12C107-3

z

—

P d.

—

-

Ms

CA

ARTTE

Gs

2

.

E

s

»-

—

d

s

-

$ts

T

EO

o

f

T

as

3

i

ag

*f

,

m

EC TY

t

"M

Lfie

La

Rs

Mdee

*

od

Em

m

EL

o

-

9

a*

-

[j

2

N

L

P

W

J

a

s

d

tss

E

$

A& *

1

i

m g

E

E

M

e

st

8

x

:

r

$

mj

Z

"

2

-

—

m

-

—

—

u

DSES

*5

s

--

9.

SNENG.

N

2

.

$3

w

ä

a

m

"

;0: ä

rr

&

at

s

$

:

—

rR

"

-

|

--

a.

-

i

-

v

5

d

—

3

x

E

A

.

A

?

N

5

P

m

9

^

E

$

L.

x

-

i2

W

g

D

gT.

T

ET

£

BRT

E

x*u

d-

——

25

m

RUE

d

1j

z

:

**

"

d

u

a

i«

J

di

E

E5

T

ww

M

3

?

[2

DN

"

d

p

EO

uxwä

|

,

L

E

r

TW

S

P.

€

m

-

4

N

Á

l

E

Amä

N

m

v

z

XX

ts

:

N

z

x

r

Mmirn

o

m

—

w

E

r

$

1

Es

5

J

Awa

GE

NX

x

E

E

"t

T

E

z

[

PO s

g

nw

D

M R,

ltA

«

-T

r

-

d

p

P

24

UL

p

.W

LP

^

"— 2

"a

N

221-]

P 4

r

"r

3

N

E

fs

)

P.

5

e

X

d.

LN(

RN

M

T

IIl

PA

—

.

e

m

u

*

S

(

Ts

)

N R

m

-

p

"

dm—

MA

m

x iaiP r

z

"

)

d

T

7

&

A

m

j

N

E N

5

d

M.

M

M.w

.»AF..

T

E

3

&

$x

e

v

u

5

3

AWU

M-

a

7

.c/æw

Á

z

t

*

AT

]

E

£

)

d-

EU

I

—

V

L

m

K

a

&

1

3

T

-

d

2

*

)(mxm

F

N ,

x

,2

"E

A É

"

4..!

]

(f

-

i

p

j

E

7/,

i

NU

d.

$9

?

REO

—

M

P s

..W.u...

LA

e

:

d

Á

b

9

:

ää&

b

|€

V

P

r iL

N

P

j

vu

p

Z

P

D gt

*

s

s

A

s

E

)

»

2

fs.

^"

:

y

T

7

)

--

e

"m

l

v

/ b

:

1

d

x

$;

3N

N

La

-

X

t

*

E

i

aE

N

3

3

6 df

RY

:

i

--

*

d9 J o

508

PA

&

*

Mu

*

(

i

y P

w

—

N

x

p

Y

.LHE

»

at

*

ia

i

»xP

&

:

d u

e

&02

U

T

".

/

s

E^

N

A

:

A R*

»

DA

E

Y

.

N

—

H

R

d

M

"

L

9&

4

Es

^

P

pf

E2

ä D

E I

ä !

i

n

«

&

d //

"

$

i

äxz

x

7

]

*

£ -

LA eSUS

&

2

g

Cs

ESN

-

^

5

V

*s —

2

4

d

V ain r

2

4

"

T

&^.

A

n

M s

3s)

00

a

z.

x

M

:

—

^

-

—

T

$j

o

-

AT

-

Dd

T

p

Ó

——

—

2

mEV rSS T

UE

—

C á€

—

:

—

—

EE ETE

EEE

MA FUN

à

*

b

-

Ed

d

j

*

b

e

i

C

N

M

»

&xx.

t

hE

:

-^

at

-

r À

N s

r

-

m

n

-

tx»

:

du

"

a a

L i a

N

*

CPIRE D i o

emnt

-

pE

-

at

^

"

A

&

at

-U

p

$-

v

Md

a

2*

20

AT

T

217

mwï

E

x

x

u

u

:

m

u

J———-—————— ——

—

—

^

—

Ó

i icóon

r

z

Fslb od

d

?s

p

-

[

m

S

"

stv

ERESUNUSESSIMUDEDEIUNNCI T EEZITTNXITUIEIU NOMT

7TCURSNBNST URRUR 557 T

ia n R s at

INSTRUCTISSIMA

IBLIOTHECA

MANUALIS

CONCIONATORIA

IN QUA

DE

VIRTUTIBUS,

."VITIIS, SACRAMENTIS

NOVISSIMIS ALIISQUE SIMILIBUS MATERIIS IN ECCLESIASTICA

CATHEDRA TRACTARI SOLITIS

COPIOSA ET SELECTA PRO CONCIONIBUS, EXHOR TA TIONIB US,

ALIIS QUE SPI. RI TUALIBUS INSTRUCTIONIBUS 414 TE RIA,

NEMPE

DEFINITIONES, DlVISIONES SENTENTLE SS. SCRIPTURIE & SS. PATRUM,

HISTORUE SACRJE & PROFANJE, SIMILITUDINES, MOTIVA, MEDIA, DOCTRIN/E ASCETIC/E,

CONCEPTUS PRJEDICABILES, MISCELLANEA, AXIOMATA, & PROVERBIA, & TANDEM LOCA AUTHORUM

FUSIUS DE TALI MATERIA TRACTANTIUM, EX OPTIMIS QUIBUSQUE AUTHORIBUS, SINGULARI

DELECTU ET INDUSTRIA COLLECTA, FACILIQUE, ORDINATA, ET GRATA METHODO

R

DIGESTA PROPONUNTUR.

OPUS

OMNIBUS ANIMARUM PASTORIBUS, NECNON DIVINI I"ERBI PRAECONIBUS, ET VIT/E

ASCETICAE STUDIOSIS IMPRIMIS UTILE, & .4D LEVANDOS CONCIONUM LABORES ACCOMMODATUM;

CUI PRAKTER ALIOS INDICES COPIOSUS INDEX CONCEPTUUM BREVIUM PRO CONCIONIBUS.

IN DOMINICIS ET FESTIS INSTI TUENDIS AD(.*)'ECTUS EST

d

äBïTïO NOV&SSïMA

[

MULTIS ERRORIBUS PURGATA, ET QUAM PLURIMIS HISTORIIS MEMORABILIBUS. NOVIS»«

QUE TITULIS PERUTILEM MATERIAM CONTINENTIBUS ADAUCTA.

OPERA:

89" STUDIO

R P TOBIE ]LO]H[NER SJ

"TOMUS Ill

du ao

CONTINENS

V Z

LirzRas R;

ST,

M,

PERMISSU SUPERIOR UM

VTT o r 9 o I o ol o a a

AUGUSTJE£ VINDEL. ET OENIPONTI,

SuurPTisu& JOSEPHI WOLFE. wpccrxxi

d

E

£

a

g.

x

DÀ

J

^

[

i

*

T

«5

^

——

^

E

*

as

d

s

r

E.

s m

"

A

ss

"

ag

3

r

Wa $

&

T^ d

&

(*w

E

&

ür

^^

d

LÀ

Bhuoel f

£5

j

degeb

1

EE

F

E

i d

*

á

*s

L

"

Q.W.

d duuem sU ER -- duE. — ER

ä&

X

&

D

"

—

ld

EE

á

1

L

&

5

4dés PemQ ha u S E. "— a A aA

iy

P

emg

»

E

i

s yu.wj.jf;s.ö

p

i d

P^ (4(Uem o w

«

P 4

w t

.—j "4

b

—— — P

h

v*

S: Dion.

L d

&

E

AA

deldl

E

r

(;g

i

5

';!

T

3

É

!

]

:

YU

J

Ji

"u

Jl N

»-

lm

//r

]i

M

J

L

A

2

G

i

Ull"

7

j

/

)xxxx

A

nt?)

z

MA

J^

SS P

fii

LA

d

At

qp»

1l

5

N

CVVE

(j

XN

lU

VE

Z

»

M

l

Ua

j

k

f

À

N

[

m

I$

zi

]

;

,

—

l'

u

x

n

Jj

H

L!üïw

*

,-:

—

l

TT

l

!

,.

l

,

bj

u

WA

E

É

I"U

!j

5

l

li

II' iprks.

s

ul

?

/

7

,/'

"FLAME

as u l

anffr

']l

O

h

L

J

0;!??

7

,

z

!

-;H"I

J

E

I"Hn,,m.mwül]

; W

R

h

AVU

7

Hk;, lii

ull"

PL

C

(s

!

LC

t

|]

TITULUS CXXII

A EL RI

G I

.S

G s LE

CAOP.A- P B-

S. L

fianc ob caufam ab. initio omnes religiofos

QUOAD

ESSENTIAM.

fuiffe monachos appellatos, eo, quod hoec

Deþm'tio.

nomen ab unitate veniat, atque adeo per«

Qquam aptum vifum fuerit ad unitatem illam

I

fignificandam

Platus l. z.

, quam cum Deo religiofa diíci«

ft flatus ad chriftianàm — perfe&tio-

plina gH*"lcit;

C. 2".

nem per vota caftitatis, pauperta-

tis, & obedientize tendens , uti P.

li. Aliialias defnitiones , aut defcriptio-g. um

. Hieronymus Platus definit; cujus

nes potius attulerunt. S.Joannes Damafcenus fcenus c,

definitionis clariorem & fufiorem explicatio-

dixit ; Hoc vere monafticiordinis munus eft, $. in vità

nem ex S. Thoma affert fequentibus verbis :

nunquam fpirituali opere vacuum inveniri, Barlaam,

Ligare rem dicimur, quando alteri fic eam

. AAbbas Moyfes commonebat fratres dicens :

adítringimus , ut ei facultas adimatur, alio

- Quatuor funt monacho principaliter obfervane .

divertendi, religare autem , quam iterum

daà , id eft , tacendi, fervandi mandata Dei ,.

eidem rei devincimus, cum qua prius con-

humiliandi femetipfum , & anguftia pauper«

jun&a fuerat, & a qua defluens diftare coepe-

tatis; $, Climacus dicebat : Monachus. ita ,

xat.

N

. Clim,

Omnis autem res creata ante in Deo

virtutibus affe&us eft , ut voluptatibus alius.

Ts Ka

extitit; quam in feipfa; cum vero a Deo per

Etiterum : Monachatus eft ordo & ftatus an-

creationem proceffit, quafi quibusdam palfi-

gelicus , in corpore materiali & fordido con«

bus progrefía , fefe ab eo removiffe videtur.

Íummatus.

Monachus eft perpetua naturse

Quareez quidem,, qua poffunt, & quz ejus

violentia, fenfuumque vigilantilfima & inde-

capacesíunt, rurfüm in Deum revocande ,

fe'la cuftodia. Monachus eftcaítificatum cor«

& cum eo colligandze funt. Primum autem

pus, expiatum os, animusque femper divi-

vinculum, quo homo conjungitur, &alligatur

no lumine irradiatus. Et iterum: Quis eft

eo , eft fides , cujus fidei officia, & figna ,

fidelis & prudens monachus ? qui fervorem

externis actibus exhibentur. Ex quo fit, ut

. fuum fervavit inextinguibilem , & in dies us«

religio prima ac przecipua fignificatione om-

que adfinem vitze fuze ignem igni adjicere;

nem cultum ac ceremoniam notet, qua Deum

fervorem fervori, defiderium defiderio , & s. fer; (;

rite venerantes, fidemnoftram, quzin animo

ftudium ftudio nunquam defiit.. S. Bernardus de alir.&

latet, conteftamur. Sed tamen quia Deus non

ait, religiofum ftatum effe, in quo debet effebaff, cozd. -

Íolafide, nec folisfignis fidei colitur, verum

angelica converfatio in corpore, in corde

aliis quoque virtutibus, fpe & charitate ; ideo

prophetica exfpectatio , inutroque apoftoli«

hiarum quoque virtutum opera interdum reli-

ca perfe&i(?ä

Divifio,

gionis opera appellantur, ut vifitare pupillos,

& viduas in tribulatione , queinadmodum

TIt. Dividitur in Coniemplativum, JAihwwm ,

dixit S.JacobusApoftolus cap.3. Et priof qui-

€2 lMixtum. Contemplativus eft, qui in fola

demilla religionis fignificatio in omnes Chri-

contemplatione & mentis agitatione confiftit,

ftianos convenit ; omnes enim ipfa Baptifmt

atque ad dilectionem Dei immediate ac. dire-

&e ordinatur; qualis eft monachorum SS.

profeffione fefeligant cum Deo , ac devovent

ad cultum ei debitum przeftandum. Pofterior

-Antonii, Bafili, Benedi&i,

Romualdi ,

autem, qua quibusdam charitatis operibus illi-

Brunonis & fimilium. A&ivus eft, qui in

gamur, propria ac peculiaris eft certorum ho-

operibus externis charitatis occupatur, &

minum, qui certis etiam attionibus defti-

ad folam proximi dilecionem ordinatur im-

nantur, five hze ad vitam contemplativam ,

mediate, licet indire&e , & principaliter

ac ultimate etiam ad dileciionem Dei ten-

five ad a&ivam pertineant ; quot enim funt

-$. Dion.hzc operum genera, tot religiones ad ea

dat, & tals eft Equitum ][erofolymitano-

/a*d

Fra-

?'!t

de Kccl.' exequendainftitui Po[ï'uüt.. 5S. Dionyfius putat

rumA», fanci ]agobif. $. loanuis ,

&

hier. c, I2 |

R. P. Lohn, Eibl. Man. Tom. 111

trum

»

Bibliotheäæ-]llamsalif ; Comz'omtäria.

trum de Mifericotdia , . aüt redemptione ca-

chiz, natura qaidem'ümiles, fed gradu, offi-

ptivorum. Tertius eft eorum, qui contempla-

ciisque difpares affidue Deo ferviunt. Ad utili-

tionem cum actione.conjungit, & ad Dei,

tatem vero ecclefi» tendit hoec varieétas,

proximique dilectionem ordinatur; qualis eft

quatenus per hos ordines, . quafi per totidem

Ordo SS. Auguftüni, Dominici, Francifci ,

cohortes , fortilfime propugnatur (unde ple-

rumque nova hzerefi exorta, novus quoque

'lgnatii; qui poftea in varias iterum claffes

Platus

dividuntur,

ordo-exortus eft,) per eosdem tanquam fide-

IV. Aliomodo

"'aiVidt'poteftreligiofus fta-

liffintios Dei amicos precibus javatur, & Deo

h

k4, 6

23.tu

conciliatur :

s in ftatum monachorum -,

in quo potifh-

& particularium membrorum

LA!

mum viget fan&ta illa nuditas, nihil habendo,

faluti promovendee, fecundum ingeniorum &

nihilpoffidendo, fraterna concordia , & fum-

propenfionum varietatem, diverfa & accom-

maunitas , unum corpus é multis membris ,

modata media oiferuntur.

mutuum auxilium, obedientia majorum con-

Ritur.

d

Naf

juncta cum humilitate ipfius ftatus, & cum

n

iis fruCtibus , qui ex obedientia exiftunt. Et

VH. Varii va

ris & religionibus adhib

&n«

clericorun , inquoexcellunt labor & opera in

tur, fed quinque przecipue funt omnibus com-

]»t

proxinmos ,

concilonandi ftudium ,

pugna

Taunes.

Primus eft habitus , àfecularibus &

v

cum doemone, propagatio divini honoris, di-

laicis diverfus, in quo explicando totum li-

gnitas ipfa facerdotalis, tratctatio divinorum

brum Inftitutionum fuarum confumpfit Caf-

myfteriorum. Quam divifionem , more fuo

fianus ; potiífima tamen illius caufa eft, tefte

S, Am-

]bs

brof.a

przeclare edifferens S. Ambrofius , hzec duo,

S.Dyonylio, ut fignificetur religiofis, eos cum

Pud jnquit, in attentiore Chriftianorum devotione

vefte vitam quoque mutare, . moresque à lai-

D

Platu

m,

praeftantiora efle,. quis ambigat clericorum

cis diverfos affumere debere. -

s 1

officia, & monachorum inftituta ? ifta ad

VIIT. - Alter ritus eft capitir certa ton[ura ,

comitatem, &moralitatem difciplina; illa ad

quz omnibus etiam religiofis , faltem in cle-

abfüinentiam affuefa&a, atque patientiam.

ricali ordine conftitutis, communis eft, & tum

P

Hoecvelut in quodam theatro, illa in fecreto,

ad fpineami coronam Chrifti,ut vult V.Beda :

V. Beda.

Yif

fpe&taturifta, illa abfconditur.

Ídeo- bonus

Ll.5. hift.

vel ad regiam dignitatem , cum fervire Deo

ccl, .

Athleta ait, fpe&aculum fac&ti fuümus huic

regnare fit: velad indicandam fuperfluarum g 164 1.5

Gen,

1nundo; hzec ergo vita in ftadio, illainfpelun-

curarum reje&ionem, ut vult B. Ifidorus : vel de offic,

WL

ca: hec adverfus confuüfionem f»culi, illa

denique infignum poenitentize (nam olim poe- c.4.

adverfus carnis appetentiam : hzec fubjiciens,

nitentes non nifi tonfi in ecclefiam recipie-

illa refügiens corporis voluptates: hzec gra-

bantur,) adhibetur.

tior: illa tutior: hzec feipfam regens, illa

— TX. Tertius eft probatio , tum in favorem

feipfam coercens :

utraque tamen fe abne-

If

ingredientis, tum religionis etiam ipfius iníti-

Ya

gans, ut fiat Chrifti, quia perfe&tis di&um eft:

tuta, ut hzc quidem illius mores & genium,

Qui vult venire poft me obneget femet ipfum ,

ille hujus difficultates experiri poffit ; eftque

& tollat crucem fuam , & fequatur me. Hzec

varia juxta ftatutorum & confuetudinum cu-

ergo dimicat, illa fe removet: hzec illecebras

jusque ordinis varietatem, potiffimum tamen

Eph

YV2f

vincit, illa refugit : huic mundus triumpha-

in trium votorum religiofa obfervantia, operi-

tur, illi exultat: huic mundus crucifigitur, vel

bus humilitatis & peenitentive & inftru&tione

Apfamundo, illiignoratur : huic plura tenta-

in rebus ad perfeCtionem religiofam, ac officia

Tenta , & ideo major vi&oria; illi infrequen-

ordinis pertinentibus confiftit.

Eæ*

tior lapfus, facilior cuftodia. Huc

1

[*

X. Quartus eft profeffio religiofa :

qua quis Eufzeus

Yaf

Ambtofius.

isque S.

in verum ordinis religiofi membrum affumi- de mo-

V.Denique dividi etiam poteft Religiofus

tur, ac ad valorem faum tria requirit capita, nach. fts-

ftatus in ordinem mendicantium , qui vi infti-

1. Ut fiat poft annum faltem probationis com- ^* ,

tuti fui nullos ftabiles redditus poffidere, fed

pletum. 2.Ut profitens annum decimum fex-

mendicata eleemofyna vivere coguntur, qua-

tum compleverit. 3. Ut coram eo,qui habet le-

l;

Yf

les funt praecipue Ordo SS. Dominici , Fran-

gitimam fufcipiendi poteftatem , aut ejus vi-

cifci, Auguftinianorum, Eremitarum, Carme-

cario fiat, idque vel explicite, ut fi quis diftin-

litarum , & Societatis Jefu; & non /Mendican-

&e tria vota paupertatis,caftitatis & obedien-

Mp

tium, quia ftabiles redditus poffidere poffunt;

tize voveat: vel implicite, ut fi quis fe victarum

W.

quales funt Benedictini , Canonici Regulares,

& fimiles.

?

;

juxta regulam promittat : vel facite, ut fi quis

poft novitiatum geftet profefforum habitum.

!É

Platus

VI. Porro hzec diverfitas & varietas, tum

XI. Quintus denique eft regule propofitio :

la. c.24. ad dignitatem , tum adutilitatem ecclefizein-

in qua ficut proprius cujusque religionis fpi-

Matgh

Itituta eft. Ad dignitatem quidem , quia, ut

ritus continetur, ita precipuo ftudio à fingu-

AA

in regum aulis, ita & in ecclefia, quse eft

lis religiofis obfervanda eft, utpote de qua

Dei aula, ad amplitudinem & majeftatem per-

merito dici queat id, quod poft mortem S.Be- S. Greg.

tinebat, ut quam plurimos haberet fervorum

nedi&i duobus religiofis ejusdem ordinis di-1.2. dial.

ordines, qui & inftitüto, & ipfo etiam veftitu

Cum eft, dum viam paleis ftratam, & lumini- 37-

Thta

quafi in multas claffes diftin&ti effent; & ut

bus praefulgentem confpicati, has afene vize

Vs

Yaj 4

1

hac varietate ad cceleftis Jerufalem imaginem

infiftente voces audiverunt: Hoec eft via, qua

quam proxime accederet, in qua non unus

dile&us Domini Benedittus ad ccelum afcen-

angelorum ordo, fed tot ordines & Hierár-

dit.

SHL EX

P

Titulus CX XII.

Riliciofus - Statur

3

£

?

$. Il

& li dormierint duo, fovebuntur mutuo ;

unus quomodo calefiet ;

& fi quisplam prae-

EX S. SCRIPTURA

val: ænt duo refiftent ei :

funiculus triplex

difficile mmplt—u'

Quczl ibas

XV1. Dominus bonus propitiabitur cunctis, o.Paral,.

qui in toto corde requirünt Dominum Deum 3o.v.18.

l.

L

Patrum fuorum, & non 1mputab1t eis,

quod

Matth, », Tntrare per anguftam portam, quia lata por-

minus fanähücatt fint.

V.14.

ta, & fpauoia vid eft, -quze ducit ad perdi-

XVII. Ero quafi ros Ifraéli, geminabit ficut

tionem, & multifunt; qui intrant per eam.

:14.

liiium, & erumpetradix ejus, ut Libani : ibunt , s.

Quam angufh porta, & arfta via eft; quae du-

rami ejus, & erit quafi oliva : gloria ejus,

Convertentur feden-—

- cit ad vitam, & pauci fünt, qm inveniunt eam.

& odor ejus ut Libani.

Matth

I1. : Si vis perfectus el[e, vade, vende, qua

tes in umbra ejus, vivent tutmo & germma-

19. V21- habes, & da pauperibus, & habebisthefaurum

buntquafi vinea, memoriale ejus hcut Vnygzl

in ccelo, & veni, fequere me.

leam

Luc.14.

1. Si quis venitad me, & non odit patrem

XVIII. Dedit 1lhs reciones gentïum

&

v.26.

fuum, & matrem, &:uxerem & filios, & fra-

ut cuüo

Pf.104,

labores populorum poikaemnt

V 44

tres,

& forores ,

adhüc autem & animam

diant juftificationes ejus , & leg em ejus. ï';-

fuam non pote(ï: meus effe difcipulus.

quirant.

IV. Qui non bajulat crucem füami, & venit

Ib.v.27

XIX. Si audieritis vocem meam, & cu,üo— Exod, rg.

poft me, non poteft meus elfe difcipulus:

dwrms pactutn -meum ,

eritis "mhl in pp-v.

XEccl.6

V. Ínjice pedem tuurm in compedes illius ,

mea 'eft enim

V.25

culium' de cunctis popuhs

& in torques illius collum tuum: Subjice hu-

omnis terra.

XX. Benedi&us Deus ,

l

merum tuum, & porta 1ham & ne acedlons

& Pater Domini Eph. z.

in vinculis uhm

noftri Jefu. Chrifti ,

qui. beæædlmt nos- inV:3«

)d

VI Addï

& mchva au-

Pf.44.

filia , &- Vmo

omni benedictione fpirituali , ia cmleftlbus,

hil

V.l [.

rem tuam : & Othlftcïe poï;ulum tuum &

in Clmüo

xdla,

domum patris tui.

Gen. 12.

offt,

Y.I.

VII. Egredere de terra tua, & de cognatio-

er'ejy" tar.

netua, &dedomo patris tui ,

& veni in ter-

ram,. quam monftravero t1b1

faciamque. te

NT ïam rïon eftis hofpltes & advenæ Ephw.z.

ingentemi magnam, benedicam tibi, & magni-

fed. efhs/ cives Sanctorum & 'domeftici Dei : v.19.

ficabo nomen tuum;, & eris benedhïus

fuperædlflcaü fuper fundamentum Apoftolo-

1f.26

-VHL Vade populus meus, intra in cubicula

rum & Prophetarum, ipfo fummo angularl la-

V.2.

tua, claude oftia tua fuper te, abfcondere mo-

plde Chrifto Jefu.

dlcum ad momentum donec pertraqfeat in-

XXII. Vosautem genus ele&um regale fa- r. Petr. 2,

di natio.

ceraotium, gens fa nfta populus awthtmms

V..

Eph.4

IX. Obfecro vos, ego Vm&us in Dommo ut

ut virtutes annuncietis ejus, qui de tenebris

V.2ií.

digne ambuleüs vocatione ,

qua vocati efüs,

vos'vocavit in admirabile lumen fuum. Qui

cum omni humilitate & manfuetudme ;cum

hquando non populus,

nünc autem populus

patlenüa füpportantes invicem in charitate.

Dei: qui non fecuti fmfemcordiam nunc au-

.X. Obauditeme divini fructus, & quafi ro-

tem mifericordiam cozrfecütl

Ecc!.39.

XXIIT.

Fidelis Deus

1206

v.I1

fà plantata fuper rivos- aquarum fructificate.

per quem vocati r. Cor.x.

Quafi Libanus odorem fuavitatis habete. Flo-

eftis in focietatem Filii ejus Jefu Chrifti Do- v.9.

f0

j f

rete flores quafi lilium ,

& date odorem , &

mini noftri.

frondete in gratiam, & date canticim, & 'be-

XXIV.. Sic in Sion ürmata fum

& in Ecc. 24«

nedicite Dominum in operibus fuis.

civitate fan&ificata fimiliter requievi, & in Vf5

losn.ts.

Xl. Pofui vos, ut eatis, &fru&um atï'era-

Et radicavi in

Jerufalem poteftas mea.

V.16

tis, & fmdus vefïer maneat.

populo honorificato ,

& in

parte Dei mei

heereditas illius, & in plemtudme Sanctorum

Utmhvf

detentio mea.

Pf.83

XH Qlua melior eft dies uua in 'atms tuis

XXV. Pars Dei Hraél fa&a eft manifefta , Eccl.x7.

V.I.

V.I4.

fuper millia, elegi abjectus effe in domo Do-

& omnia opera eorum velut' fol in. confps,&u

mini mei magis, quam hablïare in tabernacu-

Dei, & oculi ejus fine mtermühone infpicien-

tes in vlis eorum.

N

lis peccatorum.

Matth,

AIIL Omnis ,

qui reliquerit domum , vel

XXVI. Hzc dicit Dominus ,

creans te ]a- 1£.43.v.x

19. V.19. fratres, aut forores aut patrem, aumatïem

cob, &formans te Ifrael :

noh timere, quia & feq.

autuxorem, aut ühOo, aut agros, propter no-

red9m1 te, & vocavi te nomine tuo :

meus es

inen meum ,

centuplum acmplet

& v1tam

tu.

Cum tranfieris peraquas, tecum ero;

Seternam nomdebit

cum ambulave-

Gtep.

& flamina non operient itc :

) dxal

"Thren. 3.

XlV. Bonum eft viro, cum portaverit ]u—

ris inigne ,

non combureris ,

& flamma non

j

V.27

um ab adolefcentia fua.

ardeblt in te.

