam iuſtam ob inter- vallum amitterent, multo magis amit- terent colorem; conſtat quippe res e longinquo prius deſinere germano conſpici colore, quam prae exilitate prorſus conſpici; atqui licet nullum interuallum ſit ad hoc praeſtandum ac- commodatius, (neque enim prolixior longinquitas eſt,) non idcirco nihilo- minus ſidera amittunt germanum co- lorem. Ac poſſunt quidem plurima aduer-Laert. ſus hunc locum vrgeri; at vero ea nul- , 91. lo ſoluentur negotio, ſi quis manife- ſtis adhaeſerit rebus, vt in libris qui- dem de natura oſtendimus, vbi allata hac diſtinctione, de magnitudine ſpe- ctata & ſecundum ſe, & ſecundum nos, declarauimus nihil feciſſe abſurdi & illum, qui dixit eſſe ſolem pedis huraani latitudine, & illum, qui eſſe Plut. de multis vicibus maiorem, quam Pelo- e⸗ poneſum, & illum, qui eſſe ipſi ter-to va- rae aequalem, quoniam earum rerum, ert. l. c. quae ſecundum ſe maiores, minores-addeGaſ- que ſunt, poteſt vna ſecundum nos, ſend p. quatenus viſae eminus, cominusque 782. fuerint, eſſe magnitudo. De figura hoc ſolum dico, poſſe e-Plut. Plac. am, cum nobis orbicularis appareat, II, 22. eſſe & globoſam, & laminae inſtar pla- nam, atque idcirco ſidera eſſe aut qua- ſi diſcos, aut quaſi cylindros, aut quaſi conos, ac turbines, aut quaſi clauos quosdam infixos; horum ſiquidem ni- hil eſt quod repugnet, quodque non habeat aliquam cum rebus apparen- tibus conſonantiam. CAbP. lucret⸗ 6 (,510.9. erra⸗ quo D O nun put 10 c0. me pel laett, ( 192 M ſ ti luetet. Iig F. Lucret. 7,520. Opinqni⸗ nt,gn. CominnS Hhantes, us vero, . ,ſi ſdera ib 92. b inter- Gisamnit- pe res e erimno exllitate Mulu dumac- rolixior nihilo⸗ um co⸗ Ader-Laen. eanI-l. manike- 1 qui⸗ i allata e ſpe⸗ aduth Mardn pels uui He lur 1 Plac, lato La- er, en. l. c. nokep ati ſend.p. n nos, usque r oſle e. Plut,Plae, arer, Il,22. 1 Pr. . t. tguli Mus nni⸗ no en⸗ AV. Lucret. V, 510. ſq. Laert. X, 92. Lucret. V,5Ha. vnus quidem, qui ſuperne premat, Lucret. V, 520. PH VSICA. 1037 CAP. II. DE MOTV, ET ANTEVERSIONE, CONVERSIONE- QVE SIDERVM P 2 C dictum paulo ante ſit, eſſe ſi- derum alia inerrantia, alia vero errantia, & varietatem hanc ex eo peti, quod varios motus fubeant; dicendum hic iam vniuerſe eſt, poſſe vtrorumque motus fieri aut toto coelo, cui vel v- num, vel plura inſint, circumducto, vt puta tanquam ſolido, ipſaque ſimul qua- ſi clauos ſibi infios deuehente: aut coelo, tinquam vel fluido, vel peruio meatibus, ſtante, iis vero intra ipſum Per ſe circumduétis. Quia vero, ſeu coeli, ſeu ſiderum ſit motus, coepiſſe is poteſt iuxta neces- ſitatem, tum, cum mundus generare- tur, factam, inpreſlamque ex parte o- rientis, poteſt ſane priore caſu, (ſi toti nempe coelo inſit,) vt coepiſſe ſic con- tinuari, aeris cuiusdam abreptu: nam poteſt exterius eſſe duplex aer, coelumque in occaſum vrgeat, alter, qui inferne eodem quaſi fubteruehat, idque praeter alium, qui hinc inde po- los premat, contineatque: poſteriore, (ſinempe motus ĩpſis inſit ſideribus,) aut abreptu aeris, aut ductu ipſiusmet ignis. Videlicet potuit abusque initio cor- puſculorum ſeſe exhalando diffunden- tium copia aerem perrumpere, ipfum- queelidere; ipſe vero venti motio- nem accipiens, aſtraque corripiens, illa circumducere, ac motum in orbem, qui etiamnum furſum in iis viſitur, continentem, creare. Potuit & ignis cuiusque ſideris proprius, aut conclu- ſus, quaerensque viam, circumuer- ſari, vt coepiſſe, ita etiamnum pergere, aut liberior, quocunque cibus quem- que vocauit, ĩta ſerpſiſſe, vt deinceps quoque ob calorem, auiditatemque adeo pabuli, procedere perrexerit in loca conſequentia, tanquam ad depa- ſtionem idonea. Nempe nihil horum non eſt rebus Laert. lc. apparentibus confentaneum, cum in promtualioquin non ſit, quae cauſa motum vrgeat ſideribus, determinare. At, qui fieri poteſt, vt ſidera quae-Id.S. 114. dam ſic anteuertant alia, vt iſta abillis relicta ſpectare contingat? Nempe id contingere poteſt, aut quia, cum iſta e- andem cum illis diurnam circuitionem obeant, ſegnius feruntur, veluti luna, quae lentius, quam reliqua verſus oc- caſum properans, ab ipfſis relinquitur quaſi a tergo verſus ortum. Aut quia abrepta motu diurno verſus occaſum, feruntur tamen interea lente motu contrario verſus ortum: quo pacto poteſt eadem luna non tam verfus or- tum a ceteris deſeri, quam verſus oc- caſum ea deſerere. Aut quia cum ſola diurna reuolutione, aequalique motu ferantur omnia, quaedam tamen pro- lixius, quaedam breuius ſpatium con- ficiunt; ſicque luna rurſus, ſi ſupra in- errantia ſit, vt aliquibus viſum eſt, perficiet tardius circuitum, obſerua- biturque poſterius relinqui. Pronunciare certe ſimpliciter velle in hisce rebus aliquid, eos decet, qui magnificum, & portentoſum quidpi- A coram multitudine oſtentare affe- ant. ibid., Qui fieri rurſus poteſt, vt ſol, vt lu- Laert. na, vt ſtellae errantes, vbi ad tropicos, X, 93. locaue ſolſtitialia peruenerint, curſum conuertant, ac regrediantur? Scilicet PpppbpB contingere Laert. X, 92. Lucret. V, 657. 1038 contingere id poteſt, aut quod ab ini- tio ea circumgyratio fuerit his impreſ- ſa ſideribus, vt ſpiralimotu hinc inde ad loca ſolſtitialia limitato circumduce- rentur: aut quod imitentur obliqui- tatem coeli, quod progreſſu tempo- ris eam ſitus deflexi neceſſitatem con- traxerit; aut quod reprimantur propter aerem, qui ipſa hinc inde prae frigidi- tate, denſitate, qualitateue alia repellat; aut quod ipſorum pabulum congrue, ſeu ſecundum eam viam continen- CAP. PARS XII. PHILOSOPHIAV FPICVRI P. II. ter diſpoſirtum partim quidem pone accendatur, partim prorſum aufugiat. Siquidem haec omnia, ipſisque af- finia nihil continent diſcrepans ab ipſa rerum euidentia: ſi quis modo in hiſce rebus poſſibilitati adhaerens, reuocare vnamquamque ad id, quod eſt con- gruum apparentibus valeat, nihil ve- ritus illiberabilia Aſtrologorum machi- namenta, dum immenſam farraginem concentricorum orbium ſuperexſtrue- re, interſtruereque non ceſſant. IV. DE ORTV, ET OCCASV SIDERVM, DEQVE DIERVM, ET NOCTIVM LONGEITVDINE ALTERNANIE. A? vero ortus, occaſusque & ſolis, & lunae, & reliquorum ſiderum, contingere trifariam poſſunt. Primum ſcilicet, per apparitionem ſupra, & occultarionem infra; quod exiſtentia ſidera ſemper lucida, inex- tinctaque perſeuerantia, ita terrae ſurſum, deorſumque circumferantur, vt nunc ſupra emergant, ſiue exorian- tur, nunc deprimantur infra, ſiue oc- cidant, ac ſol ſpeciatim deorſum con- verſus, tenebras nobis faciat, reuer- tens vero anticipet, & coelum fſuis ra- diis quaſi accendere per auroram ten- tet. Scilicet nihil eſt ex rebus appa- rentibus, quod repugnet. . Deinde per accenſionem in regione Laert. X, Orientis, & per exiſtinctionem in regio- 9² Lucret. V, 665. ne occidentis factam. Scilicet ob talem ad vtrumque locum diſpoſitionem me- dii, vt dum aſtra per illud tranſeunt, iſta, quae dico, eueniant; quandoqui- dem nihil eſtrerum apparentium, quod refragetur, cum & fontes eſſe perhi- beantur, qualem epitropicum eſſe iam addeGaſ- ante memorauimus, qui non modo ex- ſend, ad tinguant, ſed etiam qui accendant fa- Laert, X. ces, & Oceano circumeunte terram, P. 794· poſſit ſolad ipſum, in regione occiden- tis extinctus, redire per eundem, (ac tranſeundo quidem vltra boream,) in regionem orientis, exindeque emer- gere, & ſimul accendi. ibid. Tertio per renouatam quotidie pro-Lueret. ductionem, quatenus nihil repugnat “ 659. quo minus diebus ſingulis noui, v. C. ſoles exoriantur, confluentibus videli- cet ad ortum variis ignibus, aut ſemini- bus ignium, qui in orbem coeant, ſplen- deantque, & impetum ſubeant, quo in occaſum pergant. Quippe & famaeſt, obſeruari ex montibus Idae ſic fieri, ac potiſſimum ſub exortum canis; & poſſe certis temporibus confluere ignes, in- telligi ex eo poteſt, quod obſeruatur fie- ri certo tempore in omnibus rebus. Nempe ex ſeminum confluxu, & deflu- xu florent arbores certo tempore, certo tempore defloreſcunt, certo erumpunt dentes, certo decidunt, atque ita de ce- teris, quae recenſere foret prolixum. Qum porro ipſa ſolis upra terram Lucret. mora ſit dies, & abſentia nox, qui fieri V, 679. poteſt, vt non ſemper dies diebus, no- ctes noctibus ſint aequales, ſed ſint dies quidem per aeſtatem longiores, & no- tes breuiores, per hyemem vero alter- natim noctes longiores, dies breuiores- Nimirum iſtud quoque poteſt tribus modis contingere. Vno, zWe ain ius ſeu⸗ Gine olit Pi jus inde Cit⸗ tem uib, 5 69. 4 loe⸗ Gan ſeg qu⸗ Dr lueret, 4 1 9e. lun rl dic, l. 002, emn pone ukügia eak⸗ abipſi in hiſce tenocre ſt con- Uibil ve⸗ nmichi. taginem exſtrue. bi, EI m,) in Mel- epro⸗luetet. ngnnt, 105 l, V. 0 Videli- Mmin- Plen.⸗ fooin aen, leri,c pol⸗ 5 I rfie- ebos. deſfin. erto ppunt dece⸗ n. TEI ueret⸗ I. tces Eo⸗ Ner⸗ Nres bus no, 2.% 1ü. 695. Lucret. vy,, 592. bid. ib. 603. PVSICA. Vno, quod circuitiones ſolis ſupra, ac infra terram nund celerius, nund tar- dius fiant, quatenus & ipſae locorum, ſeu viarum, quibus ſol incedit, longitu- dines ſint alternae. Atque id quidem ob poſituram orbis vocati ſigniferi, quem oblique percurrit ſol, & in duplici cu- ius ſigno noctem diei aequans, vbi ex- inde ad aquilonem, vel auſtrum defle- tit, quantum itineris ad alteram par- tem aut ſupra, aut infra terram detra- hit, tantundem ad alteram reponit. Altero, quod certa per aetherem ſint loca, quae propter craſſitudinem, fa- ctamque adeo reſiſtentiam, transmeari ſegnius, quam alia valeant; ad talia eſſe, quae ſub terris ſolem hyeme haeſitare 1039 cogant, ſicque & noctes prolixiores, & dies breuiores, quam per aeſtatem fa- Ciant. Sane & quaepiam huiusmodi obſeruare apud nos licet, iuxta quae conſentaneum ſit, ea, quae ſublimia ſunt, explicare. Tertio, quod alternis anni partibus ib. 700. memorati ignes, ſeminaue ignium ſic Confluant, vt ſolem creent citius, aut tardius; & ſol ex ea parte oriatur, vnde longiorem aut breuiorem fupra terram curſum conficiat. Qui ſane vnum quid ſingulare in hiſ- ce rebus ſolum accipiunt, tum apparen- tibus repugnant, tum ab eo, quod ho- mini contemplari fas eſt, aberrant. CAP. V. DE SIDERVM LVCE, ET DE PHASIBVS AC MACVLIS LVNA. Ckrerum ,vt quidpiam de luce tam ſolis, quam ceterorum ſiderum, ac lunae praeſertim ſubiiciam, mirantur primum homines, vnde habeat ſol, cum tantulus ſit, vt tantum lucis ex ſe fun- dat, quantum ad coelum, terram, mare, quaſi irrigandum ſplendore, caloreque ſufficiat, neque propterea exhauriatur. Sed nempe eſt ſol quaſi fons, in quem ſubterconffuunt vndique riuuli peren- nes. Quippe ex vniuerſo mundo ſemina Caloris ita in ſolem confluunt, vt ſubin- de ex ipſo, quaſi ex vno capite & calor & lux quoquouerſumredundet. Quin etiam poteſt ſubſtantia ſolis e- iuscemodi eſſe denſitatis, & quod ex eo lucis, calorisque profluit, eiuscemodi tenuitatis, vt quemadmodum paruus fons, riuulusue ex fonte deductus pra- ta, camposque absque diſpendio late ir- rigat; ita absque diſpendio ſenſibili ſo- Iis, illud ad vniuerſum mundum, quaſi irrigandum ſufficere valeat, Poteſt vero & aer eſle eius naturae, vt luce non magna a ſole diffuſa, quaſi accendatur: vt poſſunt ex vna ſcintilla totae ſegetes accipere incendium. Poteſt etiam ſol circum ſe habere in-i5. viſum nobis pabulum, vnde ſicut flam- ma lucernae ex ſuppoſito oleo iactu- ram reſarciat. Poteſt & res aliis con- tingere modis. Ad cetera aſtra quod ſpectat, & Iu-ib. 703. nam ipſam maxime, fieri poteſt, vt & Laert. quam praeferunt, lucema ſeipſis habe-, 94 ant, fieri etiam poteſt, vt a ſole mutuen- tur. Siquidem etiam apud nos plera- que cernuntur ex ſeipſis lucentia, pleraque ſplendorem ex aliis mutuan- tia, ac nihil eſt rerum ſublime apparen- tium, quod opinioni vtriuis obſtet. conſentaneas ipſi ſuppoſitiones, cau- ſasque ſimul conſideret, nead ea atten- dens, quae incohaerentia ſunt, vane in- tumeſcat, & nunc huc, nunc illuc in ſin- gularemmodum prolabatur. Verum- Id videlicet, ſi quis modo multifari- Lucret. vm modum menti defixum teneat, & V, 726. 1040 PARS XII. PHILOSOPHIAlV EPICVRI P. II. b. 703, Verum, quodad lunam quidem at- tinet, id mirabile cumprimis habetur, quod tot phaſes, ſeu incrementa, ac de- crementa lucis accipiat. Enimuero poteſt, globoſa cum ſit, & ſplendorem a ſole habeat, ita exordine figurari, (eo ſcilicet modo, quo aer orituro ſole illu- ſtratur, aut occaſu obſcuratur ſucce- denter,) vt a ſole abſcedens creſcere in dies appareat, quod amplius, ampli- vsque illuſtratae faciei, ad nos referat, quousque plenam exhibeat, & deinceps ad ſolem accedens indies decrefſcere, quod minus, ac minus oſtentet, quouſ- que ex ea nihil ad nos vertat, ac penitus lateat. jb. 719. Poteſt & luna, globoſa exiſtens, alte- ra ſui parte eſſe lucida, altera obſcura, & conuerſione ſui corporis nunc amplius, nunc minus, ex vtraque alternatim ex- hibere. Poteſt & lucida ex ſe, pati obductio- nem ſuccedenter factam corporis cu- iuspiam opaci, quod hemiſphaericum, excauatumque, & vna cum ea labens, ipſi continuo circumuoluatur. ib. 730. Quid? quod nihil quoque iuxta iam dicta refragatur, quo minus poſſit alia, aliaque, & certae quidem formae, figu- raeque, creari, ac aboriri luna in dies ſin- gulos, eo modo, quo veris, aeſtatis, au- tumni, hyemis tempeſtates, ac multa in ib. 716. ipfſis, ſtatis vicibus adueniunt, & abe- vnt, naſcuntur & intereunt? Nimirum res dicenda eſt, quocun- Laert. X, que denique modo illa, quae apud nos apparent, iis, quae ſunt eiuscemodi, pla- nam faciunt explicationem. Niſi forte quis ſingularem modum perdite depe- riens, allos inaniter reiiciat, neque va- leat conſiderare, ecquidnam pernoſſe poſſibile ſit; atque idcirco, quae nefas eſt homini, pernoſſe affectet. Deinde & illud in luna mirantur, quod Gaſſend. maculoſa facie appareat. Sed vide- ad Laert. PbP X p. 868. licet poteſt ea facies apparere huiusmo- modi, aut ex natura varia, diuerſifor- mique ipſarum lunae partium, aut ex obductione corporis cuiuspiam non perinde opaci, ſed vicunque caligino- ſi, non continuo circumuoluti, ſed per- petuo potius haerentis, ac non vbique ſolidi, ſed reticuli inſtar varie perfo- rati. Poteſt & alio quouis modo ex iis, qui Laert. X, conformitatem tueri cum rebus appa- rentibus obſeruantur. Haec nempe eſt via, cui haerendum eſſe, quotiescunque agitur de ſublimibus, praeſtituendum eſt. Neque enim ſi quispiam rebus ap- parentibus obluctetur, is poterit vn- quam germanae taanquillitatis parti- Ceps fieri. CAP. VI. DE SIDERVM ECLIPSIBVS, PERIODISWE IPSARVM STATIS. VE enimuero nihileſt, quodma- jorem hominibus incutere ſtupo- rem ſoleat, quam quod interdum dere- pente contingere eclipſes, defectusue Lucret. lucis in ſole, ac luna obſeruant. Quan- v, 750. quam, quidni hoc quoque poſſit pluri- bus modis contingere: ib. 752. Nam primum quidem poteſt ſol eam & Laen. ob cauſam deficere, quod luna interpo- X, 9. ſita coecum ſuum orbem, corpusue opa- cum illi obiiciat, ac eius lumine terram ſecludens, creet in ipſa tenebras, quo- vsque ſubducta, lucis reſtitutionem fa- ciat. Poteſt ob eam luna, quod terra ipſi ſolique interpoſita, ſolem quaſi op- preſſum ſupra teneat, illique eripiat; ac ipſam proinde, dum vmbrae conum perlabitur, obſcuret, quousque elapſa ex co, recuperet lucem. Deinde, poteſt quoque ſol ex eo de- ficere, quod quaepiam pars coeli, ali- vdue quodpiam opacum corpus, cuiusmodi 95⁵. 96. jidem. cwin labe eins con cun bens n Phe gue Ne Alte inta cr 0d, ibid, ic⸗ fe⸗ Ie Laert, 9. 8 abe. quocun- Lien A, 4pudnos 9. . doci Plr. forte te depe⸗ eque va- pernolle le nekis quod Gaſen. Vide-dLaat, DB insmo. 500, . nerſitor⸗ „Aut ex I. “ m non edper- wbique Pperfo- iiy. Uilzen. 1 Appa- . pe eſt UGdue endum s 4p- ic vn- Palti⸗ 1IS. . U0⸗ ſ. tetta nſo⸗ iaze Lobuun Apli de- jiden i,d. rpls, Pnol ligino⸗ 1 id. ibid. Laert. l, c. Laert. X, 9 PII VSTCA cuiusmodi eſt terrae, vna cum ipſo ſole labatur, & certis vicibus ipfum ſubeat, eiusque lucem intercipiat. Et luna conſimiliter, quod corpus aliud, opa- cum quoque illam inter, & ſolem la- bens, ſolis radios ipſi interrumpat; aut vna etiam cum ea labens, non modo eius Phaſes lente peragat, ſed interdum quoque vmbram repentinam inducat. Ne memorem, ſi altera parte obſcura, altera lucida ſit, fieri quoque poſſe, vt interdum obſcuram faciem repente conuertat. Ad haec poſſunt tam ſol, quam luna idcirco deficere, quod per loca igni in- feſta, inimicaque tranſeant, extinctio- nemque lucis patiantur, quousque, vbi illa praeterierint, ipſam recreent, recu- perentque. Hac ſane ratione attendendi ſunt familiares modi inuicem collati, ac ali- qui etiam complexe accepti; cum fieri 1941 poſſibile ſit, vt plures ſimul cauſae con- currant. . Ordo etiam periodicus, quo eclipſes Laert. X, 9 certis temporibus accidunt, ita ſerua- ri intelligatur, quemadmodum & a- pud nos ſeruari in quibusdam, (vt in tempeſtatum viciſſitudine,) contingit. Nullatenus vero natura diuina ad haec patranda aduocetur; ſed omnis éxpers muneris, & cumulatiſſime beata eſſe permittatur. Niſi id fiat, tota de cauſis rerum ſub- limium ratiocinatio' irrita euadet, vt nonnullis iam accidit, qui modum am- plexi impoſſibilem, in vanitatem exci- derunt; quod vnum nempe ſolum probarint, ceteros omnes, tametſi fo- rent poſſibiles, expunxerint, & delati fuerint ad ſomniandum id, quod intel- lectus captum excedit; ac neque admit- tere apparentia, quae par erat, ſigna, po- tuerint; neque nouerint, quemadmo- dum aiunt, cum Deo laetari. CA P. VII. DE PRAESIGNIFICATIONIBVS SIDERVM. Rant praeſignificationes transmu- tationum aeris attributarum ſideri- bus, cuiusmodi ſunt pluuiae, venti, ſic- Ccitates, aeſtus, & ſimilia, quae pro tem- pore ortus, occaſusue ſiderum quo- rundam, vt Canis, Orionis Pleiadum, contingunt. Poſſunt vero huiusmodi praeſigni- ficationes fieri, aut prout ipſae tempe- ſtatum conditiones tulerint, eo modo, quo euenit in illis animalibus, quae nunc apud nos, nunc apud alios com- migrando viſa, tempeſtatum quidem indicia, ſed non tamen cauſae ſunt; quippe etiam orientia, occidentiaque ſidera poſſunt iſtarum mutationum, non cauſae eſſe, ſed indicia: aut prout non certo, ſed caſu contingit, quo tempore aſtra vel oriuntur, vel occi- dunt, cauſas quasdam exiſtere excita- tae cuiuspiam in aere mutationis. Siquidem neutrum horum pugnat cum rebus apparentibus, & qualis prae- ter hanc, aut illam, aliamue confor- mem apparentibus cauſa ſit, peruidere hautquaquam licet. Nequicquam porro illud non eſt, quod obiter attigi de praeſignificatio- nibus, quae in aliquibus animalibus obſeruatae, nonniſi pro conditione e- jus tempeſtatis, quae tunc temporis in- terueniat, fiunt; adeo, vt deprehenſiin animalibus motus tempeſtates ſolum indicent, non itidem faciant: videli- cet, quae per autumnum, v. c. a nobis abeunt, neceſſitatem prae ſe ferunt nul- lam, qua fieri tunc hyemem oporteat, neque natura quaepiam diuina aſſidet, Qdq q diſceſſum . ib. ibid, Laert. K.; 115. ibid, X, III, ibid. Laert. 1942 diſceſſum obſeruans animalium, vt ſub- inde ea, quae ab ipſis fuerint indicata, quo vel mica fuerit ingenii, PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. II. quod ne in animal quidem vllum, in poſſit ca- CAbP. perficiat. dere; tantum abeſt, vt in eam naturam, quae nacta eſt, ac poſſidet omnigenam oe Quppe ſtultitiae genus hoc eſt, felicitatem. r CLAP. VIII. an⸗ DE COMETIS, SEV STELLIS CRINITIS, ET DE VOCA- i TIS CADENTIBVS. Q ae hactenus dicta de ſideribus fectu veluti extabeſcant; ſiue quod ali- e pote ſunt, attinent ad ſolem, & lunam, ac quid ipſorum motui obnitatur; idque lmat. cufn ſtellas, quae ab vsque mundi initio cre- contingat, non ſolum, quod haec mun- 5Pli ata, in coelo conſtanter haerent, ac ap- di pars, circa quam reliqua conuerti- ſt, Parent. Sunt vero praeter has ſtellas tur, immota exiſtat, vti aſſerunt aliqui, ime aliae, quae interdum gignuntur, re- ſed etiam, quod eſſe in aere poſſit quae- Coh. censue apparent, & poſt dies, menſesue dam in orbem circumactio, quae cir- hun non multos, aut intereunt, aut occul- cumlationem illorum inhibeat, alioque runm tantur, & Cometae, quaſi comatae, crini- deflectat, vti & aſtris ceteris, quae di- Pern taeve ſtellae dicuntur, quod appendi- cuntur errantia, accidere ad tropicos ne cem lucidam, quaſi quandam comam, ſi- poteſt. n ve crines gerant. Sunt & nonnullae mo- Quin etiam aliis pluribus modis id ib. Aan mentaneae, quae pene naſcendo eua- effic poteſt, ſimodo quis id, quod eſt neſcunt, & excuriu quodam viſae ca- rebus apparentibus conſonum, expen- en ee dere, cadentes vulgo appellitantur. dere ratiocinatlido valeat. r on Et quod attinet quidem ad Cometas, 6s illi aut gigni poſſunt, quod certis tem- Ad cadentes vero appellatas ſtellas Laert. X, ſe poribus ignis in quibusdam ex fubli- quod ſpectat, eae creari poſſunt, aut ex 114. mibus illis locis & ſuccendatur, & ſuc- ipſarummet verarum ſtellarum fragmi- cenſus pro copia, & diſpoſitione mate- nibus detritu factis, aut ex prolapfſu e- riae nutriatur, moueaturque in aliquod ius materiae, cuius velut difflatio ſit, vti tempus; aut ideo apparent, quod per & contingere in fulgurationibus pot- varias vices coelum motionem quan- eſt, aut ex coeunte ſerie ignificarum let dam propriam, qua parte nobis immi- atomorum ad id praeſtandum conſpi- . net, ſubeat, adeo, vt aſtra huiusmodi rantium; ac motione facta, prout vis manifeſtari compellantur; ſeu mauis, coeundi ab initio extiterit; aut ex ſpiri- 1 ipſamet ob certam aliquibus tempori- tus intra nebuloſos quosdam glomeres 4 bus diſpoſitionem, prodeant, & vbi in- coactione, inflammationeque, (ſcilicet P ferius verſum nos venerint, manifeſta dum conuoluitur ) ac disruptione ipſo- n fiant. rummet cohibentium glomerum, mo- Euenit autem, vt cometae euane- tioneque in eam partem facta, in quam 44 ſcant ex oculis, ob cauſas hiſce oppoſi- impetus tulerit. tas. Videlicet, ſiue idonea materies Enimuero alii quoqueſunt, quibus ib. P ipſis conſequenter poſita non ſit, vti eſt fieri id valeat, minime fabulares modi. in eo ipſo loco, in quo haerere depre- Verum de coeleſtibus quidem ſublimi- henduntur; vnde & ſenſim pabuli de- bus dicta haec ſunto. . Vlum . in Poſſit ca. inaturam nnigemum V0CA. quodali- r; ide Uecmun. onuerti⸗ ltaligui, litqune- line cir- alioque lae l- opicos docis id d. oceſt epen. ſtellas aert.5, Aut ex I14. ngmi. aplue- ſi vti pot- Carum vonlr⸗ ut Vis hpiri⸗ meres lieet eigh. ,⸗ quum nodi. Nimi- PH VSICOA. 4 CAP. IX. DE NVBE. Equuntur ſublimia aerea, ſeu quae Propius nos in aere fiunt. Ordien- dum vero ab ipſa nube, qua ſublime in aere nihil gignitur, viſiturque frequen- tius. Laert. xX, Nubes itaque generari, & conſtare 99. Poteſt, inprimis quidem, quapiam quaſi Lucret. cumulatione aeris, compellentibus i- VI, 4 5*2 pſum ventis, adeo, vt nubes nihil aliud ſit, quam aeris incraſſamentum. De- inde, implexione atomorum inuicem cohaerentium, & ad concrementum huiuscemodi conficiendum idonea- rum; idque dum primum coeunt, in Paruas nubium moleculas, iſtaeque de- inceps in maiores moles ita congre- gantur, vt in maximas denique eua- dam. Lucret. ere autem apparent ad montium VI, 454. Cacumina conſurgere, quod primae 466. Concretiunculae ſint adeo tenues, vt viſum fugiant, ac vento interim trans- ferantur, donec paulatim addenſatae in ipſis montium verticibus, qui ideo fumare videantur, appareant. Quod ſi quis haereat, vndenam ib. 43. tanta atomorum copia confluere ac ſuppetere in tantas nubium moles poſ- ſit, is cogitet, niſi aliunde, at ſaltem venire extrinſecus poſſe ex vniuerſi immenſitate, vbi infinita illarum eſt vis, idque, quod ipſis principiis exi- tus, & introitus, vt antea quoque dictum eſt, per mundi ſpiracula non negetur. Praeterea vero gigni nubes poteſt ib 469. Collectione effluxionum, exhalatio- numue e terra, & aqua eduétarum, ſurſumque euectarum. Nam multa quidem corpuſcula e toto mari educi declarant veſtes, quae in littore ſuſ- penſae humorem concipiunt; ſed & videmus paſſim ex fluuiis conſurgere nebulas, eamque halituum, fumorum- que copiam, quae ſurſum elata ſuf- fundat coelum caligine, & nubes pau- latim conueniundo ſufficiaat. Quin multis etiam aliis modis Cog-=- Laertl. gmenta haec fieri nihil vetat. CAP. X. DE VENTO, AC PRESTERE. Laert. X, Quod venti obiter memini, ad- 100.4 monet poſſe ventum gigni, pri- mo, dum atomi, corpuſculaue ex lo- cis quibusdam idoneis proſiliunt, ac per aerem tranſuolant, idque vehe- mentiore effuſione facta ex quibus- dam congeſtibus, qui comparati ſint ad huiuscemodi emiſſiones. Nempe, cum in anguſto inani multa ſunt cor- puſcula, ventus ſequitur; & contra ſtatus aeris quietus, placidusque eſt, dum in multo inani corpuſcula ſunt Pauca. Nam quemadmodum in foro, aut vico, quamdiu paucitas eſt, ſine tu- Democri- multu ambuhatur, vbi turba in angu- tus apud ſtum cucurrit, aliorum in alios inlci. n . dentium rixa fit; ſic in hoc, quo cir- al- cumdati ſumus, ſpatio, cum exiguum locum multa corpora impleuerint, neceſſe eſt alia aliis incidant, & impel- lantur, ac repellantur, implicentur- que, & comprimantur; ex quibus na- ſcitur ventus; cum illa, quae collucta- bantur, incubuere, & diu fluctuata, ac dubia, inclinauere ſe: at vbiin magna laxitate corpora pauca verſantur, nec arietare poſſunt, nec impelli. Qqq qqq2 Deinde Læzert. l. e, Lucret. Laert. X, 104. 144 Deinde poteſt ventus gigni, dum aer, aut halitibus e terra, & aqua ex- ſpiratis, aut ſole ſuperne incumbente impellitur, & agitatur; ſcilicet, quod perſpicuum ſit, vbi aer agitando per- citus eſt, creari ventum: adeo vt ven- tus nihil eſſe aliud videatur, quam ae- ris fluctus, & intelligi inde poſſit ha- bere ventum aliquid ſimile cum aqua Commota, & violentiores ventos ex grauiore cauſa oommouente eſſe, eo modo, quo torrentes ſaeuiunt, ac ſtragem propagant cum imbribus largis in montes decidentibus, magnus fit aquarum decurſus. Preſteres porro ſunt gyri ventoſi, (nam ignei quidem, amburentesque, a quibus eſt nomen, ſpecies quaedam fulminis ſunt,) gigni vero poſſunt, aut ex ipſa nubis verſus loca inferiora diuerſiformi depreſſione, dum a co- pioſo vento, qui ſe inuoluerit, nubis- Laert. CAP. PARS XYII PHIILOSOPHIIAE EPICVRI P. II que latera corraſerit, defertur, & com- pellitur; ac ventus etiam ipſam proxi- me extrinſecus agit: aut ex circum- ſtante in orbem vento, dum & aere ſuperne incumbente, ſimulque com- pulſo, & circumfuſo aere ob denſitatem prohibente, ipſa copioſa ventorum vis non habet, vnde, aut qua difffuat, ac tum ad latera, tum ſuperne repulſa, mubem neceſlario deorſum contrudit. Et vbi quidem ipſe preſter in ter- ram vsque demittitur, turbines vocati creantur, vbi vero in mare vsque, ap- pellati vortices. Apparent autem tur- bines rarius, quod montes illos con- ſpectui praeripiant; vortices autem crebrius, ob patentem maris planitiem, in quam videre licet nubem columnae ſpecie e coelo demitti, & quaſi vi bra- chii, pugnoque detrudi, donec vi venti perrumpente, mare feruiſcat, ac dis- crimen nauibus vix eluctabile fiat. XI. DE FVLMINE. Aut abs re vero innui, eſſe quo- Ique preſteres igneos, qui a ful- mine non differant. Quippe viden- tur fulmina fieri ex multiplici flatuum, corpuſculis igneis turgentium, intra nubium moles conglomeratione, eo- X, 100, rundemque euolutione, accenſione- Lueret. que valfda, & effractione nubis ab igne, qui in loca inferiora ita valide explo- datur, vt, prout ſe talis exploſio habue- rit, nunc verſus montem quempiam praecelſum, (quod genus locorum feri- vnt ſaepius fulmina,) nunc verſus alia dirigatur. Nam certe fulminis naturam eſſe VI, 218. igneam, vel illud arguit, quod perſae- pe aedes, in quas impingitur, accen- dat, quodque relinquat vſtionis notas ſulphuris foetorem halantes. Non gigni autem, niſi intra nubes, ex eo manifeſtum eſt, quod nunquam ſere- no coelo fulminet, ſed nubes prius ita concreſcant toto aere, vt coelum eri- piant, & tetra nimborum quaſi nox cooriatur. Denique intra nubem con- tineri multa corpuſcula, ſeu, mauis, quaſi ſemina ignis, tum eflectus arguit, tum ex eo intelligitur, quod inter cor- puſcula nubis inferne emergentia, non aquea modo, ſed etiam ignea, & alia multa commiſceantur, cum & ſit ne- ceſſe, vt nubes non pauca ex ipfſis ſolis radiis concipiat. Itaque, vbi flatus, ventusue, qu nubes coegit, ſeſe cum ſeminibus ignis intra nubis ſinum, cauitatemque com- miſcuit, vortex intus fit, qui rapide verſatus, mobilitate incalefſcat, & vel prae intenſione caloris, vel alterius ignis contagio, (ſi alius forte prae- accenſus Lucret. VI, 273. laert. 101. Lucret, Vi, 150 . (om- nproni. Circum- & dere le com- nlitatem ntorum iffuat, lepolli, Ntrudit. in ter. Svocati le, 4. ntur- 8 con- zutern itiem, Unn e bra- Iwen 1c s- t. ſere⸗ S neri- nox con- auis, gonr, rcor⸗ ,no din t ne⸗ ſols luclet. ci en. lgls ⸗ e 7 ius e- us ib. 294. ib. 299. Laert. . accenſus ſit,.) maturum quaſi fulmen erumpat, ac perſciſſa nube elidatur, forasque feratur. Perſcinditur autem, ac effringitur nubes, quod loca vor- ticem circumſtantia, denſius occupen- tur ab ipſis nubis partibus: neque ob earum compreſſionem pateat rimula, qua, donec difflatur, leſe inſinuare, ac ſenſim penetrando ſubducere pos- ſit; atque adeo neceſſe eſt, vt ignis denique creatus, ſui difflatione tum nubem potentius perrumpat, vnde & auditur tonitru, tum foras prodiens emicet, & coruſca luce loca omnia compleat. Poteſt vero etiam vis venti in nu- bem extrinſecus incidere, quo iam tempore eſt fulmen maturum, & nu- be perſciſſa, occaſionem facere igneo vortici, vt erumpat. Poteſt & ipſe igneus vortex tametſi in ipſa ſui eruptione nondum accen- ſus, in ſui deinceps traiectu per aerem, igneſcere, eo modo, quo etiam ſaepe plumbea glans per eundem tralecta & feruida fit, & concipit ignem. Poteſt quin etiam ignis creari in ipſo ad rem, quam ferit, impactu, nempe excitatis vtrinque ſeminibus ignis, eo modo, CAP. DE FVLGVRE, Ametſi porro obiter innui, qui coruſcatio, ſiue fulgur, qui item tonitru gignantur, non obſtat hocni- hilo minus, quin & iſta fieri pluribus modis valeant. Nam fulgur quidem fieri poteſt, aut X, IoI. affrictione, colliſioneque nubium, pro- Lucret. VI, 159. ſiliente vtpote eiuscemodi configura- "tione, ſeu atomorum aggeſtarum diſ- poſitione, conformationeque, quae aflectrix ignis ſit, & generet fulgur, eo DNESILA. quo ex ſilice ipſo chalybis attritu exci⸗ tantur. Sunt vero & alii plures quoque mo-Laert. di, quibus iſte ignis accendi, ac fulmen adeo creari poſſit: fabula modo hinc amandetur. Amandabitur porro, ſiquis in rebus inconſpicuis decenter deſu- mat ex eo, quod rebus apparentibus conſentaneum eſt, coniecturam. X, 104. Cauſa interim dicetur ex lus, qui Lucret. fiat, vt vere, & autumno fulminet fre- VI. 356. quentius, quam tempeſtatibus ceteris- Nempe hyeme deſunt iguis ſemina, aeſtate flatus, ac ſtrues nubium, vere, & autumno congrua adſunt omnia. Qui item, vt tanta mobilitas ſit, ib. 23 5. tamque validus ictus fulminis? Nem- pe id impetus eruptionis facit, & ſub- tilitas, ob quam nihil per viam obſtat, & vis, quae partim grauitate quaſi duplicatur, partim mobilitate incre- ſcit. Qui, vt penetret per ſepta domo-ĩb. 347. rum? vt metalla momento ſoluat? vt vaſis integris vinum exhauriat? Nem- pe & id facit corpuſculorum ſubtilitas, ac mob'litas, impetusque, quo poſſit momento ea diſcutere, & diſtrahere, quae vulgaris ignis, aut ſol, niſi tem- pore praelongo, non poſſit. XII. ET TONITRV. ſcilicet modo, quo diximus fieri, dum ferrum & lapis mutuo colliduntur. Aut excitatione per ventos e nubi- Laertlæ. bus facta, eorum corporum, corpuſcu- lorumue, hoc eſt, atomorum, quae ſplendorem hunc coruſcantem effici- ant, nempe, quod ventus, ac potiſſi- mum, ſi plumbeae glandis inſtar perca- luerit, eadem excutiat corpuſcula, quae mutuo attritu nubium excuti- Vntur. Qαq qe3 Auf 1046 ib, Aut expreſſione, ſed facta nimirum, vel ab ipſis inter ſe nubibus, vel a ven- tis ipſis compellentibus, compreſſio- ne, quae citra impetum colliſionis fiat. lb. Aut interceptione lucis a ſideribus diffuſae, quae deinceps nubium, ven- torumque motu adigatur, ac e nubi- bus excidat. ib. Aut dilapſione e nubibus facta tenuiſſimi luminis, dum nubes inte- rius ab igne coguntur, ac aliunde to- nitrua ipſo illarum motu, quaſi quidam bombus, creantur. ib. Aut accenſione ſpiritus, quae tum motus contenſione, tum conuolutio- ne, vt dixi, vehemente fiat. Aut fractione nubium per ventos, ac prolapſione atomorum, quae effe- trices ignis ſint, apparitionisque ful- guris ſint cauſae. ib. Quin etiam poſſe pluribus modis generari fulgur, facile erit perſpectu ili, qui & rebus apparentibus adhae- ſerit, & quod eſt ipſis conſentaneum, peruidere valuerit. ib, 102⸗ Naer. X, Sic vero etiam poteſt tonitru crea- Lucrer. Ti, aut ex ſpiritus intra nubium caui- VI,5. ſq. tates volutatione, quemadmod um in noſtris vaſis, intra quae quidpiam cir- cumrotatur. ib. Aut creato bombo, ex ipſa intra eas- dem nubes ignis difflatione, & quaſi ebullitatione. ib. Aut ex earundem nubium diffra- ctionibus, diſtractionibusque, vt cum veſica intenta crepat, charta frangitur, carbaſus abrumpitur. ib. Aut ex affrictionibus, impactioni- busque earundem, poſteaquam ade- ptae concretionem quandam quaſi glacialem fuerint; idque compellente PARS WII. PHIOSOPEIIAFE EPICVRI P. TI eas vento, quemadmodum ramoſae ſyluae, Cauro perflatae, fragorem edunt, fiuctus infracti murmurant, ſuſpenſae etiam veſtes, chartae volantes vento- rum vi, ac veluti verberibus verſatae, plangunt. Aut extinctione ignis fulminei ex ib. vna nube erumpentis, & in aquoſam aliam incidentis, ac ideo perinde ſtri- dentis, vt cum ferrum candens e for- nace eductum in lacunam coniicitur. Aut concrematione nubis aridioris, ib. quae perinde concrepitet, ac ſi lauri ramus cremetur. Vno verbo, hoc quoque membrum Laert. explicari poſie modis pluribus, ea, quae X, 100. apparent, perſuaſum faciunt, prae- Sext. ſtantque, neid, quod ignari, aut ſu- Emp. perſtitioſi perſuaium habent, opine- auu. Ma. mur, tonitrus ſonum ſignificare aP- 130. “ paruiſſe Deum aliquem, quippe cum non minus alia corpora inter ſe colliſa, ſonum quoque edant, vt mola contru- ſa, aut comploſae manus. Ne quis porro haereat, qui fiat, vt aert. fulgur, eiusue adſpectus exauditio- 102. nem tonitru anteuertat: id contin- gere ſane poteſt, aut quod incerta quapiam diſpoſitione nubium, ſimul atque ſpiritus in ipſas inciderit, ea con- figuratio corpuſculorum proſiliat, quae coruſcationem edat; deinceps vero ſpiritus ipſe ſui euolutione hunc ſo- num perficiat. Aut quod cum vtrumque ſimul ge=- Lucret. neretur, coruſcatio pernicitate con- Vb 163. citatiore ad nos feratur, tonitru vero poſterius adueniat, vti fit in ali- quibus, quae ex interuallo cernuntur, & reſonantes ictus impingunt; prius enim conſpici ictum, quam audiri ſo=- num, manifeſtum eſt. =D X, 102. CAbP. Lucret. Vl 49.i 1d,509, laert. 1. 106 tmoſae C. A P. ean Ral Dlende iam ſunt aqueae concre- Wü tiones, quae Ppartim manent flui- litge, dae, partim frigoris imprefſſione ſoli- ditatem quandam accipiunt; & quae ineler d fluidae quidem manent, ſunt pluuia olim & ros, ex quibus illa nubiloſo, hic ſe- beſtii. reno coelo creatur. efot. Laert. Pluuia autem poteſt ex nubibus fieri: 1ctur. X, 99. aut dum rariores exiſtentes, Vrgente liong, d. ſeu vento, ſeu incubitu proprio com- ilnri primuntur, & in guttas coaleſcunt; aut dum exiſtentes denſiores, vi caloris, brum aen, aut venti rareſcunt, atque transmu- qune o tantur, ſeu, inſtar cerae, ita lique- Prae- den, ſcunt, vt ſtillatim decidant. tſi⸗ “ Lucret. Siquidem aquae ſemina contineri ine den g. VI, 496. in nubibus, notius eſt, quam vt dici e a- 10,5. debeat; ea enim cum ipſis pariter aſcen- cuin dunt, pariter ſuccreſcunt, neque ſe- lil, cus per ipſas, ac ſanguis per partes ru- noſtri corporis diſperguntur. Neque vero modo ex omnibus fluuiis humor Pit arte in nubes tollitur, ſed nubes quoque, Ki. 10 mari incumbentes, humorem non ſe- Wun cus, ac vellera lanae concipiunt. berti ib 509. Quare & poſſunt pluuiae ex nubi- i bus effluere, aut cum vis venti nubes on⸗ Idge b. X adqueis concretionibus, quae im- lo⸗ preſſione frigoris in ſoliditatem elutet. quampiam cogelaſcunt, duae ſunt, e⸗lige quae coelo nubiloſo creantur, videli- lelet cet grando, & nix; vna, quae ſereno, nup ſcilicet pruinag. l⸗ Laert. Et grando quidem generatur, aut tu. X, 106. cum validior eſt congelatio prae con- ins ſtitutione venti frigidi, quae vndique t circumſtet, ac vrgeat nubium ſtillici- dia, ſeu guttas, alioquin abituras in plu- viam: aut cum gelata moles in partes dehiſcit, & moderata liquefactione PHVSICA. 1947 XIII. DE PLVVIA, ET RORE. contrudit, & copia nimborum coorta ſuperne eas vrges, ac premit; aut cum nubes vi vehtorum rareſcunt, diffluereque Rumgarenn patiuntur, vel calore ſolis ita diſſoluuntur, vt ſtilla- tim, &, quemadmodum dixi, quaſi cera tabeſcens, liqueſcant. Fieri porro poteſt, vt pluuiae ſint ib. 5i. interdum valde diurnae, quoniam tunc contingit ſemina aquarum com- plura, aliis aliisque nubibus identidem ſuborientibus, ac vndelibet aliunde translatis, creandae pluuiae ſuppete- re; cum & fumans interdum terra, quem totum humorem recipit, rehalet. At vero ros fit, aut coeuntibus mu- Laert. tuo ex aere corpuſculis, quae eiusmo-X, 108. di ſint naturae, vt ad talem humoris ſpeciem gignendam comparata ſint; aut eductione corpuſculorum ex humentibus, aquoſisue locis, quae ro- rem praeſertim ſurſum generent; vbi deinceps ſic coeunt, vt & humorem iſtum conficiant, & in ſubiecta loca de- fluant: ſcilicet non pauca ſimilia, apud nos, ac in vaporariis potiſſimum, fiunt. CAT. XIV. DE GRANDINE, NIVE, ETPRVINA. ſtillae aquoſae rimis inſinuatae tum mo- lis interruptionem, tum compreſſio- nem partium, & totius compaginis dif- fractionem ad hoc efficiunt, vt partes per ſe ſingulae compactae ſubſiſtant, Ffragminumque aceruum, qui diſper- gatur, faciant. Rotunditatem vero horum fragmi- Plutarch. num qualemcunque fieri nihil prohi-Plac. Phil bet, aut quod extremi anguli vndequa- 4. que reſcindantur, prae caſus nempe prolixitate, aut quod in ipſa confor- Laert. matione quidpiam ſeu aquoſum, ſeu 107. ventoſum ib. Laert. X, Lucret. VI, 740 1048 ib. 1I10. ventoſum particulas ſingulas vndique, vt dictum eſt, & aequabiliter circum- ſtet, ambitusque earum proinde non ⸗“ inaequabilis euadat. Niuem autem fieri contingit, aut dif- fuſa tenui ex nubibus aqua, ea ratione, vt ſpumeſcat, (prementibus nempe nubibus idoneis, ventis vero difflanti- bus,.) ac in ipſo poſtea motu congela- ſcat, ob vehementiorem quandam in locis nubium inferioribus, frigiditatis conditionem. Aut facta quadam aequabili in nubi- bus congelatione, ad quam dum cor- puſcula aquea mutuo compreſſa, con- vicinaque appellunt, fiat aggeneratio, CA P. PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. II. talem obtinens laxitatem, qualem prae ſe ferunt niuis flocculi; cum & eadem magis ſeſe compellentia creent grandi- nem, cuiusmodi duae res in aere maxi- me fiunt. Poteſt & haec niuis confertim ca-ib. 108. dentis velut eiaculatio fieri per detri- tionem exnubibus, quae prius congla- ciauerint. Poteſt & aliis quoque mo- dis niuis generatio parari. Pruina denique ex iisdem, quibusi. ros, corpuſculis fit; nempe, cum roris guttulae alterutro modo creatae, pro- pter certam frigiditatis conditionem in aere concreſcunt, ac leuem compa- ctionem congelando accipiunt. XV. DE IRIDE, ET HALONE. Non ſunt vero hic praetereundae duae quaedam dignae notatu res, quae in nubibus, ſublimeue apparent; iris nempe, ſeu ille arcus, variis inſignis coloribus, qui e regione ſolis formatur; & halos, ſiue area, quae coronae candidae inſtar lunam interdum circumambit. Creatur porro iris, aut quod aer hu- meſcens aduerſo ſolis ſplendore reful- geat; aut quod ea ſit ſpecialis natura tum lucis, tum aeris, vt eiuscemodi colo- rum ſpecies exprimat, ſiue omnes, ſiue vnicam, a qua deinceps reſplendeſcen- te, partes confines aeris talem colora- tionem ſubeant; quemadmodum fieri obſeruamus, dum cuiuspiam rei partes illuſtratae reſplendeſcere conterminas faciunt. Adrotundam formam quod ſpe- Gat, creatur iſta arcus ſpecies, quod aequo vndique interuallo ad ſpectato- CA P. ris oculum referatur, aut etiam, quod atomi, quae ex aere in nubem fe- runtur, ita compellantur, vt quaepi- am inde facta concretio in hanc forme- tur rotunditatem. Halos vero fit circa lunam, aut eue- cto vndequaque verſum lunam craſſi- vſculo, ſiue leuiter nubiloſo aere, dum interea effluxiones quaedam, ab ea de- riuatae, ipſum reprimentes eatenus, ex- cernunt, (quippe non penitus diſcu- tiunt) quatenus in orbem circa ipſam nubiloſa hac ſpecie conformentur. Aut aer, qui circum ipſam, congrue coacto, ad exprimendum rotundam hanc, craſſiuſculamque circa ipſam, ſpe- ciem. Quod quidem ſecundum non- nullas ipſius partes fieri contingat, ſeu affluxu quodam exterius cogen- te, ſeu calore appoſito ad id praeſtan- dum ſubinſinuato. XVI. DE AVERNIS. Opereſ aliquid dicamus de locis a- vernis, quae dicere ita ſolemus, quod avibus infeſta ſint, quatenus, vbi aues per ipſa transvolare contigerit, ex- templo 109. ib. Laert. VI,100 ib. 110 II16. D templo concidant, ac intereant: item- . que de peſtilentiae cauſis, quatenus Eeuc. quidem exaere dependent. Mc. ib. 769. Repetendum vero hic ſolummodo tim crib 10. eſt, continere terram omnifaria corpu- r detri. ſcula ita diuerſimode figurata, & quae- conwh. dam naturae animalium Conducchtie, e n quaedam nocentia ſint, & propter illo- de mo rum texturas inter ſe adeo diſſimiles, quaedam ſint nonnullis congrua, ac ſa- udblsz o, lutaria, quae comperiantur aliis in- mroris commoda, ac pernicioſa. Quidni id 1 ro⸗ vero? Cum in mututa per febrim eius- onenn dem hominis textura, ac temperle, din. quod vinum prius ſumme iuuabat, pla- gae mactabilis inſtar fiat? ib. 781. Sed enim plurima ingrata, infeſta- que, & pernicioſa incurrere paſſim in qodh guſtatum, in olfactum, in tactum, ac in enn fe⸗ omnes ſenſus manifeſtum eſt, ac ne ar- aepi⸗ 14 bores memorem, quae vel ſui vmbra rme dormientibus grauedinem creant, vel tetro etiam odorenecant; ne grauem ele- i, vim, odoremque carbonum, & ſimilia: Caſi. CA P. ‚dum ece. Laert. A PEſtilentia autem, ſeu affectio exitia- er VI,IO91. L lis aeris, vtcunque poſſit etiam ſu- M perne, nubis, nebulaeque inſtar adue- m nire; tum tamen praeſertim creatur, t. cum terra intempeſtiuis pluuiis, ardo- ngele ribusque, putrorem eſt nacta; isque mme halitus ex ea conſurgit, qui inficiat ae- nſpe⸗ rem, & longe, lateque non modo in ho- nn. mines, ſed in alia quoque animalia ingt, graſſetur. ogen. ib. 1101- Aerem certe facile induere affectio- efunn⸗ 1116. nem halitus e terra proxime exſpirati, tum regionales vocati morbi indicio ſunt, vt hic apud nos frequens podagra, apud Achaeos ophthalmia, apud Aegy- . ptios elephantiaſis; tum quod experi- di Vntur, qui peregrinantur, dum adeo ,exX- – PRHVSICA. 1049 quaeſo, quam varia loca ſunt, quae gra- ves noxiosque odores bituminis, ſul- phurisque exhalant. Scrutatores ve- ro metallorum, qui euadunt tam liuidi, qui tam cito intereunt, quos non ex- ſpirari vapores infeſtos ex intimis ter- rae partibus comperiunt? Itaque loca quaedam ſunt, e quibus ib. 818. ii halitus exſpirantur, qui in ſuperfu- ſum aerem euecti, ipfſum aliquouſque venenent, qualitateue mortifera infi- ciant, adeo, vt cum aues per eum trans- ire contigerit, veluti, ſi mulier menſi- vm tempore Caſtoreum olfaciat, & ob- ſtupefiant, & repente prolapſae vitam etiam amittant. Praetereo autem, fieri etiam poſſe, ib. 830. vt aere, qui inter aues, terramque ſup- poſitus eſt, vi halitus prorumpentis diſ- cuſſo, locoque facto prope inani, volu- cres non habeant fulcimentum, cui pennae expanſae innitantur, vt propa- gare volatum poſſint; ſicque labantur, ac procidant, pondere corporis prae- grauante. Et ſic quidem auerna. XVII. DE PESTILENTIA. perſpicue agnoſcunt, quanta in locis variis aeris diuer ſitas ſit. At propagari interdum hanc affe-ib. 1135. ctionem per aerem, ipſa peſtilentiae af- fectio declarat, vt illa inprimis, quae proauorum noſtrorum memoria, cum ortum habuiſſet in Aethiopia, ita in Lybiam, Aegyptumque, & vniuerſam pene Regis Perſarum ditionem excur- rit, vt euam in noſtram hanc vrbem, regionemque peruenerit, ipſamque plane vaſtaueri Fit porro iſta propagatio, dum ve-ib. III7- nenatus halitus corpuſcula ſua aeri II22. Ccommiſcens, corpuſculorum illius ſi 3a0 al tum ita transponit, peruertitque, Vt Laert. X, quicquid ſimilium eſt ſuis, in eandem p. 1069. Rrrrrr. texturam 1050 PARS XII PIILOSoPEIAE EPICVRI P. III. texturam conformet, vt dum ignis ſub- jlens corpuſculis ſuis in lignum, coa- gmentationem eius ſic commutat, vt uicquid in illo igneorum eſt corpu- Kulolum⸗ eliciat, & ex ipſis nouum, ac ſui ſimilem ignem faciat. Deinceps ve- ro, vt ignis mobilitate ſua proſerpens habet, vnde ſeſe in ſyluam integram propaget; ita affectio peſtilens prae mo- bilitate corpuſculorum, ex quibus con- texitur, ſenſim prorepat, ac aerem lon- ge, & quouſq; admodum diuerſa affecti- one inhibeatur, commutet. Nimirum dicas idem fieri, vt cum nubes, ac ne- bula per aerem repit, & paulatim, qua graditur, immutat, conturbatq; ipſum. D. 1126. Praetereo autem, dum homines ae- rem ſpirando inducunt in corpus, ſor- bere illos pariter ea affectus corpuſcu- la, quibus, quae ſimilia in corpore ſunt, eo modo, quo de aere dictum, transpo- nantur, peruertanturque, & contagio, vicinia, afflatu, ea transmittantur dein- Cceps in alios, quae parem peruerſionem faciant, praeſtentque, vt morbus po- pulatim denique graſſetur. Atque hactenus quidem non Meteo- rologia modo, ſed & vniuerſa Phyſiolo- gia eſto: de qua quae pauca ediſlerui- mus, eiusmodi profecto funt, quae con- Laert. X, templando facta perſpecta praeſtent, vt 116. deinceps ea, quae ipſis ſunt affinia, poſ- ſint perſpici, & valeant ſimul, quae cau- ſae ſunt effectorum naturae ſpecialium, pernoſci. Nam qui iſta quidem, quam- maxime ſtudioſe poſſunt, non proſe- quuntur, ii longe abſunt, vt aut ipſa quatenus decet, perſpiciant, aut finem, cuius gratia perſpicienda ſunt, conie- quantur. Ac non ſunt quidem vnquam mente abiicienda criteria, (neque ipſi adeo e- videntia, quae iuxta illorum vnum- quodque eſt.) quoniam ſi ab iſtis non extte ſro kugi nen duo demn gen. de N rit, beat. VIT Laert. l ſent 82. diſceſierimus, id, vnde oritur perturba- tio, quodque motum ingerit, recta cum ratione ediſſeremus, nosque ab ipſo exi- memus; cauſam videlicet tenentes eo- rum, quae in ſublimi fiunt, ac reliquo- rum ſimul omnium, quae paſſim inter- veniunt, ſummumque terrorem cete- ris incutiunt. Verum criteriis ſuppoſitis, iuuat Laert. X, xime dedere ſeipſum ſpeculationi prin- cipiorum, ex quibus conſtant omnia, & infinitatis naturae, aliorumque his co- haerentium, ac memoria iugi conſerua- re ea, quae de ipſis praecipua ſunt, ma- ximeque generalia eflata. Quippe exin- de maxime licet procul fieri a fabulis, & ſtatum illum animi imperturbatum ob- tinere, qui germanus eſt, & vnicus ſco- pus, in quem nos, iſthaec omnia ediſ- ſerentes collineauimus. PARS PHILOSOPHIAE III. QVAF EST FETHICA, SEV CVm lam ſuperſit Ethica, ſeu Philo- ſophia de moribus, haut abs re di- Ctum eſt initio, eſſe eam præcipuam phi- loſophiae partem habendam; quoniam illa quidem, quae eſt de natura, vt illic quoque deduximus, ſuperuacanea eua- Laert. X, deret, niſi ad vitae finem, qui Ethicae 132 add. eſt conſidarationis, conferret. Sane Gadend 1ſa quoque prudentia, quae ad hanc ad Laert. . 7 . . X, ingz. Partem attinet, ideo naturali philoſo- DE MORIBVS. phiae praecellit, quod illi imperet, ipſamque vt medium accommodet ad moralis finem. . Quod dico interim partem hanc cir- ca vitae finem verſari, admonet, cur nobis ſit moris eam dicere, quae eſt de vita, & moribus, ſeu de actionibus vitae inſtituendis, (neque enim mores aliud ſunt, quam humanae vitae conſuetae actiones, itemque de fine, hoc eſt, de Extremo 116. ibid. dbh ide ooo vel lum 19. An⸗ ton. & Maxim, Lerm, 94. 105v1 uuecan- Rim extremo, ſummoue bonorum, quae cipit, deſtinatue incipere, &nunquam rum- proſequimur; ac rurſus de eligendis, & tamen interim viuit. nprole. fugiendis, quatenus praeſcribit electio- Mirum ſane dictu! Semel nati ſu- Tinedreh. nr ips nemeorum, quae ad illum finem con- mus: bis naſci non licet, ac deſinere an vint finen, ducunt, & fugam eorum, quae ab eo- aetatem oportet: tu vero, o bone, cum poſſi ſec. D dem auertunt. diem craſtinum in tua poteſtate non Exicur. . Sen. de Nam, ne longum morer, finis quidem habeas, cras te victurum reputans, te Dmnentelaen v beat. vitae, tacito omnium hominum con- in horas venturas differs, ac interim adeoe. 2. r. ſenſu, felicitas eſt; ſed cum omnes fere hodiernum amittis? Sic omnium vita Vnum- ab hoc fine aberrent, an non neceſſe eſt, cunctando perit, exindeque eſt, vt ſönon id contingat, vel quia non eam, quam noſtrum non nemo inter occupatio- Frnrbe⸗ oportet, felicitatem ſibi praeſtituunt, nes moriatur. Nemo non ita exit e Acum vel quia quibus mediis oportet, ad il- vita, quaſi modo intrauerit; ac poteſt en lam minime contendunt? ideo ſenſibus quoque exprobrari in- en. Cum videamus ſane tam multos, fantia, quod quafi alienum agentes eseo⸗ quibus cum omnia abunde ſuppetant, negotium, viuere ſe non ſenſerint, vi- ino. quae ad vitae vſus neceſſaria ſunt, taque ipſis tota abierit ſine fructu vitae. imer- (quippe & affluunt opibus, & deco- Adnitamur ergo ita viuere, vt nos e rantur honoribus, & fllis probae in- temporis exacti non poeniteat, ac die B dolis florent, & quicquid demum vi- praeſente ita fruamur, quaſi craſtinus iunlund detur poſſe vulgo expeti, obtinent,) ad nos nihil attineat. Videlicet, ad prein. eueniat nihilominus, vt anxii, queru- craſtinum ſuauiſſime acceditis, qui mi lique ſint, curis & ſollicitudinibus ſca- minimum egens, appetensque craſtini vo⸗ D teant, percellantur terroribus, vitam, eſt, & grata illi ſuperuenit hora, cu- er- D vno verbo, degant miſeram: intelligi ius nimiam ſibi non fecerit ſpem. Cum Senec. t- exinde licet, ignorare illos, in quo ſita moleſtum ſit vitam ſemper inchoare, b. 23. exN⸗ ſit, & vnde habenda felicitas vera; eſto nobis illa continuo, quaſi perfe- iis & ac ideo eſſe llis pectus inſtar vafis, quod cla, abſolutaque, & quaſi cumulo ipfi- nob- partim fluxum, pertuſumque expleri vs nihil deſit. Stulti vita ingrata eſt, ſoo- nullatenus poſſit, partim liquore te- trepida eſt, tota in futurum fertur; el⸗ D tro imbutum, quiduis receptum con- nos vero demus operam, vt noſtra ſit D ſpurcet, ac vitiet. grata, vt ſecura, vt non modo prae- Quare & operae pretium eſt, bene- ſens, ſed etiam, vt iam collocata in tuto. “ ficio Ruius de fine, ac felicitate philo- Sane hoc eſt demum fugere ſtulti- ſophiae pectus ſanare, purgareque, vt tiam, euehere ſe in illam ſapientum eret, & paucis rebus explebile ſit, & nulla quaſi ſpeculam, e qua videre ceteros etad non re iucunde fruatur. Philoſo- liceat palantes errare, & vitam nequic- u. An- handum ſed enim nobis, non ad quam quaerere in vita. Quodſi eſſe re- er. H on peciem, ſed ſerio eſt: quando nobis putas ſuaue, eterra nautas collucétan- er. rani. Opus non eſt, Vt ſani videamur, ſed tes cum tempeftatibus ſpectare, aut c⸗ vt ſani ſimus. Philoſophandum item Citra tui periculum exercitus prae- i ſ quamprimum, neque in craſtinum lia miſcentes contueri: nihil eſſe ſua- differendum, quoniam hodie quoque Wius omnino poteſt, quam e ſereno e beate viuere intereſt, & hoc mali ha- ſapientiae ſolio deſipientium turbas, le bet ſtultitia, quod ſemper viuere in- contentionesque contemplari. Non RrrrrrzZ ſane, n0 „ Laert. X, 121. ſane, quod iucundum ſit ceteros ma- lis affici, ſed quod iisdem malis non inuolui delectet. Ceterum, vt liceat nobis pro virili, & quadautenus adiutare illos, qui peruenire ad hoc ſapientiae quaſi cul- men deſiderant; ſic ea congeremus, 105 PARS XII. PHILVOSOPHIAF EPICVRI P. III. quae hiſce de rebus meditati hacte- nus ſumus, vt dicamus primum de fe- licitate, quae ſummum bonum homini eſt; ac deinceps de iis, quae ipſi cre- andae, conſeruandaeque conferunt, quaeque aliud non ſunt, quam ipſae virtutes. CA P. I. DE FELICITATE, SEV FINE BONORVM, QTENVS ILLIVSHOMO CAPAX EST. E de felicitate quidem hoc ſolum praemitto, idcirco illam dici finem, hoc eſt, vltimum, extremum, ac ſum- mum bonorum, quod, cum ea bona dicuntur, quae ad ſui proſecutio- nem appetitum alliciunt, & ex ipſis bonis quaedam propter ſe, quaedam propter alia expetantur, ipſa felicitas tale bonum ſit, ad quod referri omnia oporteat, ipſum autem nusquam. Neque obſtat, cum felicitas & bea- titudo, ſeu beata vita idem ſint, a no- bis nihilominus beatae vitae finem ali- quando dici; id facimus enim phraſi gentilitia, qua beatae vitae finem, & beatam vitam pro eodem habemus, non vero, qua ſignificemus eſſe vlte- riorem finem aliquem, ad quem beata vita referri cenſeatur. Hoc autem praemiſſo, par eſt, du- plicem abusque initio diſtinguere fe- licitatem; vnam videlicet ſupremam, quae intenſionis, remiſſionisque ſit incapax, alteram ſubalternam, in quam cadere adiectio, & detractio volupta- tum poteſt. Et prior quidem concipitur quaſi quidam ſtatus, quo nullus poſſit me- lior, ſuauior, deſideratior excogitari, in quo nihil ſit mali, quod timeas, ni- hil boni, quod non habeas; nihil, quod agere libeat, ac non liceat, qui deni- que conſtantior ſit, quam vt amitti vnquam poſſit. Poſteriorem autem habemus, vt ſtatum, in quo, quantum licet, quam optime ſit; ſeu in quo bonorum neceſ- ſariorum quamplurimum, malorum quorumuis quamminimum adſit, at- que adeo in quo traducere vitam ſua- viter, tranquille, permanenter detur; ꝗquantum quidem ipſa conditio regio- nis, ſocietatis, generis vitae, conſtitu- tionis corporis, aetatis, & ſimilium circumſtantiarum permiſerit. Non eſt vero nequicquam, quod ita diſtinguo, ac definio: ſiquidem tam- etſi perſpicuum videatur, priorem illam eſſe habendam Dei propriam; non deſunt tamen, qui de ſe, ſuaque ſapientia magnifice ſentientes, illam ſibi vt polliceri, ſic adrogare audeant, ac ſeſe idcirco Deo pares dicant, mo- deſtique ſint, ſi ſe vno Ioue reputent minores. At illi videntur profecto ſuae mor- talitatis, imbecillitatisque obliti, cum, uicunque illius ſunt conſcii, agno- cere facile poſſint, non eſſe homines alterius, quam poſterioris capaces; ac multum praeſtare ſapientiam, ſi, cum omnes homines quadantenus miſeri ſint, te in eo ſtatu collocet, in quo ſis minime omnium miſer; aut inter varios miſeriae gradus, quibus obno- Xius natus es, collocet in eo, in quo ſis quam minimum miſer. Quippe iſtud demum eſt, eſſe felicem, iis carere (ae 1 1 ee, luert. I, IIge ſap. orn ünn gue g Pr⸗ mi ib 119. dii udte Um defe- mbhommin- igli cre. nkerunt, lum ipſie ENVS mus, yt t, qluum mnecel- nalorumm lſir, a⸗ tam fua- r Cetur regio⸗ De⸗ jorem priam; ſuaque illam dennt, ,mo⸗ dutent emor- ,Cl, Ano⸗ IN (esi cu miſeri 1 q⸗ inter o⸗ o ffe 1 ere Laert. X, 119⸗ ETHICA. carere malis, quibus angi poſſes, ac iis interim bonis frui, quibus maiora, ea, qua es conditione, eſſe non poſſint. Haec certe eſt cauſa, cur cenſeam ſapientem, tametſi carebit ſenſu ocu- lorum, tametſi etiam aurium, futurum nihilominus beatae vitae participem, quoniam & adhuc perſeuerabit in ib. 118. quam mults licebit bonis, & iis malis priuabitur, niſi corporis, ſaltem ani- mi, quibus alioquin poſſet vexari. Quin etiam profiteor ſapientem, ta- metſidire torquebitur, adhuc tamen felicem fore. Nempe non diuina illa quidem, ſed hac humana felicitate, quae in ſapiente ſemper eſt tanta, quanta eſſe maxima, pro conditione temporis, poteſft. Nam intormentis quidem dolores perſentit; interdum etiam ingemiſcit ob illos, atque eiulat; ſed interim ta- men, quia facta illos patiendi neceſſi- tate, minime ipſos exaſperat, ſeu prae impatientia, ac deſperatione grauiores non facit, quin potius quam ma- xima poteſt animi conſtantia illos mitigat, quodammodoque leuiores red- dit; eatenus ſane beatior eſt, quam ſi illis ſuccumberet, illorum videlicet inſtar, qui cruciati ſimilibus, non pari virtute & conſtantia eos tolerant, ne- que paria habent, a ſapientia, (quae CA P. 1053 adhibet ſaltem vitae innocentiam, con ſcientiaeque ſecuritatem,) quibus ea leuent adiumenta. Quare neque eſt, quod quis cauil- letur, eſſe ergo nobis pro eodem Pha- laridis taurum, ac roſas; & ſapientem proinde, dum in illo tauro perure- tur, exclamaturum, quam fuaue eſt! Quam hoc non curo Quam pro nihilo habeo! Siquidem alia ſunt, quae ſapi- ens malit ſibi contingere, vt corporis quies ab omni incommodo libera, & animi remiſſio bonorum ſuorum con- templatione gaudentis; alia ſunt, quae, quamuis nolit accidere, cum accidant tamen, & conſtanter perfert, & illa etiam laudat, comprobatque: quate- nus habet, vnde ſibi de ſua conſtan- tia gratuletur, ac dicere poteſt: vror, ſed inuictus. Quidni optabile ſit, non quod vrit me ignis, ſed quod non vincit? Atque haec quidem, prout contin- git, ſapientem quoque eſſe obnoxium, vt morborum doloribus, ſic cruciatibus tyrannorum, tametſi neque illos ac- cerſat, neque iſtos prouocet, quantum quidem decore poteſt. Quod fupereſt autem, neque ea ſemper, neque omni- bus tempora incidunt, in quibus lon- ge vt indolentius, ita felicius viuere liceat. — II. VOLVPTATEM, SINE WA NOTIO FELICITATIS NVLLA EST, REM BONAM SVAPTE NATVRA ESSE. Cin porro & ſuaue, ſeu volupe ſit, ſine dolore viuere, & fuaue quo- que, ſeu volupe, bonis frui, ipſisque recreari; conſtat quidem, felicitatem non poſſe ſine vtraque hac, aut altera ſaltem, ſuauitate, voluptateue intelligi: (nempe pro eodem voluptatem, ſua- vitatem, iucunditatem, ceteraque id genus habeo verum eſſe aliquos videas, qui magna pompa aduerſus ipſam volu- Fraten ſic diſſerant, quaſi quidpiam ma- um ſua natura ſit, ac adeo ab ipia ſapien- tia, felicitateque alienum. Quare & priusquam disquiramus, re- Cic Tuſe, verane felicitas in voluptate conſiſtat, declarandum eſt, voluptatem eſſe ex na- tura ſua quid bonum, vti & dolor oppo- ſitus quidpiam eſt fuapte natura malum. Rrr rrr 3 Sane V, 33 Cic. de 1054 Sane vero, cum illud ſit bonum, quod iuuat, quod placet, quodque ad- eo amabile eſt, appetitumque allicit: vti & malum, illud, quod nocet, quod eſt ingratum, quodque idcirco ſui odi- vm, auerſionemque concitat; nihileſt, quod magis, quam voluptas demulceat, magis delecket, magis diligatur, expe- tatur magis; vt contra nihil eſt, quod magis, quam dolor, incommodet, dis- pliceat, abhorreatur, refugiatur. Adeo proinde, vt voluptas non modo eſſe vi- deatur bonum, ſed ipſa quoque boni ratio, quatenus eſt id, cuius cauſa res aliqua bona eſt, ſeu expetitur; vti & dolor non modo malum, ſed ipſa etiam mali ratio, quatenus eſt id, cuius cauſa res aliqua eſt mala, ſeu refugitur. uippe & tametſi interdum volu- ſin, I, 10. ptatem refugiamus, non ipſa tamen ibid. ibid. eſt voluptas, quam refugimus, ſed uem forte habet adnexum dolorem; vti &, ſi dolorem aliquando proſequa- mur, non ipſe eſt dolor, quem proſe- quimur, ſed quam voluptatem forte habet adiunétam. Nam, vt rem dicam paulo explica- tius, nemo ipſam voluptatem, quia voluptas ſit, aſpernatur, aut odit, aut fugit; ſed quia conſequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem ſequi neſciunt. Neque porro quis- quam eſt, qui dolorem ipſum, quia dolor ſir, amet, conſectetur, adipiſci velit; ſed quia nonnunquam eiusmodi incidunt tempora, vt labore, & dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Vt enim ad minima veniam: quis noſtrum exercitationem vllam corpo- ris ſuſcipit laborioſam, niſi, vt ali- quid ex ea commodi conſequatur? quis autem vel eum iure reprehende- rit, qui in ea voluptate velit eſſe, quam nihil moleſtiae conſequatur? vel illum, qui dolorem eum fugiat, quo voluptas PARS XII. PHILOSOPHIIAE EPICVRI P. III. nulla pariatur? At vero eos & accuſa- mus, & iuſto odio digniſſimos duci- mus, qui blanditiis praeſentium volu= ptatum deliniti, atque corrupti, quos dolores, quas moleſtias excepturi ſint, occoecati cupiditate, non prouident. Similique ſunt in culpa, qui officia de- ſerunt mollitia animi, id eſt, laborum, & dolorum fuga. Et harum quidem rerum facilis eſt, & expedita diſtinctio. Nam libero tem- pore, cum ſoluta nobis eſt eligendi o- ptio, cumque nihil impedit, quo minus id, quod maxime placeat, facere pos- ſimus, omnis voluptas aſſumenda eſt, omnis dolor depellendus. Tempori- bus autem quibusdam ſaepe euenlet, vt & voluptates repudiandae ſint, & mo- leſtiae non recuſandae. Itaque, tametſi omnem voluptatem eſſe quid bonum exiſtimemus, & o- mnem dolorem quid malum: nonaſſe- rimus tamen, oportere ſemper aut pro- ſequi illam, aut fugere hunc; ſed eſſe in ipſis, ſicut qualitatis, ita quantitatis habendam rationem. Nempe praeſta- re, vt dolores ſuſtineamus aliquos, quo voluptatibus potiamur vberioribus; ac expedire, vt abſtineamus ab aliquibus voluptatibus, ne ſubinde dolores diffi- ciliores perferamus. Quo fit, vt hic ſit quaſi fons, ex quo de criteriis agentes, canones varios circa affectum, paſſionemue deduxi- mus, habentes, puta voluptatem, & moleſtiam, ſiue dolorem pro electio- nis, fugaeque criterio, neque id pro-= fecto iniuria. Siquidem commenſu- ratione, & rerum iuuantium, laedenti- vmque delectu diiudicare haec omnia decet, quandoquidem bono interdum, vt malo, & vice verſa interdum malo, tanquam bono vtimur, Ex hiſce ergo, vt rem inculcem, di- co, nullam voluptatem eſſe per ſe malum, ibic, Wal tes Plio alc inſe lore hoſt ſun die der It lp pro Cenl Di Laen. J, 129,29. ſe te⸗ Et 00 Ccſa⸗ 8 duci⸗ nyu. tlquOs Uniſint, Aident. lcin de. borum, ls et, rotem⸗ endl o⸗ minns repos⸗ eſt, npori- ehV mo⸗ nalle. tyro⸗ ltatis eſta⸗ ,quo S; 0 libis ifi⸗ quo rios luyi- n, 8 cio⸗ 10⸗ ſ enti⸗ ni lo, di⸗ ſe Im, * bis, ETHICA. malum, ſed ea, quae nonnullas volupta- tes pariunt, eiusmodi eſſe, vt multo am- pliores voluptatibus dolores inducant: addoque proinde, ſi voluptas omnis ſic in ſe ipſam colligi poſſet, vt nullum do- lorem neq; in ſe compleéteretur, neque poſt ſe relinqueret; fore omnem ipſa ſui collectione non minus perfectam, abſolutamque habendam, quam ſint o- pera natura praccihilae, foreque adeo, vt voluptates nullſatenus inter ſe dif- CAP FELICITATEM . CONSI nc, vt adid, quod propoſui, acce- dam, videtur plane felicitas in vo- luptate conſiſtere; quanquam id com- probandum primo vniuerſe eſt, ac di- cendum poſterius, in quanam ſpecia- tim conſiſtat. Laert. x, Vniuerſe ergo videtur voluptas eſ- 128.:129. ſe vt principium, ita & finis beatae vi- tae; quando eſſe eam bonum primum, & noſtrae, omnisque animalis naturae congenitum deprehendimus; ipſaque eſt, a qua electionem, fugamque o- mnem auſpicamur, & in quam tandem deſinimus; hoc aflectu vſi, tanquam regula ad bonum omne diiudicandum. Alexan- Et quod voluptas uidem fit pri- der A- Mum, congenitumque bonum, ſeu, vt phrod,2. ſolent dicere, primum aptum, accom- de An. modatumque naturae, ex eo de- 4oadde monftratur, quod omne animal, ſi- ad Laert, Wul atque natum ſit, voluptatem ap- petat, eaque gaudeat, vt ſummo bono: X. pag. 1348. dolorem aſpernetur, vt ſummum ma- 12² Laert, um, & quantum poſſit, a fe repellat?, X 137. (& ͤvidere certe licet, vt ne Hercules Cicer. de. . ⸗ An.1,9. Juidem ab interula ſuccenſa depaſtus, ſeſe contineat, quin lacrymetur Clamans, fremensque, at vndiquée reſonant petraé Locorum, & Euboeaez iuga alta mon- tium.) 1061 ferrent, ac poſſent idcirco indiſcrimi- natim optari. Quin etiam, ſi illa quoque ipſa, quae ſunt luxurioſis efficientia voluptatum, liberarent eos rerum fublimium, & mortis, ac doloris metu; docerentque, qui eſſent fines cupiditatum; nihil ha- berem, quod reprehenderem, cum vn- dique complerentur voluptatibus, nec haberent Vla ex parte aliquid aut do- lens, aut aegrum, id eſt, malum. III. VNIVERSE IN VOLVPTATE STERE. Facit vero id omne animal nondum de- prauatum, ipſa natura incorrupte, at- que integre iudicante. Itaque nulla eſt ratione, neque diſ- putatione opus, quamobrem volu- ptas expetenda, fugiendus dolor ſit; conſtat ſcilicet hoc ſentiri; vt calere ignem, niuem eſſe albam, dulce mel; quoniam nihil oportet exquiſitis ratio- nibus confirmare; ſatis eſt admonere. Etenim, quoniam detractis de homine ſenſibus, reliqui nihil eſt: neceſſe eſt, uid aut ſecundum naturam, aut contra it, a natura ipſa iudicari: voluptatem etiam & per ſe expetendam eſſe, & do- lorem ipſum per ſe eſſe fugiendum. Et- enim quid percipit, & quid iudicat, quo aut petat, aut fugiat aliquid, prae- ter voluptatem & dolorem? Quod vero voluptas, vt primum na- tura, accommodatum eſt, ſic etiam ex- petendorum extremum, ſiue bono- rum finis ſit, vel ex eo poteſt intelligi, quod voluptas ſit ſola, ob quam cetera Eudozus ſic expetimus, vt ipſa non ob aliud, ſed ap. Ariſt. ſuimet cauſa ſolum expetatur. Quippe th.X,2. poſſumus quidem alia expetere, vt de- lectemur, ſeu voluptate afficiamur: at nemo requiſierit, propter quam cauſam delectari, aut affici voluptate velimus. Profecto non magis, quam propter quam Cicer. de Fin. I, 12. 2 Laert. X, 136. 1056 quam cauſam eſſe felices deſideremus; vt puta quod vt eodem gradu, ſic pro eadem re haberi voluptas, ac felicitas debeant; atque adeo pro fine, ſiue vl- timo ac ſummo bonorum, ad quod re- ferantur quidem cetera, ipſum autem a- lio nusquam referatur. Confirmatur autem exeo, quod fe- licitas non aliunde eſſe, vt iam praemo- nuimus, felicitas intelligatur, quam quia eſt ſtatus, in quo licet quamſua- viſſime, iucundiſſimeque, hoc eſt, quan- ta fieri poteſt maxima cum voluptate degere. Tolle enim hanc ſuauitatem, jucunditatem, voluptatem ex vita; ec- qua, amabo, tibi notio felicitatis fuper- erit? non illius modo, quam dixi diui- nam, ſed etiam alterius, quam humanam haberi; quaeque aliunde magis, & mi- nus, ſiue intenſionem, ac remiſſionem non ſuſcipit, quam quia cadere in ĩpſam adiectio, & detractio voluptatis pot- eſt⸗ Vt res etiam poſſit ex comparatione voluptatis cum dolore manifeſtius in- telligi; conſtituamus aliquem magnis, multis, perpetuis fruentem & animo, & corpore voluptatibus; nullo dolore nec impediente, nec impendente; quem tandem hoc ſtatu aut praeſtabi- liorem, aut magis expetendum poſſu- mus dicere? Ineſſe enim neceſſe eſt in 4 PARS. XII PHIILOSOPHIAE EPICVBRI PIII. eo, qui ita ſit affectus, & firmitatem ani⸗ mi, nec mortem, nec dolorem timentis, quod mors ſenſu careat, dolor in lon- ginquitate leuis, in grauitate breuis ſo- leat eſſe: vt eius magnitudinem celeri- tas, diuturnitatem alleuatio conſoletur. Ad ea cum accedit, vt neq; diuinum nu- men horreat, nec voluptates aut bono- rum præteritorum memoria, aut futu- rorum expectatione partas effluere pa- tiatur, earumque aſſidua recordatione laetetur, quid eſt, quod huic poſſit, quod melius ſit, accedere? Statue contra aliquem confectum tantis animi, corporisque doloribus, quanti in hominem maximi cadere poſſunt, nulla ſpe propoſita, fore leuius aliquando, nulla præterita, nec praeſen- ti, nec expectata voluptate; quid eo mi- ſer ius dici, aut fingi poteſt⸗ Quod ſi vita doloribus referta ma- xime fugienda eſt, ſummum profe- cto malum eſt viuere cum dolore; cui ſententiae conſentaneum eſt, vI- timum eſſe bonorum, cum volupta- te viuere. Neque enim habet noſtra mens aliud quidquam, vbi conſiſtat, tanquam in extremo; omnesque & morbi, & aegritudines ad dolorem refe- runtur; nec praeterea eſt res vlla, quae aut ſua ſede naturam ſollicitare poſſit, aut frangere. CAP. IV. VOLVPTATEM, IN QWA SITA FELICITAS EST, ESSE INDOLENTIAM CORPORIS, ET TRANCVIIL- LITATEM MENTIS. Eruntamen, cum ſint duo quae- V dam, vt paulo ante eſt inſinuatum, voluptatum genera; nam alia quidem ſpectari poteſt tanquam in ſtatu, ſeu quiete, adeo, vt nihil aliud ſit, quam placabilitas, ſedatio & vacuitas, immu- nitasue a perturbatione, ac dolore: alia vero, tanquam in motu, adeo, vt con- ſiſtat in ſuaui motione, veluti laetitia, hilarirate, & quacunque ſenſus iu- cunde, & quodam quaſi cum dulco- re, & titillatione mouetur, vt dum quis per famem, & ſitim comedit, ac bibit: ideo quaeri poteſt, in vtraquene, a11 ibid. ibid. anin ſtat? d. I7. D con tae, ſtabi Aarn tran. SIt. Q term on a enti ſper ftue Vti Giſi nos Ur ——— —. temman’. lmentis, in lon- relisſo⸗ n celeri⸗ lſolerur. lummu- Itbono⸗ ut futu- ere pa- datione cpoſſit ſechum dis, oribus, Culdere leuius gelen- eo lu⸗ tta ma- idbi, profe Clore; i, . upra- oRra lid⸗ e “ quae Nolhe, E5 tcol⸗ getit, siu⸗ Mo⸗ dum it, ac gene, A an in altera, & quanam felicitas conſi- ſtat? ib. 127. Dicimus ergo, voluptatem, in qua conſiſtit felicitas, ſiue finis beatae vi- tae, eſſe voluptatem priorem, hoc eſt, ſtabilem, ſeu in ſtatu, atque idcirco non aliam, quam indolentiam corporis, & ſ ib. 132. tranquillitatem mentis. ib. 13. Quocirca &, cum vniuerſe volupta- longe profecto abſumus, vt eas volu- ptates, quae ſunt virorum luxu difflfu- entium, aut aliorum etiam, quatenus ſpectantur in ipſa motione, actioneue fruendi, qua nimirum ſenſus iucunde, dulciterque afficitur, intelligamus; vel- vti quidam rem ignorantes, aut a nobis diſſentientes, aut alioquin aduerſum nos male affecti, interpretantur; ſed illud duntaxat, vt res iterum dicatur, intelligimus: non dolere corpore, ac animo non perturbari. Siquidem non compotationes, co- meſſationesque perpetuae, non ipſa cum pueris, mulieribusque conſuetu- do, non piſcium deliciae, aut quaecun- que aliae menſae lautioris cupediae iu- cundam vitam pariunt; ſed quae cum ſobrietate, ſerenoque adeo animo eſt ratio, cauſas, cur quidque eligendum, fugiendumque ſit, inueſtigans, ac opini- ones abigens, ob quas plurima mentes occupat perturbatio. Vt noſcatur vero, quamobrem haec ſola voluptas ſit finis; obſeruari debet, naturam ad voluptatem aliam prima- rio, & tanquam ad finem non tendere, quam ad ſtabilem; quae ex amotione doloris, moleſtiageque conſequitur. Nam mobilem quidem non habet vt fi- nem, ſed apparat ſolum tanquam me- dium ad ſtabilem, nimirum, vt ſit quaſi condimentum operationis illius, quae ad eximendum dolorem, moleſtiamue eſt neceſſaria. Sic enim, cum fames, ETIIGAA tem beatae vitae eſſe finem dicimus, 1063 & ſitis, v. C., res ſit moleſta, animalque Cicer. de incommodet; primarius finis naturae fin. I, 1t. eſt, vt in eo ſtatu animal conſtituat, in quo ſit ab hac moleſtia immune: & quia id, niſi comedendo, bibendoque non poteſt fieri, ideo ſuauitate ipſam come- dendi, bibendique actionem condit, vt animal tanto liberius ſeſe ad comeden- dum, bibendumque accingat. Ac vulgo quidem homines praepo- ſtere agentes, nimirum inconſiderate, intemperanterque abrepti, volupta- tem, quae eſt in motu, tanquam finem ſibi praeſtituunt; verum aduocata in ſubſidium ſapientia voluptates in ordi- nem & concinnitatem redigit, docet- que, non aliam pro beatae vitae fine con- ſtituendam, quam quae finis ſit ſecun- dum naturam, quaeque non alia pro- fecto ſit ab ea, quam praediximus. Ete- nim duce ipſa natura, quicquid agimus, eo ſpectat, vt neque corpore doleamus, neque animo perturbemur; ac vbi id ſemel aſſecuti ſumus, omnis animi pro- Cella ſedatur, ac nihilmaius eſt, ad quod reſpectemus, quaſi requirentes quid- piam aliud, quo ipſum tam animi, quam corporis bonum compleatur: Tunce- nim voluptate egemus, cum ex ipſius abſentia excitatur in nobis dolor; at cum non dolemus, tunc nulla in nobis voluptatis indigentia eſt. Ex quo fit proinde, vt magnitudinis voluptatum terminus, ſeu voluptas ſumma, ipſa ſit doloris amotio, ſeu, qui amotionem conſequatur, ſtatus. Nam vbicunque voluptas adeſt, quam diu quidem adeſt, ibi nihil eſt dolens, aut aegrum, aut vtrumque ſimul. Fit et- jam proinde, vt priuatione doloris ter- minata voluptas ſumma, variari qui- dem, diſtinguique poſſit, augeri autem, amplificarique non poſſit. Natura e- nim, quouſque omnem prorſus dolo- rem exemerit, voluptatem auget; at SSS S8S ſublato ibid. Cic. de 1064 PARS XII PIILOSOPHIAF EPICVRI P. III. ſublato omni dolore, non patitur ipſam ſecundum magnitudinem prouehi, ſed admittit ſolum varietates quasdam mi- nime neceſſarias; vtpote quae ad id, ne doleamus, non comparentur. Quin etiam hincfit, vt abs re inſul- fn. , II. tent, qui cauſantur nos, non habere ib. 17. illud, omni dolore carere, vt aliquid dolorem inter, & voluptatem medium, ſed ipſum cum altero membro ſic con- fundere, vt non ſolum pro voluptate, ſed etiam pro ſumma voluptate habea- tur. Nam quoniam, cum priuamur dolore, ipſa liberatione & vacuitate o- mnis moleſtiae gaudemus; omne au- tem id, quo gaudemus, voluptas eſt, vt omne id, quo oflendimur, dolor; do- loris omnis priuatio recte nominata eſt voluptas. Vtenim, cum bibo, & po- tione fames, ſitisque depulſa eſt, ipfa detractio moleſtiae conſecutionem af- fert voluptatis; ſic in omni re dolo- ris amotio ſucceſſionem efficit volu- ptatis. Vnde & poteſt quoque diſcrimen oſtendi, cum vrgent, non eſſe, cur ſta- tus ille medius voluptas potius, quam dolor dicatur. Quppe detracéta vo- luptate, non ſtatim conſequitur ae- gritudo, niſi in voluptatis locum do- lor forte ſucceſſerit; at contra gaude- mus omittendis doloribus, etiamſi vo- luptas ea, quae ſenſum moueat, nulla ſucceſſerit; eoque intelligi poteſt, quanta voluptas, non dolere, ſit; & niſi quis capiat, eos interroget, qui morborum doloribus acerbiſſimis in- feſtantur. Laert. II, Quod vero etiam ſunt, qui rident, ob- 89. iiciuntque, eſſe voluptatem hanc con- ſtitutionem quaſi dormientis, ac nos inertiae inſimulant; idcirco faciunt, quia non aduertunt, conſtitutionem huiusmodi non eſſe nobis merum tor- porem, ſed potius eiusmodi ſtatum, in quo omnes vitae actiones placide ſimul, atque iucunde peragantur. Nam no- lumus quidem, ſapientis vitam eſſe quaſi torrentem, rapidumue flumen, at non idcirco tamen eſſe volumus, quaſiaquam reſtagnantem, & mortu- am, ſed potius quaſiaquam fluuii taci- te, placideque labentis. Quare & contendimus eius, voluptatem eſſe non inertem, ſed eam, quam ratio efficit fir- mam ſibi. Verum hoſce vt mittam, & ad id, uod caput eſt, redeam, in idemque in- Aſtam, duo apud nos bona ſunt, ex qui- bus illud ſummum, beatumque com- ponitur; vt animus ſine perturbatione, vt corpus ſine dolore ſit; atque ĩta quidem, vt haec bona, vbi omni mole- ſtia detracta, plena fuerint, minime cre- ſcant: Quo enim creſcat, quod plenum ſit? Si corpus omni dolore caret, quid accedere ad hanc indolentiam poteſt? Si animus conſtat ſibi, placidusque eſt, quid accedere ad hanc tranquillitatem poteſt? Quemadmodum ſerenitas coe- linon recipit maiorem adhuc clarita- tem, in ſinceriſſimum nitorem repur- gata; ſic hominis corpus, animumque curantis, & bonum ſuum ex vtroque nectentis, perfectus eſt ſtatus, & ſum- mam voti ſui inuenit, ſi nec aeſtus ani- mo eſt, nec dolor corpori. Si qua ex- tra blandimenta contingunt, non au- gent ſummum bonum, ſed vt ita di- cam, condiunt, & obleétant; abſolu- tum enim illud humanae naturae bonum, corporis & animi pace con- tentum eſt. . Laert. Cic. d An. h ltionemm Um tor-⸗ tum, in eſimul, lum no- um elle fuumen, Mumns, mortu- lüi taci⸗ Are & ſenon lcitfi⸗ adic, ein. qul. corn- vone, le it ole- ece um Gdi Otec le eſt tem coe⸗ Cita- epor- nque oque ſumm⸗ anl⸗ ex- lau⸗ d⸗ olu⸗ e Ull⸗ W. Laert. X, i3. :b. H ETICA. CAP. FELICITATEM, SEV VOLV- DE IIS, CQVAE HANCG 1965 V. PTXATEM PARIVNT, VT CVMPRIMIS VIRTVTES SVNT. Am, cum iſta corporis, animique pax, hoc eſt, tranquillitas in hoc iIn illo indolentia, completa hominis fe- licitas ſit, nihil noſtra magis intereſt, quam ea, quae ipſam facere, tuerique poſſunt, meditari, quandoquidem, dum illa adeſt, quod non habeamus, nihil eſt, dum abeſt, nihil non agimus, vt conſequi ipſam poſſimus, & tamen, vt dictum iam eſt, plerumque non con- ſequimur. Itaque videtur inprimis non ſecus de felicitate, quam de ſanitate philo- ſophandum eſſie; ſiquidem conſtat, il- lum ſtatum, in quo animus ſine per- turbatione, corpus ſine dolore eſt, ni- hil eſſe aliud, quam perfectam totius hominis ſanitatem. Qus fit, vt in- telligi liceat, quemadmodum in corpo- re, ſic in animo quoque iĩpſo, ea, quae ſanitatem creant, & conſeruant, ipſa eadem eſſe, quae obſtant, ne morbi adueniant, aut ſi aduenerint, curant, expelluntque. Cum vero aduerſus corporis mor- 138. pos comparata ſit medicinae ars, quae remedia lis praecauendis, propulſan- disque adhibet; ideo non multum cir- ca illos ſupereſt nobis operae, ſed duo quaedam monita eſſe poſſe ſatis viden- tur. Cic. de Vnum, vt quo auerti poſſint, aut An. , 14. leuiores fieri, & plerumque curari, co- latur temperantia, vitaque ſit ſobria, atque continens, quod morborum ſe- ges non aliunde ſoleat, quam ex op- poſito vitio proficiſci. . Alterum, vt cum eos patiendi in- 15. Cubuerit neceſſitas, fortitudo occur- fulitur, aut adhibetur. rat, & tum perferantur animo con- ſtanti, tum prae impatientia non ex- aſperentur, ac vel illud ſolatio ſit, quod fururi ſint, aut magni, breues; aut diuturni, leues. HS Aduerſus animi autem morbos comparata quidem Philoſophia eſt, vnde & illam animi quaſi medicinam merito habemus: verum ea non per- inde ab iis, qui animo laborant, con- Id nempe, quia corporis morbos ipſo animo iu- dicamus, morbos vero animi neque ſentimus corpore, neque animo aut agnoſcimus, aut iudicamus, vt par eſt, quoniam ipfummet, quo iudicandum ſit, aegrotet. Vnde & intelligi poteſt, eſſe reuera animi morbos pernicioſio- res, quam corporis, vt inter morbos corporis, illi omnium grauiſſimi, & periculoſiſſimi ſunt, qui ſui ſenſum adimunt, ſicuti veternus, aut febris ardentior. Quin etiam eſſe animi morbos de- teriores, quam corporis, eadem de- clarat ratio, qua voluptates animi ſunt voluptatibus corporis potiores. Vide- licet, quod corpore nihil niſi praeſens, & quod adeſt: animo autem & praeteri- ta, & futura ſentiamus. Vtenim ae- que doleamus animo, cum corpore dolemus, fieri tamen permagna acceſ- ſio poteſt, ſi, v. c, aliquod aeternum, & infinitum impendere malum nobis o- pinemur; quod idem licet transferre in voluptatem, vt ea maior ſit, ſi nihil tale metuamus: cum & illud perſpicu- vm ſit, maximam animi aut volupta- tem, aut moleſtiam, plus aut ad beatam, SsSS SSS 2 aut Adde Gaſſend. ad L. X. lLaert. P: 1593. 1066 aut ad miſeram vitam afferre momenti, quam eorum vtrumuis, ſi aeque diu ſi in corpore. G Quoniam vero duo quidam ſunt capitales animi morbi, cupiditas nem- pe, ac metus, cum propaginibus va- riis, cumque adiuncta vbique aegritu- dine, ſeu moleſtia, eo modo, quo corporis morbi cum adiuncto dolore ſunt: ideo Philoſophiae eſt munus ad- hibere remedia, quae ipſos, ne ani- mum inuadant, prohibeant; aut, ſi in- vaſerint, tanquam e praeſidio deiici- ant. Tales ſunt potiſſimum cupidi- tates inanes opum, honorum, aliarum rerum, & metus a Diis, a morte, & a- lii, quibus late graſſantibus, nulla vn- quam pars animi relinquitur ſana. CAP. PARS XII PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III Remedia porro, quae Philoſophia Laert. X, adhibet, ipſae ſunt virtutes, quae a 132. ratione, ſeu prudentia generaliore profectae, huiusmodi affectus arcent, & expellunt. Dico autem rationem, ſeu generaliorem prudentiam, quo- niam cum ſit quaedam prudentia ſpe- cialior, actionibus vitae ſingularibus dirigendis inſeruiens, agnoſcitur ta- men altera generalior, quae nihil ali- vd ſit, quam ipſamet ratio, ipſumue rationis dictamen, ac idem plerisque habeatur cum ipſa ſapientia, cum aliun- de virtus nihil aliud ſit, quam perfecta Quacdam diſpoſitio animi, quam ratio, eu prudentia creet, ac animi morbis ſeu vitiis opponat. . VI. DE RECTA RATIONE, AC LIBERO ARBITRIO, A WCO LAVS OMNIS VIRTVTVM EsST. Inc, cum deinceps de virtute, eius- que ſpeciebus videatur dicen- dum, praemittendum eſt quidpiam de ipſa ratione, ac ſimul de eo, quod in ea eſt, libero arbitrio, cum exinde ſit vniuerſa, quae virtuti competit, laus, vti eſt & oppoſitum, quod vitio debe- tur, probrum, ac vituperium. Itaque, cum ratio generatim nihil aliud ſit, quam facultas ratiocinandi, ſeu iudicandi, ac vnam rem inferendi ex alia, tum illam ſpeciatim hic accipi- mus, quae in rebus agendis, ſeu in ele- ctionem, fugamque cadentibus, iudi- cat, ac infert, ſeu ratiocinatur. Qum poſſit autem iudicium, ſiue ratiocinium recte, peruerſeque inſti- tui, illa quidem ratio, cuius prauum eſt iudicium, non eſt proprie ratio, nosque illam potius opinionem dici- mus: attamen, ob frequentem vſum, di- catur quoque, ſi lubeat, ratio, dummo- do praua intelligatur; vti & recta ratio dici poteſt opinio, modo intelligatur ea, quae ſana ſit. Ac ipſam quidem rationem rectam tum naturae bonitas facit, tum rerum peritia, ſiue experientia, ac obſeruatio ſedula, ex qua efficitur, vt quaſi habi- tis firmis, correctisque principiis, ra- tiocinatio ſolida ſit, & ijure ad illius prouocetur iudicium, qui expertus eſt, ac prudens rerum; ſed & huc fa- ciunt, quae de criteriis in canonica diſputata ſunt, quaeque recenſere ni- hil eſt iam opus. Interim porro cum dico, res in ele- ctionem, fugamque cadentes, ſuppono eſſe quoque in nobis liberum rationis arbitrium, hoc eſt, facultatem eligen- di, & proſequendi id, quod eſſe ipſa ratio bonum iudic arit; reſpuendi vero, ac refugiendi, quod eadem iu- dicarit malum. Eſſe laſopkitent Veraliore arcent, tionem, h quo⸗ ntia ſpe. ularibus titur te. nihilal. ipfümue ſerisque maliun- derech mratio, morbis 60 — 1rtio ignrur redam rerum ruutio habi⸗- S, Ii⸗ 1 Uins pertus e f. 1onic re li nele- NR. tionss lyen⸗ pli endi nin- M FTHNITICA. 1067 Eſſe autem id reipſa in nobis, expe- rientia probat, & communis ſenſus, quo conſtat nihil eſſe laude, vel vitu- perio dignum, niſi quod libere, volun- tarie, iudicato, ex electione ſit; ac idcirco pendet ab eo, quod eſt in no- bis, quodque ab omni dominatu libe- rum, immuneque eſt, ac eiusmodi, vt propterea praemia, ſuppliciaque jure legibus conſtituantur: cum fieri nihil poſſet iniquius, ſi hominum a- Ctiones eſſent condicendae rigidae illi neceſſitati, quam ex fato ortam ali- qui, vt omnium dominam, introdu- cunt, dum quicquid accidit, aut ſic, id ex aeterna veritate, cauſarumque continuatione ffuxiſſe declarant Satius longe profecto eſt, fabuloſae, hoc eſt, vulgari de Dis opinioni ad- dici, quam Phyſicorum fato ſeruire, imponentium ipſum ceruicibus noſtris vt ſempiternum dominum, quem dies, noctesq; timeamus. Quippe illa opinio, ob reuerentiam, quae Diis habetur, vt exorentur, facit ſpem: hoc vero habet neceſſitatem inexorabilem adiunctam. Ac verum eſt quidem, in rebus ra- tione carentibus fieri aliqua neceſſario, (quanquam non ea neceſſitate, quae impediri non valeat, vti & in canonicis, & tum, cum de cauſis ageremus, atti- gimus,) at in homine ratione vtente, & quatenus quidem illa vtitur, neceſſi- tas prorſus eſt nulla; ac nos ideo co- nati ſumus declinationem motuum aſ- ſerere atomis, vt deduceremus, qui poſſet fortuna humanis rebus inter- venire, acillud, quod innobis eſt, ſiue liberum arbitrium, minime periret. Nempe congruum omnino eſt, vt nos in omnem partem verſemus, & contendamus ingenium; in id incum- bendo, vt quomodocunque demum a motione ſempiterna liberum tueamur arbitrium, ac prauitatem euadere in- culpabilem non patiamur. Quod de fortuna autem dico, non eo ſane facit, vt ipſi tribuamus diui- nitatem aliquam, non modo inſtar vul- gi, ſed illorum etiam, qui illam haben- tes vt cauſam quampiam inſtabilem, non exiſtimant quidem porrigere i- pſam quaſi manu hominibus boni, aut mali aliquid, quod ad beatam vitam faciat, ſed putant tamen illam bono- rum, malorumque inſignium occaſio- nes ſuppeditare: non eo, inquam, fa- cit; ſed vt agnoſcamus, ſicut neceſſita- te, & conſilio, ſic etiam fortuna multa fieri, ac idcirco ſapientis eſſe, vt ſe comparet aduerſus fortunam. Porro, cum quidquid bonitatis, aut malitiae eſt in humanis actionibus, non aliunde pendeat, quam ex eo, quod quis ſciens, & volens, ſeu liber facit; ideo animus eſtaſſuefaciendus, vt & ſa- ne ſciat, hoc eſt, ratione reéta vtatur, & ſane velit, hoc eſt, vt liberum arbi- trium ad id, quod vere eſt bonum, fle- ctat, ab eo, quod vere eſt malum, defle- ctat: ſiquidem talis aſſuetudo eam diſ- poſitionem in animo gignit, quam eſſe virtutem definiuimus, vti oppoſita gignit eam, quam proinde licet defi- nire vitium. Taceo autem illud eſſe vere bonum, quod voluptatem, vt ſinceram, ita ſine VIIa vnquam futura moleſtia, ac poe- nitentia creat; illud vere malum, quod ſincerum dolorem, & ſine vlla vnquam futura voluptate, & allubeſcentia parit. Verum autem vtrumque dico, ad eius diſcrimen, quod niſi apparens, fuca- tumque non eſt, cuiusmodi quidem eſt bonum, quod voluptatem praeſentem creans, inſecuturam nihilominus mo- leſtiam, ac poenitentiam habet: malum vero, quod dolorem, moleſtiamue prae- ſentem pariens, voluptatem habet, allu- beſcentiamque futuram, vt intelligi- tur ex iis, quae deducta iam ante ſunt. SSS SSSZ3 CAP. in L. X. Laert. P. 1433. ſqq. 106⁹ CAP. PARS XII. PHILOSOPHIAE EPIOVRI P. III. VII. DE VIRTVTIBVS IPSIS GENERATIM. Gaſſend. Eterum, cum ſit omnis virtus aut CQꝘipfa prudentia, rationisue rectae dictamen, prout ipſi aſſueſcimus, aut ab ipſa prudentja, rectaeue rationis di- ctamine regatur, ac pendeat; conſtat ad hoc poſterius genus ſpectare tum illam, qua quis eſt erga ſe affectus, tum illam, qua erga alterum; cum prudentia aliunde ea ſit, qua quis ad regendum comparatus eſt, non modo ſeipfum, verum etiam alios. Et quae virtus quidem eſtad alterum ea dici iuſtitia generatim ſolet; at ea, qua quis erga ſeipfum affectus eſt, du- plex vulgo diſtinguitur, temperantia, & fortitudo. Moris eſt nobis, vt vtram- que honeſtatis nomine complectamur, vti dum agere ex virtute, nihil eſſe ali- vd, quam prudenter, honeſte, iuſte a- gere dicimus; videlicet quatenus iis, qui ſobrie, continenterque viuunt, viuere honeſte ſeu decore dicuntur; & qui gerunt ſe fortiter, gerere ſe ho- neſte, ſeu decore cenſentur. Quare & nos quoque, vt ceteri ſo- lent, quadruplicem diſtinguimus vir- tutem, vt puta prudentiam, temperan- tiam, fortitudinem, & iuſtitiam; ſed ĩta nihilominus, vt prudentiam non tam vl- li opponamus aflectui, quam incogitan- tiae, ignorantiae, ſtultitiae, ( niſi tamen ex accidenti, quatenus perturbatio ra- tionem veluti occoecat, facitque, vt ho- mo imprudenter agat,) & iuſtitiam ſimi- liter, non tam affectui, quam malitiae, qua quis in fraudes pronuseſt, (niſi etiam ex accidenti, quatenus ira, odium, auaritia, aut paſſio alia facit, vt iniuſte agatur.,) temperantiam autem opponamus alte- ri memoratorum paulo ante affectuum, videlicet cupiditati, & fortitudinem alteri, videlicet metui. Patet proinde, quod ante dixi, ratio- nem eſſe ſobriam, reéteue inſtitutam, quae vitam iucundam, ſeu beatam pa- riat, eo ſpectare, vt intelligamus, prae- ſtare id illam beneficio virtutum, quas ingenerat ac tuetur. Et, quod adieci, illam inueſtigare cauſas, cur quid- que eligendum, fugiendumue ſit, ac abigere opiniones, ob quas plurima mentes occupat perturbatio; eo attine- re, vt intelligamus, eſſe eeam idem cum generaliore prudentia, quae eſt omni- vm eligendorum, fugiendorumque principium, ac ideo bonum maximum, quod ab ea exortae virtutes perturba- tiones ſedent, edocentes, viui iucunde non poſſe, niſi prudenter, honeſte, iu- ſteque viuatur, vt neque prudenter, honeſte, ac iuſte, quin viuatur ſimul iucunde. Effici autem ex hoc vides, quamobrem cenſeam, eſſe virtutes beatae vitae con- genitas, ac fieri non poſſe, vt ab ĩĩs vita lucunda ſeparetur. Nempe cetera qui- dem omnia, vt caduca, atque mortalia, ſunt a germana, conſtantique volupta- te ſeparabilia: ſola autem virtus, vt bo- num perpetuum, atque immortale, in- ſeparabilis ab ea eſt. Simul vero ex his intelligitur, eſſe omnes virtutes inter ſe connexas, & ex capite quidem duplici; vno, quia cum ipſa principe prudentia ceterae omnes coniunétae ſunt, vt cum capite membra cetera, aut cum fonte riui ex ipſo manantes: altero, quia tam pru- dentia, quam ceterae cum iucunda vita cohaerent, & neque, niſi adſint virtutes, eſſe iucunda vita poteſt; neque adeſſe virtutes poſſunt, quin vita ſimul iucun- da ſit. Neque porro, tametſi omnes inter ſe nexae virtutes ſint, ideo pares inter ſe ſunt, ſicut aliqui autumant, qui & paria eſle el ſer iun (0 i Nan An Cir Gallend. loc cit. 1685. ( Siſſend, d laert, X dag. 1eg9. ETHICA. 1069 ł eſſe inter ſe vitia omnia, peccataque de- eo praeſtantius ſit, (ſcilicet non opes⸗- entn, fendunt. Nam & poteſt quis eſſe ad non gloria, non amici, non liberi, &. np⸗ juſtitiam, quam ad temperantiam, At, ſi de ipſo beate viuendo, ſeu felici- pre. comparatior; & poteſt in vno eſſe, tate ſit ſermo; quidni ſit hoc bonum quam in alio, temperantia perfectior; virtute ſuperius, cum finis ſit, cui obti- Acle; 4 nam, ( quod citra quidem inuidi- nendo ipſa virtus inſeruiat? gnic⸗ R am fit dictum,) ipſe, v. c., qui diu- Inclamant aliunde, quod virtutem r ſt, tius iam in eo ſum, vt in ſobrietate pro- eneruem faciamus, dum tantum ipſi vi- rn ficiam, non toto aſſe paſcor; Metrodo- rium non tribuimus, vt ſapientem omni Fine⸗ rus, qui nondum tantum profecerit, paſſione, affectuue carentem reddat: ſed Ncun toto. Conſtat & inter homines eſſe a- patiatur illum aliquibus tangi, vt quod un. . lium alio ſapientiorem; & exiis, qui re- V. C. in amioorumm morte moereat, la- cte & ex virtute agunt, non paria de- orymetur, gemitus, ac ſuſpiria ducat: ace decerni praemia omnibus, vti ne- Verum, cum magni iure faciamus, luic, que peccantibus paria decernuntur quod poſſit nos virtus & a vanis terro- ube⸗ fupplicia. Nempe, quod is ſenſus, ribus, & a cupiditatibus inanibus exi- cunee moresque repugnent, qui paria mere, quando iſta capita ſunt grauio- e,d. omnia faciunt, & peccare aeque rum omnium perturbationum; non nck, contendunt eum, qui parentem, & parui quoque ducimus, ſi ad ceteros mdl eum, qui ſeruum verberet iniuria; cum affectus quod ſpectat, illos ad eiuscemo- & ſint, apud quos nihil diſtet, fabam di mediocritatem redigat, in qua rema- Pen comedas, an parentis caput. neat aliquis humanitatis veluti ſenſus. CH- B.adend. Sed, hoſce vt mittam, illi alii ſunt, qui, Ula certe omnimoda, quam iactare rinn tloc. cit. . quod virtutes ad voluptatem, ſeu feli- ſolent, moeroris detractio, a maiore alio qun 1685. citatem comparatas eſſe dicamus, inſi- malo proficiſcitur, immanitate ſcilicet, talia, mulant, ac debacchantur, quaſi intelli- ac immoderata vanae gloriae ambitio- aptr⸗ gamus eam; quae obſcoena, infamisque ne, & quaſi rabie: adeo, vt videatur tbo⸗ voluptas ſit. Verumiilli ſinendi ſunt, longe praeſtabilius, paſſionem quam- in- vt lubuerit, deblaterare: Nam & quod piam experiri, moerore quopiam affici, virtutem ſummum bonum faciunt, fa- oculos non pati turgere, ſed in lacrymas elle cimus & nos, ſi modo de mediis ad bea- fluere: & quae ii patiuntur, aut fingunt, 8, te viuendum conducentibus ſermo ſit; qui affectu teneroeſſe, amantesque vide- uin 4 Neque enim aliud eſt vlum, quod, ri volunt, quam ex horum decreto ſa- terae quantum ĩpſa virtus, poſit, ipſaque ad- pere, & ringi. der CA P. VIII. rn. DE PRVDENTIA VNIVERSE. ritn Erum, vt aliquid ſpeciatim de vir- Et quod prudentia quidem compa- “M Glend. utibus ſingulis dicamus, ducen- retur ad hoc, vt, quae in vita accidunt Al⸗ L ag. dum initium a prudentia eſt, cuius omnia, ſiue omnes vitae actiones ad . 1439. cum ſit munus vitam regere, & quicquid beatam vitam, ſeu felicitatem, volupta- in vita contingere poteſt, ſic proſpice- temue expoſitam componat; nimis- ſe re, vt ad beatam vitam illud dirigat: quam manifeſtum eſt. Vt enim Me- ſ videri poteſt vna omnium virtutum dicorum ſeientiam non ipſius artis, ſed 4 munera complecti. bonae valetudinis cauſa probamus, & 8 gubernatoris adde X, p. 1446. Gaſſend. ad Laert. 