Ex quo honorabilis factus es

Eccl.4

XV. Melius eft;duos effefimul, auam unum,

inoculis meis, & gloriofus ; ego.dilexi te, &

habent enim emolumentum focwt tls fuze; fi

dàbo homines pro te & populos pro anima v.2t.

unus ceciderit, ab altero fulcietur.*

Voe. fol

tua

Jaudem

11

A

Populum iftum formzm mihi ,

G:

tLi€k

mm cecide

11!

& Ls

non habet fublevantem Ie.

ineum narrabit.

.R .t v uolm. ,bþbl ]'[m;. T()WZ l![

-

"

A

Ju-

4

| Biibliotherm lanualig Concionatoriz.

- Sücunditar.

PÍ.83.

V. Quotidie de bonis operibus vos admo- g.Chryf,

$.

* 30

XXVIL Beati qui habitant in domo tua,

nere cupimus, ut perfeCti, confummatis virtu- hom.«. i

£,al

Domine, in fzecula fzeculorum laudabunt te.

tibus vita przedita fpectabiles fa&ti fitis , irre- Gen.

u

$.Regio, XXVIIL Beativiri tui, & beati fervi tui ,

MID

prehenfibiles & finceri, immaculati filii Dei ,

uiftant coram te femper, & audiunt fapien-

& luceatis, ficut luminaria in mundo, fermo-

tiam tuam.

nem vitze habentes, in noftri gloriationem in

Pf.26

"

v.4.

XXIX. Unam petii a Domino, hanc requi-

die Chrifti, ut vel folo afpe&u his propofitis,

ram, utinhabitem in domo Domini, omnibus

qui vobiscum verfantur , ac veftrze fpiritualis

diebus vitze me?e, ut videam voluptatem Do-

fragrantize, veflraeque optimze vitze ac con-

5

"

31

mini, & vifitem templum ejus.

verfationis bonze fint participes.

VI. Attendamus nobis ipfis, ne forte dum S.Clim,

ij]ita:.

anguftam & arduam viam nos pergere afferi- gr.s. &

mus, latam & fpatiofam viam teneamus, nos- ?3-

| Prov.t,

XXX. Quiavocavi, & renuiftis: extendi

que ipfos feducamus. Anguftam tibi viam in-

Y.24.

manum meam, &non fuit, qui afpiceret: de-

dicabit ventris affliCtio, panis inedia,falubre &

Ípexiftis omne confilium meum, & increpatio-

$6

purgativum ignominize poculum, fübfannatio-

nes meas neglexiftis, ego quoque in interitu

nes, illufiones, ludibria, abíciffiones propria-

|^t

veftro ridebo , & fubfannabo, cum vobis id ,

rum voluntatum, offenfarum tolerantia, con-

$(

quod timebatis, evenerit.

Cum irruerit re-

ii

temptus noftri, murmurationum toleratio ,

p

ntina calamitas, & interitus quafi tempeftas

vim fibi in tolerando contumelias inferre, in-

ingruerit, q

jurias fortiter perpeti, detrahentibus non in-

& anguítia.

uando venerit füper vos tribulatio

dignari, contemnentibus te non fuccenfere ,

condemnantibus humilitatem exhibere. Beati,

$8

qui przedi&tam viam pergunt, quoniam ipfo-

dec

Fæmndim;.

i

ver

ler.3.

rum eft regnum colorum.

W

v. I 9.

XXXI. Quomodo ponam te in filios, & tri-

VII. Horum opes funt in paupertate , pof- S.Greg.

buam tibi terram defiderabilem, hzereditatem

feffio in peregrinatione, gloria in contemptu ,

orat. 12,

preeclaram exercituum gentium? & dixi: Pa-

trem vocabisme, &

potentia in infirmitate, foecunditas in coeliba-

poft me ingredi non celf-

tu.

Qui deliciis minime ftudere pro deliciis

$L

fabis.

habent: . qui regni coeleftis gratia humiles

rent

Ezech.

XXXII. Hs»ec .dicit Deus : adhlic'invänient

fin

funt: qui in mundo nihil habent, & fupra

ded

86. Y-37- me domus Ifrael ut faciam eis. . Multiplicabo

mundum exiftunt: quiin carne extra carnem

eos, ut gregem hominum,ut gregem fan&um,

vivunt: qui pro portione Dominum habent :

Mon

ut gregem Jerufalem in folemnuitatibus ejus :

fic erunt civitates defertze plenze gregibus ho-

qui propter regnum ccelefte inopia laborant ,

& propter inopiam regnant.

;

qünmn, & Ícient, quia ego Dominus.

VIII. Ibi diverfa funt officia, & multa exhi-

Thdm."

Ibi omnia tem- ^$5P-

bentur charitatis obfequia.

eAe

$. DL

pus habent, & ad opus fuum quisque ex obe-

fem. j [.4

dientia vadit.

Ibiinfirmus a fortiori fuften-

EX SS. PATRIBUS.

tatur.

Ibi fanus infirmum vifitans , Chrifto

lii

fervire lvetatur.

Ibiunodeficiente, alius lo-

Qualitas.

cum ejus füpplet. Ibifana membra pro de-

ID

bilibus roborantur. Ibi a&tivus pro vacante

laborat, vacans pro laboranteexorat. Ibiha-

bet homo multos pro fe orantes , & in extre-

S.Laur.

rilium animorum , atque Chrifto in fpiri-

mis fe contra diabolum protegentes. Ibi tot

]uft. apu

VO

tu inilitantium proprium hoc eífe cogno-

ur

auxiliarios invenit, quod focios habet.

ep.r.

ut magis belli, quam tranquillitatis

. IX. Vetus eft B. Antonii, admirabilisque Caffian, l.

0.1950

tempus , & potius exerceri laboribus, quam

B

ignavia contabefcere concupifcant.

fententia, monachum, qui poft coenobiale ; 6,,.

|

)

S. Bonav.

propofitum faftigia nititur fublimioris per-

dt

|

II. In hoc differuntlaudabiles religiones &

fectionis attingere, minime debere ab uno

I. de fex,

Q9.,3.

jam collapfze, non quod nullus peccans inlau-

univerfa genera virtutum expetere. Alius

dabilibus reperiatur, fed quod nullus impune

enim Ícientive floribus exornatur, alius di-

peccare finatur, & peccantiaditus przecluda-

Ícretionis ratione robnuftius communitur : al-

tur ftudiofe, ut boni corrigantur, incorrigibi-

les eliminentur.

ter patientize gravitate fündatur: alius hu-

militatis , alius continentize virtute przefer-

S. Greg.

III. Cum aliquis omne, quod habet: omne,

tur, alius fimplicitatis gratia decoratur. Hic

hom.2o. quod vivit:

omne, quod fapit, omnipotenti

magnanimitatis, ille mifericordiz ; . ifte vizi-

in Ezech. Deo novit, holocauftum eft. -

$la

S. Augft,

IV. Quoniam Qi&um eft: fili, accedens ad

lantie, hictaciturnitatis ; ille laboris ftudio

tent

fupereminet czeteros: & idcirco monachum

h

inPG83. fervitutem Dei, fta in timore, & przepara ani-

fpiritualia mella condere cupientem , velut

Mos

mam tuam ad tentationem : accedens quo-

Yerf

que ad fervitutem Dei, ad torcular fe veniffe,

apem prudentiffimam, debere unamquamque

'18

virtutem ab iis, qui eam familiarius poífident

cognofcat. Tribulabitur, conteretur, compri-

decerpere , & in fui pectoris vafe diligenter

metur, nonut in hocfzeculo pereat, fedutin

recondere.

apotþeca -Deo diffluat.

$s

Nece[-

u

9

Titulut. CXXIL Religiofus Status.

n

AVereffitas,

;

$l

quia revera tonfi funt, quibus nec corda , nec

a

;ä

$. B;m.

X. Dignus plane eff morte, qui tibi, Domi-

corpora, nec aliquid mundanum in pro-

f.20. in

ne [ESU, recufat vivere, & mortuus eft: &

prietate reli&um eft ?.

Qu afcenderunt

j

Cant,

de lavacro :

qui tibi non fapit, defipit: & qui curat effe ni-

lavacrum baptifmus eft, de

fi propter te, pro nihiloeft, & nihil eft. Pro-

quo afcendit , qui ad celfitudinem verae

pter temetipfum Deus fecifti omnia, & qui

perfe&ionis intendit ; defcendit autem , qui

ä

vult effe fibi, & non f:ibi, nihil effe incipit in-

fe vitae mancipat inhoneftse.

Omnes ge-

ter omnia.

mellis foetibus, quia verbo pariunt & exem-

S. Hilar.

XI. Ceefari, ait Dominus,

reddendum

eft infoecundus.

lo. Et fterilis non eft in eis, quia nullus

in,

im Mattb;effe, quod csefaris eft: Deo autem, que

k

ejus fünt propria, corpus, animam, volun-

XX. Ecclefiafticus miles , etiamft fpetiali- S.Leo (.4.

tatem ; ab eoenim hzec profecta & aucta re-

bus przeliis poffit fortiter facere, tutius tamen de j:jun-

& facilius dimicabit, fi contra hoftem palam 7* tmer-

tinemus, & proinde condignum eft, ut fe to-

tos reddant, cui debere fe recolunt originem

in acie fteterit, ubinon fuis tantum viribus

& profectum.

certamen ineat, fed fuüb invi&ti regis imperio

fraternis confociatus agminibus bellum uni-

S. Greg.

XII. Pleriquefunt, qui, nifi omnia relique-

L2-ep.6r. rint, falvari apud Deum nullatenus poffunt.

verfale conficiat.

Minore enim difcrimine

S. Cypr.-

XIII. Lubrica fpes eft, quae inter fomenta

multi confligunt cum hofte, quam finguli; nec

»pudLane peccati falvare fe poffe fperat. Incerta eft

citz.

facile patet vulneri locus , quem oppofito

victoria, inter hoftilia arma pugnare, & im-

Ícuto fidei, nom fua tantum, [fed aliorum

ä

poffibilis liberatio eft, flammis circumd

etiam fortitudo defendit ,

ut,

ubi eft una

gri 1

nec ardere.

omnium caufa, fit una victoria.

V

$. B&m.

XIV. Periclitatur caftitas in deliciis, humi-

XXI. Etfii non eadem eít membrorum S,Leof.:,

decon- litas in divitiis, pietas in negotiis, velrit:a,s*ine

omnium pulchritudo, nec in tanta varietate quadrag

ver. ad multiloquio, charitas in fzeculo nequam. Fu-

Cleric.

partium, meritorum poteft effe parilitas, com-

dfég,

gite de medio Babylonis, fugite & falvate

munionem tamen obtinet decoris , connexio

atu 12.

animas veftras.

charitatis. In fan&o enim amore confortes ,

Utilitas.:

etiamfi non iisdem utantur gratize beneficiis,

$: Íanc

. . KV. Secure fperet, poft hanc peregrinatio-

gaudent tamen invicem bonis fuis, & non

rent.]Ju. nem illam fupernam intrare Jerufalem ,. qui-

poteft ab eis extraneum effe , quod diligunt,

--

ftin. e.z. cunque in juftorum congregationem fuerit

quia incremento ditefcunt proprio, qui pro-

j

dedifeipl.vocatus. Magnum quippe ele&ionis indi-

fectu lzetantur alieno.

Of

cium eft, hujus fraternitatis habere confor-

XXIL Centuplam fratrum , fratrumque Caffiau.

ï

tium, facileque ab illa excluditur, qui ab hac

recipiet quantitatem , quisquis patris unius, cell. ult.

fueritfegregatus. Ideo cum omni circumfpe-

vel matris , vel filii pro Chrifti nomine , cha. : !U.

hom,

&ione & animi maturitate fe ftudeat promo-

ritate contempta, in omnium, qui Chrifto fer-

p

viunt, dilec&tionem finceriffimam tranfit, pro

vere, quisquis in Jizec fancta collegia Deo di-

D

cata vocatus eft , -ne diaboli fallacia, aut fui

uno fcilicet tot inveniens patres, fratrefque

negligentia, amoveatur ab illo.

ferventiore ac praeftantiore fibi charitate de-

vin&os. Multiplicata etiam domorum atque

Tbid.

: XVI Tllius coeleftis civitatis ite eft introi-

. tus, ifte nempe eft locus, de quo ait 5. Jacob :

agrorum poffeífione ditabitur, quisquis una

Vere non eft hic aliud, nifi domus Dei, & por-

domo pro Chrifti dile&ione relita, innume-

ra monafteriorum habitacula tanquam pro-

ta coeli. Qui hic viriliter & perfeveranter cer«

taverit, coronabitur illic gloriofe. Ambo ca-

pria poffidebit in quacunque orbis parte velut

ftra Dei, ambo fedes fapientize, ambo Sancto-

in fuzm domus jure fuüccedens. Quomodo

enim non centuplum , &;, fi Domini noftri

yum civitates: qui in hac laudabiliter conver-

!

fatus fuerit, ab illa excludi non poterit.

fententize füperadjici aliquid fas eft, plus

S.Berme. . XVII. Optimum certe caftrum tulifti Chri-

quam centuplum recipit , qui decem vel vi-

sfan L

ginti fervorum minifteria infidia & coattitia

.604'

f.3. dede. fto, f inimicis ejus tradideris clatamvallem.

dit, Eccl. Optimos inde fingulis annis & pretiofos in

derelinquens , tot ingenuorum ac nobilium

oculis füis redditus accipit: & praedam mul-

fpontaneo fulcitur obfequio ?

XXIIL Quz eít ifta, qusefo, tam pre-S.Bern.

tam, quamhoftibus eripit, in hunc munitio-

üis fuze locum folet inducere , & habet fidu-

tiofa margarita, pro qua univerfa dare de-e bor.

ciam multam infortitudine ejus. Ecce enim ,

bemus, id eft, nosmetipfos ( quia totum "* '&

dedit, qui femetipfum obtulit) ut poffimus

quos redemit de manu inimici, & de regioni-

bus congregavit eos ,

a folis qortu & occafu ,

:

eam habere ? Nonne hzc elt religio fan-

ab aquilone & mari.

&a, in qua homo vivit purius, cadit ra-

S.Lau-

XVIiLl. Eft clauftrum hortus conclufus, pa-

rius, furgit velocius , incedit cautius, ir-

ft

rent. Iu-? radifus deliciarum, thalamus nuptialis, cubile

. óe

roratur frequentius , quieícit fecurius , mo-

immaculatum, virtutum fchola, tabernaculum

ritur confidentius , purgat

Mon.con-

fcederis, reclinatorium fponfi, bellatorum fta-

neratur copiofius.

ur citius, remu-

verf.

XXIV. Modica, tran

ütofia , terrena funt , S. Berfne,

€.If.

tio, fan&titatis domus,caftitatis cuítos, pudici-

- tize firmamentum, religionis magifterium , &

ux deferis: maxima, 2eterna, coeleftia funt, €P.114-

obedientize fan&ze fpeculum fingulare.

qu:e appetis. Plus dicam, & vera dicam : tene-

SBermnin XIÍX. Sicut grex tonfarum, inquit. Quam

bras deferis, & lucem ingrederis: de profundo

flu& um emergis ad portum , & de mifera fer-

e.4. Cant, bene monachi tonfis ovibus comparagtu: )

e

Vitus

6

-

Bz'blio:;älzecæ AManualis| Concionatorig.

$b

& triftia, & loeta, conimunia effeomnium ex-

virtute ad felicem libertatem afpiras , & de

j Á

morte denique tranfis ad vitam.

iftiment.

Quipde & moeror fácilius. fugatur,

dic.

Dignitas.

cum pro virili fua omnes comportent onera,

S Hïei. »XXV. Gaudeas,

mater tuolongo martyrio

ltitizeque occafiones habent innumeras, non

€p.27. 1D- coron

Epitaph.

ata eft; nonífolum enim effufio fangui-

infuis quisque geítientes. .

S.Paula.

nis in martyrio reputatur, fed devotze quoque

XXXil. In. ecclefia letum , in quo quie- S.Bern.

mentis fervitus . immaculata ,

quotidianum

fcitur, clauftra exiftimo effe; & monafte- f.46. in

martyrium eft.

4

ria, in quibüs quiete a curis vivitur fzecu- "n*

S. Befno

1.r.

e

— AXVI.. Quid fibi vult, quod eadem pr

omif;

li, & follicitudinibus vite. Atque is lettus

fio fa&a eft pauperibus & martyribus , nifi

floridus demonftratur ,

um exemplis & in-

Sanct,

quia vere martyrii genus eft paupertas volun-

ftitutis Patrum ,. tanquam. quibusdanf bene

taria? quod enim martyrium gravius eft,

olentibus floribus ,

fratrum ,»,vconverfatio &

quám inter epulas efurire, inter veftes multas

vita refulget. .

4

- XXXIII. In humanis r

e

& pretiofas, quas offert mundus, quas oftentat

,b'us, '& in hac pe- S.Laur,'

malignus, quas defiderat ipfe nofter appeti-

regrinatione, nihil tam efficaciter gerit in luftin. de

onait,

tus, algere ?. an non merito coronabitur, qui

fe imaginem cóleítis patrize ,quam mohna-

erfect,

— fic certaverit, mundum abjiciens promittea-

ftica. converfatio, : &

6

tui-dicata.:

j

ilcongregatio divino A

tem, irridens, inimicum tentantem, &, quod

gloriofius eft, de ipfo triumphans, & crucifi-

XXXIV. Confi

Q—]tö DEUS gratiam religio- Idem c.9

$ X

It

gens concupifcentiam prurientem ?

nis hominibus occultavit:, :ne,. fi cogno- vit.

T

IQ. f.30,

XXVIL. Genus martyriieft, fpiritu fa&a

Íceretur . ejus

felicitas , -omnes ad. eam

in Cant,

carnis inortificare, illo nimirum, quo mem-

confugerent.

bil

XXXV. Sapientia ,

quos 'alligaverit , '&S.Aug.m :

bra caeduntur, horrote quidþm« mitius , fed

diuturnitate moleftius.

exercitatoriis quibusdam Jaboribus edomue-€P.37-

Gloffa

AXVIIL . Alii vovent vitulos ,. alii arietes ;

rit, folvit poftea, liberatisque fefe donat ad

apudPlat, vel domos, Nazarzeus feipfum. Hoc eft Naza-

fruendum ; & quos primo temporalibus .ne-

la.c.8. yoeivotum, quod eftfuper omne votum : fi-

| ii

xibus erudierit, poft zeternis amplexibus al-

lius enim vel filia, vel pecus extra nos eft: fe-

ligat. Quo vinculonec jucundius, nec foli-

ipfum vero Deo offerre , non alieno labore,

r

dius cogitari quidquam poteft.-...Primse 'hoec

L

fed proprio placere, P.

C

aliquantulum düra confiteor, illa vero ultima

T

--

' tius omnibus votis.

*rfe&ius eft, & eminen-

7

ER

[ d

nec dura dixerim, quia dulciflima fünt : .. nec

S.Bern.f.

XXIX. Quis fzecul

aris honor excogitari þo-—

mollia, quia firmiflima. . Vincula 'vero: hujus

Eccenos teft.,

M n a a

- qui non prorfus in tantze fublimitatis

mundi afperitatem habent veram, jucundita-

teliq.

comparatione vilefcat ? non unius fiquidem

tem falfam, incertam voluptatem, durum la-

civitatis aut populi, feuregionis unius, fed

borem, timidam quietem, tam. plenam mife-

univerfitatis judices. habent przefidere cum

rize, fpem beatitudinis inanem. . His tu ne in-

l

Chrifto. Nec folum homines, fed ipfos ange-

feras collum, & manus, & pedes:

los judicabunt, qui parentem ad modicum va-

y

porem przefentis glorize dedignantes; & exuf-

1 E»!UZ'ZZ'L*[ZI. j

N

bt

flantes, improperium Chrifti univerfis mundi

XXXVi; 0

| $

mnis fervitüus amaritudine

vple-;

na eft, omnes fervili conditioneligati & fer- S.Agg.(

præferünt titulis digïlitatulïl.

lt

viunt, & murmurant. Nolite timere illius Do- inPf.g9.

l,

-ä'ucunditm.

mini fervitutem. — Non erit ibi gemitus , non

S.Laur.-

Juftin, in

XXX. Nemo procul dubio explicar

P valet,

murmur,nonindignatio ; magna felicitas eft ;

l.de obed

.quanto repleatur gaudio, quanta potiatur pa-

effe in domo ifta fervum , etfi cam compedi-

[]

C.I8.

ce, quibus fpiritualibus reficiatur deliciis, &

bus.. Libera fervitus eft apud Dominum ;.1i-

quot divinis quotidie illuftretur fplendoribus,

bera fervitus, ubi non neceífitas, fed charitas

j

il

qui deliberato animo & coelefti infpiratione

fervit. Simul esfervus &liber : fervus, quia

afflatus renunciat fponte fzeculo, fecedit in

fattus es.; liber, quia amoris a Deo, a quo

X(E

clauftro; & militat Deo,, nihil terrenum am-

factuses. , Noli fervire cum murmure ; non

biens,nihil témporale poffidens; nihilque quod

enim id agunt murmura tua , utnon fervias,

amorem fuum vendic

fed ut magis fervus fervias.Servus es Domini,

: fervans.

gre queat,omnino re-

S.Chry

libertus es Domini ; non te fic quzeras manu-

XXXL Una ibi voluptas, una jucunditas ,

mitti, ut recedas de domo manumifforis tui.-

X

in apol

vit. Mon,

unze delicize,unum defiderium,una fpes omni-

XXXVIL Qauoniam fi abundat tribulatio 9.Bern.in

*

—

l3,

bus ineft. Tbi veluti quadam ex regula &libra

veftra pro eo, abundabit. confolatio veftra

ui

habitat,

cuncta funt diligentiffime ordinata, nulla ibi

per eum, ut ineo delectetur anima, quze in his

13. .

inzequalitas; czeterum ordo füummus & mo-

renuit folari, Apud ipfam namque ipfa quo-

n

deratio, & convenientia, & ineffabilis concor-

que tribulatio, magna quzedam confolatio po-

dize fervandze diligentia, jugisque ac perpetua

terit inveniri. Nonne caim certum eft, fupra

At

leetitive materia. lllic folum videas id perfe&te

vires humanas, ultra naturam, contra con-

|

contingere', nusquam alibi, non modo quod

i

fuetudinem effe, quze fuftinetis ? alius igitur

proefentia omnia contemnant, omnemque a fe

poterat ifta, ille fine dubio, qui fecundum

rixze & pugnoe materiam abfcindant, certiffi-

Apoftolum portat omnia verbo virtutis fuoe.

maque coeleftium - bonorum fpe beati fint ,

Quid igitur timendur nobis, fi adeft, qui per-

j

fed quod ea quoque;' quze fingulis contingant,

tat omnia,

y.

XXXVIIL

Titulus CX XIT.. Religiofus Status

S. Bern.

-XXXVII. Neceffe eft, ut un&io fpiritualis

Dignitar

x. dede- G'I'atlæ adjuvet infirmitatem noítram , obfer-

e

dic. Eccl. Vanmvum & multimodze poenitentizé cruces,

XII. Magnus honor, magna gloria, tibi fer-

devotionis fuze g

gratia leniens :

quia nec fine

vire, & omnia propter te contemnere

1.3. €. fG.

-cruce fequi Cnmitum, & fine unctione, crucis

XIIL O facer ftatus religiofi familiatus, S.z.

L

alperitatem ferre quis poffet. -

Hinc eft, quod

qui hominem angelis reddit æqualem DEO Ibid. $. 5.

i

1nulti abominantur ,

& fugiunt poenitentiam,

lacabilem, dæmombus terribilem , & cun-

crucem quidem Vldentes

fed non videntes

€tis fidelibus commendabilem.

unctionem. Vos qui exp erti eítis ,

ecce Ícitis,

XIV. Non nunquam mihi videri debet fer-

quia vere crux noftra inun&ta eft, &per gra-

vire tibi, fed hoc potius magnum mihi, & mi- Ibid. $..

tiam fpiritus adjuvantis fuavis & delectabilis

randum apparet ,

quod tam pauperem & in-

ä

eft peenitentia noftra, &, ut ita dicam, ama-

1

d1gnum dignarisin fervum recipere, dilecis

ritudo noítra dulcnïïma

fervis tuis adunare.

lr

1, de

as

u

:7uczmdzm.r

EX LIBELLÓ DE IMITATIONE

ü

CHRISTI.

—

XV. Invement fuaviffimam Spmtus fancti

confolationem , qui pro amore tuo omnem bid. $.5.

szlz la.

SS

10j

äfg

Lr.e.

carnalem adjecermt deletctationem.' Confe- ,

17. IHabltus & tonfura modicum conferunt :

quentur magnam mentis libertatem, qui ar-

$.2.

fed mutatio morum, & integra mortifi-

&am pro nomine tuoingrediuntur viam , &

n

catio paffionum verum faciunt religiofum.

omnem mundanam neglexerint curam.;

D

Tbid. S.r.

II Si vis debite ftare & pr oficere teneas te

XVI. O grata & jucunda Dei fervitus

ua

g;

tanquam exulem & peregrinum fuper terram.

homo veraciter efficitur liber & fanttus.

Ibid, S.6.

Oportet te ftultum fieri propter Chriftum , fi

XVII. Quam dulce & jucundum eft, videre

«s

vir religiofam ducere vitam.

Tbid. S$ 3

fervidos & devotos fratres, bene mongeratosi t. 6,25,

L]

III. Ad ferviendum venifti,

non ad reven-

& dlfaphnatos.

$3

' dum ; ad patiendum & laborandum fcias te

vocatum, non ad otiandum &fabulandum.

Y

$. V.

ä*ï

lr. c.r8.

IV. O quantus fervor omnium religioforum

8

EXXEMPEXN

in principio fuze inftitutionis fuit ! O quan-

ta devotio orationis ! quanta semulatio vir-

|

tutis! quam magna difciplina viguit! quanta

J'ocatio.

reverentia & obedientia füb regula magiftri

in omnibus effloruit! teftantur adhuc veiügla

um S Fr anmfcus adhue fiecularis paupe- S. Bcnav.

ld

g^

derelicta, quod vere viri fan&ti & perfecti fue-

ri cuidam fuas veftes amore Dei donaf- z. vit.

runt,

qui tam ftrenue militantes , mundum

fet, proxima notte fibi vifus eft in amplum »a-

latmm ductus ,

fupplantaverunt

in quo ampliffima aula variis

bf C.rg.

V. Vita boni religiofi omnibus Vn'tatlbus

armis cruce Chmfh infignitis referta cerneba-

S

poliere debet, ut fit talis interius, quahs Vlde-

tur. Quserenti autem, cujus effent? refponfum

tur hominibus exterius.

eft ,

V

omnia ad 1pfum pertinere, militesque

; ï. 02)0

V1. Efto vigilans & diligens in. De1 fervu*ao

1püus Quare foranium de militia profana in-

p

S.1.

& cogita frequenter, ad quid venifti ? & cur

terpretatus ad Apulize Comitem,fub cujus au-

feculum reliquifti? nonne ut Deo fervires, &

fpiciis militare decreverat, fe cuntuht verum

|

eo in itinere fic iterum Chriftus eum allocu-

fpiritualis homo fieres ? igitur ad profe&um

ferveas.

tus eft : Francifce, uter tibi melius facere po-

lbid. $..

VIL Quomodo faciunt tam multi alii reli-

teft, dominus, anfervus ? dives, an pauper :

l

iofi , quifatis arctati funt fub difciplina clau-

Cumque Francifcus, quod erat, refpondiffet,

j

rali? raro exeunt, abftra&e vivunt, pauper-

fubjecit Chriftus :

Cur ergo pro fervo Domi-

rime comedunt, groffe veftiuntur, multum la-

num reliquis, & pro paupere homine divitem

borant, parum loquuntur, diu vigilant, matu-

DEUM? Ad quam vocem Francifcus, quid

xefurgunt, orationes prolongant, frequenter

ergo, ait, facere me jubes? Cui iterum Chri-

legunt, & fein omni difciplina cuftodiunt.. Et

ftus refpondlt Redi in patriam tuam, quod

ideo turpe effet, ut tu. deberes in tam fan&o

enim vidifti ,

nihil temporale indicat ,

nec

etn

opere pigritare, ubi tanta multltudo reugmfo-

humana-* fed divina ope in te complendum

Qui

L'

rum incipit Deo jubilare.

eft.

ltz !

9. C€,

$

6.

VIII. Vere vita boni monachi crux eft , fed,

H. Monetus cum diu Reginaldi Dominicani Antontus

|

:

.

dux paradïü

conciones declinaffet ,

tandem fociorum im- Senenf.in

?

- Utiltas.

portunitate ad unam tra&us , Uubi illa verba :

Chron.

3

C€,IO.

IX Habebunt gratiam magnam, qui fpon-

Ecce video coelos apertos: explicari, & fibi

S

te fe fubjecerint tuze fanctiffimze fervituti.

quoque nunc patere audivit, ita commotus

:2

Àbid

-X. O ample&endum & femper optandum

eft, ut mox finita concione Reginaldum

fervitium, quo fummum promeretur bonum,

adlent eique propofitum religionis intrandze

& gaudium acquiritur fine fine manfurum.

aperuerit.

Lt

e.251

EU Religiofus fervidus omnia bene portat

HI. S. Nicolaus Tolentinas audiens occa- Surius

S .

& capit, quæ 1111 jubentur.

fione jllorum verborum : Nolite diligere !9* Sept.

munduni,

Bibliothece BManualis: Concionatoria;

mundum: ab Auguftiniano quodam prdi-

theo vidiffent. Deus feni cuidam fancto San-

catore veritatem mundi magno fervore expli-

&os illius monafterii vita functos. videre cu-

U

cari, poít concionem ftatim concionatorem

pienti, inter illos etiam S. Dofitheum figulari

f

adiit, fummisque precibus in o

gloria fulgentem oftendit, utpote quam fingu-

4

;*dingm admit-

laris obedientize ftudio meruiffet.

ti petiit.

Platus

ÍV. Andreas

Virdunenfis Archidiaconus í

X. Fr. /Egidius ex ordine S. Francifci, pe- Platus

Z

l3.€.38. cum Claramvallem veniffet, illius coenobii

tenti confilium de religionis ingreffu, refpon- l1. c.49.

dit: Dic mihi, fi mendicus certo fciret, alicubi

Id

pietatem & ordinem przefens infpecturus, ad-

miffus in capitulum, ubi monachorum ordi-

magnum thefaurum]latere, an confultaret ,

,nem, quietem, & habitum angelicum vidit ,

num eéundem expediret eifodere ? cumque is

negaffet , quanto igitur, inquit, alacrius &

adeo 'incitatus eft ad fefe iisdem aggregan-

|

dum, ut nec ad fua ordinanda domum redire

promptius debent homines ad infinitum il-

voluerit.

lum Dei thefaurum accurrere, in quo folo fünt

Iil

Tb,c.ult,:

V. Rolandus vir nobilis cum totum diem

vera & seterne divitiae.

(

. quondam inter epulas, ludos, choreas, veftitu

XI. S. Anfelmus quondam extra fenfum ra- Ibid, -

&

pretiofo indutus confumfiffet, tandem vefpere

ptus, vidit fluvium immanem & pr?ecipitem,

Jhid.

ad fe reverfus cogitavit, quo omnia hujus diei

in quem omnes fordes mundi confluxerunt,

H]

gaudia abiiffent ? reputansque, ficut dies ifta

& a quibus paífim viri, foeminzeque abripe-

abierat, ita reliquam quoque vitam abituram

rentur ac pafcerentur: poítea vero amplum

f

cum fua felicitate , nihilque prazeter poeniten-

& fpatiofum caftrum vidit, cujus parietes ar-

tiam & dolorem manfurum, poftero die reli-

gento obducti, hortus amceniffimus, aér pla-

gionem ingreffus eft..

cidiffimus, & omnia alia adeo jucunda &fua-

Lbid.

ïä

VI. Petrus Confalvus Epifcopi Valentini

via erant , ut nihil ad felicitatem defiderari

Nepos, cum opima beneficia patrui diu ad de-

;polfet.' Et per hoc quidem clauftrum religio-

licias & inanem faftum adhibuiffet, tandem,

nem, per fluvium vero illum, mundum fi

gpifi-

ubi cum fociis equo fuperbo per urbem ve-

cari intelligebat.

&us, ab eodem in lutum excuffus, ideoque à

XII. S. Gregorius Magnus ab ineunte zeta- 1demin

fpe&atoribus procaciter irrifus eft , fic fecum

te monafticam vitam profeffus eft, itaque amo- P'2cem»

decernere coepit: Quandoquidem, o munde,

rem ejus retinuit , ut etiam ecclefize Diaco- '

egoate, cul tam fideliter fervivi, tam male

nus creatus & Legatus Apoftolicus Con-

a Vi*av

tractor, ego quoque te viciffim, ut mereris ,

ftantinopolim declaratus , .noluerit - difcede-

fe

traCtabo. Itaque eodem momento conftüituit ,

re, nifi cum aliquot monachorum comita-

fe religionem S. Dominici ingreffurum, quod

tu, ut quafi monalfterium fecum circum-

D

ferret.

M

& poitero die cum omn

i

ium admiratione

proeftitit.

| Ht Sor,

Utilitas.

Dignitas.

j

4 num,

m

ui

— VIi. Invitis Patrum legitur, quod quidam

1

viderit eandem gratiam defcendentem fuper

XII. CumS. Clara profeffionem cum vfdis Vit. p.2.

Y

eum, qui habitum religionis affumpfit, & fu-

fororibus feciffet, apparuit illi Chriftus in for- cap.24.

t

H

S. Thom.

per eum, qui baptizatur.

Quod tamen, tefte

ma pulcherrimi juvenis , qui depofita corona

S. Thoma, non ideo fit, quod talis à fatisfa-

ex floribus immarceffibilibus , pofuit eam in

Ul

n

2. q.189.

Gione liberetur , fed quia eoipfo, quod vo-

capite S. Clarze, in fignum, quod eam denuo

A

8.3. ad

Qu

?'luntatem fuam

in fervitutem redigit pro-

acceptaret in fponfam, ficut illa fe denuo illi

pter Deum , plenarie jam pro omni pecca-

confecraverat in aCu profeffionis.

f

T

to fatisfecit.

XIV. In Lucka, domo ordinis Ciftercien- Pratum

(t

Lanciz,

VHI. S. Simeon Salus cum Joanne focio

fis, converfus quidam Rudolphus nomine , fpir. L.g.

Vita

opufc. 1. habitum fufcepturusà S. Nicone monafterii

poft matutinum ftans & orans fub dio, vi-€:!8.

Bilths(. C

thsf

0,2I.

dit Chriftum in cruce pendentem, & cum eo

Dïx! C 30 vi

praefeCto , audiviffet a fratribus : ftati eftis,

quoniam cras regenerabimini, & mundi effi-

quindecim alios , partim facerdotes, partim

ciemini, ficut nati eftis, ab omni peccato, ac fi

laicos crucifixos ; cumque quoefiviffet, quid

t

fibi portenderet ifthzec vifio ? refponfum ei

Iw

diehoc effetis baptizati: cucurrit ad S. Nico-

nem, rogavitque, ne fe denuo baptizari per-

eft, hos folos ex ordine illo effe vere religio-

n

mitteret, cui S. Nicon refpondit: Re&e dixe-

fos, cum ipfo Chrifto crucifixos, feque illius

i

runt fratres; etenim fi Deo placuerit ,. cras

paffioni conformare.

)

d

fancto & angelico habitu te induam, Quo facto

li

Simeon Joanni dixit: Ex quo Dei fervus nos

(

eo habitu induit , intrinfecus inflammor ne-

eJucunditas.

üp

fcio unde, & quzerit anima mea neminem vi-

XV. S. Romualdus de fe confeffus eft : Vi- Engelgr.

dere, alloqui & audire.

Xi centum annis in religione, & quidem

e commn.

Pa |

S, Dorot,

Confeff.

p' 2' L 3. tmh

»X,

IX. S. Dofitheus Tribuni cujusdam filius ,

infumma aufteritate, viginti vero in fzeculo ,

h, 680 C[m

cum poft quinquennium in fervitio Infirmo-

fed eheu! quam longa & mifera hzec mihi

lt

rum fub difciplina 'S. Dorothéi tranfactum,

vitze tempora ! quam brevia & jucunda illa

)

Cii

moriturus ab hoc audiviffet : Vadein pace, fi-

religionis fuere.

ïch

li, & te Trinitati praefenta, nec non DEUM

XVI. Suatocopius rex Bohemis»e & Mora- Ibid.

pro nobis precare: mirantibus hoc dictum

vize ab Arnulpho.Imper. przelio vi&us , cum

teti

quo

fratribus, utpote qui nihil fpeciale in Dofi-

eegre evaliffet, in eremum fugitjbique in fum-

paui

ia

C

e

-

Tiluus CX X11 Re!igz'ofm Statur.

9

3nà paupertate inter Anachoretas reliquam vi-

. V. Cum anno r594. in tota Gallia* decre; Annal. À-

tam exegit. Morti proximus expofuit, quis

tum de Societate ejicienda emanaffet, difcipu- quit 1594

fuerit, atque effufis copiofis lachrymis dixit

li noftri tanto ejusdem amore fuccenfi fünt, ut € 95

[j

adftantibus, nullam regni fortünam folitudinis

Ruthenis fupra triginta , Auícize vero viginti

Pity

tanquillitati praeferendam , veram fe vitam in

juvenes felectiffmi eandem expetierint , aut

Il C,*Q:

caula duxiffe , in aula mortem.

cum noftris,aut pro noftris morituri.

Ibid,

XVIIL. Carolus V. dicere folebat, in feceffu

VI. P. Cornelius Vishaveeus, cum multisHift Soc.

religionem perfuafiffet , rogavit tandem L 4n. 4o.

illo ad S. Hieronymi monafterium plus uno

die liquide voluptatis & finceri gaudi fe

a*

Deum, ut fibi quoque aliquam oftenderet, & -

percepiffe, quam ex omnibus aulze deliciis,

audivit clare interius vocem : Lovanium iret,

vi&oriis ac triumphis.

ibi fe angelicos homines reperturum , illos

ET

XVIII. S. Scholaftica dicere folebat : fi dul-

fequeretur. lvitille, reperit nolftros , fecit

cedo, quam Deus abfcondit fervis fuis, nota

exercitia, füfceptus eft.-

li

effet fecularibus , monafteria , non caperent

VII. P. Claudius Aquaviva, cum ei etiam Plat. l, 3.

eos, qui Deo fervire vellent.

in mentem fuiífet illud Domini di&tum: Ovzs . 38.

Ibid.

mes» vocem meam audiunt; fimul invafit

XIX. B. Maria Magdalena de Urfinis novi-

tiis Proefecta, fi forte eas ridentes confpexiffet

eum timor, ne fi coelefti illi confilio non obe-

]eto vultu ad eas dicebat

Ridete, filiolze

diret, noneffet ex ovibus Chrifti. Quaim ob

me2 , ridete , quia. jufta vobis caufa ridendi

caufam eadem hora ac pene momento ad . no-

j

& gaudendi eft, dum mundi flu&ibus ereptze,

: ftros venit , feque eistoto animo addixitf.r

in portum hunc fecuriffimum translatze eftis ;

p

non enim fecit taliter omni nationi.

Dignitas.

$. VI.

VHï.»De B. Aloyfio dicit S.Maria Magdaïe- Vïta.

na dePazzis : o quantam gloriam habet Aloy- « 6

liemin

fius filius Ignatii! nunquam credidiffem , nifi

QO

| EXEMPLA DOME : TICA.

2

,[l

V OCthiOs

illam mihi monftraffet Jefus ineus. Ego vel-

- lem poffeire per totum mundum , & dicere ,

Francifcus Borgia Ifabellae Reginze Hi-

Vita,

IS

Aloyfium effe magnum Sanctum , & vellem

fpanize funus Granatam deducens,cum

- poffe monftrare unicuique ipfius gloriam , ut

feretro aperto adeo immutatum vidiffet , va-

Deus glorificaretur. Habet tantam gloriam ,

nitatem rerum mundanarum inde coll

4

igells,

- quia operatus eft interne. Quis poffet unquam

Societati noftrze nomen dedit.

. explicare valorem & virtutem operum inter-

Hift. Soc,

II. P. Joannes Nunnius facerdos B. Virgi-

noriím? non eít comparatio aliqua interni

|

l. 4. num, nem rogavit, utvitve modum fibi patefaceret ;

cum externo.Aloyfius fuit Martyr incognitus.

3344 —

unde apparuitilli B. Virgo, cum P. Petro Fa-

1X. De P. Balthafare Alvarez revelavit Vira P,

Vit. 94

broadítante , jubetque Conimbricam adire ,

Deus S. Therefize , eo tempore nullum fuiffe Aiv. c.IL..

054j

Eïk'

ibique rationem. vitx:€ ab hoc Patre ediícere.

in tam fublimi perfectionis gradu conftitutum,

Fecit id Nunnius , & Conimbricam ingreffus ,

quam ipfe fuerit.

Fabrum ftatim e facie novit , a quo monitus,

labores potius pro Chrifto expetere, quam

Jucundi taf,—

quietis proprize dulcedinem quaerere, in ge-

nua procidit , ardentibusque precibus in So-

X. Guilielmus Elfinftonius Scotus, cum vix Platus

cietatem admitti petiit.

menfe in Societate transacto in morbum ]1e-1 ,

Pulnm

a

6 3T^

fþ!'l'. Lal À

Vita

III. P. Francifcus Ribera DoctorTheologize,

thalemincidiffet,incredibilem femper & vultu

AT

Battha,. cum P. Martino Guttierio ipfum vifitanti di-

& geftu,& verbis alacritatem przefetulit, cum

—

- Álv.c.30. xiffet, fe decróviffe, prope facellum quoddam

fatiari non poffet gratiis Deo agendis, quod ia

B. Virginis vitam privatam inter preces &

focietate moreretur. Vifis poftea Angelis , &

T

ftudia vivere, & certis temporibus ad concio-

accepto ab Angelo cuftode nuntio , quod per

nes babendas excurrere , Guttierius vero re-

purgatorium effet tranfiturus, tanta dulcedine

fpondiffet : Domine Doctor , placet quidem

& fervore completus eft , ut corpus ipfum , li-

I

hoc propofitum , fed quis tunc fibi optimum

cet morbi gravitate fra&tum, infolitis motibus,

pignus, quod habet , retinebit , propriam fci-

tuper lectum cum omnium admiratione exili-

licet voluntatem ? . FH?ec vox ita cor ejus pe-

ret. Ínter quze gaudia repente confiftens ,

tanquam placidiffimo fomno confopitus , fvi-

:

M

netravit, ut relito mundo, Societatem üt

/

ingreffus.

ritum exhalavit.

IV. Ludovicus Corbinells civis floren-

XI. S. Ignatius adeo lzetus femper ac' exul- Lyrzeus

Enpu

iiif't; Soc.

je conl

.2.1.3.

tinus nobilis , natura triftiori, fed acri judicio,

tans extiterat, ut diceret,)non minus effe mira- spotht,

Confeä'-

nc 680

cum medicus ei fuafiffet, ut lzetitize ferio fe da-

culum, videre moeftum religiofum, qui aliud

:

ret, fi diu vivere vellet, affumptis fiditlimis fo-

nihil, quam Deum, quserat , quam deprehen-

clis , totius fere Italize , Hifpanize , & Gallize

dere lzetum aliquem peccatorem,qui alia prze-

locos jucundi(fimos invifit, Venit tandem Lu-

ter Deum quzrit.Hine cum FrancifcumCofte-

tetiam , ubi torneamento regio interfuit , in

rum Tironem etiamnum ad rifüum pronum

fj

quo cum vidiffet Henricum II. in oculo ictum,

advertiffet, eundem, dum quondam attu rifit-

paulo poft deceffiffe, mundi vanitatem agno-

fet, adfe vocavit , dixitque : Francifce , audio

Ícens , nuntium eidemm remifit , Societatem-

te femperridere. Et ego dicotibi , fili mi , ut

que amplexus eft.

rideás & goudeas in' Domino fe

mper.

Re-

R, P.

L

Eohn. Ab. Man. Tom. 111.

N

! -ligio-

DK RUREARIEINE L RATA IT 1 g O TRERSPG IT m

-

:

"

fo

be[iot/zscæ AMauualis Canca;omtoriæ

liofus enim nullam triftitize caufam habet ,

religiofi , licet fecundum fe debiles , fi bene-

fed multam letitixz ; quapropter denuo dico

cohsreant , & uniantur, omnia fuftinent ,

tibi , femper fis lzetus & hilaris in Domino.

trahunt, & vincunt.

Éngelgr.

XII. Card. Bellarminus dicere de feipfo fo-

X. Sicut corporis membra, cum multaS. Maear,

i

in comm.lebat: cum effem religiofus , nefciebam, quid

fint, unum tamen faciuntcorpus , & fe mu-hem. 3.

con£.S. I- in vita effettriftitia ; fa&tus Cardinalis, nelcio,

tuo juvant, dum unuinquodque proprio fun-

quid fit lzetitia.

gitur officio ; jic & religiofi fibi invicem

cedunt, & qui legit , orantem amore &

gaudio complettitur, fecum hoc reputans,

$. VIE

quia pro fe precatur.

SIMILITUDINES,.

X1. Sicut numus attritus , & diminutus , fi Plat. 1, z,

folus fit , rejicitur : fi autem inter duo, triave 029*

Qualitas.

milla nummorum offeratur, accipitur ; fic

5 n

,

homines imperfetti, etfi alioquin per fe parum

b o

cut vites & aliz teneriores arbufculee

grati fint, fi tamen in religione cum aliis per-

.Piat. Lr, L. SI

cap. 30.

vinciri folent ad ftipites, ut ab illis

fectis conjungantur , hoc lucrum faciunt, ut

fuftententur ; fic homines infirmi , & in con-

aliorum abundantia ipforum fuppleat fuble-

ftanftes per vota alligant fe Deo , ut ab il-

$

vetque inopiam.

lo conferventur & ftabiliantur.

XIL Sicutproci, cum virginem nuptamlbid.c 3.

II Sicutii, quicarnis & rerum terrenarum

vident , alio cogitationes transferunt; fic cum

Idem c,31

curze fe dedunt , toto animo in ea defixi hae-

hoftes noftri Deo in religione non defponfa-

rent ; fic qui anim?e curam fufceperunt , folis

tos vident, fpes quodammodo illis przecidi-

rebus fpiritualibus fe impendunt.

Ti |

tur nos rebus terrenis implicandi, atque ob

61

S- Ch m

III. Sicut e fummo montis vertice profpe-

id ipfum fzepe folicitare nos deferunt , ne ni-

foft, hom, Ctantibus omnia pufilla videntur; fic religiofi

hil aliud. confequantur, quam ut cum fuo ip-

xs.

animoin colis habitantes omnia terrena quafi

forum cruciatu coronam nobis augeant,

adpop. parva, & vilia gaudia defpiciunt.

XIIIT. -Sicut cum quis fecandus eft , alligariS. Anfelm

IV. Sicut is, qui in cruce pendet , necquid

cupit , & licet poftea , dum fecatur , clamet ,. 1. fimil,

Plat. 1' 20

cap, 1z, Ante oculosagatur attendit, nec de craftino fo-

ut folvatur , non tamen vult exaudiri , ficque

ä

Ditc

licitus eft , nec ullius rei cupiditate tenetur ;

proficit ei fe&io etiam invito animo admif-

itareligiofus mundo crucifixus nihil jam

ía; hic quiab initio iponte religionisjugum

terrenam curat, fed tota mente coleftibus

fufcipit., etiam dein incidant , a quibus volun-

inhiat bonis.

i

tas abhorret, perferttamen , qui vin&us eft ,

S. Bern.

V. Sicut vetus taberaaculum foris faga ci-

& illud ipfum medicamentum , quamquam

inferm. licina & pellibus arietum veftitum , intus au-

non adeo libenti animo receptum , prodeft ta-

Ecce nostem totum inauratum erat ; ita Religiofus ex-

il

reliq.

men , &.fanitatem affert, quam fortaffe

u$

terius vili quidem habitu veftitus , fed intus

folutus refugiffet , ut denique compulfo

aurea charitate, aliisque virtutibus pulcherri-

morbo gaudeat etiam , fibi non aliter li-

me exornatus elt.

cuiffe.

Pht, L ;,.. VL Sicut in coena, quze ex multorum fym-

XIV. Sicut Regis filius, qui advfuturumPiæt". l. z.

regnum nutritur,ea ex fpe tum deletctationem eap. 32.

cap.28g, bola & contributione inftituitur,lautior fit tra-

&atio, quam 1 ab unoinftruatur ; fic religiofi,

magnam, tum altitadinem animi concipit , ut

licet finguli boni fint, meliores tamen fiunt,

humiliora ac fordidiora averfetur , fic religio-

fi in unum fint collecti,quia cum unusquisque

füs, dum fe ad agnum coelefte deftinatum co-

aliquid virtutis ac prudentiz€ habeat, fi id

gitat omnia, quze mundus offert, tanquam

in commune conferant, perfe&tius quid e

dignitate fua inferiora ,

i

M

Th

cietur.

m-

| gene,äofo- animi im-

D

Ti5

petu rejicit.

ié.

VII. Sicut navigii tabul

" ,fi folitariæ'fint ;

XV. Sicut agricola vineam , & paftor. gre-1

bid.c.gg,

(48,

parum poffunt ; conjunctze vero plurimum va-

Md

gem fuum curant, nullique labori ac difficul-

lent ad navigationem peragendam ; & lapi-

tati cedunt ob commoda , qux inde perci-

des feorfim accepti nihil profunt, conjun&i

piunt; fic Deus non folum ob fuam bonita-

vero pulcherrimum zedificium faciunt ; fic re-

tem fan(tis gregibus & vinez religioforum

ligiofi, etiamfi fecundum fe non plus valeant,

hominum providentiam fuam impertit , fed

quam quantum in unoquoque eft roboris &

ob aliquam quodammodo utilitatem fnuam ,

virtutis, conjun&i tamen, alterius ope ac vir-

undea S. Paulo vocantur vas fant&ificatum 2. Tim. 1.

tute non modice adjuvantur.

in honorem, & utile Domino.

Tbid,

VIII. Sicut viridis ftipes , etfiper fein igne

ardere difficulter poffit, inter alios tamen ar-

| XVI. Sicut in magna domo domeftici Xnonïb'ïd.- '34;

dentes ftipites eadem flamma facile conflragat;

tantum a patre ac domino , fed etiam a ma-

fic proríus evenit in Religiofis, qui etfi fepara-

trefamilias gignuntur, aluntur, educantur,

tim degentes langueant, aliis charitate accen-

ac reguntur ; ita religiofi non tantum a Deo,

fis mixti, facile eorum confuetudine , corta-

!

fed etiam a S. DEI Matre foventur, ac pro-

$4

tione atque exemplis incalefcunt.

teguntur.

Tbid

IX. Sicut in fune torto fingula fila tenuia.

XVII. Sicut, cum homo gignitur , neceffeIdem 1, 2.

funt , connexa tamen & implicata maximas

eft , ut omnia ei tribuantur, qu?e funt ad ho-*- 9.

ijta cum

moles 'trahbunt, difficileque rumpuntur; fic

F

mTmàünis conftitutionem gecefïaria ;

Deus

*

li

Tituus C X X.Ll I Reh'giqfqr Statw.

Deus hominem ad religiofum Pcatunri vocat ,

$. VIII.

1

omnia talenta ac virtutes ad hunc finem ne-

ll

ceffarias eidem largiri debet.

M MOTIVA.

XVII. Sicut Tyberis, fi aquam, qua

!.bid.c.—x g.

femper labitur , retineret, in immeníam

4l religiofum jhztum ample&endum. -

L

aquarum quantitatem excreviffet ; ita religio-

ia religiofus cudit rariur, turn quia

*Q

fos, cum quotidie bonis operibus augendis

non habet tot exempla & occafiones

infiftant , ingentem gratize , glorive accef-

peccandi ; tum quia gravitatem & fceditatem

fionem facere oportet.

peccatorum per frequentes meditationes &

l,

examina melius cognofcit.Id teftatur S.Bern- S. Bern,

QQucunditar.

ardus dicens : an experimentum quseritis,def. x. in

quo loquimur ? quando is,qui prius vix per bi- dedic.

8.7 Bein.

XIX. Sicut Ifaac , cum iiolandus effet ,

duum poterat a luxuria, crapula & comeffa-

In 1.Cant. nop ipfe. tamen , fedaries pro ipfo immolatus

tionibus & ebrietatibus, & cubilibus , & im-

ï;,

eft, ipfe autem lzetius vixit,confirmata fpe po-

pudicitiis, czeterisque fimilibus & diffimilibus

vitiis fe continere, tuncabiis continet multis

!

fteritatis ; fic religiofi, licetfeipfos gaudio pri-

vare videantur, tamen non perit gaudium, fed

annis, tota utique vita.Confirmat id ipfum Se-

$

vitium & contumacia , cujus nimirum cornua

necz effatum,quo dixit: Magna pars peccato-

vepribus hzerentia indicant,nunquam fine an-

rum tollitur , fipeccatüris teftis affiftat ; ubi

xietatis aculeis effe poffe.

autem plures funt teftes , quam in religione ?

uübi tantopere urgetur focii praefentia ?

- Tbid.la. XX. Sicut fi quis magnam haberet farci-

1L. Quia vivit puriur : partim quia per pra-

col »

nam, qu2e tamen alterius humeris deferretur,

feffioner, velut alterum baptifmum, a przete-

nullum inde gravamen, fed potius folatium &

ritis peccatis mundatur: partim quia per Sa-

utilitatem magnam perciperet; ita in onere

cramentorum frequentationem , & librorum

Yeligiofze difciplinze praemium &gaudium no-

fpiritualium ,. fuperiorumque aliorum magi-

[

x['

&rum , onus verofuperiorum eft.

ftrorum directiones perfectius in virtutis ftu-

dio. ftabilitur.

ibid.o.xz. XXI. Sicug animi triftitia ipfum etiam cor-

III. Quia furgit velociur.: tum quia GXeïri—

pus confici videmus ; ita viciffim lzetitia men-

plis bonis domefticis, quze quotidie videt, eri-

gitur: tum quia fuperiorum tanquam medico-

tis in ipfum güam corpus redundatf*,

rum fpiritualiam curatione füblevatur : tum

-x,,s—(gfw-fk st FU n

-Diverfitas.

quia colloquiis piis cum domeiticis vehemen-

ter acceuditur ad fugam vitiorum & virtutis

: lmd. La XXII Sicut medici, cum ægrotus appeten-

amorem: tum ob uberiorem influxum gra-

tize, quem in religione experitur ad refurzen-

9.25. . tiam ciborum perdidit, accomodant fe, quan-

xfïfæ*»r-

.tum licet, ad. eos cibos, quos ille minime

dum a lapfibus : ob quas . caufas merito Deus

afpernetur , ultroque plures proponunt, ut e

S. Catharinze Senenfi dixit : Religio tutior eft, S.Cathar.

"

multis aliqui faltem placeant ; ita Deus, quo-

fi ibi quis ruat, aptior eft ad furgendum, quiaSen. dial,

niam fzeculares homines negotiis terrenis im-

cum majori bono fe reperit.Alitis vero pruden-*- 164

merfi cceleftium rerum guftum amiferunt, plu-

ter dixit , religioforum & fzecularium homi-

res religiones propofuit, ut, qui unam faftidit,

num lapfum habere fe , ficut fe habet zedifi-

ab alia alliciatur.