1070 . . „ mavtca &di gupernatoris àrs, quia vene nameana rationem habet, vtilitate, non arte lau- datur, ſic prudentia, quae omnino ars viuendi putanda eſt, non experteretur, ſi nihil efficeret in vita: Nunc autem expetitur, quod eſt tanquam artifex Gonquirendae, & comparandae eius- cemodi voluptatis. Prudentia enim, (ſeu forte mauis ſa- pientiam dicere, eſt vna, quae non mo- do praecaueat, ne quid incidat, vnde corpus doleat, ſed quae etiam poriſſi- mum moeſtitiam pellat ex animis, quae nos exhorreſcere metu non ſinat, qua praeceptrice in tranquillitate viui poteſt, omnium cupiditatum ardore reſtincto. Cupiditates enim ſunt in- ſatiabiles, quae non modo ſingulos ho- mines, ſed vniuerſas familias euertunt, totam etiam labefactant ſaepe rempubl. Ex Cupiditatibus odia, diſſidia, diſcor- diae, ſeditiones, bella naſcuntur; nec hae ſeſe foris ſolum iactant, nec tantum in alios coeco impetu incurrunt; ſed intus etiam in animis iucluſae inter ſe diſſident, atque diſcordant. Ex quo vitam amariſſimam neceſſe eſt effici, vt prudens, ſiue ſapiens ſolus amputata, circumciſaque inanitate omni, & erro- re, naturae finibus contentus, fine ae- gritudine poſſit, & ſine metu viuere. Quod ſivitam omnem videmus per- turbari errore, & inſcitia, prudenti- amque eſſe ſolam, quae nos a libidi- num impetu, & formidinum terrore vindicet, & ipſius fortunae modice fer- re doceat iniurias, & omnee doceat vi- as, quae ad quietem & tranquillitatem ferant. Quid eſt, cur dubitemus di- cere, & prudentiam propter volupta- CAP. PARS XII PHIILOSOPEIAF EPICVRI P. II tem exdetendam ede, & imprudentiam propter moleſtias eſſe fugiendam? Quod dico autem, virum pruden- tem ferre modice fortunae iniurias, ideo eſt, quod niſi ſpeciatim, at gene- ratim ſaltem eas habet prouiſas, neque, i quidpiam praeter ſpem, praeterque - . „. 2 . . ſuſcepta conſilia contingat, ideirco ſe cruciat, quod norit, non eſſe huma- nae ſolertiae, ſagacitatis, facultatis, aut prouidere, aut impedire, ne quid- quam aduerſi, moleſtique eueniat. Imo ſatius ducit, ratione bene inſtitu- ta, (quantum videlicet humana imbe- Cillitas patitur,) infortunatum fieri, quam male inita, fortunatum; ac ni- hil eſſe praeclarius, quam ſi quidpiam fortuna pulcre, feliciterque dirigat, fu- iſſe id ipſi non ſine iudicio, deliberatio- neque commiſſum. Quanquam & ita ſe gerit ſapiens, vr cupiditates inanes reſcindens, ad ne- ceſſaria ſe contrahat, quae tam pauca, paruaque ſunt, vt ea vix vlla eripere fortunae iniquitas poſſit, adeo proin- de, vt cum nulla vel plane exigua for- tuna interuenire ſapienti poſſit, is videatur illi poſſe dicere: occupaui te, fortuna, atque cepi, omnesque adi- tus tuos intercluſi, vt ad me adſpirare non poſſes. Veruntamen de reſcindenda cupi- ditate inferius: nunc cum ſpecétari pru- dentia poſſit, quatenus aut ſeipſam re- git, aut domum, ſeu familiam, aut ciuitatem, ſeu rempublicam, ſicque aut priuata, aut domeſtica, aut ciuilis diſtinguitur: agendum de fſingulis pauca. IX. DE PRVDENTIA PRIVATA. T de priuata quidem, vnum fere eſt caput, vt quisque genium ſuum norit, & nihil natura repugnante ad- orſus, mature prouideat de ſtatu, in quo gon Otmmn que⸗ ſoopt Xum inite a narn nili fuſa inſt 00⁰ ilo ſe tit xe tio N — — ⸗ Centiamn 1Nn ? pruden- nüiurins, t gene⸗ neque, terque lrco ſe huma- Bultatis, e quich eniät. inſtitu. imbe⸗ fieri, 4c ni- dpiun l, fl⸗ ratio⸗ S, Vt One- auci, pere toin⸗ dor⸗ lt, is auite, adli- birare cupi⸗ ipru⸗ n e- n, aut oque Ciulis guis A. ETICA. 1971 quo tam vitam exacturus ſit, & cui & rem agat, ſapientia dignam, & ſibi in- omnes vitae actiones ſic accommodet, terim neceſſaria ab iis, quibus rerum vt quam fieri poſſet indolentiſſime, at- ſit abunde, prouideat. que tranquilliſſime viuat. Quatenus tamen, & quouſque aut Oportet enim ſibi finem, ſiue vitae iſtud, aut aliud ipſi affine praeſtandum ſcopum ratum, conſtantemque praefi- ſit, vbi neceſſaria deficiunt, (ac id agi- xum habere; & ratione quidem bene tur, vt quaeſita animi fiducia, ea, quae inita, ſecundum omnem euidentiam, in diem accidunt, generoſe excipia- qua ſolemus expendere, ſi quid opi- mus,) adhibenda eſt ipſamet ſapien- namur, aut ſtatuimus, omnia quippe, tia, Philoſophiaue in ſubſidium: malo niſi id fiat, indiſoretae temeritatis, con- ſcilicet conſultori earum rerum arbi- fuſionisque plena euadent, ac ſuſcepti, trium, quae noſtra interſunt, permitti- inſtitutiue ſubibit ſera poenitentia. mus, ſ quod naturae eſt neceſſarium, ſi- Quinetiam, niſi occurrente quauis ne Philoſophia & metimur, & appara- occaſione vnamquamque actionem mus. tuarum, vt ad huiuscemodi ſcopum, ſic Quare oportet philoſophantem hu- ad ipſum naturae finem, quem tibi in iuscemodi rebus prouldere, & vsque illo conſtituendo propoſueris, referas, dum quidem adhibita ipſis cura diligens ſed ad aliud quidpiam ſiue proſequen- eas ſuppeditarit. Quamdiu autem quid- do, ſiue refugiendo deflectas; non erunt piam ex ipſis, ſine quo perfecta conſtet tibi vitae actiones propriis ſermonibus fiducia, poteſt detrahi, non accingere conſentaneae, ſed tranquillitatem, e- ſeopibus, alimentisque comparandis. xempli gratia, verbis extollens, nego- Philoſophia igitur duce, harum re- tioſum reipſa te, turbationique obno- rum ſtudium ſuſcipiendum eſt; ac fiet xium prodes. breui, vt agnoſcatur, quae virtus, & Is porro praeſcriptos a natura fines quanta boni ſit, id ſolum in ipfis, quod in vitae ratione ienunda perſpexit, cui ſit minimum, ſimplex, leueque requi- perſpectum eſt, quam parabile ſit, faci- rere, quoniam, quod in vita ſuauiſſi- leque occurrat, quod neceſſarium ad mum, & amoleſtia alienum eſt, id ex vitam ſit, ſeu, quod ad detrahendum, minimo, quo quis ſit contentus, depen- quicquid ob indigentiam in corpore det. Quae vero ſecum impedimenta dolet, ſufficiat. Exinde, videlicet no- ſollicita rerum comparatio trahit, cum vit ita praeclare ſeriem vitae totius con- agnoſcantur ex grauitate, laboreue cor- ſtituere, vt nullatenus rebus, ac nego- poris, aut ex ipſa rerum comparanda- tiis contentionis, ac adeo aleae, pericu- rum difficultate, aut ex abductione a lique plenis indigeat. ſpeculationum longe praeſtantiſſima- Ex hoc proindefit, cur ſapiens pau- rum ſtudio, (quod continens eſſe ope- pertatem non valde timeat, quando rae pretium fuerit,) aut quapiam alia tam rarum eſt, vt ea, quae neceſſaria demum ex cauſa; ea ſane euadit proti- ſunt, cuiquam deſint. Quod ſi forte nus infrugifera, neque digna, quae ea quoque deſint, ac pecunia ad ipſa cum perturbationibus conſequentibus comparanda indigeat, non idcirco ta- commutetur. men vitam ſic inſtituet, vt Cynicorum Quod praemonui autem, vt quisque more mendicet, ſed aliquos potius ad genium ſuum norit, ſeſeue ipſum con- ſapientiam ita erudiendos ſuſcipiet, vt fulat, ut ſui ipſius deſtinationem, Ttt ttt quatenus Adde Gaſſend. ad Laert. X, 1453. 1072 PARS XII. PHILOSOPHIAF EPICVRI P. II. quatenus ſe ad aliquid idoneum com- pererit, faciat, idcirco feci, quod alio- quin nihil eſſe poſſit aerumnoſius & a tranquillitate alienius, quam illud vitae genus ſequi, ad quod te ineptum fin- xerit natura. Quo fit, vt neque viro deſidioſo vita actuoſa ſequenda ſit, neque actuoſo de- ſidioſa. Quippe vt illi otium quies, a- Ctio labor eſt, ſic iſti otium labor, actio vero quies. Sic timido, ac leni defugi- enda militia eſt, audaci atque impatien- ti vmbratica vita. Siquidem neque ille in bello, neque iſte in vmbra poteſt tranquille degere; quod idem poteſt fa- cile intelligi in ceteris: adeo proinde, vt nihil ſit tutius, quam illud ſolum ag- gredi, quod exequi non aduerfante, repugnanteque natura poſſis. Vnum addo, vt quantum licet, is ſtatus, qui deligitur, quo ſecurior ſit, & tranquillior, deligatur mediocris, ſeu qui neque valde emineat, neque valde abiectus ſit. Quoniam verſari in ciui- tate, neque vtleonem, neque vt culi- cem oportet, ne aut huius inſtar, facile exteraris, aut inſtar illius inſidiis ca- pteris. CAP. X. DE PRVDENTIA DOMESTICA. AbP domeſticam prudentiam, quod ſpectat, cum ea eſſe poſſe videatur, aut coniugalis, aut paterna, aut herilis & poſſeſſoria, licet circa priorem qui- dem ad id ſolum endere, quod elici- tur ex iis, quae ſunt mox de genere vi- tae inſtituendo dicta. Videlicet, ſi ita quidem comparatum te noueris, vt viuere caelebs ſine ango- re non poſſis; vt poſſis patienter moro- ſam vxorem, male moratos liberos fer- re; vt valeas non admodum angi, vbi videris liberos eiulantes, morbo labo- rantes, tibi praemorientes; vt non ſolli- citudinibus variis diſtineri, diſtorque- rique, quo omnia neceſſaria ad coniu- galem ſtatum prouideas, quo nocu- menta omnia auertas, atque id genus cetera; eo caſu & ducere vxorem, & ſuſ- cipere liberos, quibus prudentia con- iugali, & paterna conſulas, lcet. At niſi talem te noueris, vides, ſi ducas, ſi ſuſci- pias, quantum tibi ad beatam vitam, hoc eſt, germanam tranquillitatem, ſis fa- turus impedimenti. Ac praeſumere quidem potes & v- xorem morigeram, & bene natos libe- ros, & curas non multas, nec magnas; veruntamen praeſumes ſolum, neque ſe quis Deus tibi vadem dabit, rem ita ceſ- ſuram, vt praeſumſeris. Quare cum ſit ſaltem res admodum anceps, alienum a ſapientia eſt, vltro fubire aleam, ac eo ſe conücere, vnde, ſi deinceps poeniteat, reuocare pedem non poſſis. Dico tamen, vltro, quoniam poteſt aliqua vitae circumſtantia exigere, vt, inuitus licet, nuptias adeas, liberosque ſuſcipias, veluti, ſi eo loco ſis, vt tibi ſit patriae commodis ſeruiendum. Nam, quod nonnulli quidem praetexunt propagationem generis, cui veluti ad- ſtricti ſimus; periculum ſane non eſt, ne deſint, qui & nuptias colant, & pro- creandis liberis vacent, vt inuidendum proinde ſit, ſi ſapientes aliqui pauci ab hoc munere praeſtando abſtineant. Quod ſi quispiam caſus, aut cer- tum conſilium, neceſſitasue aliqua te ad nuptias adegerit, tum & vxor eſt eo loco habenda, vt tui amantem, partisque curarum ſuſcipientem red- das, tum liberi ita curandi, vt partim natura praeſcribit, quae ad hoc nos inſtigat, vt, ſimul atque nati ſunt, illos depereamus, ſollicitique de lis adde Gaſſend adLaen 1). 1463, 1poteſtſa. Pproinde, lolum g. duerlinte, lliet, i⸗ rior ſir & Ncris, ſel lue palde tiin ciu. e vt euli. ar, fuclle nſidiis a. negleſ. nitacel eCuſit Nienum naceoſe Oenuitest, npoteſt ete, , erOöe uͤbi ſit Nm, etexunt luti ad⸗ non elt, pr0. dendum Pocitb nt, ut cel⸗ diqe & Wor nantenn, n red- pamuin 100 5 nt, ſe de iis adde Saſſend. ETRIGCA. iis ſimus, (quod ouibus etiam aclu- pis, aliisque animalibus eſt commune,) partim ipſa ſapientia, quae ita inſtitu- endos monet, vt & patriis legibus ob- ſequentes ſint, & ipſimet fieri ſapien- tes exoptent. Neque vero haec cura modo pro liberis propriis ſuſcipienda eſt, ſed pro liberis etiam amicorum, ac ſi pu- pilli praeſertim ſint, cum nihil eſſe poſſit amicitia dignius, quam ſe tuto- rem gerere, ac parentis loco erga illos habere, quos amicus praemoriens & ſumme amauerit, & vt orphanos, ita praeſidio indigentes reliquerit. Circa poſteriorem, & quatenus quidem ſubſunt ſerui, ac famuli, qui ipſi ſunt neceſſaria quidem, ſed parum plerumque iucunda poſſeſſio, ita debet ſapiens dare operam, ne inſoleſcant, ac moroſi fiant, vt manſuete ſe, quan- tum fuerit fas, erga illos gerat, & di- ſcolos quidem pene inuitus caſtiget, memor ſcilicet, eſſe homines; facile au- tem indulgeat, veniamque condonet, ac ſi qui praeſertim indolis non malae, diligentesque extiterint. Et neque id modo, ſed etiam, vbi aliquos na- tos ad ſapientiam compererit, quales apud nos non defuere, ac ipſe prae ceteris Mus, illos & promoueat, & amicos vocet, & philoſophari ſecum ſuaue ducat. . Quatenus autem familiaris res ſub- eſt, Ulius curam ita habebit, ſicque in futurum proſpiciet, vt id tamen citra auaritiam, diteſcendique cupiditatem 1073 fiat. Sed de hac quidem cupiditate poſtea. Interim vero non debet ſa- piens rem familiarem negligere: quia id ex vſu vitae eſt; ne, ſi peſſum nem- pe res eat, ac deinceps, quae ſunt ad vitam necefſaria, non ſuppetant, phi- loſophando obex fiat, dum aut labo- rioſe requirenda erunt, quae potue- rant nullo, exiguoue negotio ſeruari; aut emendicandum, petendumque im- portune ex alio, quod quis potuerat ex ſeipſo facili ſtudio obtinere; aut ſe- neſcendum, aegrotandum, morien- dum ea in egeſtate, quae tranquilli- tati animi non parum officiat. Ac praeter illa quidem, quae ſunt vitae vſibus neceſſaria, eſſe quaedam poſſunt, quae pro conditione perſo- nae, loci, temporis habenda neceſſa- ria ſint, ac idcirco non habenda ne- glectui: at eſſe praeſertim eorum cura debet, quorum ad tollendum indigen- tiam naturalem neceſſitas eſt, quibusue negatis natura ipſa dolet. Talis eſt frugis prouiſae copia; ipſique eos ma- gis commendamus, qui frumentum domum, quam qui fupellectilem pre- tioſam important. Delectat nos certe maximopere, quod cum nuper graui obſidione vrgente, tam multi fame in hac noſtra ciuitate perierint; ipſi tamen potuerimus tot, ac tam bonos familiares, amicosque nobis conuiuen- tes ſeruare; non congeſtis lautis edu- liis, ſed prouiſa fabarum copia, ex qua ad certum numerum licuit ſingu- lis dietim impertiri. CA P. XI. W DE PRVDENTIA CIVILI. Vod attinet demum ad ciuilem prudentiam, id repetendum haut ad Laert. ſecus eſt, quod circa ipſum genus vVi- X. Pp- 1463. tae eligendum eſt inſinuatum. Nempe, ſi qui ſint natura ambitioſi, appetentesque gloriae, actuoſi allunde, & publicis rebus gerendis idonei; ac inſuper ii, quibus aut naſcendi con- ditio, aut fors, aut occaſio ianuam facilem ad publicae rei adminiſtra- Ttt ttt 2 . tionem: 1074 PARS XII PHILOSDPHIAE EPICVRI F. UI. tionem aperiat, poſſunt ii non quie- tem ſectari, ſed ſe publicae admini- ſtrationi, actuoſaeque vitae dedentes, ſuae naturae obſequi: ſcilicet cum ſint ita comparati, vt ex vita otioſa per- turbationem & moleſtiam, dum, quod concupiſcunt, non aſſequuntur, tra- hant. At ſi qui aut ſuapte natura compa- rati ad otium ſint; aut ambitionem, vanitatemque virationis repreſſerint; aut, quid id ſit rei, experti, quaſi ex procellis emerſerint; aut tot, tamque magnis exemplis facti cautiores fue- rint; haut abs re illi reputabunt eſſe ſibi otium longe praeſtabilius, neque eſſe congruum, vt illud cum vita actuo- ſa commutent; niſi quid forte inter- veniat ex parte Reipubl., quod eorum induſtriam depoſcat; vnde & conclu- dimus, ſapientem non eſſe ad Rem- publ., niſi quid interuenerit, acces- ſurum. Quidni? cum illi otium ſectandi li- ceat facilius longe, ac tutius eundem- met finem conſequi, quem ſibi viri ambitioſi per pericula, ac labores prae- ſtituunt. Nam de horum ſcopo vt dicam; non defuere vnquam, qui vt ſecuritatem ex hominibus adipiſcerentur, (ac pro conditione quidem principatus, & regni, ex quibus eam vulgo compa- rari putant,) affectauerint gloria prae- fulgere, illuſtresque euadere; exiſti- mantes ſe hac ratione ſtatum ſecurum, tranquillumque ex hominibus para- turos. Ac ſi ſecura quidem fuit, tran- quillaqque ipſorum vita, ii ſunt illud ipſum, quod naturae eſt, bonum con- ſecuti: niſi autem ſecura, tranquil- laque fuit, (vt reuera eſſe vix poteſt.) tum exciderunt ſane ab eo, quod na- turae congruum nanciſci ex principatu fruſtra appetierunt. At cum ſapientis ſcopus ſit idem, ſecuritas nempe, & tranquillitas vitae: quanto, amabo, compendio ad eum peruenit, cum vitae ciuilis turbas fu- giens, directo, ac ſtatim, ſeipſum in profundiſſima quiete, & quaſi in portu omnino ſilente, tranquilloque conſti- tuit? Felix profecto, qui pernorit ſummum bonum, beatamque vitam, non in principatu, aut potentia domi- natrice conſiſtere; non in numeroſa pecunia, aut poſſeſſione rerum ampla; ſed in vacuitate doloris, ſedationeque affectuum, ac diſpoſitione illa animi, quae ipſis naturae finibus omnia cir- cumſcribens, efficit, vt paucis con- tentus id obtineat, quod illi, niſi impe- rent multis, opesque magnas habeant, obtinere ſe poſſe diffidunt. Certe, ſi de me liceat dicere, felici- tati ſummae duco, quod factionibus ciuitatis me nunquam immiſcuerim, ac populo nunquam placere, adulari- que ſtuduerim. Ecqua vero id face- rem rationes quando, quae ego ſcio, non probat populus, quae probat po- pulus, ego neſcio. Quam vero & mi= hi, & ipſi Metrodoro ſimul non no- cuit, occultis vixiſſe; cum videlicet inter bona tanta, quibus licuit paruis in hortis, inque obſcura Melite frui, nobilis haec Graecia nos non modo ignotos, verum etiam pene inauditos habuit! Dixi autem, niſi quid interueniat ex parte reipubl., quoniam, ſi respubl. vocet, ac opera noſtra reipſa indigeat, inhumani ſimus, ſi, cum licuerit plu- rimis prodeſſe, nolimus. Simus & nobis ipſis iniurii; cum, niſi ſalua re- publica eſſe nobis non liceat, id, quod maxime cupimus, otioſis. Haut ergo ſic ſe habet ſapiens, vt videre aliquos licet, qui profeſſi ſapi- entiem, videntur ſibi adeo pulcre, prae faſtus 2G ſend. a Laen.) 190 lt iden, itas vitae⸗ ) Ad eum urbufo. ipfum in linportu neconſti. pernorit le vitam, tia Comi- mumerofi n mpl tioneque 1 animi, nnin cir⸗ cis con⸗ itimpe- bezut, 8, ſeicr. ionibus cuerim, dulori- i ce- 0 ſcio, at Po. 0mi⸗ on no- igelicet paruis e floi, n modo uditos ruenit espub ldigenh, rit plu. Wus luste⸗ hn 5, t upr. Prae faſtus faſtus abundantia, perſpectum habere negotium politici regiminis, vt paria Lycurgo, ac Soloni moliri ſe poſſe con- fidant. At ſi rogetur, vt leges ferat, vt & formam regiminis, & magiſtratuum munera praeſcribat; id non detreéta- bit, ratus nempe illos, qui primi con- didere leges, ac iura, & conſtituere re- gimen, magiſtratumque in vrbibus, vi- tam conſtituiſſe in ſtatu ſecuro admo- dum, & tranquillo; cum, ſi quis deme- diofiſta tolleret, vitam viueremus fe- rarum, & qui alium haberet obuium, ipſum tantumnon deuoraret. Sin vocetur, vt princeps ſit, & iux- ta leges, ac regimen iam conſtitutum rempubl. regat, non detrectabit ſimi- liter, ratus, tametſi ea res aleae plena plerumque ſit, poſſe tamen virum ſa⸗ pientem ſic proſpecta habere omnia, ſic prouidere omnibus, vt exigua illi, quod ante dicebam, fortuna interue- ETHICA. 1075 niat, & maximae interim, grauiſſimae- que res conſilio ipſius, & ratione ad- miniſtrentur. Dabit vero operam in- primis, ne, cum hominum infirmio- res debitum obſequium potentioribus exhibuerint, iſti illos aut opprimant, aut egere rebus ad vitam neceſſariis, ipſi is affluentes, patiantur. Quippe, cum is ſit omnis ſocietatis, ac reipu- blicae adeo finis, vt ex operis mutuis praeſtitis, vita omnium ſit tuta, ac bea- ta, quam maxime licet. Tandem, ſi a principe vocetur, & occaſio poſcat, vt ſeu conſilio, ſeu au- xilio obſequium illi exhibeat; id de- nique non detrectabit, ratus, cum ſit non modo pulcrius, verum etiam iucundius, beneficium dare, quam ac- cipere; rem fore pulcerrimam, ſic lon- ge iucundiſſimam, beneficium con- ferre in principem, ex quo ad tam multos ſit redundaturum. Sed haec de prudentia. CA P. XII. DE TEMPERANTIA VNIVERSE. add Ga-QEquitur temperantia, pars, vt iam ſend. ad e, „quidem, quae praecipuam honeſti, ac decori continere rationem videatur. eſt dictum, honeſtatis prior, ac talis Nempe cum illius ſit munus, animum cupientem reprimere, vt fortitudinis eſt, eundem metuentem erigere, mi- nus indecorum habetur puſillanimitate demitti, quam cupiditate efferri; atque idcirco magis decorum, cupiditati ob- fiſtere, quam aduerſus metum eniti. Initio vero illud quoque circa tem- perantiam obſeruandum eſt, expeti ipſam non propter ſe, ſed quia volu- ptatem pariat, hoc eſt, animis pacem aſſerat, & eos quaſi concordia quadam placet, ac leniat. Siquidem cum in moderandis cupiditatibus verſetur, ac idcirco in rebus aut expetendis, aut fugiendis, rationem vt ſequamur, mo- neat; non ſatis eſt iudicare, quid facien- dum, non faciendumue ſit, ſed ſtare et- iam oportet in eo, quod ſit iudicatum. Plerique autem, quod tenere atque ſeruare id, quod ſtatuere, non poſſunt, vichi, & debilitati obiecta ſpecie volu- ptatis, tradunt ſe libidinibus conſtrin- gendos, nec, quid prouenturum ſir, prouident: ob eamque cauſam propter voluptatem & paruam & non neceſſa- riam, & quae vel aliter pararetur, & qua etiam carere poſſent ſine dolore, tum in morbos graues, tum in damna,tum in dedecus incurrunt, ſaepe etiam legum, iudiciorumque poenis obligantur. Qui autem ita frui volunt volupta- tibus, vt nulli propterea dolores con- ſequantur, & qui ſuum iudicium reti- nent, ne voluptate victi faciant id, quod ſentiunt non eſſe faciendum; hi Titt ttt 3 voluptatem 1076 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. voluptatem maximam adipiſcuntur praetermittenda voluptate. Iidem ceſſarias, ſed inanes, ſeu ex opinione inani prognatas. etiam dolorem ſaepe perpetiuntur: Et quia efſſe illas naturales, neceſſa- ſ ne, ſi id non faciant, incidant in ma- riasque diximus, quae, niſi expleantur, 1 iorem. dolorem in corpore creant; conſtat, eas, l Ex hoc vero intelligitur, temperan- quae ad nullum dolorem, noxamque, l tiam eſſe expetendam, non, quia volu- niſi expleantur, deducunt, & cum ſtu- ptates aliquas refugiat, ſed quod ab dio tamen vehemente ſunt, eas tales illis ſe continens, moleſtias declinet, quibus deuitatis, voluptates conſequa- tur maiores. Id vero interim ita fa- ciat, vt res honeſtati, decorique verta- tur, ac intelligi valeat, poſſe eosdem vt voluptatis, ita decori amantes eſſe; imo & tales, qui, cum omnes virtutes & colant, & retineant, ea plerumque praeſtent, atque conſequantur, ex quibus manifeſtum fiat, quanto ſit o- mnibus odio crudelitas, & quanto a- mori probitas, & clementia, atque ea, quae maxime mali petant, & concu- piſcant, ad bonos peruenire. Porro, quia cupiditatum, circa quas verſatur temperantia, aliae naturales, aliae inanes ſunt; & ex naturalibus aliae neceſſariae, aliae non neceſſariae, (vt praeteream neceſſariarum alias perti- nere ad vitae ſimpliciter, qualis eit cibi, atque potus, vnaque voluptatis, quace in motu eſt; alias ad ipſam felicitatem, ualis indolentiae, & tranquillitatis, iue voluptatis in ſtatu,) conſtat pro- fecto non abs re diſtinxiſſe nos in Phy- ſiologia cupiditatum genera tria. Dixi- mus nempe alias eſſe naturales & neces- ſarias, alias naturales, ſed non neceſſa- rias, alias neque naturales, neque ne- CA FP. euadere non ob neceſſitatem, ſed pro- pter vanam opinionem: ac tametſi prin- cipium aliquod a natura habeant, id tamen, quod vltra modum diffundun- tur, non habere ab ipſa natura, ſed ab inanitate opinionum, quae homines reddunt ipfis etiam feris, huiuscemodi diffuſioni non obnoxiis, deteriores, quin etiam ipſas cupiditates probari vel ex eo poſſe, eſſe non modo non neceſſa- rias, verum etiam non naturales, quod appetentiam contineant diffluentem, difficileque, aut etiam nullo modo ex- plebilem, & plerumque etiam cauſaeno- cumenti alicuius eſſe iure reputentur. Vt de quibusdam autem praecipuis ſpeciebus temperantiae, iuxta praeci- puas aliquas cupiditatis ſpecies, dica- mus; ſeligi poſſunt ſobrietas, quae oppo- nitur gulae, ſeu nimiae cupiditati cibi, ac potus. Continentia, quae libidini ſeu cupiditati venereorum effraeni. Leni- tas, quae irae, ſeu cupiditati vindictae: Modeſtia, quse ambitioni, ſeu cupidita- ti honoris: Moderatio, quae auaritiae, ſeu cupiditati diuitiarum; denique ob affinitatem, quae eſt inter cupiditatem, ac ſpem; ipſa medioeritas, quae eſt inter ſpem, deſperationemque futuri. XIII. DE SOBRIETATE ADVERSVYS GVLAM. G s Lorimi vero dici non poteſt, quan- planum faciens neceſſitatem, qua illa la- eee Ltum ſit bonum ſobrietas, quae nos borat, poſſe rebus tenuibus, paratuque X. p. “ ad victum tenuem, ſimplicem, parcum- facilibus, cuiusmodi ſunt polenta, 1400. & que reducit; docens nos, quam id ſit fructus, herbaeque, & aqua, abunde 1503. exiguum, quod natura deſiderat; ac ſanari. . I inione eceſſa. Auntar, tabens, unque, umſtu⸗ 8 tales d pro. lprin. nt, id ndun- led ab tnines emodi lores, rie elli- uoc em, 0 ex⸗ leno. ntur. uis ci⸗ c. 0⸗ iſen eni⸗ e: Gita⸗ tine, eob tenn, ter klr gie⸗ Nlh, ETHICA re Id nempe, quod ob indigentiam mo- leſtia corpus afficit, praeclare, & quan- tum ſat eſt, eximunt, quae nullibi non ſupetentia, ſimplicem ſiccorum, hu- midorumque alimentorum naturam habent; quod ſupereſt vero, quicquid in luxum abit, id ſpectat ad cupiditatem, quae neque necefſaria eſt, neque occa- fione alicuius rei moleſtiam neceſſario inferentis, creatur: ſed partim, quia quidpiam angit, vellicatque, ob id ſo- lum, quod eius abſentia impatienter toleratur, partim, quia abſoluta, & ſine Vllius moleſtiae intermiſtione oblecta- tio praeſumitur, partim, ac, vt paucis dicatur, quia menti inhaerent inanes, falſaeque opiniones, quae neque ad ſar- ciendum vllum naturalem defectum ſpectant, neque ad aliquid habendum, ex cuius abſentia corporis ipſius com- pages diſſoluatur, tendunt. Siquidem vel ipſa, quae ad manum ſunt, abunde ſufficiunt obtinendis iis, quibus natura indiget; haec quippe e- iusmodi ſunt, vt partim ob ſimplicita- tem, partim ob exiguitatem, nullo ne- gotio ſint parabilia. Hinc illi quidem v. g. qui carnibus veſcitur, opus etiam eſt inanimis rebus; at illi, cui ſunt res inanimae ſatis, dimidio ſolum opus eſt, ac ipſo quidem tum facile parabili, tum ad apparandum modicis ſumtibus e- gente. Sunt porro quatuor quaedam prae- cipua commoda, quae ſobrietas parit. Vnum, quod victui ſimplici, minime- ve ſplendido, copioſoque aſſueſcere, ſanitatis numeros implet. Videlicet opiparae, vberesque epulae fſunt, quae cruditates, grauedines, podagras, fe- bres, morbosque alios gignunt, exaſpe- rant, protrahunt; non vero eſcae ſim- plices, quas natura, vt neceſſarias, ita ſalutares facit, producitque, & non ce- teris quidem animalibus modo, ſed ipſi quoque homini, qui illas tamen ſuo malo deprauat, iisque cupediis vitiat, ob quae deinceps illas deperiens, nihil aliud, quam ſuam deperit perniciem. Quamobrem ſi ſapuerimus, cauen- dum nobis eſt ab eo cibo, cuius fruitio- nem deperimus, proſequimurque, & quem tamen, vbi illius fuerimus facti compotes, fuiſſe malo noſtro gratum reputamus. Huiuscemodi autem eſt, qui opiparus eſt, ac pinguis; quo mi- nus probari carnium vſus poteſt, qui ſane potius officit ſanitati, quam ad il- lam proſit. Argumentoque eſſe pot- eſt, quod cum ſanitas conſeruetur per eadem, per quae amiſſa recuperatur; conſtet ipſam tenuiſſimo, & citra car- nium vſum victu recuperari. Nihil autem mirum, ſi hominum vulgus putet eſum carnium ad valetu- dinem conferreidem enim eſt, qui exi- ſtimat, ſanitatis tuendæ vim eſſe in ĩpſis voluptatum quaſi prolutionibus, et- iam venerearum, quarum tamen eſt nulla, quae quicquam proſit alicui, cum & bene ſit, niſi etiam noceat. Alterum eſt, quod hominem ad vſus vitae neceſſarios expeditum, & impi- grum facit. Quippe, ſeu functiones animi requiras, ſerenitatem, aciem, vi- gorem animi tuetur; ſeu functiones corporis, ipſum vt ſanum ſit, vegetum, agile, diligens tuetur: at repletio, ſatie- tas nimia, ingurgitatio, crapula, ani- mum obfuſcat, retundit, ac languidum reddit, corpus autem vt morbidum, ſic debile, ſegne, praegrauatum facit. Quaeſo vero, ecquid ſpeciatim tibi pol- licearis de illo, cui ob vinum largius e- potum, grauantur membra, praepedi- vntur crura, lingua tardeſcit, madet mens, oculi nant, ſingultus, gurgia, cla- mores gliſcunt? Longe ſane aberit ſapiens, vt in com- potationibus, temulentiaque perno- tetur, — 1078 PARS XII. PHIVOSOPEIAF EPICVRI F.II. Getur’, qui aut vinuli hemina eſſe contentus debeat, aut pro potu ſuauiſ- ſimo obuiam quamque aquam habere. Neque vero id modo, ſed longe etiam aberit, vt lautis dapibus ſe inferciat, aut inguibus, & craſſis ventrem oneret, cui ſufficere debeant ſimpliciſſimae, imo ipſa naturae dona. Quod ſi huiusmodi tenuium, ſim- pliciorumque ciborum vſus ad haben- dum Milonis robur, ac vniuerſe ad vi- rium corporis contentionem minime confert, neque ſane eo robore, inten- ſisque viribus ſapiens indiget, ſi con- templationi quidem, non vitae actuo- ſae, petulantique ſit incubiturus. Tertium, quod praeſtat, vt ſi quan- do per interualla ſit menſa ſplendidior, ipſi deguſtandae comparati ſincerius ſimus. Non profecto, quod viles ci- bi aequalem epulis ſumtuoſis volupta- tem non afferant, vbi exemta pror- ſus fuerit, quaecibi defectu moleſta eſt fames, (nam polenta etiam, & aqua vo- luptatem maximam pariunt, ſi quis modo famem, ſitimque expectans, iis, cum indiguerit duntaxat, vtatur,) ſed quod ĩſti aſſueti lautioribus epulis, ea- rum ſuauitatem prae ſaturitate pene continenti non ſentiant, perinde ac ſa- piens, qui ad eam percipiendam, gu- ſtatum prae victus tenuitate compara- tum affert. uO pacto accidit illi quoque, vt publicis ſpectaculis ſincere prae aliis, ſi intereſſe aliquando iis con- tigerit, oblectetur. Quod nego autem, tenuiſſimo victu, id eſt, contemtiſſimis eſcis, & potioni- bus minorem voluptatem percipi, quam rebus exquiſitiſſimis ad epulan- dum; improbari quoque, niſi ab eo, non poteſt, qui ſibimer ipſi vanis im- ponat opinionibus, qui non attendat llos ſolos magnificentia iucundiſſime frui, qui ea minimum indigent, qui nunquam ſiti, aut fame preſſus, a- quam, aut cibarium panem vſurpa- rit. Me profecto quod attinet, pane cibario, & aqua veſcens, aut nonnihil duntaxat caſei Citheridi, (ſi quan- do epulari iuuet paulo ſumtuoſius,) ſuperaddens, voluptate abundo in corpuſculo; ac nuncium remitto vo- luptatibus, quae ex vulgari epularum magnificentia percipiuntur. Vnde & efficitur, vt, ſi modo panem, po- lentamue, & aquam habuero, paratus ſim, vel cum ipio Ioue de felicitate cer- tare. An addam vero eduliorum magni- ficentiam, ac varietatem non modo ipſam animam perturbatione non exuere, ſed neaugere quidem volu- ptatem in corpore; quando ipſa quo- que eo, quod dolebat, exemto, finem reperit? Exempli gratia, carnium v- ſus, de quo mox loquebar, nec ſpecia- tim adimit quicquam, quod naturae moleſtum ſit, neque aliquid peragit, quod, niſi compleatur, in moleſtiam ſit abiturum. Interim autem gratiam ha- bet violentam, ac fortaſſis quoque ex contrario miſtam; quatenus ad vitae durationem minime valet, confert au- tem ſolum variandis voluptatibus, ſi- milis vſibus venereis, vinorumque pe- regrinorum potationibus, ſine quibus poteſt natura, ſeu vita manere; cum ea, ſine quibus manere non poteſt, com- pendioſa penitus ſint, facileque, & ſalua luſtitia, liberalitate, tranquillitate, otio plurimo obtineri poſſint. Ac taline perſuaſione ſint homines vulgares, nihil eſt, quod moremur; vi- get ſiquidem petulantia, intemperan- tiaque in id genus hominibus, adeo proinde, vt verendum non ſit, ne quandoque deſint, qui animalibus ve- ſcantur. Nam, ſi omnes quidem o- ptime de rebus ſentirent ‚nihil foret opus add, G ſend. Laert, p. 120 150 ſſus, . VHurze. 1, Ppane lonnihul quan- uolils,) indo in ito vo. Mlarum Vode m, po- Paratus Aecer⸗ mugoi- 1 mocdo no/I rolu. 1quo. Pnem Wum V ſpeir. tunae git⸗ Ann ſit mnha- ue er 1 Vtae rt au- as, ſ⸗ ee- guubus u ehh Coln- Klalun e, i⸗ nines ur; V. penmn. leo PETEI opus aucupio, vel aucupibus, piſca- toribus, aut fubulcis; ac huiuscemo- di animalia degentia per ſe, & incu- ſtodita, praefectoque carentia, breui perinde perderentur, deuaſtarentur- que ab aliis inſidiantibus, multitudi- nemque abſumentibus, ac in aliis in- numeris, quibus homines non veſcun- tur, contingit. At vero multiplici ſemper, vel omnigena potius vigente deſipientia inter homines, non deerunt vnquam innumeri, qui ea depaſcantur, heluones. Quantum denique, quod nos red- dit interricos aduerſus fortunam, nempe illi timeant fortunam opor- tet, qui ſumtuoſe viuere aſſueti, ar- bitrantur non poſſe vitam non mi- ſerrime tranſigi, niſi ſuppetat, vnde dietim minas, talentaque impen- dant. Ex quo efficitur, vt plerum- que vitae negotioſae obnoxii fiant, & plerumque rapinas, caedes, ſcelera- que ſimilia patrent; at, cui viles cibi, vt fruges, oleraque ſufficiunt, cui ſunt panis, & aqua ſatis, cui eſt intra haec deſiderium cluſum, quid eſt, quod il- le fortunam timeat? Quotusquisque enim eſt ad iſta pauper? Quaenam fortunae malignitas ad haec vſque ſe- CA P. DE CONTINENTIA ADVERSVS LDIBIDINEM. ad; al inde, virtus quoque eximia ipſa en X — eſt continentia, ſiue abſtinentia a p. 1202. Venereis, quippe quorum vſus, vt pau- 1507. lo ante dixi, nunquam proſit, & prae- clare agatur, niſi etiam noceat. Iis certe abuti intemperanter, eſt facere vitam vigore effoetam, curis anxiam, morbis moleſtam, duratio- ne breuem; quo fit, vt vir ſapiens eſſe in eo debeat, vt & capi ſe amo- re non ſinat, & longe ſit, vt reputet eſſe amorem quidpiam, quod immittatur CA. 1079 ſe demittit? Eccui ita inuidet, vt non fabas, non lenticulas, non fru- ctus, non herbas facile comperiat? Nam de aqua quidem paſſim occur- rente, quid neceſſe eſt dicere? Ego certe, vt de me ipſo, verecun- de licet, pergam dicere, ipſis hortu- lorum -plantaribus contentus, & laetus iis ſum, & volo hoc etiam pro foribus eſſe inſcriptum: hoſpes, hic bene manebis: hic ſummum bonum voluptas eſt. Paratus erit ipſius do- micilii cuſtos, hoſpitalis, humanus, & te polenta excipiet, & aquam quo- que large adminiſtrabit, & dicet, ec- quid bene acceptus es? Non inui- tant enim hi hortuli famem, ſed ex- tinguunt; nec maiorem ipſis poti- onibus ſitim faciunt, ſed naturali, & gratuito remedio ſedant. In hac voluptate ego quidem con- ſenui; qui & cum rationibus mecum initis deprehenderim, ne toto quidem aſſe me paſci, nihilominus certos habeo dies, quibus malignius famem extin- guam; viſurus, an aliquid deſit ex ple- na, & conſummata voluptate, vel quan- tum, & an dignum ſit, quod magno la- bore penſetur. XIV. diuinitus, vtilli propterea eſſe indul- gendum videatur. Et quo minus quidem amore ca- piatur, ac vt incentiuo ad venerea careat, nihil aeque prodeſt, atque tenuis victus, de quo dictum mox ante eſt; quando, quae ex nimio eduliorum vſu turgeſcit copia ſemi- nis, & fomes, & pabulum eſt, quo creatur amoris incendium; ſed & confert ſecundum hoc, tum honeſta, & quae praeſertim circa ſapientiam eſt, VVV VVV occupatio 1080 occupatio, tum meditatio incommo- dorum, quibus obnoxii illi ſunt, qui ſe ab amore abripi ſinunt. Nam vniuerſe quidem mulieris, pu- eriue amori ſe addicere, illud ſecum trahit, vt vires abſumantur, pereant labores, labatur familiaris res, vadi- monia fiant, officia langueant, fa- ma aegrotet; ac dum Sycionia in pe- dibus, grandes ſmaragdi in digitis, a- liaque ornamenta in corpore rident, animus ipſe ſe, tanquam ſibi male conſcius remordeat, quod deſidioſe aetatem agat, annosque bonos perire ſinat, ceteraque id genus alia, quae enu- merare eſt promtum. Speciatim vero, ecquid mali non trahit, velle rem habere cum ea mu- liere, qua leges interdixerint? Lon- ge ſane aberit ſapiens, vt quidpiam tale cogitet, cum abſterrere ipſum debeat vel ingens illa ſollicitudo, qua funt praecauenda, quae multa, & magna intercurrunt pericula; cum & plerumque eueniat, vt, qui haec adoriuntur, vulnerentur, contruci- dentur, aut adigantur ad carceres, ad exilia, ad grauiores poenas. Vnde & efficitur, quod ante dixi, vt nem- pe propter voluptatem & paruam, & non neceſſariam, & quae vel aliter pararetur, & qua etiam carere poſ- ſent, ſeſe dolori maximo, poeniten- tiae puta grauiſſimae ſubiiciant. Niſi proinde incontinentem eſſe, ac molliter vni huiuscemodi volupta- ti ſuccumbere, non eſt ſe interim fraudare voluptatibus & multis, & magnis, quibus fruitur, qui conti- nenter, & ſub legum praeſcripto vi- vens, ſapientiae ſic vacat, vt men- tem quidem neque hebetet, neque curis excruciet, neque affectibus ce- teris perturbet; corpus autem neque eneruet, neque morbis vexet, ne- PARS XII. PHILOSOPHIAV EPICVRI P. II. que dolore torqueat; ſicque bonum illud ſummum conſequatur, quod, vt ante dixi, non ipfa puerorum, mu- lierumque conſuetudo, vt neque pi- ſcium deliciae, neque aliae cupediae menſae lautioris parere poſſint. Praetereo vero non fubeſſe, cur, dum abſtinentia a venereis hic vni- verſe commendatur, quispiam infe- rat, eſſe ergo etiama legitimis nuptiis abſtinendum; quippe, quae noſtra hac de re ſit ſententia, eſt iam ante dictum. Addo hic ſolum, quod dixi amorem non immitti diuinitus, eo fa- cere, vt intelligatur, ſiquis liberis care- at, nullosue ex vxore ſuſcipiat, non eſ- ſe id cupidini, veneriue iratis tribuen- dum, ſperandumque, vt votis atque ſa- crificiis potius, quam remediis naturali- bus euadere in parentem poſſit. Addo autem praeterea abfuturum ſapientem, vt Cynicorum ritu viuat, ſeu ea ſit inuerecundia, quam iſti in propa- tulo oſtentant. Nam quod ſe dicunt nhaturam ſequi, & reprehendunt, ac ir- rident, quod ea, quae turpia re non funt, verbis flagitioſa dicamus; quae turpia ſunt, nominibus appellemus ſuis; nam latrocinari, fraudare, adulterare, returpe eſt, ſed dicitur non obſcoene: liberis dare operam, re honeſtum eſt, nomine obſcoenum: pluraque in ean- dem ſententiam aduerſus verecundi- am diſputant: Non videntur ſatis ad- vertere, viuere ſe in ſocietate, non ve- ro in agris, & ferarum ritu, quomodo naturam pure ſequerentur. Quippe ex quo nomen ſocietati de- dimus, iubet nos natura eo fine ſeruare leges ſocietatis, vt fruentes com- munibus bonis, malum nobis non accerſamus, quale eſt, poena, at ſaltem infamia, ſiue ignominia, quae ſequitur in verecun- diam, defectumue eius pudoris, quem Eelus niſi alia 1 ein pr⸗ r jte tin⸗ tinte car adde rſend. 2d Laert. 1 E 1510. ſi bonum uodvt n, mu⸗ que Pi. pedlae „cul, Ic vni- n infe. nuptis noſtra n ante odixt eo fi⸗ care- nonel- lbuen⸗ ne. Urali- türum lahlenl 1O- cunt ci- noN quae 51lis lare, ene: den, ein- auci⸗ 4d. n ve⸗ nodo tide⸗ ruare voln⸗ non . ſue n- nn 1us eius, in qua viuimus, ſocietatis mores praeſcribunt, & a quo, in voce, aſpe- ctu, aliisque adiunctis ſpectato, ea, quae merito laudatur, pudicitia eſt dicta. Addo denique facere non parum, vt ad pudicitiam, ſic vniuerſe ad con- tinentiam, & àa Muſica, & a Poetica abs- tinere, quatenus ab vtraque ſunt, & cantilenae, & eae voces, quae ſuauita- te quadam fuſae, aliud nihil ſunt, quam libidinis incentiua. Nempe hac de cauſa noſtra eſt ſen- tentia ſolum ſapientem de vtraque re- Cte, & vt virtutem decet, verba face- re, quod ceteri illecebris vtriusque facillime capti, vtrique indulgeant; ſolus ſapiens damno, cuius cauſa ſunt, proſpecto, eas eliminet; declarando, CAP. ETMHICA. 1081 Muſicam eſſe inter cetera, vt bibacem, & pecuniarum facile prodigam, ita ſe- gnitiei amantem, & ad omne bonum honeſtum, generofumque opus inuti- lem: Poeticam vero, inter cetera, eſſe eam, quae homines ſemper in vitia, ac potiſſimum in libidinem pronos fe- cerit, etiam ipſorum Deorum exem- plo, cum ipſos, vt ira inflammatos, ſic libidine furentes induxit, effecit- que, vt videremus non eorum modo bella, pugnas, praelia, vulnera, odia, diſſidia, diſcordias, ortus, interitus; ſed etiam querelas, lamentationes, vincula, cum mortali genere concubi- tus, mortalesque ex immortali procrea- tos, ceteraque id genus, a quibus ſa- ne homines, quibus mens fuerit abhorreant. XV. DE LENITATE ADVERSVS IRAM. adde Dhaec lenitas, ſiue manſuetudo, Gaſſend. ad quam etiam clementia, & miſe- ad Laert. ricordia referuntur, ita aduerſus iram, X. p. vindictaeque cupiditatem comparatur, 1510. ſq. vt laudatiſſima virtus ſit, quoniam ira, ac potiſſimum immodica, gignit inſani- am. Quippe per iram mens efferue- ſcit, caligineque ſuffunditur, micat ardor ex oculis, pectus rumpitur fre- mitu, dentes quatiuntur, vox ſtran- gulatur, horrent capilli, & facies ſuc- cenſa, minasque intentans ita eſt hor- renda, foedaque aſpectu, vt mens tam ſui impotens, quam omnis decori ob- lita videatur: lenitas vero ſic mentem ſanat, ſanamue potius ſic continet, vt neque ipſa emoueatur, neque paſſio in corpus exeat, qua quidquam prae- ter decorum fiat. Ceterum, cum ira accendi, effer- veſcereque ex acceptae iniuriae opi- nione ſoleat, iniuria vero inferatur ab hominibus prae ipſorum aut odio, aut in vidia, aut deſpicientia: qui fieri poterit, vt ſapiens ita iniuriam tole- ret, vt erga inferentes lenis atque pla- cidus maneat? Nempe rationis praeſi- dio fretus, quo & iam dixi illum aduer- ſus fortunam ſe Comparaturumui Ppe iniuriam habet in rebus fortuitis, matu- reque agnoſcit, non eſſe in ſua ſitum fa- cultate, vt ceteri hominum ſint iuſti, paſſionibusque non abripiantur; ac i- deo tam parum iraſcitur, commoue- turque ob iniurias illatas, ab homini- bus, quam ob incommoda aut damna, quae a fortuitis caſibus, vniuerſeque ab aliis cauſis extra facultatem poſitis adueniunt. Non commouetur, exempli gratia, propter feruores, aut algores qui a tem- peſtatibus inducuntur: quoniam tem- peſtatum, ſuas vices obeuntium, haec natura ſit, quam immutare ipſe non poſſit, quamobrem neque commo- vetur ob iniurias, quas inferunt VvVV VVVZ petulantes, 1092 PARS XII. PILIOSOPHIAE EPICVRI P. I. petulantes, ac improbi, quod illi pro ſua natura ſic agant, &, vt ſecus agant, na- turamue mutent, in ipſo non ſit. Neque vero aliunde eſſe congruum putat ra- tioni, ac ſapientiae, malum malo adii- cere, (ſcilicet praeter nocumentum, quod extrinſecus accidit, accerſere ſibi ſua opinione intrinſecus perturbatio- nem,) aut quia alius voluit moleſtia animum eius afficere, ita deſipere, vt moleſtiam admittens, illi quaſi gratifi- cetur. Ac par eſt quidem, virum ſapientem bonae famae curam eatenus habere, quatenus deſpectui non ſit; ſiquidem nonnullae etiam voluptates, ex bona fama proficiſcuntur, vti ex mala, & ex contemtu ipſam conſequente, aliquae moleſtiae, verum bonae famae cura eſt habenda, non tam vlciſcendo iniuri- am, aut iraſcendo in inferentem ipſam; quam bene, innoxieque viuendo, ne- que contumeliae, aut maledicentiae veram vllam cauſam, occaſionemue praebendo. Nempe hoc praeſtare noſtrae opis eſt, non vero, vt alius ſua non vtatur malignitate. Quo fit, vt, ſi etiam, qui tibi eſt in- fenſus, ac ſe pro inimico gerit, quid- piam poſtulert, id denegandum ipſi non ſit, ſi modo & liceat, & poſſis pro- inde ſecurus ab eo fieri, qui a cane non differat, ſitque adeo quadam quaſioffa placandus. Quanquam nihil ſatius, tutiusque eſt, quam illius malitiae, vt vitae innocentiam, ſic propriae con- ſcientiae ſecuritatem opponere, &, quod ſupereſt, oſtendere, ſe iniuria ſuperiorem eſſe. Profecto vero, cum fieri etiam pos- ſit, vt ſapiens, quod ante dicebam, vo- cetur in ius, & non modo iniuriam, ſed etiam calumniam, accuſationem, da- mnationem patiatur; cogitat tunc quoque, eſſe quidem ſitum in ſua po- teſtate, vt bene, & ex virtute viuat, ſed non, ne ceteros erga ſe malignos, iniuſtosque experiatur; neue ab ipſis praeter fas, & aequum accuſetur, cau- ſamque apud iudices etiam iniquos di- cere teneatur. Quare, neque accuſa- toribus, neque teſtibus, neque iu- dicibus iraſcitur ſuis; ſed bona fretus conſcientia, nihil de ſua lenitate, tran- quillitateque remittit, & ſe hoc quoque caſu ſuperiorem habens, ſpectat ipſum intrepide, & in iudiciis animoſe, in- trepideque verſatur. Neque porro eſt, quod quispiam obiiciat, repugnare hiſce, quae de leni- tate iam doceo, id quod ſupra de fa- mulorum caſtigatione dictum eſt, quo- niam & ad dyſcolos ſolum caſtigatio- nem redigimus, & illam in familia, non ſecus, ac in republ. animaduerſionem in ſceleſtos, neceſſariam eſſe, manife- ſtum eſt, &, vt princeps, aut magiſtra- tus ciuium ſcelera citra iram punit, ita poteſt pater familias citra iracundiam famulorum delicta. Non repeto au- tem id, quod dictum eſt, de indulgen- tia erga illos, qui bonae alioquin in- dolis, diligentesque extiterint. Hiſce addo, virum ſapientem non leniter modo iniurias laturum, non manſuete modo veniam habiturum; ſed officioſe etiam illi, qui ſeſe in me- liorem frugem receperit, gratulatu- rum. Quippe, cum initium ſalutis ipſa peccati notitia eſt, ideo gratulatio inſtituenda eſt, vt ſicut ob talem noti- tiam pecati horror incutitur, ita illius quod fieri debuit, quodque deinceps faciendum eſt, pulcritudo exaggeretur, ſtudiumque illius magis incaleſcat. CAbP. Conk. GCallend. 7 2d Laert, rilgs X. p. I5l. At tunc ſ do. e viut, nulignos, 4 ipſs Ur, can- guos di- accſ⸗ le il . 1aftetus te, tran. quoque tiplum Nle, in. ispiam deleni. e fi. bquo⸗. Figaroo⸗ Hinnon ſonem nunike- giſtrr⸗ nit,ita Gdiam to al⸗ kuggen⸗ in in- n non ,non urum; inme⸗ llatu⸗ ſaluti ulatio nnoti⸗ ilius neeps etun, t. CA. Conf. Gaſſend. ad Laert. X. p. 1515. CAP. Ab modeſtiam quod attinet, ſuffi- Acere pene ea poſſunt, quae ſupe- rius deducta ſunt, vbi oſtendimus ſa- pientis non eſſe, affectare magiſtratus, honoresue in republ. ſummos: verum ita ſe continere, quaſi in angulo quo- piam deliteſcat. Quare & inculco hic ſolum, quod conſilium cuique amico- rum do: occultus, ſeu priuatus viue, (ſed cum ea tamen cautione, niſi quid ex parte reipubl. interuenerit,) quan- do, vt vel ipſa docet experientia, is bene vixit, qui bene latuit. Nimis quam certe eſt familiare, vt videamus illos, qui ad ſummum ſuc- cedunt honorem, deiici inuidia, quaſi fulmine, ac ſero demum agnoſcere, ſatius multo eſſe quietum parere, quam ſudando, & per anguſtum ambitionis iter luctando, regere imperio res velle, eoque euehi, vnde nihil ſit aliud, quam caſus & magnus, & praeceps timendus. Quid, quod iſti, quos gloria, hono- reque praefulgentes vulgus ſuſpicit, infeliciſſimi ideo ſunt, quod intra pe- ctus grauiſſimis, moleſtiſſimisque cu- ris corrodantur. Caue ſcilicet credas illos viuere animo ſecuros; quando- quidem fieri non poteſt, vt qui eſſe timendi videntur, ipſi multos non ti- meant. Et licet videas illos claſſes longe, la- teque dimittere, imperitare legioni- bus, ſtipantium turba circumdari, ca- ve putes illos degere tranquille, aut omnino ſincerae Vius voluptatis par- ticipes fieri: quoniam haec omnia ri- dicula, ludibriaque, & inſomnia funt, quatenus & metus, & curae ſequaces non metuunt reuera ſtrepitus armo- rum, non reuerentur fulgorem auri, non ſplendorem purpurae, verum au- ETIICA. . XVI. DE MODESTIA ADVERSVS AMBITIONEM. dacter inter reges, rerumque potentes verſantur, ac vulturis Poetarum in- ſtar, ipſa praecordia depaſcunt. Caue, quin etiam exiſtimes profice- re quidquam noſtro in corpore iſtam regni gloriam, nobilitatem, gazam; cum videre praeſertim liceat, non decedere citius febres, ſi in picturis textilibus, rubentique oſtro jacteris, quam ſi in veſte plebeia cubes, ac nos nihil laedat veſte purpurea, auroque, & monili- bus pretioſis onuſta carere, ſi nobis modo plebeia ſit, quae frigus arcere a corpore poſſit. Quid vero ſi pannis, ſtramentisque laetus doceas, quam va- ni mortales ſint, qui non intelligentes, quam ea ſint parua, quae beatam vi- tam faciunt, ad haec, quae habentur magnifica, animis attonitis inhiant? Magnificentior mihi, crede, ſermo tuus in grabato videbitur, & in panno; non enim dicentur tantum illa, ſed probabuntur. Coerte, & tametſi aliunde domus ipſa argento non fulgeat, auro non renideat, citharis non reboet, aurea iuuenum ſimulacra lampadas manibus tenentia, vt ſuppeditent lumina epu- lis nocturnis, non habeat: nihilo pro- fecto eſt minus iucundum corpora cu- rare molli proſtratos in gramine, & propter quidem aquae riuum, ac ſub altae arboris ramis, & tempeſtate prae- ſertim verna, qua herbae floribus con- ſperguntur, cantus auium mulcent, perflant Zephyri, tota denique na- tura arridet. Quare, & cui ſic viuere in agris, aut in hortulis ſuis licet, quid eſt, quam- obrem honores ambiat, & non potius ſeſe modeſte contineat? Nam & ali- vnde quaerere gloriam oſtentatione VVV VVVZ3. virtutis, 108 4 PARS XII PHIILOSOPFIIAE EPICVRT P. III. Virtutis, ſcientiae, eloquentiae, no- Pilitatis, opulentiae, famulitii, veſti- vm, formae, inceſſus, & ſimilium, ri- diculae eſt vanitatis; ac in hiſee omni- bus modeſtia exigit hoc ſolum, vt ne quid prae ruſticitate, inſulſitate, ne- glectu nimio aduerſus decorum pec- cetur. Scilicet, vt ante dicebam, aeque vilis eſt, abiectique animi ob iſta in- ſoleſcere, & ob iacturam, abſentiamue eorundem animo demitti. Hinc, ſi forte ſapiens aliquas maio- rum, aliorumue ſtatuas, imaginesue habuerit, longe erit, vt eas oſtentet, gloriamue exiis quaeritet; & licet illas non neg igat, ſollicite tamen in por- ticibus potius, quam alibi, collocet, ac ſer uet. 5 Sic vero neque ſollicitus de ſepul- tura admodum erit, neque de ea quid- piam ſumtuoſum mandabit. Id ſo- lum ipſi curae erit, quod poſſit ſue- ceſſoribus vtile, iucundumque eſſe; ratus, quod adſe, corpusue mortu- am attinet, interfore parum, quo ſe modo habeat. Quippe vanitatem etism vltra mortem propagare, inſa- num eſt: vti & praetextus, quo ali- qui nolint, vt ante obiiciebam, den- tibus ferarum laniari: nam ſi id qui- dem malum ſit; qui non ſit acerbum ignibus torreri, in melle ſitum ſuffo-⸗ cari, rigeſcere ſub marmore, terrae pondere obtritum vrgeri? CAP. XVII. DE MODERATIONE ADVERSVS AVARITIAM. Oraurur moderatio, ſeu illa animi diſpoſitio, qua quis paruo conten- tus eſt, quaque profeéto nullum ma- jus adeſſe homini bonum poteſt. Nem- pe eſſe paruo contentum, res eſt o- mnium ditiſſima; quando & grandes diuitiae ſunt ad legem naturae com- poſita paupertas. Scilicet, modo non eſurire, non ſitire, non algere con- tingat, felicitas diuinae par eſt, & cui hoc habenti, nihilque aliud auenti, deſunt cetera, vtcunque pauper vul- go habeatur, is ditiſſimus nihilomi- nus eſt. Quam vero res honeſta eſt, haec paupertas, laeta cum ſit, contenta- que eo, quod eſt ſatis, hoc eſt, iis na- turae diuitiis, quae ad hoc ſufficiunt, vt, quod dixi, non eſuriat, non ſitiat, non algeat! Sane, quando iſtae natu- rae diuitiae terminatae ſunt, facileque parabiles, earum vero, quae juxta in- anes opiniones, concupiſcuntur, nec modus vllus, nec finis inueniri poteſt: gratiae ſunt habendae naturae beatae, quod neceſſaria paratu facilia, & quae paratu ſunt difficilia, non neceſſaria ſecerit. Et cum oporteat virum ſapientem in ea eſſe ſpe, vt tota vitae ſerie defutu- rum ſibi nihil ſit; nonne hanc ſpem ab- vnde fouet perfacilis rerum iſtarum tenuium parabilitas; cum alioquin illa, quae ſumtuoſa ſunt, bene ſperantem perinde non faciant; & hacce de cauſa homines vulgares tametſi plurima pos- ſideant, perinde tamen, ac ſi illa defe- ctura ſint, congerendis ſemper, quae nunquam cumulo perfecto habeantur, laborent? Vnde & debet facere ad hoc, vt con- tenti ſimus facile parabilibus, ſimpli- ciſſimisque rebus, meminiſſe, quem- admodum ne omnes quidem in v- num congeſtae diuitige quicquam virium habeant ad animi pertur- bationem praeclara aliqua ratione ſoluendam ; mediocres autem, Paſſimque Pali coin pori vnce tem, gknle NW cagt ipla quan quoe quoe nece Vtſe renn que qua ſeri. ſitle PDn qu⸗ u min ne D de ſepul. een Juid t. Id ſo. ollit ſue. gue elle; e mortu- , uo ſe Vanitatemn ne, inlt. quo adl. um, den- Nidqui. cerbumm. m ſulo. , dertge N. beatae, ,Gue cellaria ientem defutu- pemab- iſtarum nin illa, tantem e CiNN ma pos⸗ la Eefe- , ne⸗ eantur, ytcol⸗ ſinpl. quen In . legtum el tur⸗ tione cen, mque FTHICA. H 1095 paſſimque obuiae, & ad obtinendum comparatiſſimae res incommodam cor- pori indigentiam tollant, cum & ali- vnde eiusmodi ſint, vt cogitanti mor- tem, dimittere ipſas hautquaquam ſit graue. . Miſerae ſane hominum mentes, cae- caque eorum pectora! Nolle videre, ipſam naturam nihil ſibi aliud dictare, quam vt ſummoueant a corpore id, quod propter indigentiam dolet, &, quod ſupereſt, fruantur iucunda, & ſi- ne cura, metuque, mente: non vero vt ſe tota vita ad id habendum compa- rent, quod ſit ad vitam neceſſarium; at- que ita quidem inhiantes, quaſi tum quoque victuri ſint, cum vita frui de- ſierint; non peruidentes vtpote, quam ſit lethale omnibus nobis ab ipſo exortu pharmacum propinatum. Quod ſi ea, quae ſufficiunt, & ad quae nemo pauper eſt, delicias quoque, quas hominum vulgus deperit, non miniſtrant, iis tamen natura non eget: neque deſinit interim ſinceras ex tenui- bus, ſimplicibusque id genus rebus vo- luptates ſuppeditare, quemadmodum dictum iam eſt. Vnde & ſapiens ſic eſt affectus circa eas res, quae pecuniae cupiditatem afferunt, (quo nempe a- mori, ambitioni, quotidianis ſumtibus copiae ſuppetant,) vt, cum procul ab iis omnmibus rebus abſit, non ſit, cur pe- cuniam magnopere deſideret, vel cu- ret omnino. Quod dico autem, diuitiarum, quae iuxta inanes opiniones concupiſcun- tur, nec modum vllum, nec finem eſſe, ideo eſt, quod, cum paruo natura ſatie- tur, inanis opinio cupiditati praeiens, cogitet ſemper aliquid, quod non ha- beatur, & quaſi adhuc deſit, cupidita- tem ad illud vocet: Vnde & efficitur, vt cui pauea non ſufficiunt, ſatis illi eſſe nihil poſſit; ſed quo plures opes con- geſtas habuerit, eo plures ſibi reputet deeſſe. uamobrem, cum nunquam penuria ſit parui, debet vir ſapiens, cui illud ad- eſt, grandes, quod dicebam, putare diui- tias, ſiquidem illis nihil deeſt, cum ce- terae quantumuis magnae, paruae ſint, quoniam deeſtillis, quod ſit infinitum. Ex quo conſequitur, vt, cui ſua non vi- dentur ampliſſima, licet totius mundi dominus euaſerit, miſer tamen ſit; quippe cum miſeria indigentiae ſit co- mes; & illi, qui adeptus totum mun- dum fuerit, defuturi ſunt mundi ce- teri, quos vana opinio haut ſecus mon- ſtrabit, quam pauca habenti totum iſtum mundum concupiſcendum mon- ſtrauerit. Vis proinde quempiam diuitem fa- cere, ſcito non diuitiis eius adiicien- dum, ſed cupiditatibus detrahendum eſſe. Tunc enim ſolum, cum inani- bus cupiditatibus reſectis, ſeſe ad natu- ram compoſuerit, nihilque amplius, quam quod illa exigat, concupierit, ſentiet ſe reuera eſſe diuitem: quia tunc ſolum ſibi nihil deeſſe ſentiet. Vnde & hocilli inculcandum eſt: Si ad naturam viues, nunquam eris pauper, ſi ad opinionem, nunquam diues. Exi- guum natura deſiderat, opinio immen- ſum. M Haec certe animi diſpoſitio, ſeu, ma- Vis, facultas, qua ſibi ipſi temperando, quicquid neceſſarium naturae non eſt, ex cupiditatibus detrahitur, vna cum adiuncta ſimpliciſſima, ac facillima re- rum neceſſariarum parabilitate, haec inquam, diſpoſitio eandem parit ſecu- ritatem, quae habetur ex placido ſe- ceſſu, deuitationeque multitudinis; quando illius beneficio, verſanti et- jam in ſocietate, mediaque multitu- dine, nihil amplius deeſt, quam ſeor- ſum agenti. Ex 1086 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. Ex eodem vero capite eſt, quod quisquam vnquam ſibi fiduciam, ſecu- ritatemque ex rebus externis, qua optima ratione licet, comparare ag- greſſus eſt, is poſſibilia quidem paratu, tanquam a ſe non aliena quaeſiuit: at impoſſibilia pro alienis habuit. Quin etiam poſſibilium bene multa non at- tigit, ac ea omnia, quae obtinere nihil fuit neceſſe, abdicauit. Porro huiusce abdicationis, detra- Ctionisque memoratae defectu, quan- CAP. tae, quaeſo, miſeriae eſt, hominem, vt pertuſo vaſe continuo haurire, ne- que mentem vnquam explere? Nam, vt taceam multis paraſſe diuitias, mu- tationem fuiſſe, non finem miſeriae, ſiue quia curis ſe onerarunt, quibus an- tea erant immunes, ſiue quia locum fe- cere inſidiis, quibus & captati, & impe- titi fuerint, vt, inquam, id tace- am, hoc ſaltem miſeriae eſt ſummae, te, quo paſcaris vberius, eo maiore fame Cruciari. XVIII. DE MEDIOCRITATE INTER SPEM, DESPERATIONEMQVE FVTVRI. DErique vero, cum omnis vniuer- ſe cupiditas ad id feratur, quod non habetur, & concepta habendi ſpe, quaſi habendum proponitur; vnde & ipes cupiditatem lactans „ quadam cum voluptate eſt; vti & oppoſita deſperatio fouens metum, ne, quod concupiſcitur, non habeatur, non eſt ſine moleſtia; ideo aliquid fubiicien- dum eſt de mediocritate, quae tum generatim adhibenda eſt, circa id, quod concupiſcitur, ac eſſe aut ſpera- tur, aut deſperatur futurum: tum ſpe- ciatim circa vitae durationem, ſiue po- tius perpetuitatem, cuius vt cupidi- tas accenditur, ita deſperatio diſcru- ciat. Itaque illud mente inprimis gene- ratim tenendum eſt, id, quod eſt futu- rum, acin rebus quidem contingenti- bus, neque omnino noſtrum, neque omnino non noſtrum eſſe. Videli- cet, vt neque illud, tanquam euentu- rum haut dubie ſperemus, quod aliquo caſu interueniente diuerti valeat, ne- que etiam, tanquam haut dubie, non euenturum deſperemus, quod poſſit, a quo auertatur, nullus caſus interueni- re, ſicque efficiatur, vt non deſtituti o- mni ſpe, ſine voluptate aliqua non ſi- mus, aut omnino fruſtrati ſpe, mole- ſtia quapiam afficiamur. Iliud certe diſcriminis inter ſapien- tem, ſtultumque eſt, quod ſapiens ex- pectet quidem futura, ſed ab illis ta- men non pendeat, interim autem & potiatur praeſentibus, (animaduerten- do, quanta ſit ea, quamque iucunda,) & praeterita grate recordetur: ſtulti au- tem vita, vt ſupra dicebam, ingrata, ac trepida ſit, quod tota in futurum fera- tur. Quammultos nempe videre licet, qui non meminerunt praeterita bona, non fruuntur praeſentibus? Futura modo expectant, quae, quia certa eſſe non poſſunt, conficiuntur & angore, & metu, maximeque cruciantur, cum ſero ſentiunt fruſtra ſe aut pecuniae ſtuduiſſe, aut imperiis, aut opibus, aut gloriae; nullas enim conſequuntur voluptates, quarum potiundi ſpe in- flammati, multos labores, magnosque ſuſceperant, ac vtplurimum ſunt male- voli, inuidi, difficiles, lucifugi, maledi- ci, mônſtroſi. Dico hominen, Arire, ne⸗ ges Nn lltas, mu. n milerige, quibusan- Alocum fe⸗ tiKinpe. id tace⸗ ſummie te, iore fame MV Rtitutio- 1u non ſi- de, Mdle- terſipien- piensex b Us a- autem Guerten- NdN ſtulti au⸗ ngrati, umn kera- ete let, kita bonz, Futuez certaele angore, tun, cun ecunie bbus, ll quummn. 1 ſpen. gnoe mmne- Nuledi- Dico ETHICA. 10987 Dico vero ſapientem virum prae- terita bona grate meminiſſe; quoni- am queri ſatis non poſſum, quod nimis ingrati aduerſus praeterita ſi- mus; quod quaecunque percepimus bona, non in memoriam reducamus, nec inter voluptates numeremus, cum certior nulla ſit voluptas, quam quae iam eripi non poteſt, praeſentia vide- licet bona nondum tota in ſolido ſunt; poteſt ita caſus aliquis incidere; fu- tura pendent, & incerta ſunt, id ſo- lum, quod praeteriit, inter tuta ſe- poſitum eſt. 7 In bonis autem praeteritis non illa modo habeo, quibus potiri conceſ- ſum fuit; verum ipſam quoque ma- lorum, quae potuerunt nobis inci- dere, deuitationem; neque minus ipſam ab iis, quae inciderunt, ad eſ- ſe potuerunt diuturniora, liberatio- nem, ac vna ipſam recordationem, reputationem, gratulationem, quod fuerint tolerata conſtanter. Quodattinet porro ad cupiditatem producendi in immenſum vitam; in- mui iam illam viro ſapienti idcirco eſſe reſcindendam, quod in promtu ſit deſperatio, quae ſine moleſtia, an- goreque non eſt. Facit vero huc co- gitatio illa, quod ex infinito tempo- re aetatis non maior voluptas poſſit percipi, quam percipiatur ex hoc, quod videmus eſle finitum, ſi quis modo illius fines recta ratione dime- tiatur. Quppe, cum ratione dimetiri fi- nes voluptatis, nihil aliud ſit, quam reputare, vt ante dixi, voluptatem ſummam non aliam, quam vacuita- tem tum doloris, tum perturbatio- nis eſſe; conſtat illam neque maio- rem, neque minorem fieri longinqui- tate temporis, neque minorem, remiſ- ſioremue eiusdem breuitate reddi. Et quamuis ſperata productior, ſeu longioris aeui voluptas videatur, vo- luptatem praeſentem intenſiorem fa- cere; id tamen apud eos, qui volu- ptatis finem non reéta ratione, ſed Cupiditate inani metiuntur; quique ſic ſe habent, quaſi cum non eruat, ſeu vita deſierit, ſint ſenſuri mole- ſtiam ob priuationem voluptatis, quam ſentirent, ſi ſupereſſent. Ex quo fa- ctum eſt, vt ante monuerim, exqui- ſitam notitiam, quod mors nihil per- tineat ad nos, praeſtare, vt hac vi- ta mortali fruamur, non quidpiam temporis incerti adliciendo, ſed im- mortalitatis cupiditatem abiiciendo. Quamobrem, cum praeſcripti ſint a natura fines voluptati corporis, ac illos temporis aeterni deſiderium adi- mat, neceſſe eſt mens, ſeu ratio ſu- perueniat, quae, vt par eſt, ratioci- nando de huiusmodi finibus, ac deſi- derium eliminando ſempiterni tem- poris, vitam vndique perfectam con- ſtituat, efficiatque, vt ea contenti, hautquaquam ipſa temporis infinitate indigeamus. MM Quin etiam, ne tum quidem volu- ptate fruſtrabimur, cum rerum morta- lium conditio exceſſum e vita molie- tur; quippe, prout optimae vitae per- fectum, atque adeo delectabilem nanci- ſcemur finem, diſcedentes videlicet tanquam conuiuae vitae pleni, & debi- te perfuncti eo munere, quo perfuin- cturi accepimus vitam. XXX XxxXxx CAbP. add. Gaſ- ſend. ad Laert. X, p. 1483. CAP. PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. XIX. DE FORTITVDINE VNIVERSE. Ortitudo ſupereſt, quam alteram partem honeſtatis eſſe ideo diximus, quod comparata aduerſus metum, & quicquid incutere eum ſolet, prae- ſtet, vt, qui ſe non timide, & ignaue gerunt, ſed animofe, & fortiter, ge- rere ſe honeſte, & decore dicantur. Cumque res late pateat, tum videtur potiſſimum ſimnſiſſe occaſionem ex bel- lo, in quo, qui ſeſe fortiter, atque adeo honeſte gerunt, gloriam prae aliis adipi- ſcuntur, exindequefit, vt honeſtum fe- re intelligatur id, quod eſt populari fama glorioſum. Eſfe autem & hanc virtutem com- paratam ad voluptatem, quatenus ex- poſita eſt, vel ex eo intelligitur, quod neque laborum perfunctio, neque perpeſſio dolorum per ſeipfſa allicit, nec patientia, nec aſſiduitas, nec vigi- liae, nec ea ipſa, quae laudatur, in- duſtria, ne fortitudo quidem: fed iſta ſequimur, vt ſine cura, metuque viuamus, animumque, & corpus, quan- tum efficere poſſumus, moleſtia libe- remus. Vtenim mortis metu, exempli gra- tia, omnis quietae vitae ſtatus pertur- batur: & vt ſuccumbere doloribus, eosque humili animo, imbecilloque ferre miſerum eſt; ob eamque debi- litatem animi multi parentes, multi amicos, multi patriam, plerique etiam ſeipſos penitus perdiderunt: ſic robu- ſtus animus, & excelfus, omni eſt liber cura, & angore; cum & mortem con- temnit, qua qui affecti ſunt, in eadem cauſa funt, qua antequam nati; & addo- lores ita paratus eſt, vt meminerit ma- ximos morte finiri, paruos multa habe- re interualla quietis, mediocrium nos eſſe dominos, vt, ſi tolerabiles ſint, fera- mus, ſin minus, aequo animo e vita, cum ea non placeat, tanquam e theatro exe- amus. Qubus rebus intelligitur, nec timi- ditatem, ignauiamque vituperari, nec fortitudinem, patientiamque lauda- ri ſuo nomine, ſed illas reici, quia dolorem pariant: has optari, quia vo- luptatem. Quod dixi porro, fortitudinem com- paratam eſſe vt aduerſus metum, ſic aduerſus omnia, quae incutere me- tum ſolent, eo tendit, vt intelligamus, eadem eſſe mala, quae, vt praeſentia cruciant, ſic futura metuuntur, atque idcirco addiſcamus ea, quae futura, aut ipſi nobis fingimus, aut quomodocun- que apprehendimus, non metuere; ea vero, quae praeſentia ſint, patienter, conſtanterque ferre. Acex variis quidem malis, quae ipſi nobis fingimus, neque reipſa futura ſint, praecipua ſunt, quae vel a Diis metuimus, quaſi ipſi aut mali ſint, aut eſſe mali autores poſſint: vel a morte, quaſi ea ſecum, futurumue poſt ſe malum aliquod ſempiternum trahat. Ex iis autem, quae & ſic metuimus, vt aduenire valeant, & ſic interdum prae- ſentia ſunt, vt nos moleſtia afficiant, ea ſunt, quae aut dolorem corpori in- ferunt, aut aegritudinem in animum inducunt. Et quae dolorem quidem creant, ſunt morbi, flagra, ignis, gladius, id ge- nus alia; quae vero aegritudinem, ea, quae dicuntur mala externa, cuiusmo- di ſunt aut publica illa, tyrannis, bel- lum, euerſio patriae, peſtis, fames, &c. aut priuata, vt ſeruitus, exilium, carcer, infamia, orbitas, & quae id genus alia ſunt. Id Ommn tuc gue mn rern Ntc. &a obr gel I — – — lpie. Hpiſt. Herod, a. Laer X . bevitcum neatroexe- neec timm- erari, nec gue luuda- iici, quin i quin vo. inemcom⸗ netum, ſic Utere me⸗ telligamns Prueſentin Ur, atque tura, aut nodocun- tere; en atienter, gne ipſi fatura a Düs ſiat, aut a morte, poſt ſe 1 trahat. licnus,Vt umm prae- Afciant, dpoiin⸗ Auimum 1 Creut, 1,ide⸗ jem, 69, uisno⸗ nis, le. e le. C. cer, s Alia d rTrRICA. Id vero diſcriminis eſt inter haec omnia ex vna parte, & dolorem, aegri- tudinemque exalia, quod dolor, at- que aegritudo mala per ſe ſint, iſta o- mnia non ſint, niſi quatenus ad dolo- rem, aegritudinemque referuntur, vt cauſae: neque enim, niſi dolorem, & aegritudinem parerent, foret, quam- obrem refugerentur. Et pauca quidem ex ordine attin- genda de iſtis ſunt. Sed adnotandum prius eſt, fortitudinem, non quaſi CAP. 1089 natura, ſed quaſi rationis conſilio in- generetur, eſſe habendam. Differt ſcili- cet fortitudo ab audacia, ferocitate, in- conſulta temeritate, quae in brutis e- tiam animantibus reperitur, quigpe cum propria ſit virorum, & ex con- ſilio quidem, ſeu prudenter agenti- vm; ſicque metiri illam oportet, non corporearum virium robore, atque impetu, ſed firmitudine animi, hone- ſto inſtituto, ſeu propoſito conſtan- ter haerentis. XX. DE FORTITVDINE CIRCA METVM NVMINIS. Idetur autem eſſe inprimis de du- plici quodam grauiſſimo metu di- cendum: quia, ſi quid vnquam mentis finem, ſummamue, quae animi ſit propria, voluptatem peperit, ipſa ſuit expunctio earum opinionum, (adde & ipſis affinium,) quibus metus maximi ipſi menti incutiebantur. Scilicet miſeri mortales in eo ſemper ſunt, quod non ſanis quibusdam ducantur opinionibus, ſed quopiam rationis ex- perte affectu, vt non definientes proin- Epic. . a Herod. de rationeid, quod reuera malum eſt, parem, neque minus intenſam pertur- bationem ſuſcipiant, quam ſi illa re- vera eſſent, propter quae turbantur. Quod ſolet porro priore loco ma- ximum metum incutere, maximam- ap. Laert. ue adeo perturbationem creare in X, 81. hominum mentibus, illud eſt, quod exiſtimantes eſſe quasdam beatas, at- que immortales naturas, cenſent tamen ipſis ineſſe contrarias hiſce attributis voluntates, actiones, paſſiones, cuius- modi ſunt ſollicitudines, negotia, irae, gratiae, ex quibus vt malis detrimenta maxima, & bonis praeſidia ab ipſis natu- ris, hoc eſt, Diis, adueniant. Nempe ho- mines innutriti propriis, hoc eſt, hu- manis affectibus, ſimiles ſui Deos fin- gunt, & admittunt, & quicquid affe- uum ſuorum non eſt, illud reputant ab ipſis alienum. Quamobrem & dici non poteſt, Lacret. V. quam infelix ſe genus humanum red-v. 1193. diderit, cum talia Diis tribuit, ac iras praeſertim acerbas adiunxit, ob quas animi formidine Diuum facti humiles, non nemini membra conrepunt pauo- re, ſeu tonitru coelummurmure per- currit, ſeu terra intremiſcit, vacillat- que ſub pedibus, ſeu ventorum vis, ac tempeſtas mare commouet, ſeu quid aliud demum occurrit, ex quo men- tem ſubeat velle Deos aſe miſero exi- gere poenas. . „ — Non ita vero, qui ratione edocti Lucret. didicere Deos ſecurum aeuum agere, naturamque eorum eſſe a rebus noſtris 647. . longius ſemotam, ſeiunctamque, quam vt erga nos aut gratia, aut ira tangan- tur. Sane vero ſi tangerentur, homi- numque etiam vota exaudirent, quae- ſo te, quam breui perirent ommes ho- mines, qui continuo, vt multa, ita pernicioſa in ſe inuicem compre- centur! Quamobrem caue, ne reputans Deum eſſe immortale, beaturanque a- nimal, vt communis notio de Deo XXX XXX Z ſuggerit, „ 1090 ſuggerit, quidquam ipſi attribuas, quod aut ab immortalitate alienum ſit, aut a beatitudine ablrorrens: ſed quicquid de illo opinabere, fac, vt valeat ſalua mnmortalitate „ beatitudineque con- are. Scilicet Dii reuera ſunt; euidens eſt enim illorum notitia, vt ſuperius de- duximus, at quales vulgo homines ex- iſtimant, minime ſunt; ſiquidem qaa- Epic. les ipſos eſſe quibusdam adiunctis, ſeu Epiſt. adproprietatibus opinantur, vt cum im- Herod. Mortales, ac beatos dicunt; non tales 1nerr⸗ deinde tuentur, ſed aliis adiunctis con- , T7, tradicentibus eosdem negant, vt dum illos dicunt negotium habere, aut ex- hibere alteri, iraque & gratia teneri, quae vt ſuperius attigimus, prae im- becillitate, metu, opisque externae indigentia contingunt. Neque vero propterea erit, cur re- puteris impius, quoniam impius re- CA P. PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. vera eſt, non is, qui vulgares multi- tudinis Deos tollit; ſed is, qui mulſti- tudinis opiniones Diis adhibet: non enim germanae praenotiones ſunt, ſed ſuſpiciones falſae, ea, quae Diis ab ho- minibus e vulgo traduntur. Qua ratione quoque non is pius eſt, qui prae Deorum metuad nullumnon Lucret. ib. v. 1197 lapidem, nullam non aram vertitur, nulla non delubra ſanguine reſpergit, ſed is, qui pacata mente omnia con- tuens, de Diis vera ſentit, ac illos ani- mo, non ſpe quidem, pretioue indu- ctus, ſed ob maieſtatem eximiam, ſu- Premamque naturam colens, tuetur reſpectu ĩipſorum venerationem omni- modam, & genere etiam orationis v- titur, eas ſuggerente cogitationes, ex quibus nullae venerationi contrariae opiniones naſcantur, neque adeo pa- titur id, quod ceteri, in quorum ani- mis contrarietas haec maximam inge- nerat perturbationem. XXI. DE FORTITVDINE CIRCA METLVM MORTIS. adde Vod deinde hominum mentes te- Gaſſend. 2d Laerr. terrimo metu percellit, mors eſt, X. p 1295 quoniam, neſcio quid ſempiterni mali, 1298. Iuxta fabulas, praeſtolantur, ſuſcipian- turque, (& quod eſt quidem mirum, in ipſa, quae contingit, priuatione ſenſus, quaſi & tunc ipfi forent ali- qui,) ignari nempe, quaecunque ſunt prodita eſſe in inferis, quaeque etiam ante memorauimus, figmenta eſſe poetarum mera, aut, ſiquid veri con- tineant, id nobis contingere in vita; ſcilicet ob metus inanes, ob ſollicitu- dines vanas, ob cupiditates inſatiabi- les, ob ceteras demum paſſiones, quae ſic miſeros mortales excruciant, vt i- pſorum vita plusquam Acherufia red:, datur. Tu igitur, vthiſce te eximere ter- roribus poſſis, reputare aflueſee, nihil ad nos pertinere mortem, ac eiusmo- di quidem argumento, quod, quicquid nobis ſiue boni, ſiue mali eſt, cum ſen- ſu ſit: mors autem priuatio ſit ſenſus. Diſſolutio nempe eſt mors, & quod diſſolutum eſt, ſine ſenſu manet, adeo proinde vt videatur mors eſſe con- temtu perfacilis, quoniam agens ir- ritum eſt, ac dolorem fruſtra mina- tur, vbi patiens eſt e medio ſublatum. Enimuero homines vulgares mor- tem refugiunt, interdum quidem, quaſi dolorum maximum, interdum vero, quaſi omnium, quibus in vita fruimur, ceſlationem. Abs re vero ipſum non viuere, ſeu non efſſe, ter- rori eſt; quoniam nihil vitae in eo fupereſt, — ſup VII ur tur feri vert nul es multi⸗ Gi multi⸗ det: non fundſed Misabho⸗ 8 Pins eſ, Lucret. Uumnon vertitur, keſergit nin con⸗ illos ani. le indu- lam, ſu⸗ tuetur mommi- tionis v. nes, ex ntrariae deo a⸗ unn ani- un inge⸗ de, Nihil einsmo- nicguid im len- ſeolos. uodd t,deo le cor-⸗ ens i⸗ nina⸗ blatum. ol⸗ lidem, erchun 1 W ſet ier-= l 60 ereſt, berng, — ſupereſt ‚vt dignoſcere liceat, eſſe non viuere quidquam mali. Quo fit, vt illi prorſus deſipiant, dum ceterainter exhorrent, indignan- turque ſe iri poſt mortem laniatum a feris, crematum ab igne, corroſum a vermibus, quippe, quod non videant nullos fore ſe, vt ſe lugere poſſint per- emtos, laniatos, exuſtos, in putro- rem verſos. Itemque, dum aegre fe- runt non verſaturos ſe amplius cum vxOribus, cum liberis, cum amicis, nul- lum ipſis officium, nullum auxilium praeſtituros: quippe, quod non ratio- cinentur, neque fore tum ſibi vllum deſiderium huiusmodi rerum. Igitur, quae omnium malorum maxime horrendum exiſtimatur mors, nihil, ſicut dixi, ad nos attinet; quia, dum nos ſumus, mors non adeſt, & dum mors adeſt, nos non ſumus; adeo proinde, vt neque ad viuos, neque ad mortuos pertineat, quoniam alte- ros quidem non attingit, alteri vero nulli ſunt. Exquiſita porro notitia, quod mors nihil pertineat ad nos, praeſtat, vt hac vita mortali fruamur, non quidpiam incerti temporis adiiciens, ſed cupi- diratem immortalitatis abiiciens. Nihil enim mali in vita eſt illi, cui egregie perſpectum eſt nihil eſſe in vitae pri- vatione mali. Adeo proinde, vt quemadmodum cibus, non qui pluri- mus, ſed qui ſuauiſſimus eſt, deligitur: ita vitae tempus, non quod longiſſi- mum, ſed quod iucundiſſimum, fru- ctuoſe captetur. Neque vero ille non ineptus eſt, qui praeſens dum fuerit, moeroris quic- quam afferat; ſed quod, donec futura eſt, animum moerore conficiat. Quod enim, quando praeſens eſt, moleſtiae nihil exhibet, id dum expeétatur, nec- ETHICA. timere ſe mortem dicit, non quod 1091 quicquam contriſtat. Si quid certe in hoc negotio incommodi, aut me- tus eſt, morientis eſt vitium, non mor- tis; neque moleſtiae quicquam eſt in ipfa magis, quam poſt ipſam; ac tam ſtultum eſt ipſam timere, quam ſene- ctutem; quoniam, quemadmodum ſe- nectus adoleſcentiam ſequitur, ita mors ipſam ſenectutem. Adde quod, ſaltem ſperandum eſt, aut nullum fore in extremo illo anhe- litu dolorem, aut, ſi ſit, fore aliquan- tulum in ipſa breuitate ſolatii; quod nullus ſit dolor longus, qui ſit magnus; ac perſuaſus eſſe quisque debeat, ſi ipſa animae, corporisque diſtractio cum cruciatu fiat, ſe ſaltem poſt illum do- lorem non poſſe dolere. Ridiculus quoque eſt ille, qui iuue- nem admonet, vt honeſte viuat, ſe- nem, vt honeſte moriatur, quod haec ſeiungenda non ſint, ſed vna, eadem- que eiſe meditatio debear honeſte vi= vendi, & honeſte moriendi. Quippe quod & juueni poſſit mors immatura contingere; & ſeni tum vitae aliquid ſuperſit, tum qui poſtremus actus eſt, ſi pars etiam quaedam, imo corona- mentum vitae. Perſpectum profecto eſſe vtrique debet, tametſi poſſint homines parare ſibi ſecuritatem, ad cetera quod attinet: ad mortem tamen ipfam quod ſpectat, verſari omnes hominées quaſi in ciui- tate, quae muris, & praeſidio careat. Poteſt aliunde iuuenis felix mori, qui cogitet, nihil aliud ſe in longiore vita manere, quam quod eatenus vi- derit, fueritque expertus. Poteſt & ſenex viuere infelix, qui commoda vi- tae, quaſi in vas pertuſum congeſta, praeterfluere ſinat, nec rerum ſatur vnquam ſit, vt tanquam vitae ſatur conuiua cedere, capereque velit aequo animo quietem fecuram. XXX XXX3 Caue adde Gaſtend. ad Laert X. p. 1498. 1092 Caue ſcilicet, vllum ſenem eſſe feli- cem reputes, quod ſenex diem obeat, ſed ſi bonorum quidem ſit ſatur, ac plenus. . . Denique multo magis ineptus, ridi- culusque ille eſt, qui eſſe ait bonum, non naſci, Aut natum, Ditis quamprimum clauſtra ſubire: Si enim perſuaſus hoc dicit, quamobrem non ſtatim abit ipſe e vita? id nimirum illi, ſi rem modo ſerio deliberauit, promtum eſt. Sin i0ocO dicit, inſane facit, cum hae non ſint res, quae iocum admittant. Sed nempe eſt in ipſa vita quidpiam per ſe amabile; illique idcirco non minus obiurgandi ſunt, qui mortem concu- piſcunt, quam qui ipſam timent. Quid eſſe profecto tam ridiculum poreſt, quam mortem appetere, cum vitam tibi inquietam feceris metu mortis? aut prae vitae taedio currere ad mor- tem, cum genere vitae effeceris, vt currendum ad mortem foret. PAERS YII PrILOSOPHIAEF EPICVRI PIII. Id itaque potius curandum, ne tibi vita diſpliceat, neque dimittere eam Velis, niſi te aut natura vocet, aut in- tolerabilis quispiam caſus. Ob id ſci- licet meditandum eſt, vtrum commo- dius ſit, vel mortem tranſire ad nos, velnos ad mortem. Etenim malum quidem eſt in neceſſitate viuere, ſed in neceſſitate viuere neceſſitas nulla eſt, quando natura nobis dedit, vt aditum ad vitam vnum, ita exitus ab ea multos. Quanquam, ſi interdum contingat, vt fugiendum, ac properandum ſit, antequam aliqua vis maior interueni- at, quae libertatem auferat recedendi: nihilominus nihil eſt tentandum, niſi cum apte poterit, tempeſtiueque ten- tari. Cum vero illud tempus, quod fuerit diu captatum, venerit, tum de- mum exſiliendum ſit. Neque enim par eſt dormitare illum, qui de fuga cogitat, neque non debemus ſperare etiam ex difficillimis ſalutarem exitum, ſinec propèremus ante tempus, necç ceſſemus in tempore. CA P. XXII. DE FORTIIUVDINE ADVERSVS CORPORIS DOLOREM. D dolorem quod attinet, corpo- reum intelligimus; qui profecto ſo- lus, vt mali, ita ſummi mali rationem haberet, niſi noſtra culpa dolorem a- nimi accerſeremus, qui euadat etiam, vt iam ante dictum, corporeo deteri- or. Nam concepta quidem animo ae- gritudo, propter lacturam diuitiarum, honorum, liberorum, & ſimilium, eius- modi eſt, vt plerumque habeatur, ac fiat grauiſſimis doloribus corporis in- tolerabilior: ſed nimirum id noſtra o- pinione, quae ſi foret ſana, non com- moueremur, quatenus iſta extra nos ſunt, neque nos reuera attingunt, ſed interueniente ſolum opinione, quam ipſi nobis facimus, ſicque intelligere- mus nullum eſſe reuera malum, prae- ter dolorem corporis, nihilque dolen- dum eſſe animo, quod ſit a dolore cor- oris praeſenti, futuroue ſeiunctum. Itaque, qui ſapiet, cauebit, ne quem- piam dolorem in corpus accerſat, quid- piamue committat, vnde ſibi dolor cre=- ari poſſit in corpore, niſi aut declinandi grauioris doloris, aut comparandae vbe- rioris voluptatis gratia id fiat, vt iam aliquoties inculcatum eſt. Quomagis mirari par eſt, eſſe aliquos, qui ce- teris habentibus ſanitatem, quae ſta= tus eſt indolentiae, tanquam rem bonam, defendant tamen eſſe ha- bendam vt aliquid indifferens; quaſi vero quis, niſi verbis ludat, aut plane deſipiat, 1,ne tibi ere eam 5 ault in- bidſci⸗ Comimo- d nos, Tnalum ere, ſecd nullaelt, taditum Imultos, ntinget lun ſi, terueni- edendt um, niſi lue ten. ,quodl um de⸗ e erum de fuge ſerure Aitum, , nec M. prue⸗ dolen⸗ re cor⸗ 1nrum. quenm quil⸗ lorcle⸗ Hinandi Peybe⸗ yt Im ui ⸗ leſ 11 en ha- quuli plane rrrr õ E THIOGA. 1093 deſipiat, reputare pro eodem poſſit, in dolore eſſe, & dolore vacçare. Porro autem, ſi neceſſitas quaepiam aut naturalis conſtitutionis, qua cor- pus morbis obnoxium fit, aut factae ex- terius violentiae, quam, vt ſe res huma- nae habent, defugere interdum non liceat, (nam ſapientem quoque, ac in- nocentem virum poſſe aliquando & in jus vocari, & damnari, & caedi, & varie torqueri, manifeſtum eſt,) dolorem quempiam fecerit; tunc ſapientis eſt ipſum ferre aequo, fortique animo; ac patienter aut ſolutionem, aut relaxa- tionem eius praeſtolari. Non diu certe perſeuerat in corpore continens dolor; ſed fummus quidem, valdeue intenſus, breui deſinit; aut e- nim ſoluitur, ſuccedentemque habet, niſi omnimodam indolentiam, ſaltem mitigationem magnam; aut ſoluit, ſic- que finitur morte, cum quod ab ea do- leat, nihil ſit. Qui dolor vero moram trahit, diuque in corpore perdurat, is ſane & remifſior eſt, & non multos eſt dies, imo horas non multas, absque ali- qua in ipſo corpore voluptate. Et nonne obleruare licet, prolixiores morbos plus habere per interualla iu- cundi, quam mali, dolentisue in cor- pore? Qippe vt taceam, accenſam ſi- tim voluptatem bibendi augere; & refe- Gioni locum dant, & interfandi vires patiuntur, & ludos aliquos admittunt, & longas plerumque habent intercça- pedines, per quas vacare etiam ſtudiis, negotiisque concedatur. Vnde & pla- num fit dolorem, vt in grauitate bre- vem, ſic in longinquitate leuem eſſe ſo- lere; vt eius magnitudinem celeritas, diuturnitatem alleuatio conſoletur. Quamobrem illud ſaepe ſuccurrat, neque intolerabilem, neque perpetu- vm eſſe dolorem; quod omnis videli- cet ſit, ſi longus, leuis; ſi magnus, bre- vis; dummodo finium, ipſis rebus prae- ſcriptorum, memineris, nihilque adie- ceris ex tuo opinatu, quo grauiorem ducas, ac facias, quam ſit; & te querelis onerans, impatienterque exaſperans, eo ſolum proficias, vt intolerabiliorem reddas: cum ex oppoſito nihil ſit, quod dolorem alleuet magis, quam ipſa con- ſtantia, & quaſi patiendi aſſuetudo, ex qua fit, vt ſapiens, qui ſaepius laborat, et- iam per ipſam, mali corpus afficientis, vehementiam, laetari interdum, ac ri- dere poſfit. Teſtari profecto de noſtro Metro- doro ĩd poſſumus, qui ſemper intrepi- de ſe, vt aduerfus mortem, ita aduerſus dolorem geſſit. Nam de nobis qui- dem nihil attinet dicere, quibus fami- liare propemodum eſt, eos adeſſe mor- Pos veſicae, ac viſcerum, vt nihil ad eo- rum magnitudinem accedere poſſit, & compenſatur tamen cum ipſis omnibus animi laetitia, quam capimus memo- ria rationum, inuentorumque noſtro- rum, eaq; conſtantia, qua beatos habere dies illos non deſinimus, quibus huius- cemodi morbis, atque doloribus tor- quemur. Atque haec quidem cauſa eſt, cur fu- perius dixerimus ſapientem, tametfſi torqueatur, poſſe nihilominus efſe bea- tum; quoniam & quam neceſfitatem frangere non poteſt, patientia emol- lit; & quantum poteſt animum fuum a dolente corpore abducit, cumque ipſo amplius, quam cum fragili, querula- que parte verſatur. Cogitat, quid ho- neſte, quid fortiter fecerit; & memo- riam in ea, quae maxime miratus eſt, quaeque maxime delectarunt, ſpargens, recreat ſe bonis praeteritis, aduerſus quae longe abeſt, vt ſit inſipientium more, ingratus. Cogitat & ſe nihil poſſe facere ea virtute, ac ſapientia, quam profitetur, dignius, 1094 dignius, quam ſi dolori, hoc eſt, rei, omnium toleratu difficillimae, non ſuc- cumbat, ſi ſe erectum teneat, ſi patien- tia hoſtem tam infenſum eiiciat; ſi vi- Goriam deinum reportet, cuius dein- ceps recordatio ſit iucundiſſima futu- ra; at per indolentiam praeſertim, quae ſucceſſura ſit, tanto gratior, quanto, vt ex mari procelloſo, euaſerit in portum tranquillum. . Quod ſi in graui etiam dolore alle- vamenta ſapienti non deſunt, quid eſſe putemus de leuiore dicendum, aut de priuatione quoque alicuius vel mem- bri, vel ſenſus? Haut abs re ſane dictum eſt aute, tametſi fuerit oculis captus, fo- re nihilominus felicem. Videlicet, ſi ipſa nox beatam vitam non adimit; cur adimat dies, cum ſimilis eſt nocti- C A P. PARS XII PLOSODPTIIAF EPICVRI F. III. Vteunque vero tunc aliquae corporis voluptates abſint: & variae tamen ad- huc ſuperſunt; & quod caput eſt, ipſo animo multis delectari, variisque mo- dis licet, etiamſi non adhibeatur adſpe- Ctus. Etenim, cum ipſi ſapienti viuere co- gitare ſit; eius cogitatio non ferme ad inueſtigandum adhibet oculos aduoca- tos. Hlli certe, cuius doctrinae dedi- mus aliquando nomen, ſine varietate colorum licebat viuere beate; ſine no- tione rerum non licebat. Atque hic vir impediri animi etiam aciem aſpectu o- culorum arbitrabatur; & cum alii ſae- pe, quod eſſet ante pedes, non vide- rent, ille in infinitatem omnem pere- grinabatur, vt nulla in extremitate con- ſiſteret. XXIII. DE FORTITVDINE ADVYERSVS. ANIMI AEGRITV- DINEM. Gaſend. Ixi iam, aegritudinem, quae animo ad Laert. X. pag- 1421. maxime que opp ex Cicer. Mmus. Tuſc. Qu. III. icet eundem eſſe humilem, concipitur, concipi ſolere ob ea, quae reputantur mala externa, quibus- oſita bona maxime concupiſci- Res etiam aduerſas, & proſpe- ras, ſeu ſecundas dicunt, obſeruareque abiectum- veanimum, qui vt aduerſis deprimi- tur, ita proſperis inſoleſcit. Quo fit, vt quae forent hoc loco dicenda ſpecia- tim de malis, aegritudinem inducenti- bus, & quorum occaſione fortitudine opus eſt, intelligi debeant ex iis, quae attigimus circa bona, quorum cupidi- tates ſunt, & propter quae eſt tempe- rantia opus. . Id hic generatim ſufficiat, quod obi- ter quoque inſinuauimus, eſſe acgritu- dinem non natura, ſed opinione mali, qua neceſſe eſt, omnes eſſe in aegritu- dine, qui ſe in malis eſſe arbitrentur, ſiue illa ante prouiſa, & expeétata ſint, ſiue interuenerint. Nam, qui fit, vt non minus laetetur, cuius filius ſit in- terfectus, ſed id tamen neſciat, quam ſi reuera viueret, ac pari ratione, ſi fa- mae detractum, ſi peculium furto abla- tum, atque ita de ceteris? Annon id fa- cit opinio ſola? Nam ſi natura faceret, quo momento filius abeſſet a viuis, ex- primeretur iacturae ſenſus in paterno animo, neque ſecus iactura famae, pe- culiique ſentiretur. Quare, vtaegritudinis ſenſus expri- matur in animo, neceſſe eſt, opinio, hon natura, interueniat. Quoque minus dubites, ſi ille flium ſuppoſititium eſſe germanum exiſtimet, & germanum pro filio non habeat; renunciata ger- mani morte, nullatenus mouebitur; re- nunciata ſuppoſititii, vehementiſſime angetur: corporis men ad- eſt, ipſo que mo. ur adlpe. Ulere co- erme ad aduoca- e decdi- Varietate ſine no⸗ ne hic vir pectuo. nalüifae- oln vide- m pere⸗ tecl- TV. ta ſint KK, Nt usſitin⸗ quum ſi , ſi fſr⸗ to able- midfr⸗ ſacetet, is, ex⸗ patelſo le, pe⸗ expy⸗ nionol Minds uin ele Malumn tu el ur;e- tichme getut: ETHI augetur: idque proinde non natura, ſed opinio ſola praeſtabit. Exinde vero hoc ſaltem conſtat, iſta, quae nos angunt, non eſſe nobis re ipſa mala; quia extra nos ſunt, neque per ſeipſa attingunt, ſed opinione ſolum noſtra in nobis mala fieri; & ex hoc eſſe, cur iam ante rationem eſſe dixerimus, quae vitam iucundam, ſeu beatam fa- ciat, dum opiniones abigit, ob quas ani- mus occupat perturbatio. Scilicet ae- gritudo eſt, qua & animus conturbatur, Gillius tranquillitas, iucunditasque e- vertitur. G At quomodo tandem poteſt ipſa ra- tio haſce opiniones expellereꝰ Nempe, quatenus, vt eſt ante dictum, comparat ſe ſapiens aduerſus fortunam. Haec quippe externa, quae opinamur bona, quorumque iactura aegritudinem in a- nimis parit, fortunae quoque bona di- cuntur, quod noſtra reuera non ſint, ſed pro ipſo fortunae arbitrio adeſſe, & ab- eſſe poſſint. Vnde & ſapiens iſta habet non ma- gis ſua, quam aliena; neque ipſa ſic poſ- ſidet, quin ſit ad eorundem amiſſionem comparatus. Quippe opinionem il- lam exuit, quo bona huiuscemodi re- putantur falſo, vt propria, ita inamiſſi- bilia; illam vero induit, qua eſſe ambi- gua, & fluxa, vti & ſunt, perſuaſum ha- bet; ſicque prouidet, quid acturus ſit, ſi facere ſe contingat illorum iacturam; prouidet, inquam, ne tunc ſe inani moerore conficiat; ſed aequo ferat ani- mo, ida fortuna repeti, quod non dede- rit, niſi commodato. Iis ſane, qui huiusmodi bonis priua- ri opinantur malum, id grauiſſimum accidit, vt quae poſſent ſaltem leuiora praemeditando fieri, & quaſi vetuſtate minui, praemeditatio, malum adaugeat, ſicque ſtulta fiat cogitatio mali, quod O0AA4 109 5 futurum ſit, aut fortaſſe ne futurum quidem. Scilicet eo caſu odioſum eſt ſa- tis malum omne, cum venerit, &, ſi for- te non venerit, fruſtra omnino ſuſcipi- tur miſeria voluntaria, ac efficitur, vt quis nunquam non aut excipiendo, aut cogitando malo angatur. Nam & qui ſemper cogitet, poſſe ſibi aliquid mali, aduerſiue accidere, euadet hoc illi ſem- piternum malum. Quod ſi ſapienti quoque contingat, vt propter factam aliquam in vſu bono- rum fortunae aſſuetudinem, illam opi- nionem non prorſus expungat, ſicque ſaltem exigua ipſi fortuna interueniat, ob quam in aegritudinem ſaltem me- diocrem incidat, vnde & fieri poſſit, vt moereat: tunc aegritudinis leuatio in iisdem duabus rebus ponitur, quae pau- lo ante ſunt circa dolorem inſinuata: videlicet auocatione a cogitanda mole- ſtia, cauſaue, quae illam induxit; & re- vocatione ad ea, quae agnouit eſſe ani- mo grata, & iucunda. Poteſt ſiquidem animus ſapientis pa- rere rationi, & quo duxerit, illam ſequi. Vetat autem ratio intueri ea, ex quibus creetur, foueaturque moleſtia; ſicque abſtrahit ab acerbis cogitationibus ani- mum, vt illum conuertat ad cogitan- dum bona, futura, aut praeterita, eaque praeſertim, ex quibus nouerit illum delectari. Ac facile quidem moleſtae, importu- naeque cogitationes recurrunt, ſed iſti tamen auocationi, reuocationique in- ſiſtendum eſt, quoniam animus ingi de- flexione aſſueſcit paulatim moleſtiam quaſi eluere, neque alia ratione tempus aegritudinem ſenſim minuit, quam quia exhibet occaſiones varias, quibus diſtractus animus aſſueſcit ſenſim non cogitare, & quaſi obliuiſci ea, quae ae- gritudinem induxerunt. Vyy yyy CAP. Gaſſend. ad Laert. A. pag. 1519. 1096 PARS XII. PHILOSOPHIIAE EPICVRI P. III. CA P. XXIV. DE IVSTITIA VNIVERSE. TNſriria reſtat, quam totam eſſe ad alte- rum praediximus, quamque idcirco homini, vt in ſocietate degenti conue- nire conſtat. Et certe ipſa eſt quaſi communis nexus, ſine quo nulla con- ſtare poteſt ſocietas; cum virtus ſit, qua vnicuique id, quod eſt ipſius, tribuitur, &, ne vlli fiat iniuria, cauetur. Atque vt exordiar ab eo, vnde dice- re de ceteris virtutibus coepi, haut ab- ſimilia profecto ſunt, quae dici quoque de ipſa poſſunt. Vt enim prudenti- am, temperantiam, fortitudinem copu- latas eſſe docui cum voluptate, vt ab ea nullo modo nec diuelli, nec diſtrahi poſſint; ſic de iuſtitia ĩudicandum eſt, quae non modo nunquam nocet cui- quam, ſed contra, ſemper alit aliquid, tum vi ſua, atque natura, quod tranquu- let animos; tum ſpe nihil earum rerum defuturum, quas natura non depraua- ta deſideret. Et quemadmodum temeritas, & li- bido, & ignauia ſemper animum excru- ciant, & ſemper ſollicitant, turbulen- taeque ſunt; ſic cuius in mente iniu- ſtitia conſedit, hoc ipſo, quod adeſt, non poteſt turbulenta non fieri; etſi vero molita quidpiam eſt, quamuis oc- culte fecerit, nunquam tamen confidet id fore ſemper occultum. Quod ſiqui ſatis opibus hominum ſibi contra con- ſcientiam ſepti eſſe, & muniti videan- tur, Deorum tamen numen horrent, easque ipſas ſollicitudines, quibus eo- rum animi noctes, atque dies exedun- tur, a Diis immortalibus ſupplicii cau- ſa importari putant. Quae autem tanta ex improbis factis, ad minuendas vitae moleſtias acceſſio fieri poteſt; quanta ad augendas, tum ex conſcientia factorum, tum poena le- gum, odioque ciuium? Et tamen in quibusdam neque pecuniae modus eſt, neque honoris, neque imperii, nec li- bidinum, nec epularum, nec reliqua- rum cupiditatum, quas nulla praeda vn- quam improbe parta minuit, ſed auget potius, atque inflammat, vt coercendi magis, quam dedocendi eſſe videantur. Inuitat igitur vera ratio bene ſanos ad iuſtitiam, aequitatem, fidem; neque homini infanti, atque impotenti iniu- ſte facta conducunt; qui nec facile effi- cere poſſit, quod conetur, nec obtine- re, ſi effecerit: & opes, vel fortunae, vel ingenii liberalitati magis conueniunt; qua qui vtuntur, beneuolentiam ſibi conciliant, &, quod aptiſſimum eſt ad quiete viuendum, caritatem; praeſer- tim, cum omnino nulla ſit cauſa pec- candi. Quae enim cupiditates a natura pro- ficiſcuntur, facile explentur, ſine vlla iniuria, quae autem inanes ſunt, his parendum non eſt. Nihil enim deſi- derabile concupiſcunt, plusque in ipſa iniuria detrimenti eſt, quam in aliis re- bus emolumenti, quae iniuria paran- tur. Itaque ne iuſtitiam quidem recte quis dixerit per ſeipſam optabilem: ſed quia iucunditatis vel plurimum affe- rat. Nam diligi, & carum eſſe, iucun- dum eſt; propterea, quia tutiorem vi- tam, & voluptatem efficit pleniorem. Itaque non ob ea ſolum incommoda, quae eueniunt improbis, fugiendam improbitatem putamus, ſed multo et- iam magis, quod cum in animo verſa- tur, nunquam ſinit eum reſpirare, nun- quam acquieſcere. Ac poſſent haec quidem pene eſſe ſa- tis; ſed ſubiiciendum tamen eſt quid- piam, adde Gaſend. X. p. 1525. d 1d Laert. ge Piar ſtit pos Ver 1 eſt eſt Cel tatmen in voclnsek, i, nec l. reliqua- rnedayvn- ſedanget Oercencdi ideantur. ne ſinos ni negne nti iniu- clle effi⸗ cobtine⸗ unge, e eniunt; jann ſbi n eſt ad praeler. li pec. npro⸗ ne Vla At, Ms in elr⸗ e in iſi liste- paran⸗ a rede emn ſed n Ke. iucutr em i- liorem. nmoc, encdam lro er⸗ ferlr eN. leſe⸗ uid⸗ piam, —B mb ad Laert. piam partim de iure, ſiue iuſto, a quo iu- ſtitia denominatur, vt intelligi plenius posſit, quae illius origo ſit, quos inter verſetur, quo fruétu colatur; partim 8 CAP. DE IVRE, SEV IVSTO, A Nprimis ergo, cum iuſtitiam eſſe ex eo dictam conſtet, quod ius alii debitum tueatur, ſeu id, quod iuſtum 1525. eſt, exequatur; noſſe operaepretium eſt, quid ſit id, quod ius, iuſtumue cenſere oporteat. Itaque, cum iuſtitia ad commune bonum ſit excogitata, neceſſe eſt, ius, ſeu iuſlum, quod ſpectat, tale quid- piam ſit, quod ſit omnibus, ſingulis- que, qui ſunt ſocietatis participes, bo- num. Et quia vnusquisque id, quod ſibi eſt bonum, natura duce expetit; necefſe eſt id, quod eſt ius, ſeu iuſtum quidpiam ſecundum naturam ſit, ac naturale ideo dicatur. Nequicquam vero hocnon attinge; queniam contingit aliquando, vt id quaſi ius, ſiue iuſtum in ſocietate prae- ſcribatur, quod ſocietatis bonum non ſit; ac ideo, quia non naturale, ſiue con- tra naturam ſit, non debeat, niſi ex abuſu, ac nominetenus iuſtum repu- tari; cum id, quod veram iuris, ſeu iu- ſti naturalis rationem habet, eiusmodi ſit, vt ſicuti praeſcribitur, ita ſit reue- ra vtile, acbonum. Quocirca, vt prorie loquamur, ius, ſiue iuſtum naturale nihil aliud eſt, quam teſſera vtilitatis; vt homines ad inuicem, neque laedant, neque lae- dantur, atque adeo ſecure degant, quod, vt bonum eſt, ſic natura duce quisque expetit. Vtile proinde, ac bonum pro ee- dem hichabeo, cenſeoque, vt quidpi- am ſit iuſtum, ſeu jure ſeruetur, duo quaedam exigere; vnum, vt vtile ſit, PFTRICA. nH„9 de quibusdam, iuſtitiae affinibus vir- tutibus, cuiusmodi ſunt, beneficen- tia, gratitudo, pietas, obſeruantia, & amicitia. WO IVSTITIA DICTA. ſeu ad communem vtilitatem, hoc eſt, ſecuritatem, ſpectet, alterum, vt ſit ex communis ſocietatis conſenſu prae- ſcriptum. Neque enim quidpiam eſt complete iuſtum, niſi quod ſocie- tas communi conſenſu, communiue pacto inito conſueuerit ſeruandum. Hinc fit, vt vtrique iſtorum iuris, ſiue iuſti nomen tribui ſoleat, ſiquidem tam vtile ipſum dicitur ius eſſe, quod cui competit, ſeu quod illi tribui, ſer- variue eſt iuſtum, quam ipſa commu- nis ſocietatis pactio, praeſcriptioue, quae & dicitur lex, vt puta, quaſi id, quod eſt cuique vtile, ſeu iuſtum, praeſcribens. Ac ſunt quidem, qui exiſtiment ea, quae iuſta ſunt, eſſe ſecundum propriam, inuariatamque naturam iu- ſta, -& leges nonipfa iuſta facere, ſed duntaxat praeſcribereduxta eam, quam habent naturam: verum res non ita ſe habet, ſed eo potius modo, quo ſe habere obſeruatur ceteris in rebus, quae ſunt vtiles, vt quae ad ſanitatem ſpectant, ſexcentaeque ſimiles; quae v- tiles iſtis, noxiae illis ſunt, ſicque a ſcopo ſaepe numerotam communiter, quam priuatim aberrant. Et certe cum res vnaquaeque qua- lis eſt ſecundum naturam, talhs eſſe de- prehendatur vbique, ſemper, & omni- bus, quippe quodinuariata ſit; quaeſo ea, quae iuſta hi dicunt, vbiuisne, ac ſemper, atque omnibus iuſta ſunt? An- non peruidere deberent ea, quae ſunt legibus conſtituta, ac idcirco legitima, iuſtaue habentur, non eſſe perinde Vyy yVV 2 apud adde Gaſſend. 