"X

cium dirutum , ex quolapides adhuc fuper-

funt, ut adeo facile iterum erigatur : &ficut

» Tilo. XXIII. Sicut in nafuræ ordirie tanta;kä,Deo

zedificium a fundamento deftruttum, de c'jus

mas ». 2. Terum varietas introdu&ta eft, ut variz ejus

materia nihil fit relictum.-

j

|Q.183- perfe&iones, quo pluribus communicarentur,

n, á.

IV. Quia iacec'it cautiur : frequentes eninr

eo magis innotefcerent ; ita in ordine gratize,

lapfus in fzeculari ftatu docuerunt, quam fit

ifta multiplicatione ftatuum, officiorum , ac

caute incedendum ; cum enim per meditatio-

munerum id agitur, ut variis modis ac a variis

nes quotidianas talium lapfuum gravitatem ac

membris participetur illa plenitudo gratiz ,

periculum accuratius perpendat, (id quod vix

quz a Chrifte Domino ac Salvatore noltro

unquam ferio faciunt fzeculares, ) hinc fit, ut, i

ut capita promanat. Éx quo major utique

Theodoro Studita teíte , piis implexus coti- S,Theog,

ipfius Chrifti gloria exiftit, cujus & visin me-

tatis & diftentus, hoftiles laqueos evadat.Un-Studita

fs

rendo , &liberalitas in donando, magis ac

de de eo verificatur illud S.Chryfoftomi : avi-apiidLan.

DA

cula femel capta laqueo, mox elapía , & cer-9P9fe. 1.

magis ülu&ratur.

vus in.rete decidens & effugiens, iisdem ite-«

" ï;ryf.-

Facilitas.

rum difficulter capitur : nam cuique eft expe-

bo. t15,

rientia cautelze magiftra , hinc , ut Salomon d popal,

Prov. Is

Plat. !, r,

IV. Sicht fi cui tranfeundum flumen

ait, fruftra jacitur rete ante ogulos pennato-

rum.

6.22,

eft,/navi vel ponte facilius tranfitur , aut

V. 17

fi terra iter faciendum , jumento aut rheda

V. Quia irroratur

: frequentiur : tum. quia

facilius peragitur, quam pedibus ; ita iter ad

religiofi voluntas tota eft in lege Domini ob-

fervanda defixa, atque adeo juxta S.Davidem

"

Deum & alteram vitam facilius per vehiculum

aut navim religionis , quam pedibus vitae f2e-

fimilis eft ligno plantato fecus decurfus aqua-

eularis, peragitur.

,

gaDeum

yum : tum quianipfe fe liberaliorem er

d

exüi-

y

Bibl, Man. Tom. JII.'

"A P.. Lohn.

i

;j|

r

ä

12

Bibliotfecee Manzalis Concionatoríe

exhibet , atque adeo meretur etiam viciffim

quis a cella in infernum defcendit ; quia vix

DEUM liberalem in dandis gratiis experiri.

unquam aliquis , nifi ccelo: praedeftinatus

Wading.

Unde merito B./Egidius Francifcanus cuidam

ea usque ad mortem perfifüit.

!

?in

to. 2. an

nal. an-:

feculari quzerenti, an poffet in feculo divi-

VIII. Quia purgatur citiur : id eft , a purga-

no r265, 1àm gratiam fibi conciliare ? Refpondit : Po-

toriis poenis liberatur ; tum quia ipfum vitee

n. 34.

tes quidem, fed mallem ego gratiam unam in

religiofa genus eft quodammodo perpetua

Jl

monafterio quam decem in feculo.

Quae

poenitentia & fatisfa&tio , juxta illud Thom?eL, r. e,.

enim in monafterio obtinetur gratia , ea &

Kempenfis effatum : habet magnum & falubre24. S.-

creícit facile, & facile cuftoditur, quod is , qui

purgatorium,qui fibi ipfi violentiam frequenter

! monafticum fequitur inftitutum ,. ab omni

facit, & carnem omnino fpiritui fübjugare co-

mundi ftrepitu & follicitudine.perturbante ,

natur: tum quia mortem crebrioribus & effi-

(qua magnum afferunt gratize impedimen-

cacioribus fuffragiis , operibusque a fratribus

tum ) fejunctus fit, aliique fratres piis adhor-

fuis adjuvatur : tum quia quamplurimis etiam

tationibus & fan&isexemplis a malo eum per-

indulgentiis religioni conceffis a

$H

purgatgrio fe

frp?

- trahant, & ad bonum incitent; fecus vero fe

liberare poteft.

res cum gratia in feculo requifita habeat , ubi

IX. Quia remuneratur copiofiurs : uti pulchre

laudatur potius , qui malum operatur: &

S. Anfelmus oftendit, dum dixit: Omnis ho- S. Anfel-

L

irrifioni eft expofitus , qui bonum operari co-

minum vita fimillima. eft rotze frumentarice , mus apud

natur.

qu: nunquam moveri & verfari definit. Seq Flat. l.x.

& Ch

S. Bern,

VI. Quia quie[cit fecuriur: tum quia a. curis

c. 3.

ho £

f. 46.

intereft. inter homines , qui eam curant. Alii

fa.

feculiliber eft: unde S. Bernardus alicubi ait :

enim farinam fic defluentem negligunt, ut -

Tor.

inCent. ]n Ecclefia le&um , in quo quiefcitur, clauftra

tota in flumen elapfa pereat , uti feculares , .

$, B

. effe exiftimo , & monafteria , in quibus quie-

qui nunquam mentem ac cogitationem ad

gui

te vivitur a curis feculi,& follicitudinibus vitze:

eeterna erigunt,intenti caducis & terrenis. Alii

Lb

tum quia ob paternam & occultam fuperio-

partem fervant , partem negligentia perdunt,

rum providentiam de rebus neceffariis etiam

quales funt, qui, licetin feculo degant, aliqua

optime ei providetur; unde merito S. Gre-

tamen bona & falutaria peragunt , eleemofy-

fod

S. Greg, gorius de talifcripfit: liber ergo dimittitur,

nas tribuunt, frequentes funt in templo , 2e-

p

€, I2.

20. mor, qui calcatis defideriis, appetitione rerum tem-

grotos vifitant. Atque ii pro operum menfu-

6I

poralium , fecuritate mentis exoneratur. Si-

ratantundem przemii accipient. Alii demum

milis proinde eft columbae a Noe emiffze,

fubje&to facco totam excipiunt; & hi funt. re-

qua , cum noninveniret , ubi requiefceret pes

ligiofi, qui, quoniam ex fuperiorum fuorum

ejus, ad arcam revería eft. Quam arcam me-

juffu , ejusmodi rebus implicantur , quamvis

rito Patres fpirituales religionem effe dicunt ,

temporale fit, quod agunt , nihiltamen in eis

S. Euch. ad quam, tefte S. Eucherio , confugiendum

de labore fuo perit. Quin etiam , licet cogan-

parzen.

eit, qui fremeritis feculi tempeftate vexantur.

tur quidpiam , negotiis urgentibus, vel de

ad Vale- Hic ftatio fi

diffima, & quies certa.

Accedit,

rian,

communi difciplina remittere , hzec tamen

quod in religiofis maxime . verificetur illud

omnia obedientiv virtus compenfat , eaque

Chrifti promiffum : Tollite jugum meum fu-

farinam: defluentem totam ac puram ita

per vos,&invenietis requier animabus vefítris.

colligit, ac fecondit, ut ad illos in omnem

VIL Quia moritur confidentius : nam , ut

zeternitatem alendos fufficiat.Hinc recte de ta-

Bo

S. Chry- S.

Chryfoftomus ait , 2egrotanti non, uxor ad-

lp

foft ho.

libus S. Gregorius ait: Animam fuam jufti in ?* Greg.

* mOr.

in r. 4T.

ftat crinibus folutis, nec pueruli imminentem

vano non accipiunt , qui intentione continua "

3.

ad Tím.

flentes orbitatem : non famuli expirantem im-

ad ejus utilitatem referunt , quidquid corpo-*

n

portunis precibus pulfantes, ut fe cuipiam

raliter operantur , quatenus & tranfeunte

v. Ó

coinendatos relinquat. Sed his impedimen-

opere , operis caufa non tranfeat, quae vitze

. tis'omnibus folutus animus id unum tantum-

Tod

modo cogitat, quomodo cum majore gra-

präemia poft mortem parat.

P

61

Idem ad tia extremum Deo fpiritum reddat. Alibi ve-

S ".

Y

compa- fOo idem fanctus ait, religionem hoc habere, ut

rat, Re- eos

,qui eam fecuti funt , primum in hac vita

Y

gis

M E D I; A-

multis bonis repleat, deinde poft vitze exitum

rÁ

Mpnachi.

hilares & Judibundos ad Dei tribunal perdu-

Idem l. r. cat.

Cujus rationem alio loco reddens àit :

um digme ample&hen-

de prov.

: N religiofqm Stat

.

col. 12.

Impoffibile eft, mentiri Deum , promifit au-

tem ille vitam zeternam ifta relinquentibus.

l

Reliquifti tu omnia ifta , & abjecifti ; quid igi-

rdenr defiderium perfe&io;üfl: nam tefte Sap. 6.

di

itit

tur prohibet de hujumodi confidere promif-

I', A

Salomone , initium illius eft veriffima Y- 12. &

M

S. Bern,

fione, & effe fecurum ? Re&e ergo S. Bernar-

difciplinze concupifcentia : facileque videtur'9

f. ad mi-

dus exclamat: O vita fecura , 'ubi pura con-

ab his, qui diligunt eam, & invenitur ab his ,

lit. tem» fcienti

a ! O inquam , vitafecura , ubi absque

qui quzerunt illam , praeoccupat, quife con-

pli c. ID

formidine mors exfpe&tatur , imo & exoptatur

cupifcunt , ut illis fe prior oftendat. Qui

cum dulcedine , & excipitur cum devotione.

de luce vigilaverit ad illam , non laborabit :

Idemf. de t iterum ! fpiritui a corpore exeunti , a cella

alfidentem illam foribusfuis inveniet.

Hinc S. Hïer.

vit.folit. in czelum non longa , nec difficilis via inveni-

S. Hieronymus , non fufficit nobis, ait, velle

apud Ro-

D

driq. p. t.

amem, di-

U. 1. €. 3.

tur, inoriens enim aut vix , aut nnpqugm ali-.

juftitiam , nifi & ju&;tiæ patiamur £.

cere-

X

3

e

Tituus CX X11. Religiofm Stzltuf.

cereque cum regio Propheta poffimus : quem-

rare ; quiä nec opus , nec ratio, nec fapientia,

nec fcieutia funtapud inferos,quo tu properas.

admodum defiderat cervus ad fontes aqua-

rum , ita defiderat anima mea ad te Deus.

Id ipfum etiam S. Bafilius fusfit his verbis :S. B4fil.

At S. Thomas Aquinas forori quzerenti , qua

femper ante oculos tuos verfetur ulitimus dies:irftru&.

ratione falvari podet ? merito refpondit : fi

cum enim diluculo furrexeris , ad vefperum ted Fil.

volueris , falvabere.

?

[.c,

ambigas pervenire; & cum in le&ulum ag?Pitit-

Phil, 3.

IL.. Oblivifci preteritorum ,

| €? ad anteriora fe

quiefcendum membra tua pofueris , noli con-

$

convertere : ita S. Paulus exemplo fuo docuit

fideredelucis adventu , ut facilius te poffis re-

dicens : Fratres,ego non arbitror me corüpre-

fraenare ab omnibus vitiis. Sic exemplo fuo

hendiife ; unum autem , quae quidein retro

docuit S. Job dicens: cun&is diebus , quibusJob. 14.

funt, oblivifcens, ad ea vero , quze priora funt,

nunc milito, exfpe&to , donec veniat immu-

extendens meipfum,ad deftinatum perfequor,

tatio mea. Vocabis me, & ego refpondebo ti-

ad bravium fupérme vocationis Dei , in Chri-

bi.

Vere beatus fervus , quem , cum venerit :

S. Hïeil'.

fto Jefu. Quod ipfum confirmans S. Hierony-

Dominus ejus, invenerit vigilantem.

fup.P.83-mus , quicunc «^fanttus eft , inquit , quotidie

VI.. ZMffuefacere fe virtutibur : nam. compa-Matth.a4.

in priora extenditur,& praeteritorum oblivifci-

ratoufu,confuetudineque in operando , . afpe-

Anfe].

tur. Felix eft , qui quotidie proficit , qui non

rum iter virtutis planum atque jucandum red-

D

2"

confiderat, qui heri fecerit, fed quid hodie fa-

detur; id quod jam pridem Spiritus fanttus* reV: 4

S.Chryf. ciat, ut proficiat. Nam, ut S. Chryfoftomns

per Salomonem indicavit, dum dixit: Audi, N

^

ho. 1o.

recte advertit,a currendo non ceffat,qui fe cur-

fili mi, & fufcipe verba mea,ut multiplicentur

üp.ep. (

s füiterminum necdum attigiffe confiderat.

tibi anni vitze, Viam fapienti»? monitrabo ti-

otn,

Econtrario vero, fi refpicis ad ea, quze habes,

bi, ducam te per femitas sequitatis, quas,

S. Bern,

cum ingreffus fueris, non arctabuntur greffus

apudRodr

inquit S. Bernardus , elevaris in fuperbiam ,

*

dum te aliis przeponis : proficere negligis,

tui, & currens non liabebis offendiculum.

!.I. c.7

' quia magnum te eífe arbitraris, & tepidius in-

Quod ipfüm etiam confirmans S. Paulus ;Hebr. 12,

;i

cipis deficere, & remiffius agere.

Omnisautem difciplina, ait , in przefenti qui- * -

]'&

Rodüg, — lll Jiz fegerere , ac. fi o primum dhe ad reli-

dem videtur non effe gaudii, fed moeroris ;

p. 1. tr. x, glonem vent[[et : fic enim jamolim Abbas Aga-

poftea autem frutctum pacatiffimum exercita-

c. l40

rud

thofuafit, dum antiquo monacho roganti ,

tis per eam reddet juftiti;v. Et clarius S. Ber- S. Bern.

quomodo fein religione habere deberet ? Re-

nardus, Primum, inquit, tibi importabilel. ;. de

E

du

n

fpondit : Vide, qualis fueris primo die, quando

videbitur aliquid, proceffu temporis , fi affue- contid. .

exifti de feculo,& receptus fuifti in clauftro,&

fcas, judicabisnon adeograve, paulo poft & ^ jd:

talis permane femper. Quod ipfum etiam S.

leve fenties : paulo p

/

oft nec fenties: paulo (.

Antonius morti proximus fuis fuafit dicens :

poft etiam delectabit.

Ego quidem filioli, fecundum eloquia fcri-

V. ZInimum rebus altir, egregiisque apylicare : V.Cor.z2-

pturarum , Patrum gradior viam ; jam enim

fic enim jam olim Corinthiis Apoftolus fuafitV* 3'*

Dominus me invitat, jam cupio videre coele-

dicens: /Emulamini charifmata meliora ;

ftia :fed vos, o vifcera mea,adrnoneo,ne tanti

per hoc enim medium efficietur, ut, cumad

temporis laborem repente perdatis,hodie vos

füperiora connitimur, faltem ad mediocrita-

religiofum ftudium arripuiffe arbitremini, &

tem perveniamus , ad exemplum fcilicet fa-

Surius te. coeptze voluptatis fortitudo fuccrefcat. Ita 5.

gittariorum , qui, ut metam. certius attin-

1ep,

1. p- 3886- Bernardusfecit, quif,' tefteSurio, femper fe ve-

gant, paulo altius fupra fcopum dioptram

»5

fnof,

lut novitium unius die tractabat ; imo om-

dirigunt.

,

3

VA. Etiam res parva

;æjlz'mare , €? non . con-Eccl. 19.

|

Eccl, g, nium San&orum proprium eft , tefte Siracide,

v.l

,,,,,

v. 6.

ut, cum confummaverint , tunc incipiant.

temnere : Qui enim fpernit modica paulatim

S Bern.

|

decidet , Siracide tefte ; & ut S. Bernardus

j

Rodriq.

IV. Supe a [erationem exigere , cur religionem

de vit. &

!

P. r tr.

; fit ingre[füs : fic S.Bernardusiterum docuit af-

recte advertit, a minimis incipiunt, qui in;sort, ia-

maxima proruunt , veriffima enim fententiafitut.

c. I5.

fiduo feipfum his verbis compellare folitus :

Math. 26, Bernarde, ad quid venifti ? Imo & ipfe Chri-

eft: nemo repente fit fummus. Et, ut ite-Ecci. xo.

v.5o0, (ftus hoc medio ufus eft erga Judam Prodito-

rum Siracides monet, in pigritiis humiliabi-y. 18.

rem, dum dixit: Amice, ad quid venifti ? quafi

tur contignatio , & in infirmitate manuum

dicere voluerit: Confidera, o Juda , quantum

perftillabit domus.

Ex minimis guttis , ait

beneficium a me per vocationem ad Apofto-

S. Bonaventura , multiplicatis inundationesS. Bona-

latum acceperis, & mox a propofito facinore

aquarum fiunt, quze etiam magna aliquando vent-in

defiftens , magiftro tuo adhsrebis potius,

moenia fübruunt, per modicam rimam aqu

gproem,

relig. 5.

L.r.'de, quam prodes. Merito ergo etiam pius Afceta

latenter innavem influit , donec fubmerga-

c. 20.

j

imit.c.25. fic religiofum alloquitur

Efto vigilans &

tur.

&

&

i.

1

diligens in Dei fervitio , & cogita frequenter ,

IX. Zl aliorum exemyla re[p

icere : fic S. An- Raäriq.

ad quid venifti? & cür feculum reliquifti ?

tonius fuafit, dicere folitus , religiofum de-p» 1. tr.

nonne ut Deo fervires , & fpiritualis ho-

bere api fimilem effe, & in unoquoque illud* 13:

mo fieres ? Igitur ad profe&tum ferveas, quia

ftadiofius contemplari, quod in ipfo prz-

ftantius effulferit. Certe Charilaus nobilis

mercedem laborum tuorum in brevi reci-

les.

apud Laceds»monas Philofophus quafitus ,

ts

Eccl. 9.

V. Brevem [ibi hujus vitg curfum. circum[cri-

quam rempublicam optimam effe cenferet ?

M

bere : ita Ecclefiaftes hortatus eft dicens : quod-

Eam , refpondit, in qua cives de v';rtute con-

*

pI:

tenderent.

[7 3'

cunque poterit manus tua facere,inftanter ope-

B 3

X. Con-

xäl"-i -

i-

14

. Bübliothecm Manualis. Concionatorig.

S. Cypr.

jn c, 5.

X. Confiderare, quantoyere Deus €9. Santli no-

Gionis faftigia fumma'pervenerit- Et Paule

firam gerfe&ionem defiderent : nam , ut S. Cy-

nihil obfuit, quod repente czecatus ad vitam

Maþth.

prianus fapienter advertit,fi hominibus lzetum

falutis velut invitus videtur attra&us, qui

& gloriofum eft, filios habere confimiles, &

poftea Dominum tanto animi fervore fe&atus,

tunc magis generaffe dele&tat, fiad patrem

initium neceffitatis voluntaria devotione con-

lineamentis foboles paribus fucceffive refpon-

fummans , gloriofam tantis virtutibus vitam

X

deat; quanto magis in Deo Patreleetitia eft,

incomparabili fine conclufit.

;

cum quis fic fpiritualiter nafcitur, ut aCtione

]ll. Tertium eft , ut folidum fciat modum Manual.

ejus & laudibus divina generofitas przedi-

inquirendi vocationem, qui quidem in fequen- Sodal. e.

cetur ?

-

tibus regulis confiftit. r. Non eft expetenda !3: P5*

&t

aut exfpectanda revelatio, aut miracula,aliave

$. X

figna extra naturze ordinem, quia, cum Deus

L.

lumen mentis inferuerit, hoc fide adjutum

ASCETI.CA.

fufficere poterit ad vocationem inquirendam.

2. Ut animus ad eam , quze bsberi poteft ma-

Beirl. v.

I.S

Eptem fere fünt, qus ab Afceta fpecia-

xima , zequalitatem componatur ,. folumque

o

Relig. f.

liter de ftatu religiofo funtnotanda. Pri-

Dei beneplacitum in hoc negotio quzratur.

229.

3. Ut quoniam fecretum confilium fecretum

mum. eft , ut bene cognofcat , quzenam requi-

rantur ad ftatum religiofum,nimirum fequen-

auditum quaerit, negotia curzeque feponan-

tia tria. 1. 7yia vota Paupertatis, Caftitatis, &

tur , conícientiaque per confeffionem purgata,

Obedientize ; per hzec enim homo perfecteDeo

meditationi, ac Sacramentorum frequentatio-

dedicatur, & abdicatur propria voluntate &

ni diligentius infiftatur. 4. Ut quoniam duo

Pht

libertate. 2. Regula particularis,five inftitutum;

funt vocationum a Deo provenientium ge-

ap

quae quidem non per fe requiritur, ( cum ad

nera,alterum , quo voluntas vitze religiofze

g

effentiam nonalia pertinedt regula, quam que

defiderio accenditur : alterum , quo ratio il-

in divinis preeceptis,ipfiusque votis , contine-

luminata vanitatem ac periculum vitze fzecula-

H4

tur, fed per accidens , quia ecclefia non con-

ris ex una parte, ex altera vero fecuritatem ac

fuevit ftatum religiofum approbare , nifi cum

felicitatem vitze religiofze agnofcit , diligenter

ä

tali particulari regula. 3. Zpprobatio ecclefie ,

inquiratur, quo horum duorum generum quis-

€Svotorum admz'j]io

quia enim grave pericu-

que vocatus fit; & fi quidem priori genere fe

lum immineret ecclefize ; fi cuilibet licentia

quis vocatum fentiat, etfi non fimpliciter ne-

fieret novam religionem excogitandi , ideo

ceffarium fit , ut ulterior inquifitio inítituatur,

merito a Concilio Lateranenfi & Lugdunenfi

tamen majoris fecuritatis gratia etiam ratio-

ftatutum eft,ut nullus deinceps ordo fine ap-

nis confultatio jungatur, & ab initio quidem

probatione ecclefize inftitueretur.

finis, propter quem creati fumus , ob oculos

II. Secundum eft, ut bene cognofcat varios

ponatur : deinde vero varii ftatus, de quibus

&A

modos , quibus Deus vocare folet ad religio-

confultandum eft, ob oculos ponantur, & quid

Cenc

S. Bern.

fum ftatum, quos quidem S. Bernardus &Caf-

infingulis commodi , incommodive reperia-

ib

jn fenten-

fianus affignaverunt.. Tres funt vocationum

tur, tum ex illorum, tum ex noftra natura ju-

tia Caff,

coll. 3.

ordines &modi. Primus ex Deo eft , fecundus

dicetur. Tum quid in morte aut judicio ex-

c. 3. 4.

per hominem , tertius ex necelfitate. Ex Deo

tremo elegiffe mallemus , aut, quid alteri cui-

quidem eft, quoties infpiratio quaedam im-

piam 2eque nobis cognito ac amato , ac nos

iilfa in cor noftrum,nonnunquam etiam dor-

ipfi chari aut cogniti fimus, fuaderemus in

mientes nos ad defiderium vitze zeternze ac fa-

hoc negotio perpendatur. Tandem tota hzec

äï

lutis exfufcitat, Deum fequi, & ejus inhzerere

electio , Deo comendetur , & cum viro aliquo

f

przeceptis compunétione faluberrima cohorta-

prudente comunicetur ,

tur.

Quo modo. B. Antonium vocatum effe

filium requiratur.

ejusque fuper eg con-

cognovimus.Secundus vocationis modus eft ,

IV. Quartum eft, ut folidum etiam fciat

cum vel exemplis quorundam San&torum, vel

modum exequendi vocationem , qui quidem

monitis caftigati, ad defiderium falutis ac-

in quatuor potiffimum induftriis confiftit.

Y.

cingimur , ( quo modo duo Aulici ex vita S.

Ut magni zeftimetur beneficium vocationis ad

Antonii le&a vocati funt. ) Tertius vefo vo-

religiofum ftatum , quemin finem memorabi-

cationis modus eft ,

qui ex neceffitate de-

lis ifta S. Bernardi fententia proderit : Ma-

Ícendit, cum ingruentibus repente tentatio-

gna eftfuper nos, magna valde mifericor- Serm, de

nibus , qua vel mortis pericula coininan-

dia Dei noftri , quos tam ineffabili Spiritus ingrat.

$uf

tur, vel amiffione percutiunt , vel charorum

fui virtute, tam inzftimabili dono gratiz

morte compungunt, ad Dominum, quem fequi

fuze eripuit a vana. noftrà converfatione

I 3

in rerum profperitate contempfimus , faltem.

hujus fzeculi , in quo eramus aliquando fine

Ibid, n,

inviti properare compellimur. De quo ulti-

Deo , aut certe , quod execrabilius eft, con-

»mo genere fic loquitur Caffianus: Abbati

tra Deum, non ignorantiam habentes , fed

Moyfi nil defuit ad perfe&tze beatitudinis me-

contemptum. Cujus vitze, aut potius mor-

ritum, quod metu mortis , quz ei propter

tis ( anima enim , quze peccaverat , ipfa mo-

homicidii crimen. intentabatur , impulfus ad

riebatur , ) utinam frequenter in oculis cor-

monafterium decurrit; quia ita neceffitatem

dis noftri tetra verfaretur imago , quanta

converfionis arripuit, ut eam in voluntatem

videlicet czecitas , quanta perverfitas ilià

prompta animi virtute convertens, ad perfe-

tes mi-

fuerit, ut fedula meditaf:ione penfan

feri-

|

ï

13

Tätwm CXXIL Reigiofus Statur.

fericordize pondus, etfi non tam perfette , fic,

exponas. Guftate,& videte, quoniam fuavis eft

ut eft, aliquatenus tamen seftimare poffemus

Dominus : dulcedinem mellis, quomodo càm

liberatricis mifericordie quantitatem. Jam

ignorantibus declarare poftim ? Guftate,& vis

verofi quis ex nobis, diligenter confiderare

dete. Aliam vero adhuc rationem accelerandze

ion negligat, non modo unde erutus , fed ubi

executionis affert S.Auguftin. his verbis : Ec-S. Asg.

fit conftitutus ; non folum quid evaferit, fed &

ce indulgentive dator aperit tibi oftium, quid

f 56. de

ye

:

Vi H I

quid acceperit; non tantum unde revocatus

e

moraris ? gaudere deberes,fi aperiret aliquai-

Deom,

VR

T

fit, fed etiam, quo vocatus, invenietfine dubio

do pulfanti , non pulfafti , & aperit, & foris

cumulum hujus mifericordize omnino menfu-

remanes ? neergo differas. Etiterum : De mi-

rv prioris excedere quantitatem, 1n eundem

fericordie operibus quodam loco Scriptura

finem non parum proderit ponderaffe, quod S.

dicit: Ne dixeris, vade , & reverteye , cras

S. Bafil,

Bafilius monet, fcilicet eum , qui feculo nun-

ego dabo:cum poflis continuo benefacere;non

L

tium remifit, hoc inprimis cogitare debere,

enim fcis quid fequenti continget die. Audifti

fe jam ultra humanze naturze fines procelfiffe ,

praeceptum non differendi, ut in alium fis mi-

feque ipfum ei inftituto tradidiffe, quod fit

fericos , & differendo , in te es crudelis? Ex-

quam maxime a corporefejun&tum , ac. prop-

hibe & animse tuz eleemofynam. Non dici-

terea angelorum converfationem imitandam

mus, ut tu Deo des, fed non repellas manum

fufcepiffe: fiquidem hoc angeliczé naturze

dántis. 4. Ut conftanter portetur jugum reli-

proprium eft,liberum effe a vinculis terrenis ,

gionis femel fufceptum : nam , ut S. Ephprem S. Eshié

nec omnino diftrahi ad ullam aliam pulchritu-

ait , fi quis poft renunciationem & abdicatio- * non é

Cet eDa.

dinem contemplandam, fed oculos in Dei vul-

nem vitze,in virtutis ftadio claudicare incepit,

tum affidue defixos habere.Unde merito etiam

& fenfim a reCta via refilire, oculosque retror-

Plat.l. 3.P. Hieronymus Platus difcrimen hoc effe ait

fum convertere, hic &in vita przefenti erit e-

T

$

**P 2?. inter fecularem , qui affectu folo relinquit om-

xemplo, &poft hanc vitam regno ceelorum

nia, & religiofum , qui affectu & opere omnia

privatus, indignum feipfum Sanéttorum choro

relinquit, quod ille quafi adverfo flumine re-

reddet. S. Bernardus vero ait: qui de mona-S, Bern.

miget,& ideo difficilius,tardiusque progredia-

fterio ad feculum redeunt , a focietate ange-de mod^

tur,gravius fatigetur, & facilius relabatut;quo-

lorum feparantur , & daemonibus fociantur. hen* viv.

AO.

niam vix ullus eft, quiin ea perpetua conten-

Quifan&am congregationem relinquunt , &^

tioneac lucta adveríus tot difficultates & im-

ad fecularem vitam defcendunt , a focietate

pedimenta durare poffit. lite vero quafi pro-

Dei elongantur , atque dominio diaboli fubju-

pitiis ventis feratur,utpote quem nihil impedit

gantur. Hinc merito Czefarius lic monachos Czíae

H 3'. ää

aut retardat,omnia juvant & impellunt, locus,

fuos hortatus eít : quid gravius, quam ut fubi- h

lonacn.

flatus,focii, occupationes & ftudia, quibus te-

to eradiceris de loco , ad quem te Dominus

netur,denique quidquid videt,vel audit; 2. Ut

Deus tuus vocaverat, in quo te primum iliu-

bona intentione ample&tatur ftatum religio-

minaverat , in quem te poit mala feculi quafi

ZN

S, Aïxg. fum;nam,ut S. Auguftinus fapienter dixit,ma-

ad portum de gravi tempeftate eduxerat ? Ob-

conc. I2.eni intereft , cum aliquid boni facimus , cujus

livifci fubito fraternitatis , focietatis, & confo-

inPf. 118- rej contemplatione faciamus ; officium quip«

lationis, obivifci loci illius, in quo primum

pe noftrum non initio,fed fine penfandum eft ,

priftinum habitum , & feculares mores exue-

ut Ícilicet non tantum,fi bonum eft, fed przeci-

ras?aves ipfze diligunt nidos fuos, amant ferzé

pue fi bonum eft id, propter quod facimus, co-

loca,in quibus nutritze funt, amant cubilia &

gitemus. 3. Ut celeriter executioni mandetur

paícua, & tuintelle&u praeditus,ratione munje

S. Clim. vocatio;nam, ut recte difcurrit 5. Joannes Cli-

tus, ita interdum alienus a ratione efficeris, ut

grad. 1. macus , fl vocante nos terreno & mortali Re-

praeferas Dei beneficiis voluntates vel inten-

ge, & in fuum obfequium nos militare juben-

tiones tuas, &fequaris proprias cogitationes ,

te, nihil moraremur,neque occafiones quare-

quse quamlibet ad duros labores , quamlibet

remus, fed omnibus dimiffis illi magua 2lacri-

ad falutis naufragia, atque anime detrimenta

tate pareremus ; attendamus nobis ipfis , ca-

te rapiaut , totum lioc prae nimia cordis indi-

veamusque diligenter, neforte Regi regum

gnitate non fentis. Nec dicas , inquit S. Chry-S

Ci*xryä

b*

dl 4 ceont,

& Domino dominantium , & Deo deorum ,

foftomus , unde nobis conftare potuerit, quo

108 vocanti ad coeleftem hunc ordinem , pro-

ftabit ille, perfeverabit omnino ? multi enim

vicap.vit

jm u

/

$

pter noftram defidiam & negligentiam obtem-

exciderunt.

Et ego tibi refpondebo : unde

erare recufemus,& poftmodum ante tribunal

vero tibi conftat,quod non perfeverabit ? mul-

dt

illud horrendum inexcufabiles inveniamur.

ti enimfunt , qui perfeveraverunt, & quidem

S.Baül. Pulchre etiam S.Bafilius, ad vitam, inquit, te

longe plures, quam quiexciderunt. ltaque

29. 52.

vocamus, o homo,quid fugis vocationeim ? 2d

itorum gratia magis confidendum eft, quami

ilorum metuendum.

bonorum participationem , quid negligis do-

num? Regnum ccolorum apertum eft: qui vo-

- WV. Quintum eft , ut fciat, in quo confiftat,

cat, non mendax eft : via facilis eft : non tem-

verus Spiritus feu perfectio religiofi ftatus,

pore, non fumptu, non negotio opus eft.

nimirum in cognitione & amore DEKEI;

ficut enim Beatorum 1in colis felicitas

Quid.cuntaris ? quid tergiverfaris ?. quid ju-

gum times, velut juvenca nondum jugum ex-

his duobus confummatur ;

ita perfectio

perta ?bonum eft , leve eft, cervicem non at-

hominum in hac vita , quae eft beatitudo

terit, fed glorificat. Subde indomitam cervi-

inchoata , in iisdem quoque re&te confifte-

cem , fias Chrifti jumentum , ne dimiffo ju-

re dicitur. Id quod ipfe quoque Chriftus

oftolos

indirfaü*e videtar , dum dixit ad Ap

go &vitam degens liberam,fteris telaniandum

Efto-

A

il

10

Bz'bliothecæ Manualis . Concionatorig.

ass

Matth. 5. Eftote perfe&i , ficut & Pater vefter ccelefts

VILI. Septimum eft , ut, quoniam acceden- Ecel. z.

V. 48.

tibus ad fervitutem Del, praeeparatio ad ten- V: *

perfe&us eft : id eft , ficut Pater feipfum co-

tationem fuadetur a Siracide , mature fibi de

gnofcendo generat Filium ; & amando eun-

dem fpirat Spiritum San&tum , & fic quodam-

firmo fcuto profpiciat, quale quidem aptiffi-

. modo in ratione Trinitatis perfonalis perfe-

mum. a S. Davide offertur, dum ait: Scuto

&us evadit ; ita & homo quoque , utpote ad

bon:x voluntatis tu2ze coronaili me. Hocíane

imaginem Dei fa&us,per cognitionem & amo-

fcuto contra geminum éxereitum , quem , te-

fte S. Auguftino ,' contra homines educit dze-

rem ejusdem Deitatis perfectus efficitur. Si-

cutautem duplex eft amor,affectivus, quo quis

mon , nempe voluptatem allicientem , & tri-

bulationem terrentem , fortiffime propugnabi-

gaudet de bono perfonze amatze ; & effectivus

[

quo quis operatur propter beneplacitum &

tur, veriusque de ilio , quam de Myrtili mili-

1n

bonum amati ; ita perfectio quoque duplicem

tis Ícuto dici poterit :

tri

hr

hunc amorem includit, ut fcilicet quis ex ani-

Effugi geminum clypeo difcrimen in uno ,

mo gaudeat Deum effe , qui eft: & fimul e-

Ir

tiam in fubftantia ,, modo , & fine fuorum

Dum premererque falo, dum premerer-

f4

que folo.

operum folum Dei beneplacitum inquirat , id

quod breviter nonnemo fequentibus duobu

verfibus indicavit :

LI

X

Hinc de ecdem Davide, velut viro fecun- Pf. 88.

dum cor füum , Deus dixit: Manus enim v. 22.

- Omne tulit pun&um,patitur qui fämper, agitq;

mea auxiliabitur ei, & brachium meum con-

modo vult Deus , &

. :Q'uæ vult ,quove

vult.

,qüia

fortabit g $o

Quia vero ad hanc perfectionem

T

dam & exercendam Chriftus nobis pro Magi-

$. XI.

ftro datus eftjideo recte a nonnullis Afcetis di-

TUS PRJ/EDICA-

citur tota Religioforum perfe&io in perfecta

CONCEP

—BILES.

imitatione Chrifti confiftere. Id quod inpri-

lu

$. Am. Inis S.Ambrofius fequentibus verbis indicavit:

Yl

brof,ia Chriftus eft finis omnium, qu: pia mente po-

I. F2X occafione thematis : Jiái äunclm trit-

cifixus efl C ego mundo: poteft often-

explie, Ícimus, in omnibus tibi fequendus eft. Ad

di, quam vere hoc religiofus quivis dicere

tit. P.58. ghem igitur contendas , nifi ad perfe&ionem

poffit. Et 1. quidem oftendatur , quam vere

omnem , fummamque virtutum? Etideo tibi

vita Religioforum crux dici queat; fi enim S.

$G

dicit : Veni,fequere me, hoc eft, ut ad confum-

hor

mationem virtutum pervenire merearis. Ergo

Auguftinus de quolibet Chriftiano dixit: To-S Aug.

ta vita Chriftiani hominis , fi fecundum Evan-f; 31. de

áan rj

qui fequitur Chriftum , eum pro poffibilitate

gelium vivat,crux eft atque martyrium ; quan-

fua debet imitari, ut przecepta ejus fecum me-

ditetur,& divinorum exempla fatctorum.S.Ber-

to magis de Religiofo perfettionem Evange-

lii fectante id dici poterit ? certe non imeri o

nardus autem id ipfum confirmans , ubi. ver-

Theophila&us de illis dixit: Monachis crux Theoph.

n95. bum,inquit,caro fattum eft, & habitavit in no-

bis,jam nobis ineotradita eftimagovitze, &

omnino cognata, & familiaris eft, quorum tota orat. de

vita afflictio, & mortificatio , & luttus , & cruc.

perfectionis exemplar , quod oporteat etiam

corporaliter imitari , ut utroquefequentes ve-

ignominia, & fubjectio , & id genus alia, quze

crucem comitantur. Et P. Balthafar Alvarez

ftigio,non ulterius cum Patriarcha Jacob,aite-

dicere folitus erat,Religionem effe fcholam, in

ro femoreclaudicemus. Neque id dicemus ,

54

tanquam falvari quis vel hoc tempore neque-

qua fcientia difcitur crucifixosfaciendi. 2. O-

ftendatur,quam vere etiam dicatur Religiofus

250

at , fi fecus egerit , fed ut gradum cognofcat

tribus clavis huic cruci affixus, fcilicet vel per

tem

proprium & locum perfe&ionis, aut difcipula-

tria vota religiofa; vel ut S. Hieronymus ex-

N

tus officium non ufurpet. Namideo , tefte S.

plicat , per humilitatem , patientiam , & obe-

.

S.Laue, Laurentio Juftiniano , fe voluit transformare

Juftin,

in fingulos, ut charitatis compagine fingulos

dientiam, de quibus S.Paulus ad Philippenfes Phil. 2;

fafc. 2.

dixit: Humiliavit femetipfum factus obediens v. 8.

reformaret in fe, conformaretque fibi. Fecit

ufque ad mortem , mortem autem crucis. 3.

mor.c.12.(e . ficut te, ut te faceret, ficut fe.

VI. Sextum eft,ut fciat apta & efficacia me-

Oftendatur ex conditionibus crucifixi , quam

vere hoc praconium Religiofo conveniat ,

dia perveniendi ad perfectionem ftatui Reli-

giofo przefixam , quorum fat multa priori $.

quas quidem conditiones Cathanus fequen- Cafr. 1,4;

$N

funt aífignata , fed quze omnia feread tria re-

tibus verbis expreffit : Sicut crucifixus non c.34.

ld

pro animi fui motu membra fua quoquam mo-

Cant, j, Vocari poffunt, abipfa Sponfain Canticis mox

y. T.

ab initio affignata, dum dixit: Ofculetur me

vendi vel convertendi habet poteftatem ;

ita & nos voluntates noftras ac defideria non

ofculo oris fui: quibus verbis gramde defidz-

fecundum id , quod nobis fuave eft ac dele-«

$4

riumindicavit. Trahe me: quibus verbis gra-

II(

tiam a Deo petivit, fuamque diffidentiam in*

&at ad profens , fed fecundum legem Do-

mini, quo nós illa conftrinxerit , applicare

ST

Ti

propriis viribus declaravit.Poft te curremus in

debemus.

odorem unguentorum tuorum: quibus ver-

Etücut is , qui patibulo cru-

g

cisfuffigitur , non jam prsefentia contem-

lay

bis cooperationem propriam infinuavit. Haec

platur, nec de fuis affeQtionibus cogitat,

0pu

fane tria media, fcilicet defiderium,oratio,co-

operatio, merito funiculus triplex dici pof-

non pro die craftino folicitudine , curaque

diftenditur , nulla polfidendi concupifcentia

funt, quo homo perfe&iífime unitur Deo, &

fic religiofam perfe&tjonem confequitur.

permovetur , nulla fuperbia , nulla contentio-

ne,

Tz'tulm CX XITI.

db

Religiofus. Status.

i

ne, nulla xmulatione füccenditur, non de

do a peccatis, ad quze propendent, abftinent,

praefentibus doletinjuriis , non przeteritarum

&fic fe Deo offerunt in odorem fuavitatis. 2.

jam recordatur, feque, cum adhuc fpirat cor-

Ex natura mortir: quia ficut mors corporis a

pore, cunétis elementis crediteffe defun&um:

divitiis,amicis, & omnibus rebus mundi fepa-

illuc praemittens fui cordis intuitum , quo fe

rat, ipfasque partes corporis fejurigendo per

non dubitat illico tranfiturum ; ita nos quo-

tormenta graves cruciatus infert; ita religio-

que crucifixos 'oportetkhis omnibus.,, id eft,

fus ftatus feparat per tria vota ab omnibus

non folum carnalibus vitiis, verum etiam

rebus creatis , tantoque majorem cruciatum

ipfis elementis, mortuos etffe, illuc habentes

affert; quanto magis ejusmodi bona plerum-

oculos aninue noftrze defixos, quo nos fperare

que per affectum folent ifhzerere; & quanto

Eugelgt.

in fefto

debemus momentis fingulis tranfituros. 1ta

feipfum quisque magis diligit, quam bona fua.

trium

Calfianus. Quod totum bene agnovit S. Igna-

Hinc Paphnutius Abbas Tyranno varia tor- Platus l,

martyr,

tiusLojola, hinc in praefatione veteri confti-

menta minitanti dixit: Putasne, tuze hzec tor- I- €.12.

Iapon.

tutionum dixit: homires mundo crucifixos ;

menta adeo mihi horribilia videri, ut propter

S.4.

& quibus mundus ipfe crucifixus fit, vitoe no-

ea Deum verum negandum putem ? quin imo

hoc fcito, noflras monaíticas conftitutiones

ftrze ratio nos effe poftulat. Hinc merito Gon-

falvus Silveira focietatis noftrze facerdos di-

multa plura in fetormenta continere , quo-

xit: Non fiftam gradum, donec cum Jefu affi-

niam in multis exercitationibus alfidue tenta-

gar cruci. Quam altus vero fit hic gradus ,

mur. Sed Salvator nofter ita nos corroborat,

Chriftus ipfe olim Rudolpho Converfo ordi-

utomnia perferre, &fuperare poífimus. Quare

nis Ciftercienfis oftendit ; dum ei cum aliis

idem etiam nunc corroborabit ad tuam hanc

quindecim ordinis illius religiofis in cru-

fzevitiam fuperandam. — 3. £x diuturnitate du-

ce fuffixis apparuit, dixitque, hos folos ex

rütioni, de qua S. Bernardus dixit: Genus9.Bern.f.

illa congregatione fecum elfe

crucifixos.

martyrii eft, Spiritu facta carnis mortificare

30.in

' Cant,

Vide hzc fufius diducta apud Engelgrave

:

ilo nimirum , quo membra cveduntur ferro

?

loc. cit.

horrore quidem mitius , fed diuturnitate mo-

Ioan.x5.

IL. Ex occafione thematis ; JMajorem hac

leftius. Atquiin oculis Dei, inquit Richardus Rich.

y.12.

dile&ionem memo fabet, ut amimaem [uam go-

Vi&orinus, majoris eft meriti, fzepe mortifica- Viet. in

DO

ri, quam mori. Nonne mors martyrum tan-

nüt quir pro amicis [uis: poteft religio mar-

tyrio comparari, quia, tefte S. Gregorio, duo

to eratpretiofior, quanto mortem praecedens

funt martyrii genera, unumin mente, alterum

pona productior? quibus volentibus mor-

$.Greg. in mente fimul & actione. Itaque martyres

tem non dabatur occid1.

Qua de materia fu-

hom,35,.

effe poffumus, etiamfi nullo percutientium

fius difcurrentes videri poffunt Hieronymus

de

inE vgng.

ferro trucidemur. Mori quippe a perfequente,

Platus l.2. c.12. & Nicolaus Lancizius opufc.

I. C' *

martyrium in aperto opere eftferre vero con-

tumelias, odientes diligere, martyrium eft in

. HlIl. Ex occafione

'thematis: Dux fuifli -in Ex;:d.xg.

occulta cogitatione. . Potiffimum vero probe-

sifericordia populo, quem redimifti : €9 portafli v.13.

J

tur hzec affertio triplici ex capite. r. x forma

eum. in fortitudine tua ad . habitaclum. fan&ium

le

maürtyri, quze in eo confifüit, quod, ficut in

tuum : potefít vocatio & religiofum 1ftatum

carnis martyrio perfecutor Chriftum eripere

edu&ioni populi Hfraélitici ex /Egypto com-

conatur erepta fide; ita in martyrio mentis diá-

parari; nam , uti re&e S. Bernardus dixit.

S.Bern. f.

bolus, quo nullus eft immanior hoftis.

Chri-

Ibi populus eft de /Egypto,hic homo de fzecu-

.

ftum (aliis virtutibus ereptis) eripere conetur.

lo. Ibi profternitur Pharao ,

hic diabolus :

$.Aug.l.

Cäht.

HincS.Auguftinus ait: contra mortifera blan-

ibifubvertuntur currus Pharaonis,hic carnalia

250. de

dimenta luctemur, fcientes in eo etiam quoti-

defideria, quze militantadverfüs animam. llli

temp.

diana martyria chriftianis deeffe non potfe.Si

in fluGibus, ifti in fletibus ; Marini illi, amari

enim caftitas & veritas,& juftitia Chriftus eft;

ifti. Puto & nunc calamitare dzemonia, fi for-

fic & ille, qui eis infidiatur, perfecutor eft, &

te contingat incidere in.talem animam : Fu-

iamus Iífraélem , quia Dominus pugnat pro

2

ille, qui ea in aliis defendere, & in feipfo cu-

ftodire voluerit,martyr eft. Cum ergo religio-

eo. Precipue tamen hazec comparatio inftitui

fus tres primarias virtutes, fcilicet pauperta-

poteft quatuor ex capitibus. 1. Ratione populi

edu&i,fcilicet Ifra&lis,qui interpretatur videns

tem, caftitatem, & obedientiam, fingulari ftu-

dio & fortitudine defendat, merito martyrii

Deum, fuit populus ele&tus, & fpecialiter di-

S.Bern. . palma illi non negatur. Hinc de paupertate

lectus a Deo, quae praerogativze multo magis

m

1. de SS. quidem dixit S. Bernardus : quid fibi vult ,

conveniunt ipfis religiofis, ut facile oftendi

quod eadem promiífio fa&ta eft pauperibus &

poteft. 2. Rationeloci, ex quo funt edu&i, vi-

delicet ex /Egypto, ubi onerabantur labori-

maxtyribus , nifi quia vere genus martyrii eft

s. AmbrO

paupertas voluntaria? De caftitate vero jos

bus, flagellabantur, & a cultu Deiimpedie-

].r. de

Ambrofius ait, non ideo laudabilis eft virgini-

bantur, qude mundo reQius attribuuntur, ex

quo educi fünt religiofi. 3. Ratione modi

Virg.

tas, quiain martyribus reperitur,fed quia ipfa.

S. Theod, martyres facit.De obedientia denique S.Theo-

eductionis: fcilicetin die per nubem in nocte

f.3g.

dorus Studita ait, inhserere fragend»e volun-

perignis columnam, & per viam maris rubri,

Lanciz.

opufc.t.

tati, martyrium eft. Et S. Gertrudi revelatum

& deferti; quae poffunt explicari deChrifti ex-

&38-

olim fuit , religiofos fub una regula obedien-

emplo, utpote qui vere nubi comparari queat ;

tize viventes martyribus annumerari,quia pro-

deilluminatione Spiritus fancti , qui columna

pr

jze voluntati refiftunt, & fenfus mortifican«

ignis vocari poteft; de remiffione peccati per

poni-

ha

R. P. Lohn. Bill, Mah. Ti on. 4If.

T

18

Bibliothecæ Manuali: Concionatoric.

$T

ponitentiam obtenta, quae poteft itineri per

bis: Etfi quifpiam prsevaluerit, duo refiftent

5

[

mare rubrum comparari. Et tandem per reli-

ei; nam, ut S. Bernardus ait, in religione tot

&ionem omnium rerum , quae poteft vize per

funt auxiliarii, quot focii, & tales, qui dicere

D

defertum attribui. 4.Ratione termini,ad quem

poffunt cum Apoftolo : quia non ignoramus

educ&us . eft, fcilicet terram lacte & melle ma-

aftutias inimici. Congregatio enim pro forti-

nantem, virisque fortiffimis conftantem, quae

tudine fua terribilis, ut caítrorum acies ordi-

ad puritatem vitze , confolationum abundan-

nata. Quse fufius didu&

!

a videri poifunt apud

tiam, & fortitudinem religioforum trahi pot-

Platum l.1. c.29.

funt.

Videatur de hac materia fufius difcur-

rens Hieronymus Platus l.3. in prooemio.

LAS

Matth.,

IV. Ex occafione thematis: T^ollite jugum

MISCE

LLANE SZR.

I1.V.29. ;mewin fuper vor: . jugum emim meum [uuve eft,

Ph

€9 onur ieum leve: potelt qualitas religiofi

Qualitas.

H

ftatus explicari. Et :. oftendi, quodnam fit

jugum illud, quod Chriftus tolli preecepit ,

,I.S. Climacus monafterium 'appellat faluta- S.Ioann.

Matth.

nempejugum crucis , de quo ipfe dixit : Si

rem Fullonum officinam , in qua dum Climac.,

16,v.24. quis vult poft me venire, abneget femetipfum

monachus contumeliis & ignominiis ,. & fra- gr-?8-

& tollat crucem fuam, & fequatur me.

2

trum vexationibus extenditur, atque intelle-

Oftendatur, cur jugum dicatur , quia fcilicet

Gualiter pulfatur , fortaífis etiam fenfibiliter,

non folus religiofus id portat, fedChriftus cum

calcibufque tunditur, & conculcatur, fordes,

ipfo, utpote exemplum przebens , ut, quem-

quae animze veftes commaculaverant, di-

luuntur.

x

admodum ipfe fecit, ita & religiofus faciat. 3.

Ottendatur, quomodo fit jugum fuave, & onus

]I. Pambo Abbas dicebat, religiofum de-In vitis

leve; tum propter gratiam vocationis ; tum

bere eífe fimilem corpori mutaüo , quod ne-PP.

tum

propter confolationum abundantiam ;

que fenfum, nec Voluntætem habet: aut qua-

propter contuplicem promiffionem. — Quze

lis baculus in manu fenis ,

omnia fufius apud Platu

trium utitur.

qui eo ad arbi-

m l.3. c.4.7.13. & aliis

| videri poffunt.

III. S. Laurentius Patrilrcha Venetus ado-

Surius in

Yi

Pf.83.

V. Ex occafione thematis :

. Beati, ;]m' ha-

lefcentem nobilem ex monafterio domum re-

*

1á

V.5.

bitant in domo tua ; . D'omine ,. in [cecula: [gculo-

mifit, hac folum de caufa, quod fratrum con-

1l

vun laudabunt te :

poteft roligiofus ftatus

filio & perfuafione vitàm . monafticam fuiffet

cum paradifo coelefti comparari. 1.Quia fi-

amplexus. Caufam vero fcifcitanti dixit, reli-

cut in coelo nulla eft-divitiarum, voluptatum

gionis propofitum a Spiritu.fan&o effe debe-

li

carnis, proprize voluntatis appetitio,ita nec in

re, non ab humana fuadela.

cll

religiofo ftatu.

2. Quia ficut in coelo nihil

IV. Quidam dicebat, tunc religiofum vo- Enä.elgr.

aliud agunt, nifi ut Deum laudent ; ita &in

cationi fuze fatisfatturum , fi tria SSS. ferva- de comm.

religione hoc folum agitur, utpote in qua

Confeff.

verit, Ícilicetfpernere mundum, fpernere ne-

in exord,

omnia ad laudem Dei referuntur; fic eniim,

minem, fpernere fperni.

S, Aug. inut ait S. Auguftinus, Jaudas Deum, cum agis

V.. Alius dicebat, tria religiofum ad mona- ,,.

d.

Pf.146.

negotium : laudas, cum cibum & potum

fterium afferre debere.

Dorfum . afinium, ut

capis: laudas , cum inlecto requiefcis: lau-

omnia portet.

Or porcinum, t omnia, quae

das, cum dormis.

3. Quia ficutin coelo fum-

apponuntur, comedat. Cor columbinum, quod

ma eft tranquillitas & felicitas , eo quod in

nullam amaritudinem habeat.

uno, eoque fummo bono dele&entur beati, ita

VI. Caffianus dicere folebat , neminemïbhgd,»

füumma quoque eorundem eft felicitas.

Quae

poffe effe verum religiofum, nifi fardus, mu-

NT

omnia fufius apud Platum 1.3. c. 15. videri

"

tus, & csecusfuerit; hanc enim effe vi&to-

|de !

poffunt.

riam, qus vincit mundum. .

VI. Ex occafione thematis: O quam bo-

Pf.131t.

VII. CharaGer veri religiofi eft altitudo Platus

V.Ie

nun €2 jucundum efl , habitare fratrer in umum:

quzedam animi, qui füper omnia, quze in hoc l.. c.6.

poffunt explicari utilitates, quze ex religiofo-

mundo fünt , ere&us , . omnia quafi fuübter fe

rum unitate percipiuntur , quaeque a Siraci-

habet, omnia defpicit, ac pro nihilo ducit, ac

La

Eccl.4.

de jam pridem indicatze funt, dum dixit : Me-

non modo eanon qusrit, ut mundani, fed

on

lius eft duos effe fimul, quam unum ; habent

etiam oblata, & ultro affluentia,

enim emolumentum focietatis fuze : Ífi unus

lïut lutum &

x

Ítercus abominatur.

ceciderit, ab altero fulc'etur.

Quibus ver-

VIII. Sicut duplex eft hominis perfectio, ef-

vIder;x 1,2.

bis primusfru&tus indicatur, fcilicet quod a fe

fentialis una , quaé hominem completum effi- c.1o.

mutuo fübleventur, & erigantur, partim pre-

cit, & accidentalis altera, quze etiam venufta-

cibus, partim adhortationibus, partim exem-

"

tem & fpeciem addit, ut fi homo non integrum

plis. Unde mox addit: V»ae foli, quia cum

duntaxat corpus,fed etiam venuftum habeat ;

ceciderit, non habet fublevantem fe.