098 PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. apud omnes nationes conſtituta, atque recepta; ſed partim quidem vt indiffe- rentia a plerisque negligi, partim vt noxia a ceteris reſpui, ac iniuſta cen- ſeri? Annon & ſunt quidam, qui ea, quae non ſunt vniuerſe vtilia, talia nihilominus putent, atque idcirco ea complectantur, quae accommodata v- niuerſe non ſunt, ſi reſpectu modo ſuae ſocietatis deprehendant efſe vtilia, & generale aliquod prae ſe ferre emo- lumentum? Quamohrem dici ad ſummum po- teſt, illud vniuerſe eſſe iuſtum, habe- reue iuſti naturam, quod vtile eſt, ſiue conforme praenotioni de iuſto, quae eſt mox deſcripta; non ſpeciatim qui- dem, vt vtilitas apud varias gentes va- riatur, ita & iuſtum varium eſt, ſiue vni quidem ſic habitum iuſtum, vt al- teri iniuſtum ſit. Atque ita dum quaeritur, idemne apud omnes ſit ius, ſiue iuſtum? Reſpondeo, generatim quidem eſie idem, vtile nempe aliquid in ſocietate mutua, verum ſpeétatis ſingulatim tum regionibus, tum cau- ſis apud varias variis, fieri, vt non ſit idem apud omnes. Atque, vt ex iſtis aliqua deducam, quod experientia comprobatur vtile CAP. eſſe ad mutuos vſus in ſocietate, com- muniue eorum participatione, quae eſſe iuſta reputantur, illud iuſti natu- ram habet, ſi tale quidem ſit, vt vtilitas ad omnes attineat. Quod ſi tale qui- dem quis ponat, & contingat tamen', vt mutuo ſocietatis vtile non ſit, id iam veram iuſti naturam non habet. Rurſus &, tametſi interdum ex eo, quod fuerit iuſtum habitum, vtilitas excidat; ſi nihilominus interdum vti- litas aliqua ſit, ac idcirco ad praeno- tionem, quae habetur de iuſto, con- gruat; id pro illo quidem tempore eſt iuſtum: certe apud illos, qui ſeſe in- ani loquacitate non confundunt, ac res humanas generalius perſpiciunt. Denique, vbi nulla noua interue- niente rerum circumſtantia, ea, quae fuerint habita iuſta circa actiones ho- minum, deprehenduntur ad praeno- tionem habitam de iuſto non congrue- re, ipſa iuſta hautquaquam ſunt. Vbi vero nouatis rebus, ea, quae fuerant decreta iuſta, deſierunt eſſe vtilia, ea quidem illic extitere iuſta, quanto tempore ad mutuam conciuium ſo- cietatem permanſere vtilia; deinceps vero ſtatim atque deſierunt eſſe vtilia, deſierunt ſimul efſe iuſta. XXVI. DE ORIGINE IVRIS, AC IVSTI TIAE. Ed, vt rem altius, & ab ipſo, quod aiunt, ouo repetamus, tam videtur ad aert. eſſe antiquum, eſſe quidpiam ius, ſiue X, 1527. juſtum, & coli iuſtitiam apud homi- maxime nes, quam ſunt ipſae eorum inter ſe ci ſocietates antiquae. Lncretio. Nam initio, cum homines ferarum ritu vagarentur, & incommoda va- ria, tum a feris, tum ab inclementia coeli paterentur; praeſtitit quidem naturalis quaedam eorum inter ſe con- ciliatio, (quippe ob formae, animae- que, ſeu morum conuenientiam,) vt in varios coetus coirent, ac illis etiam incommodis aliquatenus prouiderent, (exſtructis videlicet caſis, compara- tisque, tum aduerſus feras, tum aduer- ſus ipſum frigus, munimentis,) ve- rum, quod vnusquisque bene ſibi eſſe, quam alteri mallet, ideo frequentes erant rixae de cibatu, de feminis, de commodis aliis, quae ſibi inuicem prae- ripiebant; quousque animaduerterunt, non poſſe ſe tuto, commodeque degere, deg en Vt, det Es gu ſer n tal au aun Vn 1te, com. ne, quae uſtinatu. Vttlitis tale qui. t tamen, ſt, id lubet. umexeo, 1, Vtllitas dum vti. Ppraeno- ſto, con- npore eſt ſeſe in⸗ dunt, ac biciunt. interue- en,qune 9nes ho- prꝛeno- rongrue- nr. Vhi fherant lia, e GGurko⸗ jum ſo⸗ jeinceps evtile, m ) Vt 8 etiam derent, mpal-⸗ aduer- ) Ve⸗ ſbi eſle luenns nis, Ge nplue- unt, leque egere, ETICA. 1099 degere, niſi pacta inirent de non lae- dendo ſe inuicem; atque ita quidem, vt, ſi quis alterum laederet, ceteri lae- denteêm punirent. Itaque is fuit primus ſocietatis ne- xus, qui vt ſuppoſuit, poſſe vnum- quemque habere quidpiam proprium, ſeu quod poſſet dicere ſuum, vtpote aut tanquam primo vſurpatum, aut tanquam donatum, pretioue acceptum, aut tanquam propria arte quaeſitum, aut aliis modis habitum, ita fecit illud vnicuique ratum. Talis autem nexus, ſiue talis pactio, nihil aliud fuit, quam communis lex, ad cuius obſeruationem omnes tenerentur, & quae attribue- ret, faceretue certum vnicuique ius, ſiue facultatem vtendi re ſua; vnde & ipfſa quoque lex fuit quaſi commune, ſicuti iam dixi, ſocietatis ius. Ac non memoro quidem, vt tota ſocietas ſuam illam puniendi, ſiue co- ercendi facultatem in aliquos paucos ſapientes, ac bonos, aut etiam in v- num, qui ſapientiſſimus, optimusque omnium reputaretur, tranſtulerit: ad- noto ſolum, illos fuiſſe in ſocietate ha- bitos iuſtos, colentesue iuſtitiam, qui juribus ſuis contenti, aliena non in- vaderent, ſicque nemini facerent iniu- riam; illos vero iniuſtos, iniuſtitiamue exercentes, qui non contenti iuribus ſuis, in iura aliorum inuolarent; ſic- que aut rapiendo, aut caedendo, aut alia ratione nocentes, laedentesue in- ijuriam ferrent. Et fuit quidem aliquousque tran- quilla, ac felix vita hominum, & ma- xime quidem ſub illis ſiue pluribus, ſiue vno, qui eſſent principes, ſeu reges ſapientiſſimi, optimique, qui toti in eo, vt ſaluti, vtilitatiue publi- cae proſpicerent, varias condiderunt, fanxeruntque leges conſentiente po- pulo, quibus diſſidia apud ipſum, aut exoritura anteuerterent, aut compo- nerent, ſi exorirentur. Attamen, vt ſe res hominum habet, tranſit demum res in principes, ac reges non bonos, vnde illis deiectis, aut etiam occiſis, rediit ſumma ad populum, atque adeo ad turbas, ob factiones varias ambien- tium imperium; quousque inimicitiis, diſſidiisque languens populus, ac de- feſſus vi aeuum colere, regi iterato a magiſtratibus, ſeu principibus voluit; tametſi, cum antea principum arbitria vtplurimum pro legibus eſſent, leges, quibus vellet regi, pepigit, ſicque iterum recidit ſub leges, hoc eſt, arcta iura. Sed nead poſteriora tempora de- ſcendam, ac praecipuum caput dun- taxat attingam, quod ſpectat ad tuen- dum vitam, cuius, (vt cariſſimae omni- vm rei,) cura fuit ab initio, vt ſecu- ritas pactionibus, ſeu legibus commu- nibus ſtabiliretur: videntur ſapientis- ſimi, optimique illi legum conditores, cum ad vitae ſocietatem, & ad ea, quae homines inuicem agunt, attenderent, declaraſſe, nefandum eſſe hominemin- terficere, vt ignominiam non vulga- rem, (vtpote quae eſſet coniuncta cum minutione capitis,) interfectori decreuiſſe; partim quidem permoti il- la, de qua iam dixi, hominum conci- liatione inter ſe, qua attenta homines deberent non perinde eſſe procliues ad conſimile ſibi animal, ac diſſimile a- liquod exiis, quorum caedes eſt con- ceſſa, perdendum; partim vero, & ma- xvxime conſiderantes, auerſari id homi- nes debere, quod nullius foret ad vi- tam tranſigendam emolumenti, ac ma- lignitati ſolum verti poſſet. Nempe, ab initio, illis quidem, qui ad conſtitutionis vtilitatem attende- runt, nulla alia fuit opus cauſa, qua ſe ab agendo quidpiam ſimile continerent Xyy yVVV 3 qui IIO PARS XII. PHILOSOPIAE EPICVRI P. III. qui vero non potuere ſatis, cuius ea momenti eſſet, capere, ii magnitudi- nis poenae metu a patrandis temere mutuis caedibus abſtinuerunt; quod vtrumque etiamnum deprehenditur euenire. Etenim, qui conſiderant, quanta ſit huiusmodi conſtitutionis Vtilitas, ii comparati ad conſtantenmt illius obſeruantiam ſunt; qui illius ve- ro intelligendae capaces non ſunt, ii ſe comparant prae metu poenarum, quas leges intentant, quasque pruden- tiores quidam aduerſus illos, qui vti- litatis rationem non habent, ſtatue- runt; & maiore quidem parte multi- tudinis illas, vt legitimas, admittente. Quippe a principio nulla earum le- gum, quae ſiue ſcriptae, ſiue non ſcri- ptae, ad nos vsque peruenerunt, trans- dendaeque porro in poſteros ſunt, vio- lentia quadam conſtitit: ſed mero, vt iam dixi, vtentium conſenſu. Videlicet men- tis prudentiga, non robore orhoris, aut imperioſo obfequio multitudini prae- celluere, qui has leges populum roga- runt; ac illud quidem, inducendonon- nullos ad conſiderandum, quid vtile foret, (cum prius, vt par erat, non as- ſequerentur, ) aliis vero ipſa poenarum magnitudine metum incutiendo. Ne- que enimalio vti medicamine ad cu- randum imperitiam vtilitatis licuit, quam poenae a lege praeſcriptae timo- re. Nam & nunc quoque ipſe eſt ſo- lus, qui vulgares homines in officio continet, obſtatque, ne quidpiam ſeu in publicum, ſeu in priuatum commo- dum peecent. Quod ſi omnes poſſent, peraeque & noſſe, & mente tenere, quid vtile ſit, legibus hautquaquam egerent, ſed ſuapte ſponte ab iis cauerent, quae illae vetant; agerent, quae illae praeſcribunt, quando vel agnoſcere ſolum quid v- tile, quid noxium ſit, ad inducendum horum quidem ſugam, illorum vero proſecutionem, ſatis, ſuperque ido- neum eſt. At vero comminatio poe- nae aduerſus eos, qui, quid entenat, non proſpiciunt, eſt neceſſaria. Si- quidem poena impendens cogit eos re- frenare impetus, qui ad actiones pra- vas inſtigant, ac ad agendum, inuite licet, quod ſit conſentaneum, com- pellit. Exinde ſane legumlatores, ne cae- dem quidem inuoluntariam eſſe omnis mulctae immunem ſtatuerunt; non quidem, ne affectantibus voluntariam, practextum vllum facerent imitandi ex propoſito, quae alii facerent incon- ſulto: verum, ne non ſatis cautionis, atque diligentiae hac in parte adhibe- rent, ſicque bene multa, quae reuera forent inuoluntaria, contingerent. Neque enim hoc non vtile fuit pro- pter easdem cauſas, ob quas ſe mutuo conficere voluntaria caede prohibitum fuit. Adeo proinde, vt cum eorum, quae inuoluntarie fiunt, alia quidem ex cauſa improuiſa, inobſeruabilique humanae naturae contingant; alia ve- ro ex noſtra negligentia, incogitan- tiaque imminentis diſcriminis: idcirco volentes auertere ſocordiam, quae in proximorum cederet perniciem, ne ipſam quidem inuoluntariam actionem abire omnino inultam conſtituerint, ſed peccati huius frequentiam poena- rum metu ſuſtulerint. Quin etiam ego exiſtimo, caedes quoque lege permiſſas non aliam ob cauſam efſſe factas ſolitis illis per luſtra- tiones expiationibus obnoxias, (id- que eorum conſilio, qui iſthaec prae- clare inuexerunt primi,) quam quod eſſet in animo, homines acaede volun- taria nimis quam frequenti abſterrere- Siquidem homines vulgares aliquo paſſim indigebant, quo, ne temere facerent, lace ren tes. ſed elle dec gue tio zdde . Gallend, 1d Laert, in b. 16. dl int o — 9--— um vero e ido⸗ latio poe⸗ akle Iia. Ji⸗ iteosre. Olesri. 1, innite n, com⸗ ne ee⸗ Keomnis nt; non intariam, imitandi ntincon- Autiogi, ACMihe- e reller agerent. it pro⸗ ſe mutuo Ohibitum corum, guicem lbiligue Aiave- Cogitin⸗ ideirco gute in gem, Re Clionem tuerint, I poellt⸗ ciedes . . limm eb rluſtte⸗ 1s, (I. ec Pre⸗ n evOlA. ſtener’⸗ Aiquo temmere cetend èòðO adde Gaſſend. FTHICA. facerent, quod non conduceret, arce- rentur. Vnde primi illi id intelligen- tes, non poenas modo decreuerunt, ſed alium inſuper timorem, cuius non eflet ratio perinde patens, incuſſerunt; declarando illos, qui quomodocun- que interfeciſſent hominem, niſi luſtra- tionibus vterentur, fore impuros. Nimirum pars animae bruta, ſeu in . CAP. WVOS INTER IVS, AC Is vero dimiſſis, cum requiri pos- ſit, ob ea, quae praemiſſa ſunt, 3 Laert. jnter quosnam tam ipſum ius, eius- 154 . 3. que violatio, quae iniuria eſt, quam ipſa iuſtitia, & quae iniuſtitia illi eſt oppoſita, reperiatur; idcirco res in- telligenda ex comparatione inter ho- mines, ceteraque animalia eſt. Quemadmodum igitur, inter quae- cunque animalia conuenire non po- tuit, vt nec laederent, nec laederen- tur ad inuicem, nulla eſt iuris, iniu- riaeue, ſeu iuſti, & iniuſti ratio: pari modo, neque eſt vlla cenſenda inter eas nationes, quaecunque non potue- re, aut noluere, vt ad inuicem ne- que laederent, neque laederentur, pa- ciſci. Etenim iuſtum, ſiue ius, quod ſer- vare iuſtitia eſt, niſi in mutua ſocie- tate non eſt; iuſtitiaqque adeo bonum eſt ſocietatis, quatenus quisque ſo- ciatorum poteſt ſecure degere, expers- que eius anvietatis, quam continens metus nocumenti creat, ex eoque fit, vt quaecunque animalia, aut quicun- que homines inire non poſſunt, aut nolunt ſocietatem inter ſe, neque ad- eo quicquam paciſci, tali bono careant, ſiue nullo iuris, iuſtitiaeque vinculo, quo ſecuri degant, inter ſe teneantur. Vnde & fit, vt non alia ipſis ſecuritatis D 1II0I qua affectus, paſſionesue ſunt, diuer- ſimode quaſi inſtituta acceſſit ad eam, quae paſſim iam viget, manſuetudinem, adhibitis contra affectus impetus feri- ni iis cicurandi artibus, quibus ab ini- tio vsque vſi ſunt, qui multitudinem rexerunt: ex quibus eſt illud inter ce- tera, ne homines ſe inuicem indiſcri- minatim occidant. XXVII. IVSTITIA VERSETVR. ratio ſuperſit, quam ne laedantur, ſic laedere, vt etiam laedi, cum laeſerint, non poſſint. Quare &, ſicut, dum animalium, quae nihil inter ſe pepigerunt, vnum laedit aliud, dici quidem poteſt eſſe illi no- Xium, inferreue ipſi nocumentum, aut noxam: at non tamen eſſe reſpectu il- lius iniuſtum, inferreue ipſi iniuriam, quia nullo jure, nullaue pactione, aut lege de non laedendo ipſum, tenetur: eadem ratione hominum quoque, in- ter quos nulla pactio, ſocietasue in- teruenit, ſi vnus laedat alium, is dici quidem poteſt nocens, noxamue, aut damnum aflerens, verum non iniu- rius, ſeu iniuriam faciens, quod nulla pactio, aut lex ſit, qua ad non laeden- dum teneatur. De animalibus autem loquor, non quaſi ſint aliqua, etiam ex gregalibus, ſociatim viuentibus, quae pacta ineant inter ſe, ne ad inuicem laedant, aut laedantur; ſicque poſſint ad inuicem, juſta, ſinon laedant, iniuſta, ſi laedant, cenſeri; ſed quaſi exinde intelligi poſſit, inter homines quoque ipſos iuſtitiam per ſe nihil eſſe, quate- nus reperitur ſolum in mutuis ſo- cietatibus, pro ea cuiusque regio- nis amplitudine, in qua poſfſunt paéta de non inferendo, accipiendoue nocumento 22 PARS XII. PrITOSOPHIIAF EPICVRI P. III. nocumento iniri; cum alioquin & in homine ſolitarie ſpectato ſit nulla; & quae in vna ſocietate iuſtitia eſt, in alia plerumque, ob pactiones contra- rias, iniuſtitia habeatur. An vero inter homines, ipſa anima- lia interuenire iuſtitia poteſt? Non ſa- ne: Nam ſi homines quidem poſſent, vt cum ipſis hominibus, ita & cum aliis animalibus ſtipulatione quadam paci- ſci, ne nos occiderent, neque ipſa quo- que a nobis indiſcrete occiderentur; eatenus praeclare liceret ipſa inter, & nos iuſti rationem exigere; illud vide- licet ad mutuam ſecuritatem dirigere- tur: At quandoquidem fieri nequit, vt quae ſunt rationis expertia animalia, communi nobiscum lege continean- tur; hanc ipſam ob cauſam non licet id adipiſci vtilitatis, vt maiorem ſecurita- tem ex aliis animalibus, quam ex ipſis rebus inanimatis impetremus. Adeo proinde, vt quo reddi ſecuri ab ipſis poſſimus, ſuperſit vtamur ea facultate, quae in nobis eſt eorum necando- rum. Requires fortaſſis obiter, qui fiat, vt animalia etiam occidamus, a qui- bus nihil eſſe, quod timeamus, vide- tur? Nempe poſſumus id plerumque facere prae intemperantia, & feritate aliqua; vti & prae immanitate, crude- litateque ſaeuimus in eos homines, et- jam extra ſocietatem poſitos, a qui- bus fieri poteſt, vt nihil timeamus. Sed videlicet aliud eſt peccare aduer- ſus temperantiam, illiusue ſpecies, cuiusmodi eſt, vt ſobrietas, ſic lenitas, ſeu manſuetudo, ſiue mauis humani- tas, naturalisue bonitas; aliud peccare aduerſus iuſtitiam, quae inita pacta, le- gesue ſupponit. Nec vero illud dici poteſt, conceſ- ſum nobis lege eſſe interficere aliqua ex illis animalibus, quae naturae hu- manae exitialia non ſunt, alioue quo- piam modo hominis vitae non offi- ciunt. Neque enim, vt fatear, vllum eſt ex lege conceſſis, quod permiſſum excreſcere in multitudinem ingentem nobis pernicioſum non ſit, retentum vero ea copia, qua vulgo habetur, vſus aliquos non praebeat ad vitam. Etenim & ouis, & bos, & quodcun- que aliud huiuscemodi, donec medio- cri copia habetur, ſubſidia nobis aliqua vitae tranſigendae neceſſariae confert; at vero, ſi in quantamcunque, & ſupe- rantem eum modum, quo iam poſſide- tur, vbertatem abeat, tunc ſane vitae noſtrae officiat, aliud quidem vſum ſuo robore, (quippe ad id pro indole ſibi natiua comparatum,) aliud autem, vel ex eo, quod alimentum nobis ex terra proueniens abſumat. Quocirca & propter hanc cauſam vetitum non eſt huiuscemodi animalia interficere, & eo quidem modo, vt retineatur copia, quanta ad vſum vitae conducit, quan- tumque regere difficile non ſit. Non enim, vt circa leones, lupos, v- niuerſeque cetera, quae vocari ſolent fera animantia, (ſiue illa parua, ſiue ma- gna ſint, accipere non poſſumus quan- dam ex ipſis multitudinem, quae reſer- vata, quodpiam ſubſidium ad vitam ne- ceſſarium praeſtet; ita ſe habet res cir- ca boues, equos, & vniuerſe cetera, quae appellitantur manſueta animalia. Ex quo fit proinde, vt illa extermine- mus penitus; ex his id ſolum, quod conſentaneum modum excedit, re- ſcindamus. Vnde, vt hoc quoque breuiter attin- gam, reputandum eſt, etiam apud illas nationes, in quibus delectus circa eſum animalium eſt, fuifſe rem appoſite ad iam dictas cauſas praeſcriptam ab iis le- gibus, quae ſunt his ſimilila complexae; & quod goo ſunt, ration guer⸗ ſtituti locoruu necell Ex refoi tio, c Vni⸗ Nm ſpeck ie non null ture gene ANe Neo mun rent ila net ten pr⸗ Uun Urae hu. Dle quo⸗ non ofk , VIum ttmiſlum 1gentem etentum ur, us Vodcun- mecio⸗ isdliq vonkert; fupe. poſſe⸗ ne vitae lun ſio le bi m, Vel terta eirca & non ett re, & Coin, quan- P0s, V. ſolent uema- quan- teſer⸗ tamne- es ir- cetere, imal. rmine- qod t, Ie⸗ rattil⸗ ud Ns elum ſe ad is le- exae; quod PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. I103 & quod ad ea ſpectat, quae edendo non ſunt, fuiſſe vtilis, ac non vtilis habitam rationem, & ob cauſam quidem cuius- que regionis ſpecialem, cuiusque con- ſtitutionibus adhaerere nos, qui illic locorumnusquam degimus, nihil eſt neceſſe. Ex hiſce autem intelligimus, haut abs re fuiſſe habitum, etiam ab vſque ini- tio, circa occiſionem aliorum animali- vm, ipſorumque hominum diſcrimen. Nam ad alia quidem animalia quod ſpectat, conſentaneum eſt primos illos, qui ea, quae forent nobis agenda, vel non agenda, praeſcripſerunt, occidere nullum vetuiſſe. Etenim quae vtili- tas reſpectu eorum percipitur, ex ritu agendi contrario, (illi ſcilicet, de quo ante circa homines diximus,) eſt nata. Neque enim poterat fieri, vt homines mutuo cum animalibus viuentes, tue- rentur ſeſe incolumes, niſi conarentur illa propulſare. At vero ad ipſos homines quod atti- net, cum aliqui ex iis, qui erant pro illo tempore venuſtiores, (iique, qui, vt probabile eſt, ſuaſores fuere primae il- lius pactionis, de qua ante diétum,) re- cordarentur, vt illicmet, vbi mixtim vi- vebatur, a caede interdum abſtinuiſ- ſent, propter ipſam, quae ad ſalutem attinebat, vtilitatem; reuocarunt quo- que in memoriam aliis, dum in vnum Congregarentur, ecquid rei tum conti- giſlet; quo abſtinentes ab animalis con- generis internecione, vitae ſocietatem tuerentur, quae generatim cauſa eſt priuato, cuique propriae ſalutis, vtile autem fuerat ante ſecedere a ſocietate coeuntium aliorum ſeu animalium, ſeu venirent. hominum, aut damno certe afficere nullum, nenon modo animalia, quae diuerſa genere erant, ſed ne homines etiam, qui erant congeneres, & noxani inferendam comparati, irritarentur. Quare & ob hanc cauſam continuere manus ab animali congenere, quod- cunque ſe in communionem rerum neceſſariarum praebuit, quosdamque in ipſam ſocietatem vſus contulit. Procedente autem longius tempo- re, & progenie vtrinque longe ſuccre- ſcente, ac depulſis, quae generis erant alieni, animalibus, ſecretioneque ipſo- rum facta, coepere quidam ratiocinan- do, (& non ſola, vt prius, ſine ratione memoria vtendo,) conſilium de eo, quod foret vtile, dum ad inuicem con- Nempe conati ſunt vali- dius inhibere illos, qui ſe inuicem te- mere, imprudenterque conficerent, & mutuum auxilium imbecillius redde- rent, ob praeteriti temporis, quibus res ſui ſimilibus male ceſſiſſet, obliuionem. Adnixi ergo hoc facere, eas legum con- ſtitutiones, quae etiamnum per ciuita- tes, nationesque perſeuerant, induxe- runt: conſentiente ipſis, vt iam incul- catum, multitudine ſua ſponte; qua- tenus perſenſit, quam maior exinde vti- litas degentibus in mutua congregatio- ne proueniret. Pari modo videlicet, ad ſecuritatem conducit, illud, quod per- nicioſum eſt, citra indulgentiam per- dere, & id, quod ipſi exterminando vti- le eſt, ſeruare. Probabile igitur eſt, factum ob has cauſas, vt ceterorum animalium licita caedes fuerit, hominum vero prohibita, tametſi immemor hic nimium. Z22 222 CAP. ad Laert. X. pag. —2— id. pag. 1559. 04 PAns XII PmIIOSorIAE EPICVR P. III CA P. XXVIII. WAM MERTTO IVRE IVSTTTIA COLATVR. Gaſſend. SVpercſt ergo, vt cum iuſtitia com- muni pactione ſit conſtabilita, vnus- quisque exiſtimet ſe ſiue natum, ſiue adſcitum, ea conditione ſocietati, in qua degit, nomen dediſſe, ſeu in illam admiſſum eſſe, vt ſiue expreſſe, ſiue ta- Cite, in pactionem illam, ne laedat, lae- daturque, conſenſerit. Quare & ſtan- dum eſſe pactioni, aut a ſocietate exe- vndum; quoniam non alia, quam qua receptus conditione eſt, in ea tolera- tur. Ex quo ſequitur, vt cum na- turae ſponte nolit ſe laedi a ceteris; non laedat ipſe ceteros, ſicque non faciat alteri, quod ſibi ipſe fieri no- lit. Poſſunt certe exinde leges poſitae cenſeri in ſapientum gratiam; non quidem, ne ipfi quid iniuſte agant, ſed ne quid in ipfos iniuſte agatur: Nam ad ipſos quod attinet, ſunt ſa- ne ita comparati, vt etiam ſine legi- bus nemini inferant nocumentum. Quippe, quod praeſcripſerint mo- dum fuis cupiditatibus, easque ad na- turam compoſuerint, cui nihil ſit ne- ceſſe re iniuſta gratificari. Neque e- nim vlla voluptas, quae ſecundum na- turam ſit, cauſa eſt, vt alii patiantur iniuriam, ſed quae cupiditas ex vanis opinionibus effrenis creatur. Cum enim natura, vt exemplo di- cam, fecerit herbas, fruges, fructus, ac vna ipſam aquam res paratu facil- limas; non ea voluptas, quae ex ipſis famem, ſitimque exſpectando maxime percipitur, cauſa eſt latrociniorum, ceterarumque iniuriarum, quae vul- go patrant homines; ſed inanis cupi- ditas viuendi lautius, opulentiusque, atque idcirco diteſcendi, vt ſit, quod in fumtus ſufficiat. Quod idem di- cendum de iis, qui ſimplici veſte, ſimplici domo, ſimplici coniugio, ſi- milibusque, prae ambitione, luxu, libidine, aliis paſſionibus non conten- ti, plura appetunt, quam quibus na- tura indigeat. Quin etiam, cum ſapiens, vt ante innuebam, ſui ipſius cauſa omnia fa- ciat, nihil eſt omnino, quod magis ſui cauſa facere poſſit, quam dum prae- clare iuſtitiam colit. Quippe dum ſu- vm cuique tribuit, ac nemini nocet, ſeruat, tueturque ſartam tectam, quan- tum in ſe eſt, ſocietatem, quae niſi ſal- va ſit, ſaluus eſſe ipſe non poſſit; & neque cuiusquam in ſe prouocat in- iuriam; neque mulctam, poenamue Vllam, publicitus infligendam metuit: ſicque nihil ſibi male conſcius, omni perturbatione caret, qui fructus eſt iuſtitiage omnium maximus; quemque proinde dum colligit, quid maius ſui cauſa faciat? Neque vero eſt, cur exiſtimes poſſe illum, qui clam, nemineque conſcio, violauerit aliquid iuris, pactorumue eo ſancitorum, ne quis faciat, patiaturue iniuriam, pari eſſe ſecuritate, vacuita- teque perturbationis; ſiquidem, vt ante dicebam, quamuis occulte fece- rit, nunquam tamen confidet, id fo- re ſemper occultum. Nam ſcelera quidem ſecreta eſſe poſſunt, at ſecura eſſe non poſſunt; neque prodeſt quic- quam peccanti latere; quoniam non vt felicitatem, ſic fiduciam latendi habet. Sane & quantumuis id millies in- praeſentiarum lateat, occultumue ſit; incertum eſt tamen, an ad mortem vſque H ETHICOA. n0S5 Svsque ſit futurum occultum. Ple- rumque enim improborum facéta pri- mo ſuſpicio inſequitur, deinde ſermo, lius, quam iuſtitia: iſti nocentius, quam iniuſtitia poteſt? Quid enim? Poſſunt- ne eſſe cuiquam vtiles angores, ſolli- idem di- atque fama; tum accuſator, tum index. citudines, diurni, & nocturni metus? i eſte, Multi etiam ſiepe ſe zadicauerirne, Qum tantum ergo bonum iuſtitia, gio, i⸗ alii duidem per ſomnum, H Per del- tantum iniuſtitia ſit malum; illam v- evlur, rium, alii per ebrietatem, alii per Aen⸗ nice exoſculemur, iſtam impenſe ab- cnteh⸗ dam incogitantiam. Adeo proinde, horreamus. Et, ſi quando forte ani- tbus na⸗ vt vir ſceleſtus, etſi Diuum genus, ho- mus vacillet, dubiique haereamus, minumque, vt dicitur, fallat, vt id ta- quid agendum ſit, quid facto ſiropus: Vt ante D Bebbat uo clam futurum ſit, diſfi- aliquis vir bonus nobis eligendus eſt, H Vnde &cicitur, vt quannuis iniu- 27 ſemper ante oculos habendus; “ jtia nen r aliantic A ee. vr ſic, tanquam illo ſpectante, viua- 5 ſtitia non ſit aliquid ſecundum ſe ma- mus, & omnia, tanquam illo vidente, prde⸗ lum, quatenus, quod hiceſt iniuſtum, sczamus. . 4 dunmfi idem alibi iuſtum reputatur;at malum 1 noceh⸗ tamen ſit eo metu, quo exſtimulante Valebit certe hoc conſilium, non ,Illan⸗ conſcientia, ſuſpicatur quid, veretur- modo ne quidpiam agamus, quod I= Iiſl. que, ne quae iniuſte patrata ſunt, ani- iuſtum ſit; ſedetiam, ne quidpiamoc- en in⸗ nihilque adeo eſt, vt ſecurius, ſic ad Scilicet ille erit nobis, quaſi Cuſtos, ac namue degendum placidam, pacatamque vitam paedagogus, quem Jqula animus vere- metuit: conducentius, quam innocenter viue- bitur, eius autoritate etiam ſecre- omni re, & foedera pacis communia factis tum ſuum ſanctius faciet. IIlo prae- us eſt nullatenus violare. fſente non facerem: abſente cur faci- mque Quare & cum juſtus, iniuſtusque am? Ille id carperet, quia malum; cur s i ea ſint antitheſi, vt ſicuti ille eſt maxi- ipſe malum ſponte non fugiam? Sic ĩta- me omnium perturbationis immu- Que fac omnia, tanquam ſpectet ali- pole nis, ſic iſte, ex oppoſito ſit Perturba- un; nam ſi gercaris ſic aliquem, eris a. tionis pleniſſimus; ecquid eſſe illi vti- ipſe Ciro verendus. lar CAP. XXIX. in DE BENEFICENTIA, GRATITVDINE, PIETATE, n, V H’ OBSERVYANTIA. kee- aaddde Orquuntur jam illae virtutes, quas aut pecunia adiutare indigentes pos- icto⸗ ð 1e Naffines eſſe iuſtitiae ideo diximus, ſunt; cum, niſi operam quidem prae- Ceet . p. quod ipſae quoque ad alterum ſint, & ſtent, barbari, immites, inhumani au- ſecunn 1386. niſi perinde legibus, pactionibusque diant; niſi pecuniam, tum paria audi- qie⸗ praelſcribantur, non deſinant tamen ant, tum praeterea ſordidi, tenaces, 1non D quandam ex decoro, ex officio, exvſu, auari, aliaque id genus; ſin autem tendl obligationem ſimilem illi, quae iuſtitiae praeſtent, tum audiant comes, beni- eſt, prae ſe ferre. ghi, officioſi; tum liberales, munifici, n. Talis vero inprimis eſt benehcentia, magnifici, &c. adeo proinde, Yt vel ſc; adquam ii tenentur, qui aut opera, ſui, fuaeue vtilitatis gratia ad ſ Z2Z 222 2 beneficentiam gue ib. p. 1106 beneficentiam, (ſed ita, vt fiat citra pro- digentiam,) teneantur. Etenim, qui illa vtuntur, ii ſibi, vt iam attigi, beneuolentiam conciliant; &, quod aptiſſimum eſt ad quiete vi- vendum, caritatem; qui non vtuntur, maleuolentiam, &, quod ad moleſte viuendum eſt comparatiſſimum, con- temtum, & odium. Caue autem ſal- tem, ne circa res paruas beneficus non ſis, ne id emolumenti perdas, quod exinde habendus ſis etiam circa ma- gna gratificabundus. Haut abs re vero ſuperius dixi eſſe non modo praeclarius, verum etiam iucundius, beneficium dare, quam accipere; quoniam is, qui dat, non mo- do ea re maior, atque ſuperior eſt, ſed & quaſi foenus, gratiam colligit, cum interim res nulla ſit, quae malus pari- at gaudium, quam gratia. Similis eſt nempe beneficus fonti, cui ſi mentem des, ecquo non ſit gaudio perfuſus, cum tot ſata laeta, ex ſui diffuſione quaſi ridere obſeruabit? Talis deinde eſt gratitudo, ad quam reciproce tenetur, qui beneficium ac- cipit. Nimirum, niſi velit odio, pro- broque quam maximo eſſe. Neque enim iniuria exoſa eſt omnibus homi- nibus ingratitudo, quod cum nihil ſit magis ſecundum naturam, quam pro- penſum eſſe ad habendum bonum, con- tra naturam maxime ſit, non eſſe pro- penſum, grateue affectum in auto- rem boni. Cum nemo ſit porro in benefacto- rem magis grate affectus, quam ſapi- ens, licet ſane aflerere, ſapientem ſo- lum referre gratiam ſcire, quatenus ſolus debitam gratiam amicis & prae- ſentibus, & abſentibus, & vita etiam funétis habet. Ceteri enim fere duntaxat gratiam habent praeſentibus, (idque aliunde, PARS XII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P III. vtplurimum, quo poſſint beneficium aliquod nouum prouocare,) at abſen- tium, quotus eſt quisque, qui grate commeminerit? qui ſi poſſit, in libe- ros, in amicos, in res ipſius, vices re- pendat? Vita autem functorum, quo- tusquisque eſt, qui caram habeat me- moriam? qui non laetetur quaſi ſolu- tam agnoſcendi obligationem? qui in eos, quos illi habuerint percaros, aut obſequium, aut etiam beneficentiam, ſi poſſit, teſtetur? Talis rurſus eſt pietas, gratitudinis ſanctiſſima ſpecies. Ea videlicet pri- mario erga parentes attenditur, qui- bus nemo eſt, qui non amplius, quam ceteris hominibus debeat: quando poteſt quidem alia debere ceteris; at parentibus ſeſe ipſum debet. Vnde & fit, vt, ſi ingratitudo aduerſus alios exoſa ſit, ea, quae aduerſus parentes eſt, ſit maxime horrori, exſecratio- nique. Dico autem primario, quoniam ſe- cundario, & quaſi ex conſecutione ex- tenditur ad conſanguineos, fratres- que cumprimis, quibus parentum interuentu, quaſi vinculo ſic adſtringi- mur, vt intelligere debeamus, non pos- ſe nos illos amore magno non proſequi, quin ingrati ſimus aduerſus parentes, auos, ceterosque noſtri autores; ſci- licet rem illis ingratam facientes, qui fuere ſua beneuolentia omnes a ſe ſiue exortos, ſiue exorituros complexi. Non eſt vero pietas ſeiuncta a cari- tate, in patriam, quae ipſosmet etiam parentes, conſanguineosque comple- ctitur; nosque & naſcentes excipit, & natos alit, ac tuetur. Cumque, vt parentum interuentu tenemur affectu erga conſanguineos, ſic generalius erga conciues patriae interuentu tene- amur; tum maxime ſane tenemur er- ga magiſtratus, atque principes, qui, qua ib. p. 1577. adden Gaſſend. d baert, Ves. . . vlenn qua ipſam patriam, legesque tutantur, gnigene id in nos ſpeciatimn beneficii conſe- in runt, vt ipſorum freti praeſidio dege- en Me. re ſecure, tranquilleque poſſimus. Vicesre- ib. p. Talis praeterea eſt obſeruantia, ſeu Mn, uo⸗ 1580. venerabunda affectio, qua erga illos benne. omnes tenemur, qui aliqua re ſuper- ulſal. eminent, Quare & partim coniuncta (qun l eſt cum gratitudine, & pietate, qua- 105, ar. tenus non licet gratum animum ma- Lentlam, gis apertum facere, quam debitam ve- ..r nerationem, gratumque cultum ex- itudinis ib. hibendo, benefactoribus, parentibus, cet prl. Iijn. principibus, omnibus dignitate prae- 1, qui- fulgentibus viris; partim maximo cum 8, quanm decore iis exhibetur, qui aetate, & Oluncdo ſapientia, ſiue virtute, re omnium ſpe- Erisi 4t cCtatiſſima, & merentiſſima antecellunt. Vnde 1s dos CA P. arentes atio⸗ adde —Alis poſtremo eſt amicitia, ad daleas quam reciproce tenentur, qui n - X.ps&r. aämantur reciproce. Merito vero ipſa ne ex⸗ nobis erit inſtar coronidis, quoniam Ates⸗ omnium rerum, quas ad beate viuen- enrunm dum ſapientia comparauerit, nihil eſt kringi⸗ maius amicitia, nihil vberius, nihil iu- npo. cundius. Inter cetera ſane eadem ſegti, ſcientia confirmauit animum, ne quod entey ſempiternum, aut diuturnum timeret “ malum, quae perſpexit in hoc vitae i ſpatio amicitiae praeſidium eſſe firmis- lſhue ſimum, ac vna cum ſecuritate maxi- . mas parere voluptates. erl. Nimirum, vt odia, inuidiae, deſpi- ea cationes aduerſantur voluptatibus; ſic etlam amicitiae non modo fautrices fidelis- mhe⸗ ſimae, ſed etiam effectrices ſunt volu- ,4 ptatum, tam amicis, quam ſibi, quibus e, t non ſolum praeſentibus fruuntur, ſed Eekn etiam ſpe eriguntur conſequentis, ac is poſteri temporis: efficiturque adeo, ne. vt cum ſolitudo, & vita ſine amicis, el⸗ inſidiarum, & metus plena ſit, ratio ipſa lun gua ETHICA. DE AMICITIA. 1107 Spectat porro ad obſeruantiam, ib. p. quae religio eſt, ſancétitasque aduerſus 1570. Deos: videlicet, quos colere, non a- liter, quam parentes, teneamur, non ſane vlla ſpe, pretioue inducti, non quaſi aliquo accepto ab iis, aut ſpera- to bono, verum, vt ante diximus, pro- pter illorum maieſtatem eximiam, ſu- premamque naturam; vtpote quia ve- nerationem iuſtam habet, quicquid ex- cellit, & nullius naturae maior, quam diuinae eſt excellentia; quippe cum aeterna, & beatiſſima ſit; ex hoc ſane efficitur, vt ipſi quidem intelligentes Deos, nec ſibi fingere vllam moleſtiam, nec alteri quaerere, pie, ſancteque co- lamus naturam excellentem, atque praeſtantem. XXX. moneat amicitias comparare, quibus partis confirmatur animus; & a ſpe pa- riendarum voluptatum ſeiungi non poteſt. Cum amicitiae autem comparentur ob vſus, vtilitatemue, eo modo, quo ferimus terram, ob prouentus futuri ſpem; ipſi quidem primi congreſſus, copulationesque confuetudinum, in- ſtituendarum amicitiarum fiunt pro- pter vtilitatem, propterque volupta- tes, quae exinde ſperantur: at vero, cum vſus progrediens familiaritatem effecerit, tum amor effloreſcit tantum, vt, etiamſi nulla ſit vtilitas ex amicitia, tamen ipfſi amici propter ſe ipſos a- mentur. Etenim, ſi loca, ſi fana, ſi vrbes, ſi gymnaſia, ſi campum, ſi ca- nes, ſi equos, ſi ludicra exercendi, aut venandi conſuetudine adamare ſole- mus, quanto id in hominum conſue- tudine facilius fieri poterit, & iu- ſtius? 1 22 222 3 Quaerendi 1108 PARS VII. PHILOSOPHIAE EPICVRI P. III. Quaerendi vero interim, parandi- que amici, cum delectu ſunt; ante e- nim circumſpiciendum eſt, cum qui- bus edas, & bibas, quam quid edas, & bibas. Et licet viſceratio, cibatioue ſine amico, leonis vita, ac lupi ſit; is tamen amicus deligendus eſt, cuius conſuetudine nullum ſuauius ſit con- dimentum. Quamobrem quaerendus quidem eſt amicus, cui nihil candore, ſimpli- citate, bona fide antiquius ſit; ſed & danda opera eſt, vt is ſit non difficilis, querulus, omniaque deplorans, ſed qui morum facilitate, alacritate, iu- cunda ſpe, ſuauem reddere vitam poſſit. Conſiſtit porro, cohaeretue, ſeu perſeuerat amicitia in mutua partici- patione voluptatum, ſiue bonorum, quibus frui, donec viuimus, licęt. Non eſt vero tamen propterea neceſſe, deponi in commune amicorum opes, vt ille cenſet, qui eſſe omnia amico- rum communia dicit; quippe hoc diffidentium eſt, (ne non ſint nempe futurae omnium ſatis conſtantes vo- luntates,) qui vero diffidunt, ii non funt amici, ſed illi duntaxat, qui pos- ſunt plena confidentia capere, quic- quid opus eſt ex ipſis amicorum bonis, (tametſi ab illis adſeruentur, neque in commune congeſta ſint,) haut ſe- cus, quamex ſulismet; reputando ſci- licet illa non eſſe ſua minus, quam ſi ipſimet ea poſſiderent, atque adſer- varent. Ac ſtupent quidem homines vulga- res, id dum audiunt: ſed nihil eſt, quod ipſos moremur, neque enim quidquam fidei, aut conſtantiae in amicitia, bene- volentiaque hominum huiusmodi eſt; cum neque harum rerum capaces ſint, neque Vllius ſapientiae partis; quae commendationem aliquam mereatur. Quin etiam, qui e media multitudine eſt homo, non intelligit, quid pri- vatim, publiceque vtile ſit; neque con- ſtituere inter mores prauos, hone- ſtosque diſcrimen poteſt. De ſapientibus ergo loquimur, quo- rum eſt quoddam quaſi foedus, vt ne minus amicos, quam ſeipſos diligant; quod & fieri poſſe intelligimus, & ſae- pe vſu euenire videmus, vt proinde perſpicuum ſit, nihil ad iucunde viuen- dum reperiri poſſe, quod coniunctio- ne tali ſit aptius; ac propterea intelli= gamus, non modo non impedire ra- tionem, ſi ſummum bonum in volu- ptate ponatur, ſed etiam, ſine hoc, in- ſtitutionem amicitige non poſſe re- periri. Videlicet, quia nullo modo, ſine amicitia, firmam, & perpetuam iu- cunditatem vitae tenere poſſumus, ne- que vero ipſam amicitiam tueri, niſi aeque amicos, & nosmet ipſos diliga- mus; idcirco hoc ipſum efficitur in amicitia, & amicitia cum voluptate connectitur; nam & laetamur amico- rum laetitia aeque, ac noſtra, & pari= ter dolemus angoribus. Quocirca eodem modo ſapiens erit afſectus erga amicum, quo erga ſeipſum; quosque labores propter ſuam volu- ptatem ſuſceperit, eosdem ſuſcipiet propter amici voluptatem; ac, vt ha- bere ſe laetaretur, qui ſibi aegro aſſideret, & conieéto in vincula, vel inopi ſuccurreret; ita laeta- bitur ſe habere, cui, ſi geger fuerit, as- ſideat, ſi coniiciatur in vincula, labo- retue inopia, ſuccurrat. Ac neque id modo, verum etiam erit ita affectus animo, vt & dolores grauiſſimos ſubiturus pro amico ſit, &, ſi occa- ſio popoſcerit, mortem etiam oppe- titurus. Nouimus ( laent, 36. titudine iid pri. lue on. hone⸗ Ar, quo⸗ 8, Vt ne lligant; ,Efie⸗ proinde eyileen⸗ lunctio. intelli⸗ ire e⸗ n rolu. oc, in⸗ e te. ine n W⸗ nus, ne⸗ i, niſ Glligr⸗ ur in lptate WeO⸗ XPaki⸗ nserit Plum VOlu⸗ ſcſpiet Vt hx egro ncula, lueta- ritas⸗ labo⸗ neque ſectus ſimos lli⸗ e⸗ s H — . — Nouimus certe eueniſle, (idque pa- trum etiam noſtrorum memoria,) vt quibuscunque plenam fiduciam, ſe- curitatemque parare fas fuit ex ſocietate hominum, pari ſententia, af- fectuque viuentium, ii ſuauiſſimo fre- ti pignore, quam ſuauisſime inter ſe vixerint, ac pleniſſima neceſſitudine iuncti præoptarint ſine lamentis, pro il- lo, qui foret ad mortem deſtinatus, mortem ſubire. Atque haec ſunt quidem, quae di- cenda habui circa Ethicam, eamque, ut abusque initio conteſtatus ſum, praecipuam philoſophiae partem. Tu, quisquis es, cui adſpiranti ad germa- nam ſapientiam gratificari in animo fuit, iſta age, ac meditare; ratus, ipſa eſſe elementa honeſte, atque adeo be- ne, beateque viuendi. Meditare, inquam, interdiu, no- ctuque; & ſiue quidem ipſe tecum, ſi- ve cum fido ſocio, qui perſimilis tui ſit, & cui dicere valeas: ſoli quidem ſumus, ſed hoc magis nobis disquire- re verum ſine inuidia licet: Haec ego non multis, ſed tibi; tu quoque non muhtis, ſed mihi; ſed nempe alter alte- ri ſatis magnum theatrum ſumus. CA P. FTICA 1109 Et nonne agnoſcis, poſſe neminem cum viro illo comparari, qui & Diis vera ſentit, & omnino intrepide ad- verſus mortem eſt comparatus, & de ipſo naturae fine, bonorumque extre- mo ſio ratiocinatur, ut intelligat ipſum poſſe facilima facilitate adimpleri, com- pararique, acid, quod in malis tole- randum eſt, aut eſſe duratione breue, ſi vehemens ſit, aut, ſi diuturnum, toleratu leue, & ſibimet ipſi denun- Ciat nullam erga ie fatorum neceſſita- tem eſſe, ſed vigere in ſe liberum ar- bitrium, ac nullam ſibi, aut perexigu- am interuenire fortunam poſſe; & quae cetera inculcata ſunt. Sane &, cum tu vir huiusmodi eua- ſeris, eueniet, ut nunquam ſiue vi- gilans, ſiue in ſomnis perturbere, (ne- que enim eris in ſomnis, ob mentem bene compoſitam, alio affectu, quam per vigiliam,) ſed ut quispiam Deus inter homines viuas. Nihil quippe mortali animali ſimile habet homo, qui in immortalium bonorum poſſes- ſione aeuum traducit. Hucusque Gaſſendus. 1 XXXI. QVANAM IN RE EPICVRVS VOLVPTATEM SVMMVM BONVM ESSE STATVENS, A CYRENAICIS DISSENTIAT.„,. . Quarmßi autem Epicurus cum Qy- renaicis in eo conſentiat, quod in voluptate ſtatuat ſummum bonum poſitum eſſe: in ipſa tamen ea volu- ptate definienda utrinque diſſenſus Laert. X., obſeruatur. Cyrenaici enim non in 136. quiete voluptatem, ſed in motu con- ſiſtere docent, hic vero utramque in animo aeque ac in corpore admittit, ut in libro de electione & fuga ait, & in libro de fine, & in primo de vitis; & in epiſtola ad Mitylenenſes amicos. Similiter & Diogenes in XVI Electo- rum, & Metrodorus in Timocrate ita aiunt: Cum vero & quae in motet ſit, & quaz in ſtati voluptas intelligRatur. Et Epicurus in libro de electione ita dicit: Namque perturbationis, dolo- risque vacatio &t voluptas in ſRtatu laetitia vero, & gaudium in motu adu cernuntuur. Praeterea IIIO PARS II. PHILOS. Praeterea a Cyrenaicis diſſentit, quod corporis dolores deteriores illi arbitrarentur doloribus animi, quam ob cauſam maleficis corporis poenas decretas dicunt, tanquam omnium moleſtiſſimas. Epicurus vero animi dolores maiores putat. Corpus enim ibid. CHALD. DECT. I. c. I. praeſenti tantum malo affici, animum vero & praeterito, & praeſenti, & fu- turo. Ea ergo ratione maiores quoque animi, quam corporis eſſe voluptates. Atque haec quidem de Epicureis, quorum ſecta Italicarum poſtrema extitit. HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS XIII. DE CHALDAEORVM ůPHILOSOPHIA. PROOEMIVM. PVD omnes, ne Graecorum AA quidem eruditiſſimis exceptis, Philoſophiam ab Orienteori- ginem ducere, in confeſſo eſt. Nulla autem Orientalium, gentium antiquitate, cum Claldaeis & Aegg- ptiis, certare poterat. Aegyptii qui- dem Chaldaeos coloniam eſſe Aegy- ptiacam, quae ſibi eruditionemomnem deberet, dictitabant. Sed qui minus ſtu- * Script. dio & praeiudiciis laborabant, Magos, FS Me quorum diſciplinae a Chaldaeis pro- Trari fluxerant, antiquiores Aegyptiis adfir- Laertio mabant ?; Aſtronomiamque a Chal- in Pro- daeis profectam ad Aegyptios tranſi- nec Chaldaeos eſſe antiquisſimume Cicere doctorum genus diffitebantur. I. de Di- Bahyloniae pars eſt Chaldaea, cuius Vin- incolae dicebantur Chasdim, quaſi Chusdim, a Chuſo, Chami filio. Ve-d vide rum eorum Philoſophia, patriae re-indicem . . . . in voce gionis finibus egreſſa, per Arabiam & Chaldaei Perſidem finitimas propagata eſt; vn- de factum, vt trium earum gentium eruditio CHAILDAICAE nomine in- ſigniretur. Itaque initium faciemus a ſapientia Chaldaeorum, proprie ita a regione appellata, vnde ceterae gen- tes ſuam duxerunt; & prior quidem pars noſtrae indagationis circa ipfſos ſapientiae auctores, eorumque ſeétas, poſterior circa doctrinam verſabitur. DE CHALDAEIS PHILOSOPHIS, EODRVMWE SECTIIS. CHALDAICAE ERVDITIONIS ANTIWITAS. Ariſto- teles, diligens liberalium artium pro- num Periodi Iulianae 4383., oem. iſſe, vnde ad Graecos peruenit; b loſeph. Ant. Lib. 69 SECTTI. I. CA P. I. Vamuis Chaldaicae ſapientiae an- „ Vide tiquitatem aliae gentes non aequa- loan, Tent, multum tamen abeſt, vt eius ſit Marsha- antiquitatis, quam ipſi ei tribuebant. mi Cum Alexander, victo Dario, Baby- Chron. . 1R Hir; Gα. lone potitus eſſet, quod incidit in an tio L. IV. motor, rogauit Callithenem, ſororis ſuae filium, qui Alexandri comes fuit, vt ſe doceret, quam antiquitatem Chal- daica ſapientia attingere merito cenſeri poſſet. ilnle2, Vt eCdelo. A 1. 1, 1IS. ſ Fide lnlicem in woee Mbo. . iſer, 5l.W. 6,0, 7. In b dem, dObe kampl l. I. ll.5. 1 Geo dacr. 4c. nimum S fü⸗ gnogne uptates. icureis, Aſtreme E mnume Cicere l, de Di. Cuius n. goaſi Ve⸗d Vide indicem 1e le wee am &Chalei 1,yn-⸗ tium ein- eins je itn egen⸗ idem iſos ecs, itur. Hiſr. n⸗ o lu, al- ſeri ſſet. CIMLD. ERVDITIONIS ANTIIOVII. poſſet. Chaldaei contendebant ab eo tempore, quo primum obſeruare aſtra coeperant, ad expeditionem Alexan- dri, fluxiſſe 470000. annos. Sed multo recentiores erant obſeruationes, quas, aIn L. 2. Vt auctor eſt Porphyrius, a dmplicio“* deCoelo. laudatus, Calliſthenes ad Ariſtotelem P- 133. miſit; ad ea enim tempora adſeruatae é. fuerant obſeruationes annorum dun- taxat 1903, quorum initium, retrogre- diendo, ab anno adlato expeditionis Alexandri, incidit in annum Periodi Iulianae 2480. Atque hoc ipſum meri- to poteſt in dubium reuocari, nam ni- Wvide hil eſt in Chaldaica Aſtronomia anti- indicem quius * Aera Nabonaſſaris, quae inci- in voce pit demum 3967. Periodi Iulianae anno. Raer Ab hacAera computant obſeruationes ſuas, qua ſi antiquiores vllas habuiſſent, bLIV. vix fieri poruiſſet, vt earum non me- c. 6. 7. Miniſſet ⁵Piolemaeus. Prima enim ob- CA P. IIII ſeruationum, a Ptolemaeo memorata- rum, incidit in annum primum Mero- dachi Babyloniae regis, qui legatos mi- ſit ad Ezechiam, vt inquirerent de mi- raculo e quod in Horologio Achaſi con-c 2. Reg. tigerat; is autem annus eſt Aerae Na- XX, 12. bonaſſareae vigeſimus ſeptimus. Secun- 1⸗ ka- da à obſeruatio eſt anni vigeſimi octa- xxX vi; tertia 127. Nabonaſſaris, ſeu quinti 21. Nabopolaſſaris. Hoc teſtimonium eſt d btol. omni exceptione maius, ſiquidem Pto-Lib. V. lomaeus oſtendit rationes & regulas ?125. harumce obſeruationum. Quidquid praeterea adfertur, videtur Hypothe- ſis mera eſſe; ac ſi quidem ſtatuamus cyclum Canicularem, qui complecti- tur 146f. annos, hoc eſt, 1460. naturales, a Porphyrio poſitum fuiſſe, vt con-† vide ſtaret Hypotheſis, octodecim tantum indicem anni huic numero deeſſent. in voce Sothicæ. II. VARIOS FVISSE ZOROASTRES. Nventio artium, aput Chaldaeos, ab omnibus Zoroaſtri tribuitur. Vt omittam ineptam Etymologiam no- minis eius, a Graecis vocibus 0° & aIn Pro- As deductam, Dinon a Laertio lau- bem. datus interpretatur Asρdαο, quod bamsh. Mrorum ſucerdotem vertunt.? Atha- L. I. c. aſ. Kircherus hanc minus probat E- II. 5§. I. tTymologiam, quippe conſtantem dua- bus Linguis, Graeca nimirum, voce Asov, & Chaldaica Zor. Ipfe deriuata R u Wäura, figura, aut 1aà aiar, for- mo, àd Nar, ignis occultus, quaſi dictus fuiſſet ITſairaſter, hoc eſt, fi- ctor imaginum occulti ignis; vel Tu- raſter, id eſt, imago arcanarum rerum, quod conſentit cum Perſico nomine Zaraſt. Verum obſeruarunt doéti viri Geogr. Mer, in Perſica lingua, ſignificare Sacr. L. Mellam. Priorem partem Lor Bochartus 4. c. J. deducit ab Hebraico ſehur, contem- plari; ideoque apud Laertium, pro aρoo ρ†%, legit «gobedres contempla- tor Aſtrorum. At reperire eſt parti- culam Zor, in compoſitione aliorum nominum, vtin Zorobabel, quod in- terpretamur natum Babylone; vnde colligere licer Zoroaſtrem ſignificare ſelium Aſtrorum. Idem nomen alii efferunt Zabradas, alii Nazaratas, alii Zares, alii Zaran, alii Zaratus, alii Zaradas; quae ſunt tantum variae corruptiones Chaldaici vel Perſici vocabuli, quod Graeci ple- rumque efferunt Zoroaſtres. Nemo negat fuiſſe varios Zoroa- ſtres, excepto vno Goropio Becano, qui, praeter omnem veriſimilitudinem, contendit vnicum fuiſſe. Verum in enumeratione eorum, quibus id no- minis fuit, non eſt exigua inter eru- ditos diſſenſio. Nituntur quidem Aaa aaa a potiſſimum IIIZ PARS XIII. PHILOSOFII. Cont. potiſſimum d Arnobii verbis, ſed quae Gent. non vna ratione interpretantur: Age Lib. I. . . , nunke veniat quis ſuper igneam Zonam Magus, interiore ab orbe, Loroaſtres, Hermippo vi adſentiamur auctori. Ba- Arianus & ille conueniat, cuius Cteſias res geſtas hbiſtoriarum ezponit inprimo; D Armenius ,HMoſtanis nepo.; Namilia- nS. ris Pamphylius COyri. Patriciust, Nau- †Apol. Adeus , Kircherus aliique exiſtimant Mag. memorari ab Arnobioy quatuor Zoroa- 2₰ Obel. ſtres, primum Chaldaeum; ſecundum Pamphil. Bactrianum, tertium Pamphylium, alio nomine Erum; quartum Armenium, filium, vt vult Kircheraus, Hoſtanis. N Exerc. Eadem verba ¹Claud Salmafs ita le- Plin. p. git & diſtinguit: Age nunc veniat, quae- S ſo, per igneam zonam Magas, interio- re ab orbe Zoroaſtres, Hermipho, vt ad- ſentliamur audtori, Badrionus. Et ille conueniat, cuius UCteſias reés geſtas Hi- Koriaram exponit in primo, Armenius, Eeoſtanis nepos; & familioris Pamphi- lus Ori. Itaque ſecundum salma- ſium, tres fuere duntaxat Zoroaſtres; Brimus, ſecundum quosdam, ex inte- riore Libya, vel Aethiopia rit ena= un vicina, autx, ſi Hermippo fides ha- beatur, Bagr anus; alter Armenius, nepos Hoſtanis, cuius res geſtas feri- pfſit Cefias; tertius, Pamphilus nomi- iIn Zo- De, amicus Cyri. UVrſinus ex eadem roaſtre. leclione verborum colligit, ab Arno- bio duos tantum memorari, ac mani- feſto explodi Bactrianum, Hermippi Zoroaſtrem; Cleſtam autem, dum con- futat fabuloſam hiſtoriam Eudoxi, pro- bare Zoraſtrem vixiſſe tempore Cyri. Sed verba Arnobii ea mutatione indi- gere non videntur, quod manife- ſtius fiet, ſi ſigillatim recenſeamus eos, quibus impoſitum fuit nomen Zoroaſtris. Primus fuit Chaldaeus, Acyrius et- FK In Zo- . .J . iam Suidaz diétus, a quo & narra- roaſtre. CHIALD. ECL. E. c. II. tur fulmine percuſſus interüſſe. For- taſſe eo reſpicit Arnobius, vel ad eam hiſtoriam, quam refert Dion. Chrſo- ſtomus!, vbi Zoroaſter Perſa, (con- funditur enim cum altero,) dicitur ex igneo monte ad populum veniſſe. Vel etiam per igneam zonam intelligit ſedem numinum, Zonis addictorum, quae eſt, ſecundum Chaldaicam do- ctrinam, ſupra Empyreum, vel corpo- reum coelum. Nusquam enim repe- rio Zoroaſtrem Aethiopem habitum fuiſſe, aut ex interiore Libya, vt ex- plicat Salmaſius. Arnobius Hermippum auctorem laudat, qui, teſte Plinio'"n, wi- cieæs centum millia verſuum a Zoroaſtre condita, indicibus quoque votuminum eins poſttis, explanalit. Secundus fuit Bactrianus, quem Bactrianae regem, Nino aequalem, ab eoque victum & interfectum memorat Iuſtinus n, qui & fubicit: Primus di-n Lib. I. ciur, (nempe Zoroaſtres,) artes magi- tio. cas nueniſſe, & mundgi principia, Kiae- rumque motus diligentiſzime ſpectaſſe. Arnobius * ait inter Aſyrios C& BA-o jbid. Oriqanos, Nino quondam Lorooſtrequé ductoribus, non tantum ferro di- micatum & viribus, verum etidm ma- gicis, & Chaldaerum ex reconditis di- ſeiplinis* Huius etiam, meminerat in primo libro Cieſtas, vt adparet ex al- tero Arnobii loco, ſupra adlato. Sex priores eius operis libri complecte- bantur tantumr, vt oſtendit Photius, P Biblio- Aſſyriacam hiſtoriam, atque euentus, thec. qui res Perſicas anteceſſerant. Ideo Cod. 72. non poſſumus adſentiri coniecturae Sualmaſi, qui citationem Cyeſtae Ar- nobianam refert ad Hoſtanis nepotem, cum Hoſtanes, auctore à Plinio, ſub à Hiſt. Dario Hyiſtaſpide vixerit. At Piodo- Krar. rus regem Bactrianae, quem Ninus ? Bibl. L. vicit, vocat Oxyatrum, & quidam II. p. 66. MSS. Codd. Iuſtini quos vidit Ligerius, Owyatrem, IIn Orat, Boryſth. m Lib. XXX. G. I. 0dd amph. . Lib. l. . 2. öe ,l. tDelſie Oſir ge⸗ enio in, ſe For. Iad eam e. 4, con⸗ buOnt, ) itnt Poryſth. 1 veniſte. intelligt corum, camn do- Acorpo. imrepe. habituun 1, NWt ex. mippum nte lih. orodhre Wl. Mminun lem lem, dd nemorit. inur Ii lrm, i. jnitio⸗. G,ce oſe. G Bo-o di. Grege ro A; mmu- Slie A- neratin t ey A⸗ ex pplece- luiti,n iſe thec. eckurte e Ar- ordet. 11, M Nt lib. DrNNe MNISr Bibll. Uidum I.. ,0 Nrilis, trem vVANTO FyTYSSE 20 50ASTRES Ovyatrem, alii Zeroqſtem. Fortaſſe ſi- militudo nominum & gσαροννια, (Chaldaeus enim Zoroaſtres ſùb Nino vixit, vt habet Suidas,) effecere, ut in unum confunderentur, & tribue- rentur Bactriano, quae Chaldaei pro- pria fuere; quoniam veriſimile non eſt, Bactrianum inuentorem fuiſſe ea- rum Artium, quibus Chaldaeus, ei ae- qualis, tantopere excelluit. oan. Elich- mannus adfirmat, receptam eſſe apud Arabas & Perſas ſententiam, Zoroa- ſtrem non fuiſſe Regem Bactrianorum, ſed Magum, aut Prophetam; qui per- ſuaſerit eorum Regi, inducere nouam inter eos ſuperſtitionis formam, cu- ius reliquiae etiamnum hodie ſuper- ſunt. “ Tertius, qui eo nomine a Laertio inſignitur, fuit Perſa, Clementi Ale- xandrino Medus, Suidae Medo-Perſa, inſtitutor Magorum, & Chaldaicarum diſciplinarum diſcendarum Perſis au- ctor. Quidam hunc cum Chaldaeo confundunt, & utrumque, ut Kirche- ad. rur, cum Chamo, Noachi filio, non Lib. I. c. ine ingenti anachronimmo. Neque 2. Sect, . enim comperimus vocem Perſu uſita- tam ante tempora Ezechielis Prophe- tae, neque nobilis ea gens ante Cy- rum fuſt. Occaſio hallucinationis vi- detur fuiſſe, quod Zoroaſter Perſa a Plinio, Laertio, atque aliis dicatur in- ſtituiſſe Magiam & Magos; quod ali- ter intelligi non debet, niſi quia eos in Perſide primusinſtituit. Nam Plu- t De Iſid. tarchus agnoſcit Zoroaſtrem, apud & Ofſifi- Chaldaeos, Magos inſtituiſſe, ad quo- *. rum imitationem Perſae etiam ſuos habuerunt. Arabica quoque Hiſto- ria u tradit Zaraduſſit non primum in- ſtituiſſe, ſed reformaſſe religionem Perſarum & Magorum, qui diviſi erant in plurimas ſectas. Quartus fuit Pamphylius, vulgo di- Aa u Ab Er- penio edita, III3 tus Exr, vel Erus Armeniusr. Huncet- iam Zoroaſtrem dictum teſtatur Cle- . . . xX Strom. mens Alexandrinus his verbis: Idem Lib. V. (Plato) in X. Lib. de Repub. meminit Eri p. 598. Armeni, qui eſt Zoroaſtres. Ioſe quiden Edit. certe Loroqſtres haec ſeribit. Haecſiri- Franc. lt Loroaſtres Armenii felius, genere Pamphylius: in bello mortuus cum eſ- ſem, apud inferos a Diis edoctus ſum. Hunc Zoroaſtrem adfirmat Plato ad vi- tam rediiſſe, poſt mortem decem die- rum, "quibus inter cadavera iacuerat; y Lib. I. quod ex Plaione repetunt Valerius Ma- c. 8. ximus & Macrobius.“ Adhunc procul 2z In dubio referenda ſunt Arnobii poſtrema ſomn- verba, quae Interpretes adeo exercitos ci. habuere; Armenius Hoſtanis nepox, & familiaris Pamphylius COyri. Quidam coniiciunt, hic duos memorari Zoroa- ſtres, at ego malim hic unum notari, & verba forte corrupta ita reſtitui opor- tere & diſtingui exiſtimem; Armenius Hoſtanis nepbos & familiaris Pamphyli- us Erus; ubi familiaris idem eſt ac gra- eiu diſcipulus. uintus eſt Proconneftus, Plinio me- moratus: Diligentiores, inquit, paullo a Lib. ante hunc ponunt Loroaſtrem alium Pro-XKXNcI conneſium; nempe ante Hoſtanem. Hic Zoroaſter videtur idem eſſe, ac Ariſteas Proconnehus, qui, ſecundumbSuidam, vi-b In Ari- Xit temporibus Cyri ac Croeſi. Idem ſicasz. teſtatur, huius mentem, quotiescun- que vellet, peregrinatam efle a corpore, atque in illud redliſſe. Et Herodotus quidem huius portenti exemplum ad-c Lib. IV fêrt, non abſimile hiſtoriae Eri Arme- c-14. nii, quae apud Platonem legitur: Ari- RKeam, inq uit, aiunt, cum nulli ſune cCivi- tatis eſſet inferior genere, ingreſſum in Proconneſo fullonicam, mortuuin fuiſſe; fulktonemque, occluſa ofcina, abiiſſe de- nunciatum rem propinquis defuncti, diſ- patoque iäam per vrbem rusmore, Ari- Ream eſſé vita functum, ſuperveniſſeſer- ad aa2 à 2 Mmont III4 P. XIII. PHILOSOPII CHALD. DECL. I. C. II. moni de hac re diſputantium quendam Cyzicenum ex urbe Artacia profectum, qui diceret, ſe fuiſſe congreſſunm cum Ari- Nea apud Ohzicum & c. AriſteÄam autem nec vivum adparuiſſe, nec mortuum, ſe- ptimoque deinde anno, cum in Procçonne- ſo comparuiſſet, eos verſus feciſſe, qui nunc Arimeſpei a Graecis dicuntur, is- que conditis rurſus evanuiſſe. Eo poe- mate deſcribebatur Vita Beata, ſeu Res- publica, ex eius ſententia, perfectiſſi- ma; quod colligimus ex Clemente Ale- à Strom. xandrino«: Hyperboreae enim & Ari- Lib. IV. maſpeae civitates, campi Eliſii ſunt Res- in fine. publicae iuſtorum. Simus autem Pla- tonis quoque civitatem &ſe in coelo, ut exemplar poſitam. Hiſce addi poteſt, .: In Flo-ſextus Zoroaſter, ſic enim ab Apuleio vo- ridis. Catur, qui Babylone vixit, quo tempo- re Pythagoras captivus a Cambyſe eo deductus eſt. Idem ſcriptor eum vo- cat, omnis divini arcanum antiſtitem, eo- que magiſtro praecipue uſum eſſe Py- thagoram dicit. Videtur idem eſſe ac f por. Zabratus, a quo Diogenes adfirmat, Py- phyr. vit. thagoram purgatum eſſe omnibus pri- Pytha: ſtinae vitae ſordibus, & edoctum, qua- S8 *. rum rerum probos expertes eſſe opor- teret, uti & Phyſicam. Idem quoque erit Nazaratas Aſſyrius, quem Alexan- der, in libro de Pythagoricis Symbolis, adfirmat magiſtrum fuiſſe Pythagorae. Hunc eundem Suidas vocatlarem, Cy- rillus aranem, Plutarchus Zaratam. Mirum videri non debet, tot fuiſſe Zoroaſtres, tantamque confuſionem apud Scriptores, qui de iis egerunt, nec eos ſatis diſtinxerunt, ortam; nam exi- miorum Virorum, alicuiusque utilis humanae vitae inventi sauctorum no-g Vide mine ſolent poſtea adpellari omnes, qui Indice in eodem rerum genere eminent. Hoc nn. ipſum peperit tot Belos, Saturnos, Io- dre ves, &c. unde natae tot in eorum Hi- ſtoriis turbae. Idem dicere eſt de Chaldaeo Zoroaſtre, qui cum inuen- tor fuerit Magicarum & Aſtronomi- carum diſciplinarum, cauſa fuit, cur aliis, qui easdem diſciplinas in alias re- giones intulerunt; quod fecit, aucto- re Plutarcho, Zoroaſter Perſa, imita- tus Chaldaeos; & ſimilibus, qui iisdem artibus excelluere, quales fuerunt Ba- Ctrianus, Proconneſius, & Pamphyli- vs, attributum fuerit nomen Zoro- aſtris. CAP. III. DE CHALDAEO ZOROASTRE CHALDAICAE PHILOSO- PHIAE AVCTORE. Rimus horum Zoroaſtrum Chal- daeus, vel Aſſyrius, ab omnibus Artium & Scientiarum inter Chaldae- os inuentor fuiſſe praedicatur; ſed de tempore, quo vixit, ſumma eſt inter a Laert. Eruditos diſſenſio. in Pro. Quidam adeo immaniter errant, ut Oem. . . . ⸗ . „ Sob confutatione ſint indigni, qualis eſt eius ne- Eudoxus ² & qui ſcripſit opus Mæaαα⁰ο0 mine a inſcriptum ? quod Ariſtoteli vulgo tri- Plinio pui ſolet, qui adfirmant, eum 5000. citatur — * „ rib., annos vixiſſe ante Platonem. In ean- XXX.cI. dem claſſem ſunt compingendi Her- mippus, Hermodorus Platonicus, Plu- tarchus, & eum ſequutus Gemiſtus Ple- tho, qui eum 5000. annis ante bellum Troianum floruiſſe aiunt. Alii exiſtimant ZJoroaſtrem eundem eſſe cum Chamo Noachi filio; in qua ſententia, ut omittam Pſeudo-Beroſum Amii Viterbienfs, fuere Didymus A- lexandrinus, Agathias Scholaſticus, & Abenephi, quorum poſtremus: Cham, inquit, erat ſilius Noachi: hic primus docuit idololatriam, & primus invexit magicas artes in mundum; eius nomen ℳ (N. len in Gen. &R. Sa⸗ muel in 9/7 Paie el. 4 Naclito. in Ged. ( e Aben. . Ear. in Gen. . fR.Han- 4 nalleh ſeuto 7 fortium (1 1 InA diad. quoque Alexey- Umbolss, lugorze. emCy.- rotom. ot fuiſſe uſionem untnec umexi- le utilis un no- 9 Vid⸗ esgli lndiee , Dh⸗ us Pler bellum Indemn in u rMn GA- ,, on, lxit men DE OIAILDAEO ZOROASTR. IIIS eſ, Zuraſter; hic ſecundas eſt Adris, & AR. Levi Pérpetuus ignis. Huc nonnulii refe- in Gen. Tunt Rabbinicas fabulas“, a Chamo ma- & R. Sa-gicis artibus caſtratum patrem: d No- muel in achum ea ratione impeditum, ne quar- rielit. um generaret flium, maledixiſ quar- à Raſchi ?75 Klii Chami: maledictionem illam, in Gen. (eum futurum ſeruum ſeruorum) com- e Aben. plecti peregrinum cultum; nempe ido- Ezr. in olatriam: propterea poſteros Chuſßt fltinn factos eſſe idololatras, quandoquidem naſe m. Cham primus idola fecit, & invexit pe- cuto reégrinum cultum in mundum, & do- fortium. Cuit familiam ſuam colere ignem. Plerique ſerius eum vixiſſe putant, & Epiphantus quidem, tempore Nimrodi; quod conſentit eum initio obſeruatio- num, quas a Calliſthene, ad Ariſtotelem miſſas diximus; nam floruit Nimrod circiter annis 1903. antequam Babylon ab Alexandro caperetur, quo vsque obſeruationes illae pertingebant. Suidas vult eum aequalem fuiſſe Nino, Aſſyriae Regi, Euſebius Semi- ramidi, uxori Nini. Hic autem a Chro- nologis, ante 3447. Periodi Iulianae annum, vixiſſe ſtatuitur. Suidas alibi prodidit, eum vixiſſe 5Soo. annis, ante excidium Troiae: KLanthus 600. ante expeditionem Xer- Xis in Graeciam. Troia autem, ſe- cundum Arundellianum marmor, capta fuit 434. ame primam Olympiadem. Xerxis expeditio incidit in primum annum 75. Olympiadis, hoc eſt 4335. Periodi Iulianae. Sduidae ergo calcu- lus incidit in 3030. Periodi eiusdem, Xanthi vero computatio in 3634., quae mihi videtur Hiſtoriae & veritati ma- gis conſentanea. De natalibus, vita, ac morte Zoro- aſtris pauca apud Veteres ſuperſunt, eaque, an de Chaldaeo, an vero de InAlci- Perſa intelligenda „incertum. Plato 1a.1. vocat eum SZoroaſßremflium Oroma- zis. Sed Oromazes, ut Platarchus aliique oſtenderunt, nomen fuit, quod Zoroaſtres Perſa, eiusque diſcipuli Deo tribuebant. Hinc colligas, verba Platonis eſſe intelligenda de Mago Perſa, qui propter inuſitatam erudi- tionem figurate, aut fabuloſe diceba- tur Filius Dei, aut boni Genü; quo honore adfecti ſunt Pythagoras, Plato, aliique praeſtantiſſimi viri. Plinius ſcripſit Zoroaſtrem, (quem h Lib. intelligat, non addit,) riſiſe eodem die, VII cap. quo genitux eſſet, atque eidem cerebrum 16. ta palpitaſſe, ut impoſittam repelleret manum, futurae praeſagio ſcientiae. Zoroaſtres Aſſyrius, auctore αaaae- catus eſt, ut igne coeleſti conſumtus obi- ret, & monuit Aſzrios, ſuum cinerem conſervarent, ſic enim illis regnam perpe- tuo manſurum; quod Cedrenus de Per- ſa Zoroaſtre prodidit. Scripta Chaldaeo attributa memo- rantur i vicies centena millia verſuum, D n quos indicibus & commentariis illu- cap. 1. ſtraverat Hermippus. Oracula, quae forte partem aliquam antecedentium verſuum compleéte- bantur, & in quae &rianus duodecim libros interpretationum ſcripſerat. De Agricultura & Mechanicis. Pli- nius inde laudat rationem ſerendi, & ſcriptor Geoponicorum plurima experi- menta naturalia. Verum haec erant ſpuria, aut ab alio Zoroaſtre ſcripta. Revelationes, quae etiam ſuppoſiti- tiae, fictae, ut Porphyrius putabat, a quibusdam Gnoſticis. Addendus eſt, ab Arabibus laudatus, liber de Magia; item de oonmiis eorum- que interpretationibus, ſaepea Gelal- dino citatus, ſed poſteriorum tempo- rum foetus. Quidam adſcribunt Chaldaeo libros Perſae Zoroaſtris, qua de re infra age- mus. Aaa aaa a 3 CAb. 1116 PARS XIII PHILOSOPH CHALD. &CT. L. c. W., V. VI. CA P. IV. DE BELO, ALTERO APVD CHAILDAEOS SCIENTIA- RVM INVENTORE, (Widam adſcribunt inventionem A- ſtronomiae Belo, quo nomine duo viri inſignes fuere. Alter Tyrius fuit, alter Babylonius, qui Arabibus Regi- bus in regno Babylonico ſucceſſit, circa annum mundi 2682. ſecundum calcu- lum Africani; ob quas inventiones, a Hig Babylonii illi divinos honoresdetulere. Nar Lib. TAar adbuc ibi, ait Plinius, Iovis VI.c,26. Beli Temptum. Inuemor hie fuithde- ralis ſeientiae. 5 Iib. J. Diodorus b verba faciens de Aegy- quaeſt. ptiis. „Plurimas etiam, inquit, ex Ae- 24. Ed. „gypto colonias in orbem terrarum VVechel, ſparſas eſſe dicunt. Babylonem Be- „lus Neptuni & Libyae, ut creditur, ſi- „lius, coloniam deduxit; & delecta „apud Euphratem ſede, ſacerdotes, pro „more Aegyptiorum, impenſis & one- „ribus publicis exemtos, inſtituit; quoòs „Chaldaeos Babylonii nominant, 85 „BæGοoσsu)ναͤοαν XaXα. Hi obſer- „Vant aſtra; imitati Sacerdotes, qui „ſunt apud Aegyptios, Phyſicosque & „Aſtrologos, isMαεαννοι⅛ a* Ai†νασ— 5õõ JειAsHααναρ⁵ At Belum Neptuni & Lybiae filium eſſe, id ex Graeca Mythologia petitum eſt; eumque coloniam ex Aegypto in Ba- byloniam duxiſſe, fabuloſum. Nam Aegyptiis cum peregrinis, per longum tempus, nullum fuit commercium. Verum Belum memoratarum diſcipli- narum peritum fuiſſe oſtendit hac hi- 6 Var. ſtoria * Aolianus: „NXerxes Darii fili- i Rerib „us, effoſſo vetuſti Beli monumento, gII.c.3 ₰ „vitream vrnam reperit, vbi iacebat „in oleo cadaver. Nec tamen plena „erat vrna, vacuumque e ſummis la- „bris fere palmae ſpatium habebat. Ad- „iacebat vrnae columna exigua, in qua „ſcriptum erat, eum, qui ſepulcrum „aperuiſſet, neque repleſſet vrnam, „male habiturum. Quo lecto XKerxXes „expavit, & oleum celerrime iuſſit in- „fundi; ſed ne ſic quidem impleta fuit. „Iusſit iterum infundi, & cum non „impleretur, effuſo oleo fruſtra amiſſo, „deſtitit, clauſoque monumento, moe- „ſtus abiit. Neque vero eum fefelle- „runt, quae columna praedixerat. Cum „enim coegiſſet exercitum ſeptuagin- „ta myriadum hominum contra Grae- „CoOs, male mulchatus eſt; deinde redux „turpisſime periit, noctu in lecto a filio „interfectus. Huic Belo Semiramis filia Tem-à Di plum media Babylone exſtruxit; quod n. ſummae erat altitudinis, & in quo Chaldaeos, ſiderum illic contemplatio- ni vacantes, ortus & occaſus accurate notaſſe memoriae proditum eſt. CAP. V. ALII CHALDAEI PHILOSOPHIL. Oroaſtri ortum debuerunt Chal- daei Magi & Philoſophi, inter quos a Lib. Plinius recenſet Azonacem, Magi- XXX, ſtrum Zoroaſtris, ſine dubio recenti- cap. r. oris alicuius, cum plurimi ita vocati fuerint, ut oſtendimus. Idem ſcri- ptor meminit veterum Magorum, Mar- maridii Babylonii, & Zarmocenidae Aſ- Gpri, qui ſoli cognominantur, & quo- rum nulla exſtant monumenta. His addendus ex Suida Zoromasdres, qui Mathematica & Phyſica ſcripſit; & Teucer od. II. 9.⸗ 5⸗ 1 Cal. Gen. loſ. Scal, ia Euleb. 6 1 NRVoG. de Hik. Gratc L. lLc.I,, Praep S indic in Dero, nercium, diſcipli⸗ thac hi- Difl⸗ne 1 1 Umento 1 ncebat nc. n plemn nmns h- bat. Ad- Ne Dulcru VrNam, Xerxes lſirin⸗ etafait. Im non amillo, moe- fetele- CüHRH lagin⸗ 1GCrae- eredux 9fli d Diod. e . m n ll. 5 ,69, 1 go9 Plto⸗ curate Ur. e . . Gel, ſit; Ce. * indicem & Teucer Babylonius, priſcus ſcriptor, qui de Decanis egerat. L XVI. Mathematici etiam, teſte Strabone P. 509. Bde Cal. CAF Gen. PDV BELO FEV CET. CHALD. II. BEROSO. III quosdam memorabant, ut Cidenam, Naburianum, Sudinum, Seleucum seleu- cienſem, aliosque eximios viros. VI. DE BEROSO, QVI PRIMVS INVEXTT CHALDAICAS DISCIPLINAS IN. GRAECIAM. Poſ hoſce floruit Beroſus, vel ut a Graecis vocatur Bipaoοoο, Cuius no- Iof. Scal. men quidam interpretantur ſalium in Enſeb. Hoſenae; etenim ex Elia, apud Chal- daeos, )—◻ idem efſe, ac apud Sy- ros liquet. um, Bar-timaeum; & hic noſter a CGo- rionide aliisque Rabbinis v& Bar- Hoſea vocatur. Arabes, vt ex Abene- phi aliisque conſtat, Baraſa appel- lant. Ex Voſlt. Caſparus Barthius ait, quosdam de Hiſt. eum aequalem Moſi facere, quod me- Sree rito, vt abſurdum, relicit. Claudius . 13. Vor gJerins, in ſua Anniani Beroſi cenſu- ra, affirmat, eum vixiſſe paulo ante Ale- xandri Macedonis tempora, qua aucto- ritate fretus, mihi non conſtat. tianus, in oratione aduerſus Graecos, Alexandro aequalem fuiſſe ait; verum idem teſtatur a Beroſo hiſtoriam a ſe conſcriptam, dicatam ei Antiocho, qui tertius ab Alexandro fuit. At dubia Praep. L. eſt haec lectio, cum Euſebius eum Ta- X. c. II. tjani locum his verbis lauder“: Bero- * ſus, vir Babylonius, idemque Beli, quod in voce MEorum numen erat, ſacerdos, qqui Alé- Beroſur. NXondri viuebat temporibus, in ea, quam tribus libris Antiocho poſt Seleucum ter- tio, (T0 erd VeRevο ro r—οαο ſeriphet, Cchaldaeorum hiſiorig, &c. In ipfo textu Tatiani eſt avri 18 uerd Z6α. zov, uer abr³ορ, quae lectio magis con- ſentanea hiſtoriage videtur. Alexan- dro proxime ſucceſſit òoleueus Nicator, huic Antiochus Ster, cui Antiochus Deus, regnum auſpicatus vno & ſaxa- Ita dicunt Bar ptolemae- Ta- ginta annis poſt Alexandri mortem. Iam autem fieri poteſt, vt Beroſus, eo tempore, quo Alexander Babylonem- cepit, natus eſſet triginta annos, aut aliquanto pauciores, & nonagenarius, aut paulo iunior, hiſtoriam ſuam An- tiocho Deo dicauerit. Forte etiam Antiochus, poſt Alexaondrum tentius, eſſe queat apud Tutianum, Antiochus do- ter, ſi ipfum Alexandrum fſcilicet nu- meres, poſt quem Seleucus ſecundus erit, Antiochus Soter tertius, ad quem, a morteAle xandri, effluxere tantum quadraginta quatuor anni. Hac etiam computatione admiſſa, ferri poterit le- cCtio Euſebii; primus enim erit Seleu- cus, ſecundus Antiochus Soter, ter- tius Antiochus Deus. Neque hoc pugnabit cum ea ratione, qua Geſneras Tatiani verba vertit: zar A'NéEaydes versναοινο, vt legitur in ephani Eule- biana editione, vel, vt eſt apud ipſum Tatianum, aτ A'N6Eναον evevcg, qui Alexandriaetate vixit, quam ver- ſionem ſecutus eſt Onuphrius Panui-Lib. de nius. Sed verba haec penſiculatius Sibyll. expendenti in mentem venit, rectius verti, qui Alexkaundri aetate natus eſt. Sic ſane tollitur omnis ſcrupulus. Quippe natus ſit Beroſus, biennio ante obitum Alexandri; fuerit hoc pacto tantum annorum ſexaginta quatuor, cum coepit regnare An- tiochus Deus, cui librum ſuum ob- tulit. Vtcunque eſt, Berofus hiſtoriam ſuam emiſit temporibus Nam hic imperauit L'tolemaei Philadelphi. IIS PAnRS XII PILOSOPH CHIALD. ECT. L. c. VI. VII. imperauit triginta acto annis, ac anno quidem eius ſexto regnare in Syria coepit Antiochus Deus, quorum al- cerutri ſua nuncupauit Beroſus. Mi- nime vero adſentiendum Conrado Ge- ſnero, qui, in notis ad Tatianum, per Alexandrum intelligi putat, non illum Philippi flium, cognomento Magnum; ſed eum, qui in Syriae regno Demetrio Soteri ſucceſſit, ſucceſſoremque ha- buit Demetrium Nivanorem. Per An- tiochum vero capit Antiochum sidetem, qui poſt Demetrium Nicanorem re- gnauit. Haec enim ſi veraeſſent, Be- roſus toto ſeculo eſſet iunior Mane- thone. Atqui Manethos floruit ſub Philadelpho, vt oſtendit alibi Voſus, ex quo haec hauſimus. Philadelphus obiit anno tertio Olymp. CXXXIII. at Antiochus Sidetes Syriam inuaſit, anno primo Olympiadis CLX. Quo- modo tum demum vixiſſe Beroſus po- teſt, qui paulo antiquior eſt ipſo Ma- nethone? quod diſertim dicit Georgius Syncellus. Aliter etiam aetatem Beroſi .1. VI. adſtruimus. Nam Plinius ſcripfſit, c. 55. Beroſum prodere memoriam annorum CCCCLXXX, qui ſine dubio ſuntan- ni Nabonaſſaris. At caput Aerae Na- bonaſſareae ſurgit Olympiadis VIII. anno ſecundo; a quo tempore, ſi an- nos numeres CCCCLXXX, incide- mus in extrema tempora Antiochi So- teris. Quare vel huic, vel filio huius, Antiocho Deo, hiſtoriam ſuam dicaue- rit Beroſus. Haec profecto de aetate Beroſi qubitare nos minime ſinunt. Meminere Beroſi plurimi veterum, L.IX. eosque inter Vitruuius, qui teſtatur, ˙6. 7. cum in inſula & ciuitate Coo conſed'ſ- ſe, ibique aperuiſſe diſciplinam. Loſe- phuss memoriae prodidit, eum ſcri- pta Aſtronomica & Philoſophica Chal- daeorum intuliſſe Graeciae. Ob di- vinas praedictiones ei ab Athenienſibus 8⁸ Cont. Apion. Lib. I. publice in Gymnaſio ſtatuam, inaurata lingua, poßtam auctor eſt h Plinius. h L. VII. Eius etiam mentionem Tertullianus', c. 37. & Cbronici Alexundrini ſcriptor* in- Abpol. iecere. „ b. 48. Condidit Babylonica, ſeu Chaldaica, tribus libris; promiſcue enim his no- minibus vtuntur Veteres. Babylonica quidem Beroſi aduocat! Athenaeus; L. XIV. at Tatianus ait, ſcripſiſſe Cbaldaeorum Ada. ad biftoriam tibuslitriv. Alexandrinus 43 Clemens m citat Beroſum libro tertio m Strom. Chaldaicorum, & alibi ſimpliciter eius p. 329. Chaldaicas Hiſtoriaz. Agathias quo-" L. II. que contexta ab eo ait antiquiſſima initid⸗ Aſſyriae & Medicae Gentis, hiſce ver- bis: vt alibi Beroſus Babylonius, & Athenocles, & Summachus retulerunt, qui do*ναατντdι Aασ⁵ 7α gα Myα ſèripſerunt. Ex eo opere praeclara fragmenta conſeruauit nobis Ioſephus Lib. I. contra Apionem, & Lib. V. An- tiquit Iud. Verum ſuppoſititius Be- roſus Annii vanus & nugaxeſt, ac eius- dem farinae, ac ſunt eius Megaſtenes & Archilochus. Multos comminiſcitur Reges, qui nusquam memorantur; ac vix quidquam eorum inuenias, apud hunc, quae ex vero Beroſo profert Toſephus. Imo interdum pugnantia habet; vt, quando ait, Babylonem a Semiramide conditam eſſe; cum loſe- phus dicat a Beroſo ſcriptum fuiſſe, non eſſe eam a Semiramide aedificatam. Filiam huius Beroſi memorat Iuſti-in- pa nus Martyr Babylonicam Sibyllam, raen. quae Caumis vaticinata eſt; quodnon poteſt intelligi de Cumana Sibylla, quae vixit tempore Tarquinii Priſci; nam inter Tarquinium Priſcum, & primum bellum Punicum, cuius tem- pore Beroſus erat, ſunt anni CCXILV. Capiendum ergo eſt de aliqua recen- tiore Cumana Sibylla. Sane varias Sibyllas Cumis vaticinatas ex libro de Mirabilibus —— — —— — —VDd— Dibl. b. Il.p. 81. Vide indicenm in voce Chald dupler 4L, J 1 50 Pb. olrate ,. Y.. rt in. Ae. k ,4. MMaice, nis no⸗ lonica nueue; I. Xv. Crinus Gent. 5. mn⸗ 1n / 1 eilsp. 329, ngu- l. lle lifime initio, eyer. , punt, dur . Br— eclara ſpvur 7 ,A. Be- ils⸗ & 4 ſ intis M- Non ERVDIYOS DICTOS EE CHALDAlOS Miralilibus rebus auditu perceptie, ali- isque, dudum oſtendit Onuphrius Panuinius, libro de bibyllis. 1119 Cum ergo a Beroſo primum Chal- daica doctrina in Graeciam allata ſit; is claudet Doctorum, ſiue Philoſopho- rum Chaldaeorum agmen. CAP. VI. ERVDITOS PRAESERTIM CHALDAEOS DICTOS FVISSE. Haldaei diſciplinas non trade- bant aut propagabant, more Grae- corum; apud quos, qui ſapientiam pu- blice profitebantur, ea quoslibet Au- ditores promiſcue imbuebant. Chaldaei intra certas familias ſe continebant, quae id nominis peculiari jure obti- nebant. Se totos ſtudiis addicebant, & Propria ſede ſibi conceſſa, immunem publicorum onerum, vectigaliumque vitam agebant. De hiſce capiendum Bibl. L. quod Diodorus ait de iis, quos Baby- II. b. 8I. lonii Chaldaeos nuncupabant, quique a Belo inſtituti, publicorum omnium onerum expertes erant. Conſtitutam habitationem peculiarem in Babylo- Vide nia Philoſophis indigenis, qui Chal- indiech daei appellantur *; fuiſſe Chaldaeorum Cyaltea Hationem, & Babyloniae regionem ab dupiex. iis habitatam, proximam Arabibus & aL. XV. mari, quod Perſicum dicitur, auétor P. 501. eſt à Arho. bpe Diu. Hi fuere Chaldaeib, qui, vt prodi- l. I. c. I. dit Ccero, non ex artis, ſed ex gentis CAP * Vide vocçabulo nominati ſunt. Iidem etiam intelligendi videntur, quos alibi di- cit in Syria cognitione aſtrorum, ſoler- tiaque ingeniorum antecelluiße. Cur- tius, vbi † deſcribit ſolemnem pom-ib. V. pam eorum, qui Babylone Alexandro c. r. Vide obuiam proceſſere, dicit poſt Magos vocem veniſſe Chaldaeos, non vates modo, ſed 2r artifces Babyloniorum. Quod quidam Indice., intelligunt de iis, qui Aſtronomica in- ſtrumenta faciebant, ſed videtur Cur- tius duo indicare Chaldaeorum gene- ra; plebeios nempe, opifices, & eru- ditos. De hiſce quoque Chaldaeis, qui- bus id nominis peculiariter tribueba- tur, intelligendus Laertius, vbi dicit: in Perſis Magos, Babyloniis & Aſyriis Prooem., Chaldaeos auctores ſapientiae fuiſſe. Eodem etiam reſpexiſſe credendus Heſychius, qui xαοπς terpretatur Pévos Mä*νανh Xαντ νανιαοανοαιιαο, genus Magorum omnium diſciplinarum peri- torum. ibicd. c. 41. VIII. QvOMODO DISCIPVIL OS CHALDAEI INSTITVERINT Haldaei ſuam eruditionem in- tra ſe continebant, traditionis æa- 0αραιαο%tv OPe. „Haec, inquit Dio- orus, non docent, vti Graeci, qui haec ſtudia tractant. A familia haec Phi- loſophia traditur, filiusque eam a pa- tre accipit, ſolutus omnibus publicis muniis. Quia parentibus vtuntur ma- giſtris, plenius omnia diſcunt, & iis, Lb. II. p. 82. quae docentur, maiorem habent fidem. Praeterea, dum a pueris ſtatim diſcipli- nis innutriuntur, magnum ad Aſtrolo- giam habitum adquirunt; cum propter aetatis docilitatem, tum propter longi- tudinem temporis, per quod in diſcen- do perdurant. Apud Graecos vero plerique accedunt imparati, Phi- loſophiam ſero attingunt, atque Bbb bbb b aliquandiu 1120 aliquandiu opera ei data, neceſſitatibus vitae ſubtrahuntur. Pauci, qui Philo- ſophiam prorſus penetrant, quaeſtus cauſa diſciplinae adhaerent, nouasque de rebus magni momenti opiniones in- quirunt, neque maiores ſuos ſequun- tur. Igitur Barbari, iisdem ſemper inhaerentes, firmiter ſingula percipi- vnt. At Graeci, ex arte lucrum ca- ptantes, nouas condunt ſectas, & de ma- CAP. IX. SECTAE CHALDARORVM DISTINCTAE PRO VARIIS PARS YII PHILOSOPH CHALD. SECYII c. VII M. XJ. ximis theorematibus diſceptantes, fa- ciunt, vt diſcipuli dubitent, animique eorum per totam vitam fluctuent, nec Vlli rei prorſus aſſentiri queant. Nam ſi quis maxime inſignes, Philoſopho- rum ſectas diligenter expendat, pluri- mum inter ſe diſcrepare, & in grauiſſi- mis ſententiis ſibi inuicem aduerſari comperiet. „ E vide indicem in voce Collegi- m. EORVM SEDIBVS. Vemadmodum eruditionem apud Chaldaeos profeſſia reliquo diſtin- guebantur populo, peculiari Chaldacéo- rum vocabulo, e regione petito: ſic & in- ter ſe diſtincti erant in ſectas, nomen ducentes e variis ſedibus, quas in ea re- 2 L. VI. gione obtinebant. Plinius & erabob b. 5. meminerunt Hhipparenorum, ſic dicto- p. 509. Tum, ab Hippareno, vrbe Meſopotamiae: Ed. Ge- Babyloniorum a Bahbylone: Orcheno- neuenſ. rum, qui Plinio tertia Chaldaeorum do- &rina dicuntur, ab Orchoe Chaldaeae oppido; Borſippenorum a Borſippé, alia Babyloniae vrbe, Apollini & Dianae ſacra. Quamuis Dioderus praeferat Chal- daeorum Philoſophos Graecis, quod priores, miſſa nouandi cupidine, in iis- dem perſeuerarent doctrinis; inde ta- men caue colligas, vniuerſim eos inter ſe conſenſiſſe, ſed tantum vnamquam- que ſectam conſtanter iisdem placitis adhaeſiſle, & reiectis omnibus nouis opinionibus, intemeratam manſiſſe. Nam inter Sectas quidem plenus non fuit conſenſus, vt liquet ex rabone, qui docet, complures eorum iisdem de rehus, vt inectarum fieri ſolet diuerfi- Vide tate, aliter atque aliterſtatuiſſe; item: indicem fuiſſe inter eos, qui e natalibus hominum & eventura iis vaticinariſe profßterentur“, tpliacus. atceteris non probatos. Hinc quoquzx- Luciretius: Lib. V. Vi Bahbylonica Chaldaeam dodtrina refutans, Akſtrologorum artem contra conuince- re tendit. CA P. X. SECTAE CHALDAEORVM SECVNDVM VARIAS DISCIL- PLINAS DISTINCTAE. Aers aptior eruditorum Chal- daeorum diſtributio e diſciplinis, quas profitebantur, petita eſt. Daniel Propheta C. II, 2. vbi narrat a Nabu- chodonoſoro accerſitos eſſe omnes Do- ctos, qui ſomnium eius divinarent, praecipuos eorum quatuor appellatio- nibus compleétitur: Hhartumim, A- ſehaphim, Meſchaſehephim & Chaſchdim. Rpo P IHIhariumim Abarbaneli funt Mag,irerum naturalium periti, Iachia- dae vero Magi, qui tbeoreticam ſtienti- am colebant, quae interpretatio origini vocis conſentanea eſt. Neque enim deriuatur e 9 1 1 4 . 1 Vige i dicem in hyſci. . ltes, ſu. rimique nt, nec Nam oſopho- ,Ppluri⸗ grauiſſ. duerſri Vide indicem in voce Cllegi. bn. AhIIS 0s inter ngnaem. litis nobis danble. dus non⸗ trahone, ond, Serf- Nie jtem: indicem Minmn Gene⸗ etuf , thiatt. uoge Lib. V. Ochrine nuinee- 1801. han. ſunt Mkar nti⸗ ſgini enim gatur in voce “” CHIALD. INSTITVLV. EFT &0ρ1ME. derivatur anmo DT bhberounjim tou- mim, oſſa combuſta, ut quidam volunt, quod Magi ſuperſtitioſos ritus ope oſſi- um cadaverum perficerent, neque a DP Mbheret quod ſtylum, aut coelum ſi- gnificat; quod, ut apud Aegyptios, do- Cti inter Chaldaeos &ij§+◻–², hAicerentur, Chaldaica enim vox eo ſenſu non ſu- mitur. Sed ortum ducit aPerſica voce R charad, mutato Daleth in Tet, quae ſignificat cognoſcere; unde Elmacinus pro hac Perſico-Chaldaica utitur dua- bus Arabicis. Alhachamaon, Walar- raphaon, ſapientes & periti. Igitur Hhartumin non erant, ut vulgo inter- pretantur, Magi, ſed potius, qui cogno- ſcendae rerum naturae operam dede- rant; quae contemplatio Theologiam, vide in- & Phyſicam, ſeu cognitionem Dei, re- dicem in rumque naturalium complectitur. Phyſici. D'EN Aſchaphim a lachiade fuiſſe creduntur Magi, qui ſoientiam activam colebant, prout eius verba vertuntur a Conſtantinol' Empereur; qui tamen lIa- chiadem falli putat, & Aſchaphim po- tius idem eſſe ac buDωdvun in Arabica lingua, ſapientem ac pium. Quod ſane veriſimilius eſt, nam Souphoun optime convenit iis, qui omnia theologice, my- ſtice, atque allegorice docebant. De- rivatur a voce Arabica Louph, lana, ſeu quod eiusmodi ſapientum veſtes ſemper lana, nunquam ſerico, conſta- rent; vel quod ea, quae ad amorem di- vinum pertinent, velarent, conſpicna- rum rerum figuris. Inde derivatur vox Hatſeviph, myſſtica Theologia; & forte etiam ab Hebraica radice gſchaph de- ducenda vox Graeca οd+%, quo nomi- ſchephim. Jide ia⸗ SECI. II. . kasz,. CHALD AICA DOCTRINA. nart. ExX quatuor Eruditorum apud Chal- daeos generibus, quorum Daniel Propheta meminit, & de quibus modo „7 / 1121 ne primum eruditi inter Graecos, qui poſtea Philoſophi, vocabantur. Aſcha- phim Danielis vulgo explicantur Aſtro- logi, & vocem quidem Aben-Eſra dedu- citarua neſcheph, crepuſculum, quod eés tempore coélum obſeruarent. Sed Aſtro- logi deſignantur voce Cbaſohdim, quae poſtrema eſt. Aſebaphim Chaldaeo- rum videntur potius eſſe Magi Perſa- rum, Sacerdotes, eorumque rituum, quos magicos appellabant, Magiſtri. omr Mechaſehephim proprie di- cuntur Revelatores; nempe abſcondi- tarum rerum. Veriuerbium peten- dum aue ehiſeèhapha, quod etiam- num hodie apud Arabas reuelare ſigni- ficat. Moſes Nachmanides, Abarba- nel, aliique hoſce putant diabolicis arti- bus vſos, poſſetque adeo haud inepte vox ea verti verbo bovtiarii, quo hodie eiusmodi homines deſignamus. R Chaſähdim, ut antea oſten- dimus, nomen fuit peculiariter eruditis Chaldaeorum attributum; & arctiori etiam ſenſu iis, qui profitebanturAſtro- logiam, cui potiſſimum addicti erant, & qua prae ceteris excellebant. Hos Surabo Xa)αHν dsoοονοααιοοπ. Praeter quatuor haec genera, quae praecipua fuiſſe videntur, erant & alia, quae memorantur & prohibentur à Moſe, Deut. XVIII, . Quoſen, megno- nen, menahheſeh, ſchober, ſehoel'ob, jid- gnoni, doreſch-el-hammethim; quibus recitatis, Moſes Maimonides ſubiicit, fuiſſe varia genera divinorum, a pri- ſcis Chaldaeis originem ducentium. lIachiades putat eſſe genera v&α Mecha- egimus, quibus partibus doctrina con- ſtaret Chaldaica, colligi poteſt. Hhartu- mim divinis & naturalibus, contempla- Bbbbbbbz tionibus 1122 tionibus operam dabant: Aſchaphim Religionum ritibus: Mechaſebhephim & Chaſchdim diuinationi, hi Aſtrologiae ope, illi aliis artibus. Duos poſteriores ordines Diodorus Aſtrologorum no- mine complectitur: duos priores, no- minibus Phyſicorum & Sacerdotum: ait enim eos imitari Sacerdotes Aegy- ptios, Ougααπ0 †τ½απονα⅜. Propterea de Chaldaica acturi do- Grina, primum eorum Theologiam & Phyficen, quibus incumbebant Hhar- tumim: deinde Aſtrologiam, aliasque diuinandi artes, quae exercebantur a Chaldaeis & Mechaſchephim: tertio eorum Theurgiam: quarto Deos, quo- rum contemplatio & ritus ad Aſcha- phim pertinebant, luſtrabimus. Chaldaica doctrina ante omnia con- templatur Naturas omnes divinas & naturales; priorumque contemplatio Theologia eſt, poſteriorum Phyſica. pARS YI PIIOSOPH CHATD. SECTII. c1IIIII1. Zoroaſtres diviſit omnes Naturas in pletho tres claſſes aeternas: alteras, quae ini- in Orac. tium habuerunt, fine cariturae: tertias, bag. 90. . . . Am- perituras. Duss priores contempla- Ae 46 88 tur Theologia. Qui Graecorum Theologiam accura- »„ aep. te xpenderunt, ait Euſebius, eos ſine gan dubio intelligens, qui, Zoroaſtrem ſe- Lib. v. quebantur, rem totam in quatuor genera c. 5. partiti ſunt, quippe ante amnia Deum Vide In- primum ſecernentes, omnibus eum rebus dicem in praeſidere, ante omnes eſſe, omniumque Ganei Deum, parentem ac regem ſeſe agnoſeé- reproftentur; ſecundum quem alterum Deorum genaus, tertium Daemonum, quartum denique Heroum agignant; vel ſecundum alios, Angelorum, Dae- monum, & Animorum. Tertia claſſis Naturarum, quae peri- tura, eſt Phyſices argumentum; omnia- que materialia, in ſeptem mundos di- viſa, vnum empyreum, tres aethereos, tres corporeos, complectitur. 1 CA P. I. DE AETERNA NATVRA SIVE DEO. DRima claſſis Naturarum eſt aeterna, ſecundum Zoroaſtrem, & ſupre- mum continet Numen. Hoc ex modo allatis Euſebii verbis liquet, confirma- Ap. turque oraculo, a Porphyrio laudato: Euſeb. Mοι NXXXπιι ςPkr AXνον, αρ Eraep: Eοσε⁰ Lib. IX. . 7 6 7. S / 9 c. 10. Ab†ιννρα⁵ρ aXτυ α a. oνααιοα αρα* . νρ Iwidela- Chaldaeis ſolis ſapientia ceſſt, † He- dicem in braeisqle, voce He- Aeternum caſto veneratis numen ho- braei nore 4 Hoc eſt vnicum illud Principium, de quo ſcriptor Explanationis breuis do- gmatum Chaldaicorum: miav à*αv ros Ad,r*αοαοâbbkραιοι &. vnicum an birantur rerum ommnium Principium, idque proft- tentur vnum éſſe & bonum. Deus, vt Pythagoras a Magis, qui Porphyr. eum Oromazem † appellant, didicerat, „. . . SS ythag. corpore ſimilis ſt luci, animo verita- Wwideln- ti. Deum etiam lucem a Chaldaeis di- dicem in ci, praeter Euſebii teſtimonium, con- Oroma.- ſtat oraculis Zoroaſtris, vbi paſſim de- =e: ſcribitur vocibus, Oâ &οα Lux, avα dii, Péyv& ſplendor. Eodem ſenſu, Deum vocabant ignem; nam cum & Or vel Our, Chaldaice ſi- gnificet lucem & ignem, promiſcue ho- rum duorum vocabulorum ſignificata ſumebant. Inter plurimos alios, Plato, In Ti- vbi dixit Deum coepiſſe componere cor- a. pus totum mundi, igne & terra, ſignifi- cat ſe igne intelligere ſolem, quem ſplen- didiſimum & lucididimum rerum omnium vocat, quaſi lux & ignis idem ſint. Hoc quoque manifeſtum ex Zoroaſtris in vita — — We ln dicem lumen lib. eah. Pra⸗ V Nes Nonm inIn ltir In Metho tertlas, bag. 9o. templ. Ed Am- Keli683 AlCura- “ ſine lteh. vang. gem ſer lb. . Pgener . 5. 1 Deum Vide In⸗ n, relurtem in „ VCe nge ee, ondſe- Ilterum monu, nont , Mee- eper⸗ Othhia- dos di⸗ hereos, ai Gcerhg tag, Vert. fhicelo⸗ H Aaeis 1- dicem in n, CON- Oie Il- tionem uceſi. cueho⸗ nlfatt 8, Phan, re- ſgnif⸗ ncer. rerutn idem umn X MRi. la Ii⸗ maeo. Zoroiſtris Craculis, vbi Deus paſſim re⁰ ignis, & aroind“ noo bpaternus ignis, & τz vo“ roo ſipt' emus ignis. DDE DEO IGNE EI AlVIIERNIS. 123 ficatus cultus ignis apud veteres Chal- daeos, a quibus ad Perſas tranſierat; qua de re poſthac, vbi de horum Reli- Hoc ſine dubio fundamento inaedi- gione & Diis agemus. CAP. II. EMANATIO IGNIS, SEV LVMINIS A DEO. Vm Deus, vt oſtendimus, ſit vccρo Ds aut zoο., ſua intelleltual: po- sentia non inclußit ſuum ignem, &, & b- vAc voeρ S αοασοιν eνννο, ſed eum largitus eſt omnibus creaturis; & qui- dem ipſe atque ante omnia Primae Menti, ut Oracula docent; tum eti- am aeternis atque incorporeis Natu- ris aliis, ſub quibus continentur innu- meri Dii, Angeli, boni Daemones; & Mentes hominum. Proximum e Deo Vide In-effluuium eſt bταοιαννααιον νιειſupramun- dicem in danum lumen, infinitum, idemque in- Tumen. corporeum ac lucidum ſpatium, In- tellectualium Naturarum beata ſedes, Supramundanum autem lumen illu- ſtrat primum corporeum mundum; empyreum nempe, ſeu igneum coe- lum; quod, cum proxime ſubiaceat incorporeae luci, eſt omnium corpo- rum altiſſimum, ſplendidiſſimum ac rarifſimum. Empyreum coelum dif- funditur ad aetherum usque, quod eſt corpus inferius, ignemque minus ſin- cerum continet. Sed igneum tamen eſſe, denſiſſimae eius partes, Sol ac ſtel- lae, ſatis oſtendunt. Ab hoc aethere ignis transmittitur ad hunc fubluna- rem ac materialem mundum; nam li- cet materia, qua conſtat, non ſit lux, ſed tenebrae, (quales ſunt corporei, ſeu mali Daemones,) attamen id οοναvο roe viuificus igniv, ut loquuntur Ora- cula, eam agitat, & lumine o nnes eius partes colluſtrat, dum per omnia dif- funditur, & ad centrum usque pene- trat: Avabey yuce ez! 1 zα Arricρν, r τοπτανàς vν,ς deſuper permeat in oppeſitam partem, per centrum tel- luris. Verum haec plenius deſcribe- mus, ubi de ſingulis agemus. CAP. III. DE REBVS AEVITERNIS ET INCORPOREIS. Ecunda ſeu media claſſis rerum, ex ſententia Zoroaſtris, eſt, quae ini- tium habuit, at carebit fine, qualia vul- go a Scholaſticis azuiterna dicuntur. Huc pertinent Deorum genus, quod ſub Deo patre & rege collocatum te- Lib. IV. ſtarur Euſobius, & Mentes hominum. cap. 5. Plotho, & alter ille, qui compendio vir. doctrinam Chaldaicam tradidit, has Nosgòo Naturas hoc ordine collocant: * in- Non in Indice telligibiles & intellectuales; Intellectu- ales fontes; Hyperarchii, vel Princi- pia; Azoni Dii; Zonaei Dü; Angeli; Daemones; Animi. Aiebant Chaldaei hasce omnes naturas lucem eſſe, Dae- monas malos tenebras. Huic medio generi Zoroaſtres prae-Plutar- ficiebat Mithram, qui in Oraculis, Rs ie g .— DD/ . ib. de interprete Pſello, vocatur Mens. Hic Gde & circa ſecundarium genus verſatur. Ofiride. * Indicem in Mi- Bbb bbb bz; CAb. *Vide Indicem 1 m2 4 PARS YIII PILOSOPH CMALTD. SE HτG I. e. W. V. CAP. IV. DE PRIMO ORDINE AEVITERNARVM RERVM. Rimo loco ſunt tres ordines,vnus imelligibilium rerum, alter intelligi- in Noegs „iium & intellectualium, tertiusintelle- & Non- R 705. gualium. Primus horum trium, (Ccon- lectore Patricio, nam Pletho haec me- ſe morat quidem, ſed non explicat,) vi- detur eſſe, quem intellectu duntaxat aſſequimur, quique eſt ſummus. Me- dius eſt earum Naturarum, quae intel- liguntur & intelligunt. Tà& Aé e& vo- à& α Hcνιτιdr α v”ODτ voërαν ait Zo- roaſtres, baæc ſunt intelleltualia & in- telligibilia, quaecunquée intellgentia in- telnguntur. Tertius ordo eſt earum, quae tantum intelligunt; quippe quae ſunt, ſeu eſſentia ſua, ſeu participatio- ne, intellectus. Hac diſtinctione, ca- imus ſupremum ordinem eſſe ſupra intellectum, quippe qui intelligitur a medio Mentium genere. Medius or- do, ſuperioris naturae particeps, eſt Mentium, quae ſuperiores, & ſeipſas in- telligunt. Poſtremus videtur eſſe Men- tium, quae non modo ſe ipſas, ſed ſupe- riores etiam & inferiores intelligunt. De primo horumce ordinum Ano- nymus ſcriptor Compendii de doctri- na Chaldaica, ſic habet: Deinde (nem- e poſt ynum & bonum, ) colunt pa- ternuim quoddam fundum, eN trihis Triadibus compoſttum. Quaslibet au- zem Trias habet patrem, potentiam & meniem. Pſellus paulo plenius: Secun- dum Vnum, afßfrmant paternam pro- CAP. funditatem compleri tribus Triadibus, quarum vnaquaeqgue pPrimuc h tertiam b Mentem i ab iis intelligibilia. Haec triplex Trias eadem eſſe vide- in Poten- tur, cuius meminit Zoroaſtres, qui; vid atrem vocat eundem, qui ita a Pſello Indicen appellatur: ränaà Yaàοττ+ëBhSe σσo, in Mens. omnia perfecit Puter. Vocat & argi- dv ueväàd näitatem paternam. Secunda Natura, quae a Lſello voca- tur Lotentia, dicitur a Zoroaſtre νou ig voeoa intelleltualis potentia, & αα zaro vis patris: item, Dyas generata a Monade, & quae apud eam Jodet, & rima mens paterna. Tertium Triadis Principium, quod a Pſelo dicitur Mens, ſecunda mens Zoroaſtri eſt: æarra gaoρ geτ—àhαιαοα 196 v ragsdαα zorα. õ cNιτο . τ αοοα dudosv, omnia bnim perſvcit Pater, & Menti tradidit ſe- cundae, quum primam vocat omne ho- minum genus. Quemadmodum Lſelus dicit, ab hac Mente intra ſe Triadem ac paternam profunditatem claudi: Zoro- aſtres ait, eam ara, TSρα TS gaατοαιω Sobg & vv T* vo aροαν, Pnéem eſſe pa- ternae profunditatis, & fontem inteller vVid gualium. Item: † &νοσοα Mαιà ue- Indicem vey o a‿τ†—àœd Bobes, on procesſit, ſed manſit in profunaitate paterna. V SECVNDVS ORDO AEVITERNARVM RERVM. PN hoſce, ait Pſellus, eſt alius ordo intelligibilium ac intelleltualium. Hic diuidi'tur tripliciter, in Vngas, Y.- noches & I eletarchas. Cui aſlentitur ſcriptor Compendii: Tum ſunt intelli- gibiles Vynges; ſecundum quas Junt G- noches, Empyreus, Aethereus, Mate- rialia: poſt Snoches ſunt 1 letarchae. De abet ,* Vide Patrem, deinde mediam* Potentiam, Indi . in vos nter eas, quae intra pater. elaudit Triadem,baec vocantur etiamia Vide Indicem . 109. Ed, Am. ſtel 1698 1. 99. Amſtel. ld, iucibut, aler ,id tinn lnditem , zn in voce e innt n, Ar eanma ide Indicem lleridde in otet . ,tis. k, Oul; , Vide 4 M lndicemn 1TATi, in Men,. Krarer ovocd⸗ , Ra-⸗ 1 merate let, ,. 