Alter

ita duplex etiam chriftiani perfe&io, quarum

fruttus indicatur his verbis: Et fi dormie-

prior & quodammodo effentialis in plena man-

rint duo, fovebuntur mutuo: unus quomodo

datorum obfervatione confiftit ; pofterior

calefiet ? nimirum ficut carbo junétus aliis

vero etiam obfervationem corfiliorum -fu-

ardentibus carbonibus fponte inardefcit, ita

peraddit, & talis eft, ut afpicientes

perixnde ut

idem tepido religiofo evenit, [iferventibus

vultus formofus in amorem rapiat.

jungatur. Tertius indicatur fequentibus ver-

IX. S, Bernardus pulchre explicat perfe-

Gionem

'eoé

;

thzzlm CS(XII Relhmfuy Statu;

9

j

g

S.Bern,t, Cionem: ad- religiofum requifitam, dum ait:

alia cibaria groffa.

Totum hoc a provi-

fadFF.deUnitas Spiritus cum Deo homini furfum

dentia mea pxocccht

quia de illo curam

monute

cor habenti , ploümentis in Deum volunta-

C(WDI

qui mihi de fe totaliter curam .com-

I25

niit

tis eft perfectio ,

cum jam non modo vult,

omnino derelinquendo . femcupfum

fed fic eft non tantum

Exrgo,

dilectiffima filia ,.

vides aperte ,.

quod Deus Vult

aífectus ,.

fed in aue*tu perfe&tus, ut non

ouanta requie conhftant hi

peï*amabdes

poffit velle, nifi quod Deus vult. Velle enim,

pauperculi mei..

quod Deus vult, hoc eít, jam fimilem Deo ef-

szztm'

ie: non poffe autem velle, nili quod Deus vult,

XVL S 'Therefia dïr*cbüt

Vita bom reli- a

'rhereg

giofi, & ejus, qui vult effe ftri&us amicus Dei

initin.

hoc eft, jam effe, quod Deus eft, cui Veüa

effe 1dmium eft.

elt. 1ongdm martyrium.

perf.e.12,

JAgquitar.

A MILSS. Agïïes dixitS. Birpittze : ma rtyrii La.Rev,.

Platus

X I fEfrldms

cum aliquando ex literato

genus eft, delicias habere, & deliciis non uti. e-17.

L3. €.38. quifiviffet, num crederet, magna effe preemia,

AVIIL, S. Julianus, poftquam cum Bafiliffa Lanciz,

"

qu2e przeparavit Deus diligentibus fe? & isaf-

Vnghnmtem illibatam fervare decrevit, vidit?Pufe. z.

firmafíet, fubjecit F gidius :

Atqui ego often-

inter cvetera cum fponfa allatum a duobus ?99-

.dam, te non ctedere.

Quantum valent pof-

angelis librum ar srenteum & in eo aurels li-

feümnes tue2 Mille

aureos, ait ille. Si hos er-

teris exara

tam hanc fententlam

$3*

Quisquis

£o, ait ille, fic colloc

P d

e þoffe s,üt centum mil-

mei defiderio mandum contempferit

iils an-

]e fubito eihberent nonne ftatim eos expone-

numerabitur , qui cum mulieribus non funt

res ? ergo cum non exponas, manifefte appa-

conmumatl

ret, te non habere fidem Chrifti promitto..

XIX. S. Gregorius Nazianzenus de religio- S Greg.

fis ordinibus cucvt

omnes funt trreftre coe- orat uit.

XI. Re&te quidam de inundo cecinit :

Mundus non mundus ,

qui mundos polluit :

lum, omnes funt gregis Domini prnmme «co- i Tul.

ergo

lumne, & corons fidei, pretio;e margaritze,.

- Qui manet in mundo ,

temp 11 dh us lapides, cujus iundamentum &

quomodo mundus

eqt?

lapis

eulatis eft Chriftus.'

Utilitas.

)*QX b Laurentius Juftinianus ait : OmnesS. Laur.

H

Vita 9P,

XIL. Fuit quidam magnus inter przeviden-

funt ter

'ra mn&a in quibus. pbl'lt*"ttïs cufïodl-ï

!A&I n,

e 34 Hü-

L.6. libell. tes ; ; hic affirmabat dicens: quia virtutem,

tur candor, &, quantum fas eít, coe leftis vitze*

LI

I.D,19.

3

quam.vidi ftare fuper baptifma, vidi etiam

preeferuntur iunfignia.

Íuper veftimentum monachi, quando accepit

AXI. ]o'fd'u*vs Generalis Wïam&er ordm;s Platus

habitum fpiritualem,

S. Dominici.dicere folebat, 1ehg10fos effe ve-"39- €:38.

1.3. in fin.

XIIL Cum S. Gertrudis fe ad iter ahquod

lut cubicularios fupremi regis, qui ab eo inti-

c.64.

icet. viribus corporis. deftituta obtuliffet ,

me ac familiarifime adhibentur ;

fæcuïares

7f,

»]

Chriftus de cruce in amplexus ejus demittens

autem fervire velut in coquma alusque V1h—-

im,

dixit : Bene veniàs mihi, chariffima, vulnerum

bus miniiteriis.

j

meorum ermplaftrum leniffimum, omniumque

XXIL. Fr. ägidlus Francifcanus ahquandoBe rl.

Yd

dolorum meorum levamen fuaw üimum.

In

elig.

interrogatus, quid de relieiofis familiis fen-t.

quibus verbis intellexit, quod quando aliquis

tiret? ræfgoz dit, curiam effc magni regis ,

in**

oftert n;te"*"am voluntatem fuam ad omnue be-

quam ingredi cuivis datam eft , & nullius re-

nepia.atum Dei, hoc Dominus tali modo acce-

putatür ams at non itabene & convenienter

Pidt

quafi homo ille tempore paffionis ejus

in ea converian.

-

omnibus vulneribus leniffima adhlbmfict em-

jlaftra

L

»eiti

AXIOMATA

-

Anfel

XIV.

S. Anfelmus ait,

fi illi tantam. a

qui divitias

L. Servire Deo, regnare eft

Lde fimil. )eo eratiam fperare poffun

Anonym.

fuas Veïut frut&tus Deo coniecxant, quantam

II. Pàuca fcribere, pauca legere ,

& multa Hugo

facere, " officium elt veri religiofi.

Roth.

in

merabuntar i.

qui etiam feipfos velut arbo-

tem eidem oücmnt quemadmodum 104510(1

Iil. Summa religiofi perfectio eft, commu- Vi reg.

em.

faciuat ?

nia quzeque rehgïomq ofíicia peifePe obire.-

Lanciz.

AV HU h*'ln[US auondam S. Catharime Se-

IV. Nonhabitus & tonfura, fed vita religio- Thom.

temp.

opuféI. nepfidiyit: E.gonunc*uam in me vere fperanti-

fa facit monachum. -

n.139.

V. Monachus extra monafterium, & plfmsl H C18.

bus in aliquo deficio, fed gratiofe provideo.

Et unde procedit,

extra fluvium, uterque tendit ad interitum.

quod homo quandoque

Lz'

ftans in deliciis cum pannis multis, & in ma-

GÉ

.

XIV.

gna cura proprii corporis, habendo quotidie

cibaria delicata, continue tamen elt infirmita-

AUTHORES

te gravatus. 'Poftquam autem amore mei fe

I. S. Joannes Chryfoftomus lib. tribus con-

& ampi xatus eft voluntariam

tra vituperatores vitze monaftice.

contempht

II. S. Thomas opufc.1g. contra impugnan-

paupertatem, unico fibi veftimento refervato

tes religionem.

ad cooperiendam corporis nuditatem , ipfe

IIT. joannes Caffianus de inftitut, coemo-

idem efficitur corpore fortis atque fanus ; &

non videtur ,

' quod aliquid ei noceat ,

neque

biorum.

IV. B. Albertus magnus in defenforio men-

confequitur, quod. illi. corpori fuo detrimen-

tum aliquod inferant frigora, five colores, vel

dlcautlum.

C

t

F.

V. Hie-

R. P Lo!zn. Bibl. IWan. Tom. . 1

U 4

m

aQ

| Jiibliothece IManualis.| Concionatorta.-

fo64

V. Hieronymus

Platus de bono ftatus '

VIII. Robert. Bellarminus lib.2. controv.

religiofi.

IX. ManualeSodalitatis B.V. c.13. part.4.

Rob

Vf. Nicolaus Lancizius opufc.1.

& Íeqq.

"

34

VII. Laurentius Beyrlinck in Theatro vitae

. X. Henricus

E

Engelgrave in codlo Empyr.

de communi Confeff.

humana. Vid.religio : & religiofus.

E.

fn5

o d!eeeie,

a i m

IQueeeÉ!eosocooceem

f17

i.v

TfrULUS*tXXJJL

ypdti

v

RESIGNATIO IN DIVINAM -

VOLUNTATEM.

z

$I

quoniam tu fecifti. Hice*nim, tefte B;oäthio;Bcä'th. L

T,5o.".

quidquid citra fpem videas geri ,

rebus qui-4 decon-

QUOAD ESSENTIAM.

dem re&tus ordo eft, opinioni vero tuze pe

1

.. folat. phil,

;l

verfa confuíio.

rof, 4

Toech,

Definüia.

VII. In benevplacito Dei folo füper omnia

Vi2

dele&ari, exemplo SauCtorum, qui magis de

*

executione voluntatis divinze, quam de fua

ft actus charitatis divinze , quo homo

gloria, lzetantur. Quo fenfu etiam pius Afce- L.3. de

]05.22,

faam voluntatem cum divina in

tadixit: Devotus homo ubique fecum fert imit.c.x6.

E

omnibus conformat.

Y42,

/

4

confolatorem fuum Jefum, & dicit ad eum : $.2.

Pigp.

- Diivifio,

Adeíto mihi, Domine Jefu, in omniloco &

1)

L.3.c37. 1l. Dividitur a Thoma Kempenfi in per-

tempore.

Hoec rnihi fit confolatio , libenter

$a.

Et fi tua

E

fetfam & imperfetiam , dum ait: Quidam fe

velle carere omni humano folatio.

Coloff

refignant , fed cum aliqua axceptione: non

defuerit confolatio , fit mihi tua voluntas &

enim plene Deo confidunt, ideo fibi pro-

L

jufta probatio pro furamo folatio.

videre fatagunt.

Quidam etiam primo to-

Gradus.

tum offerunt, fÍed poftea tentatione pulfa-

VIIL Primus eft , voluntatem Dei in rebus

ti ad propria redeunt, ideo minime in vir-

Hi ad feram cordis li-

przeceptis accurate exequi, & quzecunque his

tute proficiunt.

advería peccata ftudiofe devitare, exemplo S.

bertatem & jucundse familiaritatis mese

Davidis de feipfo fatentis: Iniquos odio ha-Pf.:1:8.

gratiam non pertingent,

nifi integra refi-

bui, legem autem tuam dilexi. Hinc & Apo-Y- 33«

gnatione, & quotidiana tui immolatione

ftolus Theffalonicenfibus fcripfit :

H:ec eft

Mitihs

prius fa&a , fine qua

Y3L,

unitio fruitiva.

non Rat , nec ftabit

voluntas Dei, fan&ificatio veftra, ut abftinea- 1. Theff,

tis vos a fornic

ione, &c.

*

e

- Aflus.

!

a!t

iIX. Secund

us e

ft volantatem feu benepla-

Gen., 45.

IIL. Omnia, quee accidunt, divinze volu

u

citam Dei etiam in confiliis Evangelicis ar-

li,

v.2. Iob tati adfcribere, exemplo Jofephi Patriarchze

I.v.zt.

fratiibus dicentis:

ripiendis exequi, exemplo Apoftolorum, alio-

r

Uv

Non veftro coníilio, fed

rumque tot millium religioforum.

Dei voluntate huc miífus fum.

Et. Jobi di-

X.Tertius eft,etiam inaliis materiis & actio-

centis : Dominus dedit, Dominus abftulit :

31

Eccl.z,

nibus ea, quze Deo magis placent, eligere, &

J*

ficat Domino placuit, ita fa&tum eft.

fümmo ítudio perficere, exemplo S. There-

IV. Voluntatem Dei in omnibus ad. juftam

fiz?e, quae, ut magis Deo placeret, ad ea, quae

agnofcere ac venerari, exemplo S. Davidis di-

perfectiora judicavit, eligenda voto fe adftrin-

Niti "

Pf.144»

centis : Tuftus eft Dominus in omnibus viis

xit.

Quos omnes tres gradus Apoftolus Ro-

Y.oI

V.I7.

fuis, & fan&us in omnibus operis fuis ;

manis olim fuafit, dum dixit: Obfecro vos,

I.Io. à

nam, ut recte S. Auguftinus ait, poteft Deus

fratres, per mifericordiam Dei, ut exhibeatis Rot. 12.

V.ko

V.I^,

aliquos fine bonis meritis liberare, quia bo-

membra vefira hoítiam viventem, f.:3am,

Ma[/ïh.gl

nus eft ; non poteft autem quemquam fine ma-

Y4ó.

L.3.eon-

Deo placentem

xationabile obfequium ve-

tra Iul,

lis meritis damnare, quia juftus eft. Unde re-

firum.

&e infert S. Gregorius , rationem . de occulto

"a Em

61118-

Dei confilio quzerere nihil aliud effe ,

quam.

contra confilium ejus fuperbire;*

V. Omnia ad divinze voluntatis nutum fa-

EX S. SCRIPTURA.

cere velle, & ideo nihil odiri nifi eadem prius

1.

A&.9.

Qualitas.

Yaj

Vv.6.

explorata, exemplo S. Pauli dicentis : Domi-

]üb 1

ne, quid me vis facere : ne cum Ifraélis Prin-

I.D'enefaciat vobis Deus, & det vobis coraMachab;

Yat

Tof.9.

cipibus decipiamur,fi os Domini prius non in-

omnibus, ut colatis eum, & faciatis1.v.2.

Colü[r I

v.19.

terrogemus.

ejus voluntatem co

;

rde magno, & animo.

N

VI. Adverfa, quae accidunt, generofo fi-

volenti.

Pf.38.

V. iO.

lentio concoquere, exemplo Davidis di-

-H. Meuscibus eft, ut faciam voluntatem *

r2

centis: Obmutui, & nonaperui os meum ,

Mi

uN

ejus , c/lui mifit me , ut pe;*fïciam opus ejuszv.

s

0

)

——

N

Tituur CX XIII. szzgmtio in Dizzümm V'oluntatem.

2i

Yo.6.v.

III. Defcendi de coelo , non ut faciam vo-

37*

mater eft.

mei, qui in czelis eft, ille meus frater, foror,&

luntatem meam, fed ejus, qui mifit me.

Rom. 12.

IV. Nolite conformari huic fzeculo, fed re-

AXIIL Vobabitur tibi nomen nnovun»ï, quod If 6

V.2.

formamini in novitate fenfus veftri, ut probe-

os Domini nominavit, & eris corona glorize in

?. V. ?-

tis, que fit voluntas

manu Domini, & diadema regni in manu Dei

& perfecta.

(Dei bona, beneplacens,

[

tui. Non vocaberis ultra derelicta,& terra tua

EPhS- ü

V. Nolite fieri imprudentes, fed intelligen-

non vocabitur defolata , fed vocaberis volun-

vV.1T.

tes, qu: fit voluntas Dei.

tas meain ea, & terra tua habitabitur,

Ibid. v.8.

Vl. Ut filii lücis ambulate

; probantes, quid

XXIV. Quid adhze

r.Cor 6,

fit beneplacitum Deo, & nolite communicare

tus eft. -

!

ret,quin?, unus Spiri-

: 1

V'O?b

cum operibus infru&uofis tenebrarum. .

7.Petr 4,

AE quitas.

vO*I.

VIL.. Chrifto paffo in carne, & vos eadem

cogitatione armamini , quia qui paffus eft in

XXV. Si bona fufcepimus de manu Dei

»Iob.s.

carne, defiit a peccatis: ut jam non defideriis

mala quare non fufpiciamus ?

V.10O,

hominum, fed voluntati Dei, quod reliquum

XXVI. In die bona fruere bonis, malam

Eccl.7.

à ]

eít, in carne vivat temporis.

diem praecurre : ficut enrm hanc, fic & illam

V-ïlu

00«

1f 50.v.5.

fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum

phil,

Viit. Dominus Deus aperuit mihi aurem,

ego autem

non contradico , retrorfum non

juftas querelas.

4

abii.

!

Ezech. r.

N

V.i2.

IX. Ubi erat impetus Spiritus (id eft, Spi-

Jucunditas. -

ritus fan&t infpiratio) illuc gradiebantur (ani-

.. AXVII. Agnofcent, qui derelicti funt, quo

-F;ccl.zx.

malia fcilicet ab Ezechiele vifa) nec reverte-

niam nihil melius eft, quam timor Dei : & ni- V.37.

de

bantur, cum ambularent.

hil dulcius, quam refpicere in mandatis Do-

(3

VLuc.zz.

.. K. Pater,fl vis, transfer calicem iftum a me :

mini.

V.42.

verumtamen non mea, fed tua voluntas tiat.

XXVIII. Utinam attendiffes mandata mea !It4g.

Pí39.

XI. In capite libri fcriptüm eft de me , ut

facta effet quafi flumen pax tua.

V.L

Y.8.

faciam, Deus, voluntatem tuam : tunc dixi :

XXIX. Qui me audierit, absque terrore re-Prov.t,

Écce venio.

quiefcet, & abundantia

Colof. . XII. Non ceffamus pro vobis orantes & po-

perífruetur, timm'e ina-v.33.'

Y.9..

lprum fublatq.

ftulantes, ut impleamini agnitione voluntatis

ejus , in omni fapientia & intellectu fpiritua-

li, ut ambuletis digne Deo per omnia placen-

(5 Iil.

tes, in omni opere bono fructificantes, & cre-

2

L

EX SS. PATRIBUS.'

l

! Ícentes in fcientia ]?'ei.

54

$

«

: Q.'ualz'tkaf.ä

[]

h

Necelfitas,

ui fünt re&

icorde? quinon reprehen-

Ang.-äx

i

duntDeum, qui non voluntatem fuam ad* * 32

V,

Matth—.'z.

y.21,

XIHI. Non omnis, qui dicit mihi, Domine,

Domine, intrabit in regnum coelorum, fed qui

Dei voluntatem diri

b

?

facit voluntatem Patris mei, qui in ccelis eft,

ad fuam curvare conantur.

gunt, non voluntatem Dyei

ipfe intrabit in regnum coelorum.

IL. Optimus minifter tuus eft, qui non ma-141 ,

Lue.t?,

XIV. Servus qui cognovit voluntatem, do-

gis nititur hoc a te audire, quod ipfe voluerit ; Conf.

V.AT-

fed potius hoc velle, quod a te audierit.

€.26,

minifui, & non praeparavit, & non fecit fe-

cundum voluntatem ejus, vapulabit multis.

li. Oportet nos in eundem affe&tum quan- Td.1.de d-

Eccl.2,

XV. Conjungere Deo, & fuftine, ut crefcat

docunquetranfire, ut, quomodo Deus omnia lig.Deo.

Y..

in noviflimo vita tua.

effe voluit propter femetipfum, fic nos quoque

nec nos ipfos, nec aliud aliquid vel fuiffe, vel

"Utilitas.

effe velimus, nifi aeque propter ipfum, ob fo-

Mätïh* p

y.2tr,

XVI. Qui facit voluntatem Patris mei, qui

Iam videlicet illius voluntatem, non

À

(no&raxxn

in coelis eft, ipfe intrabit in regnum coelorum..

voluptatem.

x.1o.2.

XVII.. Qui facit voluntatem Dei, manet in

IV.. Tu teputasin virtutem. cu

v.i7.

cternum.

lnäine COIl- $ Efier,

Io IZ?

ftitutum, fi partem offeras ex toto. Teipfum Ep.ag Iu-

—-Maïth.z.

XVIH. Omnis, qüi audit verba mea hzec, &

vult Dominus hoftiam viventem : te da Deo,lian.

v

non ttia.

S

S

facit ea, affimilabitur viro faþienti, qui cedifi-

cavit domum fuam füpra petram , & defcen-

V. Quod fzepe diximus, illi funt recti cordis, S. Aug.

dit pluvia,. & venerunt flumina, & flaverunt

qui fequuntur in hac vita voluntatem Dei. Vo-in P£35.

venti, & irruerunt in domum illam, & non

luntas Dei eft aliquando, ut fanus fis, aliquan-

cecidit ;- fundata enim erat fuper petram.

do,ut zegrotes. Si, quando fanus es, dulcis

XIX. Mihi

autem adheerere Deo bonum

P(.72.

eft voluntas Dei, &, quandosgrotas, amara

v.258.

eft, ponere in Domino Deo fpem meam.

eft voluntasDei, non recto corde es.

Quare ?

Tob.22.

XX. Acquiefe igitur ei, & habeto pacem ,

quia non vis voluntatem tuam dirigere ad vo-

Y.2EL.

lr,h&þJ

& per hzec habebis fru&us optimos.

luntatem Dei , fed Dei vis curvare ad tuam.

Coloü:. *.

XXI. Implebitur agnitione voluntatis Dei,

Illa recta eft, fed tu es curvus.

Volutas tua

y.9. .

& volunktas» Dei in manu ejus dirigetur.

corrigenda eft ad illam, non illa curvanda eft

ad tuam, & rec^m habebis cor.

Dignitas.

VI. Nemo me,..5 ordinat , quid agat, nifiId. de Ca,

Matth,m.

e facit voluntatem Patris

v. 500

qu

qui paratior eft non agere, quod divina pote-tech. rud.

XXII.. Quicun

^A

3

Biblïai!zecæ Manualis , Concionatorig.

22

tumqu

gratize mereris, ut boffis non, tantum

flate prohibetur, quam cupidior agere, quod

TU

in

i

CL

orüm rogos,

Y

fed & piaculares flammas

humana cogitatione meditatur.

non timere.

Sincera hec tui oblatio ad

AEguitas.

omnem Dei voluntatemi exequendam poeni-

A

XII. Solus Deus, quidquid vult; debet velle

tentiarum & indulgentiarum loco elt.

)l

S.Agfel.

XV. Nec aliquid, in nobis libera voluntas

propria voluntate, ita ut aliam, quam fequa-

Cum igitur homo

melius agere poteft, quam ut iili fe commen-

tur, non habeat fupra fe.

vult aliquid per propriam voluntatem, Deo au-

det, qpi male ager

e non poteft.

r

Dignitas.

fert quafi coronam fuam. — Sicut enim corona

foli regi competit, fic propria voluntas foli

XVï.L'TotiLïs hu

militatis fumma in eo vide- S.Brrn. f.

tur confiftere, fi voluntas noftra divinse, ut di-

quom,

Deo. Etficut regem aliquem inhonoraret, qui

vei.no-

gnum eft, fübjecta fit voluntati. -

ftra div.

[4 04

fuam coronam ei auferret ; ita homo inhono-

rat Deum, qui aufert ei propriv» voluntatis

XVIl. Summa juftitia eft voluntas Dei':

3alvian,

fumma prudentia eft, divinze voluntatis ac di-apud

rivilegium, habendo, quod ille folus debebat

Drex.in

h

abere.

vinze providentios decretis placido animo ac-

:

Heliotr,

8. A'ug.

VIII. Itaque, fratres mei, Judas malignus

quiefcere.

in Pí.61.

XVIII. Qui

d eft hoc aliud dicere:' Fiat vo- ^::

traditor Chrifti, & perfecutores Chrifti mali-

gai omnes, impii omnes, iniqui omnes, dam-

luntas tua, ficut in coelo, &in terra: quam utQsitenug

fint homines fimiles angelis; & ficut volun-eoilat.g,

nandiomnes: & tamen Pater proprio filio

tas Dei ab illis impletur in coelo, ita & hi, qui e.2o.

fuo non pepercit , fed pro nobis omnibus tra-

diditillum. Difpone, fi potes : diftingue, fi po-

in terra funt , non fuam, fed ejus univerfi fa-

ciant voluntatem ?-

]

j

cl'.

tes: redde Deo vota tua, qus diftinxerunt la-

/ï

biatua. Vide, quid tibi feceritiniquus, quid

XIX. O admirandam virtutem , qu?e ad feEothym.

accedentes ad tantumextollit honorem , utisc 12.

juftus : ille voluit, ifte permifit: ille injufte

ipfos Chrifti faciat effe cognatos! Reverafum-

atth./

la 62

voluit, ifte jufte permifit. Voluntas injuita

damnetur, permi(lio jufta glorificetur. Noli er-

mum vite bonum eft humause voluntatis

$o

cum divina conjunctio.

go mirari, permittit Deus & judicio permittit:

permitttit, & menfura, numero, pondere per-

XX. Super omnia,quse vel dicere, vel face- Blofius

-

in farrag,

mittit.. Apud illum non eft iniquitas,

re poffumus ; hoc a nobis maxime expolcit

in&it, —

ïtu tan-

Deus, ut intüs in corde dicamus : Domine,;fiat

tum ad eum pertine.

1d, apud

IX. Si bona eft arbor, inquiebat olim Ada-

gratifhma voluntas tua. Interomnes preces,

quas Chriftus in hoc mundo fudit, illa fumma

Drex.

mus, cur non tango ? fi mala eft, quid facit in

Heliotr.

& excellentitfima fuit:

paradifo ? Huic Deus : ideo eftin paradifo ,

tua, voluntas fiat.

Patér, non mea, fed

1.2. €,4.

quia bona, fed nolo eam tangas, quia obedien-

S-

tem te volo, noncontradicentem fervum. Ec-

jzzcmzdimy.

^XXL. Talis conformitas maritat animam S.Bern.f.

curhoc? quiatu fervus, & ego Dominus. En

verbo, cum, cui fimilis eít per naturam, fiini-58. in

tibi mille rationes in una, quia Deus nofter eft

15.64

Dominus , & voluntatem fuam nobis fequen-

lem etiam ipfi exhibet fe per voluntatem, di- 9*

I

dam propofuit, nonjudicandam , nos autem

ligens, ficut dile&a eft. Ergo fi perfeGe diligit,

nupfit. Quid hac conformitate jucundius ?

fervi fumus ; zequilfimum ergo eft, has nos ire,

qua nos ducit voluntas Domiri.

*

»

D

L

XXII. Si mens in Deum forti intentione di-S.Grez.

rigitur, quidquid fibi in hac vita amarum fit ,1.7.:or.

S.Hier.(

X. Aurum deponere, incipienti

um eft, hon

Ep.28. ad perf2Ctorum ; fecit hoc Crates. Thebanus, fe-

dulcezeftimat: .Omne, quod affligit, requiem 7-

Lucill,

cit Autifthenes: feipfum offerre Deo, proprie

putat: tranfire & per mortem appetit, ut ob-

chriftianorum elt.

tinere plenius vitam pofiit.

IKTYT

""

S.Hier.ad

XL Bonus eft Deus, & omnia, quáe bonus

AXIIT. Eris inter adverfa & profperas Bern, f.

Paul. de facit;bona fint,neceffe eft.. Mariti orbitas irro-

mutabilium temporum ,

tenens quandamat.in

obitu Ble-

vternitatis imaginem , dum te coeperis reno-Cant.

filla,

gatur ? plango, quod accidit: fed quia fic pla-

cet Domino, sequoanimo füftinebo. Unicus

vare & reformare, ininfigne illud antiquum

fimilitudinis deterni Dei, apud quem non eí

raptus elt filius? durum quidem, fed tolera-

transmutatio, nec viciffitudinis obumbratio:

bile, quia fuftulitille, qui dedemt?

quippe ficut'ipfe, ita & tu eris in hoc mun-

Utilitas.

do, nec in adverfis timidus , nec in profperis

S.Chryf.

diffolutus.