7 Men i*α. rNdr d Enin ilit ſe- mi il- 1 Helu demac 1 Yro- rurguts meler Vie N' ile- odicen D le M,in trr Mnn, . ute li⸗ nt⸗ My- ahue. De P. 108. ArITERNOR. ORDO L II I. De primis ita loquuntur Oracula: o&ααο. αιρd αστ οα α aτ, NNaι „νvoοτιͤαυ*/⅓αρ ασ ονv imelledtae Iynges a patre intelligunt & ipſae, conſeliis ineffabilibus motae, vt in- telligant. Pſellus vult eſſe certas po- Ed. Am- tentias, ſecundum paternam profundita- ſtel. 1688 P. 89. Amſtel. Ed. tem, conflantes tribus Triadibus, quae ſocundum oraculum, intelliguntur apa- terna mente, quae ſingularum cauſatmn in ſe continet. Pletho ſunt intellectua- ler ſpecies a Patre perceptae, quae & ipſae intellgunt, excitanies notiones in- effabililus confeliis. Eaedem viden- tur eſſe ideae deſcriptae in Oraculo Zoroqſtris, a v. 100. ad 19. Nös warées esbeizoe, & quae ſequuntur. His etiam verbis Proclus, poſtquam ea protulit, quaſi oraculum Deorum, ait confirmari ſententiam Platonis de ideis. Secundi ſunt Synoches numero tres, Empyreus, Aethereus, & Materialis, 112 pro numero mundorum, quibus prae- ſunt. Videntur eſſe Mentes, quae ab Hecate ducunt viuificum ignem, quem immittunt Empyreo, Aethereo ac Ma- teriali mundis, cum quibus vitalem motum communicant. Vocantur in Oraculis Avoxui: — er xéοαoροο drναα ααα. habet mundus intellelctuales Anoches inflexor. Haec ſellus vult eſſe excel- lentiſſima intelligibilium generum, & ex iis, quae ab Immortalibus in hoc coelum demittuntur, quibus praeeſſe intelligitur Deus a Patre ſecundus. Poſtremi ſunt Teletarchae, qui in Oraculo Synochibus iunguntur: ℳre- Aeragια σννσιWτ Tοαςονρνιεσι Te- letarchae continentur ſub ochibus. Secundae Triadis, quam hoc Capi- te expoſuimus, ſaepius meminerunt Dameſeius & Proclus, duplici nomine eam inſignientes; Intellectualium & in- teli;gibilium, voegar ) ven⅜. CAP. VI. AEVITERNARVM RERVM TERTIVS ORDO. Oſtremus ordo eſt rerum intelle- Gualium. Pſellus: poſt mediumor- dinem eſt intellectualis, habens vnam Triadem paternam, conſtantem (6 daak énénena, ſemel vlteriore, Hecate, & (11 ποναο) bis vlteriore; alte- ram vero Triadem conſtantem tribus Amilidtis; ad quos accedit Hhbezoοαο,. Hi ſuni ſeptem fontes. Compendium Chaldaicae doctrinage: His ſaccedunt fontani patres (ænyalo arsρâ,) qui dieuntur etiam Coſmagogi, quorumpri- mus dicitur ſemet vlterior, poſt quem Hecate; deinde bis vlterior, poſt quem unt tres Amilicti (àαριιτιο implaca- biles,) & vltimus Hpezotos, brécan ſuccinétor. PBſellus, in Scholiis ad Oracula, ver- ſum 126. iam laudatum antecedente Cap. de hiſce intelligit; Chaldaei, in- quit, ponunt potentias in mundo, quas vocant Coſmagogos, uippe quat mun- dum prouidis motiombus agunt. Has igitur potentias vocat Oraculum aro- Xac ſuſtentatores, quod mundum vni- verſüm ſuſtineant. Voce àanweis de- lEgnatur ſtabilis eorum potentia; & vo- ce drοτâερι ß uſtodiendi cura. Has autem potentias defeniunt ſolam & indeclina- bilem mundorum cauſam. Pletho has interpretatur, vt Iyngas. Amiliétos & Hecaten, & Hypezo- con memorant Oracula verſ. 120. & ſeqq. Amilicti, auétore Pſello, ita di- cuntur, quod ſint naturae ſtabilis, neque verſus haec inferiora conuerſae, impediuntque, ne Animi affectuum illecebris demulceantur. Pp. 96. CAPD 1126 CAP. FONTES ET PRaeter hunc poſtremum Intelle- † Vide ualium ordinem, quos Pſellus vocat ſeptem fontes, † Compendium, Indicem fontanos patres3 ab hoc memorantur in voce Fontes. plurimi alii fontes: Venerantur etiam fontanam Triadem fidei, veritatis & amoriz. Aiunt etiam eſſe (àρ*ννo') principalem ſolem, a materiali fonte etiam Archangelicum, & fontem ſenſa- tionis, & fontanum,iudicium & fulmi- neum fontem, & fontem ſpeculorum, & fontem charaderum inſidentem ignotis Vonthematihus, & fontanas altitudines † Vide Indicem in hiſce Vocibu Apollinis, Obridis & Hermae. Aiunt quoque eſſe materiales fontes centro- rum & elementorlm, ſomniorum 20- nam, & fontanam animam. Poſt Fontes, ait Pſellus, ſunt HMyer- archii. Anonymus plenius: poſt fon- tes dicunt eſſe princibia, nam Jontes ſant maäagis principales (àοναυĩeοα] quam principig. Haec nomina fonti- vm & principiorum frequentia apud Dionyſium Areopagitam occurrumt, und iut tertia Triade principia collocat, poſt quae Archangelos recenſet. Principiorum autem animalia gi- gnentiumverba ſunt Anonymi ſequen- CAP. PARS XIII. PIIFOSOPHI CHALD. SECT. . c. VII. VIII. VII. PRINCIPIA. tia) ſummum vocatur Hecate; medium Anima principalis; fundus Virtus prin- cipalis. Haec videtur eſſe Hecate, quam Pſel- lus ait creditam a Chaldaeis fontem Angelorum, Daemonum, Animarum & Naturarum. Hanc eandem deſignat Oraculum: Aii e Xασαναhi Euadr. aραoο ισnα rnyn. . in ſiniffris Hecates lateribus fons eſt virtutis &. Chaldaei, ait Pſellus, He- caten exiſtimant Deam, uaét medium ducit ordinem, & quae veluti centrum tenet omnium Potentiarum. In dex- tris eius partibus collocant fontem ani- marum; in ſmiſtris fontem bonorum. Et aiunt, fontem quidem animarum para- tum eſe ad procreationes: fons vero vin- tutum intra ſines manet Juae é entiae, ſtque quafi virgo intaca- Eam quam ha- bet firmitatem & immobilitatem ab Ami- lictis Potentiis deſumſit, eſtque virgi- nali cingulo ornatus. Quae hic a Pſel- lo vocantur fontes animarum,e& fontes virtutis, ab Anonymo dρνα oνοασ devins, aber, dicuntur. VIII. DII AZONI ET ZONAEI. PO/A Hyperarchios, ex Pſelli ſenten- tia, ſunt Azoni. Apud illos, ait An- „ onymus, ſunt & Hecatae Aαιοο (ſine zona) vt Chaldaica roiedsα, xHαας & cXsααα Dii ſne zona eis dicuntur † Sarapis, & Dionyſius, & Ohridu cate- . na, vt & Apollinu. Azoni autem vo⸗ cantur, qui libere exſerunt bpoteſtatem Jſuam in zonis, ſuntque collocati ſupra conſpicuos Deos. Hi Dii conſpicui ſunt Coeli & Planetae, fortaſſe eiusdem ge⸗ neris, ac Mentes, a quibus ſphaeras cir- cumagi putant Peripatetici. Vti hic b. 98. dicit Anonymus sρρνοoοαιυοαυο eiusmodi Naturas: ita Dionſius ſecundam tertiae Hierarchiae vocat ry Aτιο sαοοiαν Zovala (quibus attributa eſt Zona) ſequuntur, vt ait Pſellus. Hi ſunt, An- onymo auctore, qui zonas in coelo non libere, (lego «νισο) circumuoluunt, & qude hu tril 0 0 . la Oce. ici o. os. r. Vige in e voce A. G⸗ BB P I 1— Methoing Onc. 85. nechium prin⸗ n er. Ontem mrum elgnut T ) nr , M- n run gex- nant- mn. E ura- uir- e, nha- Ami- uirgr. 1 er. mner N1 enge⸗ 4sci⸗- ti hie moci ertine ar. j An⸗ Aelo gunt, ule 9 & guae hic ſint adminiſtrant. Eſt enim apud eosgenus Deorum Zonaeum, cui at- trilutaeſunt ſenſibilis mundi purtes, & quod eingit diuißtones forte acceptas, cir- ca materialem locum. CA P. DE PRINCOIP. DIIS ANGOETTS ANIAIS nay Idem officium aſſignat ſecundae & tertiae Hierarchlis Diondſius. Iterum Numinum zonis annexorum, aut iisdem ſolutorum meminere Da- maſèius, & Proclus in Prooem. Parmenid. IX. DE ANGELIS ET IMMATERIALIBVS DAEMONIBVS. Pia Zonazos ſunt Angeli, ſecundum Pſellum. Hoſianes ex Perſarum ma- gis, qui Chaldaeis placita ſua debebant, In Octa- dicitur a Minutio Felice docuiſſe, Ange- los venerationi veri Dei aſſſtere. Loroa- ſtres meminit neductorum Angelorum, gui animos reducant ad ipſos, ex variis Vide in Nebits. † Proximi ſunt Daemones, docente αο. Pſello, quorum alios eſſe credebant Chaldaei malos, alios bonos. Bonos dicebant eſſe lucem, malos tenebras. Bonos eſſe Daemonas ratione colligere poſſumus. Oraculum: H Obις τι beα eα aαοοοαιο ⁸ πιαιις Kaj r& kXρ VNX aαςσνsανι **αοαα σα. Natura ſuadet éſſe Daemonaspuros, & malae materiaz germina vtilia & bona. Ad quem locum ita Pletho: Natura, ſe-pag. 86. ve naturalis ratio perſuadet, eſſe Daz- monas puros, & omnia prorſus ex Deo, qui ipſum honum eſt, manantia, vtilia eſſe, &c. ſi autem materiae malae ger- mina bona ſunt, multo magis daemones, qui tanto ſunt illa exellentiores, quod Iint naturae rationalis, & natarae, cor- ruptioni obnoxiae, impermiſti. CAPD. X. DE ANIMIS. Sellus, in compendiaria deſcriptio- ne Chaldaicae doctrinae aeviterna- rum, Animos extremas naturarum eſſe ait Pietho in Magi, atque ex eorum doctrina Py- Orac. p. thagorici & Platonici, conſtituunttri- 35. plex formarum genus; vnum, quod pe- nitus a materia ſecernatur, cuiusmodi ſunt mentes ſupracoeleſtes; alterum, quod a materia abiungi non poſſit, quod eſſentiam per ſe ſubſiſtentem non habeat, ſed a materia pendentem, qua, naturae corruptibilitate, ſoluta, diſſoluatur & pereat. Atque hoc ge- nus totum rationis eſſe expers tradunt. Inter illa medium locant animum ra- tione praeditum, a mentibus quidem ſupracoeleſtibus ea in re diuerfum, quod perpetuo materiae adſit; ab irra- tionali vero genere, quod materiae non coniunctus ſit, ſed contra materi- am ſibi adiunctam habeat; & ſit eſſen- tiae peculiaris, & vi fua ſubſiſtentis, itemque indiuiſibilis, vt mentes illae ſupracoeleſtes; quibus etiam actiones quadantenus affines edat, iisdem, qui- bus hae, ſtudiis occupatus; omnium rerum ſcilicet, quae in natura ſunt, ne excepto quidem ſummo Deo, cognitio- ne & contemplatione, ac propterea corruptioni non obnoxius. Animus, cum ſit ignis immaterialis bſell. p. & incorporeus, & ab omnibus compo- ſitis, & materiali corpore diſtinctus, immortalis eſt. Nihil materiae, aut ca- liginis particeps illi immiſtum eſt; mul- to minus compoſitus eſt, vt in ea, ex 105. quibus conſtitutus fuit, reſolui queat. ſimmar. Animus habet eſſentiam au†ε‿νovo, expoſ p. οaναρονορer ſe genitam & animatam 110. ed. CccC CCC C Aliunde Amſt I el. Aliunde enim non mouetur, nam ſi, ſecundum Oraculum, ignis diuini pars eſt, & ignis lucidus atque paternae men- tis conceptus, perfecto forma eſt ma- teriae expers & per ſe ſubſiſtens. Sic enim eſt omnis diuina natura, cuius pars eſt animus. . Animorum humanorum duplicem ponunt cauſam fontanam, Paternam ſcilicet mentem, & animam fonta- nam. Prodit autem, ex illorum ſenten- tia, particularis anima a fontana, pro Patris voluntate. ExPſell. Iam autem cum ſint variae ſedes, in Orac- quarum vna tota lucida eſt, altera tota 2. 9t tenebricoſa, aliae tenebris & luce mi- eth. . . p. 8r. ſtae; locus ſubiectus lunae vndique te- nebricoſus eſt, Lunaris alternatim luci- dus & obſcurus, qui ſupra lunam eſt vn- dequaque lucidus, attribuiturq; animis. Hinc volunt huius generis animos variis de cauſis demitti in terram, ſeu propter epegbne, quod eis deſuxe- rini pennae; quibus verbis ſignificant abſceſſionem animi a primigenia per- fectione, aut vt pareant voluntati Patris. Pletho in Animus autem cum corpore aethe- Or.p. 34. reo, quaſi cum vehiculo, ſemper ver- ſatur; atque hoc, continuo attactu, participem immortalitatis facit. Eſt inanimum quidem ſua natura, ſed ani- ibid. Summib. matur ab anima irrationali, (quam ſa- αοαιarααοιαοιυι. dicem ia voce Re- CA P. XI. ſurrectio. na8 PARS EIII PHIIOSOPHI CHALD. SEOGT II c. XI XII XIII. pientes vocant ιπον nmulacrum ani- mae rationalis,) imaginationeque & ſenſu ornatum totum videt, audit, o- mni denique ſenſu viget, & ceteris hu- jusmodi animae irrationalibus faculta- tibus vtitur. Ita potiſſima huius corporis vi, ima- ginandi facultate, animum rationalem cum toto tali corpore iugiter eſſe con- tendunt; tali vero corpore cum mor- tali quandoque humanum animum co- pulari, toto illo toti foetus in vtero con- tenti ſpiritui viuifico, ob cognationem quandam, implicito, cum ea vis viuifi- ca ſit ſpiritus. Simulacrum animi hoc eſt, ea pars, 1d. p. 80. quae, cum ſit rationis expers, cum parte rationali eſt coniuncta, & ab eius vehi- culo pendet, particeps eſt ſedis vnde- quaque lucidae, neque enim vnquam a- nimus deponit ſuum vehiculum, vnua. Animus a ſede prorſus lucida in hoc Id.p. 81. corpus delapſus, ſi bene operam ſuam corpori accommodauerit, in eundem rurſus redit; ſin male, in ſedes has dete- riores hinc ſe recipit, pro ratione eo- rum, quae in vita fecerit. Ita Chaldaei reſtituunt animos poſt Summ p. mortem, prout ſe purificarunt, in omni- 1I12. bus mundi partibus; quosdam etiam vltra mundum euehunt, voεο Tο ;- „ 6 7 % οσige In- SVPRAMVNDANVM LVMEN. Ones hae aeuiternae & incorpo- reae naturae ſedem in ſupramun- dano lumine ſortitae ſunt; quod lumen incorporeum eſt, ſupra altiſſimum cor- poreum mundum poſitum, atque inde ſuperiora verſus in infinitum porre- ctum. Proelus a Simplicio, in hoc Lo- roaſtris oraculum, citatus: Agdhv α XsSασα Pao, , aà éoα,, 6ααν, Aſfa- im animans lacem, ignem, aethera, mundos. Proclus, inquam, "ait, hoc lumen eſſe ſupra ſeptem mundos, vt Monas eſt ante vel ſupra Triadem em- pyrei, aetherei, & materialis mundo- rum. Addit etia mprimigenium hoc lumen eſſe imaginem Paternae profun- ditatis, ac propterea eſſe ſupramunda- num. Praeterea hoc lumen, cum ſit ſu- pramundanus ſol, emittere fontes lu- cis; & myſticos ſermones docere, eſſe inter ladicem in Vni- . herſalet⸗ dur 1. Mani- lue & lt, 0. rishu. culta- ,ima- nalem econ- Umor- umco ocn- vonem Viwifr- 4 Pats, 13, 9,g0. nparte Re mnde- Ne- Via. in hoclenkr. fuam dem gete⸗ eo⸗ poſt zumm. mn 1. 112, etlatn 1 Gr gile ln. dicem is voce Ne⸗ ſmreuip. hoe 6, Vt em⸗ ndo⸗ n hoc fun⸗ nck⸗ Iu- elle ter Summar. inter res ſupramundanas, eſſe enim ſola. rem mundum & † vniuerſale lumen, cerſales., ſecundum oracula Chaldaica. „ Idem etiam ait„centrum totius mun- DE LVMINE SypRAMVXD CORRVPIE. EMPVR. 1129 lumine: nam ſi Oracula materialis mun- di centrum ſupra illum ponunt in Ae- there, eadem ratione aſſcendendo, af- firmandum dentrum altiſſimi mundo- di, quaſi vnius conſiderati, eſſe in hoc rum in hoc lumine ſitum. „ CAP. XII. DE REBVS CORRVPTIONI OBNOXIIS ET CORPOREIS. TErrium & vltimum genus rerum, Iexdoctrina Zoroaſtris, eſt id, quod, vt incepit, ita etiam finem nanciſcetur, cui praeeſt Arimanes. Sub hoc tertio genere continentur corporei mundi; empyreus, qui pro- xime ſupramundano ſubiacet lumini; aethereus, qui eum ſequitur; materia- lis denique omnium infimus. Ita enim diſponuntur in Oraculi modo allati verbis. Quod apparet etiam ex Ora- culorum verſ. 182. & ſeq q. Erraà 7α0ρ &c. Eſellus quomodo, ſecundum Chaldae- Os, ſeptem ſint mundi oſtenſurus, ait, ab iis numerari vnum empyreum, eum- que primum; dein tres aethereos; & tandem tres materiales, nempe orbes fixarum & erraticarum ſtellarum, ac fublunarem regionem. Sed haecenu- meratio ſatis plena non eſt, etenim hic mentio fit duorum tantum aethereo- rum mundorum, orbis ſtellarum fixa- rum & planetarum, & vnius materialis ſublunaris, vt obſeruauit vir eruditus Franc. Patricius, qui prdinde ſeptem therei, nempe orbes fixarum, planeta- rum, excepta luna, & lunae: 3. elemen- tares, aereus, aqueus & terreſtris. Sed forte magis conſentiret cum Oraculo, quod lunam inter planetas comple- ctitur, & aquam terrae ſubiicit, & cum Pſello, qui tres poſtremos mun- dos materiales vocat, quicunque eos ita diſponeret: I. Empyreus (Supremus Aether 2. Aetherei Sphaera ſtellar. Kxar. 7. Mundi Orbis Planetarum. Corporei Aer. 3-. Materiales) Terra. 4 Aqua. Neque mirum videri debet, tres po- ſtremos materiales vocari, nam Chal- daei materiam tenebricoſam eſſe, aut potius tenebras ipſas exiſtimabant. Empyreus vero & aetherei mundi, qui, vt videbimus, luce vel igne con- ſtabant, non poterant eo ſenſu mate- riales dici, licet corporei. Empyreum ſeu primum, ut tradit Pſellus, tribuebant menti, aethereum mundos ita recenſet, . Empyreus. 2. Ae- animae, materialem naturae. CAP. XIII. . EMPYREVS MVNDVsS. Rimus corporeorum mundorum Teſt Empyreus; qua voce Chaldaei non intelligebant, ut Chriſtiani The- ologi, Dei & beatorum Spirituum ſe- dem, quae potius eadem eſt cum ſu- prema Chaldaeorum luce; ſed extimam corporei mundi Sphaeram. Figura eius rotunda eſt, ut habet Oraculum: T Soavd αν⅜⅜. e,ed. eα αοαμ⁴ coelum rotunda fgura circumcludens. Eſt quoque ſolidus Orbis, ſeu firma- mentum, nam eadem oracula vocant eum Sεaα Onſtat igne, unde nomen ducit, qui ignis, cum proxime ſubiaceat Ccc CCCCz ſupramundanae 430 PARS XII. PHILOSOPH. CIALD. SEOTI. II. c. XIV. X. XI. ſupramundanae & incorporeae luci, omnium corporum tenuiſſimum ac rariſſimum eſt. Prae tenuitate facile permeat ſubiectum aetherem, & ubi eum pertranſiit, reliquos materiales mundos. „Hoc poteſt diſtinctiue pro- bari, ait Proclus, traditione diuina, in- telligit nempe Zoroaſtrea oracula,) nam empyreus permeat aetherem, ae- ther, vero materialem mundum. Et licet omnes intellectuales Tetrades & Hebdomades habeant fontanum or- dinem, ac proinde empyreum prae- ſidem; attamen continentur in mun- CAP. dis, quandoquidem omnes mundos pPermeat empyreus.,, Nihilominus empyreus ipſe immo- tus eſt, ut docet Smplicius, Chaldai- cam doctrinam hac ſimilitudine di- ſtinctius interpretatus; „Animo con- cipiamus duas Sphaeras, quarum una plurimis corporibus conſtet, ſintque ambae paris craſſitiei, unaque in cen- tro alterius collocetur, tum videbimus mundum in loco collocatum, & in im- mota luce motum; ſecundum totam extenſionem immotum, ut ſit ſimilis loco; ſed motum partibus quibus- dam, vt ſit loco minor. XIV. AETHEREI MVNDI. POſt empyreum mundum, Oracu- lum Aethereos collocat, zoaρο uαàe. Confirmatur hoc a Pſello & Auctore Summarii, qui dicit ſecun- dum empyreum eſſe tres aecthereos mundos. Verum ex tribus duos tan- tum memorant, eosdemque inter ma- teriales perperam ponunt: Sphaeram nempe ſixarum, & ſphaeram errati- carum. Tertius, licet non expreſſus, eſie queat aether inter empyreum & ſphaeram fixarum porrectus. Aether eſt ignis, vt ex ipſo nomi- Venit ne apparet, minus quam empyreus nempe ſubtilis, cum empyreus aetherea per- 3 D meet. Tantae tamen tenuitatis eſt, 4 vt ipſos permeet materiales mundos. Secundus aethereus mundus eſt ſtellarum fixarum ſphaera, quae ſtel- CA P. lae ſunt denſiſſimae & compactiſſimae Partes aetherei ignis; qui eſt ſenſus, vt ingenioſe interpratatur Patricius, hu- ius Oraculi: Erygs ενττ ορ' , eινααισουḧ πwνvιvw‧vüUN T τοα 6ρ 1 oο Aαα.αιονρù Fixitque multum coetum aſtrorum in- errantium, ignem ad ignem cogens. Tertius aethereus mundus eſt orbis planetarum, qui continet ſolem, lu- nam, & quinque planetas; quae ab Oraculis & erratica animatia & ignes vocantur. Zdcoy rMXα⁹.οοναναοιR£ůο D, ze νατ†ααοα, animalia errantia conktituit ſeptem, & rurſus: Eg alr nrtsnαα, οdvztwꝛ 0 eι ααςαιοUοα z, ſezr es creavit, ſeptimim ſolis ignem medium taculatl.s. „ MATERIALES MVNDI. Oſtremi & infimi ſunt materiales mundi, quos Pſellur, & Summarii Scriptor tres eſſe aiunt; ſignificantes ſine dubio aerem, terram & aquam, nam eo ordine ab Oraculo collocan- tur, Tiy &“ Asrο Ties, dog, ' öhn atva k6„ταα Héoa r dvwoey Torονσ Terram in medio poſuit, aquam vero in ſenu terrae, & aerem ſupra haec. Hic eſt poſtremus ordo mundorum, de * Vige n Indicem in in Mate. Ap. Mi nuc. Fel, WVidel dicem Marcu 01. nundos immo- baldi⸗ ne di- ocon⸗ im una intque n cen⸗ bimus inim- totaimn Dmilss Ulbus⸗ imae 0SN DE MyNDIS AETIER. MATER. EI DAEFMON. MAT. 1I31 de quo haec Summarium dogmatum Chaldaicorum: ultimns terreſtris di- citur & lucis oſor, qui locus eſt ſub Lu- na, hahbens in ſo materiam, & qiti vo- catur Ooos, ſundum. Ex hisce verbis liquet, qua de ratione Chaldaei ſub- lunares mundos ſolos materiales vo- citent, contra vero empyreum & aethereos immaterjales eſſe praedi- cent, quamuis corporeos: nempe, * vide Materiam * putant eſſe uoαονωαοσ, te- Indicem nebras, & fundum naturae, adeoque in Mate-ab empyreo & aethere plane diuer- , ſam; quorum cum ipfſa ſubſtantia lux CAP. ſit, agitur praeterea οννσιντι uod, ut antea oſtendimus, ad centrum vs- que omnia permeat. Ad terram quod attinet, Diodoris Lib. II. Siculus teſtatur, Chaldaeos fouiſſe pe- b. 83. culiares opiniones, & dixiſſe, eam eſſe αWα⁰υ N α oνiνα ſoaphae & concauam. Addit etiam multa argu- menta o αα cum de hac, tum dere- liqua vniuerſitate rerum ab iisdem allata. Pſoellus praeterea addit, ſublunarem regionem aliquando ab illis vocari Adynr. XVI. DE MATERIALIBVS DAEMONIBVS. Aemonum, vt diximus, Chaldaei duo ſtatuebant genera, bonos & malos, bonos lucem; malos tenebras vocabant. Ap. Mi- Priores ſunt iidem, quos Hoſtanes nuc. Fel. dicebat eſſe miniſtros & nuncios veri Dei, einsque venerationi Alſſtere: po- ſteriores vero quos terrenos, vagos, hbumanitatis inimicos prodidit. De prioribus iam egimus; poſteriores Pſellus, in Dialogo de operatione Dae- fvide In- monum, multis deſcripſit, ex ore † dicem Marci cuiusdam in Meſepotamia degen- Marcus, tis, qui, cum Chaldaeorum ritibus ad- dictus fuiſſet, & eorum doctrina im- butus, Chriſtianismum amplexus erat. Quod narrat, cum ex re ipſa, tum ex hominis patria, ſatis liquet Chaldai- cam eſſe traditionem. „Hi Daemones ſunt variorum ge- nerum, cum ad eorum formas, tum ad corpora quod attinet; & tanto nu- eflio mero, vti & aer ſupra nos poſitus & Sera Circumambiens iis refertus ſit. Iisdem Kiloni- terrae ac Maria, & abditiſſimi ſinus, oc- enſis. in cultiſſimaque ſpelaea ſcatent.,, 12. „Sex ſunt eorum praecipua genera. i ln Primum vocabatur Leliurium, † hoc icem jn hac voce. eſt, ανανν igneum. Hocautem per aerem, qui ſupra nos eſt, volitat; nam ex ſpatio, quod circa lunam eſt, quaſi ſacro, vt profana, omnia Daemonia expulſa ſunt. Secundum eſt, quod per nobis contiguum aerem vagatur, idque a multis proprie aereum voca- tur; Tertium, terreſtre: Quartum, aqueum & marinum: Quintum, ſub- terraneum: Sextum, lucifugum & *3 Lego terribile.„ WEGaα. . TTov, vi- „Ceterum omnia Daemonum gene- e Indi- ra Dei odio flagrant, atque homini-cem inf bus aduerſantur; ſunt tamen alia aliis hac voce peiora. Nam aqueum, & fubterra- neum, atque lucifugum malo gauden- tia, & pernicioſa prae aliis ſunt. Si- quidem haec non illuſionibus & phan- tasmatibus animos laedunt, ſed inſtar efferatiſſimarum belluarum irruentia, in hominum perniciem properant. Aqueum quidem nauigantes ſuffocat: Subterraneum autem & lucifugum, viſcerum, ſi ſinatur, penetralibus ſeſe inſinuat, & in quoscunque homines inciderit, eos occupat, ſuffocat, co- mitialique morbo & phreneſi exagi- tat. Daemones vero aerei & terreſtres Ccc ccc c 3 arte 1132 arte mentes hominum ſubeunt & fal- lunt, atque ad abſonos quosuis affe- Gus & illegitimos impellunt.» „Haec autem operantur, non quod nobis imperent, ſed quod ſuggerant. Phantaſtici enim noſtrum ſpiritum ſubeuntes, quippe ſpiritus & ipſi, neſcio quos affectuum voluptatumque ſer- mones inſuſurrant; non quod voces aerem ferientes & ſonoras emittant; ſed ſuſurros quosdam, quibus verba ſua ſubmittunt. Neque fieri non poſ- ſe, vt ſine voce loquantur, videbitur, ſi reputemus ei, qui loquitur, ſi ſit emi- nus, elatiore vociferatione opus eſſe; qui cominus, eum in audientis aures vocem inſuſurrare. Quod ſi animae quoque ſpiritum fubire poſſet, nullo ei ſuſurro futurumopus, ſed ſermonem quemlibet, tacita quadam Via, ſine vllo ſtrepitu, ad excipientem peruenturum; quod animis etiam egreſſis e corpori- bus, qui inter ſe citra ſtrepitum collo- quuntur, ineſſeaiunt. Eodem pror- ſus modo ipſi quoque Daemones no- biscum clam confabulantur, ita, vt ne ſentiamus quidem, vndenam bellum nobis ingruat. Nec eſt, ſecundum Chaldaeos, quod ſuper hac re quid- quam dubitemus, ſi, quod in aere acci- dit animaduertamus. Quemadmodum enim, ſole lucente, aer varios colores & formas ſumit, atque in corpora eo- rum capacia transmittit, vt in ſpeculis videre eſt: ſic etiam daemonia colores, & quascunque voluerint formas ſu- mentia, eas in animalem ſpiritum no- ſtrum traiiciunt. Eo pacto, multa no- bis negotia faceſſunt, dum conſilia no- bis ſuggerunt, voluptatum memoriam refricant, & affectuum idola, tam vigi- lantibus, quam dormientibus, excitant. Imo etiam membra ventri ſubiecta ti- tillationibus demulcent, atque in veſa- nos & illegitimos amores ſuccendunt, PARS XII. PHILOSOPII. CIIMALD. ECT. II. c. XI. potiſſimum ſi calores humidos, nobis a natura inſitos, cooperatores habeant. „ „Reliqua Daemoniorum genera nullam artem norunt, neque fallere ſciunt; ſunt tamen moleſta, ſi excipi- antur, & inſtar Charonei ſpiritus lae-*Vide In- dunt. Quemadmodum enim ille fer- dicem in tur corrumpere quidquid admotum hac voce. fuerit, ſiue ſit quadrupes, ſive homo, ſiue volucris: eodem prorſus modo terribilia haec Daemonia grauibus da- mnis eos afficiunt, in quoscunque tan- dem inciderint; quippe quae corpo- ribus & animis noceant, habitusque naturales euertant, nonnunquam er- iam igne, aqua, & praecipitio, non ſo- lum homines, verum animalia nonnul- la perimant. „ „In animalia autem impetum faci= unt, non quia ea vllo odio proſequun- Vide In- tur, aut eis nocere volunt, ſed quia mi- dicem i rum in modum animali calore capiun- gynta. tur. Nam cum in profundiſſimis lo- cis verſentur, quae admodum frigida & ſicca ſunt, fit, vt multum ſibi frigoris inde contrahant; quo quidem contra- cti atque afflicti, humidum & animalem calorem appetunt; quo vt potiantur, in bruta inſiliunt, & in halnea, concava-“ vVide que loca penetrant. Ignis enim & ſo- Indicem lis calorem, quia vrit & exſiccat, auer-&ate, ſantur; animalium vero, quippemo- deratum & humidum, libenter ample- xantur, maxime hominum, in quos in- fuſi, dici non poteſt, quantum tumul- tum excitent. Poris nimirum, quibus ſpiritus animalis inhaeret, oppletis, ſpi- rituque, ob corporum, quibus praediti ſunt, craſſitiem, velut in anguſtias reda- cto & compreſſo; hinc fit, vt corpora concutiantur, eorumque praecipue fa- cultates male afficiantur, motusque oh- tuſiores fiant & hebetiores. „ „Quod ſi Daemon irruens ex ſub- terraneorum genere ſit, hominem inſeſſum bbid 1III le —. — — — — — — — — — nbis DE DAEMONIB. MATLRIAl. . 1133 bennt, ſeſſum concutit & diſtorquet, atque genus maſculum aut foemineum ſua genera per eum loquitur, ſpiritu patientis natura eſt, nam eiusmodi affectus en⸗ e filere vtens, non ſecus, atque proprio quo- poſitorum ſunt corporum. Atqui Dae- ertin. dam inſtrumento. Si quis autem eo- monia ſimplicia corpore 4 quae insheemien⸗ rum, qui lucifugi dicuntur, clam irre- cum ductilia ſint, & ele in e antur, ilefel dten in Pferit, remiſſionem membrorum indu- eo fit, vt omni figurae ſuſcipien deshi lnotumn knee cit, vocem reprimit, & eum, quem in- ſint. Quemadmodum enim nubes vr- h m vaſit, mortuo ſimilem reddit. Hoc dere eſt, nunc hominum, nunc Vrſo- nc enim genus, quippe daemonum extre- rum, nunc etlam draconum, vel quo- daſ mum, magis terrenum eſt, ſummeque rumlibet aliorum figurain referentes: ic frigidum & ſiccum, & quemcunque ita & daemoniaca corpora. Iam vero Wetär inuaſerit, omnem eius animalem facul- nebulae, ab externis ventis impulſae, eclbo⸗ tatem hebetat & obtundit. Quia vero varias figuras exprimunt. At Daemo- usdlue rationis expers eſt, & omni intellectua- nes, pro animi ſui arbitrio, in quaecun- amn et⸗ li contemplatione deſtitutum, imagina- que voluerint corpora, tranſeunt; vt nonſo⸗ tioneque rationis experte agitur, vt copioſe ex Marci ſermone oſtendit onmu. animalium efferatiſſima, increpationem Eielus.„, Ml .V minime timet, eaque de cauſa merito »„ Sed omnes Daemones eiusdem . 119. nfie. mutum & furdum appellatur. Nec poteſtatis & voluntatis non ſunt parti- uun iel fieri poteſt, vt eorum, qui ab eo corre- cipes; neque parum diſcriminis hac in un ni e pti funt, vllus alio modo liberetur, re eſt inter eos. Sunt enim, quiratio- piun. , quam diuina potentia, quae oratione ne careaut, t inter animalia compoſi- nolo & ieiunio adeſt.,, ta, mortique obnoxia. In his homo, fific⸗ „Medicos niti nobis perſuadere, qui facultate intelligente praeditus eſt: igori⸗ eiusmodi aflectiones non a Daemoni- ideo generaliorem imaginandi vim ha- ntta bus profluere, ſed potius ab humori- bet, quae ad omnia ferme ſenſilia ex- mdem bus, articulis, & ſpiritibus male affectis; tenditur. Equis autem & bobus & antur, adeoque poſſe curari pharmacis & diae- ceteris id genus arctior eſt imaginandi MA-* Vi tis, non autem incantationibus & ex- vis, quippe quaeé ad eorum tantum Glo- ludien piationibus; Medicos, inquam, niti nonnulla extendatur, quae imaginatio- ner ae⸗ hoc nobis perſuadere mirum non eſt, ne comprehenduntur; & cognoſcit emo⸗ rch quoniam praeter ea, quae ſenſu perci- duntaxat pecudes, quae ſecum paſcun- nple piuntur, nihil norunt, ſed in ſola cor- tur, praeſepe, & poſſeſſores.,, osil⸗ pora inclinati ſunt. Morbi quidem »„ Culices denique, muſcae & vermes mul. plurimi a male affectis humoribus meri- eandem habent arctam, nec bene co- uins to oriri cenſentur; Enthuſiasmos ve- haerentem. Horum enim ſingula nec iolhi⸗ ro, inſanias, & Catochas, quibus qui cor- foramen norunt, ex d egreſſa ſunt, eciti reptus eſt nihil quidquam agere poteſt, nec locum ,ad quem tend n quae rele⸗ neque ſermone, neque phantaſia, ne- diuertendum fſit; ſed vnica illis e 4 i- rpon que ſenſu; ſed ab alio quodam agitatur, ment imaginatio. Eodem prorſus ſ⸗ H eaque loquitur, quae ignorat, futurum- modo ſunt Daemonum varia genera. es ſ que quippiam interdum praedicit, qua Alii éανοτο ſen ignei, alii aerei; varia en ratione motus materiae vitiatos dica- imaginatione ſunt praediti, quamcun- (b. . mus ?,„ S que tandem in rerum ſpeciem ViiN ſir 4 Ibid. p. „Ceterum nullum Daemoniorum imaginativam extendant. Subterranei nem 1III. & VeO ſum ſeq. 134 P. III. PHILOSOPH. CHALD. DEOT. II. c. WI. XrIUI. vero & lucifugi diuerſe ſe habent, qua- propter haut pluribus formis vtun- tur; quippe qui non habent plura phantaſmatum genera, neque corpore agili & verſatili praediti ſunt. Aquei vero & terreſtres, inter memoratos me- dii, non poſſunt quidem plures indue- re formas; ſed in iis, quibus gaudent, perſeuerant, Quotquot enim humi- dis in locis viuunt, mollioreque victu vVtuntur, in aues illi & foeminas ſe transformant. Inde fit, vt eos Graeci Naiadas, Nereidas & Dryadas genere foeminino appellent. Quotquot au- ibid. p. 140. deDiuin. L. I. c. 1. tem in locis aridis, ſeu teſquis inho- ſpitis verſantur, eis ſubarida quoque ſunt corpora cuiusmodi Oοα☛ιαιι (ruribus afininis) aiunt eſſe. Hi in vi- ros ſe transformant, & nonnunquam etiam canibus & leonibus asſimilan- tur, & ceteris id genus animantibus, quibus ſunt mores maſculi.„ „Daemones porro poſſunt percu- ti & ictu inflicto dolere, quamuis compoſiti non ſint, neque enim compoſitorum proprius eſt ſenſus. In CAP. hominibus non os, neque neruus id eſt, quod ſentit; ſed ſpiritus iis inſitus. Proinde quantumuis prematur neruus aut refrigeretur, aut aliud huiusmodi patiatur, dolor ex ſpiritus in ſpiritum immiſſione oboritur. Nec enim fieri poteſt, vt compoſitum corpus per ſe doleat, ſed quia Spiritus ꝓarticeps eſt; quandoquidem in fruſta diſſectum, ſeu mortuum, ſenſu prorſus caret. Ita & Daemon, cum totus ſit ſpiritus, natura ſua ſenſus in omnibus membris parti- cCeps, per ſe videt & audit, & affectioni- bus ex tactu orientibus obnoxius diſſe- ctus dolet, ſolidorum corporum inſtar. Hac tantum ab his ratione differt, quod cum cetera, quae diſſecantur vix, vel nullo potius modo, denuo coaleſcant: daemonium contra diſſectum ſtatim coit, & redintegratur: quemadmo- dum particulae aeris vel aquae, ſolidi cuiuspiam corporis interiectu diuiſae, rurſus coaleſceont. Tametſi autem verbo citius ſpiritus coaleſcit, tamen eo momento dolet, quo diſſectio fit., Atque haec, de Theologia & Phyica Chaldaeorum, hactenus. XVII. DE ASTROLOGIA RELIQVISQVE DIVINANDI ARTIBVS, ET PRIMO QVIDEM DE STELLIS FI-XIS ET ERRATICIS, EARVMANE . PRAESIGNIFICATIONE. Ecunda pars Chaldaicae doctrinae Sre erat in diuinandi artibus. qua- rum praecipua fuit Aſtrologia. Haec, quae ab iis primum inuenta traditur, praecipua eorum in ſe traxit ſtudia; cuius rei rationem Piolemaeus ex ipſa arte petit, quod nimirum eſſent ſub ir- gine & Mercurio. Verum plauſibilior à Cicerone affertur, propter planitiem, magnitudinemque regionum, quas inco- lebant, coelum ex omni parte patens at- que apertum, in quo traiectiones, motus- que ſtellarum facile obſeruari poterant- Conſtatautem duabus partibus, qua- rum vna eſt meteorologice, quae verſa- tur circa motum ſtellarum: altera apo- teleſinatice, quae ad diuinationem per- tinet. Prima nota erat veteribus Grae- cis, communi aſtrologiaz & aſtrono- miae nomine; donec ſecunda Graeciae illata, diſtinctionis cauſa, priorem pro- prie Aronomiam, poſteriorem ℳro- logiam dixere. Loſephus Scaliger, vir ſummus, vt graecam eruditionem extollat, conſtanter affirmat, Cbal- daeos bNXονωàwoαantum, non etiam än ρaz in Praef. dſtronomide ad Manil. indic. in Aſtrol. 1 4 1 ſ. dens Empiric. adu. Ma. them. L. V, init, 141 H runs id inſitus. Reruus Usmocdi ditinin Imn fieri per ſe epseſt; um, ſenn ltaè& natura Oparti- hioni- diſe. inſtar. quod X, vel ſeant: tatim drno. ſolidi iuiſte, utem men t, ee ET Squn⸗ erſr po- per⸗ me⸗ ny- ecine . jae Eyin Plaet. 6 4Manil. DkE ASTROLOGCIA &c. tronomiae notitiam habuiſſe, & Grae- cos nihil paene a Chaldaeis didiciſſe; cum Ariſtoteles ingenue fateatur, ab Areoegyptiis & Babyloniis plurimas ob- ſeruationes, circa ſingulas ſtellas, Grae- cos habuiſſe. Attamen multum abe- rant Chaldaei ſine dubio ab ea perfe- ctione artis, ad quam Graeci aſtrono- miam ab oriente acceptam poſtea per- duzxere; nam Diodorus öiculus, de ſolis Lib. II. defectionibus, infermiſzmas ab iis alla- b. 83. par fuiſſe rationés, easdemque non au- . vn Jospraedicere, memoriae prodidit. in die⸗ Verum Tie ττ†—ααομανιaαια, non Whrot. modo ſe inuentores, ſed ſummos etiam magiſtros iactabant; vsque adeo, vt, quicunque eam artem profitebantur, cuiusuis eſſent regionis, vocarentur, vt ſupra oſtendimus, Chaldaei. Sextus In primis autem ab eis ponitur ròovu- Empitic. heir 1& en ρααι τοααι 8ααιοοαι mpathi- adu. Ma- . . ,: them. L. n eſſe inter terreſtria & coeleſtia, vt e V. init. Uorum influxibus haec ſemper renouen- tur. Tetes Yao vορ s er.„oiοο εασιWνooúͤ 0ay . Olo ù iuap Aν waro drdos, Te Qecs r. Terrenorum hominum mens & ſen- tentia talis Vno quoque die, qualem vult Iu- B piter eſſe. Aſtronomi actiones noſtras & vi- tam pendere ex ſtellis, cum erraticis, tum fixis, humanumque genus mul- tiplici earum curſu regi putabant: Chaldaei dicunt, ait idem ſcriptor, Jeptem ſtellas (planetas) habere ratio- nem cauſaruin agentium in vnumquod- que éorum, quaz in vita accidunt; ad- tuuare autem partes zodiaci. Exiſti- mabant eas eſſe cauſas boni & mali, prout hora natali diſpoſitae erant, atque ex comtemplatione earum na- 1135 turae futura hominibus poſſe prae- dici. „Deos principes, auctore Diodoro, loco laudato, numerabant duodecim; ſingulis menſem, & de duodecim zodi- aci ſignis vnum attribuunt. „ „Poſt zodiacum viginti quatuor conſtituunt ſtellas“* quarum duodecim Vid. iu- borealem, duodecim auſtralem partem dicem S ſibi vindicent. Inter has, quae stesee apparent, viuentibus ab iis deputan- tur: quae latent, vita functis congrega- tae eſſe putantur; atque has ααεαα Tr Xa appellant, rerum omnium iu- dices. „Maximam vero conſiderationem aiunt, & ſingularem motus efficaciam in quinque ſtellis, quas alii planetas, ipſi ονιο, interpretes, nominant; quodò, cum ceterae non errantes ſtellae certum habeant progreſſum, hi ſoli, peculiari ſuo itinere futura oſtendant, Deorumque beneuolentiam, inter- pretum inſtar, hominibus nuncient. Quaedam enim ortu, quaedam occa- ſu ſuo; nonnulla per colores, ſi quis animaduertere velit, portendi ab his aiunt. Alias quanta ventorum pro- cella, alias quanta imbrium tempeſtas, aut quanta caloris vehementia ſit in- gruitura, praenunciant. Cometarum quoque exortus; ſolisque & lunae defeétiones, cum terrae motibus, & cuncétas denique variationes aeris nos ambientis, tam bonas, quam noxias, non ſolum gentibus, verum & re- gibus & priuatis quibuslibet ab iis ſignificari putant. His ſtellas tri- ginta ſubiiciunt, quas vocant Deos Conſiliarios GzXaise Jezs« quoram di- midia pars infra terram adipiciat, al- tera pars ſupra terram res morta- lium contempletur. Decemque in- teruallo dierum a ſuperioribus ad in- feriores, vnum veluti ſtellarum Ddd ddd d nuncium n36 PARS XIII. PHILOSOPH. CHALD. SECL. II. c. XVIII. XIX. nuncium ablegari, & ab inferioribus hunc eis motum, aeterni circuitus le- ad ſuperiores viciſſim vnum. Atque ge, ſic eſſe definitum. CA P. XVIII. DE PLANETIS. PRaerter ea, quaeex Diodoro protu- limus, capite antecedente, de opi- nione Chaldaeorum circa planetas, Ad. Sextus Empiricus teſtatur eos Credidis- Math. p. ſe Tâo“ ττοαν e ù, T y 5 ν* αν , 114.& . geRXαιν ſeptem planetarum praecipuos ſſe ſolem & lunam, minorem autem hiy vim habere zeS ra dτο7τιραοατιο &ριαoHιοςρ αd]dà poteleſmatum (actionum) euentus quinque reliquas. Vide Ex quinque alis * cum ſole conſen- Ind'cem in voce CAP. Aeg pptii. „Vm apud Chaldacos non eſſet cer- Ex Sexto ta obſeruandorum aſtrorum ra- Pinpe1. ti0, quod non contemplarentur ſigna, Ea α exipſorum circumſcriptione, ſed ſe- Cen. ptem diſperſarum ſtellarum obſerua- tione, venit eis in mentem, in duode- cim partes totum diuidere circulum. Rationem, qua id faéctum eſt, ita nar- rant: dicunt nempe veteres, cum ob- ſeruaſſent vnamquamque lucidam ſtel- lam earum, quae ſunt in circulo zo- diaco, & deinde perforatam amphoram aqua impleſſent, ſiuiſſe aquam fluere in alterum vas ſubiectum, donec ea- dem ſtella oriretur, coniectantes ab eo- dem ſigno, ad idem ſignum, fuiſſe circuli circumuolutionem Rurſus ſumſerunt duodecimam partem eius, quod fluxe- rat, & conſiderarunt quanto tempore effluxiſſet. Dicebant enim tanto tem- pore duodecimam partem circuli ab- folui, & eandem eſſe rationem partis abſolutae ad totum circulum, quae eſt partis aquae, quae fluxit, ad totam a- quam. Ex hac relatione duodecimae partis ſignabant vltimum Einem ab ali- tire, eidemque opem ferre † saturnum, Iouem, & Mercurium, quos vocant z. t Vide cuaον, diurnos; propterea quod ſol orne, cui ferunt auxilium, is dominetur, quae gignuntur interdiu. Ex ſtelli autem alias eſſe beneficas, alias maleficas, alias communes: be- nefas quidem Rellas Iouis & Veneris; malef⸗cas autem Martis & Saturni; com- munem Mercurii; quoniam cum bene- ficis ſit benefica, cenm maleficis malefica. XIX. DIVISIONES ZODIACI. qua inſigni ſtella, quae eo tempore ſpectabatur, aut aliqua ex ſimul orien- tibus borealibus aut auſtralibus. Hoc ipſum autem faciebant in aliis dode- catemoriis, ſeu partibus duodenis.„ Vnicuique dodecatemorio attribu- tam peculiarem a Chaldaeis figuram, vt primo figuram arietis, cum hac nota T, licet negetur a Pico Miranda- lano, videtur manifeſtum ſatis ex iis, Cont quae de Chaldaeis habent Ptolemaeus, Afkrol. Sextus Empiricus, & alii, quorum ver- ba ſuis locis afferemus. T*“ Sec* ρρν sas Sag dXα r3v àοα ʒ, Deorum praecipuos aiunt Diod. L. ſj= uodecim numero, ngulir menſem, l. b. 83· & de duodecim zodiaciſignis vnum at- tribuunt. Zodiacum ipfum vocabant circulum Mezzaloth † Neyn, quod † vide Septuaginta Mac*o verterunt 2. Reg. indicem XXIII, 5§. quam vocem Suidas inter-in hac pretatur rα νασιννιτι rοαυ Aαöν, 4 „ .. Ti νρi dh Xαιπτνταα conſtolla- iones aſtrorum, quaez vulgo dicuntur Zodia, nam Mazza! ſignificat ſtellam. Attributio — =— — ☛☚ ⏑ — 2 — — Vide ladicem in voce ognvr 4 Lext, Dmmp. id NeIII. uitusle. urtun, od ſil fce e⸗ turput, ur, guge eneftae, ler: le- Veneris; ni;a. in beue- nalefte⸗ mpore horien- 1. Hoc 4ae- is„ ttribu⸗ Wrarh um hac Gondk- ex ii, Cont. mdels, Afrol. im ver⸗ iunros. . nelen nuzhot- oclbant loc i⸗ 2. Reg iten Mutir. lam. buti 7 DE PLANETIS ET 20DIAOO z7 Attributio illa ſingulorum Deorum ſingulis ſignis, conſentit cum eo, quod dicitur de cultoribus Bahalis(quos Rab- bi Maimonides eosdem, ac Chaldaeos, fu= iſſe putat,) qui ſufitum offerebant Ba- hali, ſoli, lunaæz, rois Mazzaloth, & omni exercitui coeli. Quidam etiam pPutant, hanc ipſam doctrinam ab Aegy- Ptiis Homero traditam, quam a Chal- daeis ipſi acceperant, atque ad eam alluſum a Poeta Iliados I. vbi memi- nit conuiuii Aethiopum, quo per duo- decim dies erant excepturi Iouem & reliquos Deos. Atque hi digniores fide ſunt aliis ex veteribus, qui, teſte * Vide Iadicem ⸗ —„ in voce lem, ita loquendo, dediſſe opinioni Homerus. Mathematicorum. Nec tamen, quod addit in fabulae interpretationem, ſe- dium Deorum & ſtellarum fabricatio- nem Vulcano tribui, propter coele- ſtium orbium aethereum calorem, a Chaldaica doctrina abludit. Sext. „Chaldaei porro ſignorum alia qui- Emp. ib. dem appellant maſculina, alia autem P. 1II. Geminina; & alia quidem bicorporea, alia vero non; alia firma, alia vero tro- bica. Atque maſculina quidem voca- bant, & foeminina, quae naturam ha- bent, quae iuuat maſculorum & foemi- narum generationem. Aries enim eſt ſignum maſculinum, taurus autem foemininum: gemini maſculinum; & ſic reliqua, ex ſimili analogia, alia quidem maſculina, alia vero foeminina. Nonnulli autem, vnumquodque ſi- gnum diuidentes in duodecim partes, eadem fere vtuntur ratione; vt in a- riete, primam quidem duodecimam eius partem appellant arietem & maſcu- lum: ſecundam autem taurum & foe- minam; tertiam geminos & maſcu- lum, & ſic porro in ceteris., »Bicorporea dicunt eſſe ſigna gemi- nos, &, qui eis e diametro aduerſatur, Euſtathio, * volebant Homerusm origi- ſagittarium; virginemque & piſces non bicorporea reliqua.„ „TTopica ea funt, in quibus cum ſol fuerit, retrogreditur, & facit ambien- tis circuli conuerſiones, (roenταασ) cu- iusmodi ſunt ſigna aries, &, quae ei ex diametro aduerſatur, libra; capricor- nus & cancer. Nam in ariete fit con- verſio verna, in capricorno autem hie- malis, in cancro vero aeſtiua, & in li- bra autumnalis. „ „Firma autem exiſtimant taurum, &, qui ei aduerſatur e diametro, ſcor- Pium; leonem & aquarium. „ „Fuerunt etiam quidam Chaldaei, p. Ir3. qui vnamquamque partem humani corporis attribuerunt vnicuique ſigno; vt cui cum illo intercederet ſympa- thia,. Arietem caput nominant, tau- rum collum, geminos humeros, can- crum pectus, leonem latera, virgi- nem coxendices, libram ilia, ſcorpi- vm pudendum & matricem, ſagitta- rium femora, capricorum genua, a- quarium tibias, piſces pedes. Atque hoc, ait Empiricus, non abſurde, quo- niam, ſi quae fuerit ſtella in aliquo ho- rum ſignorum in ortu maleficorum, efficit mutilationem eius partis, quae eſt eiusdem nominis., „Praeterea vnumquodque ſignum? IIr. diuidunt in partes triginta, vnam- quamque autem partem in ſexaginta; ita enim vocant, (ait idem dανοο quae ſunt minima & indiuidua; vnde colli- gi poteſt, Chaldaeos vlteriorem diui- ſionem non adhibuiſſe in ſecunda, tertia &c. Sunt particulae, ait Cen- ſorinus, Chaldaeorum rationem expli-C. VIII. cans, in vnoquoque ſigno tricenaæ, to- tius vero zodiaci numero CCCILX. Has neoioæs Graeci cognominarunt, eo vide- licet, quod Deas fatales nuncupant uoi- as. Et eae particulae nobis veluti fa- ta ſunt, nam qua potiſzmum oriente Ddd ddd da naſeamur 1138 PARS 1III. PHILOSOPH CIMLD. SECT. II. c. XX. naſcamur plurimum refert. Sl ergo, cum in proximum ſignum transſoendit, locum illum conceptionis aut imbecillo videt adſpectu, aut etiam nec conſpicit, &c. Tres ſunt aliae diuidendi Zodiaci rationes, quae attribuuntur Chaldae- is, per trigona, terminos & decanos. Ptol. Ars. Trigona, ſunt quatuor: primum eſt 65 vide arietis, leonis & ſagittarii; ſecun- calig. 552 Manil. P. 328. Sext in . ;—· . .. dum tauri, uirginis & capricorni; tertium geminorum, librae & aqua- rii; quartum cancri, ſcorpii & piſcium. A Chaldaeis autem diuiſum fuiſſe zo- diacum in haec trigona, ex ratione colligendi terminos planetarum, a Pto- lemaeo deſcripta, ſatis liquet. „Vnumquodque ſignum habet quinque terminos. Chaldaica ratio eruendae quantitatis terminorum in vnoquoque ſigno, vna eſt & perfacilis. Nam eorum quantitates differunt pari diminutione. Vnusquisque terminus minor eſt antecedente vno gradu, et- enim cuiusque ſigni primum termi- num conſtituunt octo graduum, ſe- cundum ſeptenorum, tertium ſeno- rum, quartum quinorum, quintum quaternorum, qui ſimul triginta gra- dus efficiunt. , Denique ſigna diuidebantur in fa- cies, hebraice doas phanim, Arabice da) wageah, Graece xo6ροντα &a re- centioribus ιάνσο Gictae, quae poſtre- ma appellatio deriuata eſt, ut obſerua- vit loſ. Salig. a militia romana. In in Mani!, vnoquoque ſigno tres ſunt, quorum?. 329. quisque decem gradus continet. Haec nota fuiſſe priſcis Chaldaeis adeo li- quet, vt vetuſtiſſimus Scriptor Teucer Bahbylonius de iis egerit. CA P. XX. DE PLANETIS RESPECITV ZODIACI CONSIDERATIS. (laldaci planetis non eſſe ſemper eandem vim, ſed in quibusdam zo- diaci ſignis efficaciores, in aliis minus, Emp. L. xiſtimabant. „Eaedem ſtellae maio- V.pairs. Tem vim habent, aut quod ſint in propriis domibus, (er o oαος) aut in exaltationibus, (in trigonis) aut in terminis, ſeu decanis. Quae a po- ſterioris aeui aſtrologis eſentiales eo- rum dignitates dicuntur. „ Adſpectus planetarum efficaciſſimus is eſt, quem in domibus propriis ob- tinent. „Vtautem putant, ſolis do- mus eſt leo, lunae cancer, Saturni capricornus & aquarius, Iouis ſagit- tarius & piſces, Martis aries & ſcorpi- VS, Veneris taurus & libra, Mercu- rii gemini & virgo.,, „Stellarum autem vocant xalta- tiones, & ſimiliter depresfones ea, qui- bus delectantur, & in quibus vim ha- bent exiguam. Nam delectantur qui- dem exaltationibus, exiguam autem vim habent in depreſſionibus. Vtſo- lis quidem exaltatio eſt aries, & aceu- rate loquendo, decimus nonus huius gradus. Depreſſio autem, ſignum, quod ei aduerſatur e diametro. Lunae exaltatio eſt taurus, Saturni libra, Io- vis cancer, Martis capricornus, Vene- ris piſces, & horum depreſſiones, quae e diametro oppoſita ſunt exahtatio- nibus., Trigona planetarum hoc ordine a Chaldaeis diſponuntur: terminus pri- Ex mi trigoni (zodiaci) eſt Iupiter; ſe- Ptolem, cundi VYenus. „Eundem ordinem ſer- uant in aliis duobus trigonis; niſi quod tertium duos dominos habere dica- tur, Saturnum & Mercurium. Prior pars diei tribuitur Saturno, nox Mer- eurio. „ Mars poſtremi trigoni dominus Rtolem. — — — — —. — — 4 B 1 Unt Prti erminus adu, et⸗ termi⸗ um, ſe⸗ m ſeno⸗ lnintum nta gea⸗ rin ſe⸗ Arabice „Ka re⸗ epoſtre. Obſerua- ina. Inin Mni: Nuoruim P,329, . Haec deo li- Teucer urqui- autemn Vtſo⸗ Kacell⸗ huius gnum, Lunae bru,lo⸗ Vene- esuie Aleatio⸗ rdine nus Pr- er ſe unn emſer. ſ guo Gi⸗ Mor Mer- igohn nins Ptolem. DE PLANETIS RESP. 20DACI. 39 dominus eſt., Quantum porro haec methodus differat a vulgari, quae ſo- lem & lunam compleétitur, facile is animaduertet, qui vtramque compo- net; & poſterior quidem apud Firmi- cum inueniri poterit. Vocant terminos planetarum, in vnoquoque ſigno, eos, intra quos pla- neta quiſpiam, a certo gradu ad cer- tum gradum maxime pollet, atque ef- ficax eſt. „Chaldaica methodus colligitur ex dominis trigonorum, quae planior eſt & efficacior Aegyptiaca, ex domuum dominis ducta. Neque tamen Chal- daei ſemper ſequuntur, in ſuis quan- titatibus, eos planetas, qui trigonis praeſunt. In primo trigono, diuiſio terminorum vniuscuiusque ſigni vna eademque eſt. Primus terminus do- mino trigoni, Ioui, ſecundus dominae ſecundi trigoni, Veneri, tertius & quar- tus dominis duobus trigoni gemino- rum, hoc eſt, Saturno & Mercurio, quintus domino poſtremi trigoni, Marti tribuitur. In ſecundo trigono ſimiliter vnumquodque ſignum diui- dunt, & Veneri terminum tribuunt, quod huic trigono praeſit; ſecundum & tertium dominis duobus trigoni geminorum, Saturno & Mercurio; quartum Marti; poſtremum lIoui. Sa- turno in die dantur 66. gradus, in nocte 78. Ioui 72. Marti 60. Veneri 75. Mercurio in die 66. in nocte 78. „ Decani vel facies planetarum refe- runtur ad zodiacum, primus decanus eſt planeta cuius eſt ſignum, ſecundus alter planeta, & ita porro. Haec fu- iſſe veterum Chaldaeorum inuenta li- quet, non modo ex eo, quod de hiſce ſcripſerit Teucer Babylonius, ſed etiam, quod ab Aegyptiis, qui, auctore loſe- pho, ex Chaldaeis hanc eruditionem deriuauerant, obſeruata fuerint. Nici- Mo Rex Aegypti, idemque iuſtifſi- mus princeps, ſi Eirmico credimus, ex decanis omnes morbos collegerat, o- ſtenderatque, quinam ab vnoquoque crearentur decano; quoniam natura ab alia natura, Deus vnus ab alio ſu- peraretur Deo. Idem ſcriptor docet etiam a Petoſiride hanc aſtrologiae partem leuiter perſtrictam fuiſſe, non quod eam ignoraret, ſed quod nol- ke ſuam eruditionem ad poſteros tra- uci. Ddd ddd d3 Termini 40 PAnS YIII PILOsSOP CHATD. N1τι 1 e Numeri deſignant gradus vniuscuiusque ſigni, inter quos planetae interpoſiti maximam habent efficaciam. 2 Termini Planetarum, ſecundum Chaldaeos. Aries flupiter 8 Venus 7 Saturnus 6 Mercurius § Mars 4 Taurus Venus 8 Saturnus 7 Mercurius 6 Mars 5 lupiter 4 —, — . .- — — — —, — Gemini Saturnus 8 Mrcurius 7 Mars 6⁶ Iupiter 5 Venus 4 Cancer Mars 8 Iupiter 7 Venus 6⁶ Saturnus 5 Mercurius 4 — . . . . Leo Iupiter 8 Venus 7 Saturnus 6⁶ Mercurius 5 Mars 4 Virgo Venus 8 Saturnus 7 Mercurius ⁶ Mars 5 Iupiter 4 Libra Saturnus 8 Mercurius 7 Mars 6 upiter 7 Venus 4 † Scorpio Mars 8 Iupiter 7 Venus 6⁶ Saturnus 5 Mercurius 4 Sagittarius Iupiter 8 Venus — „ Saturnus 6 Mercurius 5 Mars 4 ½ Capricornus Venus 8 Satur nus 7 Mercurius 6 Mars 5 Iupiter 4 Aquarius Saturnus 8 Mercurius 7 Mars 6 Iupiter 5 Venus 4 Piſces Mars 38 lupiter 7 Venus 6 Saturnus 5 Mercurius 4 — CA P. ADSPECTVS SIGNORV c. VII. Olgnum quodlibet, ait Cenſorinus, cum ceteris Zingulis habet mutuum conſpectum, non tamen vniformem cum ommihus, nam validiores alii, infirmio- res alii babentur. Llitur quo tempore P* zus concipitur, sol in aliqua ſigno ſet necée & in aligqua eils particula, quem locan conceptionis proprie appel- lant. Similit-. planetae inter ſe inui- aduerl. Cem variOs adſpec=s habent. Sextus Math. Empiricus? „Se inecem dicuntur P. 115. adſpicere, & inter ſe conuemis quippe qui apparent zara ραααoναοτaα). Et xard rgiyavoy quidem diſponuntur, & ſe inuicem adſpiciunt ſtellae, quae trium ſignorum ſpatium inter ſe ha- bent. Kær rerpave”ρρVero, quae duo- rum: &οoνιs⸗ Oνd.ααοο ½vτoα errazgt didsnre. Cenlori- Sol ergo, cum in proximum ſegnum aus ibid. zranſcendit, locum illum conceptionis aut „ XXI. M ET PLANETARVM. imbecillo videt conſpeltu, aut etiam nec conſpicit; nam plures proximantia ſibi- mer zodia invicem ſe videre omnino ne- gauerunt. At eum in tertio eſt ſigno, hoc ſt, vno medio interpofhto, tunc rimum Wmum locum, vnde profectus eéſt, videre dicitur, ſed valde obliquo & inualido lu- mine, qui conſpectus vocatur xah iSap vor, qui ſextàm partem circuli ſubtendit, Nam ſivt a primo zodio ad tertium; c a tertio ad quintum, inde porro ad ſepti- mum, ac deinde alternae lineaz emittan- tr, hexagoni aequilateralis forma in eo- dem eirculoſeriberetur. Hunc quidam conſpectum non vaquequaque recepe- runt, quod minimum ad maturitatem partus videatur conferre, Cum vero in quartumſignum peruenit, & media duo ſunt, videt nara rerpepever, quoniam illa linea, qua viſus pertendit, quartam partem orbis abſcidit. Cum autem in quinto dert. Empirg. 114. dext. Empir. 112, Vige Schem apudse ligerun in Mani lium 5 298. ris/4 m ſee ia ſbi⸗ ino ne⸗ nlt rimann videre lidole- Siſe Hendit M; mittan. ineb⸗ Nvin relehe: . ll N. jom M in into — — ☛r FDN — — + — DE AsPECT 5STGNORVM ET PLANETARVMNA nMI guinto eſt, tribus interiacentibus me- diis, uard T0ναννο adſpicit. Nam ter- tiam ſigniferi partem viſus ille metitur, quae duae viſiones vergavavo T6ναυʃꝰje, bperquam eßficaces, incrementum partus multum adminiculant. Ceterum aloco ſexto conſpectus omni caret ehicientia, eius enim linea nullius polygoni abfficit latus. Iia ſeptimo zodio, quod eſt con- trarium, pleniſimus, potentiſtmusgue conſpedtus, quosdam iam maturos in- fantes educit, qui ſeptemmeſtres appel- lantur, quia ſeptimo menſe naſèuntur. Atſi intra hoc ſpatium matureſcere vie- turiab oltauo enim ſigno, vt a ſexto, inef- Rcax viſus) ſod vel nono menſe, vel deci- mo. dol enim a nono zodio particulam conceptionis rurſus conſpicit zara roi- Yavo, & a decimo kara rergd voavou; Jui conſpectus, vt ſupraiam diltum eſt, per- quam eſficacesſunt. Ceterum vndei- mo non putant naſei, quia languido iam radio infirmum lumen na' sva*νοaver, mit- titun. MWulto minus duodecimo, vnde conſpectus pro nullo habetur. Iaque, Jecundum rationem hanc, rràανοο R α— ſcèuntur ard dcαοaνρov, Oταααανααυoo.õ autem zarα T „νοos, cXααα Veroααι σι eρ— Viden- rus non potuerit, oltaus menſe non edi- Yevvor. dum 4 . ſchema, CA P. XXII. quod eſt — i . SCHEMATA. Tinden. Sext. „Vm diuiſione allata zodiaci con- medium coclum quartum abillo ſignum brogii. Empir. p. ſentit ratio, qua dicunt a Chaldaeis ei coniunctum: occidens quod eſte dia- II14. metro horoſcopo oppoſitum: ſub ter- vniuscuiusque natiuitatis horoſcopum obſeruari. Noctu enim, vt aiunt, ſe- debat Chaldaeus in promontorio quo- piam aſtra obſervans; alter vero partu- rienti, donec peperiſſet, asſidebat „ & quamprimum pareret, ei, qui in pro- montorio erat, diſco ſignificabat. Hid cum audiſſet, obſeruabat ſignum quod oriebatur, tanquam horoſcopum. In- terdiu autem attendebat horoſcopos & motus ſolis. Sext. „Ex duodecim partibus, ſeu domi- Emmpir. p. bus, in quas diuidebatur zodiacus, ſi- 12, gna quae in vnaquaque natiuitate do- minantur, ad apoteleſinatum euen- tum, & ex quibus maxime praedictio- nes colligunt, dicunt eſſe numero qua- Vide cuor; quae quidem communi nomine Schema . .. apudsca- appellant centra, propriis vero vnum nigerum borgſcopum, aliud teergdnus mdium in Mani- Coelum, aliud duvov occidens; aliud ſub- lium p. terraneum & Auriuzospä:nta, quod & 298. modium coelum eſt. Atque boreſcopus quidem eſt id, quod contigit oriri, eo tempore, quo abſoluebatur natiuitas: ra denique eſt oppoſttum medio coelo. Ita, (clarior enim res exemplo fiet,) ſi cancer eſt horoſcopus, in medio qui- dem coelo eſt aries, occidit vero ca- pricornus, ſub terra autem eſt libra. Verum enim vero ſignum, quod vnum- quodque horum centrorum antece- dit, vocant aεναα, declinationem; quod ſequitur, ανανααdιv oaz7oνo, relationem. Iam vero id quidem, quod ſequitur ſi- gnum, quod eſt in horoſcopo, ſi ſit in aperto, appellant mali daemonis; quod eſt poſt hoc, & ſequitur medium coe- lum, boni Daemonis: quod antecedit id, quod eſt in medio coelo, zàτ—w usος inferiorem partem, o) erepetgiaz n e & vnicam ſortem & Deum; quod venit in occaſum, otioſiun ſignum & initium mortis; quod eſt poſt occaſum, neque apparet, poenam & malam fortunam, quae eſte diametro oppoſita malo Dae- moni; quod venit ſub terram, bonam fortumai, quae e diametro oppoſita eſt bono Daemoni; quod recedit a medio coelo Mor. Ahbra bom, 1142 cêelo verſus orientem, Deam, Deo e diametro oppoſitam; quodautem ho- roſcopum iequitur, otioſum.„ „Vt compendioſius dicamus, ſigni, quodeſt in horoſcopo, declinatio vo- catur malus Daemon, epanaphora otioſum. Eodem modo eius, quod eſt in medio coelo, declinatio quidem De- us, epanaphorabonus Daemon: ſimili- ter eius quod eſt ex aduerſo medii coeli, declinatio vocatur Dea, epana- phora bona fortuna; pariter occiden- tis declinatio quidem mala fortuna, epanaphora autem otioſum. Exiſti- mant autem haec non eſſe leuiter ex- pendenda. „ Id.p 6. „Chaldaei hinc deducunt ſuas prae- PARS XIII PHILOSOP CHALD. &rCTτ⅓. II. c. XIII. dictiones apoteleſmmatum. Apotele- ſmatum autem aliquod eſt diſcrimen; namklia ſunt ſimpliciora, alia accura- tiora. Simpliciora fiunt ſecundum ſi- gnum, aut ſimplicem vim ſtellae, vt, quod haec ſtella, vbi eſt in hoc ſigno, tales facit. Accuratiora ſunt, quae fi- vnt ſecundum concurſum, aut, vt ipſi loquuntur, αταπααννου.αααι Meiéwραοο tamiſturam plurium ſtellarum; vt, ſi alia quidem ſit in horoſcòpo, alia in medio coelo, alia ſit in eo, quod eſt ex aduerſo medii coeli, aliae autem ſic ſe habeant, haec euenient; æ πιUειοαο αα Atque hae ſolae ſunt aſtrologiae ve- teris reliquiae, quae certo priſcis Chal- daeis a nobis tribui queant. CAP. XXIII. ALIAE DIVINANDI ARTES. PRaeter aſtrologiam alias inuenere & vſurpauere Chaldaei diuinandi ar- L. I. p. S:. tes, inter qas Diodorus memorat, Tvy αα r*tοvνιdoαοιι, αα—d, Tegavoy SEnyic ec, 1 regi r. iepo noniav, diui- nationem per aués, Jomniorum,prodigio- rumque interpretationes, & quae perti- nent ad aruſpicinam. Maimonides Neb. L. quoque auctor eſt apud Chaldaeos, ab III. 29. antiquiſſimis vſque temporibus varia fuiſſe hariolorum genera, & praeſer- tim ea, quae recenſentur Deut. XVIII, 10. II. Diuinationem per auſpicia primum eis tribuit Diodorus, nec ſane credibile eſt, homines, qui adeo diligenter ino- mnes diuinandi artes inquiſiuerant, fuiſſe imperitos huius, quam tanti fe- cerunt poſteriora ſecula. Sed qui hunc ſenſum tribuunt voci =oͦ mnacheſchim, videntur eo adducti, quod ea vox latine augurari translata ſit. Sequentem, quae in ſomniorum in- : Suidas terpretatione ſita eſt, ab Abrahamo in- in voce ventam fuiſſe, Philo Iadaeus me- moriae prodidit. Certe veteres Chal- daeos hanc artem eſſe profeſſos appa- ret ex reſponſo eorum Dan. II. vbi ſic Nabuchodonoſorem alloquuntur: ** vide in ReX ſomnium dicat ſeruis ſuis ‚& inter- voceCui- Extant roeritice. preiationemillius indicabimus. etiamnum plurimi verſus Onirocritici, quibus praefixum eſt Aſtrampſychi no- men, & quos collegit ex ouida, ac di- geſſit, loſephus ocaliger. Aſtrampſychus autem à Laertio inter magos numera- tur, nec deſunt, qui Aſtrampfſychi no- Vrüfnus men interpretamentum vocis Zoroa- in Zor. res, quam quidam aſtrum viuens ex- plicant, eſſe exiſtiment. Tertiam diuinandi artem, interpre- tationem ſcilicet portentorum, Grae- ci interpretes exiſtimarunt ſignificari voce hebraica 'o' iidhonim, quam ideo verterunt éναοοαοο αο Tαςραοαατι⁰ο 789. VlItimam Diodorus vocat extiſpici- vm, atque hac vſos eſſe Chaldaeos, ap- paret ex Ezechiele XXI, 21. vbi dicit Propheta Regem Babylonis, inter alias diuinationes — —— ln bro- enn, Vide Indicem in v Magut Lib⸗ XXX cap. potele⸗ rimmen; ccurd. dumſi⸗ e, , ſigno, lune fi Nt i aylu ſiali⸗ meckio duerlo bbeagt, ieſe⸗ 6Ch. 8Ch- appe⸗ ybiſe Ur: *t ride in nter- voceni. Nant rotritice. ritici, thino⸗ a di⸗ ſjchus mera⸗ hino⸗ Vtünus Zroa-in ot. en eX- terpre⸗ Ctae. nifioart qum rou. tſie: 6,4. dicit Alias jones pINATIONES ET MAGIA diuinationes, inſpexiſſe iecur. Qui hoc diuinationis genus excolebant, viden- tur a Daniele vocari ſrz gazrin, a Ng gazar, ſecuit; caedebant enim hoſtias, atque extis inſpeétis futura praedice- bant. Ob & vertitur Pytho, ſeu potius Pythonicus ſpiritus. Haec autem vox proprie lagenam ſignificat, & ſumitur pro eo ſpiritu, qui ex utero Pythoniſſae loquebatur. Hebraice ea mulier vo- catur 2 v HMebeth Bahba- lath Ob, a ſeptuaginta vero interpre- tibus puvn S,‿ναονοuz ορια. Quando ait Saul I. Sam. XXVII, 8. quaeſo, CA P. DE MAGIA NATVRALI ET A3 diuina mihi in Ob, uerterunt uarrevga οααι0τ αανροooανρ ιιν. R. Moſes Mei- monides * abea, quae huic arti initiaba-* Pag. 3. tur geſtatam fuiſſe manu myrteam vir- c. 37. gam; Rabbi vero Abrabam filius Daui- Rar. die, hoſce ritus ad ſepulcrum ſolitos fu iſſe celebrari, ait. SS Doreſchel hammethim 'rp ON&α inquirens apud mortuos, proprie eſt Ne- cromantis. Atq; hoc diuinationis genus a Chaldaeis originem duxiſſe quidam . . 1. „Pranc. affirmant. Qui porro has diuinandi Miran- artes, aliasque ſimiles exercebant, gene- dula de rali nomine Mechaſehphim indigitaban- rerum J; ſt. prænot. tur, ut ſupra dictum eſt ". XXIV. bag.32 . THEVRGICA, ET PRIMVM QVIDEM DE NATVRAII. TErai Chaldaicae doctrinae pars in Magice ſita fuit, quae, licet nomine Perſico donata, originis erat Chaldai- cae, excolebaturq; ab iis, qui Aſehaphim vocantur. De hiſce intelligendus Laer- In Pro- tius, vbi dicit: νu*ναρου. ragdad Iégροοαα oem. Maο, οαοαπ ι BaGναπραα „ Aασαεtüαι XaX⁰, fuiſſe apud Perſas quidem Ma- gos, apud Babylonios vero & Aprios, * vide Chaldaeos. * Hinc ſit, ut Magorum Indicem nomine intelligantur etiam Chaldaei. n oe Ait quidem Plinius, inter audores Magus. . 4 a Lib. convenire, ortam eſſe Magicena Zoroa- XXX. r'e; ſed addit; vnusne hic fuerit, anpo- cap. I. ſea alius, non ſatis conſtare. Ab eo au- tem intelligi Zoroaſtrem Chaldaeum, non Perſam, inde colligere eſt, quod eos laudet ſcriptores, qui Zoroaſtrem an- tiquiorem Platone cenſent ſex anno- rum millibus; & Troiano bello quin- que millibus; quorum rationes, quam- vis abſurdae, reſpiciunt antiquiſſimum Zoroaſtrem Chaldaeum. Eodem in loco meminit Babylonii Marmari, & Aſſyrii Tarmoendae, aliorumque eius- dem artis peritorum; ſed adeo anti- quorum, ut nulla eorum ſuperſint mo- numenta. Quidquid porroChaldaicae Magices ad nos peruenit, poteſt ad duo genera referri, naturale theurgicum. Prima Chaldaicae doctrinae pars ea cenſetur, quae nataralis Magice vul- go dicitur, quod contempletur virtu- tes omnium rerum coeleſtium & ſub- lunarium, ſcruteturque earum æοuνα Oelag, & mutua earundem applicatione inuſitatos effectus edat. Hoc genere Magiae Chaldaei profi- Nim tebantur mirabilia a ſe fieri in rerum cap. 37. natura, cum in ſingulis hominibus, tum Mor. in integris provinciis. Inter alia, ut Mai- Neb. monides inferius docet, „exiſtimabant, a ſe leones, ſerpentes & ſimilia noxia animalia e civitatibus eiici, omnia vitio- rum genera aplantis arceri, grandinem cohiberi, vermes e vineis, ne eas cor- rumpant, interimi, ne folia ex arbori- bus decidant effici, aliaque, de quibus in libro 2X d Abodath Hannaba- tim, cultura Nabataeorum. Eee eee e CAP. 44 PARS XIII PHILOSOP CHALD. SEOT. Ic. XXgXV xXxxVII. CAP. XXV. MAGICAE OPERATIONES, EARVME GENERA. MAic operationes ad tria gene- ra refert modo laudatus Rabbi- nus, eodem loco; quorum primum verſatur circa plantas, animalia metalla; alterum in deſignatione tem- poris, quo illa peragenda funt: terti- um in geſtibus & ackonibus humanis, ut ſaltatione, manuum comploſione, clamore, riſu, cubatione humi, rei ali- cuius combuſtione, fumi excitatione, quorumdam verborum articulatorum aut inarticulatorum, pronunciatione ſitum eſt. „Quaedam non niſi his omnibus ſi- mul perficiuntur, ut cum dicunt: ſu⸗ matur hoc folium de hac herba, idque, dum luna eſt in hoc gradu & loco, vel: ſumatur de cornu beſtiae, vel de eius ſudore, villis, aut ſanguine, haec vel illa menſura, quando ſol eſt in medio coelo, aut alio certo loco; vel: ſumatur de hoc aut pluribus metallis, quae liquefiant ſub certa conſtellatio- ne & lunae ſitu; poſtea proferantur certa verba, ex certis foliis excitetur fumus, idque hac aut illa ratione, tum certo aliquid continget. „Deinde ſunt quaedam opera ma- gica, quae uno tantum genere exme- moratis perfici poſſe cenſentur: Haec aiunt a mulieribus potiſſimum fieri poſſe, quale eſt, quod apud eos de aqua elicienda legimus. Si decem vir- CA P. gines ſe ornent, veſtimenta rubra in- duant, ſaltent ita, ut una alteram im- pellat, & quidem progrediendo ‚& re- trogrediendo, digitos denique verſus ſolem certis ſignis extendant; ad fi- nem perducta illa actione, aquam elici & prodire dicunt. Sic ſcribunt: ſi quatuor mulieres in tergo iaceant, & pedes ſuos cum comploſione verſus coelum extendant, certa verba, cer- tos item geſtus adhibeant, ab iis turpi hac actione grandinem decidentem averti. Ita ſimiles vanitates, & ſimilia deliria multa alia paſſim habent, ad quae non niſi mulierum opera & mi- niſterio illos uti comperimus. „Nullum autem magicum opus, ſine ſiderum operatione, perfici poteſt; opinantur enim, cuiuis plantae ſuam eſſe ſtellam; quemadmodum etiam omnibus animalibus & metallis certas ſtellas attribuunt, Exiſtimant quo- que, operationes illas eſſe proprios ſtellarum cultus, atque has ea actione, eo ſermone, vel fumo delectari; & propterea quod ii optant, qui eos ri- tus peragunt, id a ſtella perfici. Hactenus Maimonides, qui ex libris Chaldaeorum, ſua aetate exſtantibus, haec ſe hauſiſſe ſcribit, ſolusque pau- culas haſce reliquias Chaldaicae ſuper- ſtitionis poſteritati conſeruauit. XXVI. DE TSIIL MENAIA, VEIL TALISMANIBVS, WIBVS VTEBANTVR INSTAR AMVLETORVM. Raeterea a Chaldaeis inuentam affirmant Rabbini arcanam figura- rum virtutem: neque eiusmodi ima- ginibus quidquam unquam celebrius fuit. A Chaldaeis & Perſis Tllmena- ia DasD'a vocantur, voce duéta ab Hebraica Tſelem diu imago. Arabes vocant pu—ν isſamon, forte ex eadem lallbbello Gallico inſorito Curiuſ. ter ind. biet. Mor. Neb. l. llle, 2 W. PE OPENATLONIE. MAG TATVMANIE &. eadem radice, quod veriſimilius vi- detur, quam quod coniiciunt quidam, ab iis voces, quibus vtuntur, deductas IA5 Ptioni obnoxiae formae, ait Ptolemaeus in Centiloquio, a coeleſtibus afficiun- tur formis, qua de cauſa stoichiomatici ruhrin⸗ a Graeco vocabulo rαHονονο. u rere iis vtuntur; guod a flelis eas infideri eramim. Moνανaν τ aliguid perfectum ſignifi- putent. lo, Kre⸗ catur. . In quae verba Hali Aben Rodan, aut, le verfis Hae imagines ſub certis conſtellatio- vt Hebraica habet translatio, Aben t; fr nibus conficiebantur in varios vſus, ſiue Giqfar, ſcribit: „In hoc capite Ptole- uum elci auerruncandi, ſeu praedicendi cauſa. mazus multa imaginum arcana reue- bunt: ſi Quae inſtar amuletorum erant, eas lare aggreditur, & oſtendere, figuras, ennt, & . quidam putant eſſe recentius, a Ta- quae hic infra ſunt, reſpondere iis, verſis naeo Apollonio, inuentas; ac reuera pri- quae ſunt ſupra, a quibus afficiuntur. ba, cer⸗ mus eo nomine, apud Graecos, ce- Exempli gratia, coeleſtis ſcorpius ter- is tupi lebris factus eſt. At hanc artem abeo ex reſtribus ſcorpiis, & ſerpens coeleſtis identem. oriente allatam veriſimile eſt, quo- terreſtribus anguibus praeeſt. Periti ſinilin niam eiusmodi imagines, per totum ſtellarum obſeruabant, quando pla- dent, 4 orientem, etiamnum hodie, plurimae neta ex radiis ſolaribus emergebat, & 1 &i conſpiciuntur, & nonnullae quidem ingrediebatur conſtellationem ali- antiquiſſimae; quas Gaffarells me- quam, cui figura huiusmodi tribuitur: Prsſne morat, vtearum inuentionem Perſis, tum, planeta in horoſcopio collocato, oeſt In libello aut, ſi mauis, Chaldaeis vel Babyloniis inſcuſpebant figuram lapidi, addebant- tie ſuum Silro⸗ deberi oſtendat. . que alia neceſſaria, & imaginem ad exi- N etim Curiof Hae imagines a Graecis vocantur tium, velad tutelam aptabant. Atque certas tez ino- 50νv—. &αv earumque opifices ea virtus in lapide diu perſeuera- 1 qo⸗ bies. Sοαιπαααιιο Cenerabiles & corru- bat. „ rchaik CAr. XXVII. ag DE TALISMANIBVS, PRAEDICANDORVM FVTVRORVM an CAVSA CONFECTIIS. Ita dicunt de ar- ci Alterum Taliſmanum genus ad fu- cratis indicari rati. ex Ibris turorum praecognitionem adhi- boribus, quae ad ſtellas pertinent; cum lanribus, bebatur. „Haſce imagines, vt ſcribit arbor quaedam certae ſtellae dedicata gbe pen⸗ Mor. Maimonides, in honorem ſtellarum eſt, nomini eius ſata „& certis ritibus e luper Neb. L. erigebant, & ſoli quidem aureas, lunae culta, virtutes ſpirituales ſtellae in ar- borem illam infundi; ita, vt efficiat ea arbor, vt homines, prophetico ſpiritu pleni, vaticinentur, eademque in ſo- mnis homines, eam colentes, alloqua- tur. „ Vox Teraphim — 'in ſcriptu- * vide ra, inter alia, quae obtinet, ſignificata, indicem uit. III. c. 29, vero argenteas; atque ita etiam me- talla & climata terrae ſtellis diuidebant. Dicebant enim, certi climatis Deum eſſe certam ſtellam. Deinde ſacella exſtruebant, atque in illis ſimulacra ſtatuebant, vires ſtellarum influere in illas imagines, easque intelligentia ynt. eſſe praeditas, hominibus Prophetiae aliquando pro hiſce imaginibus ſumi in he h a donum largiri, ac denique iisdem vti- tur; vnde ab Onkeloſo, cui adſtipu- Gen. Arabes lia ac ſalutaria ab imaginibus ita conſe- latur Grus interpres, „vertitur m. te er Eee eeeez Thlmenaia eadem Thilmenaia, Septuaginta interpretes ex- plicant σιRρ, àταα νιαι & ar= guz, quibus vocibus ſignificant, illis fuiſſe vim praedicendorum futurorum, quod ab ipſa habent ſcriptura; quando- t. XXI, quidem teſtaturEzechiel, Babyloniae re- 21. gem futura cognoſcendi auidum, inter alias artes conſuluiſſe Teraphim. Huius generis fuiſſe exiſtimantur imagines, quas Rachel patri Labani ſuffurata eſt, cum hic iis nomen tribu- z5eni at Deorum ſuorum, quae verba, maxi- mum Deorum ſuorum, Coptus inter- pres tranſtulit. R. Dauid Kimchi ſta- tuas fuiſſe exiſtimat, ad futurorum praedictionem, ope aſtrologiae, con- fectas; quarum figuras quidem hodie ignoramus, ſed eas futura ore caco- daemonis eloquutas. R. vero Elie- zer cenſet, humanam ſpeciem eas re- tuliſſe, & factas ſub certis conſtella- tionibus; quarum influxu certis horis loquendi, & cuiuis interroganti re- ſpondendi virtutem accipiebant. Hu- mana pariter forma factas, ita, vt coe- leſtis influentiae eſſent capaces, anno- tat Aben Ezra; atque ad eam mentem interpretatur Theraphim, quae, pro- liberando Dauide, in lecto poſuit Mi- chal. Addit, haec ſigna a Rachele non eſſe ſurrepta eo animo, vt patrem ab idololatria reuocaret, alioquin „enim e- am potius alicubi in via ea fuiſſe celatu- CAP. 46 PARS XIII. PHILOSOPH. CHIALD. SECT. II. c. XVIII. XXIX. ram, non ſecum adeo procul delatu- ram. Sed quoniam pater aſtrologiae erat peritus, eimuiſſe, ne, conſul- tis imaginibus & ſtellis, qua via aufu- giſſet lacobus, reſciret. Ideo etiam Auguſtinus Quaeſt. XCIV. in Geneſin: Quod Laban, inquit, dicit, quare fu- ratus es Deos meos, hinc eſt illud for- laſſe, quod & augurari ſe dixerat. Ca- pite enim antecedente lacobum La- ban ſic alloquitur: auguratus ſum, quod benedixerit mihi Dominus propter te. Nam ita vertunt vocem N. nichaſehti vetuſtiores, & de praeno- ſcendo, probando, ſeu coniiciendo locum illum intelligunt Hebraei, vt obſeruauit Ioan. Seldenus. a De Diis Philo Iadaeus verba faciens de ure 1 Teraphim Michae, fingit, ab hoc con- c. 2. flatas fuiſſe „ex puro auro & argento, b Hic tres imagines iuneniles, tres vitulos, locus vbi item imagines leonis, draconis & CoO- Gtneſcio, lumbae; adeo, vt ſi quis aliquid arcani min ſr de vxore reſcire vellet, ad imaginem Piondo-= columbae, quae reſpondebat quaeſi-philo- tis, confugere eum oporteret; ſi de nem An- pueris, ad puerum; ſi de diuitibus, ad ⸗ner- aquilam; ſi de potentia ad leonem; ſi enhe. de filiis & filiabus, ad vitulos; ſi de lon- gaeuitate denique, ad draconem. Haec, quamuis inania, oſtendunt tamen a Philone r96 Theraphim imagines fati- dicas fuiſſe creditos. XXVIII. DE MAGIA THEVR GICA. MSρ, Chaldaicae altera pars fuit In Al. gesovims, ad quam forte peculia- cibiad. 1, Triter alludit Plato, quando dicit: Ma- b pſellus Giam Zoroaſtris fuiſſe cultum Deo- inOrac. rum. Hanc quoque vocabant ? Diſci- Bdn plinam rituum, opera pietatis, &, vt Ed. Amſt. oquuntur Graeci doctrinae eius inter- pretes, reXhεαιν ον. Qua in re ſita eſſet, colligere eſt ex duida, de duobus Iulianis. „Iulianus, inquit, Chaldaeus Philoſophus, pater Iuliani, cognomento Theurgi, ſcripſit de Dae- monibus libros quatuor. Eſt quoque apud eundem Phylacterium, ad vnum- quodque membrum, qualia ducuntur ex Teleſiurgicis, hoc eſt, ritibus ar- canis Chaldaeorum. Iulianus, ante di- cti filius, ſub M. Antonino Imp. ſcripſit & ipſe B HB Nlell in 01 9. Vide Indicem in i⸗ iuceei 45, De dec. U. Celatu⸗ Ologiae conſul- aufu- etiam eneſin re fu- 10 ſ- 1t. (1. Im La- r ſun, Dropter NS Nrneno⸗ ciendo lei, Vt Pe Dis Sris Fnt,l. C. 2. gecto,d i Itulos, loeus vbi o⸗ ltneſiih mani G s Ge Uaeſt- Philo- e den 4. d riliter bl, benſe lem; gelon⸗ Paec, hen ¹ 8s fati⸗ nguit, Fuliant, e Dee- uoqe VNUHNY; NunI. g ar⸗ tedi⸗ Ciplt dinte THIEVRGICA. & ipſe verſibus theurgica, teleſtica & oracula, & alia, quaecunque ſunt huius artis, arcana. „ Igitur teleſticae diſciplinae opera putabant, adhibitis certis ritibus, Dae- monas in hominum colloquium veni- re. TeNesαανιαισαιισρws ραααπρ.α Voxyv, α T rανα0οτ Mοοι Jo- pfell. in vàusnò Teleſtica diſcipling eſt quae Or.p. 94. perficit mentem, quantum poteſt, per potentiam materialium, quaez hic ſunt. „Nequit enim ratio per ſe ipſam ad ſub- limiorem contemplationem ſelſe ef- ferre, & ad intellectionem Numinis. At ſermo pietatis (hoc eſt, religio Chriſtiana) eam manu ducit ad Deum, ope reuelationum illine emiſſarum; to6 Chaldaeus vero, per ſcientiam tele- as. ſticam &c. Plato quidem ratione & intellectu ingenitam efſſentiam intel Vide Indicem . / in A° CAP. 1147 ligi poſſe ſtatuit. At Chaldaeus dicit, nos non aliter ad Deum efferri poſſe, niſi animae vehiculum materialibus ri- tibus firmemus. Arbitratur enim ani- mam, lignis, herbis & carminibus lu- ſtrari, & agilem ad aſcenſum fieri.„ Prodeſt etiam rexesαν corpori, non minus ac menti: „Si mentem tuam illu- ſtratam ad ſuperiora extuleris, & diuini ignis opus ad pietatis opera euexeris (ſunt autem Chaldaeis éovα ασiss es 1*νTε αττ αςNR.0, Tationes ſacrorum faciendorum,) non ſolum animam affe- ctibu. inſuperabilem reddes, ſed etiam corpus tuum ſalubrius efficies. Eſt enim is ſaepe diuinarum illuſtratio- num effectus, vt conſumatur mate- ria corporis, naturaque ſana fiat, ne- que amplius effectibus, neque mor- bis corripiatur.,, XXIX. THEVRGICI RITVS. Rkihus theurgicis putabant bonos elici Daemonas, malos vero auer- runcari. Rituum horum praecipuus in ſacrificio ſitus erat, de quo memo- De Myſt. rabilia exſtant verba Iamblichi, Chal- Sect. 3. daicam opinionem ſic referentis: c.31. „Quicunque vere ſunt Dii, dant tan- tum bona, cum ſolis viris bonis con- verſantur, ſunt cum iis, qui per ſa- cra purgati fuere, atque ab iis omne vitium, & omnem affectum auferunt. His affulgentibus, quod malum & dae- monicum eſt, euaneſcit, & potentiori- bus cedit, quemadmodum luci tenebræ. Neminimum quidem amplius malum turbat ſacris operatos, (Oesovοâς qui ex- inde omnem adipiſcuntur virtutem, probis & honeſtis moribus fiunt, affecti- bus & omni inordinato motu liberan- tur, purganturque a moribus impiis & parum ſanctis. Quicunque vero, cum ipſi ſunt impuri, tum contra ritus & ordinem diuina inuadunt, propter infirmitatem ſuae operationis, & defe- Kum potentiae, quae ipfſis ineſt, non poſſunt Deos elicere. At ſi propter quasdam pollutiones a purorum ſpi- rituum commercio arcentur, contra malis ſpiritibus copulantur, plenique peſſimo eorum afflatu, mali & impii euadunt. Libidinibus, quas coercere nequeunt, referti & vitio pleni, mo- ribus dediti a Diis alienis, &, vt omnia paucis complectar, ſimillimi magis Dae- monibus, quibus conuerſantur, fiunt. Hi igitur affectibus & vitio pleni, per affinitatem affectionis, malos in ſe tra- Pſell. in .Or p. 102⸗ hunt † ſpiritus, & ab iis ipſi ad omne t Vide vitium incitantur; atque ita ſe inui- cem iuuant, vt circulus, cuius initium fini connexum eſt, & aequales vtrin- que reddit vices. Vtebantut etiam variis aliis ritibus, quos efficaces in eliciendis putabant Eee cccesz Daemonibus. in Indicem voce iritus, * Ve In- ſomniis. † Vide Indicem in hac voce. a In Or. p. 108. 2 m48 P. XIII. PHILOSOPH. CHALD. Eο1¹. II. c. XXX. XXXI. Daemonibus. „Euocantur, ait Ni- cephorus Gregoras *in Dyneſtum, ex aere & terra certis vocibus & pulſibus, aut certis vocibus & figuris, quae vo- cantur characteres, inuentaeque funt a Chaldaeis & Aegyptiis, qui primi re- texerunt ſignum cuiusque Daemonis diacriticum.,, Pauculi ex hiſce ritibus in Chaldaicis oraculis occurrunt. H uiæ ι éoνρααοιν Nοννvpoα Aaiu, à 9ouα νXαNov νανιοα raανοι. † Cum terreſtrem Daemonem ad te accedentem videris, immola lapidem in- clamando Mnizurin. Pſellus: „Dae- mones terreſtres natura ſunt menda- ces, vtpote longe a diuina coeniione remoti, & materia tenebricoſa referti. Quod ſi ex his verum reſponſum au- dire cupias, aram parato, & maéta la- pidem mnizurin. Hic autem lapis vim habet eliciendi alterius maioris Dae- monis, qui inconſpicuus ad materialem accedens, rerum quaeſitarum verita- tem inſuſurrabit, quam ille reſpon- debit interroganti. Indicat autem nomen, quo poteſt elici, vna cum ſacri- ficio lapidis., Alius ritus ſimilis, ab iisdem oracu- lis indicatus, fit ope Hecatici Krophali. gveo ve reο⁰ Exaτταα O OαM„οναονρα lus: „hevaticus ſtrophalus eſt ſphaera aurea, quae includit ſapphirum, loro bubulo agitata, referta characteribus. Hanc circumrotantes inuocabant De- os, aut Daemonas. Atque eiusmodi ſunt quae Iyngas euocare ſolent, ſeu ſphaericam habeant, ſeu triangularem. ſeu quamuis aliam figuram. Talia au- tem mouentes ſonos inconditos, vel belluinos edunt, ridentes & aerem verberantes. Docet igitur, quomodo ſit peragendus ritus, ſeu motum hu- ius ſtrophali, quaſi vim arcanam ha- bentem. Vocatur autem ſtrophalus ille hecaticus, quia Hecatae dicatus eſt. Hecate autem Deaeſt apud Chaldaeos, Vide ad dextram habens virtutum fontem. „Indicem Non leuis efficacia tribuebatur qui- Mtate busdam vocibus, quae in his ſacris proferebantur, & quas mutari diſerte vetant oracula: Ovstuaτι Oagapct i- zor à ρεπ nomina barbara nunguam mutes. Pfellus: „Sunt nomina apud vnamquamque gentem diuinitus tra- dita, quae in ſacris arcanam vim ha- bent; ne autem haec vnquam in grae- cam dialectum mutaueris. Eiusmodi ſunt Seraphim, Cherubim, Michael, Gabriel, quae ſi efferuntur ſecundum hebraicam dialectum, habent in ſacris (& TMνασς vim arcanam; mutata ve- ro in graeca nomina, nullius ſunt effi- re circu hecaticum ſtrophalum Pſel- caciae. „† t vide Indicem CA P. XXX. ere APPARITIONES. niEd. Aemonum apparitiones, qui hiſce ritibus eliciebantur, duplicis erant eneris. . 9 . 5 , . *Pſell. in ?ꝰ Primum vocatur exexrra inſpeltios, Or.p.100 † Vide Indicem in Forma. b p. 98. quae vox reſpicit m tWrααο, admy- ſteriorum inſpectores. Quando is, qui ritus perfecerat, videbat appari- tionem lucis, exempli cauſa, aliqua † forma veſtitae; „monet oraculumb, ne ad hanc amplius animum aduertat, neue vocem inde miſſam veracem ex- iſtimet.,„ „Solent nonnunquam multis, qui pletho in initiantur, apparere inter ſacrifican- Or. p.96. dum canina quædam, aliaqque portento- ſa ſpectra &c. Haec ſunt inania quae- dam ſimulacra (Aονα) eiusmodi ab- ſonorum mentis affectuum, qui funt in iis, ſan lel P ſell. in ſ pag 100 Ve Vide ln en Gicem in ſal ſoce I. tu guit. ſi H ſee I ſolueri m, loro Geribus nt De. ilmocdi ent, ſen llatem, Taliaau- t08, vl 1 aerem nomodo um hu- um ha- Opfulus atuseſt, Aldaeos, ie nter Indicem D„⸗ in Alste U. Ull⸗ ſicris Aerde pe uf⸗ Nigun 4 4pud ustru- im ha- 1 rae⸗ Smhocdi ichael, ndum ſacris atave- ateff⸗ frige Indicem in voce Monins, uertat, ein ex. s, gliſelo in tento⸗ ab⸗ ſunt APPARIIIONES FT AVEERVNC funt in iis, qui initiantur, quae appa- rent ſine ſubſiſtentia (auvrésα1âa) & propterea nihil veri ſignificare poſſunt. pſell. in Alterum vocatur aoτιο+νωäa, ipſe con- Orac. ſpectus, quo tum dicitur initiatus frui, Pag 100 cum videt diuinam lucem ſene forma, vel figura. „Hanc vocat oraculum Vide In-eviesρo“ z bo“, quod inuocantibus viris dicem in ſanctis conſpectus ſit, & ſaltuatim to- voce T. tus ignis apparuerit, ſeu hilariter, nec S**. Cſine gratia, per profunditatem mundi. Hunc qui vident, non decipiuntur, ſed quidquid reſponſi accipiunt, ve- rum eſt. Huina ue, OANsρν,ρ, αρ drραο Svieραd x ρ Aækn μαρανααι 2*. a5να Xs kd hι e, e c ιασααι, KAX0 ι. r αα Penijr. Quando videris ſacrum ignem ſine for- ma, fulgentem per totius mundi pro- Jundgitates, audi ignis vocem. — 4149 Pleibo⸗ „cum conſpexeris diuinum In Orac. ignem † figurae expertem (à*αuι. bag 56. sor) per totum mundum (vel coelum, dieede nam xραο & mundus ita interdum in Ignie, ſumuntur)ſaltuatim ſplendentem, cum gratia quadam, & propitium, huius vocem audi, quippe quae veriſſimam praecognitionem affert. Idem in haec verba; us bαοοαροnα Aéo aαττ αοπM, ne vocaueris naturae ſimulacrum ipfum conſpicuum: „Ne cupiueris, inquit, intueri per ſe conſpicuum ſimulacrum naturae, quip- pe quod oculis inconſpicuum eſt. Quae autem apparent initiatis, fulmina & ignis, & ſi quid aliud eſt, ſymbola ſimpliciter ſunt, non Dei natura, 7α ε rαααosHHνα ρααν οπ α†τι „ , αον AτR 6 O& ris Poots“. Legitur vulgo 4ορ Addita- pro &α,πρννορ, ſine ſenſu. ment. In- terpfetis CAP. XXXI. MATERIALES DAEMONES QCVOMODO AVERRVNCATI. VI ope Theurgiae boni Daemo- nes eliciebantur: ita materiales expellebantur, quod variis artibus, cum actionibus, tum verbis fieri exi- ſtimabant. Et verbis quidem, nam aucétore De Dæm. Marco Monacho apud Pſellum, „ma- P. 31, terialia Daemonia verita, ne in abyſ- ſos, meatusque ſubterraneos relegen- tur, ſibique ab Angelis eo releganti- bus timentia, cum quis ea illuc relega- tum iri omminatur, Angelorumque nomina exprimit, quibus id prouin- ciae demandatum eſt, dici vix queat, quanto metu, quantaque perturbatio- ne concutiantur. Ita enim animo percelluntur, vt ne comminantem, quisnam ille ſit, diſcernere valeant. Sed ſiue anicula quaepiam, ſiue fero- culus ſenex comminationes huiusmo- di expreſferit, tunc tantus ea metus inuadit, ut plerumque abſcedant, ac b. 140. ſi ea qui comminantur, iidem & per- ficere poſſlent. Actionibus etiam repellebantur, nam eorum corpora, ut idem ait, per- cuti poſſunt. „Non os in quouis ho- mine, neque neruus id eſt, quod ſen- tit, ſed ſpiritus eis inſitus, &c. Nec enim fieri poteſt, ut compoſitum cor- pus per ſe doleat, ſed quia ſpiritus particeps eſt; quandoquidem in fru- ſta diſſectum, vel mortuum, ſenſu prorſus caret, quia ſpiritu priuatum. Eodem modo Daemon, cum totus ſit ſpiritus, & ſua natura ſenſus in omni- bus membris ſuis particeps, per ſe vi- det & audit, iis quae corpora propter tactum patiuntur obnoxius, diſſectus- que indolet, ſolidorum corporum inſtar Ibid. p. 137. 5S0 PARS EIII PHILOSOPH CHALD. ”XCüͤ- II e. XX1à. XxYII. inſtar. Hac tamen ratione ab his dif- fert, quod cum cetera, quae diſſecantur, vix „ vel nullo potius modo coeant, Daemonium contra diſſectum ſtatim coaleſcit: quemadmodum acnd⸗ aeris, vel aquae, ſolidi cuiu piam cor- poris interiectione diuiſae, denuo coeunt. Tametſi autem Spiritus di- o citius in priſtinam formam redit, tamen eo momento dolet, quo diſſe- Rio fit. Proinde gladiorum mucro- nes timet & expaueſcit. Cuius rei non ignari ii, qui artem expellendo- rum Daemonum norunt, quocunque eos accedere velle perſentiſcunt, ibi acus aut gladios cuſpidibus erectis in- figunt, aut alia quaepiam huiusmodi excogitant; tum antipathiis eos auer- runcant, vel ſympathiis alliciunt.,, „Ab hiſce Daemonibus in eos, à quibus coluntur, ignei quidam ſplen- CAP. DE CVLTIV DEORVM APVD dores deſcendunt, quales ſunt ſtellae cadentes, quos inſani Ocoics, diuinas apparitiones vocitare ſolent, & qui ni- hil habent verum, neque ſtabile, ne- que firmum, (quid enim eſſet in tene- bricoſis Daemonibus lucis?) ſed ſunt eorum ludibria, qualia ſunt in oculo- rum faſcinationibus, aut iis, quae fiunt a circulatoribus, qui ſpectatores delu- dunt.„ ca oracula, a diuinae vitae beatitu- dine longe poſiti, & intellectuali con- templatione deſtituti, futura porten- dere nequeunt; unde fit, ut omnia, quae dicunt aut monſtrant, falſa ſint, & nulla certitudine ſuffulta. Mee Oad u enim, e forma externa, entia co- gnoſcunt. At id, quod ſigillatim futura nouit, notionibus utitur indi- viſibilibus, & forma externa deſtitutis. XXXII. CHALDAEOS, ET PRIMVM WIDEM DE VERI DEI IDOLOLATRICO CVLIV. T Chaldaicam doctrinam, praeſer- tim qua ad eos, qui Aſchaphim vo- cabantur, pertinet, enarrare Perga- mus, quales eſſent Dii, & quomodo apud Chaldaeos colerentur, poſtremo loco videndum eſt. Quamuis loannes Seldenus, in aureo de Diis Gris libello, omnes Aſiaticos Deos communi Grorum nomine com- plexus fuerit: nos hic eos tantum ad examen vocabimus, qui proprie ad Aſſyriam ſpectabant; (ſeu ibi tantum culti, feu inde in Syriam, aut alio trans- lati fuerint, inſuper habitis reliquis; uippe qui nihil ad Chaldaeos, ſeu Ba- bylonios attineant. Cultus autem Deorum, apud Chal- daeos, ad tres Partes poteſt referri. Prima eſt cultus Veri Dei, ſed idolola- tricoritu: Altera Düemonum, vel ſpi- rituum; Tertia coeleſtium corporum, & elementorum. Scriptor Chaldaici Summarii teſte- tur, ab iis agnitum fuiſſe omnium rerum principium , idque vnum & bonum. Hoc vno & bono principio intellectum ab iis fuiſſe verum Deum, ad quem haec ſola pertinent attributa, colligere eſt ex Euſebio; qui dicit, verba faciens ſine dubio de Zoroaſtris diſcipulis, ab iis agnitum primo loco' Deum omnium parentem ac kegem; vnde Delphicum cum Hebraeis iungit. Sed licet id oraculum dicat ab vtris- que ε ιαοιαο. e εννhρ⅞§, dubium non eſt, quin Chaldaicus cultus idolo- latricus fuerit, aut quin iis aptari queat, quod Paulus de Romanis dicit, quod cum cognouiſent Deum, non ſicut Deum glorificarint, „Hi Daemones, ſecundum Chaldai- n Dr. apraep. Evang. raculum, a Borphyrio allatum,“ eos bvide ſu- pra c. I. e AWr inee ini 5 fvide nem lalicem r Ka ln Pel bal An/ by miar orje ll. ſtelle uinas Auini. e, ne⸗ tene. dſfunt Oculo eflunt delu⸗ halcii⸗ A in0r. titu⸗l0l. 1con-⸗ orten⸗ omni, la ſnt, tinco⸗ laticn X ⸗ Kituts. Oru, teſte⸗ rerum onum. Uecrorn⸗ quem Olgere facens ls bae, nN grang. igeſ. dac ne. bvrts⸗ ubium icolo⸗ leat, qud Deum 46 rint, WVide lIndicem in voce hac * Vide vocem Iupiter. Strom. VI. p. 635. ex erat: Prae’li- catie Petri. Lib. I. c. 181. libro, qui inſcriptus glorißcarint, ſeg immutauerint gloriam incorruptibilis Dei in ſemitlitudinem ima- ginis corruptibilis hominis. HM Summo Numini nomen & imagni- nem † Beli tribuebant, vt liquet ex prohibitione Dei, quae exſtat Oſeae II, 16. Non vocabis meamplius Bahali. Belus enim Chaldaeorum idem eſt ac Bahal Phoenicum, qua voce Hebraei dominum ſignificant. Beli autem Ba- bylonici mentie, apud Eſaiam & Iere- miam Prophetas, exſtat. Qui primi orientales diſciplinas Graecos docue- runt, plerique omnes vocem Bzα, voO- cabulo Zeve, transtulerunt. Ita Hero- dotus, Diodorus, Heſychius,; aliique. Be- roſits, ait Euſebius, erat ſacerdos Beli, quem explicant Aiæ louem. Quius in- terpretat ionis ratio videtur eſſe, quod, quemadmodum Belus erat ſummus Deorum, apud Chaldaeos: ita Iupiter ſupremum, apud Graecos, obtinebat locum; vnde & hi Iouis, vt Babylonii Beli nomine, verum Deum intellige- bant. Nam huic Paulus aptat hemi- ſtichium Arati“* 18 ao αPν ααει, cuius & genus ſumus, cum referatur ad primum verſum: Ex aludsàροννvvαρ , lLoue initium faciamus. Llemens Alexandrinus, poſtquam attulit haec verba Petxi: T sο α, Aus, ανα 7 9 ENMaαας, Deum colite, non ſocun- dum Graecos, ait Apoſtolum rer roézor T σουdeẽöS—αW ομ 1& Oeg, S.1 αXονο ννοννε„οο, miätare rationem cultus diuint, non alium annunciare. Templum huius Iouis Beli ab Hero- doto, teſte oculato, accurate deſcribi- tur: „In altero ambitu eſt Iouis Beli templum, aereis portis, duorum vn- dequaque ſtadiorum, figura quadrata. In medio templo eſt turris ſolida, craſſitudine ſimul & altitudine ſtadii, cui alia rurſus ſuperimpoſita turris, DE CVITV DEoORVAI. IIj1 & huic ſubindealia, ad octauam vsque- Forinſecus ſcalae in circuitu factae ſunt, per quas ad omnes aſcenditur turres. In medio ſcalarum eſt ſtatio & cellae ad quieſcendum, in quibus ad- ſcendentes ſedent, vt requieſcant. In extrema turri magnum eſt templum, in quo medio eſt lectus bene ſtratus, ad- iacente menſa aurea Nulla eſt eo in loco ſtatua collocata, neque quisquam per- noctatur, excepta muliere indigena, quam Deus ex omnibus elegerit, vt Chaldaei dicunt, qui ſunt huius Numi- nis ſacerdotes. Narrant etiam illi, tam- etſi mihi parum credibile dicant, Deum ipſum ingredientem templum in hoc cubili conquieſcere: quemad- modum in Aegyptiis Thebis fieri eti- am alunt Aegyptii. lbi enim, in Thebani Iouis fano, mulier quoque cubat. Vtraque autem mulier non creditur habere conſuetudinem cum viris; quod neque etiam creditur de Patarenſi Antiſtita, quando eo munere contingit mulierem fungi &c. Porro in Babylonico templo eſt alterum ſa- cellum interius, quod magnum habet Iouis ſimulacrum ſedens, idque aure- vm, pone menſam & ipſam auream, cuius ſcamnum & ſella ſunt etiam ex auro; adeo, vt Chaldaei octingentorum talentorum auri opus aeſtiment. Extra ſacellum altare eſt, & ipſum aureum; atque praeter hoc aliud altare ingens, vbi integrae aetatis oues mactantur; quandoquidem ſupra aureum non licet Vlla animalia occidere, praeter lacten- tia. In maiori altari, Chaldaei quot- annis centum millia talentorum liba- noti adolent, quando huic Deo fe- ſtum diem celebrant. Erat etiamnum illo tempore ſtatua duodecim cubito- rum, e ſolido auro, quamuis hanc ego non viderim, ſed ea referam, quae a Chaldaeis narrantur. Hanc ſtatuam Pff fff f Darius Darius Hyſtaſpides inſidioſe captans, non auſus eſt abripere; ſed eam poſtea Xerxes abſtulit, ſacerdote, qui eam loco dimoueri prohibuerat, inter- fecto. ,„» Herodotus ait, ſacerdotes Beli fu- iſſe Chaldacos. R. vero Maimonides eos- dem ac ſacerdotes Bahalis exiſtimat. Mentio occurrit feſti Bahalis 2. Reg. CVEPTVS ALIORVM Haldaei, ſecundo loco, alios Deos, MAngelos ac Daemonas colebant: Braep. L. ueh' 99, ait Euſebius, poſtquam fum- IM. c. . mum Deum nominauit, gäes Triy Oecy bᷣnαονâa ντροανy Pos, quem eſt ſecundum genus Deorum, ſeguens Daemonum, guartuin Herouim. Hoſce Deos di- TEia genus idololatriae Chal- daeorum fuit coeleſtium corpo- rum cultus, in quem, vt ſcribir Mai- vide monides, breui poſt diluuium pro- indidem lapſi ſunt. Inde forte ortus eſt is cul- in voce . 1 asrs., tus, cum quod aſtris contemplandis multam operam ponerent, tum quod eorum maxima in genus humanum beneficia animo verſarent. Leuitica lex, qua idololatria haec vetatur, has eius circumſtantias de- Deut. ſcribit: Ne forte eleuatis oculis ad WW,19, coelnm, videas ſolem lunam & omnie nsz P. EIII. PHILOSOPH CHALD. FCVII. WXII. XXXMIVXXXY. CAP. XXXIII. . . DEORVM. ANGELORVM EF DAEMONVM. CAP. PROSEQVEBANTVR. X, 20. Arrianus etiam meminit ora- culi Beli, de quo & ˖tephanus, cuius verba afferemus in prooemio ad oraca- la Zoroaftris. Apud Arrianum Chaldaei L. Ir . Alexandro, Babylonem aduentanti, 159. .⸗ . „ „ „ „ „. — en. aiunt: Aé viο νÿνονoHbvet σ ide“ exr, Des T& Steph. B/X&, ſibi oraculum a Deo Belo editum, ingreſſum in Babylonem hoc tempore Regi fauſtum non futurum. ſtinguebant in varios ordines: * Intel-* Vide ligibiles; Intelleltuales & Wnelligibiles; indicem Intelleltuales; Fontes; Printipia; Deos Ps has. ceriaz zenazg, alios nulli aftrictos; oâe & Angelos & Daezmonas. Ad horum cul- Nonzé. tum pertinet, quod de theurgia iam diximus. XXXIV. aßra eoeli, & errore deceptus adores ea, & colas, quaez oreauit Dominus Deus tuns in miniſterium gentibus, quae ſub coelo ſüunt. Inter Iudaeos idololatras, quos Rex Ioſias e medio ſuſtulit, praeter eos, qui thymiamata offerebant Bahali, de quibus diximus, recenſentur it, qui adolebant ſoli & z Reg. lunae & planetis (H'm) Mazzaloth XXIII, 5. (& reliquo exercitui coelorum. Quod ſine dubio a vicinis Aſſyriis, quos conqueritur Ezechiel exemplo iis fu- ifſe, didicerant. Vide in. In dicem in gn laolola tria, “ 4 IIXI. pra 2. elt ln lbrel de cultu externo, imit. † Mor. Neb, P m III, c20. * pile Indicem in rote vi V. it D Clius racu- haldaeil. VIL. Aitun, npore uerNite ihien niien in vocl- ,ar .hus Me. irz & ACA-Not. ortr mings ihus, Gaeos meci iawata lilna,;, ; G Neg alot, Alll 5. od A.. Df CcIT ANOETORVMI STDEENVM SOIE. CAP. D E So & luna primi nominantur, & a ceteris diſtinguuntur ſtellis; atque ab iis forte coepit idololatria, prius- quam ad alias ſtellas porrigeretur. In antiquiſſima idololatriae erga aſtra vide in- mentione, quae occurrit apud lobum, dicem in qui Chaldaeis vicinus erat, haec duo Neade. aſtra ſola † nominatim appellantur. 1 cap. Ac ſane a Chaldaeis ſolem & lunam XXXI. praecipua Numina habita fuiſſe auctor 27. eſt * Maimonides, qui teſtatur quidem, " In lib. reliquos ſeptem planetarum Deorum de culu numero adſcriptos, ſed duo ampliſſi- externo . . . . jnitr, Ma lumina maxima fuiſſe Numina ait. Mor. Idem addit ſolem omnium † ſum- Neb. P. mum creditum. Quae, in horum III, c.29. confirmationem, ex libris Sabaeorum, affert, de Abrahamo & ſimilia, infra a nobis indicabuntur. Macrobius me- minit trium idolorum apud Afſlyrios, * vide ſoli dicatorum, quorum unum erat Indicem Adadi, aterum Adonidis, tertium lIo- in voce vis Heliopolitazg: Deo, inquit, quem 8 (ib. ſfummum maximumque veneramtur, L. cap. 21. Adad nomen dederunt; eius nominis imter pretatio Zogniſicat vnum. Hunc er- go, ot potentiſimum adorant Deum, ſed Jubiungunt ei Deaum,nomine Adangatim, omnemque poteſt atem cunc arum rerum his duobus attribuunt, ſolem, terram- que intelligentes &c. Simulacrum A- dad inhgne cernitur, radiis inclinatig; quibus monſtratur, vim coeli in radits eſſe ſolis, qui demittuntur in ierram. Adargatis Emiulacrum ſinſum verſum reclinatis radiis infigne eſt- monſtran- do, radioram vi ſuperne miſſorum enaſci, qudezunque terra progenerat. Sed quando affirmat, voce Adad ſi- gnificari unum; aut ipſe fallitur, aut eius verba deprauata ſunt; nam, vt obſeruauit loan. Sldenus, apud Syros & Chaldaeos Chad ab Hebraico 1153 XXXV. SO IL. E. Echad ☚π ſignificat unum, Adad vero aut Adod aliter ſcribitur. Ioan. Druſius apud Macrobium legit Hhada Ni quod Syriace ſignificat aunum. De hoc idolo forte intelligen- dus Eſaias LXVI, . Qui ſandlifccan- tur & mundantur in hortis poſt unum nempe in hortis dicatis idolo, quod erat poſt templum, ſukintellgendum enim ait loſephus Aaliger, templum pone temptlum. Adonis nomen deriuatur ab N Adon Dominus. Adonin autem, ait Macrobius: Solem eſſe non dubitatur, Saturnal. inſpecta religione Alyriorunn apud quos Lib. I. Veneris Architidis & Adonis maxima K. 21. olim veneratio viguit, quam nunc Phoe- nices tenent. Nam Phyhci terrae ſüu- perius bemiſphaerium, cuius partem incolimus, Veneris aptellatione colue- runt, inferius vero bemiſphaeriumter- rae Proſerpinam vocauerunt. Erge apud Aſſyrios, ſue Phoenices, lugens inducitir Dea, quod ſol annuo greſſa per duodecimſignorum ordinem pergens, partem quoque hennſphaerii inferioris ingreditur; quin de duodecin ſignis zoadiaci ſex ſuperiora, ſex inferiora cen- ſentur, Et cum eft in inferioribus, & ineo dies breuiores facit, Lugere ore- ditur Dea, tanquam Jöle raptu mortis temporalis amiſſo, & a Proſerpina re- tento, quam nimen terraez inferioris circulizeèr antipodum diximus. Rur- Jumque Adonin redditum Veneri credi volunt, cum ſol, euectis, ſex ſiognis an- nuis inferioris ordinis, incipit noſtri cir- culi luſtrare hemiſphaerium, cum in- cremento luminis & dierum, VItimum ſimulacrum ſolis Iouis Heliopolitae nomine inſignitum erat. Aſyrii gquoque ſolem, ait idem ſcri- ptor, ſub louis nomine, quzm Aia Fff fff f2 Huoxoτ Tbid cap- 23 . 154 PARS XIII. PHILOSODPH CHMLD. SECTL. II. c. XXXFPI XXMVII. Hioοa οααπια cognominant, maximis ce- rimoniis celebrant, in ciuitate quaes Heliopolis nuncupatur. Eius Deiſimu- lacrum ſicmtum eſt de oppido Aegypti, quod & ipſim Heliopolis appellatur, regnante apud Aegyhtios denemure, ſeu idem Senepos nomine fuit; perlatum- que eſt primum in eam, per Oppiam le- gatum Deleboris Regis Ariorum, ſa- cerdotesque Aegzptios, quorum prin- ceps fuit Partemetis; diuque habitum apud Acſyrios, poſtea Heliopolin commi- grauit. Cur ta ſaltum, quaque rati- one Aegypto profectum, in haec loca, ubt nunc eſt, poſtea venerit, rituque Aſirio, magis quam Aegeptio colotur, dicere ſuperſedeéo, quia ad praeſentem non attinet cauſam. Nunc vero eun- dem louem, ſolemque eſſe, cum ex ipſo Jacrorum ritu, tum ex habitu dignoſei- tur. Stmulacrum enim aureum (ex hoc metallo ait fuiſſe Maimonides Ta- lismanes Chaldaeorum ſolares,) ſpecie imberbi inſtat, dextra elzuata, cum ſia- g.ro in aurigaez modum, laeua tenet ful- men & ſpicas. Quae cuncta louis, ſo- lisque Conſociatam potentiam demon- Rrant. Huius templi religio etiam diuinatione praepollet, quae ad Apolli- nis poteſtatem refertaur, qui idematqae Jol oſt. Vehitur enim ſimulacrum Dei Heliopolitani ferculo, veluti vebuntur in pompa luderum Circenſium Deorum imulacra, & ſubeunt plerumque pro- vinciae Vroceres,raſo capite, longi tem- poris aſtimoma puri; ferunturquét di- vino ſpiritu, non ſuo arbitrio, ſed quo Deus propellit, vehentes; vt vidimus apud Antium promoueri ſimulacra for- tunarum, ad danda reſponſa. Conſu- lunt hunc Deum & abſontes, miſſs di- plomatibus conſignatis, reſeribitque or- dine ad ea, quaez conſultatione addita continentur. Sdic & Imperator Traia- nus önitirus é ea prouincia Parthiam cum exercitu, conſtantiſſzmae religio- nis hortantibus amicis, qui maxima hu- iusce Numinis ceberant experimenta, vt de euemtu conſuteret nei coeptae, ogit Romano contelio, pris exptorando fi- dem religionis, ne forte ſn ſubeſſet humana. Et primum miſit ſignatos Co- dicillos, ad quos lbi reſèribi vellet. Deus iucſzt afferri chartam, eamque asſegnari puram & mitti, Rupentibus ſacerdotibus ad eiusmodi factum; igno- rabant quipphe conditionem codicillorum. Hos cum maxima admiratione ITraia- nus excepbit, gitod ipſo qaoqite puris ta- bellis cum Deo egiſſet, Tunc allis co- dicillis ſeriptis, conſignatisqie conſulu- it, an Komam, perpetrato bello, reditu- rus eſet. Vitem centurialem Deus, ex muneribus in aede dicatis, deferri uſſt, diuiſamqaue inpartes ſudario con- di, ac proinde ſerri. Exitus rei obiti Traiani apparluit, oscſibus Romam re- latis. Nam fragmentis ſpecies reli- quiarum, vitis argumento caſus futu- ri tempis Otenſunm eſ. Li ne ſormo per ſingitlorum nomina Deorum vage- tur, accipe quid Acſrii de ſolis poten- tia obinentun. Deo enim, quem ſum- mum maximumque venerantun, Adad nomen dederunt, &c. Hiſce addendum nomen Beli, quod ſummo Numini, peculiare licet, atta- men & aliis Chaldaeorum Diis, ac in- ter alios ſoli attribuitur, auctore Ser- vior Lingua Panica, inquit, BAL Deus in Ae- dicitur, apiid Aſyrios autem Bel dicitur, neid. I. quadam ſacrorum ratione, & öaturnus Sol. 1 Lan niͤ⸗ Vvie t. 1 jun Gai ſol di. e lab Vide Vo indicemn den in voce Vtraque.; 4 6 De Err. Pr⸗ of,Rel P.2. Edit, Mouper, WII. e Addit Tyio- Orthigm relpgio. ime hu- nenta, 1e egit nch . iſi latoelh⸗ 1 vellet. lnumue lentihut igno⸗ Morum. Traia- Mrirti- Sr a- Mnſult. veditu- Deur, leſorri ion- 1 olitu m fe- ebreli- ſit A- ſörmn Ulge- hoten⸗ n ſum- Aad quo , attt. ,4 in- re Er- LDeutn Ae- Ilitun eil, I. rn A. PDE CVITV LVNAE ET RE. PLANETAR. 2155 CAP. XXXVI. DE CVLTV, WOC CHALDAEI LVNAM PROSEQVEBANTVR. L. " apud Chaldaeos colebatur ſub variis nominibus, quae omnia e- rant foeminini generis, & ſolis nomi- nibus reſpondebant; quo confirmari videtur, quod dicit Maimonides, ſe- ptem planetas a Chaldaeis habitos fu- iſſe Deos & Deas vna connubio con- iunctos. Chaldaei, vel potius Graeci Chal- daicarum diſciplinarum interpretes, ſolem cum aliis, tum Iouis, & Adoni- dis nominibus inſigniebant, lunamque Iunonem & Venerem ex aduerſo appel- labant. Voci Iuno reſpondebant Chaldaicae * vide voces * Ada & Belta, eas enim ſic in- indicem terpretatur Heſychius, Adà, Ore Bav- in voce οaνDιιον Heg. Item: BéX , „ Heg, 9 traquc. à Dο Hον, lIuno, vel Venns. Haaec duo nomina videntur eſſe ea no- mina foeminini generis, quae reſpon- debant maſculinis Adad & Belus, ge- minis ſoelis vocabulis. Iunonem apud mythologos eſſe eandem ac lunam pro- bauit eruditifſimus Seldenus, ex anti- qua formula inuocationis, qua ſacer- dotes Romani Nonis, vnoquoque men- ſe, vtebantur: dies te quinque calo, Iuno nouella, vel couella, ſeu coeleſtis. Atque ad hanc Iunonem forte peculia- De Err. riter referendum, quod Iulius Firmi- ⸗ cus aeri attribuit: Aſyrii azrem du- Mouuer. catum elementorum habene volunt mam bunc eundem nomine lunonis, vel Ve- neris virginis, ſ tamen Veneri placuit aliquando virginitas, conſecrarunt & -. Effoeminarunt ſane hoc elementum, ne- ſeio qua veneratione commoti. Num quia aer interiectus eſt inter mare & coelum, effoeminatis eum ſacerdotum vocibus proſequunturs Sed?† aeris elementum ab Aſſyriis † Vide cultum non facile alibi reperias, & indicem quod addit, de impudico cultu ‚vide- r tur potius pertinere ad Veneris ſacra, prout ab aliis ex veteribus deſcribun- tur. V Veneris, vbi pro luna ſumitur, no- mina ſunt Mylittia & Alilat. Herodo- tus auctor eſt, Perſas didiciſſe ab Aſſy- riis & Arabibus ſacra facere Vraniae, quam Aſſyrii Venenem Myluziam, Ara- bes (hoc eſt Sdabaei, de quibus dice- mus) Alilat vocauerunt. Videtur quidem Herodotus hanc Mylittam, a luna, de qua paulo antea loquutus erat, diuerſam ſtatuere; attamen non aliam fuiſſe ſuadet etymologia nominis, quod a Lail h nox deducitur: Vete- res, ait Sihal Aſſemon, inter multos alios falſos Deos, vnum coluerunt, quem vocabant Alilath, aſfrmobantque eſſe lunam, noctis dominam ac reginam. . CAP. XXXVII. V DE CVIITV, CVO RELIQVOS PLANETAS PROSEQVE- BANTVR CHALDAEI. RElquos quinque planetas, aucétore Maimonide, Deos etiam eſle puta- bant. Nomen Beli, pluribus com- mune, tribuebant etiam Saturno, quem Diodorus (niſi verba eius corru- pta ſint, quod ſuſpicor,laffirmat potiſſi- mum planetarum reliquorum a Chal- daeis eſſe habitum. Euſebius, 28. anno Thare, ait mortuum eſſe primum Afſiy- riorum regem Belum, quem Aſſyrii Fff ffffI3 Deum 1156 Deum vocitant, alii veroSaturnum Ser- ius alibi laudatus: Lingua Punica Bal Deus diciturzapud Aſrios autem Beldi- citur, quadam ſacrorum ratione, & Sa- turnus & ſol. Hinc T1 heophilus, Patri- ib. III archa Antiochenus . iei 3, 7νο yc ſub 0, Kkozey, 18Tc aτσο οαα.οα BAX En. Vide α BX, Acεαποα οα oαρανσρις αοσAXν Indicem ααοοα &c. Nonnulli quidem colunt in Baal. Cronum, & hunc vocant Bel & Balprae- ſertim qui orientalia ctimata incolunt, neſcii, quis ſit Cronuæ, & quis ſit Belus. Quidam putant, proprium nomen Saturni fuiſie Chiun, vel Remphan, de quo Amos V, 26. Portaſtis taberna- culum veſiri Moloch & Chiun veſtra- rum imaginum, ſtellas Dei veſtri, quem feciſtis vobis. Quae verba ita vertit Stephanus, Act. VII, 43. Siusſeepiſtis ta- bernaculum Moloch & ſidus Dei voſtri Aene ⸗ Remphan, ſhiguras, quas feciſtis ado- hac voce? AT* â àoρ Hα Per Odb, r8 r0τ⅝νρ, & eονασιπορ. Vοονρεν πw⅛υ⅛aBiun Graeci interpretes vertere Remphan. Aben Ezra intelligit etiam planetam Saturni, quem Plantus quoque, ut obſeruauit Sam. Petitus, vocat Chiun. Rephan, teſte Athanaſio Kirchero, appellatur etiammum hodie a Coptis idem Pla- neta. Nihil eſt, quod addamus iis, quae de Ioue diximus, vbi de Belo & Sole, quo- rum vterque Iupiter vocatur, egimus. videln. Mars, ſi credimus ſcriptori Chroni- dicem in ci Alexandrini, ab Aſiyriis primis Mas omnium Deus agnitus eſt: Aprii, in- quit, primi erexere columnam Marti, zumque inſtar Dei coluerunt. Hunc etiam nomine communi Beli affece- runt, vnde Babylonicus Belus ab He- ſtiaeo explicatur Zevs éwa)Xαα£ Iupiter Martius. Sed nomine magis proprio Mars vocabatur Azizus, ſub quo cole- batur vna cum Mercurio in templo ſo- lis Edeſae, quae metropolis fuit Meſo- ſores & contubernales faciunt Mévues PARS XIII PHIEOSOPII CHALD. DO II c. MXVII. potamjiae: „Qui Edeſſam habitant, ait Or. IV. Iulianus, regionem ab aeterno ſoli di-bp. 281. catam, Monimum & Azizum ſolis aſſeſ- Ed. Feta. vianae. 4 AC νιυαϑ Nοριιι., Monimo in- telligi Mercurium, Azizo Martem, at- que ambos ſolis eſſe aſſeſſores a magi- ſtro ſuo Iumblicho Iulianus ſe didiciſſe fatetur. Quidam idolum Nergal a Samarita- nis ex Aſſyria allatum huc referunt. Rabbini enim opinantur, hoc idolum ſimile gallo gallinaceo fuiſſe; atque ali- unde conſtat, gallum fuiſſe ſacrum Ariſto- Marti, eiusque auem, propter animos, phan. vocatum; vnde colligunt Martis for- chel i mam fuiſſe galli formae ſimilem: 580. quemadmodum Venerem putant gal-EditGen. linae ſpecie effictam, & vocatam duc- coth Benoth. Venus a Chaldaeis celebratur ſub va- riis nominibus, quorum tria apud He- ſychium occurrunt. Primum eſt Bel- tes, vel potius Belta, quod interpreta- tur Iunonem & Venerem, & quod illi commune fuit cum luna, qua de re iam diximus. Alterum nomen eſt De- lephat, quod magis proprium Veneri fuit, vt apparet ex eius etymologia, nam Delpha N&a Syriaceeſt coitus. Poſtremum eſt Myleta, vt habet He- ſychius, qui ita ab Aſſyriis vocatam fuiſſe Vraniam ſubiicit. Herodoti ex- emplaria, vt vidimus, habent Mylitta. Alilat, vt obſeruauimus, etiam lunae tribuebatur; ſed Mylitta videtur pro- prium Veneri, cum ſit, Iof. caligero obſeruante, pura puta Syriaca vox Mo- lidtha ROW, quae prolißcam ſigni- ficat. QCum hac etymologia optime conuenit ritibus, qui in eius culltu vfurpabantur, ita ab Herodoto deſcri- Lib. J. ptis: „Turpiſſima legum Babylonica-b:199 rum haec eſt. Nempe omnibus mu- lieribus indigenis commune eſt, ſemel in 2. Reg. XVII, 30 Cunt aitr. W. DE CVILTV PLANEI &c. &IELLAk. II57 in vita, adtemplum Veneris deſiden- terpretantur Baruchi Prophetae ver- ſoli di-d. Kidr tibus, cum peregrinis conſuetudinem ba, de Chaldaeis mulieribus: a po- dict Ie⸗ lhu iun habere. Plurimae autem mulieres, vaunε regi détce, Touia y rai hανk⅜αna ecoin. quae prae diuitiis ſuperbae, ſe aliis mi- myra,, Dupusoα vα e,. Ores 9 n, K⸗ ſcere non dignantur, vehiculis camera- vis avrα eοαα r ruS⸗ r* mg⸗ tis vectae pro templo conſiſtunt, reli- ageepevepssas oiten , Tv 2 ρo 6er- lcicfte cta interim a tergo magna famulitii tur- αιι ιοτονo α+tuνο αααναt*ττ— ba. At pleraeque fic faciunt. Ad tem- 7 euiey abr de6ρ”ps,. Interprete martt.2 s plum permultis ſedent nodis corollis- vulgato: Malieretautem circumdatae ernn. , que caput reuinctae; & hae quidem funibus in viis ſedent, ſuccendentes ofa Tur accedunt, aliae vero abeunt. Diuerti- oliuarum. Cum autem aliqua exipfis Ncölnen cula autem, funiculis diſtincta, aditum attradta, ab aliquo tranſeume, dormierit gre. praebent peregrinis, quam voluerint, cum ee, proximae ſuae éxprobrat, quod ſictum Nr electuris. Cum femel illic ſedit mu- ea non ſet diena habita, Ecut ipſaz, neque mimnds lier, non prius domum regreditur, funis eius diruptus ſet. tisfore quam hoſpitum aliquis pecuniam in ſi- Hiſce addendum Succhoth Benoth IIl eN. 530. num iniecerit, & cum ea, a fano ſeor- —à — Idolum Babylonicum, nt ll BiiGen. ſim abducta, rem habuerit. Hoſpitem cuius mentiooccurrit 2. Reg. XVII, 30. n e autem illum, qui pecuniam obtulit, di- Eae voces fignificant tentoria puella- cere oportet: Tibi fauentem opto Deam rum, quibus nonnulli putant deſignari rſubye⸗ Mylittam; Mylittam enim Aflyräi Ve- ea tentoria, ſeu diuiſa loca per funes, udle- nerem appellant. Pecuniam porro quorum meminit Herodotus, & vbi ſthel. illam, quantulacunque ſit, non fas eſt mulieres ſedebant exſpeétantes, donec Preta- reiicere: ſiquidem ſacra fit. Nec mu- Veneri Mylittae corpore litaſſent. Vo- lod ili lieri etiam licet hoſpitem aliquem re- cabulum Veneris, coniectore Seldeno, dee pudiare, fed quicunque pecuniamin- deriuatum etiam eſt a voce Benoth. eſt he- lecerit primus, hunc illa ſequitur citra Sed ex vocibus ſcripturae ducchoth Be- Veneri delectum. Poſtremo, vbi iam congref noth potius eſſe nomen idoli, quam ologir, ſa fuerit cum hoſpite mulier, ſacris templi aut tentorii, fatis liquet. iu. Deae fadtis, domum reuertitur. At de- Rabbini fingunt, hoe Numen fuiſſle in- et He-⸗ inceps nihil tam magnum eſt, quo dato ſtar gallinae cum pullis; Nam, inquit Ccütam potiri illis poſſis. Porro, quae forma R. D. Kimchi, ut vocant gallinan Suc- ri ex- funt elegamtiori, citius diſcedunt; quae cha, a tegendo: ita gallinaz vocant Mhlin. vero deformes, iutius coguntur ex- Succhoth, 4 tegendo. Benoth autem 1 umne ſpectare, cum legem implere nequeant; interprelantur pullos, Nor Golen gal- ur o⸗ etenim tres, aut quatuor annos conti- Linae alis ais tegere. linc Athan. “ nuos exſpectant. Hactenus Herodotus, Kircherus Mylitiam Venerem fuiſſe GNAl⸗ De eadem conſuetudine quidam in- colligit. n CA P. XXXVIII. genn, PE XLIIS STELLIOWCTöS. er , Naue ſoſi planetae, ſed etiam fi- cizui coelorum a. Reg. XXIII,/ 5. † Maz-† vide picr⸗ L Jgna zocdliaci, ac reliquae ſtellae za!, autem eſt ſtella, ideoque vocabant indicem IMh. Dii a Chaldaeis habebantur, adolebant ſigna duodecim Mazzaloth, & zZodia- in hac ſemnel enim rois Mazzaloth & reliquo exer- cum circulum Mazzaloth. Interdum ε. 10 Mutant . 8 PARS5 EIII PMIIOSOPH CHALD. SFCGü II. e. XXXXI mutant Lomed in Reſeh, & vocant Mazzaroth. Septuaginta quoqueIntt. habent Maρα, quod Suidas inter- pretatur Conſtellationes dictas C„ε. Hoc cum eo, quod habet Diodorus, con- ſentaneum eſt, qui ait a Chaldaeis du- odecim habitos eſſe praecipuos Deos; quorum unicuique menſem, atque unum zodiaci attribuerint ſignum. Ab iisdem cultas fuiſſe relliquas ſtel- las inerrantes, apparet ex ſcripturae verbis laudatis, in quibus zoti coelorum exercitui ſacra fecile dicuntur; atque hoc etiam diſerte affirmat Diodorus, qui, ubi doctrinam Chaldaeorum tra- dit, ait, planetas ab iis Interpretes vo- catos; alias vero ſtellas partim ommi- um rerum iudices, partim confiliarios Deos dictas, vt oſtendimus ſupra cap. XVII. Neque dubium eſt, quin, vVti quasdam ſtellas fixas ornarunt com- CA P. muni nomine dignitatum, iudicum & conſeliariorum: ita etiam praecipuis ſingula nomina, & idola, vt planetis, ſtatuerint. Et quoniam Chaldaicus Polytheiſmus non nitebatur, veluti Graecorum mohudϑρραναι Ccommentitia mythologia, quamuis recentiores ſcriptores de utroque ſimiliter ege- rint; ſed referebatur ad coeleſtia cor- pora, quae ſub variis nominibus & imaginibus colebant: veriſimile & conſentaneum Chaldaicae doctrinae eſt, aſſyriaca illa idola, Aſehima, Ner- gal, Nibhar, I arthac, Anamelech, Adra- melech, Niſroch, quae in ſcriptura re- cenſentur, eiusdem, ac reliqua, generis fuiſſe, & ad alias pertinuiſſe ſtellas. Verum non facile eſſet, hanc compro- bare coniecturam, quoniam de hiſce idolis vix quidquam, praeter nuda nomina, memoriae proditum eſt. XXXIX. DE IGNE, AERE ET TERRA. Wnt, qui inter Numina Chaldaeo- Irum, elementa memorent. Sane conſtat, eos peculiari cultu ignem pro- ſequutos, ſeu, vt quidam opinantur, ſummum Deum ignea imagine, ſeu, vt alii, ſolem effinxerint; cuius rei ratio- nes ſupra attulimus. Ad pyrolatriam hanc quod attinet, Hiſt. Ecd memoratu digna eſt, quae a Rafino nar- Lib. II. ratur, hiſtoria † Feruntaliquando Chal- cp. 26. ſaeos ignem, Deum ſuum, circumferen- “D in kés Cum omnium prouinciarum Diis ha- voéc Ca- buiſſe conflictum, quo ſcilicet qui viciſſet, nopus. hic eſſe Deus ab omnibus crederetur. Re- ligquarum prouinciarum Dii aeri aut auri, argentique, aut ligni, vel lapidis, vel ex quacunqué materia conſtabant, quae per ignem procul dubio corrumpe- retur. Ex quo fiebat, ut ignis locis ommnibus obtineret. Haec cum audiſſet Canopi ſacerdos, callidum quiddam ex- cogitauit. Hydriae kieri ſolent in Aegipte partibus hFictilzi, undique crebris & mi- nutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida dqua deſudans, defeca- nmor ac purior readitur. Harum ilte unam cera foraminibus obturatis, de- ſuper etiam variis coloribus bictam, a- qua repletam, ſtatuit ut DMeum. Er ex- iſum veteris ſimulocri, qquod WMenelai gubernatoris ferebutur, caput deſuper poſitum diligenter aptauit. Adſunt poſt baec Chaldaei, itur in confic um, circa hydriam ignis accenditur; cera, qua Jforamina ſuerant obturata, reſoluitur, ſudante hydria ignis ezſtinguitur. Sa- cerdotis fraude, Canopus Chaldaeorum victor oſtenditur. Idem habet Suidas De/erro- in voce Karer . . re profa- De Aere ita Iulius Iirmicus: A—.&Ken- 2 gionum ſyrii & pars Afrorum aerem ducatuim pag. 2. habere elementorum volant. Nam Edit. hunc VVouue⸗ rianae. ide. Or. ladicem in voce. — Ar, tio Delſde- 10. 8 Chr, rut laeo. dem. 5 dtrom. lib., 5, 334, N. leun lecipuis Manetis, lduicus ,Veluti nentitin ntiores er ege. ſtiacor. nibus 8 Umile & Ntrinae , Wer- „Adra- wura re⸗ generis ſtelas. mpro- e hiſce 1 Oda ekk. ht Gu⸗ tulae . lfas- . n ile 6 9 Ao- tam, a- lter- evelui ſiher. irplf pirta 4, 41 uinun, r. N⸗ Nr * he erto⸗ te profe⸗ nar. Reli- gionum utliſhj Pag. 2 1 rianae VVou DE IGNE bunc eundem nomine Iunonixr, vel Veneriz virginie, E tamen Veneri pla- cuit aliquando virginites, conſecra- runt & c. Efoeminarunt ſane hoc ele- mentum, neſeio qua veneratione com- moti. Num quia aer interiedtus eſt in- ter mare & eoelum, eſffoeminati eum Jacerdotum vocibus proſequuntur? Dic mihi, hoccine eſt, quodin viro foæminam Zuaerunt, cui aliter ſeruire ſacerdotum cbhorus non poteſt; nißi effoeminent vul- fum, cutem poliant, & virilem ſexum *vide - ornatu muliebri dedocorentz Indicem in voce APRE TERRA. 1159 Ad terram quod attinet, ſic loqui- tur Macrobiux: Phyyci ſuperius he- zab . miſphaerium terrae, cuius partem in- ..28. colimus, Venerir appellatione coluerunt; inferius vero hemiſphaeriun terrae B Proſerpinam vocauerunt. Circa hanc is⸗ mythologiam, Phoeniciam potius indicen quam Afſlyriam, imo forte potius Grae- ,is. cam quam orientalem, plura apud Ma- crobium legi poterunt. Atque haec, de Chaldaeorum doctrina, dicenda ha- buimus. Aer, HISTORIAE PHILOSOPHICAE PARS XIV. DE PERSARVM PHILOSOPIHIIA. PROOEMIVM. Ltra Chaldaeam, ad meri- diem, inde eſt Perſir, hinc Arabia, Perſae dutem & Arabes omnem ſuam erudi- tionem debuere vicinis Chaldaeis. Zo- De üde Toaſtres, auctore Plutarcho, Mago- & Ofr. rum inter Chaldaeos inſtitutor fuit, quos imitati Perſae ſuos etiam habue- runt. Perſes maximum eſt Aſiae re- gnum, quod ad ſeptentrionem ha- bet Mediam, ad orientem † Carma-f vVide niam, ad occidentem Srusſeanam, ad indicem meridiem Perſici ſinus partem. S arma- nia. CAP I. . DE ZOROASTRE PERSA, PHILOSOPHIAE INTER PERSAS INSTITVTORE. Erſicae Philoſophiae inſtitutorem fuiſſe Zaradem, Zaraduiſzt, aut Zo- roaſtrem in confeſſo eſt; verum hoc nomen, vti antea obſeruauimus, vi- detur eximiae eruditionis viris com- mune fuiſſe. Quis ergo Zoroaſtres hic fuerit, aut qua aetate vixerit, non In Pro- conſtat. Piogenes Laertius Perſidem gen. ei patriam b, Clemens Alerardrinus Me- Lib. I. diam tribuit, Suidas Perſo - Medum p. 334. VOcCat. Vnde colligi poteſt, non tantae eum fuiſſe antiquitatis, ac multi exiſti- mant. Neque enim nomenberſarum, ante tempora Ezechielis Prophetae, vſurpatum fuiſſe comperimus, neque ante aetatem Cyri celebritatem vllam erat aſſequutum. Poſteriores Perſae, vt teſtatur Agathias, aiunt, eum vixif- Lib. II. ſe ſub HMftaſpe, ſed quis fuerit hic initio, Hyſtaſpes, non docent; nec ſcire eſt, vtrum Hyſtaſpes hic fuerit pater Da- rii, an alius. Hyſtaſpes Darii pater ae- qualis Oyro fuit, neque conſtat, Perſam Zoroaſtrem multo antiquiorem fuiſſe. gg gggg ded 160 PARS XIV. PHIILOSOPH. PERSAR. CAP. I. II. II. IV. Sed quocunque tempore vixerit, ait idem Agathias, auctor fuit atque in- troductor magicae religioni inter Per- ſas, mutatisque eorum antiqui ritibus lJacri, varias opiniones induxit. Arabs Elmaci- hiſtoricus ab eo non inſtitutam, ſed re- nus. ſtitutam Perſarum ac Magorum reli- gionem, quae in varias ſectas diuiſa erat, auétor eſt. Fabuloſam narrationem occaſionis & rationis, quibus id factum, prout a in Bory- Perſis narrabantur, accipe a Dione ſtenica p. Php 7, 448. Ed Cbryſoſtomo: Aiunt, em amoré Japien- LParil. Vae & iuſtitiaz, ſe hominum cemmercio ſubduxiſſe, & ſolitariam in monte quo- dam vitam egiſſe; poſtmodum vero,cum abiret a monte, ingentem ignem ſauperne ſe delapſum perpetuo arſiſe; tum Regem, cum lerſarum nobiliſſzmis, Deo preces fuſurum acceſe; Zoroaſtrem autem intactum ex igne egreſum, propitium apparuiſſe, iuſſſſegue Perſäts ono ani- mo ſe, & quaedam ſacra feciſſe, qufi Deus in eum vsque locum ipfi comes fu- iſet; inde Zoroaſtrem cum omnibus pro- miſeue hominibus non ſſe verſatum, ſed cum iis tantum, qui natura veritati de- diti erant, & Deorum cognitiont; Cäa- paces; quos homines Perſaz Magos vocant. Huic Zoroaſtri Perſae Suidas adſcri- In Zoro- bit de natura libros quatuor, de gemmas anh: vnum, aftroſcopica apoteleſmata qumn-„ne . . I- Praep. que; Euſebius Perſicorum ſacram col-Eyaag. Ledionem, in qua videtur de Perſica re-L. I. c. ligione egiſſe, vt ex fragmentis ab Eu- hio laudatis colligere eft. Quidam haecZoroaſtri Chaldaeo, alteri cuipiam ali, nemine interea maiorem certitu- dinis ſpeciem prae ſe ferente, tribuunt. CAP. II. . DE HYSTASPE, SVMMO PHILOSOPHIAE PERSICAE PROVECTORE. PErſarum Magorum eruditio ab Ihy- Raſpe multum adaucta. Oriundus, Lib. I. ſecundum Herodotum, erat ex Achaeme- c. 209. nia Perſidis regione, filiusque Arſa- menis, ſeu, vt alii codices habent, Ar- ſacis. Vixit tempore Cyri, cuius ſo- mnium de Dario, Hyſtaſpis primogeni- to, quo ſomnio eidem Dario regnum portendebatur, ſermonesque ea de re Cyri & Hyſtaſpis, narrantur ab Hero- doto. Darius natus eſt 4165. Iulianae periodi, neque obiit Cyrus antequam 18 vigeſimum aetatis annum attigiſſet. Xenoph. Circa eadem etiam tempora Haſpes leer. & Aduſius, iunétis copiis, totam eam 3 Phrygiae partem, quae Euxino Ponto adiacet, ſubegere, Regemque eius ca- ptiuum ad Cyrum adduxere. Hyſtaſpes, vt prodidit Ammianus Yib. Marcellinus, vir fuit prudentilzmus, XXXIII. qui, cum ſuperiorir Indiae ſecreta Ffeden- C. 6. tius penetraret, ad nemoroſam quan- dum venerat ſolitudinem, cuius tran- quilli ſcientin praeceſſa Brachmano- rum ingenia potiuntur; eorumque mo- nitu,ratiemes mundani motus& ſiderum, purosque ſacrorum ritus, quantum coligere potuit, eruditus, ex his, quat Ds aliqua Magorum ſenkbus in- udtt. wid incdicemn In v0e Marut, itium Ani- gug⸗ lrfu pro- nn ſed de- , o- Hapor Clerl-ln Zoro. mmif aſ de. Praep. Braag. 1erllc, b M- da diatl urd⸗ lunt. 00t0 1s ca-⸗ ionut ib. mus, XAlll. ler. 66, ner. tron- nno⸗ M- rA,. ntumn Oul! M. N. DE 20R0OASTR HVSTASP. OSTIIAN. 1161 CAP. III. DE OSTHANE, CQVI PRIMVS PERSARVM ODISCIPLINAS GRAECIAE L. XxX. PLinius perhibet Oſthanem, Nerxis c. 1. in eo bello, quod Graeciae intulit, comitem, velut ſemina artis bortento- ISae ſparſiſe, obiter infecto, quacunque commeauerat, mundo. Hunc praete- rea primum de arte magica commenta- tum, vti inueniebat, ait. Verxes eſt egreſſus Suſis, ad hanc expeditionem, anno quarto LXXIV. Olympiadis; licet Diodorus öiculus, geſta biennü in an- num vnum coniiciens, initium expe- ditionis referat ad annum primum ſe- L.vII. quentis Olympiadis. Herodotus vult *.21. tres annos in apparatu huius belli con- ſumtos, ſed temporis indicium in prae- cedenti capite habet, quod cum anno- rum ſerie non conſentit. Ait enim a ſubacta Aegypto a Nerxe, quatuor in- tegros annos conſumtos in colligendis copiis, & apparatu faciendo; initio au- tem quinti anni, cum maximo exerci- tu moueri coepiſſe. Nam Suſis qui- dem egreſius eſt initio quinti anni, at exquo regnum auſpicatus fuerat, non L. I. ab Aegypto ſubacta. Ita & Iuſtinus ex *20. Trogo, & Oroſius eum ſequutus, incon- ſulte quinque annos eidem negotio at- tribuunt. Sed abſurdifſime Iulianus, in I. Orat. de laudibus Conftantii, in apparando bello Nergem decennium 'ByGæc triuiſſe ait. Accuratior eſt Libanius, Aα qui dicit a Dario & Xerxe ſimul abſum- tos eſle decem annos, in bello in Grae- IN TVLIT. ciam apparando, licet non prorſus re- cte ſupputet; quoniam a pugna Ma- rathonia ad oalaminiam, quae Commiſ- ſa eſt anno primo Olympiadis LXXV. fere anno peracto, poſtquam Xerxes Suſis mouit, ſunt tantum decem anni elapſi. Hinc apparet, Pythagoram & Plato- nem, qui antiquiores fuere Oſthane, & in itineribus ſuis cum Magis verſati fuerant, eorum diſciplinarum intima Ron penetraſſe, vel, quod cautiores eſſent, quae de iisnorant non vulgaſſe, niſi ea immiſcendo iis, quae ſibi pro- pria eſſe volebant. P'iinius, Poſt verba allata, ſubdit: Hic maxime Oſthanes ad rabiem, non aui- ditatem modo ſeientiaz eius Graecorum bopulos egit. Reſpicit Goeticam Magi- am, cuius imperites fuiſſe Magos pro- diderat ſcriptor libri, qui Marvinαο1s Diog. ſcriptus fuit. Minucius Felixb hono- Laert, in rificentius de eo loquitur, atque eum "oem. fuiſte Magorum eloquio & negotio pri- aig, muam, verum Deum merita maieſtate Proſecutum, & Angelos veri Dei acft- Kere nouiſſe, aliaque ſimilia. Ab Oſthane, vt diximus, eruditie Perſarum allata fuit in Graeciam; ideo- que eerum nomina, qui ei apud Perſas poſtea addicti fuerunt, vlterius non inquiremus. CADP. IV. DE INSTITVTIONE MAGORVM. ⸗“ü Pud Perſas, quicunque literas pro- † Vide ing fitebantur, vocabantur Magi. † indicem „ . . 5: in voce Laertius in proozgmio: IPiloſophiae Magus., rem ipfſäaumn a barbaris coepiſſe quidam atrmant; eſe etenim apud Perſas Ma- gos, apud Bahbylonios & Ayrios Chal- dacos, apud Indos Ohunnoſophißzas, apud Celtas ſeu Gallos Druidas & Semnothe- sditos, vt ait Ariftoteles in Magico, & otion in vigeſimo tertio ſucceſionis libro. Sgg ggg g= Sed mo:. PAnRS X. PILOSOPH Sed cum praecipuum Magorum ſtu- dium ac munus circa Theologiam & religionis ritusverſaretur, Magus fre- De Abſt, quentius dicitur eſſesacerdos. Inter Lib. IV. Perſas, ait Porphyrius, ſapientes, qui Nu- minis contemplationi ac cultui addici erant, vocabantur Magi; atque haec eſz vocis, eorum dialecto, ſegnificatio. Pag. 32. Apuleius Apol: I. Perſurum lingua Ed. Ca- M. . . 5 aub. agus eſt, qui noſtra, Sacerdos. Heſy- cChius: Mvνον, Tο cοσοα Jeρ„ονv Tepéa of IIégαo Xνw: Magum,ium & Theologum & Sacerdotem Perſae vocant. J A Zoroaſtre, cum primum inſtitue- rentur, ita appellatos quidam exiſti- mant. Suidas, in voce Zoroaſtres, ait hunc do*αοααοοa ουοπ Mναοα. 1ni- tium dediſe Magorum nomini. Alii a Salma- deducunt hoc nomen a Mog, quod ſus de Zoroaſtris proprium nomen fuerit; Hellen. 368. aliib Miie gaſch, hoc eſt, lreuium auri- bpococ. um, qualem Zoroaſtrem fuiſſe dicunt. Spec. A. Scriptor Hiſtoriae Arabum ait, Per- rab. p. ſarum religionem, ante Zoroaſtris cElaas tempus, in multas diuiſam ſectas, ab cin, eo emendatam fuiſſe. Idem teſtatur eSup C.I. Agathiasd loco allato. Ammianus Mar- L.XxXIII. linus ait a Magis ea, quae didicerant cap. 6. ab Hyſtaſpe cum diſciplinis praeſentien- di futura, per ſuam quoque progeniem, pofteris aetatibus tradi. Ex eo, inquit, per ſecula multa ad praeſens, vna ea- demque proſupia multitudo creata Deo- rum cultibus dedicatur, &c. Audctipaul- latim in amplitudinem gentis ſolidae conceſſeruni & nomen; villasque inha- bitantes, nulla murorum firmitudine communitas, & legibus ſuis uti permiſ- ſe, religionis reſpectu ſunt honorati, &c. In hac regione oleum conficitur medi- cum, quo illitum telum, ſ emiſſum len- tius laxiore arcu nam ictu eſtingui- PERSAR. CAP. V. VI. tur rapido) hacſerit vsquam, tenaciter cremat; & ſi aqua voluerit abluere quisquam, aezſtus excitat acriores in- cendiorum, &C. Regionis Magorum in Perſide me- minit Clemens Alexandrinus, qui & rorm, tres mirandos montes in ea memorat. '632. Solinus urbem Paſſagarda ad eos per- Cap. LV. tinuiſſe auctor eſt. Maguſſaeos eos vocant Sidas & Cedrenus, atque à In voce popularibus Magog dictos fuiſſe af- Mo²ρa. firmant. Tanta erat Magorum apud Perſas exiſtimatio, vt Cicero neget Regem Per- De Pr ſarum quemquam potuiſe eſſe, qui non Lc. t. ante Magorum diſoeiptinam ſoientiam- que percepiſit; quod ita deſcribit Plato: Anno decimo quarto, puern Alcibiad ſuſcipiunt hi, quos regios Paedagogos I. b. 32. appellant. Ex omnibus Perhs, qut opti- . di⸗ mi habentur, aequales quatuor eligun- Len. tur, ſapientéſſzmus, mSWiltſemus, tempe- rantiſpzmus & fortisſimus. Quorum primus docet eum Magiam Zoroaſtris Flii Oromazis, quae ſ Deorum cul- tus; idem tradit inſtituta regia. Dion Chryſoſtomus † ait, Magos in Regis † Loc. conſilia admiſſos, eique in iure dicendo laud. aſſzſores fuiſſe, gaiphe qui naturae To- rum eſſent periti, & noſſent, qua ratio- ne Dii eſſent colendi. Ommia publica negotia, inquit Agathias, eorum ductu & confeliis adminiſtrabantur, praemia & poenas attribuebant. Dion alibi te- ſtatur, Cambyſem, expeditione Aegy- ptiaca ſuſcepta, regni adminiſtratio- nem eis commiſiſſe. Conſtantinus Ma- naſſes eosdem regiorum palatiorum InChren cuſtodes nuncupat. Denique Plinius ait Magicen in tantum faſtigii adole- viße, ut hodieque etiam in magna parte gentium preaualeat, & in oriente Re- gum Regibus imperet. Ibid. 1. CAP. Verb ſuntllie- ton. Lib. 2, cont¹ lorin, .41 79. HNdee Gry5h. , 41 ſe⸗ Laert in Prooem. P citer luert et in- 6 me- lui & Strom, norat. i VI. 2. 8Per. Cieli. r es ique 4ln voce lle a. oele. Perſis mber. De D ntiam- ſoribit eri, Aleibiad Agogot 1 d. 32. 1 ptr i lgunn ene- dorum n cul. .Mon Mürtiu. Otcend, lud Iul Tl- ratil- ublica n Aultu in enn albite⸗ Aegy ſnn. imus M- mimmnlln e Plinu adhl- helt⸗ ,uNe- CN. eðð pE INSTITVTY DSCIPL. DOCTR. MG. 1163 CAP. V. SECTAE AC DIS CIPLINA MAGORVM. ſneme EVbulus, qui hiſtoriam Mithrae ant ie Lmultis voluminibus explicuit, nar- 2. cont.'at, apud Perſas tria genera Magorum, Iouin. p. tor um primos, quit ſint doctisſimi & 79. Ed. oouentisſemi, exeepta farina & G olere, Gryph. nihil amplius in cibo ſumere. Nullo in alio ſcriptore mentio occurrit ſtrium ſectarum inter Magos; ſed forte hoc ad diverſa eorum ſtudia, qualia etiam apud Chaldaeos fuere, referendum, de quibus ſtudiis poſtea agemus. Laert. in Prooem. ptor Magicd à Diogene Laertio lau- datus, docent Magos exteriore cultu, & auri uſu ſibi interdixiſſe; iisque ve- ſtem candidam; lectum humum, eſcam, olus, caſeum, & panem ſimplicem fu- . iſſe; arundine pro baculo uſos, qua ſumma praefixum caſeum ori appli- cantes comediſſe. Praefectum ſocietatis ſuae habebant, CAP. VI. Dinon & Ariſtoteles, aut potius ſcri- quem ozomenus vocat uévay dρνια Hiſt, Ec. veo, magnum Archimagum. Lib. l. Eorum b occupatio praecipua fuit erin cultus Deorum, quibus ſacrificia, quaſi prooem. ſoli ab iis audirentur, offerebant. De juſtitia item verba faciebant, iniquum- que arbitrabantur atque impium igni ſepelire; iuſtum matri, ac filiae mi- ſceri, vt in vigeſimo tertio libro doce- bat a Diogene laudatus botιιοan. , Herodotus auctor eſt, eos cum abaliis Lib. I. c. hominibus, tum a Sacerdotibus Aegy- 140., ptiis plurimum diſcrepaſſe; ſiquidem hi nullius animantis occiſione ſe pol- luebant, exceptis iis, quae Diis macta- bant: Magi ſuis ipſorum manibus, ex- cepto homine & cane, quiduis occi- debant, imo inter ſe certabant, quis plures formicas, ſerpentes, reptilia denique alia, atque volucria plura oc- inculmn 7 . Indi ciderit. * in wocs Mures, DE DOCTRINA PERSARVM, AC PRIMVM QVIDEM, DE EORVM THEOLOGIA EI PHYSICA. Vod ſupereſt nobis de Perſarum doctrina, adeo exiguum & muti- lum eſt, ut haud facile, ſecundum me- thodum aliquam, diſponi poſſit. Atta- men propter affinitatem, quae eorum diſciplinis cum Chaldaicis fuiſſe exi- ſtimatur, eundem ordinem ſeruabi- mus, in pauculis earum reliquiis col- ligendis. Primum quae pertinent ad eorum Theologiam & Phyſicen; ſe- cundo diuinationem; tertio cultum Deorum & ritus ſacros, ac potiſſimum magicos; denique omnia eorum Nu- mina deſcribemus. . . Perſarum Magos, Lheologiae & Phy- ala voce ſicae non fuiſſe imperitos, aucétor eſt a ſor Suidas jam laudatus.? Laertius affir- mat etiam, eos de eſſentia, & generatio- ne Deorum ſermones habuiſſe. Dion Chryſoſtomus naturarum peritos fuiſ- Inboryſt ſe auctor eſt. Zoroaſtres Magus, in ſacro Perſico- Praep. rum rituum commentario, haec toti- En ang. .— . Lib. I. 6⸗ dem verbis habet: Deus eſt accipitris capite, hic eſt primus incorruptibilis, ae- ternus, ingenitus, ſene partibus, omnibus aliis disſemillimus, moderator omnis bo- ni, donis non capiendus, bonorum opti- mus, prudentium prudentisſimus,legum, aeqguitatis, ac iuſtitiae purens, ipſe ſui doctor, phyſicus & perfectus & ſapiens, & ſacri Phyſci vnicus inuentor. letho „Plutarchus prodidit, Zoroaſtrem i4 än. res omines in tria genera diſtribuiſſe, & oracul. Sgg gegg g 3 primae ult. 1 „vide Primae quid 164 . em illarum parti ab eo indicem Horomazen praefeétum eſſe; hunc au- in hac tem eſſe, voce. *Vide in- dicem in hac voce pag. 369. 1 Pfa quem Oracula Patrem vo- cent; vltimae vArimanem, & mediae Mithram, huncque ab oraculis alte- ram mentem vocari. Ceterum Ho- romazen ſole, quem Perſice Kpo vo- cant, triplo maiorem ſe effeciſie; Mi- thram autem, qui Horomazen ſequi- tur, duplo maiorem. Qubus omni- bus Platonica illa reſpondent: omnia unt circa omnium Regem; eius g! aita Jumt omnid, idemque? ommum bonorum cauſa eſt. Secundus veto circa ſecun- da, tertius circa lertas occupatus eſt. Tres autem partes, in Quas Zoroaſtres & Plato res omnes diuiſerunt, ſunt hae: rima quidem aeterna: ſecunda vero tempore coepit, ſed aeterna eſt; tertia demum corruptioni obnoxia eſt. Haec Pletho ex Plutarcho, cuius haec ſunt verba, e libro de IHide & Oſiride. „Exiſtimant alli, duos eſſe Deos contrariis artibus veluti deditos, vnum bonorum, alterum malorum opificem. Alii eum, qui eſt melior, Deum, qui eſt deterior, Daemonem vocarnt; in qua ſententia fuit Zoroaſtres Magus, quem aiunt Loo annis antiquiorein bello Trolano fuiſſe. Hic ergo Zoroaſtres alterum vocabat Horomazen, alterum Arimänium. Addebat, ex rebus ſub ſenſum cadentibus, illum ſimilem eſſe luci: hunc vero tenebris & ignoran- tiae: medium porro horum eſſe Mi- thram. Ideoque mediatorem Perſae Mithram vocanit. Docuit votiuas euchariſticas victimas illi immolandas: huic vero facra facienda ad auerrun- canda mala atque triftia. Herbam enim CAP. pARS XTV. DE PEROARVM PHILOSOPHI. . VI. VII. quandam, Omomi dictam, tundentes in mortario Plutonem & tenebras invo- cant; tum admiſto lupi iugulati ſangui- ne, efferunt & abiiciunt in locum, quo radii ſolares pertingere nequeunt. Nam & ſtirpium quasdam iudicant bo- ni Dei eſſe/ quasdam mali Daemonis; & animalium alia, vt canes, aues & echi- nos terreſtres bono, aquaticos malo adiudicant. Itaque & beatum eum praedicant, qui plurimos interfecerit. ITidem multa fabuloſa de Diis narrant, cuius generis eſt, quod referam. Ho- romazen natum alunt e luce puriſſi- ma, Arimanium e caligine, eos bellum inter ſe gerere; ab Horomaze factos eſ⸗ ſe ſex Deos, primum benevolentiae, ſe- cundum veritatis, tertium aequitatis, reliquos ſapientiae, diuitiarum & vo- luptatis, quae ex honeſtis oriturx, opiſi- ces; ab Arimanio vero procreatos to- tidem numero, contraria facientes; de- inde Horomazen ſe triplicaſſe, & a ſole tanto ſe interuallo remouiſſe, quanto a terra ſol abeſt, & coelum ſtellis deco- rauiſſe, vnamque ante alias tanquam ſpeculatorem ac cuſtodem conſtituiſ- ſe Sirium; alios porro viginti quatuor Deos ab eo conditos, & in ouo poſites; & a totidem Diis ab Arimanio factis ouum eſſe perforatum, atque hinc bo- na malis eſſe permiſta; ceterum appe- tere fatale tempus, quo Arimanium pe- ſtem, & famem inducentem ab his ne- ceſſe eſt prorſus perdi atque aboleri; terraque aequabili & plana facta, vnam & vitam, vnamque ciuitatem beatorum hominum vniuerſorum, vnaque lin- gua vtentium fore. Hactenus Plutar⸗ chus. VII. ARTES DIVINANDI. Lse Perſicas diſciplinas, rec ars diuinandi ac praedicendi; enſetur enimait Laertius, rep rcρ5Hαα a o⸗ Magos eioρ circa praedictionem occupatos. Cicero f——, De Di. Ci Vin. Lib. l c. 41 0l I IVI P. 324. 99 Edit. Ceney. u Mn Ne Var Hiſt c Lib. II. or. 1 n crobüs. Elt. b. 466. Tom, 2. Ed, Am. ſel. lentesin ras inyo⸗ tiſingui un, qu equeunt. cantbo- nonis SCechi⸗ C0S malo⸗ Im eum erfecerit narrant, m. Ho- e puriſſ⸗ bellum ſactosel⸗ Ntine ſe⸗ guitatis mn & vo⸗ 1, oir. eatos to- ltes e⸗ aE quanto Es deco⸗ Moqgann Poltnenl⸗ uatuor poltos; 1o ficlis unc bo⸗ cn appe⸗ niumpe- Phisne⸗ 2boleri; la, watn eatorum le Il⸗ S. , ⸗ Cicer⸗ ARLIS DIVINANDI ETV ACRA MAC. 65 De Di. Cicero addit eos congregatos fuiſſe in fa- . Lib. na commentandi cauſa, atque inter ſe „ C. 41. . . colloguendi. Lib X! Hiinc Srabo, poſtquam dixit diui- P F4. nos a veteribus maiori in pretio eſſe Genev. habitos, ait, tales fuiſſe apud Iindos Gy- mnoſophiſtas, apuda Perſas WMagos, & gati Necogomantici, Lecanomantici, & Hy- Var. Hiſt, dqromantici dicuntur. ² Aelianus Perſe- Lib. II. c. ry. orun Magorum ſapientiam, tum alia complexam eſſe, quae ipſis ſeire fas eſſet, PIn Ma. AUum etiam vaticinand; ſoientiam, auétor crobiis. Eſt. L.ucianus Magos vocat pi &οαnar- 1Tm0ναο Oeets dvas”iHsvs*.ν genus hominum Jatidicum & Diis conſecratum. Eorum diuinationis exemplum, ex interpretatione ſomnii Cyri petitum affert Cicero; cui alterum, de Ocho, ad- .. 4 23. dit Aelianus. Inter varia diuinationis genera, eos diuinaſſe ex notis corporis teſtatur Velleius Paterculus. Viden- Lib. II. tur etiam aſtrologiae periti fuiſſe,ſi ve- 17. reνâαaaαανσgerſarum Zoroaſtri quinque aſtroſcopicorum apoteleſmatum libros adſcribit. Conſultos quoque eos fuiſſe de portentorum ſignificatione, liquet ex eo, quod de Xerxe narrat Valerius Lih ib. I. 1.,466. Mlaximus. rA. CA P. VII. cap. 6, 4l. DE SACRIS, SEV MAGICIS RITIBVS, APVD PERSAS. PEaecipus Perſicorum Magorum di- ſciplina uaαναο vocabatur, a Magis, qui eam profitebantur, atque a Platone e* Occaxi Deorum cultus definitur. Vocabatur etiam Mavααρνhι. Circa Deorum cultum, reuera occupatos fuiſſe Magos, ex Diogene Laertio cap. In Boryſt V. oſtendimus. „Pion Chrſoſtomus te- ſtatur etiam a Perſis vocari Magos, qui ſunt cultus Deorum periti, non eo ſen- ſu, quo Graeci, qui vocis ſignificatio- nem ignorantes, ita eos vocitant, qui Magiae Goeticae periti funt; cuius Perſarum Magos ignaros fuiſſe teſtatur Laertius, ex Ariſtotelis Magico, & Dino- In Pro- nis Perſicorum libro primo. em. Ad eorum ritus ſacros quod attinet, a Lib. I. Herodotus & btrabo teſtantur, Perſis w. 131. neque templa, neque aras, neque ſta- bLib. XV tuas fuiſſe; cuius rei ratio eſt, vt puta- P. 303. bat Herodotus, quod Perſae non crede- rent, quemadmodum Graeci, Deos eſ- ſe an ειαο, hoc eſt, dn dganνοαο ss, formae humanae. Cicero etiam De Leg. Nerxem, auéczoribus Magis, inflammaſſe Lib. II. templa Graeciae ait; quod parietibus "ap. II- SR iderent Deos, quibus omnia deberent ſſe patentia ac libera, quorumque hic mundas omnis templum eſſet & domus. Sed cum Srabo alibi frequenter Pag. ſeq- templorum,]altarium & ſtatuarum *, * Vide apud Perſas meminerit, inde ſequitur, Indicem. aut tempore Herodoti nulla adhuc fuiſ- gus illis ſe, & orrabonem, vbi ei aſſentitur, re- ſpexiſſe ad primam inſtitutionem, quam Macedones, illatis Graeciae riti- bus, corruperint; aut ab initio varias fuiſſe ſectas apud Perſas, quarum aliis fas erat templa, ſigna, altaria habere, aliis nefas. Herodotus & drabo addunt, eos ſacra feciſſe in loca edits; & ſacrificiorum quidem ritus ita deſcribit Irodotus: „Sacrificaturi neque aras erigunt, ne- que libamentis vtuntur, aut tibiis, aut .. . coronis (vidtimarum cupiti impoſitir) ede aut molis; verum vt quisque ſacra fa-in woee cere ſtatuit, in locum mundum victi- Corona. ma deduéta, Deum inuocat, tiaram myrto potiſſimum coronatus. IIli au- tem, qui ſacrificat, non licet ſibi Ppriua- tim precari bona, ſed communiter vni- verſis Perſis bene precatur, imprimis autem Regi, nam inter omnes bPerſas ipſe 1166 ipſe etiam, qui ſacra facit, comprehen- ditur. Vbi vero carnem victimae mi- nutatim conſcidit, eamque elixauit, herbam ſubſternit quam molliſſimam, maxime trifolium. Huic impoſitis car- Videſn- ibus Magus aſtans theogoniam acci- dicem in nit, qualem dicunt eſſe incantationem. T eogoο Sine Mago, nullum illis fit legitimum pARS EIV. PHILOSOP PERAR. CAbP. U. que vſum fuadet animus, iis vtitur. trabo addit, vbi Magus, qui ſacrificio praeeſt, membratim carnes diſcidit, ſua quemque parte accepta abire, nulla parte Diis relicta; v76 Ya⁵ Poxe Pacg 1T8 leocs i r0* edy, 4XXs Sοσ dicunt enim, Deum nihil velle praeter hoſtiae * animam. Quidam, vt fertur, Vide indicem wie. ſacrificium. Poſt breue tempus, qui omenti partem igni imponunt. jnaiee ſacra fecit carnes aufert & in quemcun- “ o. CAP. IX. S DII PERSARVM. locis iau. Erodotus & &rabo hos recenſent conſecrauit, in honorem omnium opiſi- datis. Perſarum Deos: lTouem, ſöolem, cis & patris Mithrae; quaz ſpelunca lunam, Venerem, ignem, terram, ven- tos, aquam. Laertius ignem, terram & aquam duntaxat memorat. louis nomine Herodotus & Strabo aiunt, ab iis intellectum circuitum ommnem coeli, ν bno drrà T& Ov&² *pit. „g.Agathias praeterea tradit, Iouem ab L. I. iis ſub nomine Beli cultum fuiſſe, quod Chaldaicam huius Dei originem prodit. Soli, teſtibus iisdem Herodoto & &ra- bone, ſacra faciebant, & ”trabo quidem addit ſolem ab iis Mithram dictum. Hic Perſicorum Deorum maximus fuit, vt In Oe- fatetur Orus apud Xenophontem, vbi con. p. per eum iurat. Heſychius idem pro- Ver Ed. didit, & ſanctiſſimum eſſe jusiurandum Regis per ſolem dicit. BEum pingebant facie leonis, Perſica veſte indutum, tiaram geſtantem, v- traque manu taurum cornibus tenen- tem, qui taurus videretur niti ſe eius manibus expedire; ſignificabant nimi- rum, lunama ſole lucem incipere mu- tuari, vbi ab eo recedit. Porphyr. Zoroaſtres gαα 4 On Eéνo, de Ant. &αατσπν αραιον ν T—οαα σv ρο Nymph. T IIeοοι d,ορHνροο ανονα ev ai- o &C. Primum, vt ait Eubulus, natiuam ſpeluncam in vicinis Per ſidis montibus, foridam & fontes hbabentenr imaginem gerebat mundi, quem Mithra fecit, dum interiora ixſta diſtantiis compoſita ſymbola praeferrent elemen- torum & climatum mundi. Huius An- tri Mithrae alii etiam plurimi memi- nerunt. In Mithriacis ſacris, prout a Lam- ». 4 pridio appellantur, erat, auctore Celſob, In Con „duarum coeli reuolutionum ſignifi-b 4.0. catio, cum eius qua ſtellae fixae ferun- rigen. L. tur, tum eius, qua planetae, anima eti- VI. p. am per eos tranſeunte. Tale autem 290. fuit ſymbolum: ſcala erat, in qua erant c. . ſeptem ianuae, quarum octaua ſuprema ent. fuit. Prima ianuarum erat ex plumbo, ſecunda ex ſtanno, tertia ex aere, quarta ex ferro, quinta ex metallo miſio, ſexta ex argento, ſeptima ex auro. Primam faciebant Saturni, plumbo notantes tarditatem eius ſideris; ſecundam Ve- neris, comparantes ei ſtanni ſplendo- rem & mollitiem; tertiam Iouis aeream & ſolidam: quartam Mercurii, eſt enim laboris patiens & negotiator, & quod Mercurius & ferrum multum lauden- tur; quintam Martis, propter miſtu- ram inaequalem & variam; ſextam lu- nae argenteam; ſeptimam ſolis auream, colores ſiderum horum imitati.,, Qui dam nn voce bat, Mitbra. Mr u, ri ron Afe⸗ pn 6. uiu nii nare. ini⸗ 1 proe D tiu: run n re M ſen gen De I t DII PFRSARN. D 1167 mtiuur. . Qui hiſce ſacris initiabatur, per quos- Pyratheia ſepta quaedam ingentia, in riſci⸗ dam xodNaoa poenarum gradus tranſi- quorum medio ara eſt. In ea Magi & lit ſin in voce bat, ut teſtatur duidas. Nomus in 2. cinerem multum, & ignem perennem Müla Mithra. Nazianzeniſtelit. 8Jic JRyda, TeNtο ſeruant. „Eo quotidie ingreſſi incan- Gaan. TAc TMid,&*ε⅝ααα &. nemo poteſt ini- tationem faciunt, per horam ante Ale, ari mſeriis Mithrae, niß, per omnes ignem virgarum faſciculum tenentes, roeter ranherit poenas, & oſtenderit ſo ſine (guibus inter recitandum carmenignem ertur, l affectu, & ſancum. Dicuntin autem Jiſſoitabant, vt offendit Seldenus de Diis En eſſe octoginta poenae, guas gradatim Syris Synt. II. Cap. 7.) „ Pileos velati in- ee. Te oportet abinitiando peragrari. Qualis fulis, ex Vtraque parte pendentibus, ſ. ADt primum, per plures dies multam adeo, wt vittae labia contegant &malas.,, aguam transnane, dein, ſe in nem Hactenus oculatus teſtis bo. Pyra- onticere, tum, in deſerto verſari & ieiu- theia, ſiue, vt ea appellat uidas, Pyreia lpif. H nare, & alia quaedam, donec ocoοoρ, ſunt gnis ille coelitus delapſus apud Ma- elune DW vt diximus, poenas pertranſierit. Tandem goρNſempiternis foculis cuſtoditus, vt lo- Lib ſithra inintimaſacra admittebatur, ſi viueret, quitur Ammianus Marcelinus. Nedque xxIII. lannir De ritibus unae nihil peculiariter huiusmodi ritibus in ſolis templis vte- r. Proditum ad nos peruenit. . bantur, ſed etiam in ſpeluncis abditis; Lan. De ſacris Veneris ĩta loquitur Herodo- Vbi (vt narrat IFirmicus) cerimonias plu- Nem⸗ 1as: Vvaniae quoque ſacrißcant ſic nimi- rimas extraordinarias adhibebant, re- rum ab Arabibus, AWvriivgae üdocti. Vo- citabantque inter alia haec verba: cant autem AWpril enerem Mylittam, A- Monirao Gode vs Tun- rabes eandem Alittam oppellant, Perſae Ke BoenNopihg cne ſs iCon WMithram. Vt Molidtha ſyriace broli- Xα Sooνσα0ννα σνℳαεσονιι nNτο c-n. Ecam ſignificat, quod nomen Veneri ν ”””s “ ngen 1. geniitet optime conuenit: ita apud 46 Hae oct, 2n. circulum mei⸗ 1, Perſas, obſeruante Raphelengio, ziater . , a0 pien anité batis 290, . alit mader, idem erat ac mater apud La- ſplendidi. Neque hic cultus ſolum tem i. tinos. Haec forte fuit mater Heoruzn, ignem r. eſpiciebat, ſed abr tα. erant n quam Ciceroa Perſis, Syris, vniuerſis- goed Spræ, Propter eum quaecunque Ntemn que Europae & Aſiae Regibus ſumma gni ſunt Emilia, vt docet Euſtathius ad unbo, religione cultam fuiſſe auctor eſt. verſum ros7. Dionyſi. Strabo Pyropum gvarr V'erſae & Magi omnes, verba ſunt ab iis cultum dicit. Iulins Firmicus ſenn Derroc. Iulii Iirmici, qui Perſiae regionir inco- ignem ab iis dictum Mithram addit; Fimam Prof. Qunt fnes, ignem praeferunt, & omni- vnde, vt etiam ex cultu, quem in ſpe- untes Kelig. hus elemenitr Putant debene praeponi. luncis ei exhibebant, manifeſtum eſt . n e⸗ Agathis etiam, libro ſaepius laudato, aliquando ſaltem eundem ac ſolem, ſum- lendo⸗ ignis cultum a Chaldaeis ad Perſas mum illorum Numen eis creditum. geremm— tranſiiſſe ait. Telluri & ventis, quae ſacra facta enim „In Cappadocia, obſeruante Gra- fuerint, ex veterum monumentis non quod bone, vbi maxima eſt multitudo Mago- liquet. Sed aquae ſacra in hunc mo. ucel⸗ rum, qui Pyrethi vocantur, & multa dum fuere peracta. „Ad lacum, vel Strabo ktu⸗ “ Perſicorum Deorum templa, non cul- flumen, vel fontem venientes ſcro- II. unlu- tro, ſed ſtipite quodam mactant, tan- bem faciebant, ibique hoſtiam iugula- realc, quam malleo percutientes., Sunt & bant, cauentes, ne quid proximae B ðOͦèMẽ Hhhhhhh aquae Ci PARS XV. PHILOSOPIHI. &ABAEOR. CAP. HI.! 1168 aquae ſanguine tingerentur, quippe Alios Deos praeter memortas ha- orti quam ſic polluiſlent. Poſtea carnes buerunt Perſae, ſeu minorum genti- 4l myrto, lauroque impoſitas, Magi gra- vm, ſeu poſterioris aeui. Horum tur cilibus virgis comburebant, carmen meminere Strabo & alii. Nomina flio accinentes; oleumque lacte ac melle ſunt Anaitis, (Venus) Amandatus, O- Fiäe pop. miſtum infundebant, non in ignem, manus, Sacaeu, dandes, & Nannuea; Re⸗ ue rentu nec in aquam, ſed in terram. „ quae Diana fuiſſe dicitur. Atque haec de Perſarum doctrina. HISTORIAE PHILOSOHICAE voce⸗ D. PARS XV. “l SABAEORVM PHILOSOPHIA. din . eorv PROOEMIVM. che A Rabia nobiliſſima Aſiae penin- baecorum nomine vulgo notorum, quia lunn ſula, ſi ita eam vocare liceat, ſub Sabaeis, quippe praecipuis, reli- X. Perſico, Indico & Rubro mari- qui, ne exceptis quidem Chaldaeis, intel bus, excepta ea parte, qua eſt Meſopotamiae incolis, continebantur. dost Syriae contermina, ambitur. Haec Neque enim apud orientales, voces Ch vicinitas tantum inter gentes finitimas Chaldaea & Sabaea minus promiſcue ter aſtrinxit commercium, vt Chaldaeo- ſumuntur, quam vocabula riae, dra- be rum diſciplinae per Meſopotamiam, biae & Meſopotam iae, apud Plinium. ltr Aſſyriam, Syriamque late peruagatae, Cuius rei Maimonides, qui in omnibus Vo inde ad vicinos Perſas, hinc ad Arabas ſcriptis ſuis eos confundit, hanc pro- pertigerint. Eadem vicinitas, nonmo- fert rationem; quia nempe Chaldaeo- epil do ſitus, ſed religionis & opinionum, rum doctrina per eas regiones late ſpar- Reg forte cur Plinius promiſcue earum no- ſa, omniumque incolarum eadem erat E minibus vteretur, dum magnam Me- religio. hn ſopotamjiae partem Arabiam indigitat, Cum autem Arabia ſoleat diuidi in An & Arabas ipſos Grorum nomine deſi- Petraeam, Deſertam &elicem, hic non tio gnat, cauſa fuit. Poſteriorum aeta- intelligimus Petraeam, quae eſt ad ſe- me tum orientales ſcriptores, & praeſer- ptentrionem Sabaeae ſita, & primum lg tim Arabes, ſub vocabulo ra Chaſaältim ab Iſmaele condita; cuius poſteritas frr. aut Chaldanim, non ſolum Babylonios, linguam Sabaeam, hoceſt Arabicam nub⸗ ſed & Nabataeos, Cöaranaeos & Gabaeos edoct, nomine Arabum indigitabatur, vel/ complectuntur. Inter alios Maham- aut magis proprie Hagarenorum; quip- fick med Iſacides appellationes, Chaldanim pe qui ab Hagara eſſent oriundi; & ns;) & Nabataea, ſynonymas facit. Achme- Aarub Moſtaaurabab, hoc eſt, factitii i dus libro de religione Sabaeorum hanc Arabes, ex cohabitatione nimirum =è inſcriptionem pracfixit: De ritibus cum veris Arabibus. Intelligimus r Charanaeorum, Chaldaezorum, Sabaeo- Arabas Pproprie dictos, Deſertae? & Fe- *Vide rum nomine vulgo notorim. Addit sa licis Arabiae incolas. Horum priores indi: in . . (ta Ortl agrabis tas hu- genti⸗ Horum Nomina Nur, 0. nnen, gue uee — E , Yli , Ieli- Adaens, Dantur. , VOes miſcue edAs- iniun. Odes 1c Pio- Mcaeo- eſpar⸗ n etat Uici in ic non 10 le Timum keritas bicain batut, zqulp⸗ dl: aditi miruE ginng, Ek⸗ .. indic, in ores voe Oril Ad 7g ide Populi illi* Sabaei diéti ſunt, vti regio in hae Sabaea, & natiui Arabec, vt diſtingue- Avorohks SrTAr SAn ArOR orti ſunt ex Næbaioth filio Iſinaelis, & aàa Plinio, Srabone & Ptolemaeg vocan- tur Nabataei; poſteriores vero a daba, filio Chuſi, qui Chami filius fuit, vnde voce. Tentur ab aduentitiis Arabiae Petraeae CAP. DE AVCTORIBVS. E primo opinionum & religionis Sabaeorum conditore, non con- ſentiunt inter ſe ſcriptores. Saidus Batricides, ſcriptor Arabs, originem eorum cuidam Perſae, nomine darad- Rchath, acquali Theracho, patri Abra- hami, tribuit. Zaradſchath idem eſt aCc Zoroaſtres, vnde liquet a Batricide intelligi alterum ex duobus viris, qui- bus id nominis erat; quorum vnus inter Chaldaeos ſcientiarum auctor fuit, al- ter easdem Perſas edocuit. uam- vis eum Perſam dicat: antiquitas, quam ei tribuit, eum potius de Chaldaeo voluiſſe loqui, oſtendit. Ali, eodem Batricide prodente, exiſtimarunt, Tachmuratum Perſarum Regem initium huic religioni dediſſe. Is Tachmurat videtur idem eſſe ac Ta- churith, cui idem tribuit Elmacinus, alius Arabum hiſtoricus. Hic men- tionem iniicit alterius Perſae, cui no- men erat Nazarih, ad quem etiam re- ligionis Sabaeae origo referebatur. Alii rurſus, eodem teſte, deriuabant incu- nabula Zabaeorum a quodam Iauan, vel luuan, filio Berklei, quem volunt fuiſſe ex vrbe Zaituna (hoc eſt, Athe- nis,) ſita in Attica. Toan. Henr. lot- tingerus pro Berklei legit Mercolim, id eſt, Mercurius, quae lectio confirma- tur ab Elmacino, eadem narrante. Ba- tricides praeterea memorat opinionem uorundam, qui Zablismum exſtru- . doribus turris Babelis tribuebant. 169 incolis. Charanaei, qui vna memo- rantur, ſunt ciues Charae, vrbis Ara- bicae, cuius nomen occurrit apud Pomponinm Melam; & quos Carrazos Plinius vocat, qui eos vicinos Sabaeo- rum facit, & a Charanaeis Meſopota- miae diſtinguit. I. SECTAE SABAEAE. Atque haec de origine huius religionis habent Arabes. Alii Sabaeorum conditorem faciunt Chamum Noachi filium, qui abdicatus atque expulſus a patre, profugus in ea terrarum parte conſedit, quae nunc Arabia nominatur. Haec primæ Ffuet genæs, verba ſunt Lactantüi, quaæ Deum ignorauit, quoniam princeps eius & con- ditor cultum Deia batre non accepit, maledictus ab co. Lactantio aſſenti- vntur multi, in tribuenda origine ido- lolatriae Chamo, & filio eius Chuſo Chaldaeae conditori, a cuius filio dba Sabaei dicti ſunt. Hoc fundamento nixi quidam, antiquiorem & iuniorem Zoroaſtrem, eosdem fuiſſe, ac Cha- mum & Chuſum, probare aggreſſi ſunt. Nlii, vt loannes Damaſtenus, ido- lolatriae originem Seruge attribuunt. Lactant. Lib. II. Ppiphanius & Chronici Alexandrini ſori- c. 18. ptor ſimiliter, Serugi temporibus, Hel- leniſinum coepiſſe affirmant. Hic Hel- leniſmus a nonnullis idem fuiſſe credi- tur, ac Sabaea ſuperſtitio: vt idem fit, quod Graeci patres Helleniſmum, Rab- Indicem ton, tempus ignorantiae & pagani- a hac Ini vocant. Quamuis autem non voce. facile ſit quidquam de adeo antiquis, atque obſcuris temporibus defini- re, dubitare non licet, quin ſu- perſtitioſus cultus ignis & ſolis, Sa- baeis attributus, vltimae ſit inter eos Hhhhhhhz antiquitatis; 1170 PARS M. ABAEOR. antiquitatis; quoniam eius mentio Vide 7 d † lob . . Indi Zn CCcurrit apud †+ lobum, cuius aetas voce lo- uam proxime ad eorum tempora ac- us. Ceſſit, vt apparet exincurſione dabaeo- riie in eius facultates. C, I, I5. Sic lo- quitur C. xxXI, 26. vidi ſolem, cum PHIEOSOPH. C. II. III. Julgeret, & lunam incedentem älare, & laetatum eſt in abſeondito cor meum, & oſèulatus ſüm manum meam ore meo, quae? eſt iniquitas maxima, & negatio contra Deum altigimum. CAP. II. DE ALIIS EX SABAEA SECTA. Tarackuum Abrahami patrem in Zabiiſmo educatum fuiſſe coniice- re eſt Ioſ. xxIV. vbi recenſetur inter De No- eos, quti peregrinos Deos coluerunt. Phi- bilit. ait, eum Aſtronomiae & Mathema- ticarum diſciplinarum peritum fuiſſe. More Maimonides diſerte aſſerit notum Nevoch. eſſe, Abrahamum educatum in fide Za- P. III. c. pbiorum fuiſſe, qui negabant ullum ²9. praeter ſtellas Deum eſſe. Certe Be- a Apud. roſits agnoſcit eum ro Soʒνια ιτραςρα, RK Ant. coeleſtium peritum fuiſſe. Eupolemus, ib x. apud Euſebium, binuentionem Aſtrolo- c. 17. ae & Chaldaicae diſciplinae eidem c More adſcribit. Zabii ipſi narrabant, eum, Nevoch. cum doceret alium eſlſe creatorem F. III. c. praeter ſolem, a Chaldaeorum Rege 9 Ponis ſpoliatum, & in exilium miſſum fuiſſe. Nec abſimilia de eo narrat Io- fJophus, loco laudato. Rabbini Salomon lIarchi, Moſes Ge- rundenſis, & Iacobus Chaiin, narrant, eius diſceptationes contra idololatri- am cum patre Theracho &ẽ Nimrodo, a quo in ignem conieétus, illaefus eua- ſit. Cedrenus etiam, cum Abrahamus idola parentis in ignem conieciſſet, fratrem eius Hluranem, ea eripere flam- mis nitentem, combuſtum fuiſtſe ait. Arabes, qui Rabbinicas fabulas imi- tantur, iisque ſomnia inaedificant, plenius docent, quid Abrahamo eue- nerit, poſtquam a Nimrodo abiiſſet; vt apparet ex fragmento Muhamme- dani ſcriptoris, ex quo, quod ad Sa- baeos pertinet, huc transferam. „Edru, ſuper quo ſit pax, primus fuit, qui poſt Enochum Sethi, filii Adami, ſuper quo ſit pax, ſcripſit penna. Hoc poſtea edocuit Edris filios ſuos, quibus dixit: O filii, ſcitote vos eſſe Sabaeos, ideo- que in iuuentute veſtra legere libros diſcite. Iam autem Sabaei ſunt ſcri- ptores, de quibus altus Muhbammedem intelligit) dicit (Sur.1.) Aabii & Nazare- ni. Addit Arabs, eos non deſüſſe poſ- ſidere inter ſe libros Sethi & Edris, haereditario iure, usque ad tempora Noachi & Abrahami, quem Deustu- tatus eſt contra Nimrodum, ſuper quo ſit maledictio. Sed eo die, quo Abra- ham e regione Iraf egreſſus eſt, & ire voluit in Syriam, Maiorum ſuorum patriam, venit in regionem Charan & Ghezira, & inuenit ibi populum Zabio- rum, qui legit veteres libros, & credit quae in iis continentur. Abraham autem dixit: O Deus, neminem pu- to, praeter me & eos, qui mecum ſunt, hic fuiſſe ex fidelibus, qui credunt te effe unum. Deus vero Abrahamo repoſuit: o Abraham, terra nunquam deſtituta eſt, ſed ſunt ſemper nonnulli, qui pro Deo diſceptant, & iuſſit eum vocare eos ad fuam religionem, & vo- cauit; ſed illi noluerunt, dicentes: Quomodo tibi credemus, quandoqui- dem non legis librum? Et Deus im- miſit eis obliuionem omnium rerum, quas de diſciplinis & libris nouerant, nam illi exiſtimabant, libros, quibus utebantur, a Deo eſſe: & quidam eorum credebant, Mor, Ner. b. Il. 6029 n klare, AW meum, noremel, egatin qipoſt uperquo oe poſten bus dixit: 08, deo- ere libros ſunt ſeri. meln Maure- llepol. X Edris, temport Deustu- Pperquo 1oAbra- Woru᷑R Veren nlalin- edit braham nem pu- Vm funt, dunt te brahamo unquann onnuli, ſſiteum n, & V0⸗ icentes: ndoqu,⸗ eus in. rerum, en. nt, Nuibus eorum ebant, AbAlI ILLVSTRIS EORVMOQ SCRIPZA. 1171 credebant, alii fidem negabant. De- inde Zabii fuere diuiſi, & quidam eo- rum crediderunt; nempe Barhamen- ex, qui ſe non ſegregarunt ab Abraha- mo felicis memoriae; ſed reliqui re- ligionem ſuam acerrime ſequuti ſunt; nempe, qui funt in regione Charan, qui cum Abrahamo in Syriam non iuerunt & dixerunt: ſequimur reli- gionem Sethi, Edris & Noachi., Hac- tenus Kiſaeus, ſecundum quem Sa- baeorum eadem fuit, ac Charanaeorum, ſeu Meſopotamiae incolarum religio. Quod dicit de Abrahamo ad Sabaeos miſſo, id omne ex Rabbinicis traditio- nibus deſumtum eſt. Verum apud Arabas ab antiquiſſi- mis temporibus, viros fuiſſe doctos & naturalis Philoſophiae, Aſtronomiae, aliarumque diſciplinarum peritos, li- quet ex teſtimoniis maiori fide dignis, ac praeſertim ex Iobi, amicorumque eius diſceptationibus. De Arabum Phi- loſophis intelligendum etiam, quod de Salomonis ſapientia dicitur, qua me- moratur excelluiſe praez omnibus ſEiliis COrientis. Tacitus, in deſcriptione Hiſt. V. Iudaeae, eam, qua ad Orientenz vergit, c. 5 Ardbia, terminari ait, & a Iudaeis eti- am Arabiam Orientis vocabulo infi- gnitam, apparet ex Gen. X, 30. XXV, 6. 18. IOob. I, 3. Iud. VI, 3. &. Plinus in Arabia memorat Magos, „ atque Hippocum Arabem Magum no- mine appellat. Ptolemacus in eadem regione ſinum Magorum collocat. Porphyrius ex Diogene, Pythagoram, In vit. inter alias regiones, quas diſcendi P'ythag- cauſa luſtrauit, iuiſſe quoque in Ara- biam, & cum Rege vixiſſe, narrat. cap. XX. I. CA P. III. SABAEORVM SCRIPTA. SAbaei ,vt ex Kiſaezo modo oſtendi- mus, ſibi eſſe libros a etho & Edri conſcriptos, imo etiam quosdam ab Adamo exaratos contendebant. Idem enim ſcriptor, ubi narrare pergit quid Abrahamo, inter Sabaeos verſanti, eue- niſſet, ait: „Abrahamum, aperta ciſta Adami, inueniſſe in ea eius libros; item librossethi & Edris, & nomina omni- um Prophetarum, qui poſt ipſum A- brahamum erant mittendi; Abraha- muin autem dixiſſe, beatos eſſe lumbos eius, ex quo tot Prophetae erant ori- undi, & Deum reſpondiſſe, ipſum fore Mor. eocrum Patrem &c. or. . . . . Nev. b. Eiusdem farinae Maimonides putat III. c.29 fuiſſe librum de ſangtionibus ab Exe- chiele, ut aiunt, absconditum. Idem plurimos alios libros, quorum praeci- puus inſcriptus erat: De agricultura Nabataeorum, translatusque ab Aben Vachaſehiiah, laudat, Plenus fuit idololatricis nugis, agebatque de con- ficiendis ſilmenaiab, de deſcenſu Spi- rituum, coniuratione Daemonum, de iis, qui degunt in deſerto, quales erant Satyri; aliisque eiusmodi ineptiis, qui- bus a ſe manifeſta Moſis miracula con- futari poſſe exiſtimabant. Alius fuit de cultura Nabataeorum, † ex quo Maimonides hauſit hiſtoriam f wide de Abrahamo, quam ſupra attigimus. indicem Liber Haiſtamchus, Ariſtoteli falſo in inie adſcriptus. Loeibus, Liber Hatteleſinaoth de Talismani- bus. Buxtorfius titulum vertit, de lo- quentibus imaginibns, cuius rei ratio- nem iam indicauimus. Liber Tamtam. Liber Haſſeharab. Liber de gradibus coeleſtium orbi- um, & Eguris in unoquoque gradu aſſcendenlibus. Hhh hhh h 3 Alius Mor. 1172 Aulius liber de Talizmanibus, Ariſto- teli etiam attributus. Hermae adſcriptus liber. Liber Iſaaci Zabii, ubi religionem ſuam defendit. Craſſus liber de ritibus legis Zabio- rum, feſtis, ſacrificiis, precibus, aliis- que ad eorum fidem ſpectantibus. Hi CAP. PARS YV PIIL OSOPH &ABALOR. OCAP. W. omnes libri, ut docet Maimonides, de idololatricis ritibus agebant, erantque in Arabicam linguam translati. Idem tradit, plurimos fuiſſe alios, & Loan. Henr. Hottingerus, penes ſe fuiſſe ait li- brum conſcriptum a Muhammede Se- Oent. c. 8. niore, filio Iſaaci, qui aliter dicitur A- bulfarae filius Abi-Iakub. IV. DE DIIS ET RITIBVS SABAEORVM. Octrinam Sabaeorum tradidere ſcriptores iis recentiores, ex qui- bus Chaldaicam hauſimus. Itaque for- te haec deſcriptio Sabaeae Theologiae, qualis erat poſteriori aeuo, multum Corrupta & diſſimilis facta Chaldaicae, ex qua primum ducta fuerat. Neque eſt abſimile vero, huius corruptionis deſcriptiones Rabbinicas, diſceptatio- num aeſtu, aliquantum vltra veritatem auctas: quod & de Arabibus, Rabbinos ſequutis, ex quibus ſolis quidquid de Sabaeis habemus, hauſimus, intelligere eſt. Quidquid id eſt, prioribus anne- Rendum cenſuimus, ex quibus, quan- tumuis deprauatum, ortum tamen eſſe fertur. Sabaei, teſte Maimonide, exiſtima- Neb. P. pant, vti olim Chaldaei, ſtellas eſſe De- III. c. 8. os; ſed ſolem Deorum ſummum, quippe qui inferiorem & ſuperiorem orbemregat. Eum & ſummum Domi- num, & Dominum boni appellitabant. Quod narrabant de Abrahamo, cultum Soli negante, alibi traditum eſt. Quae praeterea fabularentur de Patriarchis; de Adamo, non primo homine, ſed ab aliis genito, qui fuerit Propheta lunae, & homines ad eam colendam impule- rit, deque agricultura ſcripſerit; de Noacho itidem agricola, ſed idolis non credente, ac propterea ab iis infamato, in omnibus fuis Scriptis; de Setho et- iam ab Adamo, circa cultum lunae, diſſentiente; haec, inquam, omnia apud Maimonidem plenius ea traden- tem poterunt legi. Duplici ritu Deos colebant, quoti- diano, & menſtruo. Quotidianum ita deſeribit Ali sahid Vaheb- „Primum diem conſecrant Soli, ſecundum Lu- nae, tertium Marti, quartum Mercu- rio, quintum ILoui, ſextum Belthae Ve- neri, ſeptimum Saturno.,„ Deſcri- tionem menſtcui cultus habemus ab Muahammede filio Gaaei MS. quem ci- tat Hottingerus. Annum inchoabant a menſe Niſan, cuius feſtos habebant tres primos dies, conſecratos cultui Di- vae Belthae, cuius templa celebrabant, victimasque in iis immolabant. Sexto die eiusdem menſis, taurum Deae ſuae Lunae mactabant, ac ſub veſperam eo epulabantur. Octauus dies erat etiam feſtus, & noctem eius diei celebrabant, in honorem ſeptem Deorum, offere- bantque agnum Deo Caeco, hoc eſt, Marti. Quindecimus dies ſacer erat Sammaeli, (quo nomine Thalmudici Angelum mortis appellant) celebraba- turque victimis, & oblationibus variis. Vigeſimo conueniebant in Coenobi- um Charanaeorum, dictum Cadi, vbi tres tauros immolabant, vnum Satur- no, alterum Marti, caeco Deo, tertium Lunae. Mactabant praeterea nouem agnos, ſeptenos ſeptem Diüs ſeu plane- tis, vnum Deo Geniorum, aleraim eO Hiſt. be, de nque Idem Lon. aitli. , 1 de. Oriezt, c. 8. Deo horarum. Hiſce holocauſta agnorum & gallorum gallinaceorum adiiciebant. Vigeſimo octauo die ibant ad templum, quod eis erat in ciuitate daba, ad certam portam, Charanis Aharah dictam, & Hermae Deo ſuo in- gentemtaurum, vt & ſeptenos agnos ſeptem Diis, vnum Deo Daemonum, alterum Deo horarum mactabant. Fe- ſtum celebrabant conuiuiis, ſed nullam pecudum partem eo die adolebant. Secundum menſem liar inchoabant feſta celebritate, quae in honorem Sammaelis erat, cui offerebantur victi- mace. Secundus dies erat conſecratus T Abenbalem, eoque vna potabant, manibusque tamarifcum, aliosque fru- ctus gerebant. Tertii menſis dies vigeſimus tertius ſacer erat ammaeli, quem aiebant eſ- ſe Deum, qui facit, vt ſagittae volent. Chamar, ſeu Sacerdos facit, vt ſagitta duodecies ignem concipiat, dum eam ligno fricat, duodecimaque vice ſubito in ſolum concidit, lineaque duo fila ad- mouet; ſi incendantur, ſacrum Deo acceptum, ſecus ſi evenerit, contra De- um iratum putant. Quartus menſis T hammuz peculiare habet feſtum, quod circa medium cele- bratur menſem. Vocatur feſtum Al- bukal, laugentium mulierum. Origo L. III. c. huius feſti ita refertur a Maimonide, in 29 Mor. Iibro iam laudato: „Cum Pſeudo- Neb. propheta, nomine Thammuz, praedica- ret cuidam Regi, vt coleret ſeptem ſtel- las, & ſigna duodecim, iuſſit Rex eum graui morte interfici. Nocte vero mor- tis eius conuenerunt omnes imagines, ab extremis terrae oris in templum Babylonicum, ad imaginem auream magnam Solis, quae pendebat inter Goelum & terram. Et proſtrauit ſe ima- go illa in medio templo, & omnes ima- gines circumquaque, & narrauit eis, PDII E RITVS SABAEOR 113 quidquid contigerat Thammuzo. Imagines vero flebant & lamentaban- tur per totam noctem. Mane autem auolarunt omnes imagines in ſua tem- pla, ad extremas terrae oras. Et con- ſuetum eſt, ait Maimonides, quotannis primo die menſis Thammuz (lAunii, ra- tione diſcrepantis Iuliani & Iudaici an- ni habira,) lamentari & flere ſuper Thammuz. „ Mulierum Thammu- zZum lugentium meminit etiam Eze- chiel Propheta, C. VIII, 4. Iudaeos- que eos imitatos indicat. Eiusdem menſis dies vigeſimus ſeptimus ſacer erat Sammaeli, aliisque Diis ac Daemo- nibus, nouemque agnos rν Hanan ma- Ctabant. Quinti menſis, quem cum Syris Ab vocant, octo primis diebus, muſtum in honorem Deorum ſuorum exprimunt, idque variis nominibus afficiunt. Prae- terea recens natum infantem Diis ſuis immolant, eumque in fruſta minuta- tim concidunt. Dein miſcent illam Vide carnem ſimilagineae farinae, croco, n teg, ſpicis tritici, caryophyllis, conficiunt- m m,ta. que placentas inſtar ficuum, quas in tus. nouo furno coquunt, dantque popu- lo, ad congregationem Sammaelis per- tinenti, per totum annum. Nulla mu- lier, nec ſeruus, nec ſeruae filius, nec furioſus, nec Daemonio obſeſſus, eas placentas deguſtat. Ritus ſexti menſis, Elul dicti, ab eo- dem ſcriptore ita deſcribuntur. Per triduum coquunt aquam, qua ſe ab- luant, vt ſacra facere pure Sammaeli queant; & in aquam hanc coniiciunt tamariſcum, ceram, oleas, aromata &. Dein ante Solis occaſum eam calen- tem corpori ſuo, quaſi amuletum, af- fundunt. Eodem die, mactant octo agnos, ſeptem Diis & Sammaeli. Vna edunt in ſuis congregationibus, & quisque ſeptem ſcyphos vini haurit. 174 PARSO V. PHILOSOPHI. Ab unoquoque princeps exigit duas drachmas, theſauro ſuo inferendas. Vigeſimo ſexto eius menſis eunt ad montem quendam, celebraturi feſtum Solis, Saturni, & Veneris ‚quibus ho- locautomata octo pullorum gallinace- orum, totidem gallorum & gallinarum, offerunt. Qui preces Fortunae fun- dit, gallum, aut pullum arripit, Cuius alas duobus funiculis lineis vincit, eo- rum extrema igni admouet, & Deae Fortunae pullum offert. Si prorſus abſumatur, exaudita creditur eius ora- tio; ſed ſi ignis funiculorum prius ex- ſtinguitur, quam conſumtus ſit pul- lus, Dominus Fortunae, preces ob- lationes, ac ſacrificia reſpuere exiſti- matur. Die vigeſimo ſeptimo & vi- geſimo octavo habent ſua myſteria, in quibus ſacra faciunt Sammaeli Domi- no maximo, & Geniis, a quibus pro- tegi, & defendi, & negotia ſua ſecun- dari putant. Septimus menſis, quem Syri & Sa- baei vocant primum Tiſehri, medius habet ſacrum Manium, ad quos pla- candos comburunt varios cibos. E- munt omnis generis cibos ac fructus, ſiccos ac virides, quoscunque in foro inueniunt; quos variis rationibus ſtru⸗ unt, atque incendunt noétu, in hono- rem mortuorum, cum oſſe coxae Ca- meli. Igni etiam infundunt miſtum vinum, quod bibant mortui. Octauo menſe, qui vocatur poſterior Tiſebri, incipiunt ieiunare vigeſimo primo die; ieiuniumque producunt ad 29. qui eſt ſacer Domino Fortunae. Nonus menſis, qui primus Canun appellatur, Veneri potiſſimum ſacer eſt. Quarto die tentorium erigunt, quod vocant lectum Belthae, ornantque fo- liis, floribus, fructibus &c. Priusquam ABAEOR. c. IV. V. ofſerant ſacrificia pecudum aut avium, dicunt: Haec ſacrificia Dege noſtraé Belthae conſecremus. Id feſtum per ſeptiduum celebratur, quo multae pe- cudes Diis & Deabus mactantur. Tri- geſimo die Sacerdos ſedet in alto tri- Punali, in quod per nouem gradus ad- ſcendit. Deinde arreptam virgam e tamariſco ad omnes porrigit aſtan- tes, eaque unumquemque ter, quin- quies, aut ſepties verberat; quo per- acto, orationem ad conuentum habet; qua populi conſtantiam in ſacris, mul- titudinem, ſedes, & excellentiam prae ceteris omnibus gentibus effert. Do- cet etiam, quae ſit amplitudo imperii ſui, quaeue eius duratio. Tandem e tribunali deſcendit, & conuiuantur idolothytis. Hoc die etiam Princeps duas drachmas vectigales ab unoquo- que accipit. Decimus menſis, alter Canun dictus, videtur peculiariter Lunae ſacer, nam vigeſimus quartus dies eſt natalis Do- mini, hoc eſt, Lunae; quotempore ſa⸗ cra facientes Sammaeli octoginta qua- drupedes, totidemque aues urunt. Adolent etiam Diis ac Deabus ramos palmarum in ſumma parte tenuces. Vndecimo menſe &ιubοa, per ſeptem dies ieiunabant, incipientes a nono, quo jeiunium Soli indicebant. Ab omni re, ex lacte confecta, & vino ab- ſtinebant; nec ullum hoc menſe Nu- men orabant, praeter Sammaelem & Genios. Menſe duodecimo Adar, ieiuna- bant etiam-unae, praeſertim vigeſimo ocaHο die, quo facrorum Praeſes uni- cuique dabat hordaceum panem, in honorem Martis: & Princeps duas drachmas, aerario inferendas, ab uno- quoque poſcebat. N CAP. 20, , leqg⸗ , . Pide 1 indicem W tati Ritut, tlol Gic de hil Maim. l Mor. (1 Neb.c, ſ tavium, erae U3 Per lte pe. Ir. Tri. lo tri⸗ ldusad. Mgam e t Aan- quin- woper- nlubet; is,mul. umprae t. Do- imperii, Udeme Uautur iuceps ocdo. Cichus, n, namn is Do- 010 ſr⸗ AA Urunt. TalnOs ues. eptem OO.. AD no ob⸗ e Nu- Mein jeiuna- gelino jesuon- emn, I 85 uds buno⸗ C. Id. c. 45. RIZVS SAB. LEVIIICIS CONT7 RAnRII. I175 CAP. V. ALII RTTVSSABAEORVM LEVTTICAE LEGI CONTRARII. Aimonides memorat plurimos ali- VAOsritus Leuiticae legi contrarios, .II. c. additque, nultarum legum Moſaicarum 5 d rationes & cauſas ſibi innotuiſſe ex co- gnitiohe fidei, rituusmn & cultus Sabaeo- * Vide vum indicem Oflferebant tantum panem fermen- Re„ tatum, & res dulces, omnesque obla- . . tiones melle inungebant, quod inter- dicitur Leuit. II, II. Quodam die carnem ſuillam come- dere ſolebant, quod vetitum Lev. XI, 7. Quasdam pecudes, quas occidere Iudaeis licuit, interficere Sabaei nefas ducebant; exempli gratia bouem, quem colebant propter ingentem eius in a- gricultura vſum. Ab ouibus etiam in- terficiendis abſtinebant. Nonnulli Sabaeorum Daemonas, ſub hircorum forma colebant, Propterea- Maim. ue HMνονσ ſohehirim eos vocabant. Mor. Contra, Leuitica lege prohibitum fuit Neb. c. ſacra facere U Iiſchehirim, h. e. 4⁰. Daemonibus ſub hircina ſpecie appa- rentibus Lev. XVII, 7. Licet ſanguinem abominarentur, attamen eum comedebant, quod cre- derent eſſe Daemonum cibum, qui- bus ea ratione arctius coniun gebantur, & familiares euadebant, vt Daemones ad eos venire, & futura praedicere non dedignarentur. Hoc interdicitur Lev. XVII, 1. 23. Colebant ſolem orientem, qua de cauſa Rabbini docent, in Gemarg, A- brahamum deſignaſſe Occidentem, vt eum reſpiceret Sanctum Sanctorum, cum in monte Moriiqa Deo ſacra fecit. De hac idololatria interpretantur E- Zech. VIII, 16. vbi Propheta dicit, ſe vi- diſſe viginti quinque viros, dorſis ha- benter comra templum Domini, & fa- cies ad Orientem, &- adorantes adortum Muhammed ben Iſaac eos ſolitos eſſe tonderi nouacula, & igne inuri, & mu- lieres etiam nuptas inter eos ita ſe to- tondiſſe ait. Idem in Leuitico diſerte prohibetur. R— Solebant Sabaei liberos ſuos recens natos per ignem, quem colebant, tradu- Cere, eosque, qui ita traducti non eſſent, vitales futuros negabant. Habebant obſcoeniſſimam inſerendi conſuetudinem deſcriptam a Maimo- nide, * ad quam putat in Leuitica pro-Ibid. hibitione reſpici. c. 37. Alia id genus ab eodem narrantur, qui tandem obſeruationes hac de re bid. c. ſuas claudit hac animaduerſione; ad le- 49. ges quod attinet, quarum rationes & vtilitas ab ipſo ignorabantur, eam igno- rationem ortam inde fuiſſe, quod inter res, quas audiuimus, & quas ipſioculis noſtris vidimus, ſit magnum diſcrimen. Propterea, quae Sabaeorum ritibus di- xerat, audituque acceperat, aut lectione ſcriptorum Sabaeorum didicerat, non aeque certa ſibi ac firma eſſe fatebatur, ac lis, qui ea obſeruari ac celebrari vi- derent; † praeſertim cum eorum opi-! de niones & ſectae ante mille annos inter- Noer cidiſſent, nec ipſa earum ſupereſlent Sabaei nomina. Atque his de Sabaeorum dogmati- bus, iis quae de Chaldaica Philoſophiqa dicenda habebamus, finem imponimus. ZOROASTRIS Iii iii i 1170 à Th. Beza. b Clem. Strom. Lib. I. p. 302. In Vita Plotini. 2020ASTR. E DISCIPVI. EIVS ZOROASTRIS ET DISCIPVLORVM EIVS. ORACVLA. PROOEMIVM. Raecipuae Chaldaicae Philoſo- phiae reliquiae continentur oraculis, quae ſub nomine Zo- roaſtris circumferuntur. Non deſunt quidem, qui ea quaſi ſuppoſi- titia damnent, dicantque a Graecu- lo Pſeudo-Chriſtiano conficta,? forte quia ſectatores Prodici Haeretici dicti- tabant, ſe arcanos Zoroaſtris libros ha- bere. Verum hoc minus videtur pro- babile, quoniam ſparſim apud pluri- mos ſcriptores inueniuntur; & quo minus negligantur, vetat ſummum pre- tium, in quo apud Platonicos habita ſunt Philoſophos. Hinc etiam appa- rer, non eſſe annumeranda ſcriptis, quae Porphyrius Gnoſticis tribuit, quaſi ab jis ſub nomine Zoroaſtris edita; quan- doquidem haec, vt teſtatur, a Platoni- cis, inter quos Amelium memorat, ſpuria fuiſſe demonſtratum fuerat. Quidam Chaldaica eſſe negant, quia ſaepius Graecum ſtylum redolent; ſed ſunt tot in iis durae ac exoticae loquu- tiones, vt barbaricam originem ſatis prodant. Atque vbi vocabula adhi- bentur Graecae Philoſophiae propria, idem poſſumus de iis dicere, quod Iamblichus de libris, qui Herma? Triſ- megiſti nomen praeferebant; vt haec nomen Zoroaſtris praefixum habent: ita iisdem Zoroaſtris doctrinam con- tineri, licet frequenter Graecanico ex- preſſa ſit ſtylo, quia ex Chaldaica lin- gua, a Graecanicae Philoſophiae peri- tis, graece translata eſt. loan Picus, Comes Mirandulanus, vt genuina eſſe oſtenderet, aiebat, ſibi. eſſe ipſum exemplar Chaldaicum, in epiſtola ad Marſil. Ticinum, vbi narrat ſe vi quadam aliis rebus abductum, & ad Arabica ac Chaldaica ſtudia impul- ſum; quibusdam libris hiſce linguis confcriptis, qui in fuas manus incide- rant, non caſu, vt putabat, ſed diuina ſiudiis ipſius fauente prouidentia. Hi Chaldaici libri, quos theſauros potius vocabat, erant oracula Aben Ezxrae Zo- roaſtris & Melchioris Magorum, in qui- bus, quae in Graecis ſunt corrupta & mutila, emendate & plene legebantur. Aiebat etiam ſibi eſſe explicationem eo- rundem oraculorum, a ſapientibus Chaldaeis conſcriptam, breuem eam quidem & obſcuram, ſed myſteriis praegnantem. Erat praeterea ei liber de Chaldaica Theologia, illuſtratus copioſa de Chaldaeis, Graecis, & Per- ſis diſſertatione. Poſt huius Comitis mortem, hi libri inuenti ſunt a Ficino; ſed ita detriti, ac difficiles erant lectu, vt nihil ex iis elici poſſet. Facilius adqucemur, vt credamus, haec oracula ab homine Graecanicae Philoſophiae perito fuiſſe translata, ſi in animum reuocemus, Beroſum ſcripta Chaldaeorum, de Aſtronomia & Philo- ſophia, in Graeciam intuliſſe; & a lulia- no, filio, ChaldaeoPhiloſopho, theurgica oracula, aliaque eius ſcientiae arcana græcis verſibus edita fuiſſe. Sane ſi haec, quae nobis ſuperſunt, partem non con- ſtituunt Chaldaicae doctrinae, quam graece ri N. Vr⸗ ſul er, dul tar TI qu 1hen bis Che e mer pi⸗ not hor. —————— De Vrb n⸗ Debtb e aaroce axdak. 9, As, 600 phe fer te I 60 ulanur, jebat ſbi cumn, in binarrat (lum, & impul- e lingis 8inclde- eddiuine entin Hi 8 potius rroe Lo- Ninui. upta & ebantur. nemeo⸗ entibus end ean myſetis 4 ei lber uſtratus Kber- (ochn’S 4 Picino; t lectu 1 redams, ecanicie nalata, ny ſorioea KPhio- Na M/. heurgicr e MiI e 6 ec, ocOܽ²⁰½ quam glaece De Vrb. ORACVLA. 1177 graece ediderat Beroſus; veriſimile eſt, vel ex titulo, hic eſſe nonnulla ex the- vrgicis Iuliani oraculis, quaedam enim ſub eo nomine a Proclo laudantur. Ad ea, quae dicit ſibi fuiſſe Comes Miran- dulanus, quibus adiectus erat commen- tarius, & diſſertatio de Chaldaica Theologia, quod attinet, coniicere quis poſſit, ex iis quae habemus Ple- thonis & Pſelli, qui praeter oracula no- bis interpretationem & compendium Chaldaicae Theologiae exhibent, hau- ſta eſſe ab eo ſcriptore, cuius argu- mentum & methodum ſimilia, ſed co- pioſiora deſcribit Picus. Inſcripta porro haec ſunt oracula, non forte metaphorice duntaxat, ad horum diuinam excellentiam deſignan- dam; ſed etiam quia oraculi reſponſa exiſtimabantur. Sephanus teſtatur —„ 2 * 4 X* 55 c XæXι Marcοοννι αuαιπ σοαι νανο%πς, α AeXρ+ααοσ EXNXνον orouu ς habuiße αα gquod apud barbaros fuit vt Del- phenſe apud Graecos. Hoc inde con- firmari poteſt, quod Platonici reue- renter admodum de iis loquuti fue- rint; cum Proclus in Timazum aſſerat, Affyriam Theologiam a Deo reuela- tam fuiſſe. Idem alibi, citato, quaſi diuino, vno ex hiſce oraculis, quod de Ideis agit; inde a Numine Idearum Orαα&lντW confirmari, Platonicamque do- ctrinam a Diis ipſis probatam colligit. Quaedam ex hiſce oraculis, quae temporis iniuriam effugerunt, pri- mum edita ſunt Lutetiae, a Ludouico TIüiletano anno 1563. cüum commenta- rio CGemiſti Plethonis, & titulo Magi- corum oraculorum Magorum a Zoroa- Sre oriundorum. Eadem rurſus trans- lata in Latinum ſermonem, & edita fue- re a lacobo Marthamo, cum commen- tario Pſelli, ac tandem ab Opſopaeo Lutetiae 1607. ad Sibyllinorum oracu- lorum calcem. Verum a lFraneiſco Patricio multum aucta fuere eæ Procio, Hermia, Smpii- cio, Damaſoio, Symnoſeo, Olympiodoro, Nicephoro & Arnobio, adeo, vt excre- verint, prout numerat, ad CCCXX. verſus. Ea praeterea, maioris per- ſpicuitatis cauſa, ad certa capita redacta, & latinitate donata emiſit, an. 1593. Poſtea latine edita ſunt ab Ochone Heurnio anno 1619. inſcriptaque Sn- era oracula Magica Zoroaſtrie Ba- drianae Regie, & Magorum Principis; ſed dum ea nititur ſtylo expolire, & meliori latinitate induere, quae ge- nuine ac ſincere tradiderat Patricius, ea inquinauit ac corrupit. Temere praeterea continuam orationem ex hiſce fragmentis, inter ſe nequaquam connexis, & apud varios ſcriptores ſparſis, efficere ſtuduit. Patricius ſane non exiguo labore haec collegit, ſed modorum in verſi- bus minorem rationem habuit; imo & interdum verba ipfſa negligentius ex- ſcripſit. Nec vlla certa via eſt, qua, quae omiſit, ſuppleri queant, qualis eſſet comparatio eorum cum ſcriptoribus, ex quibus hauſta ſunt; nam neque o- mnes exſtant, neque vbique, vt tamen profitetur, nomina eorum addidit, ex quibus petita fragmenta „exceptis iis, quae initio occurrunt. Quidquid id eſt, ea hic, ex eius editione, quae o- mnium perfectiſſima eſt, vna cum ad- ditamentis, quae alibi nobis occurre- runt, & coniecturis, quibus quaedam deficientia ſuppleantur, proferemus. Quamuis autem plurima ex hiſce oraculis ita ſint abrupta & obſcura, vt primo intuitu riſu potius, quam aeſti- matione aliqua digna videantur; atta- men qui in animum reuocabit, toti- dem ex iis, quae a Plethone & Pſello explicata ſunt, ſine his explicationi- bus, non minus ridicula viſum iri; ſed Iii ili iz explicata 17,6 20ROASTR. ET DSCIVII: EIVS explicata Chaldaeorum eruditionem retegere ac recludere; is facile ſibi per- ſuaderi Parierurerian reliqua omnia, (ne obſcuriſſimis quidem exceptis,) eiusdem eſſe generis, adeoque non de- buiſſe potius, quam ullum ex ceteris, omitti. * . Verba (Hactenus anleius. * Nos vero interpre- tis. TATOT ZAPOAXYXTFPOT AOTPIA. A. Moyag, Auds, σ Tehαοσ. Pſell. n= raresnt Mær 61. Dam.— Tavas és Mord doο erd. Proc. Dam. Aude ag raeg Teoει —2 2 „ — ramze*αXαοαvαα. KAτ¾d e!6 cοα ανου ⸗N TA& τ++e En- gραρ αν ⁹. S 5 Dam. Harr Pa, s snNͤν Nνανναι T*αα 76 Moyds Aoν. 1/ / c . A6ε*νß οι αορ 3 T *ιαι. . — 7 Proc. Els eia vιο N dρ IIaTr&αοτα = 6 & a τντι. „ „ 7. 7 R 39, 7 Od 1 Sαοααν ααατιιιυανο, ασ. äHi&*ννσα er†ατο. „ / . 2 „. dis Eig T 6a α0οσν Nes IIaτοοοα. 1O Ne rauv& ο„bäονυο§ 4 2 7 » „ „ „ ⸗ „ àà2 Dam. Ko) ℳναα sν a*τπ τ A6sανσα , „οDia, R) oααd+¹Üο τtöοα. 20α, oë ρdαι+α 4X &τσυ 6ετονααυα2, 15 » — „ — X / AXι 7αααςσ οοοα⁰ * RHε ορς 7ε ρ drayct. , Tegò ασ να, e 9' dα —α 9. Hæ, , restr 4, d & zveαο Tr* Xeνα+ ι½¼. Ka] zs75= reoν⁰ Ar d .”o⁵ Mqren vvs‿„*ν*o o o. 1 nWaùναTINr 20 Proc. Erden dgoauασ ναιαου ,hο oαρπς ,. Ervdey vαα es ανα +vοτ νοσασ 40 quae emendatu facilia, & manifeſta erant, aut alibi emendatius edita, cor- reximus; dein verſionem ipſam Lati- nam variis in locis interpolauimus, vbi neceſſarium viſum eſt; licet operoſam neceſſariarum mutationum rationem reddendam nobis arbitrati non fſi- mus.) ORACVLA ZOROASTRIS 5 „ „Vnum, duo, & tria Principia, Bi paterna Vnitas eſt. (vat. Porredta eſt Vnitas quaz duo gene- Dyas enim apud hanc ſedet, & inteleltu- alibus fulgut at ſeionibus. Et gubernare ommia, G& ordinare unum- quodque non ordinatum. Toto enim in mundo lucet Trinitas, Cu- ius Vnitas initium eſt. Principium omnis ſectionin hic eſz ordo, In tria enim Mens LPatriu dixit ſocari . ommnia. Cuius voluntas annuit, & iam omnia ſocta fueré, In tria enim dixit Mens Patris aeterni. Moente omnia gubernans. Et apparuerunt in ipſa virtus & ſa- bientia. MDWU Et multiſeia veritäas, Ex biſce fuit corpus Trinitati prius- quam eſſet, Non primae ſod cuius quaez menſarantur, Principiis enim tribus hiſee capias ſer- vire omnia Sucrum primum curriculum, certez in medalig Aerius, tertius alius, qui in igne ter- ram fouet. Er ſons fontium & fontium omnium. Matrix continens omnia. Inde affatim exflit origo variaez ma- teriae. Inde tractus preſter obſeurat Korem ignis, Inſeliens ◻ I10 15 20 A⸗ le — — „ nanüeſtn lin,cor. umati⸗ mns, vbi Perofam ationem on ſi- PRIS — lpie, vot. lo gene teleldku- 1. eunur. 1tol- ordh, r ſelli , one eterni. 6 Priu. runtr, Niar r.- lerte ij Ge er- num. t . ram Nliens — 20 25 30 35 ORA0VLA.— 7 . „ „ 7 . Réσν¾iu 6*ocααοσπιαο coο ροννονι. A Sdâbâ*⁵. 2/ „ —„ „ „ „ Agναα eis T ατισ Tet,e, Aττιαας a P* * 7/ . IIArr G. Harzo α NŚ. Pſel. E' avr; IIarρ owaορα O6 e, e&N Sratteer voepa Ntονααα idiey . » X 2 2 — „ 2 „ Paoρ αdο a οbnαα οℳοMü àατιερρ7α 10Xνu⅓ανρα. Hrr Yοσ αονσςρa*τo αα N - αα . R — „ 2 Asuvv*εον, or zoοοατ%v NMtdr Vryea dy- AV. Pfſel. Eiæl zava nοαρ sνσ% ανvνNvt. X Proe. TIævρνε O . IIoA αoοοα Ex IHIaroes aX“+₰.iνXομνα vés dn- . „. / „ / » Egvα voρας aρ rατο5ραοα N π a†α;- é X⁰ —„ 2 „ R — 2 IIaοσ α%ονοαπν ασρ —‿ροσρ „ 2 * / 2 „ ⸗ „ Oορατ—☛W οπνιiν uν *⁸οοwνo—n eis dρ Tov sodντρα. Mjre αο T II†ooρ vos D νHhs7— c 2 ⸗ Psyla, 6 ey Sσ οτεααα αο αυ ο*τνασιο ukhteyra. Eι T αα voι αι;˖ιον N&ν &νι D „ 2 — ITIaa r cα Tς οαα. A5ρναοααπις. 2 2– — „ „ Es Pag zας † wa‿τ%HO 6v.ν, α zn- X — — roανοορνοÜ7 „ — „„„„ * — 2 „ — 40⁰0 Myd 8, 4à Sαινιν6ντα ταοιραι 2,ö, - 2 e, X * 2 Ka]) ev 77 Adατσι 2Aταα r“ eodααd⁹s ια. „ . „ 2 „/ „ 2 X —„ OO Yαρ ci OMν τν τεα 76 7 — Toy 7 / 22 Envy drapr, karα⅓ αι ααρoa N Néc. / . ——– 2 DoAρ⁵οο αο æτ—α No eoν„α õäõä „* D 27 . 45 Os†*αα voν vo α A‿αααà XαπM⸗H)οννι r. OAXα ανιοι, οα ααα. 1179 Inſeliens cauitatibus mundorum, omia enim inde. Incipit deorſum tendere radios admi- randos. II. Pater & Mens. Soͤͦ m rapuit Pater, Negue in ſua potentia intellectuali lauſo igne proprio Neque enim a paterno principio imperſe- Cum quidqaam rotatur, Cunda enim perfecit Pater, & Menti twradidit Socundae, guam primam vocont gentes hominum. Sunt ommia ab uno ioene progenita. Patre genita lax. WMultum enim ſolus E Patris robore decerpfit mentis ſio- rem. Opera intelligens enim paterna Mens a ſegenita. L Omnibus inſeminauit vinculum igne grauis amori, Vt omnia maneant in infmitum tempus amaqntia. Neque omnibus Patris contexta intelle- Aualiter monſtrat. Cnanentia. V in amore maneant mundi elementa Loteſt intelligendo paternam Mentem in- Omnibus ſontibus & principii. (dere M enim torminus paternae profundi- tatis, & fons ntellectualium. Neqgue progreſſus eſt, ſod manfit in pa- terno profundo, Ert in adyto, uxta a Deo nutritum ſi- lentium. Neque enim in materiam, ignig, qui trans primum eſt, Snam potentiam includit operibus, ſed Moente. Dymbola enim paterna Mens Jouit per miaundum. 25 30 35 40⁰ Qui intelligibilia intellgit, & ineſffabi- 45 lia exornat. Integra partitio & impartibilis. Iii iii i 3 Mente n80 20R0OANTN. E DOα⁰.. EV§ Mente quidem continet intelligibilia, ſonſum vero addit mundis. Monte quidem continet intelligibilia, ani- mam vero addit mundis. 2 AQA , N⸗= 2 Né à&νaαιιτιαπιοοια, οαν τα eai uéσς 2 2 6. 3 „ B * 2„ N ut* α+ναπv7ταẅονασα, Loxi“ &α Z a néοαα, J. Nae, Noyrd, “ Neeez. III. Mens, Intelligibilia & Intellectualia. Dam. & ατ1ππο NOτ T& v/πW”⁹. E T unius Mentis intelligibilis. 50 Procοννnαaooνι Ns να1nHνdds — Non enim ſme intelligibili mens ſt, ον bναρτα von eſt ſeorſimim. Trà ué, st eed e 2, loa vedvra Werguien ſunt intelligibilia & intelle- voεv7. dualiaquaecungue intelligen- tia intelliglntir. N—.. „„ 6 2 . . . . . 7 . . Tg uννοπτ 1 vomév. Intelligenti alimentum eſt intelligibile. Marav r ve/ανε er v& b*o Diſce intelligibile quoniam extra Men- tem exiſtit. Xe. Ka) r8 NS 1o rà* ααρνναν —ÖR a. Er Memis quas Empyreum mundum agin. 55 Ng Ngs és* 6& revανρ ro Mentis enim Mens eſt ignei mundi 4 artifex. 18. o r α bν7vναναHοοα xarendy Boov is⁸ Qui ſupermundanum paternum profun- vodv†. dum ſeitis intelligenes. vemrà ra Tuiec Ap. Intelligibilis omnix ſectionis princepa eſt. Est Ja; T venr”y, 3³ Xen c 66,“ vé E enim aliquid intelligibile, quodopor- dier. tette intelligere flore mentis. Dam. HI dρ rνα. d Nö, aο Si enim inclines ut mentem, & illudin- von, tellexeris, 60 α rt veν& E⁵ vofα. Vrt aliquidintelligens non illud intelliges, Es αρν ααι M enim roboris. Cireumquaque lucidi potentia intelleltu- 50 55 6⁰ 65 AASον Mbαts vρ gednρυα ο. ntie .. alibus fulgens ſodionibus. Ov X⅞ õ voc rSε vesore“ Non ſane oportet vehementia intelligene Sρααο, mmielligibile illud. ANRR& v» rαναα τ☛α X„ονιοαIι—ιπςπ Sed mentis ampla famma, omnia me- rodag. eere, 65 HX,“ rà&venr e6αο. Xgα aα r&τo vα Excepto intelligibili illo. Opus eſt ſane ο., hoc intelligere, Cilludintelliges I pdoο nτααναννàovρ α π nuv vee Namß inelinaueris mentem tuam, etiom Ob d†τοασ Non intente. (rem AN &SνορτiορροÜ uu SPegovra Sedpurum, conuerſibilem oculum, feren- Ee Toxi räs eεαραα⅜ „»éov, eis r9 von- Animae taeendere vacuam mentem in intelligibile, 10*, 70 Oορρα a ρàXs 13 veré̈. Exe é vés brdανρα. Tò ει voë rαα 8 9ede, . „ 2 Obvàο αοαα voα, απαασο » — 7 Ob v& wοριααις νοπταπ Vre cognoſcas imellgibile. uoniam eſt ezxtra mentem. Deum hbunc intelligit omnis mens. Won enim mens eft ſine intelligibili & in- Seorſim a mente non eſt. (telligibile lnis 70 m . 5 1 K N * Gibilig, lumn. Aurli. enr , 5 intele n- Gibile. ,Mer. Mmgit unt, 5 rlfun⸗ lepreſ. Mor. Mmdir. eligen 6 In- lenn ig Me- ,ſine 65 nteler n,ttiN en 1, . 1. entem lonis ORACVLA. 181 75 Tolz d vo vess veeget zensHοσ A αα Eina e ννντα IIar†*ς ταιι α— Kæ] TS voei aie Te Aéves d6ννο οoοαρd- Avli. IIna Tεαν.. α%0ον⅓ς rα., ase Te sve denvo sοαα. ARXXα ⅝ Gοναaα ιανι aαn,ανι⅞düö- yle. 80 Kôσραπ ε ονοαιαοο, keαπ αUmIar pes Svinnv. Tzo νονον Eααραι°α νρν Hναα 1αο PoXαπν„. Kaj rointzg, 9 aurspp⅜ renrivete r09 xοοαν Os & Nô& Sbooe o Eov aααι£ ro&+ 1ρ . νροο αυαυd α 85 IIοαειαινοαος, πνσα⁴ dναα Tov. Nocgote dsον*vãà ae ẽü4 αα, Soοασα σ6α— σι 1 r dryr. Tà& τ+ντνττ— ισ. Erenyeosiv“ coicανν. Dsgovα, nbα vcs Kéoν αραουοιαυαυμͥ 9⁰ ² Ng AXν, Tο veDεα Jdyzs X7. H 23S ag Abvatet 70, znciνρ, Nos adr gciv&. . WGes, I a,, Apαv7. I. IoNα dy sε sreGalpss SPagtves, 7 c / 2 2 2 28 Eryoοαανο τα e, ais Anταtoꝶ sd. 70g7ρ. Trôn τ. àτας ραννιιυανο. 2 S Aνας Harge Soα vosga ρ, veon- Tc. Auc τος νρς Hα νασν àρατ⅛αα Ver. Aiazxo btatet l 77 Kaj ra π6ναοααιναWπιτι—+% à Darö,*ρ. aαεuY Vnis intellecualis intelleltualibus Pre- 75 Leeribus ommnia. Cedunt ſeruientia, Patris perſuaſorio conſilio. Et intelligere, ſemperque manere impi- gra vertigine. lontes & Principia mouere, ſemperque manere impigra vertigine. Sed nomen venerandum inſomni verti- ini. Mündus inſeliens celeres ob minas Pa- 80 tris. Sdub duabus mentibus viuigenius fons continetur animarum. I opifex, qui ipſe agens mundum fa- bricatus eſt. Qui ex Mente exſiliuit primus. Indutus igne ignem, vinculorum vi temperet Fontanos erateres, ſui ignis ſorem co- 85 hibens. Imelle dualibius fulget ſectionibis, dmo- re vero impleuit ommia. Infegarata ſigurari. Examinibus ſimiles feruntur, perrum- pente Per mundi corpora. Ouae Mens dicit, intelligendoſame dieit. 90 Lotentia quidem cum illis, Mens vero ab' illo. IV. Iynges, Ideae, Principia. M Ee quidem baez ſoandunt luci- dos mundos Inſelientes, & in quibus ſummitates ſunt tres. dubieltum illis eſt principale pratum. Principia, quaez intelligunt Patris opera 95 intelligibilia. Senſelibis operibus & corporibus cir- cumdedit. Transuectrices ſtlantes dicere Patri & materiae. Et manifeſta imitamina non apparenti- um facientes. 12 11982 X 2 2 △⏑ 2 A52 — 1. ka 1† aln cis 1 , äl 2 / leg ovres. 7 100 NS; TIærvρS boie voigas aXαναπſú. , 8, Nanpuéνρ 234 ς, ns ταατ 8αια oaνσ EEs oper rar r ρ ny OsMij're Té6- 76. . — 2, 2 76 IIar, *οαWνα R τXNν ; 2 X 7„ » — Zeomy &ατ☚σ uePSoααιονουυ 6τοοον 3 7 Ai &ν οαι 105 AN SHεραιMσοααν voρορα rv&‿ eiαe- σα. Eig Xρoοε—ρ 6⁵Nυͤ oρ dvab roαν² 6e 7 X /. . 5 péρowͤνοροαοα% ν α☛ nτ—, & απιπι„ι o*. . ‚, .” I ραπαανι£ äõ avn, 7 * /. 5 7„ „ Havrονοαςςουμυ *νιρνααα, οKic zzs,sieHe õäü ARa,, õ bnpvερνοο ,„ cοσασει rεοα &. . AAMα Aè ερνππ ued*αο, αοναν ο J* S 2 N dogtorraj ren*οαο xe& απ Rνα εN Z Epvoiα voe zmyis a vdooαuααι αs, IIoAαο οα. αινο 7 voρα ,9£ AnoiuHτ⅜ Xgν„u änaaρ do*αςνοννó ςdο Ioc TI†⁹ooοααο . 1 7 rarg ooρoναο ² TO BM°àbνvpêoiα ,te/́, & vασσv]́. Noæ ucvα Iulet 6. Exdrn, ZoN„νι cρTeer—ρινσα. 