?

hu,

f.de Zach.

XI[. Magna vis

eft voluntatis , quaé efficit

nos poffe , quod volumus ,

Y .

& non poffe /illa j

XXIV. Vis gaudium habere fempiternum ? $. Aug.f. ;

quze nolumus.

20.de

S.Aug.

XIII. Con

adhzere iilli,v qui fempitemus eít.

fanct,

lasar

ftanter Deo crede, eique te totum

Y 420

de quant,

perinitto, quantum potes. Noli effe velle quafi

N "IN

anim,

C,20,

proprius, & in tua poteftate, fed eius clemen-

LÓ DE IMITATIONE

EX LIBEL

n

C,4l

tiffimi & utiliffimi Domini fe fervum effe pro-

CHRISTI..

$

fitere. Ita enim te ad fe fublevare non definet,

".

nihilque tibi evenirepermittet , nifi quod tibi

ofit, etiamíi nefcias.

Qualitm.

Í

-

fot: atl F*

,

de fpicit,

XIV. Si te quotidie ex integro divinse vo-

I

pereg:.

luntati ad omnes illius nutus promptum para-

ili, oportet te ad

h.uc multum addifcere,1.s c.xz.

funtS.r.

propt7. tumque offeras , veniam noxis obtines, tan-

quae necdum bene didiciiïi, $: M.

haec

—

itulus —CXXIII.'Rejigndtio in Divinam Poluntatem.

23

hzc, Domine? ut defiderium tuum ponas to-

Deo obtulit occidendum & comburendum.

taliter fecundum beneplacitum meum, & tui

Sed & S. Bern

ardus ait; Intemerata Virgo Io,2, f.s1.

ipfius amator non fis, fed meze voluntatis cu-

habuit continuu

m afpectum ad Dei beneplaci-

pidus aemulator.

$

tum, promptumque confenfum.

3. €.3T.

Teftantur id

Il. Dixi tibi fepiffime, & nunc iterum dico,

verbailla: Ecce ancilla Domini, fiat mihi fe- Luc.r.

$

3»

relinque te, refigna te, & frueris magna inter-

cundum verbum tuum.

na pace.

Da totum pro toto: nihil exquire,

Ill. Abraham, ut notant Hebroi, decies ri- Drex.

nihil repete: fta püre & inhzefitanter in me ,

gide tentatus a Deo, femper fibi fimilis, & j Heliet.

m

& habebis*me.

divinam voluntatem refignatus manfíit.

d t t.

20

IV. fofephus fratribus fuis timenti

bus , ne .G-'etg,sd.

| Ngæfþtw.

injuriam illatam vindicaret, dixit : Nolite ti- v.1

div,

L4. c.8.

9.

flm,

Ill Quid magis a te requiro, quam ut te

mere: num Dei poffumus refiftere voluntati ?

ftudeas mihi ex integro refignare ? quidquid

Vos cogitaftisde me malum, & Dominus con-

vertit in bonum.

X

proeter teipfum das,nihil curo : quia non quz-

|

Olf,

ro datum tuum , fed te.

Sicut non fufficeret

V. Tobias fenior czecitatis plaga immiffa Tob.3.'

tibi omnibus habitis, przeter me, ita nec mi-

dixit : Juftus es, Domine, & omnia judicia tua V: 14 6,

hi placere poterit, quidquid dederis, te non

jufta funt.

Et nunc, Domine, fecundum vo-

ä':anus

ALO,

oblato. Offer te mihi, & da te totum pro Deo,

luntatem tuam fac mecum, & przecipe in pace

)

& erit grata oblatio. '

D

recipi fpiritum meum. Sed & uxori ad mur-

murandum contra Deum incitanti refpondit : €2« V.18..

Ukilitas.

Nolite ita loqui :

quoniam filii San&orum

IV. Quare vano moerore confameris ? cur

'?rym.

'!..3.40.2,7.

ale

fumus, & vitam illam exfpectamus, quam da-

PA

fuperfluis curis fatigaris ? fta ad beneplaci-

turus Deus eft his ,

qui fidem 'fuafn nunquam

h.

tum meum, & nullum patieris detrimentum.

mutant ab eo.

13. €.25.

V. Non te magni reputes , aut fpecialiter

Y*

VI. Heli auditis per Samuelem gravibuä Lr. Reg.

dile&um exiftimes , fiin magna fueris devo-

poenis, quibus Deus ipfum & filios ejus cafti-*3. V-18-

tione atque dulcedine: quia in iftis non co-

ü$

gare decreverat, dixit:, Dominus eft, quod

Itip,

gnoícitur verus amator virtutis; nec in iftis

bonum eft in oculis fuis, faciat. '

ltl

confiflit profe&tus -& perfeCtio hominis. In

ViL David, cum e confpe&u Abfalon fuge- 2'-R€ge' €.

quo ergo Domine? in offerendo te ex corde

re cogeretur, 5adoch facerdoti cum arca pari- 5 V-26.

voluntati divinze,non quzerendo,quze tua funt,

X

ter fugienti dixit: reporta arcam Dei in ur-

nec in parvo, nec in magno, nec in tempore,

bem: fiinvenero gratiam in oculis Domini ,

reducet me.

nec in?eternitate, ita ut una zequali facie in

i autem dixerit mihi, non pla-

gratiarüm a&tione permaneas inter profpera

ces: praeítofum, faciat, quod bonum eft co-

il

[

& advería, omnia æqga 1ance penfando.

ramfe. Sed &in aliis calamitatibus dicere fo-

l

1.3. c.2x.

litus eft: Obmutui, & non aperui os meum ,

1.

l

Sucunditas,

quoniam tu fecifti.

l

VI. Nihil amatorem tuum, & cognitorem

VilI. Job omnibus fuis b

onis fpoïiatus &F

o

fï!- E S.V.

beneficiorum tuoruin ita betificare debet , fi-

gravibus infuper corporis ulceribus vexatus ,

cut voluntas tua in eo, & beneplacitum seter-

non peccavit in labiis fuis , fed hanc. unicam

p

hof,

nz. difpofitionis tuze. Nam voluntas tua &

deterna memoria digniffimam fententiam pro-

amor honoris tui omnia excedere debet ; &

tulit: Dominus dedit, Dominus abítulit. Si-

plus eum confolari magisque placere, quam

cut Domino placuit, ita fa&um eft. Sit

ynomen

1.2.c.4.

omnia beneficia fibi, data vel danda.

Domini benedictum.

S.r.

VII. Si nihil aliud, quam beneplacitum

IX. S. Paulus in terram a coelefti voce pro- AGt.9,

;Emp f

D

)

*

ii

ei, & proximi utilitatem intendis, & quz-

ftratus,converfionis fuze fundamentum per has

G

voces: Domine, quid me vis facere? pofuit.

ris, interna/ libertate perfrueris.

X. Auguftinus de feipfo dixit : Vellem, ut l. de

w M

nihil aliud agerem, quam reddere me, cui m

e

quant,

" anim.

maxime debeo,atque ita Dei fieri, quod.Poét

À c.oo

EXEMPLA"CATHOLicA

ait, amicum mancipium Domino.

!

Qquzzli fa.

Xl. S. Clemens de S.Petro fcribit , illius Init.re-

To.4.

L. )hriftus de feip

fo dixit: Meus.cibus eft,

dogma fuiffe: -Nos Chriftiani de nulla re vel cognit.

v.34b

: ut faciam voluntatem ejus, qui mifit me,

"

eventu folliciti fumus, fed in. Dei providentia

p

Luc.21i

ut perficiam opus ejus. In monte Oliveti ora-

plane conquiefcimus, fcientes nos illi curze ef-

vit: Pater, fi vis, transfer calicem iftum a me,

v.42,

fe, atque ab eo per omnia diligi, ut cun&ta no-

verumtamen non mea, fed tua voluntas fiat.

bis cedant in bonum.

Part. 4.tit.

ILB. Virgo, quantopere refignata fuerit in

XILI. Fr. Reginaldus, cum B. Virgo comi- Annal,

35. C.4.

voluntatem divinam, teftatur S. Antonius fic

tata a 5S. Czecilia & Catharina ab eo pericu- Domin.

S- 1.

alloquens illam : O Domina, ita divinze volun-:

p ría.

lofe zegrotante peteret : quid tibi vis, faciam,

tati conformis fuifti, ut audeam dicere; fi nul-

fili, admonitus ab. una duarum virginum

c.83.

lus fuiffet, qui filium crucifigeret, ut adimple-

illarum dixit : Domina mea fuaviffima , cum

retur voluntas Dei, ipfa illum in cruce pofuif-

non habeam aliam voluntatem a tua, in eam

[

fes & clavis affixiffes. Neque enim minoriste

& manus tuas benedi&as me totum conjicio.

obedientize fuiffe credendum eft, quam Abra-

Quo di&o B. Virgo eum oleo linivit, & exem-

hami, qui proprium fiülium proprüs manibus

plo fanavit.

!

Xl

ä

à

b

24

Bibliothece Manualis Con(imzato'riæ.

Vita p.2.

XIIL S. Catharina Senenfis, cum Chriftus

fcilicet , quam Deus mififfet, nec aliam fe

*

c-4.

ei fpineam & auream coronam offerret, & al-

velle.

C^

Qu

terutram eligere juberet, eidem cum reve-

XXIIL Severus Sulpitius narrat, S. Ma

Y- RO dr iq.

—

tinum toto, quo vixit, tempore nunquamP-f

tr.$.

rentia dixit: Diu jam eft, Domine, ex quo

omnem voluntatem meam tu intime con-

iratum fuiffe vifum , aut triitem , eo quod ^*

voluntatem fuam cum divina perfe&e con-

junxi, ac proinde in mea poteftate non elt

formaffet.

í

jjeliott

ullius rei ele&io; fi tamen velis, utjuxtafen-

Ai!c":«"

fum meum refpondeam, fpineam prazeonto, ut

XXIV. Cuidam virgini nefcienti , in quoRus-

verà devotio & oratio confifteret, ideoquebroch. in

z

tibi pro me fpinis coronato fimilior evadam.

ne oper.

Dixit, & fimul fpineam coronam arripiens ca-

fummopere afllictze,apparuit fpeciofiffimus in-

fans, dixitque, veram devotionem in abnega-

piti impreffit.

Ruffinus

XIV. S.Macari

us rogatu;s a duobus,quomo-

tione contemptuque fui ipfius, & perfecta re-

$ a,

Aquil. n.do orare deberent? . refpondit, non eft opus

fignatione in manus Dei, confiftere.

208.

XXV. Epictetus & Aítion martyres cumRofvveis

i ïïtg

Mon

multa verborum copia, manus ad Deum cre-

PU

al

brius pandendze ; clamandumque : Domine

ad omnes Latroniani judicis quzeftiones nihi]dus in vi-

iS

1

6

Deus, quomodo vis, & ficut tibi placet, ita

aliud refpondiffent, quam: Chriftiani fu-

mus, fiat voluntas Dei noftri in nobis ; non

C.;Z.

fiat. Siquidem ipfe novit, quid nobis expediat. -

'T om.20.

XV. Alius quidam homo, tefte Salmerone, »*folum mirum inter omnes cruciatus robur ipfi

tr.1t.

fenferunt, fed etiam vigilantium judicis affef-

alphabetum recitavit, & dixit: Domine , tu

VitCot

p.103.

jurn

ge literas, & quod tibi magis placet, mihif 5

forem permoverunt ad Qdem catholicam am-

penä.«ï.'l

que magis expedit, largire.

le&endam.

XVI. S. Gertrudis a Chrifto fanitatem &

XXVI. S. Claralicet per annos o&to & vi-

Sariusin

Blof 1.4..

vit, c.12.

div.in fin, morbum offerente,

cum neutrum elegiffet, fed

ginti gravifimis morbis exerceretur, nun-

Ug

€,23.

plicatisin crucem manibus electionem ipfius

quam tamen vel minimum queri, fed potius

!

1

voluntati refignaffet, audivit hzec verba: Qui-

continuo Deum laudare eft audita. Cumque

cunque cupit a me fzepius adiri , fuze volunta-

inextremo morbo per feptendecim dies ne

tis clavem mihi offerat, nec eam a meunquam

bolüm quidem guftare poffet.

-"Confeffario

repetat. Quo audito S. Gertrudis precatiun-

ipfam confolari volenti dixit: Ex quo cogno-

culam hane: Non mea, fed tua voluntas fiat ,

vi gratiam Domini mei Jefu Chrifti perfervum

tuum Francifum, nullus unquam mihi mor-

mi amantifime jefu: trecenties fex agies

quinquies quotidie repetivit.

bus durus , nulla poena molefta, nulla

pæqi-

1d. in tmo.

XVII. Cuidam fibi devoto cum Deus co-

tentia gravis eft vifa.

Dienitas.

nilfpir, piofas confolationes fuiffet largitus, ille has

c- IOO

deprecatus rogavit, ut in defolationes. verte-

XXVII. S. Jofephus adeo voluntati divinae Áliment.

fe conformabat, ut quotidie diceret : UtinamPiet. €.7.

rentur, quas cum quinquennio integro gravií-

e

2

j

fimas tuliffet, angelum Deus mifit, qui fola-

vivam, & voluntatem Dei adimpletam vi-5*-

LÀ

tium denuo offerret, fed ille & hoc depreca-

deam.

Itaipfa Dei SS. M

ater S. Brigittze re- S Brieitt,

tus, hanc unicam fibi füummam confolationem

velavit, addiditque , hanc effe caufam , cur

M

tà

Pann;mi

fore dixit, fi fciret, Deo placere, quod in his

tanta in ccelo gloria frueretur.

vit, .

zerumnis fit conftitutus.:

XXVIIL Virquidam eruditus & pius morti Taulerue

ne

piouli,

Drex. in

XVIII. Vir quidam & eruditione, & virtute

vicinus, cum ab amicis rogaretur , ut doctri- in

e

rm. de

Heliotr. maximus dicere folebat: falveamaritudo ama-

nam aliquam monumentiloco relinqueret, fic

D

fanctis.

l.3: 2« riffima, omnis gratize, benedictionisque plena.

eis refpondit: Virtutum fummarium, & omnis

L]

Drex i

Quo unico dicto fe in omnibus folabatur.

do&rinze breviarium eft, omnia, quze nobis

Naucler.

XIX. S. Lupus cum ab Attila Trojam Gal-

Deus evenire permittit,ab illius manu accipe-

Heliotr,

vol.2.

H

A

6 l,

lix? urbem occupare volente quzefüffet, quis

re , nec aliid unquam velle, quam omnia ad

Q

apudi

effet: & ille refpondiffet, fe effe flagellum Dei,

divinze voluntatis perpendiculum facere.

Rodr. -I« mox aperiri

Jucunditas.

portas juffit dicens : falve flagelf

Blofius in

tr.8.€.83- 1. Dei.

XXIX. Theologus quidam o&o annis pe-

inftit.fpi-

Raderus

XX. S. Elifabetha audiens Ludovicum ma-

tens a Deo gratiam & occafionem cogno-

rit. inap«

volum. t.

ritum fuum in expeditione facrze militize de-

B

fcendi, in quo vera animi quies & folatium pend. ex

fun&um, dixit ad Deum: Nofti, o Domine ,

confifteret, tandem mendicum ante füresT aulero,

San&.

quod przefentiam mariti omnibus mundi deli-

templi vidit, cui cum bonum imprimis, dein

tiis przeferrem, fed quia tibi eum eripere mihi

fortunarum , tandem etiam felicem vefperem

placuitjita acquiefco, ut, fi vel minimo capillo

precatus effet, refpondit ille, nunquam fe ma-

eum revocare preeter beneplacitum tuum

]Jum aut infortunatum diem habuiffe, eo quod

poffem, nollem id facere.

omnia de manu Dei accipere confueviffet &

Utilita.

ea, qua permittit ille, aut ordinat, optima

Caatius

fibi effe crederet.

N]

XXI. Quidam monachus per refignationem

Viï, iU l

L10. Dial.goluntatis fuze cum divina adtantum fan&i-

XXX. S.Catharina Senenfis a Deo fupplici-Tn. Dial,

c.6.

tatis pervenit gradum , ut ad folum veftium

ter petens , ut modum oftenderet veram ani-

1

aut cinguli ejus contactum zegri fanarentur.

m2 pacem obtinendi, a Chrifto fibi apparente

TIn vit.PP,

XXIL.Agricola quidam ex agris fuis femper

didicit, breviffimam effe viam di&tum finem

& plures, & meliores fru&tus cum reciperet,

obtinendi, fi & crederet, Deum effe potentifJi-

rogatus caufam a vicinis, refpondit, fe femper

mum, atque adeo fine ejus permiffione nihi! ei

tempeftatem , quam vellet, habere, eam

accidere pofle : fapientilfumum, qui fciat omnia,

quae

Titulur C X X HIL jïg?gii;ïtiü-«zrz diviium . Voluntatem

25

qus accidunt , in bonum convertere : & op-

,

1

Juntas in cco, ficfiat, — Alias in literis ad S. Vital.3

tümwun , qui nihil , nifi quod , optimum cui-

gnatium fcriptis flexis genibus petiit , ut fibi* 2. Pen-

ue eífe judicaverit , permittat.

impe

Tyaiwr

ULCLUS

negnin.in

tij

o

rattam ad Dei cognofcendam vo-

Lia

T

.ad

Suiusto. XXXI. S. Lydwina id identidem repetebat:;

lurntatem,eamque perfectffime adim

T

: tr'gl

7*

plendam.

amor. div,

Hoc mihi, Domine acceptiffimum erit, ut af-

4l S. Francifcus Borgia cum Deus

1953.;;, Le2.

ligens me dolore non parcas, cum tuze volun-

optionem dediffet, mortem velvita

mr conju- Vit. L. 3.

tis impletio fit mihi fümma confolatio.

gis eligendi , inlachrymas folutus refpondit :*« 12

Hehotrop XXXII. B. Jacoponus dicere folebat, fe a

Domine Deus, unde hoc mihi, ut arbit

liX

i

tui

TAR

confcientia fua quaefiviffe, cur fe non ampiius

din

2;0.4.

committas meo, quod in tua fol

ius eft pote-

$. 4

ut olim affligeret? cui illam refpondiffet: Hoc

Oper,

ftate ? mea permaguirefert,tuam fequi in om-

ea de caufa facio, quia te divinze voluntati

nibus voluntatem. Quis enim rectius novit i

. penitus permififtt, & ia eo , quod illa ftatuit,

quid e re mea fit, quam 'Tu mi Deus?2 Tua

absque omni expoftulatione acquiefcis.

itaque voluntas fiat

us

1c*

nec de uxore folum ,

S, Hier,

AXXAIII Monach

quidam bis quotidie

fed de liberis etiam, deque me ftatuas , rogo ,.

v Yele

in Reg.

faxum ingentis ponderis per tria milliaria por-

Invi-

quidquid tibi Dlacuerit : fiat voluntas tua.

Monsü, tarejuífus, cum octo annos in hoc labore

Pt

Ce.21.

IV. P. Ludovicus .de Ponte, quantopereVit: L.2.

"

infumpfitiet , interropatus , quo animo tan-

1uam cum divina voluntatem conjunxerit, te-e. 3. $. s.

tum laborem fufcepiffet ? tam lzeto , refpon-

ftatus eft ipfe hisverbis: Gavifus fum defe&i-

dit, acfi mihi res omnium honorificenti(ífima

—

bus naturalibus meze perfonze aclingze , &

injuncia fuiffet;

alis, quia Deus me illis voluit ita effe nota-

Vit.Cam-

E

XXXIV. Ferdinandus II. Imperator ita vo-

tum. Gavifus tentationibus , quas patior , ac

pend. c.6. luntatem fuam cum divina refignaverat;ut de

usj

miferiis internis &externis,quia Deus ita vult.

, c- 120

feipfo diceret: Jam pridem me moleítize con-

5i Dei voluntas eft,ut mille annos vivam one-

y

- fecitlent, nifi me, meaque omnia providentioe

ratus majoribus laboribus , ac tenebris inter-

divinze commififfem. — Quotidianze ipfius pre-

nis & externis , dummodo ipfum non offen-

€cs erant: Domine , fi eft ad laudem tuam &

dam, id volo. Mihi coelum eft facere volun-

gloriam,& falutem meam,ut major fim, quam

tatem Dei, cum ipfo habeo , coelum in terra.

fum, exalta me, & glorificabo Te: Si eft ad

Crebro id habebat in ore, Deum optime fcire,

laudem tuam , decusque tuum , in gradu, quo

quid nobis'expediat, qus verba tanto fpiritu

fum, conferva me., & ego glorificabo Te : Si

animare confueverat, ut iis omnem animis

eit ad laudem tuam & gloriam , ac falutem

audientium perturbationem inadverfis ablue-

meam, ut in humiliorigradu fim, humilia me,

ret. Sed & in confiliis dandis tam conftanter

& ego glorificabo Te. Cum aliquando fermo

& alfeverate ea pronuntiabat , ac fi volunta-

inciditfet de malis ubique ingruentibus, dixit :

tem Dei legiffet, vel ex tabulis recitaret. Sin-

ment,

*

Faciamus, quod in nobis eft, & finamusnos &

gulis diebus repetebat votum a fe brevi hac

M

hzec regi ac dirigi a Deo , nos ejus, voluntati

forma conceptum : Fiat, Domine , in me, de

conformemus , fatagamus , ut coelum lucre-

me,prome, circa me & omnia mea fan&if-

mur, & Dens omnia bene difponet.

fima voluntas tua in omnib

gt

Psnormi-

nünc & in zeternum.

i

us, & per omnia

XXXV. Alfphonfus Rex Arragonize inter-

A

tanus in rogatu

s,quemin hoc orbe beatum effe crede-

at

(b

vir, Al-

V. P. Balthafar Alvarez de feipfo tefïatus Vi

ta C. 2.

1lerné

ret ? refpondit eum ;

qui feipfum fumma pie-

eít, quod, cum aliquando aliquii . peteret a

ïi

phonfi,

tate & aífettu Deo committit, & omnia, quae

Deo, quod pro ipfius obfequio cupiebat, intel-

n, de

illi eveniunt ; non aliter, quam rem a Deo

lexit, omnem perfe&ionem confiftere in fa-

Qs

factam laudat & acceptat.

ciendaivoluntateDei;& maximum omnium fa-

Drex. in

XXXVI. Eudoxia AuguftaTheopholi Impe-

*

criticiorum facriticium effe, cum eadem con-

Heletr. yatoris Conjux,czetera non laudabilis, hoc uno

-

formari ,

unde ipfe totis viribus fe huic

2

A

]

. ï.cl Iä.r

ta

S.2.

i -

men plurimum commendanda , quod cum

ftudio dedit,& vero etiam maximam ejus per-

filius ejus morbo graviffimo decumberet , &

10'&'

if

fectionem affecutus eft, Dicere folebat', proe-

Epiphanit

u)

]

alaminis in CyproEp

ifcopus ac-

cï"; 48.

fins

cipaum omnis bonze orationis frictum effe ,

cerfitus,ut precibus filio fanitatem reítitueret,

dare Deo, quidquid ille a nobis petierit, ma-

it.fi-

operam fuam fpopondiffet , fi Diofcorus hzere-

gnaque conformitate ei acquiefcere in omni-

inap.

ticus urbe exigeretur,illa dixerit: fi Deo vifum

bus,quz ipfe de nobis ftatuerit. Cuidam reli-

jj, &X

deto»

fuerit, vivet filius: fin eum ille , qui dedit ,

giofofic fcripfit: Cupis proficere, tuzeque

é 34».*,

:

auterre voluerit , fiat voluntas ejus.

orationi beneattendere, ut placeas Deo ? per-

x

S. VI.

|

mittas te ab eo gübernari,& incipias amorem,

quetii erga illum habes, in eo oftendere, quod

EXEMPLA DOMESTICA.

v

fis contentus & pacatus,quandocunque & qua-

8

* Qualitar.

L

C

cunque via volueritille te ducere, & cum eo,

Ó

I ghzzïius tam perfe&e fiiam Vo].untafein

quod ille dare volucrit,modicum aut multum,

Ribad.l.s.

cum divina conformarat, ut totius e-

vit, 6 h

aut nihil. Et credo certe te, magis illi placitu-

tiam focietatis , quam tanto labore erexerat,

Dis

rum,fi gaudeas,& tranquillus fis cum tua pau-

diffolutionem 2equo animo laturum fe d

1

pertate, quamdiu ille te non edüxerit ex ea,

fi fine.culpa fua id accidiffet.

iceret,

quam fi obtineres imaginariam illam celfita-

]. S. Francifcus Xaverius ad.AMäzzriceïlfes

tem. Satis hatctenus eo modo fervivifti Deo ,

iturus, amicis evidens vitve periculum often-

qui tibi placuit: incipias jam fervire eidem

dentibus ; id unum refpondit: Sicut fuerit vo-

veluwico die, quomodo ipfe cupit.

R. P. La/m. Biü!. AMar. Tom. 11f

L

| VICP,

L

Ji

3—4

gl

26

szlzothecæ AManugii; Concaonatorig

Annua

VI. P. Sebaftianus a Campo in agone hzec

cedentis poffefforis; ita perfettus homo fe-

169t.

Prov.

verba magna fpiritus exultatione dicebat:

metipfum reddit mambus divinis ,

ut impo-

Sardinize.

Impleatur , impleatur, fcilicet voluntas Dei.

fterum nolit effe fuus ,

nec Vlveie fibi,

nec

ova , nova perfe&io.

edere ,' nec laborare ,

nec dormire pro fe ,

Ann. Lu.

—

M

coll. Ebo

VH. Vincentius de Rocha fcolafticus, cum

fed pro fola gloria iu1 Creatoris.

facra ipfi prorecuperanda valetudine offerren-

Il. Sicut nummularii monetam adulterl— D»-exel in

16

tur. Non ita, ajebat , fed ejus propagationem

nam aut a tinnitu, aut a fignis &infcriptione Heïwtfo?

vel ademptloaem Deo committamus,utraque

norunt, & rejiciunt, ita nos , quidquid vel te- du

e

nuem umbram vitii pr? fe fert , abominemur'*

fors mihi grata eft ex ejus voluntate & decreto.

$. VII.

tanquam divinze voluntati contrazium

Hf. Sicut helitropium de die cum fole fe,154, c, 2,

hD

EXEMPLA PROFANA.

5 pOh

1.3. dxffer.

etiam nubilofo tempore circumagit, nottu ve- $. 3

conc

c02 r

FR

Pi&etus de feipfo ficfcripfit : Appetltum

ro ejus defiderio florem czeruleum contrahit

D.2

meum obedientem praebui Deo: vult

ita & homo vererefignatus in omnibus, etiam

ille me febricitare? Volo & ipfe. Vult me ali-

adverfis , fe divinze voluntati conformat, con-

qua re potiri : volo & ipfe. Non vult :

nolo.

tmuoque ejus defiderio, cum nox defolatio-

Mori me vult ? mori igitur volo. Vir prudens

nis ingruit , languefcit..

ita rem confiderat,hanc rationem fecum init:

IV. Sicut Levitze olim omnia. vafa fan&ua- Ivid. q.6.

fi Deo fe dediderit ,

fe iter tuto confecturum.