'g abrg Pdo rart gdορνHα. Aei⅛ατι⅝ r ehetwyol, α onnοdα o α ο Iabρ1ρ Nι rargoey Evæe. Ka reanαα αα 4, , 33 „eα 7 ο* Je aντ+αα 20ROATR. FT DCOIPVL. ES Et latentia in manifeæftam mundi gene- rationem imnſöribentes, Mens Patris ſtriduit, intelligens, inde- 100 feſſo conſelio, Omniformer ideas, fonte vero ab vno euolantes Exßilierunts a Patre enim erat & con- lelium & ſinis. Per quae coniunguntur Patri, per ali- am atque aliam Vitam, a diuiſis canalibus. dod diuiſae ſunt, intelleltualem ignem 105 borte nactaeg, In alias intellectuales; mundo enim Rex multifon mi Propoſuit intellectualem t)pum incor- ruptibilem, non ordine Veſtigium properans formae, prout mun- dus apparuit Omnigenis ideis donatus, quarum v- nus fons. Ex quo ſtrident diuiſae aliae, Iimmenſae, perrumpentes circa corpora. Quae per terribiles ſinus, exami ſemiles Feruntur conuerſae, Circumquaque au- tem alibi aliaez, onte, Conceptiones intellectuales a paterno Multum decerpemes ignis ſtorem Gdeae In ſomnis tempori. Vigor principigeniae Primus Patris ſeaturtit; buius autem per ſe forens ſons. — Intelleltae ideae a Patre intelligunt & ſae, Conſiliis ineſfabilibus motae vt intelli- gentes. V. Hecate, Synoches & Teletarchae. E, ipſo enim omnia exſiliunt mundi nibus Implacabilia fulmina, & preſterum capaces ſinus Lucidi vigoris patrogeniaz- Hecates. Et Hypezocus (ſuccinctus) ignis Fos, & Jortis di gene. 9 e, inck. 5 , 1t G con⸗ ,per ali. n ienem ſo, nimn Nex n mor- 4 ltmuh- rum d- no munti minibas gle a- (int, hutemn n (de I igente I Auten lgut t ineli etarchue, . . rlern, 120 AAll. . Hiritu 125 135 ORACVILACIALD. 18, HeHaâ& Mααο ιπ ααον. bessn as 7 ens ooa* soss Aροτπiαα α%ο. S, Eyeαννα dm à οA αα⁰ α e, ooν grν, Oros s 6αα⅜ vosëede Avooο ααι⁶⁰ 7caαρ. Or l zu Caon- . SPegs. ori ) Soaéοα οo α Eucdτ†ι s- X . K 36 2— — » / A/ Sαπ Tois Vov„Xνευαι A4„α ndoger 7 οο Mæevα drataépoto. AA 8 X X „ 22 . 2 4 — . „* DPosgo! 7d* νv7 eiοα 1& IIer 1 ο 2 — e * — * 7 A Doreciot väo savrov, ekéi. r e. T rozos 7 &σραοοααν α αοον Oi TeNeripra, oνehon raà v ς Eobeo=- eορνσι. Teis de ouoρορ voοοοο voeoi ronsoσανα raba PBEua 9e säρνονσ ANAXα εMοαο αů JXανα To² . Xeνσ¹ Eos aααιι αανιινιανα A Srwrς ε„α— derr Se. AN; Tααπνια νν, Woxme G' - avyrc. 140 145 AXα ⁵ aoα. TIævv†+οoν αν OεNſ+Eůn Ogeri. M* ι d+*τιν τνιινοαα οσααανu„î¶à T0ρ, O ι rà ArτοHνανNα αοα dycigoydc, * — „ » Kaj ανaααατιαιαα α cανααιταοoαν ¹οα 7 °. H 6. wuon, bbαα. O“ Vox zdo rdte Iargeg Soga Gagvor, Aàυιοι*ας Aαουραυρ Casj, JorsTt 6α1. 7 . 7 Ko e ασ rοππ⁵ 2 ος°a ριοι α wον. „ X 7 7. XN 2 NS& YPap Aikna, w&α, T1⁰ο T ν* et 71 &σαgα £, Wpiritus Polos transignegs. Cüiſtodiendasprefteribus ſuiz ſummitates Immiſcens vigoris propriam vim in yu- ochibus, Quo mundus habeat intellectuales Ra Rentatores infoxos. Quia operatrix, quia largitrixeſt ignis vitam Quia vitam ferentem implet Heæcatae uinum, Et inſtuit dochibus vigorem, qui vitam B dat, ignis Magna efficere valentis. Sed & cuſtodes operum ſunt Pa- tris, Amilat enim ſeipſum, ille urgens Tormam induene idolorum. Teletarchae comprebenfi ſunt cum Syno- chibus. His ignis intelleltualis intelleczualibus preſteribus omnia Cedunt ſoruientia. Sed & quaecunque materialibas ſerui- vnt Synochibus. Induti armatum vigorem luminis re- Jſonantis. Vigore triſalco mentem, animamque armantem. Varium Synthema iniicere animo. Neque ſuperuenire empyreis canalibus ſarſim, Sed colleltim. Hi vero indiuidua & Jonſebilia effyciunt, Et forma corporea & depreſſa in ma- teriam. VI. Anima Natura. Quod mens eævſeſtens ignir Plendens, vi Patris Iĩmmortali: manet & vitae domina eſt. ki tenet mundi multas plenitudinos ſi- Rl n. Mentir enim imitamen eſt, fabricatunm vero habet quid corporu. Kkk kkk k Mivααοον 13 135 140 145 150 5 I8 ½ Mry péza νι ισνο εdα 7 πο Mer ₰ raretnog ckoiets, Voxvn, s cicv. . sανσDH⁰%„ TA drr, ver eer Pρ N& ed, S Wox . Wopi ' ed σαια. doνα Hasa pτσà Tlarig Avdo, Ts Ge- v T8. Agdhv PopSα Pa Or, zop, alseα 260α. vovlIsα.απ7 1r ugag αα r⁰αρα α Peyſ Pox Zag 5 σνααUαμs⅛ 7 92 α Obνναυd 290 cιNσα era 78 mrargis. Kizgtra εαα¾ ν seÿHnοo Avον. Nœros αα t eas Ougt ar)er O5 zos- TS IIaT†οο r ar. Agc ⁰ 0α goe dnud n6&συοανσ τH6 Sen, Ovezs eg 9eé doo ns 1do uααα , Ka) raν jeGr Tec wihrce 5ταςια ½ r. M, αν αιWes, A6es”e“ Svotet 7σα. kNénH O'venris 3 3 ad†οooονα 1r: verr T0* 6σον Rkaj Tis zuoos „£ zny rρρ Taαα x dναταο Auνανυo, α Gaαι σιd dç»l*τα Xαοο. ρ. Néαſενα Hana, 7 js. Tò* *M“ αισιον να vααρ » Rge† daer Se, s 5* K rarror géce α⅜. T defma 90 T bÿnredè σοÜHαιι 78 ué- ι½π õ DN, Cany, an kegvSαιοαα 5X²nuͤo“*ν Arαs Aecen,, &r. TrS a arriugu 7Z0OROAST ET PlIPVI. PVS. Miſti vero canalibus ionis incorkupti- bilis opera eſiciens, Poſt vero paternas conceptiones anima, ego habito, Calida, animans omnia, repeſuit enim Mentem in anima, animam vero in of- vore inerti Woram impoſuit Pater hominumque: Deorumaqué. Affatim animans lucem, ignem, aethe- ra, mündos, Coexſeſtunt enim naturalia opera intel- leltuali ſplendori dAnima enim eſt, quae exorna- uit mügnum Coelum, & quae ornat Zmul cum Patre. Cornuo & hus ſrmata funtſurſum. Humeros vero eircum natus'a mmenſa Deae attollitur. Patris. Praeeſt natura indefeſa mundis & Ope- rihbius, C. velum ut currat curſäum aeternum tra- hens, Er celer Sol circa centrun vt aſuetus veniat. Ne inſpicias natunam, fatale eius no- men eſt. VII. Mundus. O'f= qui per ſe operans fabricatus eſt mundum Etiam altera quaedam moles ignis erat. Haec omnia Per ſe eficiens, vt corpus mundanum abſöolueretur, Mundas vi manifeſtus fiat, nec videutr. membranaceus, Totum mundum ex igne & aqua & terra Et ommi-alente aere. Arcana & ea quae proferuntur mundi Vithemata Aliam iuxta aliam vitam ev diuiſes ca- nalibus. Deſuper permeamir in oppoktum A 150 155 160 165 170 Un. 1ho ſveorttpr. Nr,Cnin, g Nirenim vro inlor inumngue, ip, gefbe- era inel. I5 , eyorna- Ponre. rſin. mnſi in oper 160 mntro- Oſum eius N- ricu merul⸗ G donul ideunir m 5 Mund e. 75 180 185 190 ORACVLA CIIALD. 8; 2S =S E „„ , Ato †& εατο †α Png, Wα rsAWτι A6αονο,, ℳRo* 17 2 7 4 e 2 5 Nopiovoy, Sda arςροαο Aρ“ MαιMω *να½; 70; Zoo ρο* 2e. 7 „ . „ . Ktyrem srioαρααιπ αν ν Oar esα dorx O. — 7. Q 2 7 7 Hyyas ο α M RX ρον †αο Soνααιαον ο⅞ρ⅞αοαν &αι. 2– » „ „ „ A 2/ è gaot. 1„ „* X 7 2 X è õl &¹ον4 Méον Tνταοο. !H 6. ooα⅓ Tay a ταν eXνασαρ ρνoον ooα Tr. „ 7 27. N 2 2 5 NS Mασρ¹ιH.tt τιa, T0 2 Teν , ve T α☛οτ . „ Ovνι ”ôMU „ „ äl uνο. 2 X — 7 7 Teoy segνον ud—T†τιαοds νvNMματι ρρ5υταιοαουzes. — 8 ͤ, 2 . 2 Hyée d zoA“uαοο ααανρ Asoooοοο αW a, 2 H. . Zaoοv HEehαμ SPsec8 ezf- der. Tav gy, ége TDeig, dhαρ 9 e alaα 6„ůας / / Hée .νορι τουͤ „ „ N . „ II c&αο r XννιMο Aανο πWα vco*“, 8 7 5 7 „„ M râοα ταWτρυ.ατ—ο 17 R „ „„ IIie ε ρνSα Sα ODeg H,. N. N 7 * , D 1 –D En ns,e . 9 “uνvo² aXo, AανK8 τοX⁵α vy X — — 9 7 To Wραατ+†το νο Uνπριαυúwυαςυνα NInker Aoν ‿Nντπ Osοοορv⸗, Eé. οντ+ Oesge, SH * 8i Mz&τααουσνα 2 g. 7 „ —„ ; „ 7 Te oτντι o α u9Nnm—lo““ τι dαναaρναοα ê õ õ Per centrum terrae & guintum medi- um, alium Veneum, vli deſèendit vegque ad mate- riales Canallts Vitam ferens ignir. Simulo incitans ſeipfum lumine reſo- nante. Fontanum alium, qui emppreum mun- dum agit. Cemrum a quo omnes, uque gaa Forte aeglales fuerint umbola enim paterne Mens ſeminauit ber mundum. Medium imer Patres ocuinsque centrum Jortur. Mentis enim imitamen ef; quod vero fa- brefactum bhabet oaliquid corporis. VIII. Coelum. SPem enim in moles firmauit Pater Frmamenta mundorume. Coelum rotunda figura cincumcelaudens. Pinxit multum coetum ſtrorum non errantium. Animalium vero errantiuen onſtituit Jeptenarinm numerum. Terram in medio ponens, aquum vers in tellunts ſenibits, Atqae aerem ſitpra haec. Finxit maltum coetnen aſtrorum non errantiam, Non tenfione lahorioſa mala, (ratur. d ſrione erorem non habente, ot ſe- Tinxitque multnm ooetem aſtrorumn seon Er r antiln, Lenem ad ignem cogens, LPixione erroremnonhabente,et ſeratur, Sexr eos Conſftituit, ſeptimum ſolis Modium iaculatus ignem. Quod inordinatum in eis hene o dinatis ſisſpendens Zonis. Parit enim Dee ſolem magnum e, ſplen- 2 „ 175 180 19 0 195 200 205 2¹0⁰ 215 220 186 Alro, zzee, ried He 7 6°£⅓ οα, Hictuts* re οα 2 cαHMvειο ααπτι 00* „ KéôNXανποπο † cgios. Aĩαααιαι, ehis Te α mvng *ναννο, Ire j. K& rXDτ A, Pnatss 7 dpee , & ρ“π.ο. 2 Rsv² aur³ρhaααονανοα a ene 4α , He)& Te, eNjm TeS ². 5α jén ρσονα Tar. IIoe rupò tepfrerkia, w, nud, Ta iοaα XAr†α. αο ει HK ον.οτιι Dαν hé- royvr/ Ey K ο½. H°α aed. wi vττι, õ öebiss 7e ps , 3Hinns dn orpen,, FHégnel T boa. Héο 7* vαν . Naung geng- vnv. . Xcν£⁰². . X » „ 5. 4 OEey Xαονιο, Alcνρονο Toy, Néor n ree Görm, Sxocii, Kaj yva w ARe, 39 79 Sαανιριναοα Aer. „ „ ‿ρριαααν . ux , Zo kc, Arpsνα e. Xr/ ε τρονααια 2 7ρ 70 a α£ οα I=- 10° duναια Evdey es αe oοα Woxz, õ „Sy. Taura Harno sénge, Ggorèo MWPo- ro. EποπRα vα rargmcss réog σαα0οα V. a Eear Ca de dianzfas T y Wo . Kæarsbero Yao vy eh , ery Gco- AMτ Tuéa, „ατ—t˖znce arzo drpiov T 6coy 7. 2OROASTR. E DlIPVL. EIVS. Aether, ſol, ſpirituslunae, aeru ductores, Solariumque circulorum & lunarium Rrepituium, Sinnumque aereorum. Aetheri cantus, ſolique & lunae ca- nalium & geru. Erlatus aer lunaruque curſu, & bolus ſolis Colligit ilud,accipiens aetheri cantum, Solaque lunaeque &S quaecunque aere continentur. Venis deriuatioignis, & ignis penit, Crines enim in acutum nato lumini con- Piciuntar, Vbi saturnus. Sol aſſeſor intuens polum purum. Aetherensque curſus & lunae ingens impetus, Aethereique ſluxils. Magnumque SRten, Plendidam lunam. IX. Tempus. Deum qui eft in mundo, aeternum, ef- nitum, uenem & ſenem, ſpirae ſimilem, Et fontanum alium, qui empyreum mundum agit. X. Anima, Corpus, Homo. Oportet te feſtinare ad lucem & Pa- tris radios, Vnde miſſa eſt tibi anima multam indu- ta mentem, Haec Pater cogitauit, mortalique ei animatus. Vimbola enim paterna Mens ſeminauit in animabus, Amore profundo replens animam. Repoſuit enim mentem in anima, in cor- pore vero Vos depoſaut Pater hominumque & De- ovum. AGαιỹ 200 210 215 300 AA/ Mua , 3 13, Aa 7 , . „ Hu X As! 1 J0 Meig 5 K duchtret, lanurium 200 lanae a. Contum, Aue ere , 205 ini con- 4 e ingen 0 endigum 1, inf- 1, yreun 0. Pe- 115 mindl gue . ninauit inur. 00 6 De- uaſe 225 23⁰ 240 245 ORACVLA CHAID. Ao. a, S6&α Ta 9aa drr, Zanata &, abrο ανι ρνν αα- 7 M dora usno, ca ανποαα doαονιατπ Tν*υα kai rur, Aid Te õ eig 5, syenerr piodnre DPbon. Eyς Sess srr σαν, cα dnαοaαιρ. Ex rarbiden 3cc ιv*†τ ͤs &αoα riévro Epνριαν einera, casρνο ναοννατοοs 4/Se⸗ Aus ℳ 1 a, T iove 75 IIavgo Moiene àäuapptsne r0 r ree&α OPevvSοσαιαα— c. NKd α° 1vα WPovr 13r d nαπανπ gaν ANN' A Nν iz. ær3e rapittor ivarj. Hd ew andgrara, 5EoP aειο ovdν ro*& aν αν Seuαν ρ οοναα orr8. õ 6, 8& Oard viuX α⅜ Oos c àααα alyMer O. Avak, 76eν ετα auns Ex Aiòs Sge‿ναvd, Mis keπτρρρ α auvcα+. H το ναπ 629 α Auoore, Siecga- Ta a οαα ævταα xsraοαο α+. Mire ιπüιςαρορυονρρ 7 1 οααααανντ νuι Q Go a, drs. αορονuανια Te *⁰⅓ Ad ANWMα*üι Pα, koren ha)epag ,dyon- Rourεα „ Ne . Tabey a 9οα A; Nio s „ Alc vuα½ι tNανιεd aαοα ρνArναν aor. à5 1 2ò 62 Tρ oν oνπ“ο ααυιαιιαι. 187 Incorporea quidem ſunt diuina omnia, Corpora vero in ilis veſtri cauſa ſunt alligata, Cum non poſſent corpora continere in- corporeos, ot corporeamin quam concentrati eſtu, naturam. In Deo iacent faces trahentes validas. A Patre deſeendentes, a quibus deſcen- dentibus anima Carpit empyrei fructus ſorem animas alentem. Ideoque concibientes opera Petris Parcae fatalz alam impudentem fugi- unt. Quamui enim hanc animam videris reſtitutam, (expleat, At aliam immittit Pater, vt numerum Certe illaez beatittmae praz omni- bus Animabus, ad terram e coelo effun- duntur. Illaz & beatae & ineſfabilia ſtamina halont, Quaecunque a lucente, o Rex, te, vel tiam ipſs love ſunt progenitae, Mithi valida a ne- ceſſ, tate. Profunditas animae immortalis dicatur, oculos vero penitus Ommnes extende ſurſum. Nec deorſum pronus ſis in nigricantem mundum, Cui profinditas ſemper infida ſubſtrata ſt & Hades Circumquaque nubilus ſqpuallidus, idolis gaudens, amens. Pracceps, tortuoſus, cazeum profundum, ſemper conuoluens, Semper tegens obſeurum corpus, iners, & ſpiritu carens. Et oſor luci mundus & tortuoſa ſu- enia, Sub quae multi trabuntur. Kkkk kkk k 3 / Zyr * 225 230 235 24⁰ 1188 20,0AN &. ET DCOI. HIV§à Zi rno oνννααα. Quaere Varadiſum. Aico α Popue vere, 39=“, 3 rivu Luaäere tu animaät canalem, unde aut raike quo ordiné zauari roebα,, en räbm ρ g Seruus factus corpori , in ordinema Z guo Aurn 25b Abi dyasa, teg s—ο e eres- nerum reſurgas, ſacro ſermoni opus 250 αα uniens. Mire zütα veας. ,ρνα/ ατ⅜ P Neque deorſum ſis pronus, praæcipitium õ terrae ſubiacet, Erjanbos &ρα.οι aτ Ha , zv Septemuium trahens per deſcenſum Jab ο αανα— u grauis . ArAvα οαν 6¹. Necesſitatis thronus eſt. My &ασ abgane r3 Aaa⁵⅝h Ne tu auge fatum. 9e A — s Anima mortalium Deum coget quodam- 255 255 Pu‿ j pegναο e. Sal v, modo in ſeipſam, Oeα Brie, αν., 9,. Bese, epes Nihil mortale habens, tota diuinitus ine- Qo&7. briata eſt Apuenas ab*ναο αρ⅜ r² g Namreſonat harmoniam, ſub qua ’éſt oéro. corpus mortale. Eurcvς ν„ÿ̈¹u— νd Extendens igneam mentem. Epyév en eοσαοα ßevsdy ααιουυs- Ad opus pietati fuxum etiam corpus Gcatρ. . ſoruabis. 260 Os r r7ς αα e, e Be, da- Nec materigae praecipitio retrimentum 26 AX aα relinquet. ANNA αι âα ο eρ e réno àαααιr Sed idolo etiam pars It, in loco unde- 7 OPalobc. quaque ſplendente. Hlarre dραν ννν e wiae VYndigue animae non ſictae ignis habe- rGvvh.. nas tende. I wuραρ⅞bα P— wνοιοα Iů goris a Cogitatio igne fota primum habet ordi- TaE*. nem, Tô oρο vαο Beore unexdzgza Ses dw Mortalis enin, ionis prosimus factus, a Pa οSE*. Deo lumen habebit. 26 5 AUιονvv*¾⅛q 7α0οοοτι+ c‿αρααο HαHααπ Tα Imorgnii enim mortali celeres beati 265 &α☛α⁰. abſoluunt. Poenae hominim angores. A1 αϑ MHk εετπσ A*Xατρι. Et malae materiae germina utilia & Na rà aâ, Hα GBoesitdſa fi & ι. bonaca. EXi T6e ντο σς νεο⅞νμα àρρ⁵àαα.ο pes nutriat te ignea, in regione Ange- 5 7 4 li ica. Vé a 2 2 0 .. 4 RN α. &σα. cvv T† νR rα— T ναο—ι ασ, 2&% Minres , ααρ νρα,. οα sαααα. So&àa non approbat voluntatem eins Pa- terna Mens Donec exierit ex obliuione & verbum 270 æxalocu’a fuerit, Miα Mri usdv S,eesn ar*ρbα ννι WHααατ Memoriam indens paterni Synthe- ρνα. matis piiri Tołg 3 M7 V Me, 5 7 p u⸗ Ger o an Mr 0 7 Mjr . A Me 1 M Utlle aur ordinem ni fur 90 elipitium Riun, ſer guldiN. 5 mmitu ine- ug n AAru entun 206 , unde- nis hober Serord- cu, Pes kui 6 MIilis ye At- ils 46. 270⁰ „P Huhe⸗ T 2/5 295 290 ORA0VLA CHIALD. Tois on *οãHτuHä«a O* PαοαρusHι Gs* Aj. TS& à α αναoskτ4; sss zveaäoοτ₰zcνAa My xvεννα oXι unre a ρ 1 S&- 7sS⁵. M/ SSäbee, a n, 1eEidot, P Te. Bin τα ττιυ 8ανν. ☛ αανà— — „ — 1 H. 7 . „7 7 vu sEuasHoς aανο οeHS . ρ.r Acißz éy õ Ager Tρπαα ry, Eydoy 6 lzeysod, 79 zag e,o 8£ 7 οöτι Eioga. Q roMM?r& Pöσαρ⅝ dponςe νͤ⸗ 71“α M TAà *αααν να Üααα+ Poste 6α obαα Nabige Porèy 1 Xboyi. Myre Es†‿âe sre JeNl, zpsviρ. να½ 1- 7 AiSα Ss SPécror,, S. Guea gοασασ Mvolcο 8 Roéuna, õ z porö- beukg, Mims bor ov e aαρα0°, a T6 S*⅜ duvadx- zns. As„οαν ncenoevkee e Xde S 6o= veb y A ρ0* co, 1aοα zards Sror ρ. O õ otαα. 1a R AbHoo- T†*α4 rane, Eunoenss &τι sve‿ubpnsre Seds NW*. /qè *ονορν†ο MéXαο ασαο οοον rαεααοH αορ bt- Te, Ey' ager,, oοd reα evyoiæ gordvo,= 7. 29* vaο àρC¹Cer igee Pov oini,- 7880½ AU† ε . ανννατονοατι αοα0αα ek- X 1189 His gquidem notitiam lauminis guae do- cetur dedit oaperé, Alios vero vel dormientes participes fe- cit ſut roboris. Ne ſpiritum macules, neque deprimas Japerfeciem Ne educas, ne exiens habeat quidpiam. Vi ecobus relinquentium animaz pu- ricgſemqe. Animae epulſores, seſpiratores, Jaci- lor ſöolutu ſunt, Dnißtris: in ilibus Hecates virtutis erat Jons. Intus totus manens, virgineum non ab- iciens. audacicmae naturaæz homo artift- ium! Neque ingentes menſuras terrae in tu- am mentem pone, Non enim veritatis planta eſt in terr. Neqgue metiaris menſuras ſöolis, colle- Ais regulis, Aeterno confilio fertur, non gratia tui. Lunae qguidem curſiun & Aſtrorum pro- greſſum, Lunae, inquam. Erepitum dimitte, ſem- ber currit opere necesſttatis. Arorumm progreſſus tui gratia non eſt bartu editus. Aeria auium lata ala nunquam eſt vera. Sacrifcia, viſceraque non curo, haec ommnia ludibria ſunt Mercutoriaz deceptionis fulcra, fuge u SWta Lui ſaorum pietatis Paradiſum reclu- ſurus bs, Vbi virtus, ſapientiaque & aequitas ongregatae ſünt. Tuum enim vas beſtiae terrae babita- bunt Los terra deſtet,‚, usque ad libe-⸗ ro. d. Aciteyeg 275 280 285 290 295 300 2 ◻● —„ 310 513 119. id. AaikHoνρ, Te)er†α. H'αν zei αο r dosoc - — —2 —„—7 Sen,, . S Ka] rà zants vyee 6Gas a rà LYen,sA .⅞ Eα. AN TαD τα ιπεπας πυαορααHrvota, Ave- XlE‿οâaä. IId& αι õ in néo & Ti- 7 cνυνα . H 7 de ασtαa 5ey covny zao= Oésαν H s rX ια06, αEt οαα, Foiauioy, 6)½ν *. ANRNA αImo iεν Oo*ο r εαααροισ 2 ovpa H W wa Teος τ.ο eroααααoο Inrzs, Epτνρο, 3 pbσραο τονανρυοαυ οεν, ) na- õ „ — 21 H ρ rosevosa α Sατ ρατια. loMRanig 7, ägn οαι à oio²ρ d*τ— 2oyra, 2, 2 7 7 obr ααο ρρραπ οτ Tr†τ+— SPcsve Y „ „ „ » . 5 14 — . „ Asορ & Nänrεαρ, 7 Anh,s Das nιοα. ANuzzαJ (b X 9 S o&, AMesnναο*εα Tε rAdD*τα = D Cauvννοναα+. . / 7. * /7 My Oσνιια αüM0εν αντιWνrG,D AνW△Wœh⅛ α⅛ . » 4 — — Os vα „‿ορ ααιοπιςσι nροαι τ ꝶHςσου¹ρ TSρειαι+R , 7 5 2 — » TA Wνα εαMνονεια TeMααςρννο α P&α1. Eud' d&αα νανινα Toaung Oocοσαασι ovio õ ½ 9 2âααρ 8eons Ardol Jenvres. Euéc ορρ Ens†ο. sαρDa)o. νιααι aäoραaρ αιτ R Es aο αιαι αασ sαας Ne ræ 20ROASNTR, Er DTPVL. EIVS XI. Daemones, Sacrificia. Natura ſuadet eſe Daemona pu- r0, Et malae materiae germina utilia & bond. Sed haec in abditis ſeptis mentis euol- 20. lenem ſimilemſaltuatim in aeris fuctum . extendens, . Vel etiam ignem ſine figura, atque hine vocem emanantem, Aut lumen diues, circumquaque radi- ans ſtreperum, onuolutum. Sed & eguum videre, luce magis Jul- gurantem, Aut etiam puerum ſuis humeris veltum aaο lenitum, vel auro diſtinctum, vel nu- dum, (meris. Vel ſagittamem & ſtantem ſuper hu- Saepe ſi mihi dixeris, videbis omnia quaſe leonem, Neque enim coeli rotunda moles tunc ap- paret, Aſtra non ſplendent. Lunae lumen oc- cultatum eſt, Terra non ſtat, videntur ommia fulmi- nibus plena. Ne naturae voces ipſum per ſe conſpicu- um ſimulacrum. Non enim oportet te ab illis cerni, prius- quam corpus ſacrifeciis ſet purgatum. Animas mulcentes ſemper a bacris ab- ducunt. Sane ex ſinibus Terrae exiliunt terreſtres canes, nun- quam verum (QDſrantes. Corpus (aut ſignum æ‿ℳ) mortali mon- Oberare circa Hecaticum ſtrophalum. Nomina harbara nunguam mutaveris, Sunt enum nomina apud Pngulos a Deo data, Abrvauy 300 305 310 315 10 V fiein mnonar u. 9 4 Milie & nentir euol. ritfiucum At uehint 1, gle rli. . n. ngir ful. Fir eitin ,del nu- (merit. ſiher. u- Sir nig 905 tint p- lumen ol⸗ nifulni- Cnſie- ri, hriur Ne nurhoum. erir - 1 h- (Mraner. Ftlimir. MeY. 3 rverii GA AMab 320 ORACVILA Abvatct 67“ 16Xα 6s v⁵oiôα. Hyia è, NXαν sN oααd1J drο eiρρορα Aann sDasvo, vibmdex 5Xs d e, ee K00* ℛ, õ Hia ov„⅞² uνον αααον+oIcͤ. Js Ae 2d9oααα bs Xi boy Meicspi, sravhdν. D=W 1191 Vim in ſucris arcanam habentia. Luando videriz ne forma ſacrum ignen plendentem ſaltuatim, per profundita- tes totits mundi, Audi vocem ignis. Quando aceedentem Daemonem terre- ſtrem conſpexeris, (rim. Sacrifca lapidem, inclamando Mnizu- IO. CLERICI NOTAE. ORACVLA CHALDAICA. N Vantauis laude, qui haec oracula collegit, Franciſcus Patricius dignus ſit: duo ta- ce men hic peccata commiſit, quibus hactenus medelam inuenire non licuit. Primum, ſcriptores vnde ea hauſit non indicauit, aut indiligen- ter, non addito loco, laudauit; deinde, vna ſerie haec àοοτνονοννaταω, cum di- ſtingui deberent, deſcripſit. Non diſ- ſumulandum tamen ante Patricium in fragmenta, eodem modo conſeruata, ſcripfiſſe Plethonem & Pſellum; vnde integram collectionem ab aliquot ſe- culis interiiſſe apparet. Hinc fit, vt ex ſcriptoribus, ex quibus deſumta ſunt, exponi nequeant, quod vriliſſi- mum eſſet; neque etiam, quibusdam in locis, quae coniungenda, quae di- vellenda, ſatis intelligere poſſit lector. Huc accedit tertium incommodum, quod, cum occaſio dictorum, & ſeries rerum ignotae ſint, ex vitioſis verſibus menda vix tolli queant. Coniecturis enim indulgere, in his Sibyllae foliis, temerarium prorſus eſiet; nec colle- ctor ipſe multum auſus eſt, ſeu pruden- tia eius fuerit, ſeu minus accurata hhnguae Graecae cognitio, quam ex multis eius translationis locis colligere eſt, ſi quis adeat &anleii, aut Patritii ipſius editionem; multa enim euiden- tia menda ſuſtulimus, cum nulla ratio eſſet, ob quam mala translatio ſacroſan- cta haberetur. Ceterum ſequentes notulae vnde petitae ſint, ex lectione ſatis apparebit. IN SECGTIO NENI I. VBi paterna &Jc. Eſt nomen Pſeli in margine, ſed non extat in eo Pſeli in haec oracula commentario, quem editum habemus. Morvæg, apud Plato- nicos, dicitur ſupremum illud Numen, exquo omnes Dii inferiores proceſſe- runt; de quo plurima aequo etiam ſub- tiliora, inuenire eſt apud Proclum, in Theologia Platonica paſſim, & Lib. V. C. 34. P. 320. I. Vnitas) Proclus, in Theologia Pla- tonica, paſſim Moevzda, & Erädz ſum- mum ac primum principium appellat, vt neceſſe non ſit loce proferre. Vide & lamblichum Sect. VIII. c. 2. de Myf. Aegopt. 2., Duo generat) Hoc eſt Mentem & Animam, Növ a Pory, de quibus LlITI 1III Plotinus 320 1192 . Plotinus L. INX. Ennead. 2. Haec cum nihil affine habeant Graecae mytho- logiae, admodum veriſimile eſt, ab iis populis, qui ſüblimius de Deo philo- ſophabantur, eumque aαaν0d; eſſe negabant, ad Platonem eiusque diſci- pulos manaſlſe. 3. Dyas) Mens & Anima, quae ſunt ροτâνπς r5εαdmHàς νöaαι£ς Primae Tria- dis perſonae, vt loquitur Proclus loco laudato. Vel etiam hoc nomine intel- ligendum ſecundum principium, quod mundum creauit. Proclus in eodem opere Lib. V. C. 23. ita de primo Deo loquutus pergit: zag aur αρ au- ovrααa α „y ra zdyra Yervà& - agatpet, A. Oego”. .α rρ⁹ α Nα 1Svotssrονρ dνανα rν Avad αDτ JE, aαααια On, oo,“ Aied apud eum con- Nituta eſt Dyas, per quam omnia ge- nerat, prodzæcit, & viuifecat. Oportet ergo, etiam per nomina ei Myadem, ſe- cundum antiquam famam, conſocrare. Deinde, ad haec verba alludens, addit: ceρadι vνH0ιοαιο οντuτα 5 α αν αnςι.. α Kie, TE, ντ zx z„ σσεα, Snt elletualibus ful- gurai ſectionibus, & vniuerſa diuidit, & cogit, & vnum ordinem indiſſotubitem ex multis vonſtituit. = Intellectualibus diuißonibus) De voce veo dicemus in indice. Touo hic dicuntur proprietates, quibus vna ôραł ab alia diſtinguitur, ſeu ſpecies diuerſae naturarum. Eodem modo ſumitur apud Proctum, Theol. Plat. Lib. V. c. 3. & alibi. Igitur voeo) re- êð, idem loquitur, ſeu mbola intelleltua- lis diſeriminis, quod eſt inter duas haſce hypoſtaſes. Qua in re ſitum ſit id dis- crimen, docebit Plotinus II. 5. Toto inmundo) Vel, in ommi mun- do, hoc eſt, quolibet. Dubium an hic intelligatur 5 ro“ venro oοντσα vρνα 10. CLERICI NOTALl intelligibilium prima Trinitas, a qua cum omnia manauerint, dici pote vbique ſplendere; an vero cuique mundo tribuatur ſua Trinitas, ſeu ex intellectualibus, ſeu ex intelligibilibus; de quibus conſulendus Proclus, in Theol. Plat. Lib. III. c. 12. & 13. Lib. IV. C. 27. 6. Soktionis) Hoc eſt, generum & ſpecierum, in quae res, ſecundum dif- ferentias ſuas, diuiſae ſunt. Saepe hanc doctrinam habet Proclus, cuius haec ſunt verba Lib. VI. c. 2. ia &⁵ ve*ο 6ασ Tα Oeοαν moρ0ο, ava= ev dατον voνοαν ραιdto zvd νν eiρr* æro ueρονι0 (Vt hic ruiogn) reNMhνà 1ααααονα τ☛ Seaς auτqkας nas C& on- tinuns eſt Deorum progreſſas, ſüpernée manane, ab imteligibilibus & latentibus unitatibur, in vltimam diuinae casſäe partitionem deſinens; hoc eſt, in infi- mas ſpecies, vt loquuntur Logici. Ordo) Exiſtimabant, ab occultiſſima unitate intelligibili, hoc eſt, a ſummo Deo, per varios gradus proprietatum manaſie naturas omnes, adeo, vt minus praeſtantes praeſtantioribus ſubiace- rent. Idem: uia cαοαα ταο rα ddiad- u αdwανυϑD, nαα ρααο,.αιττ ιαMMWα alriag dννριαädον τιαιτ gα sa=- ato zpα οαdors: vnica catena E or do indiſolubilis ſuperne deſcendit, Probter imium primae cuigſae bonitatent, & lingularem eius potentiam. Vide indi- cem, in Ohridis catena. „. In tria enim) Hoc eſt, omnium rerum principia triplicia eſſe, qua de re vide Lib. I. Sect. II. c. 4. & Proclum locis laudatis, ac Libro praeſertim III. Mlens Patris) Dubium an Pater ipſe intelligatur, an ſecunda natura, quae Mens dicitur. Quid ſignificetur voce wρdAirit, docet verſus 89. quae Mens dicit, intelligende ſäne dicit Nempe, ratio aut , quu ci poteſt Cliique 1, ſell ex glbilibus, Nelit, in A. Lb. lerum & dum dif- epe 17, Cnis , Agr0 ) r0Mar- & A. . Ahemne tentibus e catſte in infl- ici. lciſſima ſummo eratoth Ntminus ſubince- 9 ada⸗ tur ie G1Ntr 10⁵ en, O Ge indi- Dmnnium quu e Prvean tiin I nerie 4 le ur /oe e,ratO aut ORACVLA. CIMALD. 193 aut mens triplicia eſſe voluit principia, ex quibus omnia manarent, ut do- cet v. 8. 9. In tria enim) Videtur idem eſſe oraculum, quod eſt verſu ſeptimo, re- Petitum a Franc. Patricio, quia aliter expreſſum, ſeu pauculis aliis coniun- ctum inuenit. Fortaſſe fuere variae translationes eorundem oraculorum, nam apud äneſtum, & alios aliter quae- dam concepta ſunt, atque in Plethonis & Pſelli collectancis. 10. Mente omnia gubernans) Credi- derunt Platonici, ſummam illam MosAde, ex qua omnia fluxerunt, rerum admini- ſtrationem ſecundae Menti potiſſi- mum tradidiſſe, vt habetur in oraculo- rum verſu 26. Socrates in Philebö bo- Ti6†αvι, vt verbis Proctli, Theol. Lib. V. C. 23. Vtar, NOTN T—αr räsa anααοοααρπν dτπορ ε τνοο adwmnu]Oů &ο, α r6* Teε Mh- oy, α Tναια, α ττνπ 7rei o- ez dοσειρvdταιν Ratuit a Mente omomia diſponi, vt ſapientes qui ante eum fue- runt, & ſolem, & lunam, & vniuerſam Circumac&ionem ab eadem regi. 13. Triadis corpus) Forte a, ſeu g&iαoo ‿ſſentiam, Lrinitatis ſecundae in- telligunt oracula voce däua. Antequam eſſet) Ita verto T 6T - §, dnte ea quaé eſt, quaſi eſſet æ90 r ννασ.. Vult oraculum, antequam exſi- ſteret ſecunda Trias, hoc eſt, antequam peculiarem haberet boταονſ, ſen Urésa— ν diuerſam ab iο oςα Primae Trini- tatis; in prima soaud ſecundam fu- iſſe, vt eflectum in cauſa, antequam ſeorſim a cauſa exſiſtat. Exiſtimabant Platonici, in prima cauſa inferiores omnes fuiſſe ab aeterno, atque inde g&osρας. Vide verſ. 19. & 19. & Ploti- num Enneade V. Lib. VIII. C. z. Chri- ſtiani æXAſιο vvHι ⁴Di1jes dicebant ſimiliter de Ratione aut Verbo: zobd eveovan, ery- Srva«, Drciger , ey T gâ 6‿α aνννα, Priurguam alzu generaretur, erat in Patre, ingenita ratione. Ariani hoc negabant, quod V- erbum,aut Rationem, hon ex ipſa diuina eſſentia manaſſe, ſed e nihilo prodüſſe, volente Patre, cenſerent; quod damnarunt Nicaeni Epiſcopi, quando eos, qui de Verbo di-= cerent: zgl, Pavn ,ασ+Sͥ‧u sr., antequam ED6rd'6uV,‚non Orlat, anathemate Per- cuſſerunt. Vide Theodoret. Lib. LHiſt. Eccleſ. c. 12. Cuius quaez metiuntur) Verba haec videntur Corrupta, nec a nobis emen- dari poſſunt, quia Damaſcius, ex quo hauſta ſunt, nondum editus eſt; ſine quo coniecturis indulgere, ſine teme- ritate nemini licuerit. 16. dacrum primum curriculum]) Pa- tricius hoſce duos verſiculos interpre- tatus non eſt, cum verba non ſint dif- ficiliora aliis; forte quod nihil faciant ad. Sectionis huius titulum, neque enim ad Triadem ullatenus pertinere videntur; ſed potius ad multiplices mundos, quibus tamen, quomodo poſ- ſint accommodari non ſatis video Vi. de Lib. I. ſect. 2. cap. 2. & ſeqYq. 18. Fons fontium]) Hicayyy idem eſt ac cauſa, cum efficiens, tum materialis, ut loquuntur. Vult ergo oraculum, ſummam Monadem eſſe cauſam cau- ſarum omnium. Sed fomtes peculiari vocabulo certa quaedam principia ap-⸗ pellabant, de quibus vide Lib. I. Sect. II. c. 7. Proclus quidem in Philoſophia Platonica, α0ον cα+uοο Peculiariter vocat Te Tav o⁵ s“76”ν es ri, Praecinam animarum cauſam. IL ib. V. c. 34. Ceterum Thom. Gale, vir erudi- tus, atque in Platonicorum ſcriptis verſatus, laudat hunc verſum integrum P. 299. Notarum in lIamblichum, ad- dens zaοo ante n.αασt, vt Deus di- catur ſinis omnium fontium, hoc eſt, in quo deſinit omnium cauſarum LI III z enumeratio, 1194. enumeratio, quando ab inferioribus ad ſuperiores recenſentur. Eo cum peruentum eſt, mens noſtra habet né- pas r0 dνοτα+h, eow*ραρρMιncοſä templationis terminum, vt loquitur Proclus Lib. I. C. 3. P. 6. 21. Tractus preſter) In his verſibus haut ſemel Deus igni confertur, quod Deum fub ſpecie ignis apparere cré- derent Chaldaei, vt alibi diximus; vn- de eius apparitiones voce preſteris ele- ganter exprimuntur. Seneca Lib. V. NWatur quaeſt. cap. 3. Ventus circuma- us & eundem ombiens locum, E& ſe in ipſa vertigine concitans, turbo eſt. Qui ii pugnacior ſt, & diutius volutatur, in- fammatur, &eſcit,guem rons jen Crae- ci vocant. Hic eſt ieneus turbo. Sane ſpecies quaedam preſteris deſcribitur ab Ezechiele Cap. I, 4. vbi, quomodo Gloria Dei ſibi conſpecta ſit, memorat: Eecce ventus turbinis veniebat ab Aqui- lone, & nubes magna, & ignis inuol- uens & ſplendor in circuitu eius. Conf. Exod. IX, 24. & inde ad verſ, 12. Obſeurat) Legendum nempe, dν— doet, non aàoudο, Vvt verſus docet & Broclus, qui haec verba profert Theol. Lib. III. c. 10. atque eadem us iͤTsοο explicat, de naturis diuinis a ſumma Monade procreatis, æs sdd 9α inquit, ααναα osαsαυουTùUuD T̈ o Nics, 1 72G reyunncas. s v & roi& abrn ανιr—νραντπν Xg T& Sis. Vnitates diuinde breui temporé progreſſaz omnium in mundo compreben- Jſorum multitudinem genuerunt. M ergo Trias ipſa, fons & cauſa omnium, &c. Vide verſ. 25. 74. & 135. lgnis ſorem) Hupèe A,§ eſt flamma. Homerus: Aördo érxe ραα A, 9 dn,‿ρο;, zaνασιο Ré&. Deinde cum flos ignis auolaſſet, ac deſeiſſet ſiamma. 10. OIERICUI NOTAE. Quod imitatus Lucretius Lib. I. flammai fulſerunt ior’é coacto. Vult ergo oraculum ignem, quo Nu- men indutum apparet, fulgentiorem eſſe flamma. IN SECTIIONEM II. 24. Nibſum rapuit) Hoc eſt, interprete Plethone,avα νA4α zaaν ο. oſor roing&, ſe db ommnibis ſubduxit, & ſogregem fecit, quod eſſentia ſupremae ilkus Vnitatis ſit plane dαοαττπιρς n- participabilis, Vt toto Lib. II. Theolo- giae ſuae multis probat Proclus, qui poſtparmenidem eam vocatoFN quo neque eſt in ſe ipſo, neque in alio: & ey abr &s, Ere ésy A„.. Hanc eſſe Platonicorum mentem certo norunt, qui eam expenderunt, licet omnes eorum ratiocinationes non asſequa- mur; quod ne ipſi quidem, ut fit, prae nimia ſubtilitate, ſatis ſcirent, quid ſibi vellent. 25, Proprium ignem) Hic z vide- tur deſignare vim procreandi. Nam quemadmodum ſol reραοαραge ſuum veluti emittit, neque intra ſe continet: ita Deus ſummus inferio- res Deos, quaſi radios, ex ſe emiſit, ſi Platonicis credimus. Hacenim com- paratione utitur Plotinus Ennead V. TLib. I. c. 6 Hic igitur Deus vim cre- aturas procreandi cohibuiſſe negatur. 26. Rotatur) Verbum r0oναοαο hοα in loco videtur e figulina arte deſum- tum, Deusque ſub periti figuli imagi- ne deſcribi. 28. Quam primam &.) Haec eſt Platonis ſententia, qui a primo prin- cipio quidquam procreatum eſſe aus- οαρ negat, excepto ſecundo principio; cum pleraeque gentes id principium, a quo mundus creatus eſt & regitur, primum exiſtimarent. Hanc ſenten- tiam explicat Numenius apud Euſebium . Praep. Prnep ſophl iniet⸗ Teg ſygu hane⸗ lus exiſt nita⸗ Men I. 1na met cog inte Por, Wo ten 1Ppr les ean ne ſe⸗ ( , P. l. CCoρα⁰. quo Nu- entiorem . nerprete Aar ha⸗ Hdurit, & ſüpremme eſie, M- Theolo- us, qui OEN A Ali: & Hanc eſte norunt, et omnes Pleqva- utfptoe Hic fbi Numn Pegben e intta le 8interio miſit 1 1 m com- neat V. vim cre- negilu. ℳ, no bli imigr. ec et mo Prln. encip ncipium, regt, Henten- Gium Praep. – IN ORACVL. Praep. Lib. XI. c. 18. vbi verba Philo- ſophi Ita raga Doa . Aν οτπäρ dr ronAcerε sς NS“, Se es roτ.ꝙh, .X⁵X 5r†cos wροτNτς N8ρ rροοτιοα αes;- T οoο: O homines, ea Mens prima non eſt, quam coniicitis, ſod alia Mens ante hanc antiquior & diuinor. Hinc Pro- lus Origenem & alios vituperat; quod exiſtiment ab Origene à6oreor illam v- nitatis ſupremae vοοννν ſecundae Menti tributam. Lib. II. Theol. cap. 4. Vide & Iamblich. Sect. VIII. C. 2. 30. Multum enim ſolus) Ita citatur hoc oraculum ab allis, coniungenti- bus hunc verſum cum 37. = o„α é6to en IIar—ορ A‿ναυρα Apg= apzvos v& Arhos Pn T veε.ν - 7 6*αο VSy. 31. Mentis forem) Vt ignis ſoos flam- ma dicitur; vini ios eius odor: ita mentis flos erit facultas ſubtilifſima Cogitandi, aut intelligendi res mere intelligibiles, aut quid ſimile. Vide Portum in Lex. Dor. in voce &ντο“. 32. Opera intelligens enim &öc.) Exi- ſtimabant Platonici, ſecundam Men- tem omnium rerum exemplaria voegæ apud ſe formare, quibus deinde ſimi- les creaturas extra ſe ederet. Hinc eam 1aνο οιαο v οο,ο snt.. Vide Philo- nem meg l Aſe genita) Hoc epitheton pro- prie principio ſummo conuenit, nam ſecundum a primo genitum eſt. Sed cum tribuitur ſecundo, videtur duvro- é*οο ſig nificare principium omnis procreationis expers, reſpectu aliarum inferiorum naturarum: vt a Proclo Dii dicuntur a†˙uuναWοα, quod ſint dg- aα ⅛αοπς ααιοοεισοορ, Principia omnis mo- tus. Lib. I. c. 14. Iamblichus Sect. VIII. c. 2. Deum ſecundum, quo ſu- periorem, qui fuit eius apdναο ⸗ agnoſcit, vocat aνοοναπτρα d ι aαdτονσα, cuius appellationis hanc profert ratio- CHIALD. 1195 nem: à hτ☚οπο 1τ&ααττͤρννι 9 aντιι *ανμυRu s, di &α Aνοννυνν⅜νιυαυd‿e αduααaνανας; ab hoc vno Deus bper ſeo Iſichciens ſponte emicuit, vnde ſui pater & ſebi ſufficiens dicitur. Hinc intelli- gere licet, qui fieri poſſit, vt quidam veteres, Ariani dogmatis inſimulati, nec immerito, dicerent: Aéu eſſeau- T εοS, quod viros eruditos fefellit. 34. Vt omnia maneant) Videtur hoc velle oraculum, ita omnia a Mente connexa eſſe & aptata inter ſe inuicem, ut ſe inuicem conſeruent & tueantur; ſed aliquid arcanius dicit verſu 35. 35. Neque omnibus Patris contexta) Quod poteſt vnum in obſcuris hiſce placitis fieri, praeſtabo; nempe lecto- rem ad Iamblichum, hac de re agentem, de Myſt. Sect. VI. c. 7. amandabo. Docet quaedam eſſe αραατι ανι cia, quae cuſtodiuntur a Daemonibus, ne iis reuelatis mundi compages dif- flueret. Tantum abeſt, vt quid velit intelligam, vt ne ipſum quidem lIam- blichum mentem ſuam potuiſſe per- ſpicue explicare mihi perſuaſum ſit. 39. Finis paternde profunditatis) Quia ſcilicet Pater ſolam Mentem ipſe genuit, & in procreando in ea fubſti- tit. Vide not. ad v. 290. Profunditas autem dicitur natura Patris ignota, vt quae in profundo mari latent. Va- lentiniani, qui multa a Platonicis de- ſumſerant, &oo quoque inter prin- ci pia numerabant. 40. Neque progreſſus eſt) Hoc verſu verba contineri Damaſiti, ex quo ſe- quens petitus eſt, non oraculi, obſer- vauit Thom. Gale iam laudatus p. 301. Obſerv. in Iamblicham. Ceterum hic, & tres ſequentes verſus videntur ad primum principium pertinere, quod non progreſſus eſt in operando vlItra Mentis procreationem. LII 11113 41. n 196 Jo. CTERICI NOTAEF 41. In adyto) Significat Dei primi naturam omnibus ignotam eſſe, neque enim eam cuiquam communem feciſ- ſe, ideoque ſilentio potius colendam, quam temere deſcribendam. Eun- dem magnifico verborum apparatu ita laudat l'roclus Lib. II. c. I. Turngw- ey aτ, &α r. v8 G&α sgayov rροov6 „ H 7 / 7 zévvoνvScôj. 8 abT ovιαρουR meDcob dnaär- „» Toor Yevbo eis raure Ay Yαρ „NR 6g ærs T0¹⁰ Jε rτ ν αα * ev 10 von- TS* 1 Seννα νν ε r voegov sgs- Ome, dyras r8 ro rd*“ 6ονNσ 78S e, T αυα εα Aααονεοdvq e- 6& 6ι Oeν d‿ααοο, ο να vαwονν,, α Aα¼ỹDAα†το. r.sWοναμ αον a‿τιο. ο α Taα ZITPHEY Ab1ετοο &α dο r Adα õ α & dνρα⅞i, Toς veτνοbs νααſονρ° »Xνιαα ρα eοαν:: Oäu- demus eum, non dicentes ab eo coeclum & terram ereata, aut animas, & dnür- malia progenita, nam haec quidempro- genuit, ſed inter ultima. Laudemus zum, quod ante haec omne Deorum intel- ligibilium, omne intellectualium genus, omnes ſupra mundum, Deos onines in mundo creauerit; quippe qui eſt Heorum omnium Deus, Vnitas Vnitatum, NRapra prima impollbilig, ommni ſilentio ineffa- bilior, omi exſiſtentia ignotior Jan- Atus in ſunctis, & iphs intelligibilibus abſconditus Diiss. 44. BSrmbola) Intelligit Pletho non ideas intelligibilium rerum animis no- ſtris inditas; ſed formas potius, vel differentias omnium generum intelle- xerim, hoc ſaltem in loco. Alioqui αααο ſunt myſticae imagines, vel myſtici ritus, cum apud Proclum, tum apud Iamblichum. 46. Itegra partitio) Hoc eſt, qui in- teger remanſit, & tamen multiplices re- rum ſpecies procreauit. Nam Plato- naici vocant ſpecies uéen & ueevo , & hec cum crederent ab indiuiſibilibus Diis originem ducere, non mirum, ſi ita loquantur, vt videantur ſibi contradi- cere. Vide Proclum Lib. VI. cap. 2. & 3. & 6. & alibi. 47. Senſum addit mundis.) Mundos animalia eſſe credebant, quod Deos quosdam quaſi eorum animas intelli- gerent, vt oſtenſum in Chaldaica do- Gtrina. Hos autem Deos omnes pro- ceſſiſſe putabant a ſecundo & tertio principiis. Vide Proclum Lib. L. cap. 13. P. 3. IN ECTIONEM II. 52, N On enim ſine intelligibili) De coniun- ctione intima Mentis cum primo principio, legendus Plotinus Em. V. Lib. L. cap. 4. qui docet haec ν*u*IvI e ααρι àονρν*v*H, öA Nαα εοαſι£tere, neque ſe inuicemrelinquere, & Mentem quidem totam occupatam eſſe αo- ,rαο ⁵0* in contemptlando Ente. 5I. Haec quidem &c.) Vide indicem in vocibus Nezg & Nonreg. 52. Alimentum) Vide indicem ibid. & Proclum Lib. IV. c. 16. vbi oſten- dit rà ενν vασ Tεααοτ α⁵ alere eſſe perfeltionis imelligibil. 5s. Profunditatem ſciti) Alii etiam pro s habent és*ſatts. 57. Omnis ſoctions princeps eſt) Omnes ſpecies procreauit Natura ali- qua intelligibilis, & ad hanc, tanquam ad principium, illae referuntur. §8. Flore menti«) Acutiſſima intelli- gendi facultate, quae vocatur ſtamma mentis v. 64. Proclus interpretatur änpérnra TS vS. Lib. I. cap. 3. Idem Lib. V. Cap. 33. Patrem vocat 4r,6² — 2 „ „ 27 — T& α νι Tν N5α O„MααHνς, Rorem immuatabilis cuſtodiae vniverſit. 61. i enim roboris) Hic cum eſſent manifeſti verſus inter ſe coniuncti fen- ſu, & male diuulſi in lineas, ad quas non pertinebant, — — — 2 — irumn ſitn Contradi- Cup. 2. & Mundos vod Deos as intell. ldnicado- nnes pro. tertio ib. Lap. econiun- in primo ubrig exrſſtere, Mentem , N. incicem enn d. bi oſten⸗ drtr, li. li etiam ) Ntura ali- tanquann intel fmme Pretetur 3 dem t 4ℳ0* , fran Aleut iEen-⸗ us nof nebant, ORACVLA. CHIMAILD. 1197 pertinebant, eos melius diſtinguendos iudicauimus, Stanleii notas ſequuti. Potuiſſet & 70. coniungi cum ſequente hoc modo: Oοαρ αορ ιτι voaανσρρα vé SE Oaτανονπ Sed quia v. 533. haec ver ba aliter citantur, intacta reliquimus. 8r. Sub duabus mentibus) Sub prima & ſecunda Mente eſt anima mundi, vn- de animae omnes profluxerunt, vt paſſim docet Proclus. 82. Opifex qui ipſe agens) Haec omnia de anima mundi intelligenda, quae mundum procreauit, & rerum ο αν, connexionem & ſymmetriam, tuetur. Crateres, animarum fontes coniunguntur cum anima, quod vna cum illa particulares animas procre- ent. Vide Proctum Lib. V. cap. 30. initio, vbi æe v T α ννNν⅜a“ ααWοα quae fit ab anima & a Cratere, vt hic V. 86. animam autem mundi a Mente generatam fuiſſe docebit inter alios Plotinus l. 83. Qui primus ex Menteo) Eſt terti- um principium, quod Plato Loxvmn aé- vοοιta lin Timaeo. 90. Potentia) Quamuisbſollus Abva- u' velit eſſe ſecundum principium & NS tertium, ut obſeruatum a &anleio Lib. I. Sect. II. c. 4. attamen Ngs a Plo- tino conſtanter dicitur ſecundum, & vo- zn tertium; & cum ex antecedenti- bus, tum ex hoc verſu apparet Abvausv dici tertium, I& ſecundum, in hiſce oraculis. IN CTIONEM W. 92. S mmitates) Hic acaoαττ̈ρας eadem vo- cantur, quae æcρα, hoc eſt, ſummae quaedam naturae, ex quibus omnes, ſecundum certos ordines, proceſſe- runt; & in quibus tandem, ab infimis ad ſumma ſi aſcendas, enumerando naturarum varios ordines, deſines. Paſſim ea voce vtitur Proclus. Ita Cap. XVI. Lib. IV. roa Yao i, venre, inquit, rvaνvoεοοd dοοντνιναος, trias intelli- gibilis eſt, ſüummitas intelleltualium. Videntur eadem eſſe oονdρ, qui- bus oraculum. 93. Principale pratum) Aut haec ſunt e Platone petita, aut Plato ſua hinc pe- tiit; quippe qui r7 ανρdνα νιαονναα AMeks—α, campum & pratum veritatis, in Phaedro memoret. Quid ſit ex- plicat Proclus Lib. IV. cap. 12. & ſeqq. Atque hoc pacto id definit cap. 15. Jacultatem genitricem vitaz, & ratio- num omnigenarum, & comprehenſionem primariarum vitaz cauſarum, & va- rietatis & generationis ſpecierum cau- Janti. Hinc apparet quare dicatur g= Xiαςσ hic aνMον, cum inter principia ſit numerandus. 94. Principia) Hic intelligunt oracu- la, principia vosga, ſeu inferiora, quae in contemplatione ra vonrαονο occuüpantur. 95. benſibitibius) Intelligit Daemonas, quo materiales creditos oſtendit &an- leius Lib. I. Sect. II. cap. I. & . quod docet etiam Iamblachus Seét. I. cap. 20. vbi tradit, Daemonas eſſe Deorum miniſtros, in iis adminiſtran- dis, quae ad materiam pertinent. 96. Transvektrices) Senſum huius vocis ita expreſſit Apuleius, de Deo Socratis: Gravco nomine Acuuoras nun- upant inter mortates coelicolasque ve- ctores, bine preæcum, illine donorum. 99. Indefeſſo) Avri r8& anpad,, quae eſt vox nihili, ſcripfimus zαuau d optime conuenit. Verbum Sosctoa quod hic & verſu 109. vſurpatur, petitum a ſtridore venti. 100. Ideas) Plato ita loquitur de hiſce ideis, vt illas videatur facere na- turas ſeorſin exiſtentes, non modo a ſubſtantiis indiuiduis, ſed etiam a Deo ipſo, quam opinionem ei tribuit A riſtoteles 198 10. CIERICI Ariſtoteles. Negant tamen hanc Magiſtri ſui fuifle mentem recentiores Plato- nici ,„ qui fatentur quidem ideas ſeorſim a ſubſtantis, ſed eas a Deo ſe- paratim eſſe negant, Vt obſeruauit. bomn. Galead lamblichum pag. 299. Et Proclus quidem, poſtquam primo in Parmenidem libro, protulit ex Orpheo & oraculis, quae doctrinam de ideis confirment, addit de Peripateticis ver- ba faciens: ααο Oo†τναdd7τ ο ασ οd b- sνàαα Xéνο αια g ρ 72 Jeot aigina yroicr/ 18 lær gos eigi, litnsct ααer 1 a vosεαρ T HAoα, S.τα☚ noει+νι, Sn rS IIονοαντσοnτυdo αα+.υοαιναν Parum curandi ſunt eo- rum ſophiſtici ſermone., perſpicue enim Dii Nixerunt,ideas ſe cogitationes Pa- ris, manent enim in intelleltu Patris, & ſec Progrediuntur a L'atre ad mundi creationem. Verum, licet negare no- lim hanc forte fuiſſe Platonis mentem: attamen non ira facile crediderim Pro- clo, aliisque eius recentioribus diſci- pulis; qui non tam quaerunt, quid Plato cenſuerit, quam quid ſentire de- buerit, ut rationi conſentanea loque- retur, & quaſi indubitatum aſſumunt, ita eius interpretandam mentem, vt à veritate non recedat, Sed & hoc vi- tium eſt plerorumque aliorum inter- pretum. nI7. Lynges (Pletho interpretatur 1T vor&ι , intelligibiles ſpecies: Pſellus duvaetg Tiv i& T8“ A α Su0οαν, potentias quasdam poſt paternam pro- funditatem tribus Triadibus conſtantes. Sane quod additur voëο: videtur oſten- dere, hic agi de naturis quibusdam pe- culiari éaρα donatis. IN bECTIONEM. V. 120. LMolacabilie fulmina) Ita etiam viden- tur dici quaedam naturae, ſeu qui- NOTVAE. dam Dii, de quibus vide Lib. I. Sect, II. c. 6. Pinus) Videntur hac voce deſignari quaedam diuinae hypoſtaſes, quae vim creatoris excipiant. Proclus Lib. V. cap. 23. dicit a Creatore Cwoνα X„ TâνρτιHvvovvb α*νι vitaé produ- Gores ſinus exiſtentiam accepiſſe. iar. Hecate) Vide indicem in hac voce. 124. Cuſtodiendas) Hoc velle videtur oraculum, dx‿τ.1« „ſeu naturas prae- ſtantes, quae in vnoquoque genere ſummae ſunt, eſſe ignea veluti pro- cella veſtitas, qua inferiores naturas ſubmouent. Ad hoc oraculum re- ſpicit Proclus Theol. Plat. Lib. V. cap. 34. vbi haec verba occurfunt X„½ /. 1 YαοTι Xοπαα rens ne Dosed zegit- N ‚„ X ιαοι Dast r̈ dyvis*ναα. raE, &το α / êð 2 —- „ — — —- e ‚. 1* e*oαſνιτνιααο dνρoo A‿cαοι 7 anoorn'e Oosooooς dXiras, ut Oracula dièunt rerum opifcem ordinem, procel- loſo praelſidig Cmgi; Ec etiam Plato ait, cuſtodias ipfſüum Circumſeſtere, quae in- declinabiliter ſummitatem ilius, omni- bus ſecundis naturis exemt ann, cuſtodi- unt Cuſtodia, de qua hic ſermo eſt, videtur eſſe conſeruatio naturarum omhium, ſecundum ſpecies ſuas; cum omnibus, quibus praeditae ſunt, pro- prietatibus. 25. Gmochibus) Snoches videntur eſſe Numina, quae coelis, quibus infe- riora continentur æuriévorra,, Praeſunt. Proclus Theol. Lib. IV. cap. 16. ani- mas, quae ſunt én r&ο 1& 6ats τα ſupra coeli dorſum, ait eſle exemtas primo Synochum ‚deinde addit: Mar- T 126 &σνv‿νNovoã3 sa& ia rs rdo* õ A 7 νια ααντα eE& ονoν5*vον ſπig continens unica excſten- tiae, ſecunäanm Oraculum, ſummitate, igſe totus extra eſt. Reſpicit, vt videtur, ad ad di tat; Verti osali conſt Idem rum bere. 126 ches Auct is uor Eoscd Catl. vide Ne inhe , immitia e eart cun V00 eay. Then 8 t di⸗ & Ti b. L. dech, deſggnari es, Ie Gelus Lib. re Saryeſs toe hrode. Pie. In in hae le videtur urasprie- le genere eluti pro. S natllras culum re- b. V. . urunt: ℳ*ν Teol⸗ c 74 , Araiſu, ,Cruuult , prultl- Plato ait, ,que in⸗ ur, omm- , Gudi- rmO eſt, turarum ſoas;Ccui lunt, pro- videntur ibusinle⸗ ) e exenntis Ilt: i ſnat⸗ e zit⸗ 1eßſer. mmt 9, rnidetur, 4 1 1N ORAcCVTIA CIAIDOd 1109 ad aliquod oraculum, quod non ex- tat; nam errauit Portus, qui AXsρανοα vertit celebre dictum. Paullo poſt, du- os alios Synoches, ſecundum & tertium conſtituit, de quibus poterit conſuli. Idem Lib. I. cap. 13. ex motu coelo- rum probat eos Loxvas dvenoαναοοα ha- bere. 126. diftentatores infexos) Hi Ano- ches videntur iidem eſſe ac Synoches. Auctor eſt ſellus, eos vocari aChaldae- ĩs oοααGανMινNι, quod mundum regant. Eosdem dAντ—. & no‿αοαασππι ου. cat Iaswblichus Sect. II. cap. 3. ad quem vide T. Gale. 134. Teletarchae) Plato animas, quae in Deorum ledem admittuntur, 1s2α ait re Tri TeXe†τ³αα õä initiart eatiſſmo omnium ſacro: ideo- que Deos, qui T eletis hiſce praeſunt, earumque auctores ſunt, putat Proclus, cum bona Platons venia, Teletarchas vocari poſſe, licet ſummus ille Magiſter ea voce vſus non eſſet. Lib. IV. c. 16. 1beol. IN EOTIIONEM VI. 145. Q )Hoc or non pertinet ad ver- ſum, ſed ad ſcriptorem, qui eum citavit. Hic autem voce æôρ ſubſtan- tiam ſpiritualem intelligunt, & Pletho, & Pſellus; ac ſane in hiſce oraculis ſpi- ritualis natura paſſim ignea dicitur. 163. Ne Naturam inſpicias) Legen- dum eſt enim Ovou non Oygens, ita enim legit Proclus Lib. V. cap. 33. P. 7. & dicit vocibus Ouots & ànaρ intelligi Creatorem, ſeu ſecundam hypoſtaſin; ſed non docet quare eam inſpici vetent oracula. IN b Gü1IONEM VII. 164. TV. operang) Hac voce videntur vti oracula, quod ſecunda hypoſtaſis, ſecundum ea, fecerit ipſa mundum: prima vero non abrsoyar, ſed agens per ſecundam. Hoc verbo eodem ſenſu vti Proclum in Theologia obſer- vaui, licet memoria locum non ſup- Peditet. 1N Sσατο I. . 182. Ieem) Vide anleium Lib. I. Sect. II. cap. 12. & ſeqq. Firmamenta) repewdja. Videntur Chaldaei vſieſſe voce vp rakiah, quae ita a LXX. Intt. vertitur, & hoc poteſt eſſe indicium haec chaldaice ſcripta, quale poſtea proferemus. Ceterum coelos, ſeu mundos dici scoaoαοαοαcε⅜ diderim, non quod Chaldaei eos ſoli- dos eſſe exiſtimarent, ſed quod soον Erment, hoc eſt, conſtringant & impe- diant, quo minus diffluant ea, quae am- biunt. Eadem de cauſa Dii horum praeſides & Tovovst & AvoXνρπς dναανIρ dicuntur. Proclus certe ILib. IX. c. 16. coelum contendit æovvzdſdy nc, r7, auns zdrro, &ο T. σν*νNaα urtoy, continere omnia quaez ſunt ſub ſo, & cauu- Jam eſ cur continua ſint. Cicero in 2. de Nat. Deor. de vltimo coelo ex Stoico- rum ſententia, qui inſtar Chaldaeorum coelos inferiores ſuperioribus inuolui credebant: Reſtat ultimus, Er a domici- liis noſris altſimus, omnia cingens: & coercens &œli compiexus, qui idem aether vocatur. Iidem, auctore Diogene Laer- io in Zenone, ſeu Lib. VII. Segm. 140. negabant: quidquam in mundo eſſe inane, atque omnia continua eſſe cen- ſebant 18* Pao dvapd a r, r, S- vIoo ραnτα ιιτν.υαυ υoN¹ο 183. Coelum) Sequentes verſus val- de ſunt luxati, & repetitionibus inqui- nati; ſed reſtitui vix queant, cum for- te meliores non exſtent apud eos, ex quibus a Patricio hauſti ſunt. Mmm mmm m Fixione 12200 10. CLERICI NOTAl. 190. Fixione) Vox erat Genethlia- corum propria. Scholiaſtes Piolemaei, apud Ioſß- scaligerum, in Manil. p. 32. reprrlee eia ae A6νο⅜Pàααοα Abvpo*roοα éααα. οα ααοσdατοατπ Miay Sα, Tοα⅓. XA&αια % Ta h Meρααα ‿ρα ιοπWος α la“. iav dy T9, 8 dστα 0 85“ T vt*αισα ταπ eiso õ r eα ααοαιτινυ οιαανο TeXXεααπαο αα ρ Superuacue ſolent dicere Aegyptii creationem mundi, ote- nim originem unam non hubet, ſedmal- tas; ad partes vero quod atunet, & multas & vnam. ab initio & in origine aſtrorum miſtu- ram , quam ſolent Aſtrologi vocare 7g&iv. . 201. Aetheris cantus) Dubium eſt, an Chaldaei eantum quendam verum, qui audiri poſſet, a coelis, cireumuolutio- nibus ſuis, editum eſſe; an vero ſym- metriam tantum eorum admirabilem ſe credere hiſce, fimilibusque vocibus, ſignificarint. Vide v. 257. vbi harmo- nia metaphorice ſumitur, quam ſigni- ficationem hic praetulerim. Conſule & Proclum in Theol. Lib. V. C. 36. IN ECTIIOCEM M. 214. E. fontanum alium) Platonici duas durationis ſpecies eſſe dicebant, quarum altera vocatur ouα aeternitas, quae &ν & ubze, vt loquitur Plato in Ti- maeo, hoc eſt, ſucceſſione caret; alte- ra proprie vpé“ &α fempus, quod eſtal- terius αα0 αν mago mobilis, quia cum ſucceſſione elabitur. Vide PFro- clum Lib. III. cap. 16. Aeternitas vi- detur hic vocari voα Xo.„ fon- tanum iempus, quia eſt ita proprie di- Cti zaez nαανααρ. N SECTIONEM X. 215. Portet te feſtinarec*αρ.) Vide Sect. II. Lib. I. cap. 10. Ad hunc verſum al- Vnam quidem & ludere videtur Iamblichus Sect II. cap-. 6. vbi dicit, a Daemonibus corpus grauari, morbisque affligi, mentemad materiam trahi, r9 eri 1 r nοαα vras cv*ι παρ. ρα 13, T ν rsο,*ρ— que qui feſtinant ad igneni retineri cir- ca buncee docum. 216. Multam induta mentem) Credi- derim potius hic legendum uxte zαα X αοσαααιαττN, fi verſus hoc patere- tur, animam multam induta mens, nann ſupra v. 152. & infra 220. v56 dicitur eſſe ï Pvx,& apud hos ſcriptores, id, quod nobis ratiocinatur,& vt plurimum ſi- gnificat. 218. Symbola) Pletho & Pſellus inter- pretantur venrav a od einézas imagines imtelligibilium ſpecierum, aut eſſentiam ipſam mentium, qua ab aliis differunt. Pſellus, in libello de Daemonibus, ſcri- bit Euchitas quodam vnguento magi- co, quod deſcribit, conatos eſſe ex- pellere animo αα ατüα uae dicit animis noſtris non aliter inhaerentia, quam figillum aliquod regium in ae- dibus, Daemonibus terrori eſſe. Sed quid ſint illa Symbola, non docet. 224. Cum non poſſent) Legendum vun duvats, oy, vt referatur ad vocem α= udrov, quod fenſus manifeſto poſtu- lat, non wνaνανννRε, vt legit Patricius. 227. A quibus deſcendentibus) Dona varia deſcendentium Deorum memo- rat Iamblichus Sect. II. cap. 6. L 230. Partae fatalis) Plato, in Timaeo, eſſentiam mentis ait eſſe àaαονHνορ neive, ultra fatum, & ſimilia affirmat Iamblichus Sect. IIX. cap. 7. 231. Animam redeuntem) Reſtitutio- nem hanc animae, & reditum in pri- ſcas ſedes vocant Platonici àοHορααιςιυια gν, & àαοσ„οονσαπ ροοννννο.â Vide Iam- blichum Sect. I. cap. 10. 232. Vt numerum impleat) viden- tur credidiſſe Platonici, vna anima. aſcendente, — - — —— — ———— — — AI. ap⸗ corpis entemad rioen- rirvebt- ineri cir- 1) Credi- H7αςR„ C patere⸗ vey, nan citur eſle ichuod imum ſi- lurinter- mlginer Hentiam Kerunt. duscti- 0 magi- eſle ex⸗ ge Cicit rentin, in ae⸗ ſe. ded cet. um, α poſtu⸗ iclus. 9Dona memo⸗ Pimzeo, ,1/ eri- irmnat ttutio⸗ in pri⸗ Alust. M. jiden⸗ nia. ente, IN ORACVEA CIATD. aſcendente, aliam demitti, vt certus numerus animarum hic verſantium ſemper efſſet. 233. Cante & G.) Hic, & quatuor ſe- Quentes verſus leguntur apudneſeum, de inſomniis. p. 153. Ed. Petauianae. 237. Mithi) Ita ſcribimus, non Miti Arz, eſt enim pura puta vox Chal- daica, quae mortem ſignificat. Chal- daei Np mitha mortem vocant, at- que oragulorum interpres eam vocem immutacam, niſi quod terminationem Graecam ei addidit, ſeruauit. Voca- bula oo†ντzανααaαρm π Graecos Poe- tas Pallim morti coniunguntur, & in hiſce oraculis v. 253. Jνα drnαα mor- tem denotat. Ceterum notum eſt, Chaldaeos credidiſſe, per mortem ho- mines ad ſuperiora redire, quod ſe- quentibus verbis hic deſcribitur. At- tamen ſi quis malit Graecam vocem uir & Elum hic quaerere, & fatale fi- lum intelligat, per nos licert. 240. Ne Aeorſüm pronus Es) Hi ver- ſus extant apud etum de inſomniis, P: 140. Edit. Petauianae, & cum conti- neant eundem ſenſum qui exprimitur v. 5l. 52. & 53. haut eſt abſimile vero, ean- dem ſententiam Chaldaicam ab inter- pretibus Graecis fuiſſe vario modo ex- preſſam. Monet oraculum homines debere ad ſuperiora loca mente tende- re, & id facere, quod ad ea loca aſſe- quenda poſtulatur, ne detrudantur in inferiora. Deſcribuntur autem infe- ri infra terram, quae fuit etiam opinio non Graecorum modo, ſed quoque Iudaeorum, circa Chriſti tempora, vt docebit Ioſephus Ant. Iud. Lib. XVIII. cap. 2. Videtur tamen hoc fuiſſe me- morandum inter Graecos & Chaldae- os diſcrimen, quod Chaldaei locum beatitudinis non infra collocarent, vt Graeci, ſed ſupra mundum. Hinc infra terram nihil praeter horrorem & tenebras eſſe intelligunt, vt apparet ex hiſce verſibus. 143. Molis gaudens) EidaXæ zaα idem eſle apud Homerum ac Vmhbras morturua ſatis notum eſt. bant Graeci, animabus ſupereſſe corpus tenue, quod referret priſtinum, ſeu eſſet eius cαπM imago. Chaldei eti- am exiſtimabant, menti adeſſe ſemper corporeum nα vehiculum, qued eorum Philoſophiae Graeci interpp. eodem appellarunt nomine. Viden- tur Iudaei & Chriſtiani ſcriptores, qui Numina Ethnicorum nomine e αaν affecerunt, non tantum reſpexiſſe ad eorum imagines, ſed ea etiam appel- latione vſi, quod Ethnici ei hααςoο— o, qualia erant pleraque ficta Numi- na, ſacra facerent. Hinc videtur eti- am Paulus I. Cor. VIII. v. 4. dixiſſe αο eſſe &, idoluen eſſe nihil, hoc eſt, euanidam vmbram. Philo Lib. de Mo- narchia p. 628. Ed. Gen. ait diuitias di- ä 39en ént * o* υ Seais idola umbris ſemitia, & ſpeltris, guae nihil habent ſolidi neque fermi. 247. Paradiſien) Notum eſt hane vocem eſſe Perſicam, qua ſignificatur locus arboribus conſitus. Inde meta- phorice dictus eſt locus, vbi animae beatae morantur, qui a Poetis Graecis & Romanis deſcribitur etiam inſtar paradiſi: amoena vireta TFortunatorum nemorum, ſedesgue beatae. Forte antiquifſimi Graeci ſub imagi- nibus, deſumtis ex iis, quae maxime hac in vita nobis placent, deſcripſerunt beatitudinem futuram, non quod eam talem putarent, ſed quod non niſi notis coloribus ignota pingere nobis li- ceat. Saltem Chaldaei Paradiſum pro- prie dictum non intellexerunt, quippe Mmm mmm m 2 qui Crede 1202 10. CLERICI NOTAE. qui ſedes beatas ſupra omnes mundos collocarent. Hinc Pletho interpreta- tur ααοιäα α& να 1ον undequa- que ſplendentem animaelocum, & Tſel- lus ärr 19, 2 c IIar éga egè̈ r*cαν / ee duya ez* ,„ α r& AατWρυρâhà αι ⅓mι ν Toασ Nr- nisopinss“ nv, omnem chorum diui- narum potentiarum, qui eſt circa Pa- trem, & igneas pulchritudines creato- rum fontium. G 248. Animae canalem) Hoc eſt, quae- re vnde mens tua venerit, vt, poſt- quam ſeruierit corpori per aliquod tempus, eo rurſus contendat, vnde ve- nit. Pſellas & Pletho aiunt dudsaoν de qua verſ. 250. ope rituum quorun- dam procurari creditam a Chaldaeis;- & ſimilia apud Iamblichum occurrunt. Vide Lib. L. Sect. II. cap. 29. 250. Sacro ſermoni &c.) Pletho intel- ligit precibus eſſe coniungendam ope- ram, hoc eſt, r9 reXern“ ſacros ritits. Suſpicor hoc in loco eſſe aliquot verba corrupta, & reſpici potius coniunctio- nem mentis cum Ratione aeterna, de qua lamblichus Sect. X. cap. 6. vbi mentem zaurès zadon vo extra omnem materiam, ope Theurgiae, uéve Tros dAi- ν Ré†νανννρννHGÜsH, μ ſola aeterna Ratione vnitam deſcribit. reſpici fatum, quod pendet a ſeptem Pplanetis, & cui fubieétum eſt corpus, atque hoc deſignari voce terra, mone- rique putat homines, ne nimium cor- porea curent, putat. Crediderim deſi- gnaripotius T-artara, quæ ab hominibus vitari vult oraculum; ita ſe gerendo, vt eos ſe gerere oportet, qui ad aαα α locum peruenire cupiunt. Numerus ſeptenarius graduum, per quos illuc de- ſcendi dicebant, ſumitur pro quolibet alio; vt paſſim fit apud Orientales, qui ſepties pro multoties dicunt. 259. Corpusſernabi) Quid intelligat 252. ept emuios gradus) Pletho hic oraculum per ſalutem corporis, ſatis apparet ex verſu ſequente. Vide anleium Lib. E. Sect. II. C. 10. vbi verba Pſelli, quibus hoc oraculum expli- catur. 260. Neçmateriaz &c.) Hunc ver- ſum hic inſeruimus ex Syneſo de inſo- mniis p. 242. ZaGτεdMs eſt vehiculum animae, vt ex ſequente verſu liquet. 261. Pirs e) Poteſt hic obiter ob- ſeruari phraſis orientalis. Vide Act. VIII. 21. 261. Infiltae animae) Hoc eſt, inter- prete Pſello, foura carenti. Idem igneas hubenas tendere, diuinis attentum eſſe explicat. 267. Spes te nutriat) Hoc ex verſu videntur loquutiones, quibus vtitur Iumblichus Seck. II. c. 6. mutuatas eſſe, vbi dicit conſpectum animarum pura- rum na, à*ν*αο. τ.ι booοναdvo, inan- gelorum ordine collocatarum, ſalutife- rum eſſe & reductorium, ſpem ſacram oſtendere e eXrida Tepa a alοαρονι dare bona, quorum ſpem faciunt. 268. Non admittit & c.) Hoe eſt, non probat, non grata ſunt ei animae deſi- deria, priusquam oblita fuerit terreno- rum. Sequentia vocabula clare expli- care forte ne ii quidem, qui ea excogi- tauerunt, poſſent. 27o. Synthemati) Haec vox teſſernam ſignificat, videturque idem eſſe ac ſymbolum, hoc eſt, ritum ſacrum, vel- euocationem, certis verbis, iisque my- ſticis, conceptam deſignare. Vid. Iam- blich. Sect. I. cap. 12 & 21. 271. His quidem &c.) Hi duo verſus laudantur a qneſto, Lib. de Inſomniz, pag. 137. Edit. Petauianae. 274. Neque materiae quiquilias) Pletho & Pſellus hunc & ſequentem verſum explicant de corpore, cui ante fatum valedici nolebant Chaldaei, vti nec Platonici. 9 275. Ne tup Verl init napl 2 Via Pla an di⸗ pun tur. — — oris, ſiti e. Vide .Vbi verbar expli. Hunc ver. , de inlo. Vehiculumn Uliquer. Obiter ob- Vide Ac. eſt, inter⸗ dem igneut entum eſſe e verſi bus ytitur atas eſle, umn pura⸗ hus iMan. Nlunfe- , ſolran g, * deeRon mae den⸗ cterreno- reerpli⸗ excogi⸗ teſeron n elle 1c rum, vel 8que m⸗ Vid. nr ro vetſis Mmmas. . ila Uenten cui uſe ei Vtl Ne IN ORACVLA CHAI. D. 275. Ne educas) Eſt hic aliquid cor- ra curo. Sed cum antecedentes ver- ruptum, vt & apud Plotinum, vbi haec verba extant, Ennead. I. Lib. M. initio. Ficinus ſenſum Plotini ne pa- raphraſi quidem ſatis audaci expreſſit. 296. V corpus relinquentium) Nempe vialiena. Nam fibi vim inferre vetabant Platonici poſt Chaldaeos, vt apparet ex antecedentibus verſibus. Hoc autem dici putat Lſellus, quod mens, quae cor- pus cum dolore deſerit, vitam abomine- tur, & ad ſuperiora libens revolet. 277. Faciles ſolutu ſunt) Vocem cvX- rer Pletho & Pſellus interpretantur libe- ras, nec ab alia potentia coercitas. 278. In ilibus Hecates) Pletho legit aoirzs & interpretatur ſedem animae, & ſenſum inuenit neſcio quem. Nempe, qui hic ingenium exercere voluerit, nunquam explicatione carebit; ſed ni- hil debet afferri, quod non auctoritate priſca, eanque perſpicua nitatur; alio- qui pro Chaldaeorum dockrina, no- ſtram Lectori propinabimus. Pſellus legit Hecates. Vide indicem in ea voce. 281. Neque ingentes menſimas) Hic vwerſus & ſequentes ad 288. plane ſunt contrarii doctrinae Chaldaeorum Ge- nethliacorum: ſed conſentanei iis, quae Lucretius prodidit de Babyloniis, qui Aſtrologorum artem conuineere ten- debant; &btrabo de iis Babyloniae Sa- pientibus, qui Genethliacos damna- dant, produnt 288. Aectherea auium ala) Hic werſus & quatuor ſequentes, contra auſpicia & ſacrificia, ab aliquo Sapientum genere, aà vulgaribus opinionibus alieno, ma- naſſe videntur. Atque hos quidem cum primum expendere coepi, paene ſuſpicabar a Chriſtiano profectos, pro- pter id, quod habetut Pf L. de ſacrifi- Ciis, vnde videri poſſit deſumtum ini- tium verſus 289. nec ſacrificia, nec viſce- ſus, qui omnino ex eadem vena fluxe- runt, non ſint Chriſtiani; neque hos Chriſtianreſſe puro. Deinde videtur hic eſſe mendum. Eſt autem ſimilis huic ſententiae Oracul. Sibyll. Lib. III. p. 360. Ed. Amſtel. nuperae. 289. Nec ſacrificia, nec viſera curo) Pro v 5οσοα. Pſellus habet re roep. Et Jacrificiorum viſcerumque proſectiones, haec omnia ludibria ſunt. Quae lectio ſi recta eſt, vt mihi quidem videtur, O- racula hic aruſpicinam reiiciunt, vr in praecedenti verſu auguria. Ac ſane potuereeſſe ex Babyloniis Sapientibus nonnulli, qui haec omnia repudiarent, vt oſtendimus ad verſ. 281. vix vlli, qui omnia damnarent ſacrificia; cum toto Oriente ſemper omnes populi ſacrifi- ciis deditiſſimi fuerint. Hac de rati- one, Lſelli leétionem Syneſianae, quam ſequutus eſt Patricius, praetulerim. Menander s& coeia de facris Matris De- um ſimile iudicium tulit, Excerpt. Gro- tian. P. 725. AN 6ταππιτραν O& re oν.νυ Eüonte Asuont vwaοaαοαHD₰i, Po Eis A„⅞ÿNeαâα ται Hie weτeaαυ.τHÜ. Sed iſta ſunt commenta confidentiae Et impudentis ingeni molimina, Ludibria vitaz denique humanae, bohode. 293. Tuum enim vas) Pletho corpus mortale, quod vermes rodent, inter- pretatur; Pſellus vero vas acana diſ- poſetionem ex temperatione ortam, feras Daemones terreſtres eſſe vult. 249. Deſtet) Legit ita Pſellus, at alii pro narodvοαοαο habent arαρ+οv*εαvu ſepul- zus eſt, quod ſenſu caret. Pſellus vult ſignificari veluti mugitus inferorum malos, eorumque liberos poſcentium. 300 Conuolutum) Cum agatur de ap- paritionibus diuinis, hoc verſu & duo- bus antecedentibus, videntur oracula Mmm mmm m 3 monere, 1204 I0. CIERICGI NOTAE. monere, qua forma Dii appareant. Conferri haec poſſunt cum viſione Ezechielis cap. I. qui ignis conuoluti et- jam meminit. Videndus hac de re Iamblichus ſect. II. C. 3. & 4. 305. Leonem) Haec verba videntur corrupta, nec tamen ſenſum LPſellus illis deeſſe credidit, Putat oraculum di- cere, ſi inter ſacra Xονρνες (hoc no- men eſſe Chaldaicum ait ſigni Zodia- ci, quod vulgo Leo dicitur) nomen protuliſſet quis, eum nihil viſu- rum praeter leonem. Alii legunt zdv*†οα Xεν†ov, & ſenſum etiam inueni- unt; nee mirum, vbi pro arbitrio fingitur. Sequentia ſuadent legen- dum hic Rοντο a1.ntia. 306. Neque enim celeſtis) Iamblichus ſect. II. cap. 4. docet ſplendidiſſimas eas eſſe apparitiones, & tantam fulge- re lucem, vt aliquando totum coelum abſcondat, neque ſol, neque luna, neque terra ſtare amplius poſſint; quae deſcriptio optime cum hoc oraculo conſentit. 309. Ne Naturae) Pletho voce Natu- rae Deum intelligit, cuius verba alla- ta ſunt a Stanleio Libr. I. Sect. II. C. 30. Facultates rerum explicat Pſelklus. Aααα autem dicitur phaſma Dei, Angeli, Archangeli &c. a Iamblicho, licet figura id velit carere. 3. Quando animas mulcentes) Ma- los Daemonas notat, qui auertunt mentem a Sacris, ne per teletas puri- or facta ad ſuperiora tendat. 313. Verum corpus) Alii pro gααα legunt αν, & interpretantur, falſa ſigna a Daemonibus oſtendi. Inter s LPſellus. 314. Hhcaticum eurbinem) Vide Lib. I. Sect. II. cap. 29. & indicem noſtrum. 315. Nomina barbura &c) Vide l. & indicem in voce Noming. 319. Per profunda mundi) Videtur contrarium dicere Iamblichus, qui af- firmat Sect. H. c. 4. ignem Deorum eſſe indiuiduum, Aονο, nam gοτ 0o, ſaltuatim, diuiſionem aliquam notat. Sed ex metaphoricis vocibus vix quidquam certi elicere licet, nec me intelligere fateor, quae ſequuntur apud eundem ſcriptorem, quae tamen ad hoc oraculum alludere videntur; mοi TαιM Oa d, 6σς ιoiαατ repio iοe. Mendoſa exiſtimo, ſed qnae ſine MSS. ope ſanari nequeant, 321. Quando conſpexeris) Hunc ver- ſum & ſequens hemiſtichium, quod apud Pſellum occurrebat, hic addidi- mus. Plura oracula hicillic ſparſa, apudò Proclum praeſertim, poſſent inveni- ri. Hoc aliud agenti occurrit Theo- log. Lib. V. C. 35. Ko a rärivv αοοπ ei e.. Etenim omnibus armis inſtrudta Kmilis eſt Deaé. Eius ſcripta in Platonem potiſſimum eſſent legenda, ea ſola de cauſa, vt ex- cerperentur melius oracula, quam fa- ctum a Patricio. Alia etiam forte ex Damaſeii opere de principiis etiam- num MsS. peti poſſent. Interea dum hoc aliquis praeſtet, erimus hoc Ca- tone contenti. Ceterum quid videa- tur eſſe Mnizurin, in indice diximus. DE 8 lonſus lederit. . HiREii Me Videl b. noſtrum. ) Vide . Videtur , qui 41. Deorum in ur. Aiquam vocibus icet, nee untur getimen identur; agAN imo, ſed gueint, mne ver⸗ , quod adcidi⸗ Nlizpud inveni: Teo⸗ G⸗ ile⸗ nrude ſümum ,Vter⸗ lum ſt⸗ orte ex etiagn⸗ e dum noc Cr⸗ 1vider⸗ Cnns, 5E f. 21. quo vocem apcaς explicat, qui poſte- 1. c. lIonſius ) no5 (862. DE DE POTAMONE SECTa. ECLHCTCORVNM AVTORE. NOzamoniz huius non niſi tribus vicibus in tota antiquitate men- tionem fieri videas, apud Laer- tas Philoſophorum, tum poſtea apud Suidam duobus locis, altero, quo de Potamone ipſo agit, ſed paucis, altero, rior tamen ad verbum ex Diogene Laertio deſumtus eſt, vt nihil nouae lucis nobis accendat: quamobrem im- perfectam admodum Potamonis hiſto- riam nobis relinqui neceſſe eſt. Alexandrinum eum & Suidas, & Diogenes Laertius appellant, a patria haut dubie illud nomen ducentes, in qua etiam ſcholae praefuiſſe videtur- Praeterquam enim, quod ea aetate A- lexanariam omne genus eruditorum conſuerent, ſumma opportunitate ad ſtudia, quam Ptolemaeorum liberalitas comparauerat, imuitati, & Bibliotheca inprimis, quae parem illis temporibus in orbe terrarum millam haberet; Phi- loſophi certe, qui Potamoniz veſtigiis inceſlerunt, Alexandriae maxime illu- ſtres extiterunt, continuaque eorum in ila vrbe fucceſſio reperitur, quem- admodum in ſequentibus pluribus oſtendetur. Floruit autem hic Poramon paulo an- te Diogenis Laertii aetatem, qui diſer- te haut ita pridem (zoà Xινω) Eleéti- vam quandam ſeétam a Potamone Ale- Xandrino introduétam efſſe teſtatur. Laertium vero fub Severo & forte in- descript. fra eius aetatem floruiſle, variis argu- Hiſt. Phil. p. 271. ſq mentis vſi, colligunt Viri eruditi. Poſt Marci Antonini tempora eum vixiſſe, tium nempe, in ?rooemio ad vi- ex eo certiſſime conſtat, quod Epicte- tum, qui illius Imperatoris aetatem at- tigit, allegauerit im Epicuro. Ea igitur aetate noua adhuc videba- tur exculta a Potamonz Eclectica phi- loſophia, & ο 6Mνπ uecta. Aſtan- tiquiorem, quam ex illis Laertii verbis fuſpiceris, Potamonem facit Suidas, qui ante Auguſtum, & poſt eum, vixiſſe Po- amonem teſtatur: e Poναuαο ν AU8. 5& α avrv. Atqui a fine vitae Auguſti vsque ad aetatem Seueri, cuius tempore vulgo Laertius floruiſſe credi- tur, anni effluxere CLXXIX, neque adeo illo tempore tam noua videri pot- erat Eleoldtiua philoſophia a Potamone in- vecta, vt zgo SοMντà dici queat, ſi Auguſti quidem aeuo ea orta fuit. Praeterea ſerupulum mouet, quod Po- tamon ille anze Auguftum, & poſt eum floruiſle Suidae dicatur: niſi dicas, a Suida non tam aetatem, qua floruit, quam qua vixit Pozamon, ſpecékari: nam ſane toto aeuo Auguſteo, & poſt etiam, floruiſie Potamonem philoſo- Phriae laude, hominis fere ſuperare in- genium & felicitatem videtur. Parum igitur abeſt, quin perfuaderi mihi pa- tiar, liberaliter nimis indicatam a Sui- da Potamonis aetatem, emendationem Gritiei paſſam eſſe, qui cumapud Sui- dam legeret zoo Aupss, Margini ſuae alleuit uer' aτ, quae voces poſtea in textumadmiſſae, vt ſaepe factum ob- conf. Me- nag. ad Laert. Pr. S. I. ſeruamus, & cum reliquis coniunctae fuerunt. Qua ratione melius forte ſe tueri poterit, quod Laertius ait, haud ita pridem philoſophiam illam introdu- ctam fuifle. ripta 1206 Scripta Potamonis nonnulla comme- morantur. Quorum praccipuum fuiſſe videtur allegata Diogeni Laertio gο1ανρροοσ Eſt vero &ονoριιοοαερ0 ρ bene Heſychius interpretatur, αττοα velou uAε ρ£ h. e. tineamenta, vel prima inſtitutio. Quo libro nullum eſt dubium, praeceptorum philoſophiae ex variis ſectis decerptorum collectio- nem eum exhibuiſſe. Vt nihil fortas- ſis ad eius philoſophiam penitius co- gnoſcendam deſiderari poſſit, ſi modo lli operi ad noſtram aetatem pertinge- re licuiſſet. Aliud opus eius Suidas commemo- CAP. CA P. 1. rat, ci Xαααο õl Commentarium in Viatonis de Republica librum: vnde Platonis inprimis eum delectatum doctrinie fuiſſe non im- merito colligas. Fuere autem praeter iſtum Potamo- nes alii duo. Vnus Rhetor Mityle-Strab. L. naeus, Lesbonaétis filius, qui Tiberii . . 2 617. D. aetate floruit, & de quo apud Strabo- nem, Heſychium, Mileſium & Suidam nonnulla habemus. Alter ex Porphy- rii fuit aequalibus, atque inter alios: Vi- ros illuſtres eius aetatis ab eo cenſetur, in vita Plotini. II. ELECTIVA PHIIL OSOPHIA QVID SIT, ET QVID POTAMONI OCCASIONEM DEDERIT SCHOLAE ECLECTICAE . CONSTITVENDAE. De Phi- Clectica philoſophia, quam eleci- loſ,Stoic. W,αα interpretantur Lipfſius atque V fin Voſſius, quae fit, ipſum nomen affatim de ſect. Prodit. Clarius vero explicat ex Chri- Phil.cap. ſtianorum Philoſophis Clemens Ale- vit. xandrinus, qui ex hac ipſa, vt ſuo l1oco dicemus, de qua agimus, Pozamonis A- lexandrini ſchola prodiiſſe videtur. Strom. I. Is« vbi multis in laudem philoſophiae P. 188. B. eſſet exſpatiatus, in philoſophiam ſe omniaiſta dixiſſe ait non Stoicam, nec Platonicam aut Epicuream, & Ariſto- telicam, ſed quaecunque ab his ſectis recte dicta ſunt, quae docent iuſtitiam cum pia ſcientia, hocque totum ele- Gum (rgroôαοανοτ—☛ατορπο philo- ſophiam ſe appellare ait: quaſi ne no- mine quidem philoſophiae dignum cenſeret ſtudium eorum, qui ſuperſti- tioſe in vnius verba magiſtri iurare non dubitant. Et ſane circa illa tempora rectius ſapere incipientes haut pauci, non amplius in nomine ſectae ac ma- giſtri, vt olim factum, gloriam quaere- bant, ſed veritatem, vbicunque, lateret inueſtigare incipiebant. Galenum cer- v. rar te a parente admonitum eſſe, ne cui ſe νοτ. ſectae addiceret, ſed omnes diſcendo, ac 32 T. iudicando de omnibus, laudem quae- ie⸗ reret, ab pſo relatum habemus: idque *. a ſe obſeruatum eſſe diligenter, alibi gloriatur. Imo & inter medicos ſuos in poſt éènuoo eriss peculiare genus Introd agnoſcit eXhτον, vel e en rααν, V apud eum Viri eruditi legendum mo- nent, in quibus Archigenem Apamea Syrum retulit, cuius Suidas etiam me- minit, eumque ſub Traiano Romae Medicinam exercuiſſe docet, Philippo patre ortum, Agathini diſcipulum, multorumque librorum autorem, LXIII annos qui vixerit. Imo & Quin- Inſtitut. tilianus gloriae ſibi ducit, quod ſe qui- III, 19. dem neminis ſecétae, velut quadam ſu- perſtitione imbutus, addixerit. Hinc facile patet, &ctae nomine, pro- prie loquendo, venirenon poſſe genus philoſophorum, qui Potamonis veſti- giis inſiſtentes, ex ſingulis ſectis, vt lo- quitur poſt Diogenem Laertium Sdi⸗ as Suid. Aug. Diatt, l. Vne ſolle⸗ penc ſcure tis gnole in Phi ſne,/ in Dio⸗ ellimn nem piifn erro vtd lnt. non/ nel Tianfs 5 Ropubliee Imis eum non im- Potomy- Mityle- Ktribel, Tiberii aere Strabo.“ duickam Porphy- Niosi⸗ ellletur, 0N. Um cef-r. ru je uliſe uggn. ra. endoac, ltorem, Qbin⸗ loſtitut. ſe qui⸗ lll, 10. lamn ſu⸗ nepto. LECVIIVA PHILOSOPHIA OQVID &AV &. das, quae placerent, tantum ſeligebant. Vt neque hic, neque ille audiendus ſit, ſeldtom facientes Eclecticam, quod ſibi ipſi contradicere accuratius rem ex- pendentibus apparebit. Imo non ob- ſcure illis refragatur tacitus antiquita- tis conſenſus, quae adeo ſectam non a- ghoſcebat Eclecticorum, vt ne quidem in Philoſophis cenſeret, qui id genus Philoſophandi ſequerentur, eo, quod ſine ſecta philoſopharentur. Vt bene in Dio- enlim ααιο Caſaubonus monet, vete- rum ſapientiaez magiſtrorum fatalis ille error omnium, ſi paucos erxctpias, fuit, vt de nomine ſoctae, non de ſtudio ſapi- entiae philoſophoscenſerent. Vi miram non ſit, qui neque Zenoni, neque Epicuro, ne Platoni quidem aut Ariſtoteli ſacra- mento dixiſſet, eum pro philoſopho non Jfuiſſe habitum. Quod vt Dioni Chryſo- ſtomo contigiſſe egre fert Caſaubonus, ita in cauſa fuiſſe videtur inter alia, cur minus claritatis Potamon conſecutus fuerit, neque qui eius veſtigia lege- runt, aeque peculiaris generis phllo- ſophorum ſplendore inclaruerint, ac illi, qui certum quendam magiſtrum ſequerentur. Niſi quod qui Athenis veſtigia eius legebant, Platonicorum nomine aliquanto plus celebritatis ob- tinuerint, cum Platonis doctrinae fere in eorum philoſophia praedominaren- tur. Quemadmodum & alii, prout vel Platonis, vel Pythagorae, vel aliorum Praecepta, in illa philoſophiae eorum miſcela, vt cuiusuis ingenium ferret, Praeualerent, in eorum fere ſectis, vtut à ſedtandi ſtudio longiſſime recedere cuperent, cenſiti fuere. In eo vero doctiſſimo Voſſio, eum- que ſecuto Aegidio Menagio aſſenſum praebere non poſſum, quod putant La- tinis miſeellioner dictos Eclecticos fuiſ- ſe, nixi interpretatione eius vocis a Fe- ſto fuppeditata: Miſeelliones appellan- 1207 tur, qui non certae ſunt ſententiaeæ, ſed variorum, mixtorumque iudiciorum Junt. Sane, quod bene obſeruatum eſt Voſſio, cum Graecum nomen edeuri- ονdelectum ſignificet cum iudicio, Latina vox potius incer udinem ſen- tentiae, & confuſionem iudiciorum, ac meram dupiciav notat. Equidem eo propendere vir magnus videtur, vt exi- ſtimet a ſectariis Philoſophis conuitii loco id nominis Eclecticis datum fuiſſe. Exiſtimo, inquit, ab iis, gui certae ſoſe- dae addixiſent, miſoelliones vocatos, gquqfi qui nulio iudicio, vel peruo prauo- que, miſcerent varia placita, vi imperi- tus Ooqguus iura ſölet. At nihil eſt apud Feſtum, quod vocem hanc ad philoſo- phiae ſtudioſos referendam eſſe doce- at: quin potius in genere homines in- certae ſententiae, & confuſorum iudi- ciorum ea ſignificare videtur. Quid vero occaſionem dederit Po- tomoni nouum illud ſequendi philoſo- phandi genus, operae pretium eſt inue- ſtigare. Eam partim inualeſcentes Scepticiſmi Pyrrhonii vires, partim Epicureorum in religionem, ſaniorem- que de Deo & rebus ſacris philoſophi- am ſcommata videntur ſuppeditauiſſe. Sane enim Scepticorum quidem dnα TαRναw & iactatam in rebus omnibus incertitudinem nihil magis commen- dare poterat imperitioribus, quam in- ſtituta placitorum philoſophicorum in- ter ſe inuicem collatio, quorum perpe- tuum bellum non poſiet non ridiculum reddere a dogmaticis iactatam certitu- dinem, quemadmodum noſtra aetate e- ius rei cum magna ingenii laude pericu- lum fecere ex Gallis Motthæus Vayerus in variis opuſculis Scepticis, ex Anglis vero Ioſephus Glanuill in Scepticiſmo, ex Collatis philoſophorum, quae hodie regnant, ſententiis defenſo. Paratior igitur ad Scepticiſnum retundendum Nnneinnnn nulla 1208 nulla extitit via, quam vt veterum Phi- loſophorum ſententiae & opiniones accurate inſpicerentur: fundamen- ta atque principia, in quibus con- ſentirent, dignoſcerentur, clarius di- cta obſcurioribus praeferrentur, at- que adeo, in quibus certitudo ob- tineri poſſit, oſtenderetur: reliqua vel inutilia, vel non ſatis certa ſepone- rentur, vel ſaltem, vt magis probabile adoptaretur, quod certis fundamentis, in quibus omnes conſentirent, maxi- me conueniens videretur. Qua via Ammonium Saccam, quiex hac Ecledi- caſchola fuit, in conciliando inprimis Platone atque Ariſtotele, quorum phi- loſophia principatum eius aetate tene- bat, inceſſiſſe, ſuo loco vberius oſten- detur. Sic igitur Scepticiſmi neruos incide- re ſchola Eclectica conata fuit. Sed neque minus fortiter Epicureiſino cor- nua obuertit. Cum enim quidquid in Poetarum fabulis, quidquid in reli- gione vulgi, quidquid in Philoſopho- rum libris abſurde dictum de Diis inue- niri poſſet, rebusque diuinis, in rem ſuam impie verteret improbus Epicu- reorum grex, ab Eclecicis hiſce philo- ſophis inprimis exculta ratio fuit, arca- num atque reconditum ſenſum in fa- bulis huiusmodi, atque figmentis, quae abſurda non videri non poſſint menti non plane deſperatae, ſi ad litteram ac- cipiantur, inueſtigandi. Myſticarum verohuiusmodi interpretationum, au- tores quae habeant ſcholae Eclecticae apud Alexandrinos pullos, Amelium nempe, Numenium, & reliquos, dici non poteſt, quam ampla exiſtat ſeges apud Proclum in commentariis ad Pla- tonica ſcripta, vt taceam earundem a- pud Porphyrium, Iamblichum, & cete- DEF PHIILOSOPHIA ECLEOUTICA CAbP. II. III. ros philoſophos Alexandrinos, quorum hodie ſcripta terimus exempla. Sed neque illud diſſimulandum, Chriſianos quoque hoc ſtudium in Potamone, eiusque exemplum ſecutis philoſophis, inprimis accendiſſe, & au- viſſe. Cum enim illis nihil facilius eſſet, quam foedos & abſurdos redar- guere cultus, quibus miſere hactenus decepti mortales, in omnegenus ſpur- citiae atque erroris ſeſe immerſiſſent, nulla alia ſupererat elabendi via, quam in allegorias vt verterent, quae alia nulla ratione poſſent tueri. Sane videas huic ſectae addictos philoſophos, tum de rebus diuinis, tum de moribus, quam accommodatiſſime ad religionis Chriſtianae indolem, & ſaepe ipſis vi- rorum diuinorum verbis ratiocinari. Quod multis exemplis ex Porphyrio inprimis, & Proclo demonſtrari poſ- ſet, niſi chartae anguſtiae & tempo- ris id nunc vetarent, ea vero etiam cui- vis haec ſcripta euoluenti ſponte ſua ſeſe offerrent. Huc eo facilius adducebantur, quod craſſi eſſent, & non diſſimu- landi in omnibus philoſophorum ſe- Gtis errores, vt vnum aliquem ma- giſtrum ſequentes non poſſent ſa- isfacere illis, qui veritatem ingenue ſimplicem atque nudam quaererent. Neque parum ad ſtudium ſuum omnia probandi profuiſſe hiſce Philoſophis videntur ipſius Platonis, cuius praeci- pua apud illos autoritas erat, crebrae hortationes: verit, ſed quam recdte dicatur, con de- randum eſſe monentis. Sic in Gor-g gia ille: O lepidum caput, M’ enim rhe- torico more conaris refellere, quemad- modumii, qui in foro vetſantur, & ad- verſariutn Omnino non tam quis di- Char- mid. T. II. ed. erran. . 161. nimn un vol xer ton pit lin il 1 1 QVID NT EV QVUI PROFESSORESN EIVS. 1209 Ngonm verſarium conantur conuincere. lli e- philoſophiae operam nauantes. Etin HZ nim alii alios ſe convincere arbitrantur, Critone, nulli vnquam ſuorum alii ſe .1. cum earum rerum, quarumfidem facere credere potuiſſe aiebat, quam rationi, volunt, multos & ůelebres teſtes produ- quam quidem aſe animo perpenſam, al- blndun, rerint: Aduerſarius contra aut unum que exuminatam, optimam comperiatur. udium in tantum, aut nullum in medium produxe- Imo neque Ariſtoteles, quem poſt inen rit. Verum baec Probationis ratio nul- Platonem magni faciebat ſchola Ecle- Ptic. l e, Kal lius eſt momenti ad veritatem. Saepe ctica, aliud ipſi ſuadebat. Vniuerſim tuc: l Il füclius numero enim falſorum teſtimoniorum autem, inquit, optimum fortaſſe fuerit dos redur- praeiudiciis &0 multitudine quidem ipfa, conſfderare, atque examinare, quomo- hudtenus & autoritate eſtium, qui aliquid eſſe vi- do ſe res habegt. Tametf haec per- enusſpur⸗ deantur, poteſt quis conuinci. Et paulo veſtigatio dißcilis ſet, atque ardua, cum nerſilent, poſt ſubiungit: Ego, quamuis vnus ſim, notiones rerum antea a viris, qui in Vio,uam iibi nequaquam aſſentior. Non enim pretio apud nos ſunt, acceperimus. une din me rationibus cogis, ſod falſis teſtibus Fortaſſe autem praeſtiterit, ideoque ne- Anevidkens dlurimir aduerſus mé prolatis conaris ceſſe etiam fuerit, veritatis tuendae hos, tum me e veritatis poſſecſione, tanquam ex cauſa, etiam ea, quaez maxime familia- moribus, hereditate depellere. Ego autem, nißt ria nobis ſunt, tollere, Philoſophi qui- religionis teipium teſtem vnicum produxero mihi, dem . ſſe velimis. Cum enim & vi- e ils Vr in his, de quibus loquor, aſſentientem, ni- ri ilt, (a quibus opiniones praueconce- zwocinuri. hilpretio aliquo dignum a me confeltum ptas accepimus,) & veritas in pretio rphyri Aſſ arbitror, quod ad eas quidem resat- nobis ſit, religio tamen poſtulat, veri- trani pol. tinet, de quibus eſt ſermo noſßer; neque tatem vi praeferamus. Tantum igi- tempo⸗ etiam quidquam te promoturum exiſti- tur abeſt, vt Philoſophorum cenſu iamn cli- mo, niſi ego ſolus teſtimonium perhibeam, excludat Ariſtoteles, qui certae ſe- Wuneſin J. 1 hos autem omnes ſecure praetermittas. clae nomen non dedere, quod factum J. p. Similiter in Protagora conſentaneum a nonnullis ſupra querebatur Caſau- 347. eſſe exiſtimat, vtſepoſitis poetarum au- bonus, vt ſolos eos vere philoſophari ebantur, toritatibus, de veritate, & ſeipfis, mutuis agnoſcat. Elimu- diſputationibus experimentum capiant orun ſe CATP. III uenn m. n r pH IIS, QVI POST POTAMONEM ELECTIVAM PHI. h ingelle - LOSOPHIAM COLVERE. nnerereſtt. Olim ſectatores Potamonis quae- bellis Potamonis defectus. Niſi ſecta- m omn rere, qui ſectam habere non po- tores eius vocare velis, qui vel viua eius . loſophis tuit, vt qui ſolam rationem ducem at- inſtitutione vſi, vel exemplo excitati, usprtecl- que magiſtram agnoſci vellet, atque vel ex lectione ſcriptorum eius, ad i- cichen ea praemonſtrante ex omnibus Phi- demiter ingrediendum excitati fuere, gi I J. loſophorum Placitis decerpi ea, quae atque eo ſenſu eum ſectatores ha- „aulſckl ed. illi maxime placuiſſent. Quae ve- buiſſe defendas. Quod autem ανα in C0l-genen. rior videtur cauſa, cur ſectatores non Caſaubonus putat, Potamonem Diona ninMr.,, 161 habuerit Potamon, quam quae Caſau- inprimis exemplo motum, eam philo- gemig. . bono allegata fuit, genii nempe in li- ſophandi viam inſtituiſſe, quae ſapien- ,oal. Nnnnnnn ꝛ2 tiae ſſuriut 12120 tiae candidatos neceſſitate alieno arbi- trio ſeruiendi ſolutos in libertatem aſ- ſereret: id parum probabile videtur. Licet enim conceſſerimus ſupra, poſt Auguſti aetatem probabilius floruiſſe Potamonem: Iunior tamen Dione non eſt ſtatuendus, qui Traiani aetate ma- xime floruit. Et ſi coaeuos cumma- xXime ſtatuamus viros, probabile ta- men non eſt Aegyptiophiloſopho Lio- nis ſcripta ita innotuiſſe, vt inde exem- plum petere potuerit: Maxime cum vt Sophiſta potius, quam vt Philoſo- phus Dion hac ſua libertate ſit vſus. Ammi- In hic primas tuliſle videtur Ammo- am. Marc. nius, Saccas cognomento, quod merci- L.22.fim pus ex portu Alexandrino comportan- mid, v dis victum ſibi quaeſiuiſſet, Is Alexan- agryer. dis victum ſibi quaeſiuiſſet. Is Alexan- driae docuit, & circa Imp. Commodi tempora floruit inprimis, vt aliquem ex Polemonis audire diſcipulis potuerit, cuiusfcripta tum quidem apud Alexan- drinos minime obſoleta eum legiſſe in de Pro- dubium vocari nequit. Eum Hierocles vid. ap. diuinitus edoctum appellari praedicat, Hnatinm- eiusque ſapientiam orbi illuxiſſe dicit, 549. dum alii ſua ſponte contendendi ſtu- dio atque veſaniae ſe addicentes, alii praeoecupata opinione atque imperi- tia ſubacti, oppoſitis ſibi inuicem Phi- loſophorum, Ariſtotelis maxime, & Pla- tonis, ſententiis, omnia turbarent. Hunc vero primum aeſtu quodam ra- ptum ad philoſophiae veritatem, mul- torumque opiniones, qui magnum dedecus philoſophiae attulerant, con- temnentem, vtramque ſectam probe calluiſſe, & in concordiam adduxiſſe, & a contentionibus liberam philoſo- phiam tradidiſſe omnibus ſuis audito- ribus. „ Hoc tantum vero opus perfe- cit “ veterum Pluloſophorum opinio- nibus perpurgatis, & reſectis, quae v= trinque excreuerant nugis, in praeci- puis quibusque, & maxime neceſſariis DE PHILOSOPIHIIA ECLEOTICA CAP. III. dogmatibus concordem eſſe Ariſtote- lis & Platonis ſententiam demon- ſtrans.,„ Quemadmodum vero Chriſtianus erat Ammonius, eamque profeffſio- nem, vt contra Porphyrium affirmat Euſebius, ad extremum vſque vitae re- Hiſt. Ecc. tinuit, ita hancce philoſophandi viam VI, 19. Chriſtianis pariter ac paganis monſtra- vit. Ex paganis illuſtres maxime fue- re Plotinus, Herennius atque Orige- nes, qui inde ex condiſcipulatu con- iunétim cum Plotino & Herennio vi- Xit, ab altero Adamantio meritis & er- roribus in Eccleſia tam celebri, diſtin- guendus, ſi eruditiſſimorum virorum, H. Valeſii & P. Dan. Huerii ſtandum iudicio. Hisce, paganis licet, iuxta cum philoſophia ſua Ammonius reli- gionis Chriſtianae arcana ſub filentii religione communicauit, vt affirma- tum P. Labbeo, & Lucae Holſtenio. Labbe Sed cum illi Porphyrii nitantur teſti- de ſlripr⸗ moni, ex eo quidem perperam hoccol- I. p. 5g. ligi monendum eſt. Nihil enim aliud di- Holſten. cit Porphyrius, quam conſtituiſſe in- de vit. & ter ſe olim Erennium, Origenem & ſcript. Plotinum, ne Ammonii dogmata ede- H E. rent, quae audita ab eo tanquam inpri- E. 28, mis purgata, (quod erat Eclecticorum,) probauerant. Et Plotinum quidem ſtetiſſe promiſſis, familiariter quidem nonnullos excipientem ſalutantes: in- ſtituta vero Ammonii ſecreta, integra- que ſeruantem. Erennium autem primum pacéta ſoluifſe, Erennium vero anticipantem deinde ſecutum Orige- nem eſle. Quae non tam ad Chriſtia- nas doctrinas, quam philoſophiae prae- cepta pertinere quis eſt, qui non vi- deat? Verum de ſingulis illis Ammonii diſcipulis tribus verbis agendum. Plotini quidem vitam ſcripta pro- lixe delineatam nobis dedit ex diſcipu- p. 2. lis eius Porphyrius, qui docet, a tertio decimo aune Ip dar. in An X yen Forpbeplta! 9. KRe V leArigote. n demon- Chriſtianas profeſho- In affirmat Heyitne re- Hſthee, undi rian T i,, Smonſtra⸗ UWime fue- lue Orige- Ulatn con- ennhio Vi- Aitis & er⸗ Ni, Giſtin- 1pitorum, i ſtundum et, ilrt nils reli⸗ b Wenvin t affirma- Holſtenio. bde ltur teſti- R nhoccol.. 5g. Aaiud Gi-Hollen, tiſe in⸗ d i igenem Knt, nat elke. 128 EI IrI- bicorum) widemm Jniden Antes: in⸗ integka⸗ n alteln nium ver in Orige Chriſtiz- higeprae⸗ i non v,⸗ Ammon lum. jpta o⸗ terlio gecimo audiuiſſe. D. PROVLORIBVS EIVS. decimo Seueri Imperatoris anno, vs- que ad annum ſecundum Claudii eum vixiſſe, ab anno XXVIII aetatis philo- ſophiae operam nauaſſe, & poſtquam aliorum Philoſophorum Alexandrino- rum doctrina animo eius ſatisfacere non potuiſlet, annos XI Ammonium Hinc porro ex Indorum quoque & Perſarum doctrina decerpe- re voluiſſe, quae ornandae & perficien- dae philoſophiae inſeruirent, ideoque auno aetatis XXXIX exercitui, quem Imperator Gordianus in Perſas duce- bat, ſe adiunxiſſe, eo tamen Imperatore in finibus Meſopotamiae interemto Antiochiam euafiſie Plotinum, poſtea, XLiam natum aetatis annos, Romam veniſſe. Ibi Eclecticam Philoſophiam FPorph. p. 9. fecit. ita docuiſſe, vt non ex Platone tantum atque Ariſtotele deleétum inſtitueret. Verum & latentia dogmata Stoicorum Peripateticis miſceret, vt in libris etiam Legebantur vero in ſcholis eius Commentaria Seueri, Cronii, Nume- nii, Gaii, Attici, Platonicorum: item Peripateticorum Aſpaſii; Alexandri, Adrafti, & quotquot forte oblati eſſent. Familiares vero & diſcipulos habuit praecipuos, quos imitatores vocat Por- Pphyrius, & à reliqua auditorum turba diſtinguit, Amelium, Tuſcum, qui A- merius dici malebat, Paulinum, Scytho- politen, Euſtochium, Alexandrinum, Zothicum, Zethum, Arabem, Caſtricum Firmum, Marcellum tem Orontium, da- binillum, & Rogatianum, Senatores Ro- manos, Serapionem, Alexandrinum, & denique Porphyrium, Tyrium, Mal- chum, patria lingua diétum, quem etiam ſcriptis ſuis emendandis praefecit, de cuĩus vita & ſcriptis, quorum haut pau- ca hodie extant, luculentam habemus Lucae Holſtenii diſſertationem. Scri- pta Plotini in ſex Enneadas aborphyrio I211 digeſta, Marſilius Ficinus edidit Grae- ce & Latine Baſileae MXXC. De Herennio vix alibi mentionem in- venias, quam apud Porphyrium, ex quo iam retulimus, vt in contubernio vixerit Plotini, primusque pactum de non edendis Ammonii magiſtri doctri- nis violauerit. Ad Originem igitur veniendum. De quo, quis ſit, a viris eruditis fuit dubita- tum. Vt vero breues heic ſimus, de eo quidem dubitari nequit in Ammo- nii Saccae diſcipulis Origenem Ada- mantium quoque fuiſſe, qui inter Chriſtianos inſigne nomen ſibi compa- rauit, id enim diſerta Porphyrii, Euſe- bii, Nicephori & Suidae loca clarius te- ſtantur, quam vt in dubium vocari am- plius poſſit. Neque eſt, cur ſcrupu- lum moueat Baronio, quod Ammonio ad ann. aetate fere ſuppar, & aliorum ipſe in- 234. ſtitutioni ante XXX aetatis annum praefectus fuerit Origenes Adaman- tius, vnde probabile non fit in diſci- pulis Ammonii eum fuiſſe. Nam hiſ- ce ſaepe temporibus grandes natu viri ſcholas Philoſophorum frequentabant. Vidimusque paulo ante natum annos ad minimum XXXVI in Ammonii ſchola Plotinum adhuc fuiſſe, alia enim allegare exempla iam nolumus. Sed illa intricatior quaeſtio eſt, an ſolus Adamantius Origenes, an alius prae- ter eum, Ammonium audiuerit, & quis ſit, qui in Plotini atque Heren- nii contubernio vixit. Henricus Va- leſius, in annotationibus ad Euſebii Hiſtoriam, geminum Originem Am- monio operam ad audiendum dediſſe ſcribit, alterum Adamantium, alte- rum Plotini contubernalem, toties in vita Plotini memoratum, quem etiam eſſe cenſet, cuius mentio extat in fra- gmento ex Longini libro de fine, quod Nnn nnun n 3 allegatae Huetius Origeni⸗ P . 5 . an. l.. I. tium ſibi, valde adoleſcenti, cognitum c. I. 57. aliquando fuiſſe tradit Porphyrius, 1212 DE PHILOSOPIIIA ECLECTL. WA CAbP. II. allegatae Plotini vitae Porphyrius in- niſzmus doctor (9avudcios & αtραπα οσ texuit. Argumenta Valeſi potiora Qeis̈“ Eunapio dicitur, a quo lucu- ſunt iſta: Adamantium Origenem, Am- lenter deſcriptam habemus in reliquis monii auditorem, multam ex ſcriptis philoſophorum vitis eius hiſtoriam. apud poſteros gloriam fuiſſe conſecu- Diuinus Iamblichus (äios IA ρτ⅓ορα tum a Porphyrio traditum eſt: At O- Proclo paſſim appellatur. Quanta Lhe. rigenemalterum, Plotini ſodalem, ni- erit Imperatoris Iuliani, eruditiſſimi 3. 2. hil praeter libellum de Daemonibus Principis, de hoc philoſopho exiſtima- ſcriptum reliquiſſe, docent allegati Por- tio, ſcriptae ad eum epiſtolae loquun- phyrius atque Longinus. Imperanti- tur, in quibus optimum lamblichum, xa- bus praeterea Gallo & Voluſiano, Ori- Aν Iαπτ⅓ον & dρ roααρsο an- enem Adamantium extremum clauſiſ- tum virum, imo commune orbhis terra- ſe diem prodit Euſebius. Origenem Tutm emolumentum ovdy drad T7s vero alterum ſub Gallieno lbrum oluννρναι appellat, imo ei tanquam quendam ſcripſiſſe in eadem Plotini vi- patrio Deo votaa ſe perſoluta dicit. Is ta Porphyrius ſcriptum reliquit. Qui⸗- Aegyptiam & Pythagoream philoſo- bus duobus Valeſu argumentis tertium phiam inprimis diligenter trackauit, at- addit eruditiſſimus Sueſſionenſium que inſtituto ex ea iuxta ac Platonica raeſul. Origenem nempe Adaman- delectu, Philoſophiam Eclecticam ma- gis ornatam reddere conatus eſt. Scri- Ppta eius ſequentia inprimis commemo- quod non dixviſſet profecto, ſi duuturna rantur L. eſt de vita Pythagorae, quod ſibi cum illo & conſtans interceſſiſſet poſt editionem Arcerii innumeris neceſſitudo. Origenis autem alterius mendis commaculatum, egregie emen- Romae condiſcipulum & aequalem fu- datum nuper vir eruditiſſimus Ludol- iſſe Porphyrium memoriae prodidit phus Kuſterus edidit. II. Adhortatio- Eunapius. Neque imperante Philip- nes ad philoſophiam, pari infelicitate ab oiter Romam ſuſcepiſſe Adamantium Arcerio in lucem protractae. III. De Ratui poteſt, tam longam enim pere- communi mathematica ſcientia, quod grinationem ſilentio praetermiſſuram edere Samuel Tennulius parabat, fatis, fuiſſe Hieronymum & Euſebium cre- vt puto, ne ſtaret promiſſis, praepeditus. dibile non eſt. At Origenem alterum IV. In Nicomachi Geraſeni Arithme- ad Plotinum Romae tum in ſcholis pu- ticam introductio, quem vna cum li- bro de fato Dauentriae anno 1667 pu- blice diſſerentem acceſſiſſe, autor eſt bro de lato l. blici iuris fecit modo laudatus Tennu- in Plat. Porphyrius. i⸗ n Iſa. Ex hiſce Plotini diſcipulis Porphy- lius. V. Liber de myſteriis Aegyptio- rhor⸗ rius iam porro diſcipulum habuit 7 be- rum, qui poſtquam latine iterata vice b. 1052. 0dorum Aſinenſem, vt ex Damaſcio jam in lucem prodiiſſet, Wenetiis ex officina de vit. & obſeruatum Lucae Holſtenio, & Jam- Aldi Manutii cura Marſilii Ficini A. er. blichum Chalcidenſem, ex Coeleſyria, 1497. fol. tum poſtea Romae Nicolao A“* qui Conſtantini & Iuliani maxime ae- Scutellio curante in 4to, & poſtremo tate floruit: qui magnus Philoſophus, Lugduni A. 1549. 80. noſtrorum tem- guſt. II. (αα ixéροα½ Euſtathio, Philoſo- porum felicitate Graecum quoque E'f. 2II. phus maximi nominis, (Oριιι° 0αε ν textun à Thoma Gale eruditis notis —. Uluſtratum videre licuit. Denique aρτͤαα) item admirandus & diui- ⸗ VI0 tum, ſtotel dlunll grer lntod. 4. Afu ztin ir bor- Iulj Ohytel. vero rat 6 cige Plch 10 ſe ſucce Coo nor Uit. Ae-vt . , gd Kliuͤt 1 Gi Eiti⸗ Vid. En-tür, mmp. Ae. (kl4 iel agin S 1 n 1 in Bunap, P Aelelbil 3l ib. .75. ſg. id. vit. Maxim. 5,8384, Bumap in- Manimo / . 65 f. quo lucu. 1n reliquis biſtoriam. UNpein dlt. Cuata fl. iecl. . . i, c. ruditim, weniſtin. ge loquun- ichumn, a- Aon, tun⸗ hir teyra- Arang rie eitengen 1 Cicit. I in phliolo⸗ rackauit, at⸗ Phtonica icam ma- e. Scti- commemo- orne, guol innumeris ggieemen- 1s Ludol- QAhorttewdo⸗ lelictatesb ntin, uod abat, tütiß tnepeciuc. i Arirhme- n cumli- no 1007 pu⸗ tus Tenuu- SAegypo- icerati Ne 8exoffcinn i Fcini 4. ne Neoho Cpoſrem runn ten⸗ uole chti ner ni⸗ nqn p PkorEsSohIbys EIS VI. Collectio Pythagoricorum dogma- tum, cuius Syrianus in meteora Ari- ſtotelis meminit, & quem nuspiam ap- parere Samuel Tennulius ait. Neſcio an fuerit in omnibus illz Iamblichi ſeri- ptis, quae ſimul in lucem ſe productu- vita Por- Tum promiſerat Lucas Holſtenius, eo phyr. cl. vero ordine ſe editurum pollicitus fue- rat Galeus, quo ab autore ipſo erant digeſta. Diſcipulos habuit hic Iam- blichus maxime illuſtres, in quibus por- ro ſcholae Eclecticae fuit conſeruata ſucceſſio: Sopatrum Syrum, in aula Conſtantini primum ampliſſimis ho- noribus auétum, poſt capite mulctatum, vit. Ae-vt Eunapio relatum & Sozomeno Ae- deſ p 36. Jeſium, & Eufſtathium Cappadoces, cu- . B ius poſterioris coniux Soſtbatra, Chal- 74. daicae ſapientiae my ſteriis initiata, eru- * ditione virum quoque ſuperaſſe dici- vid. Eu-tur, & Theodorum atque Euphraſium, adlambl. Introd. b. 59. a. nap. Ae- Graecos, quòs quidem omnes recenſet der⸗ 18as. Eunapius 56. qd. In his Aedefii inprimis illuſtris fama fuit, Clariſſimique ex eius ſchola viri prodierunt. Nam vt taceam ſociam eum operam Soſipatrae praebuiſſe, in inſtituendis apud Pergama, quos ex Eunap. Euſtathio pepererat liberis, in quibus Aedel. p. illuſtris adeo extitit Antoninus, qui A- i 67. lexandriae vsque ad Theodoſii tem- ib. .?5. pora Eclecticam Philoſophiam profeſ- ſus eſt: Chrſanthius quoque Sardia- nus, Priſcus Thesprotius, Euſebius id. vit. Myndius, & Maximus in eius ſchola Maxim. profecere. Imo Imperatorem Iulia- P,83,84. num, partim ipſe inſtituit Aedehtus, partim diſcipuli eius, initio quidem Chryſanthius, & Euſebius, poſtea vero EBunap.in Maximis, cui quod praecipue a Pro- Maximo dereſio ſibi eſſet commendatus, vnice P. 85. ſq. fere poſtremo ille Imperator adhaeſit: eumque magis, quod iſtis Iamblichi diſcipulis adhaeſiſſet, quam quod ipſe a Iamblicho fuiſſet inſtitutus, Iambli- rem habuit. 1213 chi vocari diſcipulum a Gregorio Na- zZianzeno ego quidem exiſtimem. Ce- terum quid in illa diſciplina profecerit Iulianus, Oratio in Regem ſolem loqui- tur, tota Eclecticae philoſophiae indo- lem ſpirans, adeo referta eſt myſticis fabularum explicationibus, & ſublimi- bus philoſophiae Aegyptiae, Chaldaicæ, Pythagoreae, & Platonicae doctrinis. AChryſanthio, lamblichi philoſophia, i: Ae- h. e. Eclectica, imbutum ſe fuiſſe fate- gelp⸗ . tur Eunapius, eis temporibus, quibus Chry- ob varium genus magicarum ſuper-ſanch. p. ſtitionum, (eis enim indulgere illi Phi- 186. loſophi inde a lIamblicho inprimis coe- perant,) non ſatis tuto illi vacare per edicta Imperatorum liceret. Vidit vit kro- autem Eunapius iuuenis ipſum quoque Maxim, Proaereſium LXXXVII annorum ſe- nem, Maximum vero iam ſenem etiam audiuit. Chryſanthium tamen con- ſtanter ſecutus, eum praecipuum in hoc genere philoſophiae praecepto- Floruiſſe autem Eund- pium poſt Theodoſi tempora, ex ipſo colligas licet, in vita Aedeſi, vbi de b. 76. Theodoſi Imperio, tanquam re prae- terita, loquitur, & quidem non nu- per praeterita: quae Canobicis tem- plis contigiſſe refert, facta eſſe inqui- ens, Oodbνιαειτας OacXeνοσ e= gnante quidem tum temporis Theodo- Vio. Poſt haec tempora Eclectici apud Alexandrinos floruere Grianus, de quo mox plura, Hierocles, Plutarcho apud Athenienſes philoſophanti coae- vus, de quo cur plura hic addamus, non eſt, poſtea, quae luculenter Ion- ſius, Pearſonus, & Dacerius nuper commentati fuere: & Olympiodoris, Hieroclis coaetaneus, & in Procli prae- ceptoribus clarus, qui paulo poſt plura de eo dicendi occaſionem nobis ſuppe- ditabit, videri interea de rebus eius po- teſt Ionſius. Ab ea vero aetate Eclecticæ ſcholae descript. Hiſt. Ph. III, 18. 1214 ſcholae propagines in vrbe Athenien- ſium inprimis radices egiſſe obſeruan- tur. Sane enim, quae Platonicorum re- centiorum apud Athenas nonnullis eſt ſchola, nihil aliud eſt, quam Eclecticae ſcholae, apud Alexandrinos potiſſi- mum florentis, ramus: Certe ria- nus, patria Alexandrinus, non Gazaeus, de ſeript. vt perperam affirmatum a lonſio, eam Hiſt. Ph. in patria philoſophiam excoluit, ſe- P. 300. cumque Athenas attulit, imo inter o- ptimos fuit Iamblichi diſcipulos & ſe- Ctatores, iudice IMidoro, qui ei propter- v. Zu- ea maxime adhaeſit, vt ex Damaſcio re- ciayv,. fert Suidas. Imo eius quoque praece- ptorem Plutarchum, Neſtorii filium, inter lamblichi diſcipulos refert Lucas ane *⁸ Holſtenius, quod tamen vnde accepe- Porphyr. Lit, neſcio. Mihi quidem Syrianus in p. 26. Platonis inprimis philoſophia praeeun- Suid. v. te Plutarcho, qui eam Athenis doce- IEr. pat, vberiores profectus cepiſſe vide- tur, eam vero Syrianus, cum Orphei & Pythagorae philoſophia inprimis com- ponebat, imo & ex Chaldaicis Oraculis diligentius, quam antea factum, petüſſe, quae ad ſublimiorem ſapientiam ſpecta- rent. Sane inter ceteros eius libros a Suida recenſitos, conſenſus Orphei, Pythagorae & Platonis, item de Or- phei Theologia, & de oraculis libri X& inueniuntur. Quos tamen eosdem v.Hoxr)., Gyriano adſcriptos libros Proclo alibi tribuit idem Suidas, Syriani diſcipulo. Quae ita concilianda eſſe patet, quod ex Syriani ore praecipua omnia, quae libri illi complecterentur, Proclus ex- cepiſſet, quemadmodum id de libris X in oracula teſtatur Marinus in vita Prccli c. 25. & de commentariis in Theologiam Orphei cap. 27. Sed ne- que Ariſtotelis doctrinas neglexiſſe Sy- ianum, ex commentario eius in Me- taphyſicam Ariſtotelis colligi poteſt, PHILOSOVPHIAl EOLEOTIOAE CAP. II. qui Venetiis editus eſt latine ex verſio- ne Hieronymi Bagolini, & Graece oc- currit in variis Bibliothecis Italiae, & a Luca Holſtenio Bibliothecae Ioanneae Erbite: apud Hamburgenſes fuit illata. Fra- gom. in gmenta eius librorum inſignia a Proclo bprocl. c. paſſim ſcriptis ſuis intexta leguntur. In II. diſcipulis &riani a Damaſcio laudatur Hermias Alexandrinus, cuius vxor Acg- ab. Phot. deſia, cognata Syriani, philoſophiae ? 554. ſtudiis etiam incuhuit. Idem Dama- ſcius cum Suida & Marino Domninum "vit. Pro- Sprum quoque in diſcipulis rini Llic. s6,. cenſent, quibus poſtremo Proclus, de- nique etiam, Lycius accedit. Hic Proclus natus eſt, vt accurare an- proleg. nos eius computauit, vir cl. Io. Alb. Fa- ad Mari- bricçius A. C. 412. d. 8. Februarii, mortu- ni vitam vS CXXIV poſt Iulianum r& ααοπ ιοοÜ11 p. Tv annis, adeoque A. C. 487. Inter di- 6. ſcipulos Syriant maxime illuſtris fuit, quamuis & Plutarchum perbreui tem- pore audiuerit, quippe qui non diu, poſtquam Athenas Proclus veniſſet, vi- tam finiuerit, imo & Olympiodorum A- lexandriae audinit, imbibendae peripa- teticae philoſophiae cauſa, vt in vita Procli Marinus refert. Forte quod in ci0. vit. delectu ſuo reliquis praeferret Ariſto- rocl. telem hic Eclecticus, nam alias Plato- nem quoque eum admiratum fuiſſe di- ſcimus ex Iſidori Pelus. Ad eum epiſto- la, quae eſt Libri II CCXIV. idque lo- quuntur plurima eius in Dialogos Pla- tonicos, Phaedonem, Gorgiam, Philae- bum, Alcibiadem primum commenta- ria, quae in membranis adhuc latere do- cet Labbeus, in libello de Graecis Plato- nis & Ariſtotelis commentatoribus, vbi &eius commentariorum in Meteorolo. gica Ariſtotelis, ab eo iuuene ſcripto- rumſmentionem fecit. Sed omniata- men priano ſe debere profeſſus eſt Pro- clus, quamuis & alios audiuiſſet, eique in ſchola Athenienſi ſucceſſit. Adeo verO vero⸗ tione tum ſiue B comp inprin rum norunm impug 1 Au. Clatus . tum Dion VHü 701 giu⸗ N. ads ſipi, ſaehe dum ruIN Vat De via De lin, c.a Wead leg ius; elt, aur go ma inſ bus Vita ruch. Gen Wer ria ru⸗ he nh⸗ ⸗ du ex verſio⸗ Aecee- lalige, &1 loanneze Eibie. ta. Prrot. 4 abroclo das, untur In u,, ludatur VNor Ae: 20 Dot, loſophine . m Dame- Omninum "it. go- 8 Grieni clt 26 elus, de⸗ n CUrrean ſe, 0.Alb El A1 Mari. , Mortu-ni ditam rutabi dl P⸗ luter di- . ſtris fuit, reui tem⸗ non diu, iſet, vi⸗ Orum A- eheine Nt in vin gocin t Ariſto. 18 Plato⸗ ile di⸗ mepiſto⸗ idquelo⸗ logos Pla⸗ m,Phihe- Deñt- elatered ecs lhto- ribus, vi ſeteorolo e ſripv. olnnltt⸗ eklo. eique gle⸗ veird v. Aα0 vu. De vita Pyth. c. DE PROFEORIBVS EIS vero m O&.:Rica illa philoſophandi ra- I1 νr.ra⸗ — . tione profecit, vt non Ethnicorum tan- tum philoſophorum, ſiue Graecorum, ſiue Barbarorum, ſententias diligenter compilauerit, Pythagorae, & Platonis inprimis, Orphei item & Chaldaico- rum oraculorum: ſed etiam Chriſtia- norum, quos tamen peculiari ſcripto impugnauit, cogitata expreſſerit & ſe- ctatus ſit: quod diſertis verbis prodi- tum veteri ſcriptori apud Suidam, qui Dionyſii Areopagitae cοHνανσd π vſum eſſe teſtatus, ésαο0iquit, rνα 1Tνιοσ M̈ * uαMρα IIgëοo eco=- iα *̈ 18 uakagisg Awoyvoig xE- 1nras, ρσäροnο ο Eeu Nä‿ονι t endum autem eſt, quosdam'ex profanis Japientibus, praecipue vero LProclum, Jaepe theorematis B. Dionyſi, & inter- dum nudis eius verbis vſo eſſe. Ve- rum ea de re, in Eclectica ſchola obſer- vata peculiari capite mox plura. De Procli huius ſcriptis, quorum haut pauca ad noſtram aetatem venere, legi merentur, quae ad calcem vitae e- ius, a Marino conſcriptae, commentatus eſt, paulo ante laudatus vir eruditiſſ. Io- annes Alb. Fabricius: qui & in prole- gomenis ad idem opus de aetate, gente, magiſtris, & ſucceſſoribus Procli egit ex inſtituto. De virtutibus vero eius, & re- bus geſtis prolixus eſt, Marinus in vita modo allegata, &a laudato viro e- ruditiſſimo integritati ſuae reſtituta. Procli auditores innumeri fuiſſe dicuntur, ex quibus praecipui com- memorantur Hermiae, Procli apud &ÿ- rianum condiſcipuli, filii duo, Heliodo- rus & Ammonius, Piutarchi item filius, Hierius, tum porro Aſölepiodotus, Ze- nodotus, uerianus, Vlpianus Ga- zZaeus. In his tamen maxime celebran- tur Marinus, vitae Procli autor, qui UaAr5 magiſtro ſuo in ſchola Athenienfi ſuc- Cernt. 1is Flauia Neapoli, vrbe Sama- riae, prope montem Garmun va r— fuit, indolemque Eclectici philoſophi 562. retinuit, nam iuxta cum Platonis phi- loſophia, quam inprimis excolere ſo- lebant ejus ſcholae viri, aliorum quo- que philoſophorum doctrinas con- iungebat, atque eo ſpectaſſe zZury- nara Oioροoοo, Quaſtiones philogſo- Phorum, quarum apud Suidam mentio extat, dubitare nolim. Eodem ſpe- ctant electi loci Commentariorum Sy- riani in orphica carmina, quae Pro- clus ipſi roganti annotauerat, vt ipſe p. 66. refert in vita Procli, imo & Indo- rum diſcipulum ſuum Ariſtotelica phi- loſophia imbuiſſe dicitur Damaſcio & Suidae. Quae enim in Platonis Phi- lebum & Parmenidem commentatus fuit, & teſtibus iisdem ea nunc taceo. Illum quidem in ſublimiori philoſo- phia maximos profectus non feciſſe, tam ex dictis eius, quam ex ſcriptis col- ligi poſſe Damaſcius apud Photium ait: En verba eius: æX Mægi eg d,“ cXα. Yero b ννhrυ ινHRmιτtοα g&,) NX ⁰ *& . N‿νv“m dννnνυdzy νoοατι xaen & αειe, éé do, ra οα OXhαωαιve Oeat- arc, Tis rοανντ+ůο Obνσσοορa. Nihilominus in ſcola & cathedra Athenienſi Proclo ſucceſſit Marinus, plura de eo paulo ante laudatus cl. Fabricius collegit ad vitam Procli prolegomenis. Difcipu- los Marinus varios habuit, ex quibus commemoratur Agapius apud Sui- dam. Poſt Marinum ſcholae principatus ad Photius Hegiam delatus fuit, quem tamen ille ? 586. cum reſpueret, ſcholae praeeſſe Iſd orus coepit, ipſius Procli, & poſt eum Ma- rini auditor. Eum in diſciplinis philo- ſophicis ſe exercuiſſe, & ſacrorum val- de ſtudioſum fuiſſe ex Damaſcio, vt credere par eſt, tradit Suidas. Eidem Ooo OOο0 videtur Ortus Phot, p. 1276 videtur vita philoſophus, ſcientia vero non fatis excultus, in Dialeéticis in ex- ercitatatus magis, quam hebes: Eius nullum commemoratur ſcriptum, ex quo de indole ipſius philoſophiae con- lecturam facere liceat. WMdoro denique in hac ſchola ſucceſſit Damqaſcius, Damaſcenus, eius & Aſele- biodoti, qui Proclum audiuerat diſci- cod, 242 pulus, vt ex ipſo Damaſcio apud Photi- vm colligitur. Hic Imperatoris Iuſti- niani aeuo floruit, vt eſt apud Suidam. Eum vero, cur raoiey philoſophum Suidas faciat, non patet, vt fere ſuſpi- cio ſit αàιιαιαπ PrO& Zrοαναο apudeum fubſtituendum eſſe. Sane id & prae- ceptores eius nobis perſuadent, & - ynyua r= in Platonem, quorum apud Suidam mentio, cuius philoſophiam in- primis ornare & perficere Eclectici ſat- agebant. Imo & ex fragmentis hiſto- riae eius philoſophicae, quae apud Pho- tium habemus, illi generi philoſophiae eum addictum fuiſſe, facile colligas. Cuius indolem eum etiam in libro zeo diεο*νοπprſſiſſe dubitare nolim, quem in variis bibliothecis obuium, in lucem Fabr. publicam protrahere in Gallia viros e- Proleg. ruditos voluiſſe ſama fuit. Nea ad vit. † . 3 7,: Procli b. h. e. vt vertit Interpres Suidae familia- 14. ſuerat Ariſtoteles, CAP. DE PHIILOSOPIHIIA ELEOIICA CAP. IV. res, quod forte diſcipulos rectius in- terpreteris, Sémplicium habuit, & Eula- lium, Phrygaslambo: quos proinde in Eclecticis cenſendos omni iure exiſti- mem. Quamuis vero hac ratione ſucceſſio ſcholae Eclecticae inde a Proclo, per Marinum eiusque diſcipulos fuerit continuata. Uluſtres tamen alii quo- que Procli diſcipuli fuere, atque ipſi quoque auditores habuere, nominis ce- lebritate conſpicuos. Quem ſupra e- nim in Procli diſcipulis commemora- vimus Ammonitim, Hermiae filium, Sim- plicius audiuit, & Aſelepius Trallianus, vt obſeruatum Ionſio, quamuis vnde delerin. id ipſe acceperit, mihi non ſatis conſtet. gon. Apud Suidam, vt modo obſeruatum, Simplicius Damaſöii dudXeyrys vocatur. Et ſane Eclecticum eius ſtudium, vt paſ- ſim probant eruditi ad Ariſtotelem commentarii; ita allegaſſe ſufficiat, poſi- ta in conciliandis veterum Philoſopho- rum de principiis rerum ſententiis, quas ſibi inuicem in I aupea. OP. oppPO- opera. Sed & Joannem Philoponum inter Ammonii diſcipulos refert Ionſius, eamque in rem Leontium in libro de Sectis al-Act. V. legat. IVv. DE CHRISTIANIS ECLECTICAM PHILOSOPHIAM. SECVENTIBVS. TFürn Amamonium Saccam, inſigne Eclecticae philoſophiae fulcrum, Chriſtianum fuiſſe ſupra monitum fu- it. At iam ante eum hocce philoſo- phandigenus Chriftianis patribus pla- cuiſſe exiſtimem. Sane diſerte id ſeſe Strom. I. ſecutum eſſe Clemens Alexandrinus fa- P. 188. tetur. Is enim neque Stoicam, nec Platonicam & Epicuream, aut Ariſto- telicam doctrinam philoſophiae nomi- ne dignatur. Sed quaecunque ab his ſe- clis recte dicta ſunt, quae docent iuſti- tiam cum pia ſcientia, hocque totum (rgro æρο *ιdsã Yεαπνιρν] Philoſophi- am appellat. Virum igitur, patria A- lexandrinum, vel ſaltem, ſi, vt viſum nonnullis, Athenienſis fuit, Alexan- driae diu verſatum, & in Alexandrina Chriſtianorum Ciſti Jamj nice ſe ſchola Jane rius Pn Arom, l. leos P. 27. 8. admo⸗ grico etiam Grae aucki D eiie 4 yerſ. nios co mile Che, prae ter ta darn Doe nur Ho nun Oer V H. . V,bir . tr⸗ Comm ſ. in E-XI. l n te gn eu ti 1 keckitg in⸗ ELule. proindein Ure exiſti- e ſucceſſio ehe, per los fuerit n Alii uo- Atqe ipfi nominice⸗ mn fuprae- nmetnora- Uium, n. roliunu’, Nlis vnde teſenht. Sconſtet 11. bl. ſenntum, r. Vocatur. nytpaſ. Kotelem utpolſ- loſopho⸗ eutelltüs, or. 0000- Aummmi que I Ni An. IIAM enomi- ibhösle- ent iuſti ne totumn Woſoph⸗ attin A. Vt ifum Aexan- Gndrind norum DE CIIISTTANIS EAM SOQVENIIPVS. 1217 Chriſtianorum ſchola catechetam, quam in ea vrbe didicerat, & quam v- nice ſeſe amplecti ait, philoſophiam in ſchola ſua docuiſſe, dubium non eſt. Sane enim Chriſtianae fidei articulos Prius tradere haut ſolebat, quam philo- ſophiae praeceptis animos refractarios Strom. I. 2d eos recipiendos praeparaſſet. Quem- ?. 278. admodum enim terram prius rigant a- gricolae, deinde ſemen iniiciunt, ita etiam ſe fatetur eo, quod bibi poteſt ex Graecorum ſcriptis, id, quod eſſet in auditoribus ſuis terreſtre, prius irriga- re, vt fuſcipiat ſpirituale ſemen, quod deiicitur, & id facile poſſit alere. At ab Alexandrino Clemente, qui verſus ſeculi Il exitum floruit, Ammo- nio Saccae ſupparaetate, vt cum eo commercia illi fuiſſe non ſit vero abſi- mile, altius forſan adſcendere poſſis. Si Clementem aetate praeceſſit, eiusque praeceptor fuit Pantaenus, quod acri- ter tamen nuper in notis ad fragmen- tum Philippi Sidetae impugnauit H. Dodvvellus, coaetaneos eſſe Pantae- num atque Clementem contendens. Hoc certum eſt, Dodvvellus Pantae- num neque ipſe neget anteceſſorem Clementis in ſchola Alexandrina ex- titiſſe. Philoſophum vero eum fuiſſe, vnanimis veterum conſenſus nos du- H. E. V, bitare haut ſinit. Eum quidem Stoico DO. inprimis philoſophia animum imbuiſſe tradit Euſebius, forte quod eorum do- Ctrinas, maxime ad mores hominum Comm- ſpectantes, vt Hieronymo obſerua- in Eſ. Xl. ftum, propius ad diſciplinae Chriſtia- nae ſeueritatem accedere animaduer- teret. Neque tamen Euſebius in do- gmatibus Stoicorum vnice eum acqui- euiſſe docet, verum contrarium po- tius innuit, dum ab inſtitutione Stoi- corum eum impetum tantum, & quaſi initia philoſophandi cepiſſe, ait, 2.α πWXοαν αυροο ν α„υταν DNια ccν oαονιρ . Non mirum igitur, a philoſophiae genere, quod primum adamare coeperat, & quod, delectu ex aliorum philoſophorum ſcriptis habi- to, magis magisque exornauit, eum quibusdam notatum fuiſſe. Sane e- nim ita fieri aſſolebat, vt Eeleckticorum Philoſophorum Ariſtoteli alius, alius Platoni, alius Stoicis primas deferret, ex reliquis vero ſupplere, quae deeſſent atque perficere laboraret. Vnde fieri potuit, vt Damaſeius quoque a Suida inter &οöιο° cenſitus fuerit, quem ta- men in ſucceſſione Ecledticorum Athe- nienſi locum ſibi poſtulare, in dubium vocari nequit. . Origenem Adamantium inter Am- monii Saccae diſcipulos fuiſſe iam alia occaſione fuit oſtenſum, qui Eclecticae ſcholae indolem non tantum in ſcriptis ſuis vbique expreſſit, verum & in o- mnes diſcipulos ſuos, quorum vaſta ſa- ne fuit multitudo, transfudit Huius ille philoſophiae ſacris haut dubie a Clemeute Alexandrino primum Ini- Huer. 6. . . . 8 . rigen. L. tiatus fuit, in cuius ſchola rudimenta ''S philoſophiae didicit. Hocque magis I .c. I. F. 5. Caue vit. praeparato animo ad ſcholam Ammo-Orig §. 3. nii Saccae ſe contulit, qua de re cum ſu- pra pluribus iam fuerit actum, nihil nuncaddo. Ipſe vero deinceps ſem- per Eclecticae ſcholae indolem ſectatus fuit, quod teſtatur ex diſcipulis eius maxime illuſtris Gregorius Thauma- Orat. Pa- turgus, qui ita ſe ait cum condiſcipulis neg. ad ſuis ab Origene ad philoſophiam inſti-Origen. tutum fuiſſe, vr omnia, quotquot ex- P.69. ad- tant, veterum tum Philoſophorum, tum Poetarum ſcripta colligentes, ni- hilomnino reiicerent, nihilque repu- diarent, praeter ea, quæ impiorum ho- minum eſſent, & profanorum. Cete- ra omnia euolui, legique ſic oportere, vt OoONOOO¶ O 2 nec e p. 72. C. 1 I.§. IV. 1218 nec genus vllum, nec liber, ſermoue praeferatur, neque contra reiiciatur ſiue Graecus, ſiue Barbarus, ſed omnes vit. Plo- audiantur. Similiterque Porphyrius tin, teſtis eſt, Origenem Pythagoricorum ſcriptis delectatum fuiſſe, & Stoico- Origen. rum quoque adhibuiſſe libros. Vnde merito illuſtris Huetius concludit, non tam Platonicum vel Pythagoricum, quam Potamonicum dici Origenem de- bere. Poſt Origenem vero non eius discipulos tantum, ſed plerosque Pa- tres omnes Eclecticam hancce philoſo- phandi rationem amplexos videas. Quum vt pluribus commendat loco al- legato Gregorius Thaumaturgus, ita ſeculo a C. N. IV in ea commendanda Diu. In- ſolicitus eſt Lactantius: Quare oportet, inquit, in ea re maxime, in qua vitaera- tio verſatur, ſibi quemque confideré, ſuoque iudicio, ac propriis ſonſibus niti adinueſtigandam, & perpendendam ve- CAP. DE PHILOSOPHIA ECrECTICA CAP. V. ritatem, quam credentem alienis erro- ribus decipi, tanquam ipfum rationis expertem. Dedit omnibus Deus pro vi- rili portione ſapientiam, vt & inaudita mnutſtigare poſſent, & audita perpende- re. Nec quia nos illi temporibus ante- ceſſerunt, ſupientia quoque anteceſſe- runt, qua? ſi omnibus aequaliter datur, occupari ab antecedentibus non poteſt. IUiibabilis eſttanquam lux & clarltas ſo- lis: quia vt ſol oculorum, ſil ſapientia lumen eft cordis humani. Quare cum pere, id eſt veritatem quaerere onmi- bus ſit innatum, ſapientiam ſbi adimunt, qui ſine illo iudicio, inuenta maiorum probant, & ab aliis pecudum mor’é du- cuntur. Sed hoc eos fallit, quod maio- rum nomine poſito. non putant fieri poſſe, vt aut ipfi plus ſapiant, quia minores vo- cantur: aut ili deſipuerint, quia maio- ros nominantur. ECLECTICORVM PHILOSOPHANDI METHODVS. ET DOCTRINA. PRaecipuum inSchola Eclectica fuiſſe doctrinae Logicae ſtudium, & upifngi- o veritatis, credere par eſt, cum pe- culiare id fuerit huic ſectae, vt omni- bus aliis vſu atque inſtitutione recepta ſub examen reuocaret. Cumque primum ſtudium Eledi- corum fuerit, conciliare, quae in ſpeci- em tantum ſibi aduerſari viderentur Philoſophorum ſententias, quemad- modum eorum illuſtriſſimos quosuis in eo ſtudio occupatos fuiſſe vidimus ſupra: ira nullum dubium eſt, ma- gnam doctrinae de imerpretatione eis curam fuiſſe: Veroque eſt ſimile, hac parte Ariſtotelis inprimis & Stoae praecepta, quae in vocibus maxime ſolebat αραιννε, eos ſecutos fuiſſe. Imo & allas, vt Gregorius Thauma- turgus, Eclectica philoſophia innutri- tus, ait, multa ceu illuſtria per ſe, &ho- neſta, ſub ſpecioſis vocibus in aures no- ſtras tanquam vera ſe inſinuare ſolent, quae praua & falſa cum ſint, fuffragium tamen a nobis ferunt veritatis, cum poſtmodum vitioſa & nulla fide digna deprehendantur, veritatem incaſſum ſimulantia. Alia contra honeſta pror- ſus ac minime fallentia, ſed probabili- bus verbis non expreſſa, paradoxa, & omnino incredibilia per ſe viſa, pro falſis reiici, immeritoque per contu- meliam explodi ſolent, quae poſtea conſiderantibus atque inueſtigantibus accuratius, omnium verisſima, omni- que Or. Pa- neg. in O- rigen. p. 63 lienit erro. m rotionit Deurpro vi. maudite herhenle- ribur Inte- anteleſe- liter atur, n hoteß. aruutſe. r ſopienti Qore cum rere mni- iadimunt, muiorun in more dl. uol ui- feri lſe, ninorer- gli mCil- 5VS tos fuiſe. 8Thauma-0. 3 6 innutti- eden er ſe ho⸗ 69,. nauresno- e ſolent, ſuffragium tulis, CUlt fde digni n incalum geſtapror⸗ probehii⸗ radoxi, Viſa, I 0 ver contu- dre holte, Piginchis ni, ou⸗ gas Figen, h. EIVS MWEIHIODVS EI DO6TRIMA. que exceptione maiora eſſe appareat. Hanc ob cauſam in Origenis ſchola Gre- gorius partem animae ſuae, quae circa voces ſermonemque iudicium exercet, ſecundum rationem eruditam fuiſſe ait: non ſecundum Rhetorum artem, ſi quid Graecanicum aut Barbarum vo- ci inſit, ſed ſecundum artem omnibus hominibus apprime neceflariam, ſi qui- dem omnibus, de quacunque re ſermo inſtituatur, curae ſit ac ſtudio non de- cipi. Verum cum non ex verbis tantum perturbatio exiſtat mentem in veritate cognoſcenda impediens, ſed res ipſae quoque veniant diijudicandae; de p- npiois veritatis diſpicere praecipua fuit Eledlticorum cura. Ea igitur duo, teſtibus Laertio & Suida in inſtitutione ſua a- gnouit Potamon: 78 α & Pi, ugigig T8r T νναιαορ, h.e. vnum id, a quo iudicium peragitur, atque idipſam eſſe mentem, vel rationem, quam ye- ovis“ vOCat. Qui quicquid clare di- ſtincte atq; euidenter repraeſentatur, id verum eſſe oportere cenſebat. Al- terum uoljnoi eſſe dicebat, per quod iu- diciumfiat, id eſt certiſſinum viſum, (T0 ει , dio †v uοαιsονH☛ν ταν a— ragis“]) per quod non video, quid in- telligi poſſit aliud, niſi clara impreſſio in mentem per ſenſus facta: quae ſi &oρa Ssοοαονιſit, quod iudicare mentis eſt, in dubium amplius vocari ne- queat. Laert. lc. In rerum naturalium ſcientia Pota- Snid. v. monem quidem rerum vniuerſarum **. quo tradidiſſe principia conſtat, pati- ens alterum, quod eſt materia, alterum agens, quod 10οναειιvel cauſam effectri- cem vocabat. Afeciones vero corpo- rum naturalium duas agnoſcebat, quali- tatem & locum. De ſingulis enim re- 12¹⁰ bus naturalibus quaeri, νuo ſint, quod ad materiam ſpectat, & a quo ſint, quod ſpectat ad cauſam effectricem, & quo- modo ſe habeant, id eſt, quae ſint eorum qualitates, & in quo ſint, hoc eſt quis ſit locus eorum. In moralibus ſinem, ad quem omnia referantur vitam dicebat eſſe omni vir- tute perfectam, non tamen absque bo- nis corporis, bonisque externis, quae quidem virtuti conueniant. Hinc quatuor virtutes cardinales, temperan- tiam, iuſtitiam, prudentiam & fortitu- dinem, variis gradibus eius aſſeclae di- ſtinguebant, vel vt Phyſicas enim illas virtutes ſpectabant in corpore, eius- que apta temperie, vel vt Ethicas at- que politicas, quales ſint in viro ho- neſto, vel vt purgatiuas, quales ſint e- ius, qui animo per philoſophiam de- faecato, ad ſublimiora contendat, vel vt Theoreticas, quales ſint animi in comtemplatione beati, quibus alii Theurgicas addunt, quibus miracula patrarent: Et diuinas denique, qui- bus plane ſors humana excederetur. De quibus pluribus ex Iamblicho, Plotino, Porphyrio, Hierocle, Ma- rino, Simplicio & reliquis dicere po- teramus, niſi & temporis anguſtiis nunc excluderemur, & operam illam haut ita pridem occupaſſet, vir eru- ditiſſ. Io. Alb. Fabricius in P. III. pro- Hgomenorurn ad Marini vitam Pro- Cli. Ceterum oνννα doctrinarum Ec- ledticae ſcholae omni ex parte cohae- rens conficere facile haut füuerit. Cum enim cujiuis liberum in had ſcho- la fuerit ad quoscunque liberet fon- tes exſpatiari, atque inde deriuare, quae maxime ad palatum eſſent, non facile Ecledticum cum Eclecico ita OoO OOO O3 con- 122⁰ DE PIILOSOPHIA EFCLEOTICA CAP. VI. VII. conſentientem inuenias, vt doctrinae eorum αααι inde confici queat. Praedominatur tamen fere in doctri- na eorum Platonica & Pythagoraea ſa- ientia, cui Aegyptiaca quaedam & Chaldaica, imo etiam Chriſtiana haut pauca admiſta fuere. Sane ex Chri- ſtianis fontibus permanarunt, plera- que Iamblichi, Porphyrii, Procli do- gmata, ea praeſertim, quae de ſenſu- vm fuga, aflectuum οoaνανονασιαοι & Cr- cifixione, mentis eleuatione in Deum adeo luculenter diſſeruerunt. Huic vero veterum, & ex parte Chriſtiano- rum opinionem farragini luxuriantia ingenii commentaadmiſcuerunt, vnde paſſim ſibi ipſis Eclecticos hoſce contra- dicere videas. CAP. VI. QVID CHRISTIANIS HOC PHILOSOPHIAE GENVS. COMMENDAVERITI.„. WID COMMODI IIEM EI NOXAE AB EA SINT PASSI. Idimus ipſos Chriſtianos philoſo- VRmiurn Eclecticam inde a natalibus fere ſuis cupidiſſine eſſe amplexos. Quid vero eam tantopere illis com- mendauerit, iam diſpiciendum. Hoc igitur primo non dubitem mature eos animaduertiſſe, nullam ſectam eſſe philoſophorum, quae conciliari exto- to cum religionis Chriſtianae myſte- riis valeret. Animos tamen homi- num Chriſtianae religionis ſacris con- ciliare ſtudebant, ſanioris philoſophiae ab ipſis paganis excultae principia iis inſtillando: Quod Clementem Ale- xandrinum inprimis, & Origenem di- ligenter eſſe conatos, obſeruauimus. Hinc quas ex vno aliquo philoſopho- rum deriuare non liceret veritates, ex omnibus conquiſiuere, Vt ita, prout L. I. Str. Clemens aiebat, terram praebaratent b. 188. hono Euangelii ſemini recipiendo. E- gregie Eclecticorum Chriſtianorum Infſtitut. mentem explicauit Lactantius, Doce- VII, 7. mus, inquit, nullam ſecdtam fuiſſe tam deuiam, nec philoſöphorum quenguanm tam inanem, qui non viderit aliquid ex very. Sed dum contradicendi Rtudio inſaniunt, dum ſua, stiam falſa, defen- dunt, aliorum, elidm vera, Jubuertunt; non tantum elapſa illis veritas eſt, quam ſe quaerere ſfimulabant; ſed ipß eam poticſimumn ſuo vitio perdiderunt. Quod ſe extitiſſet aliquis, qui veritatem ſpar- ſaum per hingulos, bper ſoctasagie diffu- um colligeret in vnum, ac redigeret in corpus, I Ple OFECLO NON DIS= SE NTIRET A NOPIS. Sed hoc ne- mo facere niſi veri peritus ac ſceiens po- teſt. Verum autem non niſi eius ſeire ſt, qui ſit doctus a Deo. Nemo enim poteſt aliter repudiare, quae falſa unt, eligere ac probare, quae vera; ſed ſi vel caſu id iceret, certiſzme phi- loſopharetur: & quamuis non poſſet di- vinis teſtimoniis illa defendere, tamen ſeipſam veritds iUuſtraret ſuo Iumine. Quare incredibilis lſt error, illorum, qui, cum aliquam ſectam probauerint, zique ſe addixerint, ceteras dammnant, tanquam falſas, & inanes, & C. Quemadmodum vero ſtabiliendae religioni, atque ex principiis conceſ- ſis aliis perſuadendae aliquantum ad- iumenti attuliſſe hanc philoſophandi rationem dubium non eſt; ita diffiteri tamen etiam non poſſumus, incaute nimis admiſſas in doctrinae Chriſtianae corpus corp ſente Chr. fuſa nis 6 neri Ciſte non mod ſet, Kar rur Ve⸗ en 1 jee ſo de ſenſu. 4Ccru. in Deum Huic Uiſtimo⸗ Wltiantia lut, vnde coÜNra- ENVS , guomn M ean . Oud ſor- le difſu- igeratn N . oe ne- enro- i ſtirt n0 eninn e foa ero; mephi- hetcr. tumen umine. iMorum Nauerin, Nomnant 4 bliende concel⸗ tumm l. phund iCiften inaaute Clſtianze CP PDE EIVS OCOMAMODO, NOXA, AC AVGMENO. 1221 corpus quamplurimas philoſophorum ſententias, haut parum ſimplicitati Chriſtianae detrimenti attuliſſe, con- fuſasque Platonicas, Ariſtotelicasque, & Pythagoraeas notiones cum doctri- nis Chriſti & Apoſtolorum vario ge- neri erroris in Eccleſia origines de- diſſe. Quod ex hiſtoria haereſium non tantum, ſed etiam patrum pri- vatis ſententiis demonſtrari poſſet, ſi modus diſſerendo adhibendus non eſ- ſet, resque aliunde liquido non con- ſtaret, quis neſcit enim Marcionita- rum de materiali natura in ſe mala, Valentinianorum Aeonas, Origenis errores plerosque tale initium habuiſ- ſe, vt alia innumera taceamus. Inprimis vero allegoriae, quas non in Poetarum tantum figmentis conſe- ctabantur Eclectici, ſed in philoſo- phorum quoque fſcriptis, quemadmo- dum eius rei ſpecimen in Timaeo Pla- tonico, Proclus dedit, ita placuere Chriſtianis, vt in ſcripturis quoque interpretandiz eas imitandas cenſerent. Hacque ex parte Iudaeos quoque in Aegypto habitantes, & Therapeutarum nomine Philoni celebratos, imitatores habuere Ecledici, inter quos illud al- legoriarum ſtudium maxime floruiſle ex Philone Euſebius refert. Totos CAP. nimirum, ille ait, dies in meditatione philoſophiae traducere ſolum ipſis fuiſ- ſe, & in praeceptis ſapientiae, ſibi tradi- tis allegorice explicandis, quippe qui H. E. II, Verba eſſe exiſtimarent ſigna rerum ab- 77. ditarum, quae allegoriarumope ſint e- ruendae. Ipſosq; adeo ſcripturas figura- te eos per allegorias explicaſſe. Vniuer- ſam quippe legem viris illis animali ſi- milem eiſe videri, & corpus quidem efſ- ſe ipſa verba: animam autem delite- ſcentem & occultum ſenſum, qui a- ſpeétari non poſſit. Ipfos vero hos Iudaeos, ſi non primum acceperunt ab Eclecticis, in Aegypto prodeuntibus, illam interpretandi rationem, ſaltem ipſis praeeuntibus vlterius excoluiſſe, vero non eſt abſimile. Philonem ſal- tem Iudaeum, qui circa Potamonis tem- pora floruit, & hancce interpretandi ſcripturas rationem cum philoſophia inprimis Platonica coniunxit, in pa- tria ſua, vrbe Alexandrina, cum eius ſcholae philoſophis commercia habuiſ- ſiſſe, dubitare vix licet. Ex Chriſtianis vero eam interpretandi viam Origenes inprimis amplexus fuit, quam ex Ecle- ctica ſchola in Eccleſiam ſtudia protru- ſe, oſtenſum eſt. Eum vero reliquis pPatribus eius interpretandi rationis exemplum fere dediſle, notius eſt, quam vt pluribus heic probari debeat. VII. QVAMMVYLTA ECLECTICI PAGANI EXx CHRISTIANIS SACRIS IN SVA SCRIPTA DERIVARINT, ET QVA DE CAVSA. TRde ab Ammonii Saccae temporibus, Chriſtianis qui initiatus erat ſacris, multa ex diſciplina Chriſtianorum Ec- lecticos philoſophos reliquis ſapientiae ſuae placitis adtexuiſſe iam alia occaſio- ne monuimus. Sane nugantur, qui quas in horum philoſophorum ſcriptis inueniunt praeclaras doctrinas, de mor- te philoſophica, corporisque & ſen- ſuum fuga, de cura animi item & de mentis cultu, ex eorum ingenio profe- cta putant, a Chriſtianis vero in vſus ſuos 1222 DE PHILOSOPHIA EOLECOTICA C. VII. ſuos verſa fuiſſe. Hoc certum eſt, iĩpſius ſcripturae Ogdν adeo exacte re- ferre, pleraque illad, quae de talibus illi philoſophi habent, vt ex illis fonti- bus ea deriuata eſſe dubitari vix poſſit. Id vero aemulatione factum Reli- gionis Chriſtianae manifeſtum eſt, ne quidquam ſcilicet deeſſe Philoſophiae videretur eorum, quibus illa ſeſe ma- xime hominum animis commendare deprehenderetur. Sane enim ea do- Grinae morum indoctiſſimis quoque hominibus in religione Chriſtianae pu- ritas deprehendebatur, & innocentia, vt non poſſit non animos eorum duce- re & conuincere conſcientias. Ne- que ſane alios facile in ornanda ſpoliis huiuscemodi philoſophia diligentiores reperias, quam qui infenſiſſimo erant aduerſus Chriſtianos animo. Certe Iulianus, Porphyrius, & Proclus, quos peculiaribus ſcriptis Chriſtianiſmum impugnaſſe notum eſt, diligentiſſimos fuiſſe in imitanda doctrina morum & inſtitutis eorum fuiſſe, ſcripta ĩpſorum loquuntur. Eadem de cauſa factum puto, cur Theurgiae ſiue ſublimi patrandi admi- randa virtuti tantum ab eis impenſum operae fuerit. Vt haberent ſcilicet, quod Chriſti & Apoſtolorum miracu- lis opponerent, a quibus Chriſtianæ re- ligioni tantumacceſſiſſe autoritatis in- telligerent. Et ſane eo animo Pytha- gorae vitam Iamblichum & Porphyri- vm ſcripſiſſe, vt Chriſto philoſophum opponerent, iampridem obſeruatum Reu. Epiſcopo Wigornienſi in Ep. ad celeb. virum Rich. Bentleium. Ean- dem cauſam impuliſſe Porphyrium pu- to, vt Plotini, & Marinum, vt Procli vi- tam ſcriberet. Vſusque eam in rem ma- nifeſte hiſtoria Apollonii Tyanenſis, a Philoſtrato conſcripta, fuit Ecleéticus Hierocles, vt ex Lactantio notum, ipſi- vsque Hieroclis fragmentis, quae ex Oi- XaXπι.eius libro aduerſus Hieroclem inſerta ſeruauit Euſebius. INDEX Ttocdi Hillenici d Dimſ.Ha Nerophe lotophor- Socratis lmo pot Suidas, . eae pbilgſpher Script Hi Anaxn tis aequal Mnemon rumn Pjth Therpn ANCeleot ſcott gis,l brum ee tonis.ſ⸗ Tima thagora e vicum. . lLmoa . Pft. ( Ia. Theop 11) Aiſ Pulus, uüdus fuere. ſec. E lel n ipforumn Uto, cur di admi- npenſum tſilicer, miracu⸗ tianere- itatis in- o Pyche- orphyri. Mophum eruatum o ad 1. Ean- jum Pr. roclir: temma⸗ henſis, clecticus m, iol. eex roclem EX ) o ILN D E 0 (kés: EX L. AVTORE S QVI DE VITIS ET Ddmaber Sigeenſis, fuit autem Sigeum Troadis promontorium, Dioxippi filius, Hillanici diſcipulus, de Sophiſtis ſcripfit. (Suid.) vixit ante bellum Peloponneſiacum. (Dionpſ. Halic. de Thucpd. charabtere.) Xenophon philoſophus, primus de vitis phi- loſophorum ſcripfit, autore Suida, apologiam Socratis forte, & memorabilia reſpiciente. Hmo potius Suidae, & Laertii, quem ſequitur . Suidas, verba: xcÜ s ooias PidσαυD roτ pga le aliter explicanda: Et hiſtoriam inter philoſophor primus ſcripſit. adde Ionſium de Script. Hiſt. Philoſ. I, 7. p. 37.] Anaximander Iunior, Mileſius, Nenophon- tis aequalis, vixit enim tempore Artaxerxis Mnemonis, ſcripſit explicationem ſymbolo- rum Pythagorae. (Suid. Aræg. 2 Theopoempus Chius, diſcipulorum Iſocratis excellentiſſimus, (Dionyſ. Halic. ep. ad Pomp.) ſcripſit tempore Artaxerxis Ochi, Perſarum Re- gis, & Philippi, Regis Macedonum, ſcripfit li- brum contra inſtituta & exercitationes Pla- tonis. (Athetaus Deipnoſ. XI, 1I5.) Timaeus, Locrus, Pythagoraeus, vitam Py- thagorae ſcripfit. (Suid.) Wenſinpus de philoſophis ſcripfſit librum vnicum. (LZaert. L. X. 23.) NXenocrates, philoſophus, de Vitis libros ſcri- pfit. (Laert. L. IV.) Theophraſtus de ſapientibus ſcripſit. (Laert. L. V.) Ariſtoxenus, Tarentinus, Ariſtotelis diſci- pulus, de vitis clarorum virorum ſcripfſit, in quibus Pythagoras, Archytas, Socrates, Plato fuere. (Plutarch L. quod non posſit ſuau. viui ſec. Epicur. Hieron. praef. libri de ſcriptor. Hiſt. Eccl.) * Hoc argumentum licet longe plenius a lo, lonſio linquenda eſſe duximus. DOCTRINA VETERVM PHILOSOPHORVYNIN CONNMENTAITI F . 6 Heraclider Ponticus Speuſippi & Ariſtote- lis auditor, de Ppythagoraeis ſcriplit, temque vi- taz. Quorum ſcriptorum vltimum a Dio- gene Laertio L. V. quidem inter libros phy- ſicos refertur, Voſſius tamen de Hiſtoricis Graecis I, 9. Hiſtorici argumenti eos fuiſſe ex eco concludit, quod Eutocius in Archim. He- raclidae vitam Archimedis alleget. conf. & Ionſ. I, . p. 9l. Dicaoatthus Meſſenius, Ariſtotelis diſcipu- lus, (Athen. Deipnol. XI, 2.) Vitas ſcripſit (äaert. L. III. vita. Platon. . 40.) Clearchus Solenſis, Ariſtotelis diſcipulus, vitas ſcripſit. (Athenaens Deipnoſ. VI, 6.) Hu- ius operis librum primum, ſecundum & quar- tum allegat Athenaeus (Deipnoſ. VI, 6. IV, 14. XIV, 10. XV, 8. XII, 2. 3. 5.) & ex eo deſumta ſunt, quae d? Pythagora habet Agellius Lib. IV. C. II. Phaniat, Evesſius, Ariſtotelis diſcipulus, de Socraticis ſcripfit. (Laert. in Antiſth. VI, 8.) Evicurus Vitarum libros IV ſcripfit. (Laert. X.) quos tamen non de vitis virorum illuſtri- vm egiſſe ſed morum praecepta continuiſſe, ad vitae tranquillitatem pertinentia . exiſti- mat Gaſlendus. Apollodorus cognomine Cepotyrannus, Epicuri diſcipulus, vitam eius concinnavit. (Laert. X, 2.) Bardeſanes, Babylonius, qui floruit tem- pore Alexandri Seueri, de Brachmanibus & Samaneis, Indorum philoſophis, quos Gy- mnoſophiſtas Graeci vocant, eſt commenta- tus. (Borpphyr. de abſtin. L.IV. Hieron. L.II. adu. Iovin.) Idomenens Lampſacenus, Epicuri diſcipulus, de Socraticis ſcripſit (Laert. II, 20.) Ppp pPpP P Antigo- noſtro tractatum habeamus: ſua tamen Stanleio ze: Antigenug, Caryſtius, Ptolemaei Lagi aeta- te floruit, & Philadelphi, vitas ſcripſit. (Laert. IV, 17,) Speciatim commemorantur vita Po- lemonis, (Athen. II, 6. Laert. IV, 17. ) Mene- demi, (Eaert. II, 36. 143. Athen. X, I5.) Dio- nyſii Metathemeni, Stoici, (Athen. X, 10.) Ly- conis, (Athen. XII, . Laert. V, 67.) Zenonis, (Laert. III, 66. Athen. VIII, 7. XII, 2.) Pyrrho- nis, (Laert. IX, 62.) Timonis, (Laert. IX, O. III.) Callimachus Cyrenaeus, Poeta, Ptolemaei Philadelphi aetate floruit, indicem conſigna- Vit eorum, qui in quocunque genere doctrinae excelluiſſent, ſcriptorumque ab iis editorum. (Athen. Deipn. VI, Io. XIII, 6. XIV, 13.) Neanthes Cyzicenus, Rhetor, Philiſci Mi- leſii, Rhetoris, diſcipulus, qui & Iſocratem audiuit, de viris illuſtribus ſcripfſit, citatus Ste- phano, (v. ααεαρClementi Alexandrino, (Strom. I. p. 301.) Laertio, (I, 99. III, 25. VIII, 72. IX, 4.) Porphyrio, (vit. Pythag.) am- blicho vita Pyth. c. 31.] Heſychio Mileſio (in Eunsde).) Hoermippus Smyrnaeus, circa tempora Pto- lemaei Euergetae librum de vitis ſcripſit, (La- ert. I, 72. 101. II7. &c. ex his citantur vitae Py- thagorae (Laert. VIII, 10.) Ariſtotelis, (Laert. V, I.) Theophraſti, (Laert. II, 5§5.) & aliorum ap. Laert. paſſim. Sphaerus Ptolemai Evergetae aetate Zeno- nis Cittici & Cleanthis diſcipulus, de Philo- ſophis Eretriacis, de Lycurgo item & Socrate ſcripſit. (Laert. VII, 179.) Cbryſippus, philoſophus, de vitis ſcripfit, (Laert. VII, I?I. 29. Plut. de Stoic. repugnant.) eiusque fortasſis operis pars fuit, qua de anti- quis Phyſiologis (Laert. VII, 187.) eſt commen- tatus. Sorion ſuccesſiones philoſophorum ſeripfit, quo opere, referente Eunapio, (praef. libri de Vit. Sophiſt.) vitas eorum recenſuit, eo, quo fibi inuicem ſucceſſerunt, ordine. Operis huius librum XXIII Laertius citat (I, 1. 6.) Heraclider, Serapionis filius, ſub Ptole- maeo Philometore vixit, ſuccesſionem, phi- INDEX I. loſophorum haut dubie, ſcripfſit libris VI, quod opus idem fortasſis eſt, cum eiusdem epitome Sotionis, vterque operis titulus apud Laertium inuenitur. (L. V, 64. V, 79. VIII, 5z. IX, I.) Apud quem etiam eiusdem epitome Vitarum Satyri citatur (VIII, 40. IX, 26.) Avollodorus, Athenienſis, Aſclepiadae filius, ſub Ptolemaeo Euergeta floruit, Ariſtarchi Grammatici & Panaetii Stoici diſcipulus, (Suid.) ſcripſit de ſectis philoſophorum, (La- ert. I, 60.) & collelctionem doctrinarum, (Laert. VII, 182.) niſi tamen alterum hoc opus cum priore ſit idem. Clitomachus, Carneadis diſcipulus, circa CLXII Olympiadem floruit, ſcripſitque de ſectis (Eaert. IV, 67.) Alexander Cornelius, cognomento Poly- hiſtor, CLXXIII Olymp. floruit, & de ſucces- ſionibus ſcripſit. ( Laert. II, 9. 106. & paſlim.) Damis Aſſyrius, vitam ſcripſit Apollonii Tyanenſis. (Philoſtr. Vit. Apollon. 1, 3. Exſeb. adu. Hierocl. C. II.) Maximus Aegienſis, Damidis aequalis, eius- dem Apollonii vitam ſcripfſit. (Philoſtr. & Eu- ſeb. Il. cc.) Moerægenes Libros IV de vita eiusd. Apol- lonii ſcripſit, quem tamen perſtringit auto- rem Philoſtrat. I. c. Plutarchus ſub Traiano & Hadriano flo- ruit, de placitis philoſophorum egit libris V, hodie ſuperſtitibus. DiogenesLaertius, vel vt Tzetzae Chil. III. c. 61. appellatur, Diogenianus, cuius X de Vitis philo- ſophorum libri proſtant, ex quibus plurima mu- tuo accepiſſe Sopatrum Photius cod. CLXI. Vi- vit igitur Diogenes ante Conſtantini M. opera, qui capite Sopatrum mulcétauit. Traiano ta- men poſterior fuit, Plutarchi enim, & Sexti Empirici meminit, vt & Saturnini, Sexti di- ſcipuli. Vnde ſub Antonino Pio, vel paulo poſt eum vixiſſe colligit Voſtus de natur. & conſtit. Rhetor. c. 9. Lucianns Samoſatenfis, temporibus Aure- lii & lisconmn Zetits phil Plig 14 onü Iane tibus, Omnin umoin lit⸗ Philoſtre ſab Mactin Phiſatum umlmn Vint 0 Platonispe eils Theoe Gilat (. pborun.) alegauit, thagorae Primor doterie ſeripſit Lamßl, Vitam Py cdltacn. Huna Gratiane Hiſtoria ſeripit! noſtr⸗ Mari Mhetor. tempon Kante inſoln ſoluta rem v praeſt De ſünian ſehuln can ſe tihtt lbrs Il, cum eingen erig titulig ,yll,, Usdem “ o. 126.) lepicheß lins, it, Atiliarchi ici diſeulns dphorun, le (la. inarum, (laert. Hoe opus cum ipulus, cirer ſenipltqne de Mento Poly⸗ & de ſucces⸗ 6. & allim) pt Apollonii n h 3 eh. etlalis eius⸗ Piloſr. & Eu- eiusdl Apol⸗ ringit auto⸗ driano Ko⸗ Et liis , ChilIl.. Vitis philo⸗ lurimamu⸗ ACLX.Vi- ni Mopele, Ttaianot⸗ m, Krti 1, Eeti di⸗ el naulo . natux- us Aure⸗ AVTOR. HISTORIAE PHILOS. lii & Commodi Impp. Vitam Demonactis, eius aetatis philoſophi, ſcripfſit. Philoſtratus a temporibus Seueri vsque ad Philippum floruit. (Suia.) Scripſit vitam Apol- lonii Tyanenſis „libris octo, hodienum extan- tibus, omnia complexus, quae a Damide & Ma- ximo in litteras fuerant relata. Philoſtratus prioris auunculus & ſocer, qui ſub Macrino & Heliogabalo vixit, & vitas ſo- phiſtarum digesſit. Porphyriut ſub Galieno ad Probum vsque vixit & OiXσοd+üοο ε—οοτιd: vsque ad tempora Platonis perduxit. (Eunap. prooem.) Meminit eius Theodoritus (Ther. Serm. IV & XII) & Suidas (v. ρα5v,ρ. ſub titulo Vitae Philoſo- Phorum.) Librurn eius operis tertium Suidas allegauit, extatque pars eius, quae vitam Py- thagorae complectitur, a Conr. Rittershuſio primum, poſtea a Luca Holſtenio edita. Soterichus ſub Diocletiano vixit, vitamque ſcripſit Apollonii Tyanenſis. Suid. Iamblichus Iuliani Imperatoris praeceptor, vitam Pythagorae ſcripſit, a Ioanne Arcerio editam. Eunapius ſub Valentiniano ,„ Valente & Gratiano vixit, Sophiſta egregius, Medicus, & Hiſtoricus, Chryſanthii motus precibus vitas ſcripſit Philoſophorum & Sophiſtarum, quae ad noſtram aetatem peruenerunt. Marinus Neapolitanus, Philoſophus & Rhetor, Procli diſcipulus;, Zenonis & Anaſtaſii temporibus floruit, vitamque Procli, magiſtri & anteceſſoris ſui in ſchola, metrice pariter ac in ſoluta oratione ſcripſit. Extat hodie oratione ſoluta. Heſpchius illuſtris, Mileſtus, nomen clato- rem vel indicem ſeriplit virorum eruditione . praeſtantium. Bamaſcius, Damaſco in Syriac ortus, ſub Iu- ſtiniano vixit, Stoicus fuit, Simplicii condi- ſcipulus *, & Eulalii, Phrygumn philoſophi- cam ſripſit hiſtoriam. (Suid. Aupes.) I NCERTAE AETATIS SCRI- PTORES. Amphicrates Librum de viris illuſtribus ſcri- pſit, citatum Laertio, (II, 101.) & Athenaee (XIII, 5§.) quem tamen Ionſius circa Ptole- maei Euergetae tempora floruiſſe putat, nam eum eſſe cenſet, qui apud Tigranem vitam voluntaria inedia finiuit, vt refert Plut. in Lucullo.] Andron Epheſius, ſcripſit de VII Sapientibus, qu opus idem forte eſt cum Tripode eius, in quo fabulam de aureo tripode fuit perſecu- tus. vid. Laert. vita Thalet. eum Philippi Ma- cedonis aequalem, circa Olymp. CIV floruiſſe, patet ex eo, quod librum de ſacrificiis ad Phi- livupum ſcripſerit, vt autor eſt Apollon. Hiſt. mirab. c. 8. adde Ionſium. L. I. c. 8. p. 41.] Antiſthener, Peripateticus ſuccesſiones ſcri- plfit. Laert. I, 40. II, 38. 34. & pasſim. [Phle- gonti coaeuum circa A. V. C. 563. floruiſſe pu- tat Ionſius L. IV. p. 330.] Apollodorus collectionem doctrinarum ſcri= pfit. Laert. VII, 182. Tad A. V. C. DCC VI re- fert Ionſius, nelcio quibus argumentis.] Ariſtocles, Meſſenius, Peripateticus, de philoſophia ſcripſit libros X, in quibus de omnibus philoſophis, eorumque doctrinis egit. Suid. Apiso X. Quibusdam Alexandri Aphrodiſiei praeceptor dicitur, quod ſi ita eſ- ſet, iam de aetate eius conſtaret. Ionſ. L. IV. P. 330. Damar vitam Eudemi ſcripſit. Eudemus vero Rhodius fuit Ariſtotelis diſcipulus. Sim- plic. praef. ad L. VI. æ. Ouæ. οοοαοι. Dama- ſeius legendum eſſe ſnſpicatur Ionſius ib. P. 33.] Damon Cyrenaeus, de philoſophis librum ſeripſit. Laert. in Thalete. Didymus de Pythagorica Philoſophia ſcripfit, Iulii Dictatoris florens aetate. Suid. Ppp ppp p 2 Diocles * πW eſt pud Suidam Aau. quod Stanleius vertit diſcipalum: ſed condiſcipulum Simplicii Da- maſcium Photius facit Cod. 181. Diacles Magnes, Vitas philoſophorum ſeri- pſit, Laertio paſſim allegatus. Eubulides de Diogene, & forte de Socrate etiam librum ſcripfſit. Laert. II, 4I. VI, 20. Is v. praeceptor Alexiniß, Euclidis diſeipulus fuit, Plut. de X Rhet. in Demoſth. Athen. X, 10.] Vnde de aetate eius colligere licet. Herodotus de pubertate Epicuri ſceripſit. Laert. X, 4. [Vix dubium autem eſt, eum fa- miliarem Epicuri fuiſſe, cuius ad eum epiſtola quoque apud Laertium extat. Vnde de aeta- te eius liquet. Heron Cotyis filius, Rhetor Athenienſis, Epitomen Heraclidis hiſtoriarum ſe puͦt. (Sid.) Hippobotur de ſectis ſcripſit. Laert. I, 19. II, 88. Neque doctrinas tantum, ſed etiam vitas philoſophorum deſcripſit, liber enim eius de philoſophis allegatur, Laert. I, 41. idem forte cum praecedente. Iaſon ſu cesſiones ſcripſit philoſophorum. [fuit Poſidonii Stoici e filia nepos, di- ſeipulus, & in ſchola ſucceſſor, vnde de eius aetate conſtare poteſt. adde Ionſ. L. III. P. 218.] Lycon Iaſenſis de Pythagora ſcripfſit. Athen. X, 4. INDEX II. . Meleager de opinionibus egit aliquot libris. Laert. II, 92. Nicander Alexandrinus, de Ariſtotelis di- ſcipulis librum concinnaumit. Sauid in oo*². Nicias Nicenus, Hiſtoriam vel ſuccesſio- nem philoſophorum ſcripſit. Athen. IV, 17. Panaetius de ſectis egit Laert. II, 87. [eius vero aetate nihil notius, ſub Ptolemaeo Phy- ſcone enim floruit, Stoicorum princeps, Ari- ſtarchi diſcipulus. Vid. Ionſius L. II. c. 13. P: 178. Saryrus Peripateticus vitas ſcripſit virorum illuſtrium, ab Heraclide in epitomen redactsa. Athen. XII, II. Laert. pasſim. [Fuit ille Ari- ſtarchi familiaris, vt docet Ptolemaeus ap. Pho- tium Ecl. CXC. vnde rurſus de aetate eius con- ſtat. conf. Ionſius l. c. p. 169. Socrates ſuccesſiones ſcripſit, Laertio citatas VIII, 8. apud quem tamen veroſimile eſt le- gendum. Soſicrates, qui Rhodius fuit, & ſucceſſiones philoſophorum ſcripſit, Laertis Paſti m citatus, & Athenaeo X, 5. Theodorus de ſectis ſcripſit. Laert. I, 65. Timotheus Athenienſis, vitas concinnauit. Laert. III, 5§. IV, 4. V, I. VII, I. INDEX II. AVTORVM EMENDATORVMI EXPLICATO- RVYVMET NOTATORVM IN HIST. CHALDAI- CAE ET GRAECAE PHILOS. AXL rcsdnur Thal. c. VI. ſect. 4. & alias pasſim. Allatius Socr. c. I. 12. Epiſt. I. 6. Nenoph. epiſt. 5. 8. Simon. Ariſtip. c. 8. Anonymur epitomator doctrinae Chaldaicaè in Philoſ. Chald. pasſim. Anonymus vitae Ariſtotelis Autor. Ariſtot. C. 3. G. 8. Apuleius Pythic. 2. Ariſtoteles LThal. c. VI. ſect. I. Democr. aIX. ſect. 6. 7. 8. . Diogenei Laertius pasſim. Arnobius Chald. c. I. ſect. 2. Baſilius Plat. C. I. 5§. Pyth. doctr. ſect. I. c. 3. Caſaubonur Thal. c. I. Chil. c. 1. Anaximandr. ſect. II. c. 2. NRenoph. c. 1. Cicero Speuſ. c. 2. Zeno Eleat. C. 2. Clemens Alexandr. Chald. ſect. I. c. 2. Pyth. c. 24. Heracl. c. I. Democr. c. Curtius. Chald. ſect. I. C. I. Diodorus Siculus Chald. ſect. II. c. 7. Soer. C. I. Pyth. doctr. P. I. c. I0. Diomßhen: Dunſut Hubarmj Hnule ubinl Elßea atbiu Geſentuu bregoritt Herodott Hierocle Holſeni Moinu lamblit Dodr. Pyt c.8.1. W. Eirche, Chaldaica Lipur: Luciumu, lagnen c. 10. Marmo noph. Mian Maurſiu Nicoma DL. Il.0. 03. 4. Naud Numm — NO ⸗ Ner Diome 104, 1 dloni Saroni Aliguot libri, bilatels i Lin de,. el ſucceslo⸗ n. M,. . Il gj. eins lemaeo Phy. rinceps, Ari- L. Il. c. I. ipbtrirorum nen redadhsa. it ille An- els ap. ho- tate eius con- ertio citatas tmile elt le⸗ ſucceſſiones Nim citatus, II, &. Oncinnauit. 110. SS Nwimand 2. c2, N. 6. 80et. Dunp Dionyſius Halicarnasſ. Socr. c. 16. Epicharmus Plat. c. 4. Etywologicum Magnum Sol. c. II. Eugubinus Plat. C. 4. Euſtathius Pyth. doctr. ſect. III. c. . Gaſſendus Democr. c. IX. ſect. 3. Epic. C. 2. Gregorius Nazianzenus, Pyth. c. 22. Herodotus Lhal. c. 1O. Anach. c. I. Hjerocles Euclid. c. 3. Holſtenius Pyth. C. 19. Hyginus Thal. c. I. Iamblichus Pyth. C. I. 2. 3. 4. 6. 12. I3. 14. 21. Doctr. Pyth. P. I. ſect. 2. Cap. 7. 8. 9. 23. ſect. II. c. 8. P. IV. cap. 4. ſymb. A. P. II. ſect. I. c. 15. Kircher Chald. Sect. I. c. 2. & in doctrina Chaldaica pasſim. Lipſius Leno El. C. II. Lucianus Lhal. C. I3. Magnenus Democr. c. 2.7. 8. 9. ſect. I. 2.4. c. 10. Marmora Arundelliana Chilon. c. I. Xe- noph. c. 2. Meibomius Doctrin. Pyth. ſect. 2. c. 3. 4. Meurfius Lhal. c. 2. Socr. Cc. I. 12. Nicomachus Introd. Arithm. Pyth. doctr. P. II. ſect. I. Enchirid. Muſic. Pyth. P. II. ſect. l. c. 3. 4. Naudaeus Chald. ſect. I. c. 2. Nunneſius Ariſt. C. 8. AVTORVM EMENDATORVM. Olympiodorus Ariſt. c. 3. Patricius Chald. ſect. I. c. 2. Petauius Thal. C. 2. 13. Plinius Pyth. c. 10. 20. doctr. ſect. 4. c. 4. Plutarchus Pyth. c. 19. Porphyrius Pyth. c. 2. 7. doctr. P. IV. c. I. P. III. Sect. III. c. 4. 4 ẽ Proclus Chald. doctr. ſect. II. c. 7. Thal. c. 7. ib. ſect. I. Euclid. c. 3. Pyth. doctr. P. II. ſect. II. C. 2. P. II. ſect. III. c. 2. Ramus Lhales c. 7. ſect. I. Salmaſius Lhales c. 5. Plat. c. I. Pyth. c. 2. St-aliger Chald. ſect. 2. Thal. c. 2. Socr. C. I. 12. Selden. Chilon c. I. Kenoph. c. 2. Sigonius Lhal. c. 2. Simplicius Doctr. Pyth. ſect. 4. c. I. Sazraæticae epiſtolae Socr. ep. I. 5.6. 7. Ep. 12. Simon. Ep. 8. Ariſtipp. c. 6.7. Ep. 8. Antiſth. c. 4. Stephanus Lhal. c. 10. . Stobaeus Euclid. c. 3. Sytrabo Chald. ſect. 2. c. 4. Pyth. c. 10. Suidas Lhal. c. 2. Zeno c. 6. Themiſtius Pyth. c. 19. Valerius Maximus Plato c. 7. Valla Lhales c. 10. Voſſius Lhal. c. 2. Vrſinus Chald. ſect. I. c. 2. Zoroaſtrea oracula poſt philoſ. Chald. INDEX III./ NOMINA REGIONVM., VRBIVM, POPVLO-⸗ LORVM, MONTIVM IN HACCE HISTORIA OBVIA EXPLICATA. Bdera Thraciae vrbs, ad Neſſum fluu. verſus Orientem, condita ab Abdera, Diomedis ſorore, anno poſt Troiam captam 104, reſtituta Olymp. 3r a Clazomeniorum colontts. =ð AQAexina infula e regione Epidauri, in finu Saronio. Aegoupotmos, Cherſoneſi Thraciae flu- vius, Seſto XV ſtadiis diſtans. Aegpptus Africae nobilisſima pars, in ſu- periorem & inferiorem diuiditur. Eius 20000 olim ciuitates fuere, inter quas pri- mariae erant Memphis, Dioſpolis, & Heliopo- lis: fluuius in ea eſt Nilus. Ppp PpPP P 3 Ariane Agrianes Thraciae populus, ad fluuium eius nominis inter Rhodopen & Haemum montes. Haec patria Hippomedontis fuiſſe videtur, Py- thagoraei, cuius Iamblichus meminit. Vid. Doctrin. Pythag. P. I. cap. F. Agrigentum vid in Pythag. c. 1s. Ambracia celebris Epiri vrbs, in Ambraci- enſir ſinus receſſu, ad fluuium Arachthum, non longe a mari. Ambracienſis ſinus Epirum ab Acarnania diuidit. Atarna Myſiae vrbs. Athenae Graeciae celeberrima vrbs in At- tica ſita, fundata a Cecrope. Attica nobiliſſima Graeciae pars, Mega- renſibus contermina, verſus littus maris, e re- ione Salaminis, Boeotis prope mare ad Oro- pum, & in ſuperioribus partibus ad Panactum, ad Oenas, ad Eyfiam. B. Boeetiæ Graeciae regio inter Atticam, & Phocidem, a mari Aegeo ad WMthmum Corinthi- um pertinens. . . Brachmanes Pythag. vit. c. 5. Branchidae, vrbs in qua Apollinis templum, ad littus Mileſium, inter Poſideum & vrbem Miletum. Byzautium Thraciae vrbs in Bogpbori ſita ingreffu, e regione Chalcedonis: a Conſtan- tino M. aucta, a qua Conſtantinopolis appel- lata eſt. C. Caria Aſiae regio, limites habet verſus ſe- ptentrionem Ioniam, verſus orientem Lyciam, verſus occidentem mare Carpathium, verſus meridiem mare Rhodium. Praecipuae vrbes eius ſunt Miletus, Myndur, Halicarnaſus, Gnidus. Catana vit. Pythag. c. 10. Chalcedon Bithyniae vrbs, e regione Byzan- tii, in Ponti Euxini faucibus, quam eo quod a Byzantio milliari haut longius diſtaret, (fe- iciori ſede) Coeorum oppidum olim dictam lmemorat Plinius Hiſt. Nat. V. cap. ult. Chene obscuriſſlinus pagus, vel Ockaeae IND EX III. (f. Achaiae) vel Laconicae, cuius nullus quod ſciam Geographorum meminit. Chios Inſula & vrbs Ioniae, a Lesbo diſtans ſtadiis CCCC, ambitus eius eſt ſtadiorum non- gentorum. Cilicia Aſiae prouincia celebris, a Cilice, filio Rheae, dicta, Pamphiliaw ab occidente, Vriam vero ab oriente ſpectans, a ſeptentrione Taurum montem, & a meridie mare Cilicium. Cignrha vrbs Phocidis maritima, in ſinu Corinthio, ad radices montis Parnaſſi, e regione Sicyoner, Delphis diſtans ſtadiis LX. Delphis Cirrham defertur Phliscus fluuius. Eſtque Cirrha portus Delphorum. (Phocis vero) Locridi eſt contermina. Clazemenae Ionica in Lydia ciuitas, ad Cherſoneſum Erythrenſem ſita, Erythris vicina, illae enim in Cherſoneſo ſunt, Clazomenae extra eum, in faucibus Iſthmi. Cnidus Dorica Aſiae ciuitas, ad mare, Tri- opia olim dicta. Verſus ſeptentrionem ſpe- ctat ſinum Ceraunium, verſus auſtrum mare Rhodium. Cnoſus Cretae ciuitas. Corcpra Ionii maris inſula, e regione Eyi- ri, XII milliarium interuallo. Corinthus illuſtriſſima vrbs ad Peloponne- ſi iſthmum, in qua populare obtinuit imperium. CosCarpathii maris inſula, & ciuitas eiusdem nominis in ea, e regione ITermerii Myndiorum promontorii. Doribus Aſiae obnoxia fuit, Cos Meropidir appellata, quod a Meropibus olim eſſet habitata. Hippocrate ciue ea in- ſula inclaruit. vid. vit. Heraclit. c. 3. Cranon Lheſſaliae vrbs, Macedoniae con- termina, a Gyrtone C. ſtadiis diſtans. Creta Inſula in oſtiis maris Aegaei, inter Rhodum & Peloponneſum, natalibus & ſa- cerdotibus, vt & legibus Minois celebris, eas- que ob cauſas a multis Philoſophorum fre- quentata. Crotona vid. Pythag. vit. 10. Cyelades maris Aegaei inſulae, ita appella- tae, quod Delum vndiquaque quaſi circulo ambiant. Numerus earum & ordo iuxta Strabonem otrabone rprluf hur, Ml w, TYem Oprm n & Cl Oren polis; cn Harce, le Otheta 4 quod Lac XL ſadii Ozicn Proponti N P tempore Delin in Lanag Euboea. Dele⸗ cipn Acr d Mo, ib ſus ocei Dehn bus ma & orac dis dit Ele, Eii dental ptentt te, qu Vrbin ri C diſtan 1 Lonibt Nis. b Het ilet i⸗ nullus quodl Eebo diſtans otum non- ,a Cilu, occidente, lehtentrione reCllicium, itim, in Parnaſſi, e ſtadiis Lx. us flumius, 1. (Hhocis initas, ad hrisvicina, lromenae mate, Ii⸗ ionem ſpe ; rum mare ione Hi⸗ Hoponne⸗ nperium. eiusdem ndliorun ria fuit, eropibus le ea in⸗ lie con⸗ 4 ei, inter 1 & ſr br is, ⸗ tune⸗ ppell⸗ ircul⸗ 0 iu bones * REGION. Strabonem eſt iſte. Heælena, Ceos, Cpthnus, Seriphus, Melus, Siphnus, Cimolus, Prepeſin- thus, Olearur, Naxui, Parus, Srus, Myeo- nus, Tenus, Andrus, Gvarus. Chyprur Carpathii maris inſula, inter Syri- am & Ciliciam. Cyrene Africae vrbs, Cyrenaicae metro- polis, cuius vrbes praeterea ſunt Apollonia, Barce, Teuchira, & Berenice. Cytherz Aegaei maris inſula, eregione Maleae, quod Laconicae eſt promontorium, a quo XL ſtadiis diſtat, Boeae directe oppoſita. Cyzicus inſula & vrbs Mylſiae in Aſia, ad Propontidem ſita, in Aeſopi fluuii oſtiis, LXX poſt Romam condita annis, eoôdem tempore, quo condita eſt Miletus. Db Delium Boeotiae oppidulum, verſus mare in Tanagrae territorio e regione Chalcidis in Euboea. In hac vrbe Apollinis fuit templum. Delos maris Aegaei inſula, Cycladum prae- cipua , in qua vrbs & templum Apollinis. Andro diſtat milliaribus XV, totidemque My- cono, ab Euboea vero milliaribus XXX. ver- ſus occidentem. Delphi Phocidis in Achaia vrbs, in radici- bus montis Parnaſſi, verſus meridiem, templo & oraculo Apollinis celebris, LX a mariſta- diis diſtans. Elea magnae Graeciae vrbs. Nenoph. c. 1. Elie Regio in partibus Peloponneſi occi- dentalibus, promontorio Araxo verſus ſe- ptentriones contermina, & a Meſſenia ea par- te, quae mare reſpicit, flumine Neæda diuiſa. Vrbium praecipua eiusdem eſt nominis, a ma- ri CXX, ab Olympia CCC. fere ſtadiis diſtans. Epheſus mafitima Ioniae ciuitas, ab Ama- zonibus condita XIL poſt Troiam captam an- nis. Inprimis celebrata eſt Dianae templo; ab Heroſtrato cremato, poſtquam annis ſte- tiſſet CCCLXXXV. Epidaurus Arcgiae in Peloponneſo vrbs, VRB. &c. ad mare ſita in intimo ſinus Saronii receſ- Ereſſus Lesbi vrbs inter Byrrbam & Sigri- um promontorium. Eretria maritima vrbs Euboeae inter Chal- cidem & Gereſtum, Oropo in Attica oppo- ſita. Chalcide XX milliaribus orientem verſus, diſſita. . Euboea magna Graeciae inſula, Atticae continenti oppoſita, Boeotiaeque, & Locridis, a Sunio vsque ad Theſſaliam porrecta. Lon- gitudo eius CL. milliarium efſe dicitur. Vrbes praecipuae Chalcis ſunt, Caryſtus, & Eretria. G. Galatae. Galli in Aſta. H. Hellas initio vrbis Theſſaliae nomen fuit, inter Pharſalum & Melitaeam, nomine du- cto ab Hellene, filio Deucalionis. Thucyd. L. I. Stephan. de vrb. Vnde Euſtathius in Homero vbique Hellada de ea Theflaliae vrbe, Hellenas vero Theſſalos interpretatur. Poſtea nomen illud toti illi tractui datum fuit, qui a Sunio promontoriô ad Avarnani- am vsque, & Athamantas verſus orientem, Theſſaliam vero verſus ſeptentriones, ad ſi- num Maliacum. Haec Ptolemaei eſt Hellat, qui excludit Theſſaliam, quae primum no- men illud Graecis dedit, ex Hellade ductum. Tertio latiore fignificatu Hellas includit Theſſaliam & Peloponneſum, & plerasque maris Aegaei inſulas, atque ea Strabonis eſt. Hellas. Denique alio ſenſu praeter regiones nominatas Aſtam minbrem quoque complecti- tur ,„ & Africani littoris partes quasdam, omnesque, vt verbo complectar, a Graecis oecupatas regiones; quo ſenſu autoribus re- centioribus fere ſolet venire. Heraclea Bonti, Bithyniae vrbs Mariandy- norum, qui Ponti Euxini ſunt accolae, me- tropolis. vid. Xenoph. Himera vid. Pythag. vitam c. 10. Myerborei Hyerborei, Scythiae populus, a montibus Hyperboreis ita dictus. I. Pnbrus Aegaei maris inſula, non longe diſtans a Thraciae Cherſoneſo, Lemno vero diffita millibus paſſuum XXII. Vonia Aſiae regio, ad mare Aegaeum, a Graecis inhabitata, a Poſideo Mileti promon- torio, parte auſtrali, ad Phoceam vsque & oſtia fluuii Hermi, verſus ſeptentrionem por- recta. Vrbes eius praecipuae Miletus & Epheſus. . L. . Lacedaemon, Laconiae metropolis, in lit- tore occidentali fluuii Eurotae ſita, in radi- cibus Taygeti montis, ad quem ſitum, aeris inſalubritas in hac vrbe refertur. Pyth. Lampſacum Myſiae ciuitas ad Hellespon- tum, & Granici fluuii oſtia, verſus ſepten- trionem Parium, yverſus meridiem Abydum ſpectans. Lariſſa, duae eius nominis vrbes in Thes- ſælia fuere. Lebedus maritima Joniae vrbs Colophonem verſus auſtrum, & Teon verſus ſeptentrio- nem ſpectans, vtrinque diſtans ſtadiis CXX. Lesbos Aegaei maris inſula, e regione Aeolidis in Aſia, aequali fere interuallo Le- mno, Tenedo, & Chio diſtans, ſtadiis ſcilicet Daliquanto minus a remotiſſima Inſularum illarum. Vrbes eius Mitylene & Methymna. Promontoria verſus ſeptentrionem Sigrium verſus auſtrum Malea. Linditzs vna vrbium primariarum trium Rhodi inſulſee. Quam dextram habent ex vrbe Rhöodiorum verſus auſtrum nauigantes. Locri Italiae populus. Vid. Pythag. vit. c. 10. INDEX III. Lydia Aſiae regio, leniae verſus occiden- tem, Phrygiae magnae verſus orientem vi- cina. Magna Graecia“ Ovid. Faſt. IV. verſ. 64. ſeqꝗ. Itala nam tellus Graecia maior erat. Venerat Euander plena cum claſſe ſuorum, Venerat Alcides, Graius vterque genus. Hospes Auentinis armentum pauit in her- bis & tanto eſt Albula pota Deo. Dux quoque Neritius. extant: Et quod adhuc Circes nomina littus habet. Et iam Telegoni, iam moenia Tiburis vdi Clauiger: Teſtes Laeſtrygones Stabant: Argolicae quod poſuere manus. Venerat Atrides, fatis agitatus Haleſus, A quo ſe dictam terra Falisca putat. Adiice Troianae ſuaſorem Antenora pacis. Et generum Oeniden, Appule Daune, tuum. . Serus ab Iliacis, & poſt Antenora, flammis Attulit Aeneas in loca noſtra Deos. Huius erat Solymus Phrygia comes exul ab Ida: V A quo Sulmonis moenia nomen ha- bent. Quamuis vero Ouidius Magnam Graeciam totam Italiam interpretetur; magis tamen caute Plinius loquitur, qui Italiae tantum quotam partem Magnam Graeciam vocat (HEHiſt. Mat. III, 4.) & Athenaeus (L. VII.) qui omnem fere Italiam eo nomine com- plectitur. Neque fortaſſis aliter accipi- endus eſt Feſtus, quam de parte maiore, quando dicit: Maior Graecia dicta eſt Italia, quod WWW iud em 4ℳ ine ex bratui neid. l., Gicit!, A Cumt Et mgis d m c. 6.) nari allun fere 60 Nillliam ta NMC.6. Manin Ahun, Mun vicir ul diſtan Manc, e Euboic Atbenit d boea mül Medis occidente tem Papt, te ſeptent te auſtral procurte Mega 1 mari) Menm , in Dahylon Mer. Mi. partibu ſtadiis eius . Miry Canir nt. 2. in, Chriud inchnd oeciden⸗ teltem vi. vell. . r erat. ſuorum, e genl. in her otabeo. ſgones na littus uris vd e manus, elus, t. cis. Daune, Hammmis 5. es exul Vn hu⸗ taeciam tamen tantuum n Wat WIL) com- ccipi⸗ najore, ali l REGION. VRB. &c. uod eam Siculi quondam obtinuerunt: vel guod in ea multae magnaeque eiuitates Juere, ex Graeciz profettas. Et Seruius (ad Ae- neid. I.) Lalia ueydX MW½ο1. e. magna Graecia eſt appellata, quia a Tarento Viqué ad Cumr omnes ciuitates Graeci condiderunt. Et magis diſerte Seneca (conſol. ad Helui- am c. 6.) Totum Italiaez latur, quod infero mari alluitur, maior Graeciz fuit. Atque ita fere a Geographis repraeſentari ſolet, vt Siciliam tamen addant. (adde Cluuer. L. IV. Ital. c. 16.) Mantinea Arcadiae in Peloponneſo vrbs, Agiam, Tegeam, Methydrium, & Orchome- num vicinas habens, neque longe a Megalo- voli diſtans. G WMarathon Atticae vrbs, e regione Eretri- ae Euboicae inter Rhamnunta, & Braurona, Athenis decem, totidemque Caryfo in Eu- boea miliaribus diſtans. Mediz maxima Aſiae prouincia, verſus occidentem Armeniaæz maiori, verſus orien- tem Parthiae & Hyrcaniae contigua, a par- te ſeptentrionali verſus mare Caupium, a par- te auſtrali autem verſus Aſpriam & Sußanam procurrens. Megara vrbs in finibus Atticae & Eleuſinis 2 mari XVIII ſtadiis diſſita. Memphis Aegypti vrbs, ab Oßzride exſtru- Cta, in Deltae ſupremo angulo, e regione Babylonis. Metapontum vid. vitam Pythag. c. 10. Miletus vrbs Cariae Ionica, extrema in partibus auſtralibus, Poßidee proxima, XII ſtadiis ab oſtiis Maeandri diſſita. Conditor eius HMiletus fuit, Apsllinis filius. Mitylene Leibi metropolis, inter Methymnam & Maleam medjia, a Malea diſtans ſtadiis LXX. a Caniz CXKX. Commendatur Ciceroni ea vrbs, (orat. 2. de Leg. agr. c. 16.) tanquam & natura, & ſitu, & deſcriptione aedificiorum, & pul- chritudine inprimis nobilis, cuiusque agri iucundi & fertiles. Munychia Atticae promontorium, quod cum Piraeo nauibus Athenienſibus ſtationem pracbebat, tres commodiſſimos portus com- plectens. In parte occidentali ad Liſz fluuii oſtia Piraeus eſt, in orientali Sunium pro- montorium. 0. Oetaea, Theſſaliae vrbs, a monte Oeta. Olympia locus in Elide, cum templo, Jo- vi dicato, in ripa Alphei fluuii, LXXX ſta- diorum a mari interuallo. Ludi eo loco ce- lebrabantur Olympici. P. Parnes Atticae mons. Paros vna ex Ocladibus in mari Aegee. Peloponneſus Graeciae peninſula, intra iſthmum Corinthium, varias complexa pro- vincias, quarum praecipuae ſunt, Achaia, Elis, Meſſenia, Laconica, Argia. Vrbes potiores ſunt: Meſena, Corinthus, Tegaea, Laxdaemon, Argos. Phoenicia, Syriae prouincia, mari proxi- ma,;, vrbes eius celeberrimae tres, Zyipolis, Byblus, Drus, Sidon. Phoenicii nauticae & Arithmeticae inuentores fuerunt: merca- tura egregii, ſed callidi, doloſi, & furaces, vt in prouerbium quoque abierint: Phoeni- cum more. Vnde de Zenone Polemo di- Xit, veniſſe eum, ſapientiam furto ſubductu- rum Powviincς Phoenicum more, non Phoe- nicio amictu, vt vertimus in Zen. c. II. Phologendros Inſula ab occidentali parte Inſulae Ji, exigua admodum, vt patet ex di- ctis a Solone c. 2. Pirazens vrbs & portus Atticae, Atheni- enſium nauale, medium inter Pegas & Suni- um, Athenis XL ſtadiis diſtans. (Strab. L. IX. 391.) Piſa Peloponneſi vrbs, ad fluuium Alphe- vm, & montem Piſaeum. QA 4 Poſidonia LN D E X III. Poſidonia, (Paeftum Latinis,) vrbs mariti- ma Lucaniae in Italia, inter Salernum ab oc- cidente, Veliam ab oriente, a Doribus & Dpbaritis condita. Priene maritima Cariae in Ionia vrbs, in- ter oſtia Maezandri, & Mycalen montem. Pylus Meſſeniae vrbs, in Coryphaſßio pro- montorio, Methone diſtans ſtadiis C. Rhegium vid. Pythag. c. 10. Salamis inſula in ſinu Saronico Pelo- Fonneſaum inter & Atticam: Atticae vicina atque Aeginae. Samus vel Same Cephalleniae inſulae vrbs, quam Ithacam ex partibus Sami nauigantes praeteruehuntur. Hinc ortus Ancaeus eſt, qui primus coloniam in inſula &amo condi- dit, quam a ame appellauit. vid. vit. Pythag. cap. I. Samus Ionia inſula cum vrbe nominis eiusdem. DC ſtadiorum ambitu contine- tur, eiusque promontorium Poſideum vixX VII ſtadiis a terra continenti diſtat. Vrbs Samus in parte inſulae auſtrali eſt ſita, ad mare: Melamphylos olim dicta iuxta Srabo- nem, vel Melamphyllos iuxta lamblichum vid. Pythag. vit. C. I. Sardles Lydiae metropolis in radicibus Tmoli, ad-fluuium Pactolum. Scepfis Troadis in Aſia vrbs, infra Cotylum, quae pars eſt Idae montis maxime excelſa, vnde Samander deriuatur. Sicinus Inſula, Melo non multum diſtans, occidentalis Ior, obſcura, nec vllius exiſtima- tionis, vt patet ex dictis a Solone c. 2. & Ariſtophane in nubibus Act. I. ſc. 2. Sicyon Peloponneſi vrbs, regni Sicyonii metropolis, inter Corinthum & Achaiam, C ſtadiis a Phliunte diſtans. Gingpe maritima Paphlagoniae Vrbs. Wparta eadem quae Lacedaemon. Stagira Phraciae vrbs, in ſinu Strymonio, inter Argilum & Acanthum, vid. Ariſtot. c. I. Sunium Atticae promontorium cum vrbe eiusdem nominis, inter Saronicum ſinum & mare verfus Euboeam. Gbariy vid. Pythag. c. Io. . Drris Aegei maris inſula, Cycladum vna; Delo diſtans milliaribus XX verſus ſepten- trionem. Hinc Grius dicitur incola;, quem- admodum viciſſim a Syriæa eſt Grus , id quod non obſeruarunt Clementis Alexandrini, Ruſebii, Lheodoreti, Diogenie Laertii & alio- rum interpretes, qui egenρ Sopier, Phe- egaem Spyrum vertunt: multo vero minus illi attenderunt, qui litteras ex Syria in Grae- ciam deductas probant argumento eo, quod Pherecyder Syrius, Pythagorac magiſter, pri- mus Philoſophorum extiterit. T. Taenarus Loconiae in Peloponneſo pro- montorium, Laconicum ſinum a Meſjenio diuidens. Tarentum vit. Pythag. c. 10. Tauromenium vit. Pyth. c. 10. Tapygetus Laconicae mons, fluuium Euro- tam, & Wartam vrbem, quae vrbs parum erat ſalubris, ob montem imminentem. TIhebae Boeotiae vrbs, ad Aſopum & me- num fluuios, condita a Cadmo. Thyatira Lydiae vrbs, ad Lycum fluuium inter Sardes & Pergamum. Troay Aſiae minoris regio, ad littus maris Aegei inter Aeolida & Helleipontum, in qua Vrbs eiusdem nominis. INDEX IV. Anacharſs Anawagoras Anaxurchus Anmmwimance Anzumene Anniceris Antiochis Antipater. Antiſthenes Apollonius Arceſilmns Archelaus Archytas Afiſtippus Atiſto Ariſtoteles Aeſchines. 5. Belus Deroſin Bin Bion. C Cirneade; Cebes Chilon Chryſonn Cleanthes Clinomas Clitomac Crantor Cntes Th *3) (Ler. —R INDEX IV. PHILOSOPIIORVM. QVORVMI VITA. SCRIP T àͤ, DOCTRINAE, FATA EX INSTITVYTO IN HOCG OPERE RECENSENTVR. A. Crates Thebanus LP. Pyrrho Lcmaeon Crito Pythagoras. A Alexintis Critolaus Lacy des r Ithagorat. Anacharſis Leucippus 8. Anaxagoras D. Lyco. Anaxarchus Sextus Empiricus Anaximander Democritus M. S dimiar ei Anaximenes Diodorus Simon Anniceris Diogenes. Meliſſus Socrates Antiochus Menedemus Solon Antipater PE. Menippus Sophiſtarum VII prae= Antiſthenes Metrocles cepta. M Apollonius Empedocles Monimus Speuſippus Arceſilaus Epicharmus Myſon. Stilpo Archelaus Epicurus Strato. Archytas Epimenides O. Ariſtippus Eubulides T. Ariſto Euclides Oneſicritus Ariſtoteles Eudoxus Oſthanes. Thales Aeſchines. Euphantus. Theodorus B. . 1 Theophraſtus Bee Panaetius Timaeus Bias Glauco Parmenides Timon. Bion. Periander C H. Phaedo X. Carneades Hegeſias Thee ecydes Xenocrates Cebes Heraclitus una u Xenophanes Chilon Hipparchia Enitelans Xenophon. Chryſippus . Pittacus 1 Hippaſus Cleanthes Plato 7 Gleobule⸗ Hyſtashes: Pliſthenes Clinomachus . Clitomachus I. doee Zeno e Ctantor e Poſidonius Zoroaſter. Crates Thriaſius Ichthyas. Protagoras C 63) o (262. INLDLX V. PHILOSOPHORVM QORVM MENTIO IN HISTORIA PHILOSOPHIAE GRAECAE ET CHALDAICAE OCGCVRRIT Baris Abroteles Acmonides Acuſiladas Acuſilaus Adicus Adraſtus Aegeas Aegon Aemon Aeneas Aeneſidemus Aoſchines Aeſchrion Aethiops Aetius Agelas Ageſarchus Ageſidemus Agylas Alcias Alcimachus Alcimus Alcmaeon Altzmaeon Alexander Aphrod. Alexinus Aliochus Alopecus Ammonius Amoerus Amyclus Anacharſit Anaxagoras Anaxarchus Anaximander Anaximenes A. Anchipyllus Mened. c. 1. Pyth. c. 23. 24. Andronicus Ariſt. c. I. ib. c. 24. Anniceris ib. Antimenes Pyth. c. 24. ib. Antocharidas ib. praef. Antimedon tb. Pyth. c. 24. Antiochus Tim. c. 3. Ariſt. c. I4. 17. Antipater Ariſtip. c. 9. Pyth. c. 24. Antipater Sidonius ib. Antiſthenes ib. Apellico Ariſtot. c. 16. ib. Apollonius Chronus ib. Apollodorus Cepotyrannus Epic. c. 16. Arcſilauts Ariſt. c. 14. Archelaus Ariſtipp. c. 9. Archippus Samius Pyth. c. 24. Pyth. c. 24. Archippus Tarentinus ib. ib. Areſtades ib. ib. Arete Ariſtipp. c. 8. ib. Arignote Pyth. C.è 21. ib. Arimneſtus Pyth. c. 21. ib. Ariſtaeus Pyth. c. 24. ib. Ariſtagoras Socr. C. 3. Stilp. c. 3. Ariſtangelus Pyth. c. 24. Pyth. c. 24. Ariſteas Chald. Lib. I. ſect. pr. c.2. . Ariſtides Stilp. c. 3. Ariſtot. c. I7. Ariſtides Locrus Plat. c. I3. Axriſtippus Pyth. 24. Ariſtippus iunior Ariſtipp. c. 9. ib. Ariſtippus Tarentinus Pyth. c. 24. Ariſtot. C. I7. Ariſto Arift. C. I. Pyth. c. 24. Ariſtoclides Pyth. c. 24. Plat. C. 13. Ariſtocrates ib. Ariſtodemus pPraef. Lhal. c. 5. Ariſtomenes „ Pyth. c. 24. Ariſtonymus Plat. c. 13. Ayiſtoteles Ariſtoteles * Philoſophorum vitae ex inſtituto exponuntur 5 quorum nomina litteris, quas currentes vulgo vo: cant, hic repraeſentantur. INDEX V. PHILOSOPHOR. QVI NOMINANTVR. Ariſtoteles Cyrenaeus Callippus Corinthius Zen. c. 9. IN Ariſtoxenus Ariſt. c. I4. Calliſthenes Ariſt. c. 14. Arytus Pyth. c. 24. Carneades Asclepiades Pyth. Mened. Carophantidas Pyth. e. 24. Aſpaſia Socr. c. 3. Cebes . Aſpaſius Ariſt. c. 17. Cerambus Pyth. c24. Asteas Pyth. c. 24. Chaerephon Socr. c. I. Aſtraeus Pyth. c. 21. Chaeron Plat. c. 13. Aſtylus Pyth. c. 24. Charondas Pyth. C.24. Athamas Pyth. Chilas ibid. Athenodorus Solenſis Zeno c. 9. Chilon ib. Athenodorus Tarſenſis Ariſt. c. 17. Chilonis Pyth. c. 24. Athoſion Pyth. c. 24. Chryſippus Atticus Ariſt. c. 17. Chryſippus Thyrrhenius Pyth. c. 2 4. Auerroes ib. Cleaechma ib. Auicenna ib. Cleanor ib. Axiothea Plat. c. B. Speuſip. c.. Cleanthes Z Azonaces, Chal. Lib. I. P. l. ſect. I. c.„5. Clearatus Pyth. c. 24. Clearchus Solenſ. Ariſt. C. 14. B. Cleobulina Cleob. c. I. Cleobulus Babelyma Pyth. c. 24. Cleon Pyth. c. 2 4 Baſilides Epic. C. 16. Cleophron b. Bathylaus Pyth. c. 24. . Belus Qald . TE. ſe. c.4. ehenes . W . gores ib. Veroſus, ide c. . Clinias ib. Bias . Clinomachus Bion Tyth. c. 24. Clitarchus Stilp. c. 3. Boethius Ariſt. c. I. Cütmzebius rc1 Brias Pyth. c. 24. Clitus Ariſt. c. 4. Pruthins i. Colaes (vel potius Calais) Pyth. c. 24. Bryas. ib. Colotes Epic. Brontinus lb. Coriſcus Plat. c. 13. Bryo Pyth. c. 24. Cranous Pyth. c. 24. Bryſo Socr. c. 3. Caator Bulagoras Pyth. c. 24. Crates Butherus ib. Crito C. Crito Aegeus Pyth. C. 24. Critolaus Caenias Pyth. c. 24. D. Calais Pyth. c. 24. Calibrotus 1. Dacydes FPyth. c. 24. Caliphon Pyth. c. 23. Damarmenus ib. Pels Calippus Athenienf. Plat. . . Ariſtot. c. .4. Damaſcenus Io. Ariſt. c. I7. o , 4 Q qqq q 3 Damafee- Damaſcenus Nicol. bid., Damaſcius äbid. PDamocles Pyth. c. 24. Damon ib. Damotages ib. Dardanius ib. Deanax ib. Demetrius Amphipolit. Plat. c. 13. Demetrius Lacon Epic. c. 16, Demetrius Phalereus Democritus Demon Pyth. c. 24. Demoſthenes ib. Deonax (potaus Deanax) ib. Dexippus Ariſt. c. . Dexitheus Pyth. c.24. Dicaearchus Ariſt. c. .4. Dicaearchus Pyth. G. 24. Dicon ib. Dinarchus ib. Dinocrates ib. Diocles Phliaſſus ib. Diocles Sybarita ib. Dioclides Stilp. c. 1. Diogenes Diogenes Seleuc. Epic. 16. Diogenes Tharſenſis ib. Diodorus Aſpendius Pyth. c. 24. Diodorus Chronus Diodorus Peripateticus Dion Plat. c. 13. Diony ſius Epic. c. 16. Dionyſius Colophon. Menipp. Dioſcorides Tim. c. 3. Dioteles Ariſt. c. 14. Diotima Socr. Cc. 3. Diphylus Stilp. c. z. Drymon Pyth. c. 24. Dymas ib. Ecelo Ppyth. c. 24. Echecrates Phliaſius ib. Echecratia ib. Echecratides Ariſt. c. 14. Egrtſ.nas HNDEX V. Eiriſcus Eliacon Empedocles Empedus PEpicurus BEyimenides Epiphron Epiſylus Epitimedes Eraſtus Pratus Erus Armenius Eſtiaeus Euaemon Euaeus Euagon Euander ib. Pyth. c. 24. Pyth. c. 20. ib. Ariſtipp. c. 9. Plat. C. 13. Pyth. c. 24. Chald. L.I. ſect. I. c. 2. Pyth. c. 24. Plat. c. 13. Pyth. c. 24. Plat. c. 13. Buander Crotoniata Pyth. c. 24. Euander Metapontinus ib. Euander Tarentinus ib. Euanor Eubulides Eubulus Euclidts Eucratides Eudemus Cyprius Eudemus Rhodius Eudoxus Euelthon Euetes Eumeridias Euphantus Euphemus Euphranor Euphratus Eurymedon Euryphamus Eury crates Eurytus Euſtathius Euthenus Euthycles Euthymus Euxithius ib. Tim. c. z. Epic. c. 16. Ariſtot. c. 14. ib. Pyth. c. 24. ibid. ibid. ib. Tim. c.3. Plat. c. I3. Prfyth. c. 24. ib. ib. Ariſt. c. Iy. Pyth. c. 24. ib. ib. Ariſt. c. 14. Claucs Glalucs Glorippu, Cyptins Hgeſus Hegell Heloris Heracle Heraclic MWralha Heraclide Heraclide Heraclit Hermac Hermin Hermocd Hermod Herodot Heſtiaen Hieron- Hippare Hippan Hippar Mpdaſun Hippoc Hippor Hippoc Hippor Hippo Hippo Hippo Hippe Hy lamb! lccus Ichthr ltana lacon leenite Lactit Lacin 1. lc. C Heraclides Ponticus PHILOSOPHOR. QVI NOMINANTVR. C., Glauco Glorippus Pyth. c. 24. Gyptius ib. Hegeſilaus vid. Egeſinus, Heloris Pyth. c. 24. Heracleodorus Plat. c. I3. Heraclides Aenienſis Plat. c. 1. Heraclides Peripateticus Plat. c. 3. Ariſt. c. 14. Heraclidesscepticus TLim. c. 3. Heraclitüus Hermachus Epic. c. I2. Herminus Ariſt. c. 7. Hermodamas Pyth. c. 2. Hermodorus Plat. C. I3. Herodotus Tim. c. 3. Heſtiaeus Plat. c. I13. Hieronymus RhodiusAriſt. c. 14. Hipparchia . Hipparchides- Pyth. Cc. 24. Hipparchus Ariſi. c. 14. Mippaſus ekns Chald. L. III. Cc. 2.. Hippomedon Pyth. Cc. 24. Hippocrates Democr. Hippon. Pyth. c. 24. Hippoſtatus ib. Hippoſthenes Crotoniata) ib. Hippoſthenes Cyzicenus) ib. Hippothales Plat. c. 3. Hyſtaspes Chald. L. II. ſect. I. c. 2. Iamblichus Ariſt. c. Iy. Iccus Pyth. c. 24. Ichthyas Itanaeas (vel potius Itmaeus) Pyth. c. 24, L. Lacon Pyth. c. 24. Lacrites ib. Lacritus ib. Lacydes Laphion Pyth. c. 24. Laſthenia Plat. c. 1. Speus. C. 2, Laſthenia Pythagorea Pyth. c. 24. Laſus Praef. Leocritus Pyth. c. 24. Leocydes ib. Leon Ariſt. c, 4. Leon Pythagoreus Pythag. c. 24. Leophantus Praef. Leophron Pyth. c. 24. Leptines ib. Leucippus Lyco Lyco-Pythagoraeus Pyth. c. 24. Eyſias Epic. c. 16. IyFſidius Pyth. c. 24. Lyſides ib. Lyſiphanes Epic. C. I. Lyſis Pyth. c. 24. Lytamnus ib. Magentinus Ariſt. c. v. Malias Pyth. c. 24.: Marinus Ariſt. c. 17. Marmaridius Chald. L. I. ſect. I. c. F Maximus Ariſt. c. Iy. Madedimus (vel potius Menedemus) Plat. c. j. Megiſtias Pyth. c. 24. Meliſias ib. Meliſſus Menalippus ib. MenedemusCynicus Menedemus Eretrienfis Menedemus Plat. c. Meneſtius Pyth. c. 24. Moenippus Menodorus Epic. c. 10. Menodotus Tim. c. 3. Menon Pyth. c. 24 Meton ib. Metopus ib. Metrocles Metrodorus TheoreticusStilp. c. 3 Metrodorus 3 Metrodorus Chius Milias Milo Miltiades Mimnomachus Mnaſon Mneſarchus Mneſibulus Mneſiſtratus Moschus Muya Myrmex Naſtas Nauſitheus Neocritus Neſteaduſa Nicanor INDEXV. Epic c. 4. Pyth. c. 24. ib. ib. ib. Ariſt. c. 14. Pyth. c. 21. 24. Pyth. c. 24. Plat. c. 13. Mened. c. I. Pyth. c. 21. 24. Stilp. c. 3. Pyth. c. 24. Nauſiphanes Pythagoraeus Epic. c. 4. Pyth. c. 24. ib. ib. Ariſtot. c. 14. Nicephorus Blemmydes Ariſt. c. v7. Nicolochus Tim. c. 3. O. Occelus vel Ocylus Pyth. c. 24. Ocellus Pythag. c. 24. Odius ib. Olympiodorus Ariſt. c. I7. Onatus Pyth c. 24. Opſimus ib. Oresandrus ib. Oſthanes Chald. L. II. ſect. I. c. 3. P. Ppachymerius Georg. Ariſt. c. 17. Paction Pyth. c. 24. Paeonius Stilp. c. 3. Palaephatus Ariſt. c. 14. Pamphilius Epic. c. 4, Panaetius Parmenides Parmiſcus Pyth. c. 24. Paſicles Stilp. c. I. Paſicrates Ariſt. c. 14. Periander Phaedo Phaedo Pythagoraeus Pyth. c. 24.) Phaenecles ib. Phaeſidemus Stilp. c. 3. Phanius Phanton Pherecydes Philippus Opuntius Philo Thebanus Philo Peripatet. Philodemus Philolaus Philolaus Tarentin. Philonides Philoponus Philtes Philtias Phormio Phraſidemus Phrontides Phrynichus Phyciades Phytius Piſicrates Piſyrrhonides Piſyrrhydus Pithon. Pittacus Plato Plato iunior Plisthenes Plutarchus iunior Polemaeus Polemarchus Polemon Poliades Polyctor Polymneſtus Polyſtratus Poſidonius Praxiphanes Praytus Proclus Proclus Pythag. Prorus Protagoras Protarchus Proxenus Poſidonius Proxenus Sybarita Ariſt. c. 4. Pyth. c. 24. Plat. c. 13. Zen. c. 9. Ariſt. c. 14. Pyth. c. 24. Pyth. c. 24. ib. Ariſt. c. I7. Pyth. c. 24. ib. Plat. c. 13. Ariſt. c. I4. Pyth. c. 24. ib. ib. ib. ib ib. ib. Plat. c. 13. Ariſt. c. I4. Ariſt. c. I. Pyth. c. 24. ib. ib. Pyth. c. 24. ib. ib. Epic. c. 17. Epic. c. 4. Tim. c. 3. Ariſt. c. I7. Pythag. c. 24. ib. Epic. c. 16. Pyth. c. 24. ib. Pſellus Ptolemaeu Pptolemaen Pptolemaer Pyyrho Pyrtho lu Pytrhol ytbagon⸗ Eytlocht/ Rhexibius hodippr Sara Sarpedon Saturninn Satytus Ketus dicas Kilius Fimichus Rimmiar Kmmias)B dimon Fünphien Simus Anichier crater docratesl Glon Soliſta Lolther Sſtrat otion Seuße Phaer . Stheno ipo rato rtiamn Taurns Nelag Pſellus el PHILOSOPHORVYM QVORVM VITAE EXxHIBENTVR. Pſellus Ariſt. c. Iy. Ptolemaeus Cyrenaeus Tim. c. 3. Ptolemaeus Niger Ptolemaeus albus Pyrrho Pyrtho Iunior Pyrrho Pythagoreus Pythagoras Pythöodotus. Rhexibius Rhodippus Sara Sarpedon Saturninus Satyrus Sextus Sicas Silius Simichus Simmias Simmias Megaricus Simon Simplicius Simus Sinichicus Socrates Socrates Bithynus Solon Soſiſtratus Soſthenes Soſtratus Sotion Speuſitpus Sphacrus Sthenonides Stilpo Seraté Syrianus Taurus Telauges Epicur. C. 16. ib. Pyth. c. 24. R. Pyth. c. 24. ib. 8 Pyth. c. 21. Tim. c. 3. ib. Ariſt. c. 4. Tim. C.3. Pyth. c. 24. ib. Pyth. c. 24. Stilp. c. 3. Ariſt. c. 14. Pyth. c. 24. ib. Ariſt. c. 14. Pyth. c. 24. ib. ib. Ariſt. c. 17. Zen. c. 9. Pyth. c. 24. Ariſt. c. Iy. JJ1. Ariſt. c. I7. Pyth. c. 21. Terpſion Socr. c. I. Teucer Chald. Lib. I. ſect. I. c. F. hales Theano vxor Brontini Pyth. c.24. Theano vxor Pythagorae ib. c. 21. 24. Themiſtius Ariſt. c. I7. Theodas Tim. c. 3. Theodectus Ariſt. c. I4. Theodorus Atheus Theodorus Metochita Ariſt. c. . Theodorus Cyrenaeus Pyth. c.24. Theodorus Tarentinus ib. Teophraſtus Theoridas Ppryth. c. 24. Thraſeus Pyth. c. 24. Thraſydemus ib. Thraſymachus Stilp. c. I. Thraſymedes Pyth. c. 24. Timaeus Crotoniates ib. Timaeus Cyzicenus Plat. c. 13. Timaeus Locrus Pyth. c. 24. Timaeus Parius ib. Timagoras Stilp. c. 3. Timarchus Pyth. c. 24. Timares Pyth. c. 24. Timaſius ib. Timeſianax ib. Timolaus Plat. c. 13. Timoſthenes Pyth. c. 24. Tydas p. Tymicha ib. Tyrſene ib. Tyrſenus ib. X. Xanthus = Iim. c. g9. Xenocides Pyth. c. 24. Xeno ib. KXenoecrates Xenophanes Xenophantus *Pyth. c. 24. Xenophilus ib. Kentas ib. Rrrrrrr Zabratus INDE zZ- Zabratus Pyth. c.5. Zaleucus ib. 24. Zamolxis ib. 21. Zarmocenidas Chald. L. I. ſect. I. c. 5. Zeno Cittiens Zeno Eleatts Zeno Epicureus Stilp. c. 3. Zen. c. 9. Epic. c. 16. X V.I. Zeuxippus ib. Zopyrus Colophon. Menipp. Zopyrus Tarentin. Pyth. c. 24. Zoroaſter Chaldaeus Chald. L. I. ſect. I. C. 2.3. Zoroaſter Babylon. ib. Zoroaſter Bactrian. ib. Zoroaſter Pamphylius ib. Zoroaſter Perſa ib. & L. II. ſect. I. c. 2. Zeno Tarſenſis Zoroaſter Proconneſ. ib. L. I. fect. I. c. ?D. — Zeuxes igm. c. 3. Zoromasdres. Chald. L. I. ſect. I. c. 5. INDEX VI. RERVM MEMORABILIVM. A. Baris Hyperboreus Pyth. c. 23. Academia Plat, c. 5. Achilleus campus. de eo inter Mitylenaeos & Athenienſ. controuerſiae Pitt. Cc. I. Achilleum fundatum Pitt. C. I. Acroamatica Peripateticorum doctrina Ariſt. c. 6. Adeνονο quid ſint. Thales c. XI. Aegyptii Sacerdotes Thal. c. 3. Solon. c. 8. Pyth. c. 2. 3. eorum ſcribendi ratio Pyth. c. 4. annus in Graecia receptus Thal. c. 8. G. 4. dAethiops Ptolemaide ortus, Cynicus, Ari- ſtipp. c. 9. Ageſclai expeditio adu. Perſas, reditus in Graeciam, victoria de Thebanis ad Coroneam, Ken. C. F. Alcibiades. Socr. I, I7. Alexander, Ariſtotelis diſcipulus, Ariſt. c. 5. regni initium ib. ad Ariſtotelem mittit rara & peregrina ib. c. 8. ad Diogenem inuiſit. Diog. c. 3. moritur. Ariſft. c. 8. Altaria Anaxagorae erecta Anaxag. C. 5. Amaſes Rex Aegypti Thal. c. 3. eius cum R. Aethiopiae controuerſiae, Lhal. c. 9. cum Bian- te commercium, Bias. c. I. Amphipolis a Braſida capta. Socr. c. I. Analyſis quid? Plato e. 7. = Annicerii. Annic. c. 2. Anniuerſaria Anaxagorae memoria, Anax. c. 5. Antigonus, Arceſ. c. 3. Antigonus Gonates Zenonem inuitat, Zen. c. 4. Antipater Xenocratem Athenienſium Lega tum excipit, XNenocr. c. 3. Antipodum voce quis primus vſus, Plat. c. 7. Anytus Socratem accuſat. Socr. c. 10. Appelli pictori Arceſilaus ſuccurrit, Arceſ. c. 3. Apocarteron Hegeſiae adu. vitam liber. Hegefſ. c. I. Aqua rerum omnium principium, Thal. c. 6. S. I. Archelaus R. Macedoniae, Socr. c. 15. Axreopagus quando inſtitutus & reſtauratus, Sol. c. 5. Arete Ariſtippi filia, phi loſophiae initiata, Ariſtipp. c. 8. Arginuſze praelium nauale prope eas, Socr. c. 9. Arimneſtus Pythagorae filius. Pythag. c. 21. Arion Periand c. 4. Ariſtophanir nubes repraeſentatae, Socr. c. 10. Ariſtoteles ſeipſum in Euripo non merlit, Ariſt. C. II. Arithmetica, Pyth. Doctr. P. II. ſect.ꝛx. Artaxerxes Mnemon, Xen. c. 2. Aſpaſia Periclis amaſia, Socr. C. 3. Aſtrologicae Thaletis praedictiones, Thal. C. . ſect. 5. Aſtronomia Aſrmani 4) An Arhenae Atlantict Plat. c. . Attaln, Aurtott Arer & Diblioth Cleobul Calliſt Arik. c. Care, Cato Carn. c.) Clura. Charit Cherſ. Pata Sol Chio (. I. Cbinĩ (bres Ci puonat Cean Cleo⸗ (leol (le⸗ iphum C0 C0 6 Qum ( 80l. 6 Thar 6 0 4 M clc. Q.lc.2. nitat, Len. iumlege- ſus, ur. 1o. Arcelc. n liber. m, Ihal. I. auratus, initiata, Pe Eeds/ 49. ,21. Ncl. 0l0. etut, nal. * RERVM MEMORABILIVM. Aſtronomia, Thal. c. 8. Doctr. Pyth. P. II. ſect. 2. Aſty Athenarum, Per. C. 2. Athenae luſtratae, Sol. c. 3. tlanticus ſermo ſ. hiſtoria, Sol. c. 8. 13. Plat. c. Ij. Attalus, Lacyd. Aureorum carminum quis autor, Pyth. C.22. Axes & Cyrbes, Sol. c. 7. Bibliotheca Ariſtotelis, Ariſt. c. 16. C. Cleobulinae Cratini Comoedia, Cleob. c. 1. Calliſthenes Alexandri iuſſu interemtus, Ariſt. c. 5. Carneades Romam legatus. Carn. c. 3. Cato Senatum contra Philoſophos excitat, Carn. c. 3. . Charabteres ſcriptorum Platonis, Plat. c. 13. Charides vaus ex XXXtyrannis, Socr. c. 9. Cherſoneſus Thracia ab Athenienſibus occu- pata, Sol. c. 2. Chio talentum Speuſippo impendit. Speuſ. c. I. . Chiriſophars. Xenoph. c. 4. Chreocopidae, Sol. C. 4. Cirrha ab Athenienſibus ſtrategemate ex- pugnata, Sol.c. 2. . Cleauder Byzantii praefectus, Ren. c. 4. Cleobis & Bito. Sol. C. II. Cleobulina, Cleob. c. I. Cleombrotus lecto Platonis Phaedone ſe- ipſum interimit, Plat. c. Iy. Commentarii in Ariſtot., Ariſt. c. 17. Coöonnus Citharoedus, Socr. c. 3. Conuiuium a Periandro ſapientibus inſtru- ctum, Anacharſ. c. I. Corinthus Sapientum in ea vrbe conuentus, Sol. c. 8. Creta Sol. c. 8. Pyth. c. 6. Myſteriis inclyta, Thal. c. 3. Critias vnus e XXX tyrannis, Socr. c. 9. Crito, eius ſermones cum Socrate, Socr. c. II. Critolaus Romam legatus, Carn. c. 3. Croeſus ab expeditione reuocatus, Bias c. I. Pitt. c. I. Sermones cum Solone. Sol. c. M. a Cyro captus & dimiſſus, Sol. c. II. cum exercitu Ha- lyn traiicit, Thal. c. 10. Crotoniatae, ludos inſtituunt ad exemplum Olympicorum, Pyth. c. 18. Cubus duplicatus. Plat. c. 7. Cylonia impietas, Sol. c. 3. COynoſarges vnde nomen habeat, Antiſth. c.2. Cynoſura, Lhal. c. 3. a quo primum obſeruata, Thal. c. 8. ſect. 2. . Cypſelus Periandri filius, Periand. c.6. quan- do regnauerit, Per. Cc. I. Cyrus prima in Aſiam expeditio, cum ſecun- da confuſa, XNenoph. c. 2. D. Daemonium Socratis, Socr. C. 2. 6. 8. Damaſius, eius nominis duo, Archontes, qui inuicem confunduntur, Thal. c. 2. Decretum Athenienſium de Zenone Zen. c. 6. Dei nomina vnde primum acceperint Graeci, Thal. c. 6. ſect. 2. Delium, pugna ihi commiſſa, Xenoph. c. I. Socr. c. 7. . Delphi: Sapientum eo loco conuentus, Sol. c. 8. Dialettica inuenta Zeno, Eleat. C. 2. Dianae templum in Scillunte ad imitatio- nem Epheſi, Xen. c. 6. 8. Diogenes Babylonius Romam legatus, Carn. c. 3. Dionyſius Siciliae R. cum Xenophonte con- verſatur Xen. c. 9. itemq; cum Aeſchine Aeſch. c. 7. Dionyſius Carthaginienſ., Euclid. c. 2. Dionyſius ſenior cum Platone verſatur, Pl. c.9. Dionyſius iunior, verſatur cum eodem, Pl. c. 9. Dionyſius verſatur cum Ariſtippo, Ariſtipp. c. 5. Dion Platonis amicus, Plat. c. 9. Diotima femina erudita, Socr. c. 3. Diſtincétiones Platonis ab Ariſtotele collectae, Plat. c. 8. Diuinatio, Pyth. Doctr. P. III. ſect. III. c. 4. P. II. ſect. I. c. I5. Diuina Prouidentia quis ea expreſſione pri- mus ſit vſus, Plat. c.7. Dogmatitus an Plato ſit, & in quibus? Plat. C. I5. Rrr rrrr 2 Porica Dorica Dialectus, cur Pythagoraeis in vſu? Pyth. c. 22. E. Eclipſin quis praedixerit primus , Thal. c. 8. ſect. 3. Lydorum & Medorum pugnam diremit, Thal. cap. 8. ſect. 3. Elatus Ephorus quando? Chil. c. 1. Eyphori quando electi primum, Chil. C. I. Epigrammata Platonis. Plat. I, I5. Epimenidis ſomnus diuturnus, Epim. Euthydemus, archon quando fuerit, Chil. c.1. ExotericabPeripateticorumdoctrina, Ariſt. c. 6. F. TFuriarum habitus. Menedem. G. Geographicam mappam quis primus edide- rit, Anaximand. c. I. (Thal. c. 7. Geometriam Graecis quis primus tradiderit, Geometria Pyth. Doctr. P. II. Sect. III. Gecometricae Propoſitiones, Thal. c. 7. ſect. I. 2. Gnomonica a quo inuenta, Anax. c. I. Gorgias Sophiſta. Socr. c. 2. Graecorum exercitus a Nenophonte redu- Etus. Xen. c. 3. Gryllus Xenophontis filius occiſus. Xen. c. 6. HI. Hedemori, Sol. c. 3. Hegeſiſtratus, Piſiſtrati filius, Pit. c. I. Heraclides Platonis amicus, Plat. c. 9. Hermeti Trismegiſto adſcripti libri ſuppo- fititii, Plato c. 4. Hermias Rex Atarn., Ariſt. c. 4. (c. 2. Hermodamas cognomento Creophilus. Pyth. Hermolaus contra Alexandrum conſpirat. Ariſt. c. 5. Henmylis Ariſtotelis vxor. Ariſt. c. 13. Hippias Sophiſta, Socr. c. 10. Homacoion Pythagorae a priuata eius ſchola diſtinctum, Pyth. c. 16. Horoſeoporum quis primum vſus, Anax. c. I. Lreguias Propheta Platonis coaetaneus non fuit, Plat. C. I. Iudaei cum Pythagora conuerſati. Pyth. c. 5. Wmmortalitatem animi uis primmus docuerit, INDEX VI. Thal. c. 6. ſect. 4. Pherec. a quo Plato eam pri- mum didicerit, Plat. c. 3. . Indi Ferentie, Theod. c. 2. Inductio Socr. c. 2. vt ea vſus ſit Plato, bPlat. 15. lonum curiam communem in Teo aedificari ſuadet Thales. Thal. c. I0. Iuramentum Senatorum Athen., Sol. c. 7. L. Labynitus R. Babyloniae, Thal. c. 8. ſ. 3. Lacpdaei horti. Lacyd. Lais, Ariſtipp. c. ( nax. c. 3. Lapis ex ſole elapins ad Aegos potamos A- Leges Solonis, Sol. c. 6. Draconis, Sol. c. 5. Pit- taci, Pit. c. I. Platonis, Plat. c. 10. 14. Lycaeum Peripateticorum Schola Ariſt. c. 6. M. Magna Graecia. Pyth. c. 10. Manes Diogenis ſeruus, Diog. c. I. Mantinea pugna ad eam, Xen. c. 6. Marii cum Theodoro verſatur. Theod. c. I. Mathematica, Pyth. Doctr. P. II. c. 2. Media Academia, Arceſ. e. 2. Lacydes ad eam ſe confert, Lacyd. Medicina, Pyth. Doctr. P. III. ſ. 4. Megacles, Sol. c. 3. Megarenſium cum Athenienſ. de Salamine controuerſia, Sol. c. 2. üidem Nyſaeum capiunt, Sol. c. 3. Athenienſium ditione decreto prohi- bentur, Eucl. c. I. Melitus Socratem accuſat. Socr. c. II. Mens dictus Anaxagoras, Anax. Cc. I. Mentor, Carn. C.4. Milo Pyth. c. 23. Mneſarchus Pythagorae filius. Pyth. c. 21. Molendinare canticum Pitt. c. I. Morum philoſophia a quo inuenta, Archel. Moſes, ex eo Plato profecit, Plat. c. 4. Munychia portus Athenarum, Epim, Muſae, byth. c. 13. Maſica, Pyth. Doctr. P. II. c. 2. — Neleus diu ante Thaletem vixit. Thal. c. 1. Neomenia, Sol. c. 7. Nicomachus Ariſtotelis filius. Ariſt. c. 13. Nova Academia, Carn. c. 2. Oblongi Ali 0 mp i Ohnpiad ſtitutae, Ihe Ohmic Volebat. Ale Oraculun Ptum, Diog Pealamed Paniomin Pelopom Perianu Pericle, Penat Phalan Phenqi, Philippu titur ad N Accerſit,4 ilſea Phily, Philſex Pbiloſie Phrjne Pbyn Phthi dol. C. I. Piſitl Ditt. Pitt. Plat ab Arit Poe⸗/ on, Doti Pra Thalet Wmane Drie, Diin mum, fuli, 3 10 bam Pti to, Dlat. I. 0 dedikcari (nax c. GtamnOsA- ol.c5lit⸗ Atiſt.c. 6. od. C,1. Sad eum alarune CApiunh, rohi⸗ ,11. rchel. RERVM MEMORABILIVM. O. Oblongi humeri quid, Plat. c. 7. Olympia Alexandri mater, Ariſt. c. 5. Olympiades ab Iphito ante Coroebum in- ſtitutae, Lhal. c. 2. Olymuica ſecta, quam Alexinus inſtituere volebat. Alexin. Oraculum, Pyth. c. 2. male a Diogene acce- ptum, Diog. c. I. . P. Palamedes Euripidis tragoedia, Socr. c. 14. Panionium, Bias. c. I. Peloponneſiacum bellum, Socr. c. 7. Periandri regni initium. Per. c. 2. Pericles, Anax. C. §. Peripatetici vnde dicti, Ariſt. c. 6. Phalaris interemtus, Pyth. c. I. Pherecydis mors, Pyth. c, 2. Philippur, ad eum Xenocrates legatus mit- titur ab Athenis, Nenocr. c. 3. Ariſtotelem accerſit, Arift. C. 5. Philiſtus, Plat. c. 9. Philocpprus R. Cypri, Plat. e. 9. Philoſophi Athenis pulſi, Theophr. c. 2. Philoſophiae nomen expoſitum, Pyth. c. 8. Phryne meretrix Athenienſis, Nenocr. c. 2. Pbhryno a Pittaco interemtus. Pittac. c. I. Phthiriaſir, Pherec. . Piſiſtratuy Athenis tyrannidem occupat. Sol. c. 10. 12. Piſithanatos Heges. cur ita dictus? ib. c. I. Pittacia dicta, Pitt. c. I. Pittacius ager, Pitt. c. I. Plato ad Delium non pugnauit, Plat. c. 2. ab Ariſtotele ſupplantatus non eſt, Ariſt. c. 3. Poematis voce quis primum vſus 2 Plat. I. 7. Pompeius ad Poſidonium inuiſit. Poſid. Potidaea obseſſa, Socr. c. 7. Praediltiones Anaxagorae, Anaxag. c. 3. Thaletis, Lhal. c. . Epimenidis. Epim. Ana- ximandri. Anaxim. c. I. Chilonis. Chil. c. I. Priene expugnata, Bias c. I. Princivia & elementa a quo diſtincta pri- mum, Plat. c. 7. a primis philoſophis con- fuſa, Thal. c. 6. iect. I. Prodicus Sophiſta. Socr. c. 3. Protagoras Sophiſta, Socr. c. 10. Prouerbias Samius comatus, Pyth. c. 2. non eſt hic, qui fuit ſub Ninone ſtatus, Pyth. c. 19. Pellis Ep menidis. Epim. Proxenus Cyri in expeditione comes. Ken. c.2. ab Ariſtotele educatus, Ariſt. c. 2. bſamminitus idem cum Amiſtaeo & ſe- mniſertaeo, Pyth. c. 5. Ptolemaeus Lagi cum Theodoro Atheo verſatur. Theod. c. I. Ptolomaei quaeſtiones ad Euclidem, Eucl. Dremigk vt metitus ſit Thales. Thal. c. 7. ſect. 2. Pythagorac aetas. Pyth. c. 10. Pythagoras pugil. Pyth. c. 2. 6. 22. Pythagoras pro Deo habitus, Pyth. Doctr, P. I. c. I. Pythagoraei Exoterici. Pyth. Doctr. P. I. Cc. 2, 3. 4. 5. 6. 7. Eſoterici ib. c. 8. 9. 10. II. a Py- thagoriſtis vt diſtinguantur, ib. c. 16. Pythaiz Ariſtotelis vxor, Ariſt. c. j. & filia, ib. R Reſurreäétio corporis, Thal. c. 6. ſect. 4. Retiarii gladiatores, Pitt. Cc. I. 8. Saitica in Aegypto prouincia, Plat. c. 3. Salamis ab Athenienſ. recepta, Sol. c. I. Sapientum nomen quando obtinere coepe- rit, Thal. c. 5. enlins vel Cadouides, Anacharſidis frater, R. Scytharum, Anach. c. 1. Scilluns vrbs Xenophonti data a Lace- daem. Xen. c. 6. Seylla de ea liber Pythagorae medici Pyth. 21. Sententiae ſapientum apud Delphos, Chil. c. 2. Seuthes R. Thraciae, Xen. c. 4. Siſachthia quid, Sol. c, 4. Socratica disputandi ratio abrogata, Ar- ceſ. c. 2. Rrr rrrr 3 Sli Soli in Cilicia, Chryſ. c. I. vrbis exſtructio, Sol. C. II. . Soli in Cypro, Sol. c. 8. Solis Diameter apparens, Thal. c. 8. ſect. 2. Soloecismus vnde dictus, Sol. c. II. Sophoclis de Polemone iudicium. Pol. Stagira ab Alexandro reſtituta, Ariſt. c. 8. Srylus Platonis, Plat. c. I5. Stoa ſchola Stoicorum, Zen. c. 3. Superfciei voce quis primum vſus? Plat. c. 7. Superſtitio ex cauſarum natural. ignorantia orta exploditur, Anax. c. 4. Gbaritarum & Crotoniatarum pugna, Pyth. c. I7. Genneſes R. Ciliciae, Thal. c. 8. ſ. 4. Nen. c. 4. T. Tarquinius Priscus a Plinio cum Tarqui- nio Superbo confuſus, Pyth. c. 10. Telauges, Pyth. c. 21. Tellus, Sol. c. II. . Thales Senior cum Iuniore confuſus, Thal. e. 2. prophetis poſterioribus coaeuus, Thal. c2. Thargelionis dies VI auſpicata, Athenis, Socr. cC. I. Theano. Eius nominis plures, Pyth. c. 21. IND EX VII. Theon Smyrnaeus, Plat. c. 7. Theramenes ſex Imperatores accuſas, Socr. c. 9. capitis ſupplicio afficitur, ib. Thespis quo tempore tragoedias primum exhibuerit, Sol. c. I0. Thetis, Sol. Cc. 3. Thraſibuli conſilium Periandro datum, Per. ic. 2. Thraſy'machus Sophiſta, Socr. c. Io. Toxaris Scytha, Anach. c. I. Triginta tyranni, Socr. c. 9. Triopr locus apud Delphos, Pyth. c. 6. Tripos ex auro, Lhal. c. 5. Tropici, Thal. c. 8. ſect. I. Lynondas R. Euboeae, Sol. c. 3. X. Nantippe Socratis vxor, Socr. c. 16. Xeniades emit Diogenem Diog. c. 2. Xenophontis arma, Xen. c. 3. Xoerxis in Graeciam expeditio Anax. c. I. Z. Zamolxis, Pyth. c. 21. Zeno oraculum conſulit, Zen. c. I. Zodiaci obliquitas quando inuenta, Ana- xim. c. I. Zoroaſtres, Pyth. c. 5. I N D E X VII. PIIL OLOGICVS AD HISTORIAM PIHHILOSOPHIIAE ORIENTALIS. — IOANNE CLERICO adornatus. A. AXE *— Gum Sabaeis diſceptatio. P. XV. c. II. ADA Babyloniorum Dea, P. XIII. Sect. II. Cap. XXXVI. Eadem eſt ac &π Chada, unde forte natum in Oraculis nomen Hecates. Vide Hecate. Adad Aſſyrius Deus. P. XIII Selct. I.. XXXr. Adonis Aſſyrius Deus. P. XIII. Sect. IHI. 6. XXXV. vel potiusAegyptius. Vide Explicatio- nem Hiſtoricami Fabulae Adonidis, initio Tom. III. Bibliotheeae vniuerſſ. Aegyptii adſimilabant Solem Regi & dextro oculo, Reginae & ſiniſtro oculo Lunam; licto- ribus autem & ſatellitibus quinque reliquos Planetas; aſtra denique non errantia populo, vt docet Sextus Empiricus contra Mathema- ticos, p. 1I4. Ed. Genev. Hinc illuſtratur, quod ex eo habetur, P. XIII. ”&. I c. XVIII. Inde vi- detur nata Hebraica phraſis, quae occurrit Gen. I, I6. etſi non conſtat, an Hebraei aſtris mentes ineſſe crediderint. At linguam Cha- nanaeam, quae vulgo Hebraica dicitur, non inuenerunt, inuenerun § ctedim non Che ſtells tril Plaltes, namn ad! iis attrid merus hi lis, trib Oaein delo; 4 Vitae H. Aeero Wentes non co ignota A1 XXX. tum, nae fo ſi aer Vnde Idem nübes creid Im. A daeo A IIII 4. 44 ellis Hoct, 1s primum to datum lo. (,2. u. (. I. , Ana- IN X destt⸗ n; lio⸗ 1eliquos popnl, lchema- muoe Iuevi- ceurrit n Cha⸗ 1, 2101 inuenerunt, ſed didicerunt apud Palaeſtinos. Si credimus tamen Origeni de prece §. 24. Ron Chaldaei modo aut Platonici mentes ſtellis tribuebant, ſed etiam Hebraei, vnde Pſaltes, Pſ. CXLEVLI,3. hortatur ſolem & lu- nam ad laudandum Deum. Ipſe Origenes jis attribuit 1 ν, non minus ac Ho- merus his verbis, quae Apollini, menti ſo⸗ lis, tribuit: lcocdan, 6 cio dldaο αα e veνιοοον Ouch, occidam in inferor, & mortuis ſplen- debo; quibus in verbis, vt ohſeruat Scriptor Vitae Homeri, largitur Soli clungin abron go- uτο, motum voluntarium. Certe, vt, qui mentes aſtris tribuerunt, dixerunt, quod ipſis non conſtitit, ita hodie negantes non minus ignota loquuntur. AER ab Aſſyriis cultus P. XIII. Se-tt. II. c. XXXVI. XXXIX. Videtur hoc Aſſyriis tribu- tum, quod bPerſae negarent Deos, eſſe huma- nae formae, ſtatuis carerent, ac ſub dio qua- ſi aeri ſacra faccrent, (Vide vocem Coelum) vnde Graeci collegerunt, ab iis aerem coli. Idem erga Iudaeos commiſerunt, a quibus nubes & coelum, ſimili de ratione, adorari crediderunt. Vide Joann. Seldenum de D. S. Gut. 2. Cap. vltimo. Aetherei mundi quales, ſecundum Chal- da eos. P. XIII. J. II. c. W. Aeuiternae res, ſecundum Chaldaeos. P. XIII. J. H. c. W & W. & ſeqq Ali & alere quid in ſpiritualibus naturis, ad verſ. pa. Or. Alilath. Aſſyria Dea, P. XIII. §. II. c. XXXIII. Vide Selden. de D. & Synt. 2. c. II. Altaria non fuiſſe apud Perſas. P. XIV. c. PIII. Vide Statuae. Amilibti, qui apud Chaldaeos. P. XII. Sedt. II. c. VI. ANATRFOZ dicebatur Dacmon qui credebatur mentem ex corpore dvudαοααν ad ſuperiora ducere, de quo Stanleius P. XIII. J. I. c. MX. quaſi ex Oraculis Zoroaſtris; quae tamen nihil huiusmodi habent. Fuit PHILOLOGICVYS nihilominus doctrina Orientalium, ſi Plato- nicis credimus. Iamblichur Sebt. I. cap. VIII. git, vbi agitur de Diis, doceri rues 16 oνανσραοοXα αατα τοâαας ααννöροννd—- cis qui ſint Dii reduäctores, ſecundum quas ipſorum potentias & quomods Jatum ſoluant 3 hoc eſt, vt apparet ex toto Capite, qua ra- tione animas corpore liberent. Oſtendere nititur, qui Dii, qui demittunt animas in cor- pora, poſſint ſine mutatione eas rurſus e cor- Poribus educere; atque inter alia hoc habet: Aο 175 z6a† υα8 er 181 A αι⁰. Var5 Or„ 1αα Woxac, 2 S&α AN⅜ cis adrν Sαα ιο Sr & eraοραα Tic Juera, dαπ rcia vrms draνααYρρ . gre avνσιοv c ⁵%°6 rαα Wox „α a. rοαονα 2 pri- mo deſcenſu propterea demiſit Deus animas, vt furſas in ipfun reuertantur; neque igitir mutatio aliqua fit, per eiusmodi redulctionem, neque pugnant deſcenſus & adſeenfus anima- tum. De adſcenſu & Daemone oxoropze legi etiam Poteſt Plato in Phaedone. Petr. Dan. Huetius in Origenianis, non Origenem modo, ſed & veteres ludaeos & Chriſtianos ſimilia ſenſiſſe oſtendit. Proclus Theol. L. VI. o. XXII. conſtituit Triadem vnam Zoovo= iu ον Otον, Deorum, qui animas in corpora demittunt, eosque Cererem, Iunonem &ö Di- anam vocat: alteram νααανοονυν.QûH— zeduätori- orum, quae Mercurio, Venere & Apolline conſtat, qua in re obſeruandum, eum, more Platonico, Chaldaicis Diis nomina Graeca imponere. Angeli, quo ordine a Chaldaeis collocati. P. XIII. Seét. II. cap. MX. ANIMA hofſtiae ſola a Diis, ſecundum Per- ſas, petebatur. P. XIV. c. IX. Dubium au- tem eſt, an voce anima intellexerint vitam, an ſanguinem. Hoc crediderim potius, quod ſanguis eo in loco remaneret, vbi ſa- cra fecerant; neque enim Herodotus aut Strabo ablatum dicunt, & Strabo etiam, ſi fonti ſacra facerent, in ſcrobem effuſum te- ſtatur, L. X. p. yog. Edit. Gen, Sic etiam apud IND apud Hebraeos Sanguis anima dicitur, & in honorem Dei totus effundebatur. Gen. IX, 4. Leuit. XVII, 14. Anima mundi, cum Cratere, animarum ſingularum procreatrix. ad Orac. v. gz. Vide Potentia. . Animae reſtitutio. ad Orac. v. 2)1. ANIMI, qui & vnde, ſecundum Chaldaeos, P. XII. & II. c. X. quae eorum conditiones. Tbid. Obſeruatu digna ſunt Pauſaniae, viri in. Enitae leltionis & ailigentiſimi, verba Meſſe- niacor. V. p. 277. E NMναο Iα να⅜ρρ οντιd+ oον οννς „α Ndäααα õ Poxij. K) Wirt .αο EA- Azveνει„ οατ— z gicορe*⅞H & αιαειαιIXτ+0ν Agison οα Ego Chaldacos & Indorum Ma- gos primos ſcio dixiſſe, immortalem eſſe hominum mentem. IIis autem aſſenſerunt, cum alii Graeci, tum potiſſimum Plato, Ari- ſtonis filius. Animorum fons. P. XIII. Selt. II. e. VII. Sic vocabant Platonici aut Numen peculiari *†sιαοο praeditum, aut diuinam potenti- am inhaerentem ſummo Numini, (neque enim ſatis clare loquuntur,) cuius erat animas procreare. Hanc Potentiam interdum Cra- terem vocant: vανοWνυ⅜ ꝶ*ρ Annisανα. quit Proclus, rœs Wovαια οM“ονα α£ 2αα 19oο, gignit, vna cum Deo creatore, animas laudatiſſimus Crater. Theol. Lib. V. c. WXX. Arͤ ersaοα ſemel ulterior, ſecundum Chaldaeos quis. P. XIII. S§. II. c. VI. Apoteleſmatum diſcrimen. P. XIII. Sect. II. c. XXII. Aquae Sacra, apud Perſas. P. XIV. c. M. Arabes ab antiquis temporibus eruditi. P. XV. c. U. erant, vt autor eſt Cicero, aa- guriorum & auſpiciorunm peritiſimi. Lib. L. de Diuin. c. XI. Phryges, & Piſidae & Cilices & ARABLVM natio auium Tignificationibus plurimum obtemperant: & c. XLII. Arabes autem & Phryges & Cilices, quod paſtu pe- E X VII. cudum maxime vtuntur, éampos & montes hyeme & aeſtate peragrantes, propterea fa- cilius cantus auium & volatus notauerunt. Arabia, quam late pateat hoc nomen. P. XV. Prooemium. ARABIA videtur dicta & r ereb, mißura, propter varias gentes, quae illuc confluxerunt; vnde non ſatis mihi conſtat, quare nolit Arabes proprie dici Nabataeos Petrae incolas Stanleius P. X. Vide ſpeci- men Hiſt. Arabum, Eduardi Pocockii ſub initium. . 3 Aras Vett. Perſis non fuiſſe, P. XI. c. IIX. ARILMANES& dicitur apud Perſas Principi- vm malum, vt Oromazes bonum. P. XIl. g. VI. Arimanes autem forte compoſitum ex vocibus Ari, hoſtis [8o man vas, quod Metaphorice ſumi queat pro homine , vel hominis corpore, vt ſumitur apud Paulum 1. Theſſ. IW., 4. Vel ſi quis malit hanc vnam eſſe vocem, eam poteſt deducere a — arim, aſtatur, quae, ſi in fine, Arabico mo- re mutetur, efferri poterit Ariman, aut Ari- mon. Eo autem Epitheto Serpens afficitur Gen. HI. . LVidle & quae de hoc habot Thom. Hyde de Rel. Perſarum c. IX. Arimanis pugna cum Oromaze, P. MW. c. VI. ARIIICES. Neſcio quam CQurtii edi- tionem ſit ſequutus Stanleius, qui (P. XIII. Sect. I. c. VII.) citat ex Curtio: Chaldaei non modo vater, ſed artifices Babyloniorum, cum habeatur: Chaldazei, Bahyloniorumque non va- tes modo, ſod artißces, cum ſidibux ſui gene- vir; Vnde apparet, hos artifices a Chaldaeis diſtingui, quod etiam ex ſequentibus mani- feſtum. Nempe intelliguntur a Curtio Edicines, non Chaldaei. Ita Hiſtriones vocauit Cicero pro Archia, artifcer ſeenicos. Oaidius tibicines eodem vocabulo ſignificauit, Faſt. VI. Adde Aia Art Cr Vicel 2. Eld lil. . 4l. Alra.? Alkra no ſic r. Atro I. e 4j0’1 UaT dicituri ſicerum Gaei, vt U.ca- tionem Polttar inceps ingenin gle a⸗ tetur; mandar cumipt renhe kentur, Atquehe docich Opria tum, Vultre Vitae valſi⸗ rum, Juas bus (0 tur, nit ari ca Maliſe⸗ mento dalna 401 monter eten ka⸗ erunt. men. B. went, te illue vonſtat, bataeos ſpecl. ſub ,l. . incipi⸗ W, m ex Juocl . l Aul Vnam 2 mo. A. Citur alet W. edi U. — vitae caſibus. b MSY. PnIo“ ORIENTAL. h. rn vnr, v. Aädde quod Ddilis, pompam qui funeris lolatriae genus docuit Maimonider, initio libri irent. Artifices ſolos inſſerit efe decem. Graeci repvitàς Maßicos interdum vocabant. Vide Menagium ad Diogenem Laërt. p. 9. col. 2. Jed ivſe Curtius Artifices vocat Centorer Lib. VI. cap. II. S. 5. Aſäehaphim vnde dicti. Part. XIII. &. Il.c. X. Aſtra. Vide Stellae. . Aſtra non eſſe ſpectanda, nec hominum cauſa. facta Or. verſ. 255. Aſtrologia a Chaldaeis inuenta & culta. Part. XIII. Seét. II. cap. XVII. ASTROLOGEIA, quae vocatur 2011ει= ααÿτνα hoc eſt, quae docet efectus ſtellarum, dicitur inuenta a Chaldaeis, longa obſeruatione ſiderum FP. XIII. &. II. . VII. Dicebant Chal- daei, vt verbis vtar Phauorini apud Gellium, Lib. MW. cap. I. iſto modo coeptam fieri obſerua- tionem, vt animadverteretur quo habitu, quaque poſitura ſtellarum, aliquis naſceretur; tum de- inceps ab ineunte vita, fortuna eius & mores & ingenium, & circumſtantia rerum, negotiorum- que & ad poſtremum finis etiam vitae exſpecta- retur; eaque omnia, vt vſu venerant, litteris mandarentur; ac poſtea longis temporibus, cum ipſae illo eodem in loco eodemque habitu forent, eadem ceteris quoque euentura exiſtima- rentur, qui eodem illo tempore nati fuiſſent. Atque haec eadem fuſiore paraphraſi expreſſit vir doctiſſimus H. Dodwellus, in Append. Diſſert. Ohprianicarum, & ex obſeruationibus planeta- rum, cum euentibus collatis, conflatas fuiſſe vult regulas generales de ſtellarum efficacia, & Verum quamvis concederetur quaſi verum, quod dicitur de ſtudio Chaldaeo- rum, in ſcribendis vitae ſuae Ephemeridibus, quas adSacerdotes deferrent, vt eas obſeruationi- bus compararent; attamen nemini perſuadere- tur, niſi qui vellet ſponte decipi, inde ullos for- mari canonas, vel propter hoc ſolum, quod manifeſtum eſt; hominibus nempe eodem mo- mento natis non eſſe eadem fata. Vide Claud,. Salmaſium, in opere de annis Climaltericis. ASTRORVAMcultum antiquiſſimum eſſe ido- de cultuperegrino. Multi eadem dixerunt, & iis aſſentiri videtur &tanleius PE. XIII Sect. II. z. XXXII. Attamen hoc ſine hiſtoriae fide dicitur, &, niſi fallor, veriſimilius eſt & Hiſtoriae con⸗ uenientius, primum Angelos Dei miniſtros ni- mio honore fuiſſe affectos; deinde inter eos mortuorum Principum mentibus relatis ſimi⸗ lem attributum cultum; ac denique aliquot Angeles, aut fato functorum Animos creditos praeeſſe ſtellis, querum propterea non tam cor- Pus, quam mens, cultu religioſo affectum fue- rit. Sane conſtat ex Hiſtoria Hebraeorum, An⸗- gelos antiquiſſimis temporibus notos fuiſſe; & fragmenta veterum Orientalium Theologiae, quam Bythagorar & Plato Graeciae intulere, i- dem ſuadent. Hi quoque exiſtimabant, bono- rum animos repetere loca cοoνοαονaνονι,. vnde deſcenderant. Sacra his ſpiritibus, cum infe- rioribus, tum ſuperioribus, fecerunt, & e cœl eos elici poſſe crediderunt. Denique exiſtima⸗- runt, ſtellis ineſſe animos, vt oſtendimus in vo- ce Stellz. Sic videtur idololatria orta „non ra- tiocinationi bus ex aſtrorum praeſtantia, & vti= litate deductis. Auſpicia Chaldaeis nota. P. YIII. &. II. &* XXIII. Auſpicia vana. Or. v. 25. Auroν⅞voραα quid ſignificet, vubi de ſecun- da Hypoſtaſi vſurpatur, ad Or. . JI. Aurv⁹ecο; quid, vbi de ſecunda Hypoſtaſi - ſurpatur. ad Or. v. 52. Azizuy Solis Edeſſae aſſeſſor P. XIII & I. *XXXVII. Cujuscunque Dei nomen hoc ſit, PT Arziz Syriace ſortem ſonat, a radice T for⸗ tir fuit. Hinc videtur collegiſſe Lamblichae hoc Numen idem eſſe, ac id, quod Graeci Agw- vocabant. Apud Homerum, viri fortes 5ο = gnos dicuntur, vbi crediderim vocem ρ°α Ki- gnificare fortem potius quam ramum, vt verti ſolet. Azonazes Magus. P. EIII. & L. c. V. zoni Dii qui ſint, ſecundum Chaldaeos. P. XIII. S§. Il. c. WX. Seruius in haec verba Enei- dos AII. Diis & communibus aras v. I198. Vt S§S5§ §S§ § altioris, e — — INDEX VII altioris, inquit, ſcientiæ hominibus placet, Dii communes ſunt, qui a ονο dicuntur, hoc eſt, qui coeli certas non habent partes, ſed generaliter a cunctis coluntur. Hic altioris ſcientiae homi- nes omnino videntur eſſe Chaldaei, aut eorum diſcipuli. Vide etiam loann. Seldenum. de I. N. & G. Lib. II. Cap. XX. pag. 432. Biun Vide hBelus. Theophilus ad Autolyc. L. III. ſub finem ait, ab Orientalibus cul- tum eſſe Kov & Bel, aut Bal dictum; quod de Graecis intelligendum, qui Belum interpre- tabantur Keosvoο, ſine dubio propter aliquam ſi- militudinem. Sic enim ſolebant ex ſimilitudine iudicare. Vide libellum de Deæ Syria. BABILONICAE Obſeruationes, vt ad vocem Beroſus diximus, laterculis inſcriptae non ſupe- rabant AEram Nabonaſſaream, vnde merito H. Dodwellus Append. ad Cypr. Diſſert. S. 2 3. ſu⸗ ſpectum habet, quod de Calliſthene narrat Por- Lhyrius. BELLHIS Dea Aſſyria. P. XIII. S§. I. cap. XXXVI. Hebraice Mvà Baalath, domina, aut, cum Ilod v Baalathi, domina mea. Cre- diderim eſſe Deum inſeſſorem Lunae. Belus Chaldaeus Diſciplinarum inuentor. P. XII. & L. cap. W. Belli templum Babylone. P. XIII. §. Il. cap. XXXII. . BELVS generale nomen Babyloniorum Numinum, & proprium ſummi αατ goαεαP. XIII. Sect. II. c. XXXII de quo videndus Ioann. Seldenus de D. S. Lib. II. cap. I. Videtur quibus- dam hoc fuiſſe nomen antiquiſſimi Regis, quod cum Dominum ſignificaret, potuit tribui Nu- minibus, & præſertim ſummo. Deinde, cum Rex ille primum inter minora Numina, qualia erant hominum mortuorum mentes, relatus eſ- ſet, paulatim obliterata hiſtoria & vnius etiam Dei, nequaquam hominis, cognitione, confude- runt Regem defunctum cum altiſſimo Deo. Idem certe euenit apud Graecos Ioui, qui cum Rex antiquiſſimus eſſet, & in Heroum numerum relatus, paulatim cum ſummo Numine confu- us eſt. Elinc fit, vt Graeci Poëtae de eodem il- lo Numine Osoτρρρνε paſlim loquantur, nee minus frequenter eum inſtar hominis, & qui- dem mali, deſcribant. At aliis vix fit credibile, antiquis Chaldaeorum temporibus, hominem pro Deo habitum eſſe, & poſtea miſtum id Nu- men cum notione vnius aeterni Dei; quia, et- iam poſtremis temporibus, Perſae negabant Deos eſſe inſtar hominum , ut apparet ex loco Herodoti, qui affertur Lib. II. c. X. Praeterea tota Zoroaſtris Theologia Deos d, bοντονο0σ Osc, nedum homines, prorſus reſpuit, vt ſatis ex 2. Sectione, P. XIII. Stanleii apparet. Quid- quid id eſt, pesſime fecere Graeci, qui Aia ver- terunt vocem Belus quia, ſeu Rex fuerit, ſeu Deus, non poteſt idem eſſe ac homo in Creta in-⸗ ſula natus & ſepultus, quique in Graecia vixit; quod conſtat de Graecorum Zane, ſeu lore, ex antiquiſſima & conſtantisſima fama, quam in- columen Poetae Graeci ſervarunt. Sed Graeci Barbara Numina temere eadem ac ſua eſſe crede- bant, & ita Barbarorum opiniones exprimebant, quaſi vſi fuiſſent vocibus Graecis Aiâα, Ké& &c. Ita Herodotus dicit a Perſis Te αναMο ταντα 78 Segys Aia αααιαd irculum omnem coeli lovem vocari. Lib. L cav. CXXXI. Vide vocem Mars. D Beroſus, qui Chaldaicas diſciplinas Graecos edocuit. P. XIII. 5§. I. c. VI. BEROSVS e coctilibus laterculis edidit ob- ſervationes 480. annorum. Plinius Hiſt. Nat. Lib. EII. c. LVI. Epigenes apud Babylonios DCCXX. annorum obſeruationes ſiderum, co Stilibus laterculis inſeriptar, docet, gravis au- btor in primise qui minimum Beroſus & Cri- todemus, OCCCLXXX. annorum. I. Maribamus exiſtimat hunc annum eſſe Nabonaſſareae AE- rae, qui idem eſt cum LVl. poſt mortem Ale- xandri; vnde colligit, Beroſum obſeruationes ad ſuam vsque aetatem edidiſſe. Epigenis aetas non ita nota eſt, ſed ſi temporibus Auguſti ſcri- pfſit, anni eius obſeruationum erunt Nabonaſſarei, cum annus Nabonaſſari 720. ſit annus Auguſto- rum ſecundus. Ad haec de Beroſo obſervat po- ularis Marshami H Dodwellus, poſito priori calculo, Antiocho tertio ab Alexandro, Syriæ Regi Regilt dicatos ter ice Berolu⸗ Tutian calculo numer. Ochignn tenoni Tuimi ſumteue Negnete Gdamn cod Pro o. te Mer Marth & Doch K 14. BkV XIII. § Opinio drutain luti ſoo Manb. inmader Curd P s II... citans tumr Prod recite crepa ex duid⸗ de Ra llan nieu Vird Cal ore 6 nntut tcreckible hominen nmid Nu. uia, et⸗ negzbant et ex loco .Practerei ureud,. ttſatis e t. (uic. iiAig ver⸗ fuetit, lel Creta in⸗ eci vitt; Nye;ex pamn in⸗ ed Graeci ele ede⸗ timebent, ReS Ec. . rara nem cutli de ocen 8Graecos Gidit ob⸗ Hiſt. Nit. elyluin erum, rauit Au- 56 C.- Archanu Nen Ab- ttemn Ale⸗ ruationes enitaelis ulilei⸗ oularei, uguſto⸗ rrato⸗ 0 priott 95 Snie Regt AD MöT. PHLOSY. ORIENTAL. P. II. Xw. vr. Regi libros rerum Chaldaicarum a Beroſo fuiſſe dicatos; anno nempe eiusdem Antiochi, qui So- ter dicebatur, duodecimo; adeo, vt Alexandro Beroſus potuerit eſſe aequalis, quod teſtantur Tatianus atque Syncellus. Ita male ſubduxerit calculos G. Voſtur; qui hoc poſito annorum numero, credidit fore, vt in tertii a Seleuco Anti- ochi, quem Antiochum Deum cognominabant, tempora incideret Berofus. Attamen ita locum Tatiani recitauit Euſebius, vt eundem Bero- ſum reuera in Antiochi Dei tempus contulerit. Neque refragabitur Pliniur, ſi ſecundum quos. dam codices, legamus apud eum 490. annos, pro 480. ſic enim ſeripſiſſet eroſus anno, a mor- te Alexandri, 66. Antiochi Dei tertio. Vide Marsham. ad ſecul. XVII. p. 474. Edit. Lond. & Dodwellum, in Append. ad Diſſ. Cyprianicas. §. 24. BRVFA a Daemonibus infeſtata quare P. XIII. J. IM. c. I. Videtur haec Chaldaeorum opinio nata eſſe ex eo, quod animadvertiſſent, bruta interdum inuſitatis motibus agitari, & ve- luti ſpontaneo exitio perire. Conſtat certe ex Matib. WIX, 3i. Daemonia a Chriſto petiiſſe inuadendorum porcorum veniam, eosque in la- cum præcipites egiſſe. Bube quare dicatur Pater. Ad Or. v. 39. C. ANOPIIS. Feſtiva hiſtoria de victoria —hujus Dei ex igne reportata. P. XIII. J. II. c. XXXIX. Stanleius, quaſi Ruſini verba re- citans, pro Canopo hic habet Nilum, & breuio- rum multo narrationem, cui interſerit Suidam pro Nilo habere Canopum. At neque id, quod recitat, exſt at apud Ruſinum, neque ab hoc diſ- erepat Saidas. Hinc factum, vt, verbis Rufi- ni ex antiqua Edit. Baſileenſi deſcriptis, de Suida contrarium prorſus affirmauerimus. Vn- de Rufni citationem deſumſerit neſcio, nam ipſa illa, quae recitauimus, verba, non modo in Editio- ne, quam modo dixi, inueni, ſed ab aliis etiam Viris doctis, ſimiliter ac ego feci, expreſſa reperi. Calliſthenes obſervationes Chaldaicas ad A- riſtotelem mittit. P. XIII. §. II. c. I. CARMANIA Regie ad Otientem Perfidis P. MWV. Progem. Aliquis ineptus apud Scanleinm Pro Carmania ſcripſerat Ciliciam, ſine dubio, quod hodie haec regio a Turcis Caramania vo- cetur. Non potui a me impetrare, vt crede- rem tam immane mendum eſſe a doctiſſimistan. leii manu. CAIENA Oſiridis. P. XIII. &. II. . VII. Ca- tenae in hac Theologia dicuntur ſeries Natura- rum ordine collocatarum, quarum prima voca- tur ſummitar, æuιιπ. Vide Proclum Inſt. Theol. cap. XXI. ubi raki & Gαaροa confun- dit, dicitque eam & Dg To“ Kov ο νατα gais T .„α σ ονωHτNον αaαιitate in multi- tadinem habere hypobaſin. CHALDAEA duplex fuit, vna Armeniae vi⸗ cina ac montoſa, ad ſeptentrionem Meſopota- miae, de qua Xenophon Cyropediae Lib. III ,. 70. & ſeqq. Edit. Eechel. & Strabo Lib. XII. p. 375. Ed. Geneu. In hac fuit Vr Abrahami pa- tria; vt oſtendit Sam. Bochartus, in Geograph. Sacræ Lib. II. cap. VI. & alibi in ſuo Phaleg. Altera fuit ad Auſtrum Babyloniae, Arabiae de- ſertae vicina, in qua erant campi patentes, in quibus ſidera obſeruarunt Philoſophi, quibus Chaldaeis nomen fuit. De hac Strabo Lib. W. P. vob. Separatim attributa eſt in Babylonia babitatio Philoſophis indigenis, qui Chaldaei vocantur & o. 6sι ασ OuXM„ον †τ Tαν XXα uειαe α. Pν ο αααο«„oνσιαο σαουαυ oinssr, rXααισα ναα Tots A ν. 7T/ kar Tlégooααααρ“hςνοινα α: Eft au- tem & quaedam tribus Chaldaeorum, & regio Babyloniae, ab illis culta, vicina & Arabibus & mari, quod Perſicum appellatur. Idem liquet ex Stephano, in vocibus XXοσπ%ο & AAν li- cet has regiones male diſtingui credidiſſe perpe- ram videatur. Idem ſeptentrionalem Chel- daeam vocat Xαν7 ιν, Auſtralem ait antea Cephenen dictam, a Cepbeo Andromedae patre. Eſt etiamnum in ea regione vrbs Kupha, cujus meminit Nub. Geogr. Clim. IV. p. 5. a qua po- tius, ſi antiqua eſt, regionem appellatam credide- rim. Stephani interpretes hæſerunt in eodem luco, ac stephanus; nec alius, quem ſciam, SSSs §SSS s 2 recentior recentior Geographus ſatis clare regiones haſce cognomines diſtinxit. Chaldaei ex arte dicti qui P. XIII Sek. I. cap. VII. quo modo diſcipulos inſtituerint, ibid. oα. IX. eorum Sectae, c. M. X. Chaldaei antiquiſſimi ſapientiae cultores. P. AIII. in Prooem. Chaldaei Deum vnum agnoſcunt. P. XIII. Sect. II. cap. I. Chaldaeorum Dii qui. P. XIII. Selt. II. c. XXXII. & ſeqq. CHIALDAEI, dicti, ſecundum Szanleium, a Chuſo Chaldim, quaſi Cbusdim P. XIII. Prooem. Veriſimilior eſt eorum etymologia, qui Chasdim derivant a ν Cheſed; neque enim in analogiam, vt prior, peccat, nam a Chus non poteſt duci niſi Obuſim, vt a Lud Ludim. Ve- rum an ita dicti fuerint a filio Nachoris ex Mel- cha, qui Cheſed dicebatur Gen. XXII, 20. an ab alio quopiam cognomine, non conſtat. Si prius verum ſit, erit Prolepſis hiſtorica Gen. XI, 25. & 31. vbi vrbs, ex qua exiit Abrahamus, Vr Chas- dim vocçatur; cum tempore illo nondum ita appellari poſſet, nam Cheſed tunc non niſi puer eſſe potuit. Dicacarchus, in vita Graeciae, ci- tatus a dtephavoi in voce NXaMXαnνωααο, ait a Nino zragroy h J BagtX6 Perεααo, 1†τ veEα XAAAX“ N, Ba GoAMρααα r voμαNε. TaTτ—àν oαα . Tror EuOτα ισταααα. Taesvaαοαα, ο. decimum quartum Regem, cui nomen erat Chaldaeo, Babylonem celeberri- mam vrbem ad Euphratem fluuium aedificaſſe, emnibus in eundem locum collebtis, qui Chaldaei dicuntur, & dici regionem Chaldazam. A Re- ge, ſi quis eius nominis fuit, Chaldaeam dictam crediderim, potius, quam a Nachoris fi- lio; niſi forte velimus ſuperiorem Chaldaeam ab hoc dictam, inferiorem ab alio ; fuit enim du- plex, vt oſtendimus. XAPONEIA vocantur barathra quae- dam, quae tetrum vaporem emittunt, quo hau- ſto animalia interficiuntur. Eadem dicuntur IIX&†„vνα. Vide Strabonem L. V. in deſcri- ptione Italiae. p. 168. &ũ ad eam notas IHaaci Ca- ſauboni. Inde Yρ*ραοντεα dicitur letha- INDEX VII. 3 lis illa exhalatio. Vide lamblichum &. Wr. e. N. BExſat etiam ea pox apud Diogenem Laèrtium in vita Zenonis, pbi ex ſententia Stoicorum di- cit 7eDor 30 e, Dauvkaes Tar dax ν a- egιι½ ,ο ‿ανωνανvοναι, akru†τααα α eααα⁰ A τοοιι ιεαuͤαα .⅛ Tæ, vbi non intellelcta eſt al Aldobrandino. Chiun an nomen Saturni. P. XIII. §. II. cr. XXXVII. Vide Remphan. Cidenas Mathcmaticus. P. XIII. Sect. c. V. COBALVS: ita, auctore Agricola de re me- tallica, nominantur ſpectra daemoniorum, quae in fodinis conſpici ſolent ſub variis formis. Vi⸗ dendus & Agricola, & Gaulminus ad locum Pſel- li citatum. P. XIII. J. II. 6. XVI. CoELV M Herodotus Lib. I. CXXXII. a Per- ſis eultum eſſe vult, ait enim, eos Iovi hoſtias im- molaſſe, Iovem autem ab iis dictum fuiſſe zu- M5½0οανι 1 ρνν Haecc eſt ipſius Hero- doti ratiocinatio, qui cum vidiſſet eos in locis excelſis ſacra facientes, oculis ad coelum con- verſis, & dicentes audiſſet ſe ſummum Numen colere, Graeco more hoc dicturus ab eis Iouem coli prodidit, Iouem autem eſſe ambitum coeli. CoLPLEEIVM Aſtronomorum publicum fuiſſe cenſet Babylone H. Dodwellus in Append. ad Diſſt. Cypr. F. 24. vt apud Sinenſes, quod ex Daniele colligit. CORONA non imponebatur vichimae a Per- ſis, quod diſerte docet Herodosus L. I. . 171. (L. I. c. PIII.) attamen Strabo, qui eum exſcribit, ha- bet isο ⅓αιον victimam coronatam. Cre- diderim omifſam negationem; cuius rei, prae- ter allatam, haec ratio eſt, quod &trabo non, qua- ſi aliquid ſingulare, obſeruaret coronatas victi- mas in Aſia apud Perſas, cum id ſolerent Graeci ſacere, ſed credibile ſit, eum ritum Graecis inſo- litum odleruaturum potius fuiſſe. Gorporei mundi qui Chaldaeis. P. XIII. & II. c. XII. . Corporis ſalus quae Chaldaeis. Ad Or. v. 2o. Coſmagogi qui ſint Chaldaeis. P. II. Sebt. II. c. VI. Caſtodiz in diuinis, apud Platonicos, quid. ad Orac. verſ. I12 4. D. Daemones D exhele Daen Sik. I. Dar llc Deen .· W,. Hiu non Hüum. r Daeme delt.Il.e Daem ben I Daem A IE& 1 Dede climacte ex milit, noee p, ndea6 inſpeczor⸗ ſetipkion tam 304. Dele, Deyre cap. Yx. Deug WIIE Deus 2 II. .V.AV Laértinn orum d. eh Ta- raag . Oria⸗ ndino. M. A. .Lc.V. dete me⸗ orum quae rnis. Vi. ocum /l⸗ VII. aber⸗ hoſtias in- huile 2u pbin Hero⸗ 105 in locis elum con⸗ zum Numen eis uen itum coeli⸗ Publicum in pend. 8, guod 6 linae aer⸗ I.. lll. elenbit, . ,aranj Cle⸗ lus rehplie⸗ onolge⸗ natas r⸗ etent Cetl gnes o⸗ ,A. 0,α1, , M lf. licos, quid D. Aemones boni quomodo elicerentur. P. III. J. II. cap. XXIX. mali quomodo expellerentur. Itbid. cap. XXIX. Daemonum evocanderum rationes. P. XIII. Secdt. W. cap. XXIX. Daemones immateriales qui Chaldaeis. P. XIII. cay. IX. Sect. I. Daemonum malorum ſpecies. E. vIn. F. II. c. XVII. quomodo agant in homines & bruta. Iid. non ſunt varii ſexus. Ibid. nec earundem vi- rium. Lid. perculi poſſunt. Lid. fine cap. . Daemones materiales boni & mali. P. XIII. Sect. I. cap. XI. Daemonum materialium natura. P. XIII. Selt II. cap. XXXI. Daemonum officium. 24 Or. p. 95. & g6. DECANI in Zodiaco qui. P. XIII. Sect. II. c. XAX. & ſeqq. De Decanis agit Salmaſius, in libro de Ann. climactericis accuratius, & eorum nomen non ex militia Romana deducit, ſed ex Chaldaica voce PI douk, hoc eſt, r Qirere & eculari; vnde a Græcis Aſtronomis dicuntur érinονο inſpectoret. Vide eorum elegantem de- ſcriptionem ex Mercurio, antea inedi- tam, apud 7. CGale in lamblichiun pag. 304. Delephat vide Venus. Depreſtones ſtellarum. P. XIII. Sect. II. cap. XX. Deus verus a Chaldaeis quomodo cultus. P. XI. &I. cp. XXXII. Deus ſummus atque vnicus, apud Chaldaeos. P. XII. &. I. cap. I. Dei apparitio ignea quam terribilis. «d Or. v. 39 5. DIONLNTIVSDeus Zonænus. P. XIII. & II. c. X. Inepte Chaldaicis Numinibus Numen Aegyptiacum admiſcuit Græculus, cum horum populorum Theologiam diverſisſimam fuiſſe notum ſit. Dii Conſiliarii qui Chaldaeis. P XIII. Sect T. cap. XVII. AD HST. PHILOS. ORIENIAL. P. XII. XV. XV. Dii inferiores a Chaldæis culti. P. EIII. Sece. II. cap. XXXIII. Dii interpretes qui Chaldaeis. P. XIII. §. II. ap. XV II. Dii omnium Iudices, qui ſint Chaldaeis. P. XII SII. e XTITI. Alg ezsaαbis plterior Chaldaeis quis. P. XIII. & I. cap. VI. Divinationes Chaldaeorum quae. E. XIII. Sebt. II. cap. XXIII. Diuinationes Perſaærum. P. XIl. c. VII. Diuißoner, quid in Platonica Theologia. ad Orac. v. 3. 6. 46. Dyas, quid apud Chaldaeos. 2d Or. v. 3. Augavreteo dicitur lucifugum αιειοαa. pud hſellum de Daem. p. 69. Sic enim lego, non Joσοναι⅓το quod hebes ſignificat, & quod hic non conuenit. Eadem haec Daemonia voean- tur p. 77. οναννaαι αrαu ocurſus mole- ſeus eſt. E. Edabren⸗ mundus qualis Chaldaeis. P. X. UII. Selt. W. cap. XIII. Exaltationes ſtellarum. P. XIII. Sect. II. c. XX. , Exſiſtere ante generationem quid. æd Orac. p. J. F. ERi, in Zodiaco quæ. P. XIII. Selt. II. c. XIX. Firmamentuy. P. XIII. & II. & XIII. vode a Chaldæis cœlum dictum. Ad Or. v.15. Flos ignis flamma. Ad Orac. v. 21. mentis ad 7. 31. & 5l. Fons fontium, quid apud Chaldaeos. ad Or. p. 15. Fontani atres qui ſint apud CGhaldacos. P. II. & II. cap. VI. Fontes apud Chaldaeos Naturæ diuinae di- cuntur, aut qulae ſunt Exei mplaria vosα& vOX. T & quarundam inferiorum Naturar um. P. XIII. S§. II. capy. IIX. Neſcio an, qui primi haec inuene- runt, voluerint tantum ſignificare, in Deo eſſe 885 555 5 3 ideas ideas abſtractas, vt loquuntur, omnium gene- rum, quae procreauit; ſed ita mentem ſuam expreſſerint, quaſi eas ideas ſeorſim eſſe crede- rent; vnde poſteri decepti, tot Numinum eſſe dixerint ordines, quot illi idearum eſſe intel- lexerant. Platonici ſane exiſtimarunt, in hiſce Chaldaicis oraculis doctrinam Platonis de ideis contineri, vt obſeruauit Stanleius P. XIII &. II. c. V. Plato autem & Platonici ideas abſtractas a ſecunda Triadis perſona, quam Apiαοαρ voeabant, formatas fuiſſe docuerunt, qua de re inter alios legi poteſt Philo neen vos nοοσι⁵0- roilas, ipſo initio. Ita loquitur p. 3. Ed. Gen. Græco-Lat. Os)Xα as Trρ ρτιο τ— o αο. &ο*ν hανννοα,;, r αρ0ρbρρατ—tr& Tν voyre, va Yoανωρα aσ0ιιπτι . taαοσα zagadnykart, Toν αοαμ«τ—¹I‿⅛νασ aασοναπο⁰ Tαa, r ιο ντ*—ſ“IK.ꝛꝛ0s veρo àανιαια ο Gaντα τιοναον.s diorα α§ ταααια g eeειν vνναα: cum vellet Deus viſibilem mun- dum facere, prius formauit intelligibilem, vt incorporeo &ͥ Dei ſimillimo exemplari pſus, fa- terét orportlm, antigquiorts maginen récen- tiorem, tot complectentem genera ſenfilia, quot ſunt in illo intelligibilia. Pagina etiam quinta, dicit Rationem diuinam eſſe ν¹‿ρν*ob „o vio αt= IIHTHN 1 αα0⁰οοι αοσο, ſupra- caleſtem ſtellam fontem ſtellarum ſenſilium. Vide & Procli Plat. Theol. L. V. c. XXXII. FORMA ſi qua appareret, voci non erat cre- dendum, ſecundum Chaldaeos. P. XIII. S. Il. c. XXX. Perſae ſane, qui videntur propago Chal- daeorum, negabant Deos fuiſſe du dονο οπιασ Sed huc facit præſertim, quod exſtat Deut. W.ij. 16. Non vidiſtis aliquam ſimilitudinem in die, quo loquutus eſt vobis Dominus in Horeb, de medio ignis, ne forte decepti faciatis vobis ſeul- Ytam ſimilitudinem, &c. G. . ENETIIIIACVS. Ita dicebatur a Grae- cis, qui enaſcendi momento vitæ euentus praediceret. Obſeruandum, Strabonem dicere de Chaldaeis. L. XVI. p. 509. æ 6αοοοιαταα ρα Tiyeg cα YeεshMXι.ααυ z—rztv, 86 & za†ταο% τνοovsß LYNBEXVII. ορρo proftentur quidam enatalibus futu- ra praedicere, quos non probant ali. Omnes paene alii ſcriptores Chaldaeis vniuerſe hanc di= vinationem tribuunt, adeo, vt Cbaldaæeus & Genethliacus vnum idemque ſit. Vide ora- tionem Fauorini apud Gellium Lib. XIV. c. I. Chaldaeos egregie refutantis. Sed, in notis ad Oracula, Chaldaeorum artem ab alüs Sa- pientibus confutatam oſtendimus, ad v. 383. Graeci Aſtronomia praeſtantiores Chaldaeis. P. EIII. &I cap. II. GRAECIa Stanleio, ſaltem ii, de quibus Eu- ſebius Praep. Ev. Lib. IV. cap. V. loquitur, exiſti- mantur Zoroaſtrem ſequuti. Hic tamen de Chaldaeis nihil habet eo in loco, & laudat tan- tum r2 ERuαναι οοναετiραιρνανταας At haec non fuit vulgaris Graecorum Theolo- gia, neque adeo Poëtarum, ſed aliquot tantum Philoſophorum; nempe Pythagoresrum & Platonicorum, qui eam ex Oriente in Graeciam attuliſſe cenſebantur. Vide initium Verſuum aureorum, & ad id Hieroclem. Proclus quo- que Barbaram Philoſophiam, ſeu Theologiam eandem ac Graecanicam exiſtimat, mutatis no- minibus. Theol. Lib. VI. & II. in loco, qui affer tur ad vocem Heæœcate. . . PArmonia coelorum quae ad Or. v 201. Haruſpicina Chaldaeis nota. P. XIII. S. I. cap. XXUI. HEBRAEIjunguntur Chaldaeis, in Oracu- lo allato P. XIII. F. II. . I. & vtrique dicuntur Säc as Oseν d‿ααον, Quare hoc conue- niat Hebraeis notum eſt, ad Chaldaeos quod at- tinet, crediderim ad eorum Tæletar alludi, quae Aegyptiacis puriores erant, hac de ratione. Ni- mirum Aegyptii, aliaeque Gentes credebantur inuocare terreſtres Daemonas, vnde & minis eos terrebant, (nam id Daemonum genus timi- dum eſſe cenſebatur,) ſed Chaldaei, qui ſolos öge6οννοοι Oe& colebant, ab ejusmodi mi- nis abſtinebant. ILamblichus hoc docet Selk. VI. cap. VII. ae XaXοαςταις αεα.— ‿ν αadρνdaä(wYs r Kbr& T Hese v, i e dd Aatoly 4 oratit, fortenegn, perobtin hocOrac- Chuiſtian gi potuit HEAX g08, 5. veroſtmi. Opinion Ctnecum I. ca,. I Graèca no Gerimn pot Cum inu Graeco h Numine 6 Cata apud elle r ForteCh 4ℳ luec cum tentia hae Veldis, Plat bod egit, lo altque he⸗ Pprimam Pinam, Mne Tbeola 7ne 60 74, 9 nomini Tlo, Mam e dam 4, in hiſce tignone guoc ſ. non ſati um en e le⸗ laliurfin. . Onmme nerſehanedi Cbaldeur & Vide ora. i. XIV . I. l in notis d ab alis Sa. dy.z93. esChaldacs. enibts Eu Uitur, exiſti ic tamen de X laudettan- avtag um Theolo⸗ vot tantum regrum G in Graeciam im Verſuun yoelut quo⸗ Ibeolopiam nutatis n0. gri Aller⸗ , VII. ll in Orcu. ue Cieuntut hoccole⸗ gol i alluchqune rone N⸗ gelchaltir de nins enutinl⸗ modi cet el⸗ AD MST. PHILOS. ORIENTAL. B. XII. MV. W. Aéνaροοd‧bx αdι αταπρτ—t&c. Apud Chal- daeos, apud quos diſtiuéta eſt pura ad ſolos De- os oratio, nullibi proferuntur mine. Sed hoc forte neque apud omnes Chaldaeos, neque ſem- Per obtinuit. Ceterum notatu dignisſimum eſt hoc Oraculum, quod neque a ludaeo, neque a Chriſtiano, neque etiam ab Ethnico e vulge fin- gi potuit. HECATLE, Media inter geminos Coſmago- gos, P. XIII. &II. cap. VI. & VII. Non videtur veroſimile, Chaldæos veteres, linguae Graecae & opinionum Graecarum ignaros, Numen hic GSraecum (de quo vide Voſſium Theol. Gent. Lib. I. cap. XXIX.) diuinis Naturis, quibus nulla Graeca nomina impoſita, immiſcuiſſe. derim potius ers, qui Graece haec verterunt, cum inuenirent nomen Chaldaicum affine Graeco Hecate, & quaedam forte ſimilia de Numine Chaldaico dicerentur iis, quae de He- cata apud Graecos dicebantur, voce mere Grae- ca eſlie vſos, ad exprimendam Chaldaicam. Forte Chaldaei vocabant hoc numen & cha- da, quod vnum ſignificat. Vide Ada. Atque haec cum dudum ſcripſiſſem, non leuiter in ſen- tentia hac confirmatus ſum, lectis hiſce Procli verbis, quae exſtant Lib. VI. cap. XI. Theol. Plat. Poſtquam Cap. X. de Trinitate ,νν egit, loquitur Cap. XI. de Trinitate Cwovναυ aitque, hanc conſtare tribus Vnitatibus, quarum primam Dianam virginem, ſecundam Proſer pinam, tertiam Mineruam virginem vocant SRNeιν Ocοαοναας αιωναναν Graecanicae Theologiae principes ; deinde ſubdit: zagznρα— To ρασααιου.ς τα νντια rαοοο 6νοαα T J πrνυ, apedbarbaros eadem diuerſis nominibus ſignißcantur: TPz Alv aρ α TIs Snst7ο ovâ αι ααπα Enärne, pri- mam enim Fnitatem illi vocant Hecaten, ſecun- dam Animam, tertiam Virtutem. Verum hoc in hiſce obſeruandum, ordinem hujus Trinita- tis non eſſe eundem, qui a Pſello deſcribitur, quod forte ex variis ſententiis, aut alterutrius non ſatis fida memoria fluxit. Ceterum men- dum eſt in Pſello, ad Oracula p 96. vbi dicit de Hecate: sv Jebid u ν duvts *ναν* α Tνà Credi- r, rvoν adαονν.. Legendum eft, vt ap- paret ex pagina ſequente, éèy a&εανονν. In hoc negotio, vbi agitur de ordine, quem inter Deos conſtituebant Chaldaei, ſermo eſt de dextra & ſiniſtra, quod hi Scriptores videantur reſpicere ad aliquod Scbheme, tabulae illitum, in quo no- mina Deorum ordine Chaldaico erant diſpoſita; adeo, vt ad ſiniſtram nominis Heæcates eſſet Fons virtutum, ad dextram Fonz animarum. Hecaticus Strophalus quid. P. XIII. &I. cap. XXIX. De eo vide Joann. Seldenum de D. S. Synt. I. cap. II. . 31 Ed. Lond. ann. 1617. Hhartumim vnde dicti. P. XIII Sect. II. ap. X. Veriſimiliora de ſigͤnifcatu buius vocis ſeripß- mus ad Gen. XLI,§. HOMERVS, qui antiquisſimus Graecorum Scriptorum, creditur a Graeculis diſciplinarum auctor, cum contra quidquid eſt in eo alluſio- num ad varias artes, id potius oſtendat, eas an- te illum fuiſſe notas. Ita perperam voluere quidam Grammatici, quorum meminit Euſta- ſtius in Iliad. A. v. 907 p. 162. Edit. Rom. Ho- merum occaſionem dediſle Mathematicis dicen- di, planetis ſuas eſſe domos, eo quod dixiſſet, a Vulcano domum vnicuique Deorum factam eſ- ſe. Ceterum de duodecim dierum mora, apud Aethiopas, vide cundem, p. 12 8. Male quo- que deducit vocem &τοτοναα eX Homerico verſu, vbi Poëta, verba de augurio faciens, vti- tur verbo 1εαον, Vide p. 900. & Stanleium P.XII. &I. c.XIX. I. Deae, an ſeorſim exſiſtant. ad Or. v. i00. Idolz, vmbrae, & imagines falſorum Deo- rum, ad Or v. 243. . IDoLoLATRIA antiquisſima eſt cultus An- gelorum, quibus paullatim cultus acqualis aut frequentior, quam ſummo Deo exhibitus eſt; conſtitutis etiam ſtatuis, quibus ineſſle, & vnde vota audire exiſtimabantur. Hominum men- tes iis admiſtae ſunt, & apud Gentes plurimas mentem hominis fato functi miſcuerunt cum ſummi Dei notione, eique adeo ſummi Numi- nis cultum pracbuerunt. Nam cultus ille, qui ſapremnus TND EX VII. ſupremus vulge dicitur, ſitus eſt primum in a- nimi opinione, qua credimus Naturam, quam colimus, omnium ſummam eſſe; ſecundo in e- ius opinionis conſectariis, quorum praecipuum eſt, quod cam potisſimum colamus, quippe quae ſola nos posfit in omnibus pro arbitrio iuuare; tertio in earum animi opinienum profesſione externa, cum in verbis, tum in ritibus poſita. Haec de idololatria paucis, quod vulgo res ſit non ſatis nota. Vide voces Aſtra & Be- Ins. IGNS a Chäaldaeis cultus (P. XIII. Selt. I. cap. XXXIX.) non quaſi Deus, ſed quaſi Dei Symbolum, ſeu imago, vt ex eorum Theologia ſatis apparet P. XIII. & I. c. XXXIX. Ignis ſa- cra facientibus, ſaltuatim per coelum profun- dum apparens, Symbolum Numinis praeſentis P. XIII. 5SII. XVX. monte Sinai apparuit, vt colligere eſt ex Exod. XIX. & XX. vbi dicuntur fuiſſe faces & fulge- tra. Faces Heb. dicunt, — P 5 laphidini, quæ vox videtur ſignificare eo in loco exhalati- ones ſulfureas, quae ziατρρα⁰ vt loquitur Ora- culum, per coeli profunda micabant. Haz de re conſulendus vir eruditiſimus Thom. Hyde in Hiſtoria Perſarum, quos negat igni diuinunm cultum tribuiſſe. . Ignis Symbolum Numinis apud Chaldae- os. P. XIII. JF. II. cap. I. & ab eo emanans. Ib. c. II. Ignis vis procreandi in Deo. ad Or. v. 2v. Ineorporea quae P. XIII. Seét. II. cap. III. & T. INFANS immolatus dicitur a Sabaeis, & car- nes ejus miſtae placentis. p. 313. Simile quid Pſellus, in Libro de Operatione Daemonum, tribuit Eachitis Babyloniis, Manichaeorum pro- ſapiae, niſi quod ritus differunt, Sed ſimiliera de Gnoſticis tradit Epiphanius Haer. XMXVI. p. S§Sy. Ed. Petauianac. Erant quoque hi in Baby- lonia plurimi, vt ex Epiphanio liquet. Liferi, vbi ſecundum Chaldaeos. ad Or. 240. Intellectuales res quae ſint Chaldaeis. P. XIII. S.IIe c. V. Vide Noséc. Talis erat ignis, qui in Intelligibiles res, qnae ſint Chaldaeis. P. EIII. S§. I. &W. Vide in Indice Nozroα. IWOBVS a Stanleio haud procul ab antiquisſi- morum Sabaeorum aetate vixiſſe dicitur. P. XV. cap. J. Sed conſulendus H. Grotius in Praef. ad Iobum, vbi eum a Scriptore diſtinguit. IVPIIER, ſecundum Stanleium, vocatur a Paulo verus Deus, co quod dixerit Apoſtolus, Athenis ſe eum Deum nunciare, cuius Aratus ſcripſerat humanum genus eſſe proſapiam, & quem Aiæa vocarat P. XIII. &II. cap. XXXII. Sed obſeruandum vocis Iupiter non eſſe ſimplicem ſignificationem, ſed ex duabus miſtam. Poëtae enim de eo nunc loquuntur, vt de Saturni & Rheae filio, homine in Deos relato; nunc vt de praeſtantiore multo Natura: & pasſim haec mi- ſcent. Aratus autem voce Auε initio Oasve- Ac**a“ intelligit non Cretenſem illum louem, ſed ytisoνον coelo & ſtellis priorem, vt ob- ſervat Theon. Itaque Paulus cum dicit ſe eum Deum nunciare, de quo loquutus eſſet Aratus, Iouem hominem non intelligit, ſed aeternum Numen, cui interdum Cretenſis viri nomen cαα+απτιςιαςιιονς tribueretur. Iupiter Heliopolites. P. XIII. Sect. Il. cap. XXXV. Vynges quæ ſint Chaldaeis. P. II. cap. V. Seét. I. & ad Or. v. I. L. D ELIVRIVS Daemon igneus dicitur F. XIII. &II. cap. XVII. Recte vidit Gaulmi- nus ad Pſellum, compoſitam hanc eſſe vocem ex à) laiil vel lel, nox, & 8 our, ignis, aut lux, quaſi nocte lucens. Sed neſcio quare di⸗- cat, Hebraeos & Syros non admittere 9 in for- matione nominum, cum contrarium manife- ſtum ſit, vel ex Indicibus nominum proprio- rum in Scriptura occurrentium. Videtur por- ro hoc nomen natum ex opinione eorum, qui putant flammas illas nocturnas, quae vulgo igne: fatui dicuntur, eſſe Daemonas. Levitici ritus Sabaeis contrarii. P. X. & V. AOTOD eUν☛°π+αας Ita vocatur religio Chriſtiana a Eſello, in loco citato in medio cap. XXVIII. 1 vrruI Sanleii opere in Verbis allatis in nem, ſed nos Pllunp l. Ed. LVMAEN Sup Iha2. Cretluc turhoc metaph O inleco de co⸗ quutumn credia Chaldaicae ſimil tür Oosg bis incolere, nec ab de te albi diuin Lumen Supr lium Naturarun Luna ab dul IX/I. Mer Magia 0 Sedh I. c. Ll. Magi Perſa, Magorum O A,lV. Kleng Mapiin 4- Magur apr tep.ly. MAGVS. Eſequentiun ſeu derebus diccbanturſe ante condita Hagis enitn CVI i N ) Na e, uiſomni i, tur, cag. CN li Medizſi ellengorumn lgunn KAatnentigt Käiud Elle nr NNN Aullieis DY. rig. dell a Antiquiel⸗ lect. 5. y. Eyotiur in Pracſ, e iſtngat. leinn, Ocilta erit Apoſtolus, te, clins Aratut eprolpiam, & Hρ TI Sed n dle ſimplicem niſtam, doètae It de datumi & lao; ulnc vtde paslin haec i- e initio Oont m ilum louem, priotem, t ob⸗ um Cicit ſeeum us elet Aout, t, ſed ternum ſs giri nomen l. lk. I. c9. eus Siettur ridit Gulu⸗ celle rem er ℳ Gui u clcio quare dl⸗ tereh infn⸗ atium munle⸗ inum Proprio⸗ ietut or⸗ Heeotun, dut nerugnn D HIST. PrIroS. ORIENTAL. P. XI. W. Xy. EII P. YIII Seft. II. Is locus in Anglico dtanleii opere mutile citatur, adeo, vt videatur verbis allatis intelligere Chaldaicam religio- nem, ſed nos pleniorem expresſimus. Vide P P Pſellum p. go. Ed. Amſtel. LVMEN Supramundanum, Daniel quidem G. II, 22. dicit lucem cum Deo habitare, ſed vide- tur hoc metaphorice intelligendum, quia agitur eo in loco de cognitione Dei; verum proprie lo- quutum crediderit quis Paulum, ex opinione Chaldaicae ſimili, . Tim. VI, 16. vbi Deus illi di- citur Oes oiα ανιοαοον inaxceſſam lucem incolere, nec ab vllo mortali conſpici poſſe, qua de re alibi diximus. . Lumen Supramundanum, ſedes Intellectua- lium Naturarum. P. XIII. &.II. .II. Luna ab Asſyrüs culta. P. XIII. Selt. I. cap. AXXXVI. M. Achagiſtia. Vide Magia Perſarum. Magia Chaldaeorum naturalis. P. XIII. Sec;. II. cap. XXII. & ſeqꝗq. Magia Perſarum. P. EI. c. VIII. Magorum origo, ſectae, ac inſtituta. P. XlV. cap. IV. & ſeqq. Magi in Arabia. P. X. cap. II. Magus apud Perſas quid ſignificet. P. XIV. cap. IV. MAGVS. Niſi Herodotus de re antiquiore, ex ſequentium aetatum ſermone, loquutus ſit, ſeu de rebus Medicis eæ Perſarum loquela, Magi dicebantur ſomniorum conjectores apud Medos, ante conditam Perſicam Monarchiam. De A- ſeyagis enim ſomnio verba faciens, Lib. L. cap. CII. ait, Medum Regem expoſuiſſe ſomnium T&ν αhGιπν †—αι ταιοποαοσυο ι Magis, qui ſomnia interpretabantur. Ita enim loqui- tur, cap. CYX. Credibile eſt Perſarum Reges, qui Medis ſucceſſerunt, & conſuetudinem con- ſulendorum ſomniorum interpretum, & nomen Magorum Medis accepta tuliſſe. Credibile eſt etiam, antiquam Medorum linguam Chaldaicae affinem fuiſſe, vnde coniecerim Magos dictos Eſſe α 3 moug, quod in participio habet 3D Mag, diſſolvens, liquefactent, quod apud Hebraeos metaphorice ſumitur uντ+ rires frangens, debilitans &c. Magiae autem ope vires exercitus frangi, eidemque terrorem im- mitti credidere Veteres, & ea arte vſus in bello dicitur Magorum antiquisſimus Bactrianus Zo- roaſtres. Arnobius aduerſus Gentes Lib. I. p. 6. Ed. Heraldi. Inter Aſſyrios & Baltrinos, Nino quondam Zorvaſtreque dultoribus, non tantum ferro dimicatum & pviribus, verum etiam Mar gicis, & Chaldaeorum ex rezxonditis diſeiplinis. Non afferam recentiores, qui imaginibus ſym- patheticis ex cera confectis, tabem arte Magica induci cenſent, ne videar in re antiqua temere recentiore opinione niti. Plurimi quidem ex vete- ribus exiſtimarunt hac voce Sacerdotem ſignifi- cari, verum hoc videntur inde collegiſſe, quod Magi Sacerdotio fungerentur apud Perſas. Vide P. XIV. W. Stanleii. Poſt haec edita, ſuccur- rit mihi Magos dictos potius fuiſſe Eo mahgim, marmuraætores, quod ſacra facerent, murmurando preces neſcio quas. Nomen boc extat Eſaiae cap. IIX, ig. vt alibi monuimui. Ceterum Magos, quos cum Chaldaeis confundit Stanleius (P. XIII. Sebt. II. c. XXIV.) diſtin- guit diſerte Curtius Lib. V. cap. I. vbi deſcribit eos, qui obuiam proceſſere Alexandro Babylo- nem eunti: Magi deinde ſuo more patrium car- men canentes. Poſt hos Chaldaei, Babylonios- rumque, non vates modo, ſed etiam artifßices; cum fidibus ſui generis ibant. Laudes ii Re- gum canere ſoliti, Chaldaei ſtderum motus & ſtatas temporum vices oſtendere. Diſtinguit quoque eosdem Origenes contra Celſum Lib. I. y. ,7. Edit. Cant. reprehenditque Antagoniſtam, qui pro Magis Chal daeos dixerat, quaſi non vi- dentem eorum enννσαα deu Sααα profeſſtones diuerſas. Chaidaei nempe anti= quis ſaltem temporibus Aſtrologi tantum fuiſſe videntur; Magi vero Sacrorum Antiſtites, ſeu rituum praeſides. Vide ad vocem Genethlia- cus. Stanleius omiſit notare 1. Magos oportaiſ= ſe ex Matris cum Filio concubitu progenitos eſſe, ſ Graecorum & Latinorum quamplurimis Scri- ptoribus credimur; quorum loca congeſſit Ttt ttt t AEgidius IN D E X VII Aegidius Menagius in Praef. Diogenis Laërtü: 2. locum Ciceronis de Diuin. Lib. I. cap. XLI. vhi, diuinant, inquit, & augurantur Magi, qui congregantur in fano commentandi cauſa, at- que inter ſeſe colloquendi: 3. morem Magorum in ſepeliendo. Cicero Tuſeul. Quaeſt. Lib. I. cay. XL.V. Perſae cera circumlitos condunt, vt quam maxime permaneant diuturna corpora. MAGORVMmos eſt, non humare corpora ſuo- rum. niſi a feris ſint ante laniata. MARCVS fuit Monachus Meſopotamenus, qui, auctore Eſello, de Daem. (z. y2.) cum My- ſtes & inſpector diabolicorum phantaſmatum fuiſſet. ea quidem, tanquam vana & falſa, flocci fecit & abiurauit, Palinodiamque canens veris fidei Chriſtianae placitis ſubſcripſit, quae a Pſello audita & percepta edidicit ſtudioſe. Ea quae de Daemonibus dicit, licet a Pſello, quae fuit e- ius eruditio, ornatius ſint prolata, non debent fuſpecta eſſe; quod nihil paene habeant, quod aliunde, ex ſcriptis Ethnicorum comprobari ne- queat. Sunt quidem multa valde affinia is, quae in Euangeliis de Daemonibus habentur; ſed, ſi quis probe aduertat, clariora, & quae phraſibus N. T. non exiguam lucem interdum affundant, nedum inde hauſta eſſe queant; ut in Notis ſatis oſtendit Gaulminus. Marmaridius Babylonius P. XIII. Sect. I. eap. V. MARS a Babyloniis cultus fuit, ſi credimus ChronicoAlexandrinoP. XIII. & II.e. XXXVIII.) Verum nihil inde paene colligi poteſt, an velit ſtellam quae Ans dicebatur Graecis, an Thra- cem hominem, aut ejus mentem, quae illi plane- tae praeeſſe credebatur. Si poſteriora, ſunt ſa: ne inania quae dicit; ſin planetam ipſum a Ba- byloniis cultum velit, poſſunt vera eſſe. Vide Ger. Ioann. Voſſium de Idol. Gentil. Lib. L cap. XVI. Vt vanitatem Graecorum de Orientali- um opinionibus loquentium videas, audi Scho- liaſtem Apollonii ad II. Arg. v. 77. vbi de pla- neta Martis: IIeuρανρ, ait, en ο ει τπ XMh.ιιι (ita legendum vidit I. Rutgerſ. Var. Lect. Lib.- V. e. VI.) r& Ma αaαnuιαιι &c. Af- aν *αραοοοoουονν%0ε E/vα Ag , Oν ιN—ονιο Hegng: Perigenes in li- bro de Chaldaicae regionis aut Se Mathema- ticis, ait qui vocatur a Graecis Martis eum Herculis Elanetam a Chaldaeis dici. Quaſi Hercules Tyrius, aut Thebanus notus Babylo-⸗ niis fuerit! Poteſt fieri tamen, vt Chaldaei Ma- thematici in Graecia viuentes voce Herculis vſi ſint, ſed quidquid poſteriores Graecis noti dice- bant, ideo non fuit veterum Babyloniorum opi- nio, aut loquendi ratio. . Martis Planetae praeſes Deus Aſſyriis cul- tus. P. AIII. Necbt. II. cap. XXXVI. Vide Azi- 2Ul. MATERIA dicitur odiſſe lucem a Chaldaeis, P. AIII. cap. XVII. & II. quod intelligant voce ν craſſam ac opacam materiam, quomodo & veteres Hebraei loquebantur, ſi credimus Pſello de Daem. Tαι Iusrοoasςοα τ——s o- α 2* Tois Atασ„Nναο „* 9ρα οιπας α 7α **‿νρνα αο αονhαιω‿οο αεααιοο1/ Xα e, noſtris & externis, & antiquioribus etiam Gentilibus ſolitum, craſſtora corpora corporea dicere. p. 46. Ed. nuperae Kilonienfir. Vide & Origenianas Huéëtii notart. p. gy. Materiales mundi quales, ſecundum Chal- daeos. P. XIII. F. I. c. XVI. MüArEALOIH. Septuaginta Intt. legerunt kacρab, 2. Reg. XXIII,y. & Iob. XXXIIX, 52. ſcribitur per Recſeh in Hebraico codice, quod perſuadet eſſe veram lectionem. Ac ſane ori- go vocis convenit, nam cum 7 nazar ſit ſepa- rare, planetae quaſi eximiae ſtellae dicuntur D Maszaroth. Hinc Diodorus ait plane- tas dictos eſſe ave †α Osρο, Dominos Deo- rum. Vide P. XIII. Seln. II. cap. XIX. Mechaſchephim vnde dicti. P. XIII. Kect. I. cap. X. MECHASCUHEPHIM videntur iidem eſſe ac quos Graeci vocant Chaldaeorum Prophetas. Iamblichus S. III. c. XXXI. quae dicit de malis Spiritibus, ſacris non rite peractis praeſentibus, ait, ſe àααα NX ονον τιτοοιτ errav, audiuiſſe a Chaldaeis Prophetis dicen- tibus. Iulianus Oratione V. dicit coniungen- da eſſe Ariſtotelis dogmata Platonicis, As N 15 746 1 guibiu, ctecigeri 0 Erod, MEN. Chaldeie Hxc woe anima ſit tinum Hanc len me numnf, Mere libric. l Oraculis cundaeh Eotinuf credider MII L. XllI. VOX non ſ et elle V oſtun ctedider⸗ cum Che bet logt Attente ce bit Mithr. Poteltinte tur, colle ſio ingen Nide& rem de fackun Relig. . Mittk dto I Lilb. x. confirm. ne, ſed Batbatis tiis. Mib, Atl ener in ,. le Matheme. Martir, eum lotns Bebylo Chaldaei Ma- Hernlir pli snoti dice⸗ niorumopi⸗ 4lris cul. l Vite Ai- Chaldaes, eligant voce 1, guornode ſi credimus neo. ) g0et ie ara N. rituretiak 4 corpores . Vice Aum Chal⸗ t legerlnt AAR,X. gice, guod c ſane oi⸗ er btſihe⸗ e dicuntur ait Plane⸗ ginos De: I Kll icen Propletis⸗ centibus 9 tir dun. anima ſimpliciter & anima mundi. AD HIST. PHILOS ORIENTAL. BP. VII. 1IIV. W. ς α ααρ α &οα dsαaας εα. Taaits, imo etiam haec prophetiir a Diis editis, quibus verbis Oracula Chaldaica ab eo intelligi crediderim. Vide quae de hac voce ſcripſimus ad Exod. VII,Ir. ME No tertia, ſecundum Pſellum, Triadum Chaldaicarum Natura P. XIII. Sett. II. cap. W. Hæc vocatur abPlatonicis uxz & Voxi néo&, Vide Plo- tinum Ennead. V. Lit. I. a Cip. UI. ad VIII. Hanc Mentem aiunt Oracula remanſiſſe er 1 re„ÿY— Soe, ut & Plotinus tria principia ouvm6*ναερο & S a Mρτιπινο αX„, v»na er- ſere & ſe inuicem non deſerere. Vide laudati libri c. IV. & V. Attamen quae habentur in Oraculis de Mente, non minus conueniunt ſe- cundae hypoſtaſi, quam conſtanter vocat Nꝶr Plotinus j atque hanc eo nomine intelligi potius crediderim. MIIHRʒA, praefectus medii generis Entium, P. XIII. &. II. eap. II. P. XIV. . I. Cum haec vox non occurrat in Oraculis, & aliunde con- ſtet eſſe vocem Perſicam. (Vide Ger. Lann. Pohßtum de Orig. Idalolatriaz Lib. II. cap. X.) crediderim hic confundi Perſarum opinionem cum Chaldaica; ac ſane vbi Plutarchus haec ha- bet, loquitur de Perſarum opinione. Si quis attente conſideret Theologiam Perſicam, vide- bit Michram vocari ſolem ai rr³ο, qui non poteſt inter res intelligibiles, de quibus hic agi- tur, collocari. ſio ingentes peperit in hiſce rebus difficultates. Vide & P. XIV. . W. mihr., proprie amo- rem, deinde ſolem ſonat apud Eerſat. Inde Ffaltum nomen Mithrae. Vide Thom. Hyde Relig. Perſ. cap. W. Mithra dicebatur apud Perſas, auctore Hero- doto Lib. L cap. CXXXI. Venus, ſi Straboni Lib. äV.. p. yoz. credimus Sol, quod alii etiam confirmant. Nempeilli non ex certa cognitio- ne, ſed ex coniectura, Numina Graeca cum tiis. Mithrae Sacra apud Perſas. P. XIV. c. X. Mithurs, quid Chaldaeis. ad Or. v.277. Vicinarum opinionum confu- Barbaris conferebant; vnde disſident ſenten- Mricev. Oraculum (citatum P. XIII. & II. 6.XXIX.) hanc vocem inclamandum, ad ex- pellendos terreſtres Daemonas, ait, ſed quid ſi- gnificet non docuit S&tanleiur noſter. Dſeællus oſtendit ea elici praeſtantiorem Daemonem, qui impedit, ne, qui Sacra facit, a terreſtre fallatur. Hoc fundamento nixus crediderim Ai*H* idem eſſe ac aρει0ο „quod ſignificat plane- tas, vel Mentes, quibus inhabitantur; quarum opem aduerſus terreſtres Daemonas imploran- dum cenſerent Chaldaei. Sanc Hebraice — o minzarim, quod venit ex eadem ra- dice, principer, ſeu eximior ſignificat Nabum. UI,1. non minus ac Mazzaroth. Morbi a Daemonibus creati. D. EIII. Rect. II. Moiægi in Zodiaco quae. & XIII. Selt. II. cap. XIX. MVNDIS a Chaldaeis eſt, ſi Philoni credi- mus, cultus: X ντια eει„νäν ναρο daoney & Oes oσν„, aX Oρο rο cασαιοα α. OQuis rerum coeleſtium Heres p. 386. Edit. Gen. Nihil tale eſt in Chaldaica Theolo- gia, & calumniam ſane redolet; niſi ſorte Philo Platonicam ſententiam cum Chaldaica confude- rit. Imo ne Plato quidem negavit mundum eſſe ovus Dei, licet Deum crediderit, propter a- nimum eum inhabitantem. Vide Timaeum. Mundi quot ſint, ſecundum Ehaldaeos. Z. XIII. Selt II. cap. XII. Mundi extrema quae Perſis. D. IV. c. VI. MVRES Perſarum Magis inuiſi. Plutarchus in lib. de Iavidia & Odio: ol IIegoν M—α 786 u aτρατ£ννâονv α Aα T ασπτι „ 1 Oes doo-‿cαατ Tr Gdo,. αα Yag arrve Agαε Al Piores AveXH- Taα. Perſarum Magi mures occiderunt, quos & odio habebant, dicebantque eſſe Dei indignan- tis animal; ſimiliter omnes Arabes & Aethio- pes eos exſecrantur. N. ABAIHAEORVMcultura, liber ”Zabiorum Z. XI.. UI Huius libri fuit in Occidente an- tiqua verſio Latina, tempore Thomae Aqguinatis, Itt ttt t 2 quae quae inſcripta erat de Agricultura Aegy- Priorum; vnde fit, vt ſaepe de moribus Aegypti- acis loquatur, vbi legem Moſaicam erpliear. Doctisſimus èpencerus de Leg. Kit. Lib. I. c. I. F. III. corjicit, vocem —–—1 abodahb de⸗ buiſſe verti cultum ſeu religionem, quod is liber de ritibus ſacris Zabiorum ageret. Verum licet ca vox cultum ſacrum pasſim ſignificet, cultu- ram terrae etiam denotat, & ſic videtur hic debe- re verti; quod in eo libro traderetur ars quae- dam ſuperſfitioſa colendorum agrorum, arbo- rum, pluuiae eliciendae, &c. vt apparet ex Mai- monidis citationibus, quarum nonnullas in medium adduxit Szanleius P. XIII. Sect. Il. caßy. XWW.. Xr. & XXIVII. NABONASSARI Aeram omnium elle an- tiquisſimam, ex iis, quae Aſtronomicis obſerua- tionibus infignitae erant, probauit H. Dodvvel- dus in appendice ad Cypr. Diſl. §. 23. &ſ. V. Sothica Period. Nahbiurianus Mäthematicits. P. VIII. JNesk. I. cap. V. Natiuitatis ſchemata, quae Chaldaeis. 9. XIII. &. II. cap. 22. Naturarum omnium diuiſio, ſecundum Chal- daeos P. XIII. Sebt. II. in prooem. Nergal idolum. P. XIII. Seét. II. c-LXXVII. NOEPOX ſic dicitur qui intelligit, actiuo ſenſu. Apud Platonicos voeg dicuntur infe- tiores Naturae, reſpectu ſuperiorum, in quibus intelligendis occupantur. Hinc vort ſumma eſt Natura; deinde aliae voso reſpectu huius, & ämuluerraa reſpectu inferiorum; aliae demi- que voegæt, quod nullas inferiores habeant, quae cas contemplentur, & in iſta contemplatione ex- ſiſtentiam ſuam, ac eflentiam ſitam eſſe intelli- Zant. Huius rinfirni generis ſunt humanae mentes. Haec eſt ſententia Platonica a Petri- gio nequaquam intellecta, vt apparet ex P. XIII. &. II.= W. eo quod vocabula bsgeαασ ſenſu vulgari expoſuerit. NOHTOX pasſive ſumitur, & eft vonov pro- prie id, quod mente ſola poteſt intelligi. Ve- rzumin Platonica l Philoſophia aliquid amplius ſi- gnificat, nempe quod inferiores Naturas intelli- TND E PII. gentes ſui contemplatione pafcit. Principium, ſeu Pater eſt ſolus, in quo contem- plando omnes inferiores Naturae occupantur. Hine in ordine Zoroaſtris, qui profertur P. XIII. &.II. e. WI. primum locum tenet Natura intelli- gibilis, ſeu vontρ. De ſenſu pasſiuo conſtat ex Syneſio Ep. CL W. yt iam olſeruauit H Stepha- nus, qui poterit conſuli. Hinc addimus exi- mium Hæſychii locum, quem Paucis exponemus- Noce*, *oρονρνιαιtτιαρ. Nosésy A6 s 70 vos* Eſt participium neutrum actiuum) vonne ℳ vox ecov. 1 eoνοι 1 Eon“ ua 7S vonτα 73 vo&ρ.. Srα Ae“ ,“ eUααν. Aνρντα d graα „W.ι ca *αιοαια.e. NOEPON Tiritu- ale. Nos eor quidem eſt intelligens, Nontov ve⸗ ro intelleltum. Quod vere intelligitur, eſt cer- to quodam modo alimentum eins, quod intelli- git. Sic proprie explicandae ſant hae poces», at abuſtue inuicem confunduntur. Hunc lo- cum credidit H. Stephanus corruptum, quia non non ſunt i⸗ intellexit. Sed hic voxy & voa dem, quod vulgo dicimus intelligere & intelligi; nam apud Platonicos ſuperiores Naturae tan- tum ab inferioribus vo& dicuntur, & hiſce illa vonge exſiſtentiam praebere, quod vult Heſy⸗= „hius, vbi dixit intellecta efſe intelligentibus 7co- Ou vehdς.. Plotinvs Ennead. V. Lib. I. 6. V. 7 92 N, inquit, 1 α οοαι Tοα NQ. αρν vociv r Ev: Dplum ENSs' e ipſo quod in- telligitur a MENLIE, dat illi & intelligere & SGe Alia ſunt apud Feurdemn in candem ſen-= tentiam, & plurima ſimilia in Orocli Theologia Platonica ſparſa. Vide inter alia Z. XIILcXNE. & Oracul. v. 52. NOMINA barbaræz non mutanda. P. II. S& II. 6 X. Conſulendus Iamblichus ae Myſteriis Secz. VII. . W. & Origenes contra Celſum Lib. I. p. 15. & ſeqq. vbi propugnat efficaciam nomi- num. Videntur etiam Veteres Hebraei ex Chal- daea reduces vim arcanam in nomine Tetra- grammato conſtituiſſe, quoniam id pronunciare non auderent. MoMI herba Mithrae ſacra. P. II. c. VI. AMAOGGHMπ⁰ Vir doct. H. Dodvvellus quem Primum- Jqueil ſa Mus, cone daicalnſa ſe ſeacco⸗ eorumm 0 tem eius Ordo. 00) Deus. 7. mare Ch Itſitisap braei Deui ſcribunt; braehprir & . VI. Perſarum 0NKNS Malenom alkecit Gr Thedlogi⸗ Oebane Peas 2415 Mitura 4 lle Dlar⸗ quocſitre ligrturſſe Cundam N nead. V.] Perſay Ad. VII. quae. P.) Cſeg. Detri Poſttis coli ed⸗ PEIS d. Ee. 1 bantur: 6 rkten tit ez emntri Phylem Primnat, quo contem. eccupantur, kerturà YII. latura intelli⸗ luo conſtat er it l Kepha⸗ addimus ext⸗ sexponemus: ) S1 77 u; any ρ P ing n Nigenat ON iritr 1, Nyror ve⸗ gilurtß ler. guul inteli⸗ it hue ls, Hunc lo⸗ um, quianon nonſunt ' eintellgi Maturae tall⸗ d bileeille Vl Heſj⸗ entibusre⸗ lib. Ll. . N*α* gvodl in⸗ religere 6 andem ſer⸗ Theologia YIIIANX. Ga. . M. Mli lum i 1 cem pohm⸗ zei & Clal⸗ ine etta⸗ ronmane WMCTI. ufnneſi⸗ glemn 4b MST. OmIIOS. ORIENTAL. 2. YIII r. rr. quem ſaepe in hiſce Collectaneis laudavi- mus, conatus eſt oſtendere, Onirocriticen Chal- daicam fallacem ſemper non fuiſſe, quod Deus ſe ſe accommodarit, in futurorum revelatione, corum opinionibus. Digna eſt lectu hanc in rem eius Ep. II. Anglica de Srudio Theol. §. §. Ordo, qui apud Chaldaeos. zd Or. p. 6. OROMAYES a Chaldaeis dictus eſt ſummus Deus. D. III. F. II. c. I quod &†&νςSες Oro- maze Chaldaice ſignificet ignem ſplendentem, vt ſatis apparet ex iis, quae habet Stanleius. He- braei Deum quoque metaphorice inſtar ignis de- ſcribunt; quaerant eruditi, Chaldaeine an He- braei, primi ita loquuti fuerint. Vide Zaes*α ι, & P. XII. c. VI. Adito & Thom. Hyde Rel. Perſarum cap. LX. OSâk1⅓ Deus zonaeus O& III. & ILc. IIX Male nomine AEgyptiaco Chaldaeum Numen aflecit Graeculus, cum conſtet AEgyptiacam Theologiam multum a Chaldaica diſcrepaſſe. Ohhanes Magus Xerxis comes. 2&II. c. III. P. Aradiſur, quid Chaldaeis. ad Or. p. 2 47. PALIER eſt prima Triadum Chaldaicarum Natura. DP. XIII. Sect. II. cap. W. Hanc quo- que Plato vocat Tlarcoa, ſenſu peculiari, non quod ſit rerum omnium auctor; (licet eſſe intel- ligatur) ſed quod genuerit, ſeu procreaverit ſe- cundam Naturam, quod fuſe docet Plotinus, En- nead. V. Lib. L. a cap. II. ad IIX. Perſarum Dii P. XI8. c. IX. divini. P. XI. cap. VII. ritus magici. P. XIV. c. IIX. Sacra quae. P. IV. c. IX. Theologia. P. XIV. c. VI. & ſeq. Petri praedicatio, liber Petro Apoſtolo ſup- poſitus, in quo aiebat verum Deum ab Ethnicis coli, ſed prave. P. XIII. §. II. cap. XXVYII. PHINCOI apud veteres Chaldaeos. P. XIII. S. M. c. X. Varii libri Phyſici Zoroaſtri tribue- bantur; & Magi multa ſuperſtitioſa dogmata de vi herbarum & lapidum fovebant. Eos ſaepius citat Plinius, in naturali Hiſtoria,ex libris qui- dem, vt videtur, fictis, ſed vnde tamen conſtat. Phyſicam a Magis excultam vulgo creditum. Planetarum adſpectus mutui. P. XIII & E c. XX. Planetae animalia a Chaldaeis crediti. P. XIII. S§. M. . IV. M Planetae a Chaldaeis culti. P. XIII. & II. c. XXXLVII. Planetae dicti Wnterptetes a Chaldaeis P. XIII. & W. cap. XIIX. quae ſit eorum vis. Itid. & cap. ſqq. eorum adſpectus. Ibid. e. XX. Pro planetarum numero Chaldaei tempus in die- rum Hebädomadas primi dividiſſe dicuntur, qua dere videndus Io. Seldenus de J. N. & G. Lib. UI. cap. WX. p. 420. Portentorum interpretatio Chaldaeis nota. P. XII. F. II. cap. XXIII. Potentia, ita dicitur, ſecundum Pſellum, Chaldaeis ſecunda Triadum Natura P. XIII. cap. W. Selt. Il. quae vocatur a Platonicis NS. Vide Plotinum Enead. V. L. L.a cap. III. ad IIX. ubi univerſa doctrina τ1 οτιιαυe οναιντροο tra- ditur. Videtur autem ναuνu aut α dici, quod prima Triadis Natura per hanc agat. Potentia tertium Principum, ad Or. v. go. Pratum principale, quid. ad Or. v. 97. Preſteres, naturae divinae. ad Or. v. 21. Preſteri, collata Dei apparitio. ad Or. p. 2r. Profunditas Paterna unde dicta. ad Or. p. e. Pythenis Spiritus quid. P. XIIIL.S. Wc. XXIII. M ABBINVS. Mirum eſt viros dictos, & Stanleium noſtrum citare coniecturas Rabbinorum recentiorum P. XIII. §. L c. X. ubi agit de originibus nominum Chaldaeorum, in quibus Rabbinorum ſola auctoritas nullius eſt ponderis. Neque enim libros habuerunt veteres, de ſtatu Chaldaici imperii, quos non ha- beamus. Conjecturas tantum ſuas audacter, & quaſi e tripode, in medium proferunt; quae ſa- ne non ſunt certiores, quia a Rabbinis editae ſunt. Si quas ergo rationes habent ſuarum con- iecturarum, proferendae; ſimplices affirmatio-= nes Hocci ſunt faciendæ. Sane quaecunque de ge- neribus fapientum Chaldaeorum, &o loco, quem citavimus, habentur, merae ſunt hariolationes, quibus plures aliae aeque veriſimiles poffent Ttt ttt t 3 jungi I N D E X VII. iungi, niſi hoc eſſet tempore abuti. Vide Tachiadem in Danielem, cum notis C. l' Empe- vereur & Steph. Clericum parentem 10 ατα erm in 3. Quaeſt. Sacra, & quae de iis in vo- cibus ſeripfinus in Comment. in, Pentateu- chum. Rapere ſe, quid in Deo. ad Or. v. 24. REMPHAN an nomen Saturni. P. XIII. §. II. cap. XXXVII. Forte ita dictus altiſſimus planeta a — ram, altus & — phanim, facies, qua voce ſignificantur Decani in Zodiaco, vt dictum P. XIII. S. II. c. IX Sed forte Pen- Oa aut 6e Oæv, vt alii Codd. habent, eſt men- dum pro ι Oανœ, vel Sept. Intt. legerunt ) reran pro P chevan. Fortaſſe denique eſt mendum in codice Hebraico. Nihil hic certi. Quae ab eruditis dicuntur hiſce de rebus, ex Ara- bum ſcriptis, hauſta videntur, ex aliquo, qui A- moſum aut Hebraice legerat, aut Graece; ex Iu- daeo nempe quopiam. Vide Lud. dae Dien in Act. VII. RESVRRECTIO. lis quae Stanleius de ſtatu animorum poſt mortem habet P. &III. Sect. II. c. X. addendum a Chaldaeis Reſurrectionem cre- ditam. Laërtius in Prooemio ex Theopompo Philippicorum IIX. hoc docet: avαπooοα ατπι T ς Mν*νο το ανmονν„ *6 εN ðð Jaαααννο reviäéturos ſecundum Magoi homi- nes, & futuros immortales, & omnia quae ſunt, ſuis invocationibus conſervari. Ab his idem ſumſiſſe videatur merito Democritus, qui eorum auditor fuit, teſte eodem Laërtio. A Democrito autem reſurrectionem fuiſſe cer- tam habitam apparet ex Plinio Lib. VII.c. EV. Similis & de aſſervandis corporibus bominum ac reviviſcendi promiſſa Democrito vanitas, Tui non revixit ipſe. Indidem hauſiſſe credibile eſt Platonem, quae, pro more ſuo, auctiora & or- natiora, dicamne an inquinatiora? de reſurre- ctione dixit, in Politico p. 175. Ep. Geneuenſis Ficini: &æ αν Tρτρπνντ†+1τοτο αα ααια & râ vsτzHÿꝶ†7n ρσοiwια „ draien- aαHασιss, ex mortuis & iacentibus in terrz rurſus ibi conſurrelturos & rericturos. Poteſt eiusdem decimus de Rep. liber legi, in quo dicit: Heærem Armenium revixiſſe poſt duodecim dies. Hunc Herem Zoroaſtrem eſſe vult Clemens Ale- xandrinus, Strom. Lib. V. p. 599. qui conſuli poterit, licet videatur perperam ei πMK υ ani- morum, cum refurrectione corporis confundere. Nec diſſimulabo, me vereri, vt reſurrectionem Chaldaicam ſatis recte intellexerint memorati ſcriptores. Saltem corpus putrefactum, poſt certum tempus, in vitam reuocari, cum reliqua eorum doctrina nullum habet nexum. Aie- bant ſane corporis éρανπο una cum mente ad ſuperiora redire, quod mentem ſine illo . KαDů eſſe non crederent; ſed ille reditus in piis fieri ſtatim poſt mortem, neque ad cadauer ul- latenus pertinere putabatur. Vide ad verſum 259. Oracul. notata, & P. XIII. J§. II. c. X. RIIVS Moſaici, oppoſiti Sabaeis. P. XV.c. V. Sabaeorum religionem plurimis legibus Mo- ſaicis occaſionem praebuiſſe credunt Viri docti; quod equidem negare nolim, ſed antiquitatem illius religionis perſpectiorem vellem. Vide Sabaei. F. ABAEI unde dicti, ſecundum Stanleium P. XV. prooem. Sectae eorum auctores. Lid. c. I. &ͦ II. libri lbid. c. III. Religio c. IV. ritus Le- viticis contrarii. Ibid. c. V. De hiſce populis fuſe nuper egit Io. Spencerus vir doctisſimus, ſe- cundo de legibus Moſaicis libro, quem hic non exſcribemus. Obſervabimus duntaxat ea, quae de iis dicuntur ex uno peti fonte. I. Arabes ſcri- ptores & Maimonides quaè dicebant hauſerant, vt aiunt, ex libris Arabicis, ex antiqua Sabaeo- rum lingua in Arabicam translatis. At in tan- ta operum, ſuppoſitorum & fabulis refertorum, apud Arabas, multitudine, admodum ſuſpe⸗ ctos eſſe oportet eiusmodi libros. Annon po- tuerunt conſcribi ab ipſis Arabibus Idololatris, qui circa Muhammedis tempora vixerunt? Imo annon veriſimile eſt id reuera factum ab homi- nibus, qui primis Patriarchis nugaces libros tri- buere non erubeſcebant? 2. Maimonides ipſe, qui tam multa de iis habet, videtur eorum antiquita- tem parum exploratam habuiſſe,quando iidem P. 111. P. Uec. nosellun nam Muh mennnit Silennt i Zai, extrenin/ Arul Don, usecen ne dabaeo unt,; nii Maimynia tenn perl Sactike ARA VIII. Aepyptiac coelo di 8ATV. nomine 0 aligvo eſtuide milcent. lux forte dunt Gbid Iune poll 6,XXI. Satur, P. EIII Schem XIII. §. deleue dicer⸗ dinu . Signa apud Cl dign⸗ 4. XXI. Lign⸗ Jude. . nomiit Cbſerzen titur in Nam on decim dies Clemen? Ae. qui conſull 6Jegey Mni. Confundere, ſutreckionem int memorati ſadam, polt cumreligna um. Aie- umthente ad ſne ilo . edltus inpis lcadauer ul. le ad verlum I.c.L. i8, P. M.e. legibus Mo⸗ t Vii docti; Antiglitatenn emn. Vide Starleiun b. ores. Mide. IV. nitus le⸗ niſe populi tölunnſe⸗ uenn hicnon Matet, une Arabeslel ⸗ at hulerant, gi gabꝛeo⸗ Atintal⸗ telertoruln, dumn iuhe⸗ Annonpo ldolohtris, unIn 1 homt 3 llbtos r⸗ iler n kiquita⸗ uidemn dg Ill -ð P. III. c. XLIX. More Neb. ante M. an- nos eorum opiniones & ſectas intercidiſſe dicit; nam Muhammedes Alcorani Sur II. Zabiorum meminit, quaſi ſuo tempore viuentium: Qui ere- diderint, inquit, & qui Iudaizant & Chrifiani &“ Zabii, quitquis erediderit in Deum & diem extremum, & ſecerit bonum, illis merces eorum apudà Dominam eorum, neque erit timor. Hinc qu ae dicuntur de Legibus Moſaicis, ex occaſio- ne Sabaeorum rituum inſtitutis, valde dubia fi- unt; niſi probes libros Sabaeorum, quos vidit MWaimonider, non eſſe recentes, aut eam gen- tem per plura ſecula eadem coluiſſe Sacra. Sacrificia vana. Or. v. 129. & ARAPIS Deus zonaeus P. XIII. &. II. cap. VIII. Parum conſulte fecit qui Theologiam Aepyptiacam Chaldaicae iunxit, cum ſint toto coelo disſitae. &AIVRNLS Vocatur planeta remotisſimus nomine Graeco (P. XIII. S. II. c. XIIX.) vt & alii, quod vitium ſane quam maximum Graecis eſt, qui de alienis verba facientes Diis, nomina ſua miſcent. Si extarent Chaldaica nomina, ex iis lux forte eorum doctrinae affulgeret aliqua. Sunt quidem Doctorum circa haec coniecturae, quae poſſunt legi apud Voſtum de Idol. L. II. c. XXXI. & ſqq. ſed valde dubiae. Saturni Planetae praeſes Deus Aſſyriis cultus. P. XIII. J. II. c. XXVII. V. Remphan. Schemata natalitia, ſecundum Chaldaeos. P. XIII. J. II. cap. XXII. Seleucus Seuleucienſis. P. XIII. & L. cap. V. Sidera. Vide Stellae. dinus, qui, in Philoſ. Platonica ad Or. p. 120. Signa Zodiaci, eorum ſignificationes, & ordo, apud Chaldaeos. P. XIII. &. II. c. XIX. Signorum adſpectus mutui. P. XIII. §. II. c. XXI. Signa bicorporea, firma, fœminina, tropica quae. P. XIII. & II. . XIX. 0 ⅛“ a Macrobio vnicus Deus, qui ſub variis nominibus coleretur, creditus eſt. Sed primo obſervandum, meram eſſe coniecturam, quae ni- titur inanibus ratiocinationibus, non Hiſtoria, nam omnes aduerſantur Poetae. Deinde hoc AD HlT. PHILOS. ORIENTYAL. D. PIII. EW. XV. Graecis Philoſophis, qui unitatem ſummi Nu- minis credebant, uſitatum fuit, ut fabulas tor- querent in ſuam ſententiam; ne vulgus offen- derent, quod traditionem aperte reiici vix paſſum eſſet. Tandem cum Chriſtiani rerum potiren- tur (quo tempore vit Macrobius) Ethnici Phi- loſophi, cum non poſſent argumentis Chriſtia- norum contra fabulas reſpondere, omnes adPhy- ſicas neſcio quas nugas torſerunt; & Macro- bius, inter ceteros, Solem eſſe vnicum, qui ſub variis nominibus cultus fuerit. Deum o- ſtendere aggreſſus eſt. Vide explication. Hi- ſtor. Fabulae Adonidis. Sol ab Afſſyris cultus. P. XIII. & II. cap. XXX. O0OTHICA Periodus, fuit periodus Canicu- lae, quae Sothis ab Aegyptiis dicebatur, de qua vide Marshamum in wναραανασςατπονυ Can. Ae- OIt. Chaldaei, qui dicebant ſe habere obſerua- tiones 1903 annorum (P. XIII. Selct L. cap. I.) ſtatuebant forte per integram periodum Cani- cularem ann. I460. ante Nabonaſſarem ſtellas a ſe obſeruatas, & praeterea per id tempus, quod a Nabonaſſaris aera effluxerat, ad captam Baby- lonem; quod tempus coniunctum annis 1460. confeciſſe ſtatuit Stanleius 1885. annos, qui- bus deſunt 18. ad conflandam ſummam 1903. annorum. Sed is calculus non eſt prorſus ac- curatus, cum ab initio Aera Nabonaſſaris ad Alexandri mortem fuerint tantum 424. anni, Babylon autem ſeptimo ante anno capta fuerit, vnde capta ponitur anno Nabonaſſaris 417. Hi autem poſtremi anni coniuncti cum 1460. effi⸗ ciunt 1877. quibus addendi eſſent 26. anni, vt inde naſcerentur 1903. V. Babylonicae Olſer- uationes. Sommiorum Interpretatiò Chaldaeis nota. . XIII. §. II. c. XxjXIII. SPIRIIVS mali malos inuadunt (Z. XIII. Seclt. M. eap. XXIX.) vt docet Iamblichus, quem ſequitur Pſellus in Orac. p. 102. ubi ex- plicat haec verba οαρρν„νeνς+ eανια animalia enim terrae ait eſſe Daemonas, vas vero temperationem corporis. Videndum an non Iudaei tempore Chriſti quid ſimile crediderint, quod INDEYXVII. quod occaſionem dederit Parabolae, quae ex.- tat Matth. XII, 43. & ſeqq. STATVAE, ſi Herodoto credimus, nullae fuere apud Perſas. (P. XI V. cap. IIX.) Opponi- tur ei Strabo, qui Lib. XV. p. og. a ſe apud Per- ſas Magos in Cappadocia, aras, templa & ſigna conſpecta ait. At potuit koc, in regione Grae- corum commerciis frequente, a Graecanicis ri- tibus fluxiſſe, vt ex parte obſeruauit Stanleius. Verum Herodoto opponitur etiam ipſe Herodo- tus, qui eodem Lib. Cap. CLXXXIL. templum, altaria, & ſignum Babylonici Beli deſcribit. Sed quamvis Babylon ſub imperio Perſarum eſlet, non ſequitur Perſarum & Chaldaeorum ritus eos- dem fuiſſe. Certe Darius conatus eſt ſtatuam aurcam Beli ſurripere, Nerzes reipſa ſuſtulit, occiſo Sacerdote, vt ex eodem Herodoto in ſe- quentibus liquet; quod magnum honorem ſta- tuis Deorum non tributum, a Perſarum Regi- bus, oſtendit. Atque haec narrat Herodotus, quaſi a Chaldaeis accepta. Sed aliam ſolutio- nem praebet Clemens Alexandrinus, in Admo- nit. ad Genter p. 43. vbi poſtquam de Magis quaedam dixit: Hos, inquit, ſub dio ſacra fa. cere ait Dinon Oeé àααοναυανυs Aoα, ſola Deorum ſimulacra ignem & aquam putantes. Neque horum inſeitiam celaverim, nam licet maxime a ſe vitatum errorem putent, in aliud delabuntur peccatum. Non exiſtimant ligna & lapides ſtatuas eſſe Deorum, vt Graeci &. ſed ignem & aquam, vt Thiloſophi. Attamen voſt multos annorum eircuitus, humanae for- mae ſimulacra, à*uddawwvvvwoοσ dπαςομυN, a iir coli oflendit Beroſur, in tertio haldaicorum; cum boc introduxiſſet Artaxerxes Darii ſilius, Ochi nepos, qui primus Veneris Tanaidis ſimu- lacrum Babylone ſtatuit. Licet circumſtantias haſce omnes praeſtare nolim, hinc colligi poſſe crediderim, Perſas ab initio ſtatuas non habuiſſet. S& ELLAE in varios Deorum ordines diſtri- butae. P. X III. Sect. II. ca- XVII Chaldaei ni- mirum putabant ſtellis ineſſe ſubſtantias vogeas quae ſtellarum igneo corpore, quaſi vehiculo, eſſent indutae. Hinc planetas ipſos vocant Gaa rXννuovH⁰αρe Animalia errantia. Oracul. verſu 195. Pletho p. Sg. Edit. Amſtel. ey ανοοται ν⅓ας &c. Chaldaei cenſent Dae- monum mentes non multum al' humanis difſer- re, eſſe tamen nobiliores, nobilioribusque vti ve- biculis, & mortali naturae non miſceri; ſed mentes aſtrorum multo adhuc eſſe praeſtantio- res daemoniacis, & praeſtantioribus vebhbiculis vti, quae ſunt tam ſylendida magnitudine alti- vae potentiae corpora. Vide Aegyptii & Voſſ. de Idol. Lib. M. c. XXX. 7 Stellae a Chaldaeis cultae & XIIL. S. II. cap. XXXIV. Tid. XXXVII. Stéllae rebus humanis praeſunt. Z. XIIIL. . II. cap. XVIII. ð Succoth-Benoth quid. P. XIII. Selt. II. cap. XXXVII. Sudinus Mathematicus. P. XIII. S. II. c. V. Vixit tempore Attali, patris Eumenis Pergame- ni Regis, & in eius exercitu contra Gallos, Sacer. dotis munere fungebatur, ut docet Polyaenus Stratag. Lib. W. c. I. qui eum vocat XaXα⁰ αιον αανοαιν. . Summitates quid, in Philoſophia Platonica ad Orac. v. 92. DSymbola, quae in Oraculis. ad v. 44. 215. Vynoches, qui Chaldaeis. P. XIII. Sect. I. cax. V. ad Or. v. 127. Synthemata quae. ad Or. v. 27o. Aliſmanum doctrina. Z. XIII. Sect. W.cap. rrI. & ſeqzq. Teleſticæ diſciplina quae. P. XIII Sect. II. c. XXVIII. Teletarchæ, qui ſecundum Chaldæos. P. III. Sect. U cap. B. ad Or. v. 4. Templa non habuiſſe Perſas. P. XIV. c. IX. Vide Satug. Tempus duplex Platonicorum. æα Or. v. 217. Termini Signorum qui. Z. XIII. Sect. II. cap. XIX. & ſeqq. 3, TERRA ab Aſſyriis culta, ſecundum Macro- bium. P. EIII. &. II . XXXIX. Meritohoc Græ- cum Numen putat Stanleius, potiusquam Aſſy- rium; neque Macrobii inanes ratiocinationes, quibus nationes gui tium Deos eo quidgnam pr. molſonißi⸗ merae Phyſic fabulisſenlus, thodus abulan ſit ſiresz eſlet h teſttamenne 2pud Onienti Perlaeſacra fa- talntotum etß jamteſtatur l nae, Tertae, cra fecill . confundeban ſe a Graecis, Omnes ſub vn Aoretus gwi XXXNIX. dic Pela Jerroig Suunt. Feg Lunam, & . ti, atqne d 2 Auocdeamſig 1 Dlree, Laertiun, Gecim Plem hirij Ailkin/ aſtigatut. Terraci d. YIII 5 Teucer Thamn THEOd Bus apud ſeverſiß Bia, ualis nim none na forme lotellepr Paret. C ſuler katteten 1 i Aptie. Orzclt. Ammſtel me ir Caeicenlent Dae⸗ bbumanir Aiſer. Nibungue ni pe⸗ oy miſceri; ſed ſe prauſantih. lorihur vebiculi aynitudin alti Ajpri iſ. XIIILKIL.c/. Unt. 5. III. IIL. Eelk. IL . YIIIL. &II A. menis eygane- ,Celln,Duter. uet Polyaenns m, volat Na)- phie Platorica 1,,44. . MIl Cα⁵ e. N. Elllach. Mr Il Grs II. M... AOr. W. lck.. 1. ndum Maco⸗ etitohoc . us Wam 4 locimntone⸗ gud⸗ AD. HIST. PEHILOS. ORIENTAL. Z. II. XIV. XV. nationes, quibus vult perſuaders omnium Gen- buiſſe. Itaque credibile eſt eos, dum ſacra face- tium Deos eosdem fuiſſe, nec variis nominibus quidquam praeter Solem, terram, aliaque eius- modi ſignificari, flocci ſunt faciendae. Sunt enim merae Phyſicorum coniecturae, qui in veteri bus fabulis ſenſus, quos volunt, inveniunt; quae me- thodus fabularum explicandarum quam abſurda ſit, ſi res eſſet huius loci, facile oſtenderem. Po- teſt tamen, ne quid diſſimulem „Opinio, de Terrae apud Orientales diuinitate, inde eſſe orta, quod Perſae ſacra facientes ſanguinem victimae in ter- ram totum effunderent. Herodotus diſerte et- iam teſtatur Lib. I. cap. CXXXI. eosdem ſoli, Lu. nae, Terrae, Igni, Ventis & Aquae ab initio ſa- 5 Ig 9 cra feciſſe. Facile autem Perſae cum Afſſyriis confundebantur, vt & reliqui Orientales inter ſe, a Graecis, praeſertim poſtquam Gentes illae omnes ſub vno Perſarum imperio fuerunt. 1 heo- doretus quidem Hiſtor. Eccleſ. Lib. V. cap. XXXIX. dicit, Magos a Perſis vocari 78 α α eια eorνα+ατ†ας qui eleæmentis diuinitatem tri- buunt. Sed H. Valeſius sup‿οa hic eſſe Solem, Lunam, & Stellas oſtendit, ad locum Theodore- ti, atque ad éuſebium Lib. III. cap. XXXI. ita duodecim ſigna Zodiaci interdum vocari. οι⁰ zA“ sναρι, duodecim ſigna dicuntur apud Laertium, initio vitae Menedemi. Male duo- decim Elementa vertit Interpres, qui tamen a viris dodtis, qui in Diogenem ſeripſerunt, non ſt caſtigatus. Terra cuius figurae ſit, ſecundum Chaldaeos. D. XY III. J. I I. cav. XVI. Teucer Babylonius. P. XIII. &. I. c. V. Thammus Pſeudopropheta. & XV. e. IV. IHIEOGONIA. Carmen, quod recitabat Ma- gus apud Perſas P. XIV. c. IIX. Crediderim fuiſ- ſe verſus, in quibus Deorum continetur genealo- gia, qualis apud Chaldaeos, aut ſimilis. Licet e- nim non exiſtimarent Chaldaei Deos eſſe huma- na forma praeditos, attamen ab vno ſummo a- lios eſſe prognatos cenſebant, vt ex Oraculis ad- aret. Certe haec eſt vis vocis eoνονια, qua Heſiodus inſcripſit poëma ſimilis argumenti. Praeterea Laertius in proozmio obſeruat Magos, i 7 8οσaας Oααοα eνειοſermones ha- rent, recitaſſe carmen aliquod, quo eorum conti- neretur Theologia, & quod efficax ad elicien- dos Deos putarent. Theraphim quid ſit. P. XIII. S. II. c. XXVII. Omnino conſulendus doctiſſimus Vir Io. Spen- erus in Diſſert. de Irim & Thummim Cap. III. S. II. & ſqq. Theungia quae. P. XIII. &. II. Cap. XrIII. S ſeqgd. THOHOV. Ita vocant Rabbini tempus, quod fluxit ante Legem, voce deſumta ex Gen. l, 2. ubi terra, antequam a Deo ornaretur, fuiſſe dicitux Thohou, hoc eſt, vacua incolis. Apud Stanle- ium erat immane mendum, cum pro hac voce eſſet Goth. P. III. C. I. Trigona in Zodiaco quae. D. XIII. Sect. II. cap. XIX. & ſoqq. As, pro corpore. Or. v. 297. VENVS ab Aſſyriis culta. P. XIII. Selkt II. ap. XXXIII. Certe APeoονeſt Numen O- rientale, ſecundum ipſo Poetas, qui eam faciunt Cypriam. Vide quae de Iide diéta ſunt, in Ex- plicat. Hiſtorica Fabulae Adonidis, initio volum. III. Biblioth. Vniuerſalis, & Seldeni Cap. IV. Synt. 2. qui & cap. VI. eiusdem libro obſervat ex Scholiaſte Apollonii ad Argon. III. Vene- rem a Graecis ſub APeoadQττνι Cnomine an- tiquiorem Joue (nempe Cretenſi) creditam. Lo- cus exſtat ad verſ. 52. illius libri. Nomen hoc mere Phoenicum eſt, a † Epharad, quod cum meretricibus verſari denotat; unde HR Phbarazdataz fornicationem ſignificare poteſt, vt R Peyherida, vagam. Geterum in hoc Nu- mine idem eveniſſe videtur, quod in multis alis; empe, vt variae Mulieres in Deos relatae, qui- bus aliquid ſimile euenerat, a poſterioribus ſae- culis confunderentur in vnam. Veneres plures memorat Cicero Lib. IIl. de Nat. Deor. quas alii vi compingunt in vnam. Venus culta apud Perſas. P. XIV. c. . Vnitas, quid apud Chaldaeos. ad Or. v. 1. FVnitas prima ignota, & ſecunda illius locoha. bita. ad Or. v. 25. gt. Vuu uuu u Pnitatis I N D E XN VyII. Vnitatis primae laudes. ad Or. v. ·rnr. Vnitas prima per ſecundam, non immediate mundum regit. ad Or. v. 10. VNIVERSALES Platonici vocabant Natu- ras illas vogeaς quas putabant, vnam vniuscu- iusque ſpeciei, a Deo creatas, vt eſſent exemplar & cauſa ſingularum, quae ſunt eiusdem ſpeciei in terris. Ita ſupramundanam lucem vniuerſalem dicit Proclas, apud Stanleium PF. XIII. Sect. II. Cap. XI. Eandem propterea vocat Philo de Coſmop. P. 5. αναανιιια.. Vraniaæ Aſſyria Dea. P. XIII. Sect. II. Cap. XXXVII. X Erxer, quantum tempus conſumſerit in ad- parando contra Graecos bello. P. XIV. c. III. 1. Vu qui ſint, apud Chaldaeos. O. XIII. S. II. cap. VI. Z. Abii, vide Sabaci. Zarmocenidas Aſſyrius. P. XIII. §. L.e. V. 2Z APOTAM. Theodorus Mopſueſtenus do- cuerat in DP. EIII. ex tribus qui perierint, de Ma- gia Cerſicæa, quorum meminit Zhotiur Cod. LXXXI. Horomaſädis (ſeu Oromazis) & Satazænae Patrem a Perſis ſtatui Zagga , quae vox vide- tur oriri aτ—ä . ſeuit, coniectore Gaulmi- no ad Pſellum de Daemon. Zodiaci Chaldaicae diuiſiones. P. XIII. J. II. caß. XIX. Zonaei Dii qui ſint. P. XIII. J. II. c. IX. 2OROASTREV multi videntur Graecis me- morati, quod barbara nomina forte adfinia non ſatis diſtinguerent, vel quod cum audirent de pluribus viris quaedam ſimilia, eos confuderint, & cum vnum virum putarent, vno nomine ad- pellarint; vnde factum, vt poſteri diligentiores animaduerterent, ſub vna adpellatione plures la- tere, quod omnia vni non conuenirent. Ex ſi- mili ratione plures ſunt nati Hercules, Loves Ge. nempe ex errore, non ex conſuetudine quadam certa, qua prudentes & ſcientes variis Numini- bpus eadem imponerent nomina. Vide Iupiter Belar. Ceterum Claudius Salmaſius de Helle- niſt. p. 368. „ ait Auctorem Perficae, ſive Magi- cae ſuperſtitionis & Philoſophiae, qui Zardußt„ ipſis Perſis vocatus eſt, amicus ignis, a Graecis, vetuſtioribus corrupte Zocozsp“ vocatum; „ a recentioribus propius ad verum Nomen, ex- „ preſſum Zadανρ, Zag οοα atque etiam Za-»„ eτ ſ£ quia Perſice etiam ſcribitur Zaraduſt.„ Idem, inquit, vocabatur proprio nomine Mog „ Perſice, vnde Graecis νσα. „ Hactenus Salmaßius, quem optaſſem coniecturarum ſua- rum argumenta adtuliſſe; ſed vir ſummus paſ- ſim, quaſi hiſtorias, ſuas diuinationes narrat. oſpEt haec dudum edita, publicam lucem vidit Hiſtoria Religionis Perſarum, & vita Zoroaſtris, ex O- rientalium Scriptoribus colletta a dobtiſimo viro Thoma Hyde, qui nuper (anno ryoz.) obiit. Quse habet, eonferri poterunt cum Stanleianis, quan- quam vir eruditiſimus plus aequo Orientalibus tribuere videtur. Zoroaſtrer, vnde nomen duxerit. P. XIII 5. L. c. W. quam multi eo nomine. Tid. Zoroaſtrer, quomodo res omnes diuiſerit. &. III. S§. II. in procem. Zoroaſtres Chaldaeus, quis fuerit, & quando vixerit. D. XIII. Jelt. L. c. III. Zoroaſtres Perſa, eius Hiſtoria. P. XIV. c. I. Zoromaſtres Chaldacus. .YIII. §. L &a. V. XVTORVM VETERVNM IN HAC HISIORIA PHILOS. FREQENIIVS ALLEGATORVM EDIIIORNES. Aeſchines: ex cd. Wolkffii Aurel. Achilles Tat. Iſag. in Aratum. in Vranolog. Pe- tauii Pariſ. 1630. Aeliani Variae Hiſtor. plerumque Argentora- tenſ. 1688. ,Z rarius Lugduno⸗-Batava I70 I. Aemilius Probus ex ed. I. A. Broſii. Aeneas Gazacus. Lipſ 1655. 1607. . Aeſchylus, ex ed. Stanleii Lond. 1664. Eiusd. Scholiaſtes ed ead. Agellius Thyſii & Gizelii Lugd. Bat. I 666. Alexandri ab Ale xandro Dies genial. Lugd. Ba- tau. 167 1 7 Alex. Allobr. Alerandt Vallm Ammnan Ammmnonii nelii e Auna Cor Anonytn Anonyim Antholo furtiA Antoninn Antonüice gun 16 Apollocorn Apolloni dun. Ba Apolloni 1641. Apoſtolias Apuleiwsl Archinede AriſtidesC. Atiktophan Iarius A Biusd Scho Auniſtoteles Artianus, dil Athennuse Athenagor Apuſämme teliumßt Dalline M. Poethins Ihlins Caſe rie oel geri, Ar CDimach Caodon Citulluse Cenlorinn Culeicins icer ed. landanns enens A Cilut onomine dt. iclligentiore; One Aures le⸗ tent. Ex ſi-- len Mwer Ge. cinegundam rüis Numini- ide Lapiter urde Hell- e, ſie Magi⸗ gni Zurds, 3,4raecis,, Vocatum; „ lomen,en-„ ctiam Za:, Zaralif, mine M,n, Hackenus Urarum ua- ummmis ll⸗ narrat, M Knis, 61 0. iſimrir 0ir Q Anit, 4. Fienili 2I ilet . und yel. ., .V. AMr. 66. lugl. Vallam Venet. 1505. Ammianus Mareellinus, Valeſii Pariſ. 1681. Ammonii Vita Ariſtot. cum Verſ. & Schol. Nun- neſii. ed. in 4to. Anna Comnena Alexiad. XII. Pariſ. 1670. Anonymus in Ptolem. Tetrabibl. Baſil. I 569. Anonymus Theologum. Arithmet. Anthologia Vett. Epigr. ex ed. Prodaei Franco- furti Ao. MDC. Antoninus, saνατι ex ed. Gattakeri in fol. Antonii & Maximi ſermones Aureliae Allobro- gum 1609. Apollodori Hiſt. Deor. Pariſ. 16 85. Apollonii Dyſe. Hiſt. comm. ex Edit. Meurſ. Lug- dun. Bat. 1622. Apollonii Scholiaſtes ex ed. Hoelzlin. Lugd. Bat. 1641. Apoſtolius, Prou XVII, 33. Lugd. Batauor. 1653. Apuleius Lugd. 1604. Archimedes Pariſ. 16 . Ariſtides Canteri Baſ. 1566. Ariſtophanes plerumqueAureliaeAllobrog. 1607 rarius Amſtelaed. 1709. Eiusd. Scholiaſtes ib. Ariſtoteles, ex ed. H. Stephani. Arrianus, Vita Alex. ex Ed. Blancardi Amſt. 1668. diſſertat. Epict. Cantabr. 16 5 5. Athenaeus ex offic. Commelin. 1611. Athenagoras, leg. pro Chriſtian. Colon. I686. fol. Auguſtinus Baſileae per Ambroſium Bibl. & Au- relium Frobenios, fratres. 1569. Baſilius M. Pariſ. 16 38. Boethius opera omnia Baſ. 1570. Iulius Gaeſar, cum ſelectis variorum commenta- riis, opera Arnoldi Montani, & Ioſephi Scali- geri, Amſterd. ex offieina Elzeuir. 1661. Callimachus VItrai.16 97. Casſiodorus, Geneuae A. 1650. Catullus ed. Vosſii Lond. 1684. CGenſorinus de die Nat. Cantabr. 1695. Chalcidius ad Timaeum. Lugd. B. 16 17. Gicero ed. Gronov. S8. Lugd. B. 1692. Claudianus Mamertus. ed. Barthii Cygn. 1655. Clemens Alexandrinus Colon. 1688. Cyrillus c. lulianum ed. Spanhem. Lipſ. 1697. INDEXY AVTORPM VETERFM. Alexandri Aphrodifiei Problemata Latine per Demoſthenes. Ex ed. Wolſſii Aur el. Allobr..607. Diodorus Siculus. Hanou. 1604. DWDWMU Dio Chryſoſtomus ex ed. Morellii Pariſ. 1623. Diogenes Laertius ex ed. Wetſtenii Amſt. 1692. Diogenian. Prouerb. III, 98. Antu. 16 12. Dionyſius Halicarnaſſaeus. Oxon. 1704. Elias Gretenſ. in Gregorii Naz. Orat. ex ed. Lipfſ. Opp. Gregorii A. Coloniae 1690. Etymologicum M. ex ed. Aldin. 1504. Euclides ex recenſ. Dauidis Gregorii Oxon.1703. Eunapius ex offic. Commelin. 1596. Euripides, & eius Scholiaſt. ex ed. Barneſ. Can- tabr. 1694. Euſebius Praeparat. Euang. Colon. 1688. Chronic. Amſtelaed. 1688. Feſtus. Amſtelaed. 1699. Iulii Firmici Aſtronomica, Baſ. I159 I. Frontinus. Veſaliae 1670. Fulgent. Mythol. Phyl. Amſtelaed. 1681r. Galeni Opera Baſil. 1581. . Gellius, Thyſu & Oizelii Lugd. B. 1666. Gregorii Nazianzeni opera Lipſiae, Colon. 1690. Harpocration ex Ed. Gronou. Lugd. B. 1696. Helladius in Chreſtom. c. N. Meurſii Vltrai. 1686. HeraclitiEpiſtol. Ed. Lubini ex off. Cõmelin. 1601. Hermias, Irriſ. Colon. 16 86. Hermogenes. Coloniae Allobrogum 16144. HerodotusEd. H. Stephani. rarius Th. Galei Oxon. Heſiodus. Ed. Heinſii in 4t0. 1603. Heſychius. Ed. Schreuel. Lugd. B. 1668. Hierocles in aur. Pyth. carm. Lond. 1634. Hieronymi opera Pariſ. 1693. Hippocrates. Ed. van der Linden. Lugd. B. 166%. Homerus cum Euſtathii Schol. Baſil. 1560. Euſtathius ad Homerum. ib. Homericarum allegoriarum autor. In opuſc My- thol. Amſtelaed. 1688. Hyginus in Mythogr. Latin. Amſterd. 1681. Iamblichus, de my ſter. Aegypt. Oxon. 1678. de vita Pythag. Amſtelaed. 1707. protreptic. ex ed. Arcerii 1598. Ioannes Antiochenus: Colon. 1691. Ioſephi Opera Colon. 1691. Irenaeus. Pariſ. 1675. Iſidori Origines in Dionyſ. Gothofr. autoribus Lat. Ling. S. Geruaſii 165 I. Vuu uunu Ä2 Iulianus 1 Mualianus eft 1 1696. Iuſtinus Lugd. B. 170f. Iuſtinus Martyr. Colon. 1686. fIuuenalis, Amſtelaed. 1684. Lactantius, Oxon. 1684. Libanius, Pariſ.I62 7. Liuius, Amſtelaed. 1679. . Lucianus ex Edit. Io. Benedicti Salmur. 1619. rarius ex ed. Graeuii Salmur. 1687. Lucretius. Oxon. 1695. Lyſias ex Collect. Vett. Rhet. Aldina 1518. Macrobius Londin. 1694. . Marcianus Felix. ex officin. Plantin. 1599. Maximus, Serm. Aurel. Allobr. 1609. Maximus Tyrius. ed. Heinſii Lugd. B. 1614. Mela. Ed. Vosſii Hagae 1658. Nemeſius de nat. hom. Oxon. 1671. Cornelius Nepos ex ed. I. A. Boſii. Nicephorus, H. E. Pariſ. 16 30. Nicomachus harmonic. Manual. Amſtel. 1652. Nonnus in Greg. Stelieut: ed. Gregor. Naz. Opp. Colon. 1690. Origenes, e. Celſum. Cantabr. 16 8. in Matthaeum Colon. 1685. in Philoſopuum. Hamb. 1706. Ouidius. Amſtelod. 1683. Pauſanias. Lipſiae 1696. Peireſciana excerpꝑt i Pariſ. 1634. Phauorinus, Lex. Baſil. 15 38. Philo Pariſ. 1640. Philoſtratus. Lipſ. 1709. Phlegon. de longaeu. ex collect. Meurſ. Scriptor. Hiſt. mirab. Lugd. B. 1622. Photius ex ed. Pauli Stephani rérr.1 rarius ex ed. Hoeſchel. Phrynichus. Aug. Vind. 1601. Pindarus & Scholiaſtes. Oxon. 1697. Plato ex ed. Serrani Pariſ. 1578. Plinius. Paris. 16 85. Plotinus. Baſil. 1580. Plutarchus Xylandri Francof. 1620. Pollux Seberi Francof. 16 08. Porphyrius, vit. Pythag. de abſtinentia Cantabr. 1655. de antro Nymphar.) INDEX Arrokxr yETYERFM. Priſcianus in collect. Putſchian. Hanou. 1605. Proclus, in Timaeum. Baſil. 1534. in Alcibiadem. Lugd. 1549. in Euclidem Baſil. ap. Heruag. 1533. ad Heſiodum. ed. Heinſiana Heſiod. in 4. Propertius. VItrai. 1680. Ptolemaeus, in Harmonic. Oxon. 16 82 2. Quintilianus. Argentorat. 1698. Seneca. ed. Lipſii in fol. Antuerp. 16 32. Seruius ex ed. Petri Danielis Pariſ. 1600. Sextus Empiricus. Geneu. 1621. Simplicius in Phyſ. Ariſtot. Latin. Pariſ. 1544. Socraticae Epiſtolae ab Allatio editae. 16 37. Solinus, cum Salmas. Exercit. Plin. Vtrai. 1689. Sophocles & Scholiaſtes: ap. Paulum Steph. 1603., Statius, Amſtelod. 166 5. Stephanus ..*. ex Ed. Berkelii Lugd. B. 1689. Stobaeus, S erm. Aureliae Allobrogum, 1609. Eclog. Phyſ. Ethic. Excerpta Grotii ex Stobaeo. Pariſ. 1623. Strabo: Pariſ. 1620. Suidas. Cantabr. 1705. Tacitus Lipſii Antuerp. 1648̊. Tatianus contra Graecos. Colon. 16 86. Tertullianus. Pariſ. 1675. Themiſtii Orationes Pariſ. 1684. Theodoritus, Therap. ex offic. Commelin. 1592. Theon Smyrn. Mathem. Platon. Pariſ. 1644. Thomas Magiſter. Franequer. 1698. Thucydides Porti Francof. 1694. Tzetzes, Chil ex corpore Poetar. Col. Allobr. 1614. Schol. ad. Heſiodum ex ed. Heinſ. Heſiodi. ad Lycophron. ex e dit. Ly cophron-O Oxon. 1697. ex ed. Canteri I 575. Valerius Maximus. Lugd. B. 1670. Varro de lingu. L. Dordrecht. 1619. de Re ruſtica. Ex ed. Aldi 1514. Aurelius Victor. Vitruuius, Architect. Amſterd. 1649. Xenophanes, Epiſt. ad Aeſchin. ex collect. epiſt. Philoſoph. Lubini. Xenophon. Froncof. 1594. Zenobius. Ant. 1612. Zofſfimus Chemicus MS. G. ap. Fabricium. F TI N 7 5. Hanon. 18o 4 549. etlag.153 ilun . n. 1082. l.600. Gitre. 10637. ln. Nrai 1009. lum dephr 00), Lugd. B. 99. ſogun, 1609. Canterl 157 1 101 . n.1696, Commmmelin 1)92, h1 Daril,1644. ℳ0. Col Mobr . Hnl ſoc⸗ oſtan,, jo. I9. 4 ℳℳ9 er coltepit⸗ E f 4242 4 dde dd II STORIA PHILOSOPHIAE INIONES RESQVE GESTAS ET DICTA OPHORVM SECTAE VIVSVIS COMPLEXNXA AVTO RE MA STANLEIO SERMONE IN LATINVM TRANSLATA, A VARIIS DISSERTATIONIBVS ATQCVE S T 0 R VierarbSelector Standard*-Euroskala Offset 15 Balance Q BSERVATIONIBVS PASSIM AVCTA Focus O N PVoBVS 7OMIS, D IGES T A. K 1¹ J 10 I 9 H 8 G 7 LIPJSIAE THOMAM FRITSCH A. M DCC XI. 5 F 6 E 5 EE Q — E 4 1 . Copyright 4/71999 VxMaster Gmbh wwWW.yXVmaster. com 2 3 1