Cifpit

rii hyacmthmo pallio involvebant, & defuper

TH]

Quid eft illud, dedere fe Deo ? ut, quod ille vo-

operimentum extendebant ; ita quisquis feDeo

in fmad

luerit,& ipfe veht & quod ille nolaerit, &1pfe

commifit ,

nihil videre aut fcire cupit earum

do.p

nolit. Qui ergo iftud fiet ? quomodo fieret ali-

rerum, quazin coelefti fan&uario divinse vo-

c 10

ter, nifi confideranda Dei voluntate, & admi-

luntatis geruntur.

niftratione. Quid mihi dedit meum, & mei ju-

V. Sicut cithareedus tamdiu trahit , mten-ldem, "

ris ? quid fibi ipfe refervavit? liberam yolun-

dit aut remittit fides citharoe,donec affonent ; )c.3. $. 8.

tatem mihi dedit:& quze in mea poteftate funt,

ita tamdiu voluntas noftra Vd aditringenda ,

ea nec impediri,nec prohiberi poffe voluit. Et

vel retrahenda eft, donec voluntati divinze

l.3

. diff. ahb1

Mihi quidem optabile eft a morte me

concordet.

l)

e. 5.

jnvadi,nulla alia re, nifi voluntate mea curan-

tius À

V. Sicut duo funt in capite ocuh quorum S. Anfel,

320

da occupatum , ut perturbatione vacuus & li-

unus non poteft videre, quod a'fer non videat, l. Simil.

ber , dicere poHim Deo:

Nunquid przcepta

CIjA

&licet obje&tum ab utroque oculo videatur ,* P$-

tua violavi? nunquid ad alia abufus facultati-

ipfum tamen in fe eft unum; ita Beati f coe-

bus, quas mihi dedifti ? num fenfibus ? num

lo,

& perfetti homines in tems divino nutui

te unquam incuíavi ? num gubernationem

in ommbus fe conformant,

quia in omnibus

tuam reprehendi ? zegrotavi, quia voluifti : 2e-

ordinem divinz juftitize ad quem diriguntur,

. grotarunt & czeteri,fed ego volens. Pauper fui

vident.

k

te volente , fed betus. Non i Amperavi, quia tü

AEquitas.

voluifti : Nunquam appetivi imperium. Nun-

H

Hngo

VII. Sicut zeger fanguifugzs patienter tole-g Greg.

pui

. quid me unquam hac de caufa triftiorem vidi-

rat, donec medicus eas removeat; ita cuml. 3. mor.

in Esl

fti ? nunquid unquam vultu minus hilari teac-

l3

ceffi ? Paratus, fi quid mandes , li quid impe-

tnbulatlones pariter vitiofum fanguinem pec- €. 3?.

N

catorum noftrorum eliciant , merito zequiíi-

res. Hzec me cogitantem , hæc fcmbentem

i animo tolerandze funt , donec Deus eas-

$ Cb

hzec lezentem occupet mors.

hx I|

Epift, 66.

dem auferat.

Iep.1

Il. Seneca de feipfo dixit: In omnibus quæ

VIII. Sicut non dubltantel credl.mus G riberin

adverfa videntur, & dura , fic formatus fum.

Mi Vr

obfequimur horologio , quod. fcimus a perito feftos.Jo.

Non pareo Deo,fed affentior. Ex animo illum

aftronomo dirigi ; ita libenter oranes affli&tio- Bapt.

hi

nonquia neceffe elt fequor

Nihil unquam

conc. 5.

mihi accidet, quod triftis excipiam, quod ma-

nes acceptare debemus , quia fcimus a Deo

^

in füummum noftrum bonum directas.

lo vultu : nullum tributum invitus conferam.

IX. Sicut olitor horti fui rivulum füb füaDrex. in

Omnia autem, ad qux? geminus , vel expave-

fcimus , tributa vitee funt.

poteftate habet,& ad quascunque vult arbores Helmtr

velareolas educit ;

ita Deus omnium homi-*

c. 5

Tnquzft.

TlI. De Socrate fcribit Cicero :

Hoc nec hi-

Tulcul. lariorem quisquam , nec triftiorem vidit , qui

num corda in manu füa habet , & perea gra-?'

Retriq

tias & dona fua , imo & aquas tribulationum,

M

2equalis femper fuit in tanta mæquahtate for-

"4

tunae usque ad extremum vit?e.

prout cuique expedlre novit , diftribuit, ac

proin gratiffilo animo omnia funt acci-

pienda.

$. VIII

Ht

X. Sicut fi quis te ferrea chirotheca caedat ,Idem 1. 3.

& fanguinem eliciat, non chirothecse, fed ma -6 $. 2

SIMILITUDINES

nui ictum adícribis; ita cum quis per homi-

nem lditur , non hic , fed manus Dei

Qualitar

percutiens , refpicienda eft. S. Jobi exemplo

dicentis :

Miferemini mei faltém vos amici Job. t9.

Lud.

ISI

cut clericus refignans beneficium fe-

mei, quia manus Domini tetigit me.

YV. 21.

Á

Gran. in-

ipfum penitus illo privat,& arbitrioPrze-

duce pec-lati committit ,

ut difponat de illo fecundum

Nec&]ätmr

cat, f787 voluntatem fuam fine contradictione pree-

XI. Sicut aer & ventus,, quia non funt cibus Rodeig,

I

pro-.

pP.t

tr.8.C. 5.

L

AT

Titulu C X X EL T. Pofgnatio in diitom D'olunfatem

propoüfionatus- corpori, fatiare illud noa pof-

$X

funt ; itacum omnia creata fint vanitas, & fo-

MOTIVA.

la voluntas divina cibus animze proportionem.

fit , hxec fola fatiare eum poterit.

Qm'im : tum quia juftus eft, & re&a ju-

dicia ejus: tum quia potens eft,, & PC 118,

ibid,

XII. Sicut lingula horologii a magnete ta-

d-

confilium ejus f

L

abit, ac. voluntas ejus

fiet: Y: 137

&a non quiefcit , donec feptentrionem refpi-

l, 46. v.

ciat; ita cum homo quivis a D«o ad volunta-

tum quia bonus eft, & fuaviter omnia difpo- ,

[9)

nit in fuum & noftrum finem & bonum.

- Sap. g,

te ejus implendam creatus fit , tamdiu non

IT Neceffitas : quia. in ditione ejus cunca v. r.

quiefcet, donec ad eam faciendam animum

funt pofita, & non eft , qui poffit refiftere vo- Etth, z5. .

convertat.

,

Fabl Dom

XllHl.Sicut qui absque regula ?edi

üCi um

luntati ejus. Sed ut Ecclefiaíticus teftatar ,v.9- — ^

omnüe , quod voluerit , faciet : & fer-

5.poftEp. mmolitur, gravis erroris periculo fe exponit ;

conc. 2.,

mo illius poteftate plenus eft: nec dicere ei

jta qui absque divinze voluntatis regula aGio-

n.2.

nes fuas peragit, nonnifi ruinam exfpectare

quisquam poteft; quare ita facis ?

X;/

1

- II Utilitas : 'Tum quia voluntas Dei eftfor-pr. ,.

u poterit.

tiffimum contraomnes adverfitates fcutum , v, ya.

i

Utilitas. :

juxta illud, Davidis : Scuto bonz voluntatis

À

tuze coronafti me : tum quia eftoptima difpo-

Cafþafus : XIV Sicut corpus perfe&e quadratum ,

fitio hzec conformitas cum voluntate divina ,

'[aufch.

ad divina dona accipienda , uti Ecclefiafticus

in matre

quocunque projiciatur, immotum & ftabile

manet; ita & vir perfe&te refignatus in omni

infinuavit dicens: Conjunge te Deo, & fu-

dol. p. 2.

ftine, ut crefcat in noviffimo vita tua, id eft,

€. 1O.

divina difpofitione acquiefcit. Etideo verba

illa : ab aterno ordinata [um : que Rabbi Him-

fan&itas, in qua vera vita confiftit : tum quia

li

manuüelvertit : a feculo teffelata fum : Salazar

fpecialiter etiam conducit ad omnia, quze

h

petuntur, a.Deó impetranda , uti Chriftus

B. Virgini accommodat , ut quze per modum

cubi in omni Dei

S. Birgittze dixit : Quia tu mihi. nihil. negafü

*

; Qrdinatione fuavifïime

interra, ideo ego nihil tibi negabo in, coelo ,

uievit.

j

Julius Fa

XV. Sicut qui naviculam fluctuantem , &

voluntas tua. complebitur.

l

tius de

gaortif,

fübmerfionis periculo proximam triremi cafu

IV. Dignitas: quia per hanc virtutem homo l 1 tevel.

2

tranfeunti alligaret , prudenter ageret , falu-

i

Jeo con-*^ ?4-

€. 13.1

magis, quam per ullam aiam. cum

—

temque fuam in tuto collocaret; ita idipfum

juagitur, eique familiaris, gratus, & fimilis ef-

ficitur ; hinc S. Catharina Senenfis virumDeo

facit, qui inftabilem voluntatem fuam divinze

í

refienatum perinde ut Chriftum beatitudine

'allgat, & coxl/format.

quadain etiam in terra frui dicebat.

V. g'ucunditar: Quia talis refignatio facit :

äucunditaf.y

ut femper habeat quis, quod vult, & nihil

male velit ; in quibas duobus capitibus vera

Hagos- ^ XVI. Sicutaccidens adeft & abeft proeter

i

^

pudDrex. fübjecti corruptionem ; ita praefens tribulatio

beatituc?;o confiitit , tefte 'S. Augu&ipb,

l

fs

in Heliotr & ;orimna adeft & abeft przeter juiti contri-

As

l. 3. C 1.

$. X.

|

ftationem & conturbationem.

E

$S. r

XVII. Sicut coelum altius e

ft imbribus ac

OM BDIA

S. Chry

hom. it.

'pluviis, & cum nubibus obducitur , pati qui-

Irma fider , qua credatur , n

ihil fine Dei S. Cath, :

LE

in ep. 2.

dem putatur , fed nihil patitur ; fic & nos etíi

providentia fieri , & quidquid ab illa Sen. ia

u

ad Cor.

putamur pati,nihil patimur,id eft,triftitia quafi

permittitur , in fummum bonum noftrum ce-

ialog,

*

.

^mubibus obduci putamur, fed non triftamur.

dere. Hinc illud S. Auguftini femper ob ocu-

D

Ethici

Toid.

XVIII. Sicut fi exiguam fcintillamin ingens

l

los habendum : quid timet honio in finu De

cut Arl«

pelagus inijcias, eam protinus extinxeris ;

pofitus ?«tu. de finu illius noli cadere, &

ftot,

eodem modo moleftia omnis,quamlibet ingens

quidquid tibi illicevenerit, in bonum cedet.

In

fiinanimum fibi bene confcium ( & divinse

iL Intenfa €9. fervens charitas : nam proprius

voluntati conformatum ) inciderit , .confe&im

effe&us amoris eft unire inter fe amantes ,

15'

erit , & evanefcit.

;

quodcumrealiter per phyficam unionem fieri

Radriq

x XIX. Sicut rubus

ardens Moyfi oftenfus

nonfolet, moraliter faltem per' voluntatum

p.rir.8

' confumi videbatur,nec confumptus eft ; ita ho-

c. 4.

i ]

conjunCtionem fieri oportet.

mo refignatas , licet per varias tribulationes

HL Jortificatio :.INam. ficut duo afferes ,

Rodriq.-

tanto facilius con- P» 1: £:

afiligi videatur, revera tamen non affligitur.

quo melius dedolantur

XX. Sicut tres pueri in babylonica fornace

glutinantur & uniuntur ; itahumana voluntas ^ ?'

/Tbid.

v

ignem, quafi ventum roris flantem , experti

tanto perfe&tius divinze conjungi poteft, quan-

,

funt, ideoque Deum laudabant; ita qui vo-

to diligentius per mortificationem obftacula

luntatem Deo unitam habent , omnes tribu-

funt remota.

;

lationes fuaves & jucundas. experiuntur ,

IV.- Providentim diving exempla. frequentey Seneca

e cons-

obijcere, przecipue Jacobi Patriarchze, Tofephi ,

pro iisdem Deum benedicunt.

Anonym.

XXI. Sicut Hebrzei , dum manna . olim co-

'Tobize, Eftheris, Judithse , Saulis,Davidis,Jo-

ftant. 6.?.

mederunt, omne guftus delectamentum in eo

bi &c. nam, Seneca tefte,quisquis divinam cir-

repererunt ;

.jta qui divinam voluntatem fe-

ca omnia Providentiam, & oculumillum nun-

mel guftare cceperunt , in ea , quidquid defi-

j

]

qüam* dormitantem confiderat , contumelias ,

lq,

hones

derant, inveniunt.

verba probrofa,ign

j omjujas , & ceetera de

R. P. Lohn, Bi

bl. Man. Tom. IIZ |

2

a

"RU

|

28

: Bï&liotlzecæ Muanualis Cömiomtoriæ

ftamenta, velut clamorem hoftium fert, & e

in hora mortis, aut in judicio «äxtremo coti-

longinquo tela faxaque fine vulnere circa ga-

ftituti , fa&um a nobis fuifie.vellemus , jux-

leas crepitantia excipit.

ta notum illum verfum: Fac modo, quae

Anonym. V. Obedientia fuperioribus terremis prafüita :

quondam fa&a fuiffe velis.

fic enim paulatim voluntas debilitabitur,, &

IlI. Tertium eft, ut fundamenta;quibus tota

tanto facilius divinze fubjicietur , quanto 2e-

hzec conformitas & refignatio innititur , bene

quius eft Dei, quam hominum, implere volun-

intelligantur, quze quidem ab ipfo Chrifto S.

tatem.

Catharinze Senenfi olim funt indicata, dum ei-In Dialo-

inDialogg. Vl. Cubiculum ex voluntate divina fibi exftruere,

dem i. Suafit,ut firmiter crederet, eum effego S. Ca-

. Cathar & in illud. fe includere : uti Chriftus olim S.

thar. Se-

gotentiffimum , atque adeo nihil fine voluntate

f,

Senenf. Catharinze Senenfi fuafit. Id autem fiet , fi

ipfius accidere illi poffe , uti ipfemet olim con-

nihil , nifi quod divino beneplacito conforme

teftatus eft,cum dixit: Nonne duo pafferes affe Mat., ro,

noverimus, tentemus, omniaque divinze pro-

vzeneunt? & unus ex illis non cadet fuper ter- v. 29.

videntize adfcribere affuefcamus.

ram fine Patre veftro. Etiterum per lfaiam :1f. 45.

Rodriq.

VII.. Zxemplum fecularium ob oculos habe-

Ego Dominus,& non eftalter: formanslucem, Y: ?-

p.r.tr.g.fe ob viliffimum lucellum , aut aliud leviffi-

& creans tenebras : faciens pacem , & creans

c. L

mum bonum , totos fe aliorum voluntati ac-

malum: ego Dominus: faciens hzec omnia.

coinodantium ; certe deHarpalo legitur,quod,

Claritfime autem alibi per eundem,dum dixit:

Drexel.in

cum filium fuum epulatus fuiffet, & Aftiages

V2e Affur,virga furoris mei & baculus ipfe eft, 1. xo.

Heliotrop Rex , qui epulas illas inftruxerat , reliqua filii

inmanu eorum indignatio mea.Ad gentem fal-v. 5.

1.3.65* brachia proferri juffiffet , interrogaffetque : &

9

?

lacem mittam eam,& conti$ populum furoris

quomodo tibi hzec placent? refpondit : Quid-

mei mandabo illi, ut auferatfpolia, & diripiat

quid facit Rex, illud mihi placet. Sed & notum

pezedam,&ponat illum in conculcationem,qua-

eít, quid Judith adulatoria quapiam zequivoca-

filutum platearum.Ipfe autem non fic arbitra-

tione, fuperbiffimo tyranno Holoferni inftin-

bitur , & cor ejus non ita exiftimabit : fed ad

&u Dei illufura , olim nuntiari jufferit , nem-

conterendum erit cor ejus , & ad internecio-

pe: Qusego fum, ut contradicam Domino

nem gentium non-paucarum. Hinc olim Ti-

meo ? Omne quod erit ante oculos ejus bo-

tas Jerofolymam obfidione cingens, vifis in

1

num & optimum , hoc faciam. Quidquid au-

circuitu tot cadaveribus, aitum ingemuit , &

tem illi placuerit, hoc mihi erit

elatis in ceelum oculis & manibus dixit , fa-

omnibus diebus vito mese.

gptim'uln

CL

&um illud fuum non effe. ?. Suafit, ut firmiter

quoque crederet, eum fapientiffimum etfe , om-

L

ASCIEIICAÀ

niaque fcirein bonum convertere : nam ut re-

TY. £Uatuor fünt praecipue , quz circa hanc

&e dixit Theophilus Bernardinus, fubtiliffime Theoph.

virtutem bene obfervare , aliisque in-

fe noftris peccatis & erroribus infinuat Deus , Pern.

culcare debet Afceta.

nonut approbator & particeps, fed ut avería-1

. ET. per-

--

Vhoc exercitio

&e.

Primum eft, ut fummam de

tor & corre&tor,qui ex malis bona plura, quafig ;'

Drex. in refignationis zeftimationem habeat, certoque

ignem ex aqua , elicit. Hinc a Davide filius

Pt.'. 28.

unicornium vocatur, eo quod cornua non ha-

YV. 60

Heliotr. fibi perfuadeat, omnis do&rinze , quam Chri-

l. . €. I^. ftus tot divinillimis concionibus tradidit, ca-

beat fupra oculos, ut taurus , fed infra, ut opti-

S. r

put hoc fuiffe, ut homines doceret fuam cum

me videat,quem,& ubi percutiat. 3. Suafit,ut

divina voluntatem in omnibus cafibus perfe-

pariter firmiffime crederet, eum optimum effe ,

&iffime conformare ; atque adeo in hac con-

atque adeo velle etiam omnia in füummum

formitate omnem hominum prqfe&um con-

noftrum bonuüm dirigere : uti re&e S. Hiero-

fiftere.

nymus conclufitdicens ; Bonus eft Deus , &S. Hier.

II. Secundum eft, ut bene cognofcat regu-

omnia, quze bonus facit, bona fint neceffe eft.in ep, ad

aulam

las divinze voluntatis cognofcendze, quas qui-

Imo ut S. Bafilius vult , unum hoc in menti-

de obitu

dem breviter, fed bene , fimplex nofter Fr. Jo-

bus noftris praefamptum oportet, quod nihil

Blefillze

annes Ximenus affignaffe videtur,dum dixit ,

eorum, qu2e nobis accidunt , malum fit, autpafil ho.

Vit. P. tres effe fuperiores , a quibus femper volun-

tale, ut melius illo excogitare queamus. Cuig. ex var.

Baltha, tas divina cognofci poflet, nempe Deum in

confentiens S. Damafcenus, omnia , inquit , Quod

h

Alvar.

€, 21I.

coelo , Capitulum feu Superiorem in ecclefia

qu2e Dei providentia fiunt,pulcherrime ac di-Deus non

vel monaíterio , &.rationem domi. Atque

viniffime fieri neceffe eft , atque ita deniqu

e ,efc author

ut meliori modo exiftere prorfüs nequeant. -

malorum.

adeo primam regulam effe Dei volitionem aut

prohibitionem in lege aliqua divina vel natu-

IV. Quartum denique eft , ut folidam addi-

ralilege expreffam : Secundam omnem domi-

fcat, doceatque praxin,in hac fefe refignatione

norum, aut Majorum , aut Praefidum volunta-

exercendi, quze quidem in duobusfere capiti-

tem : Tertiam rationem feu intelleCtum pro-

bus confiftit. 1. Utaffuefcat in omnibus , quze

prium , dum fcilicet implorato prius Numinis

fiunt , ad divinam juftitiam refpicere , dicere-

S. Ignat, auxilio eligitur illud , quod Deo in talibus cir-

que cum-S. Davide : Juftuses, Domine, & re-pr. rxg,

in lib,

cumftantiis magis placere judicatur. Quoin

&um ( .id eft , ad optimum finem , nempe utv. 137.

Exerc. judicio ut minus quis aberret, fuadent viri pii

vel puniat, vel probet, vel praemiet,& hoc tri-

& prudentes , id femper praeferendum , quod

plici funiculo Adze fecundi, difficulter rumpi-

proprive inclinationi magis repugnat: quod

bili, nos ad fe trahat, fibique ar&iffime uniat ,

TSUMOUSOVITARH MRU ENIIUPNRNRAUNCNM : oA

alteri , quem deque ac nos ipfos diligeremus,

dire&um)judicium tuum. 2. Ut inftru&tus fit

fuafuri in tali cafü effemus: & quod. denique

jaculatorüs orationibus , voluntatem Dei in

Ine-

[.|

29

Tituus .C X X II I Rejigmtz'b in divinam Voluntatem.

memoriam revoc*antibusx, iisque fedulo in va-

$. XII.

riis cafibus utatur , ex qualibus totus pfalmus

centefimus decimus otCtavus eft compofitus.

C-ONCEPTU'S P R JE-

4

Pro fingulis aGionibus fequentes fervire ex:eo

DICABILES.

poffunt. Pro defiderio : Utinam dirigantur

vize me:e ad cuftodiendas juftificationes tuas!

I. EX occafione theniatis: 4nveni David, Fi- A& 13.

lum e[[e , virum [ecundum cor meum , qui v. 21.

l.

Pro meditatione : Injuftificationibus tuis me-

faciet omner voluntater mear : explicari potelt ,

ditabor : non oblivifcar fermones tuos.

Pro

e

:

examine: In quo corrigit adolefcens viam

quis fit vir fecundum cor Dei , nempe qui fa-

Cit omnes voluntates Dei, hoc eft, quod. Deus

fuam ? In cuftodiendo fermones tuos : Vel :

vult , quomodo vult, gquia vult, feu ut alii di-

Cogitavi vias meas,& converti pedes meos in

((

teftimonia tua. Pro oratione vocali: Appro-

cunt , quoad fubftantiam , modum & finem ;

A.

pingnet deprecatio me in confpectu tuo , Do-

juxta vulgare— di&ich?n illud :

mine: juxta eloquium tuum da mihi intelle-

&um. Vel: Septiesin die laudem dixi tibi, fu-

Omne tulit pun&um, patitur qüi femper

agitque ,

per judicia juftitize tuze. Pro operatione : Le-

. Quze vult , quove mo

vavi manns meas ad mandata tua,quae dilexi,

do vult Deusx .&

& exercebar in jufüficationibus tuis. Pro col-

,

quia vult.g

loquio : Inlabiis meis pronuntiavi omniajudi-

In pofferiori parte concionis explicari poffunt

cia oris tui.Pro confeíffione : Erravi, ficut ovis,

-gratize,quas Deus viro fecundum cor fuum of-

qu:e periit: quzere fervumtuum,quia mandata

fert, nempe quod oleo fan&to fuo ( i. e. confo-

tua non fum oblitus. Pro propofito : Juravi,

latione, alias terrenas confolationes , perinde

& ftatui cuftodire judicia juftitize tuze.Pro fuga

ut oleum aliis liquoribus füpernatat,exceden-

vitiorum : In corde meo abícondi eloquia tua,

de repleatac recreet ) ungat eum : manu fua

ut non peccem tibi. Pro gratiarum actione :

- auxilietur ei ( id eft , in omnibus actionibus

In zeternum non oblivifcar juftificationes tuas,

quia in ipfis vivicafti me. Pro zelo : Tabefce-

ei adfit, ut profpere eas perficiat ) & brachio

fuo confortet eum contra omnes inimicos &

re me fecit zelus meus : quia obliti funt ver-

adverfitates , ita ut non contriftet eum, quid-

ba tua inimici mei. Pro amore Dei : Portio

quid ei acciderit ; quoe omnia exemplo Da-

mea , Domine , cuftodire legem tuam. Vel:

vidis folide confirmari poffunt.

A.

Omnis confummationis vidi finem : Latum

I]l. Ex occafione thematis :

Scuto bonc vo-Pf. $

mandatum tuum nimis. Prohumilitate:. Bo-

luntatis tug coronafli nor : probari poteft , quam V« 13« —

num mihi,quia humiliafti me , ut difcam jufti-

przeclarum fit fcutum voluntas divina , fimile

)

ficationes tuas. Vel: cognovi, Domine , quia

nempe fcuto Myrtili militis , quo inprimis fe

zequitas judicia tua: & in veritate tua humilia-

t

contra hoftes in terra defendit , poftea vero ,

fti me. Pro refignatione : Paratus fum, & non

cum naufragium paffus effet,idipfum invertit,

fum turbatus,ut cuftodiam mandata tua. Pro

& fic pro navicula ufus periculum evafit, ut

morbo: Tuus fum ego: Salvum me fac, ut

cuftodiam mandata tua. Pro defolatione: Dor-

notum illud diftichon indicat :

mitavit anima mea pro tzedio; confirma me in

Effugi geminum clypeo difcrimen in uno :

verbis tuis. Contra oculorum curiofitatem :

Dum premererque folo, dum premerer-

Averte oculos meos;ne videant vanitatem : in

que faloi—'

via tua vivifica me. Contra refpectum huma-

num : Etenim federunt Principes,& adverfum

Oftendatur itaque primo , quomodo hoe fcu-

e

tum voluntatis. divinze defendat in folo, id

me loquebantur : Servus autem tuus exerce-

baturin juftificationibus tuis. Contra contem-

eít , tempore profperitatis , contra hoftes tri-

ptum,quia teftimonia tua exquifivi.Contra in-

plicis concupifcentize, divitiarum fcilicet , vo-

luptatum & honorum , cum ejusmodi homo

"

vidiam : Particeps ego fum omnium timen-

Do,

tium te, & cuftodientium mandata tua.Contra

refignatus de his omnibus non plus petat,

L

gulam : Quam dulcia faucibus meis eloquia

quam quantum Deus dare decrevit , neque in

tua :fuper melori meo. Quod fi minus placeat

datis aliter quiefcat, quam quia Deo placet ,

gon

tanta fimilium precum:copia , imaginetur fibi

ut lis ipfe fruatur , adeoque dicat cum Davi-

dhof

voluntatem fuam tanquam Goliathum , ideo-

: de: Omnis confummationis vidi finem :latum

Ub«

mandatum tuum nimis. 2. Quomodo etiam in

que fequentes quinque afpirationes velut lim-

pidiffimos quinque lapides affumat , quibus fe

falo , id eft, tribulationibus defendat , przeci-

contra eum defendat.Et quidem fi aliquid jam

pue in ja&tura bonorum , ut in Jobo apparet:

rzeteritum eft malum, dicat : Sicut Domino

incontemptu , ut David a Semei illufus ex-

placuit, ita fa&tum eft : Sit nomen Domini be-

pertus eft : in morbis, uti S. Edwina & S. Cla-

nediétum. Si praefens : Fiat voluntas tua ficut

Ya, dequibus vide Rodriq. p. 1. tr. g. c. 16.

bh

in ceelo & in terra. Si futurüm : Dominus eft,

&inipfa denique morte, uti Chriftus ipfe

quod bonum eft in oculis fuis,hoc faciat. Si a

exemplo fuo przeclare docuit. Vide Rodriq.

L

Deo immiffum: Obmutui, & filui a bonis, quia

a C. I .

tufecifti. Si ab hominibus illatum : Dimitte

TII. Ex oceafione thematis : Fratrer gaudetead Philip,

eum , ut maledicat : Dominus enim przecepit

in Domino femper : iterum dico, gaudete : oftendi 4. v. 4.

ei, ut malediceret, & quis eft , qui audeat

poteft , quomodo perpetuam lzetitiam habe-

dicere : quare fic fecerit ?

j

re poiünt Auditores , eum in finem e

xplice--

d

2

E

&ur

DL

TET

Bibliothere Manafis: Concicnatorit

429

A

— turr. quid fit verum gaudium , nempe quies

xime cum corde Deö conformati ) gaü.«'*

vitalisin bono congruenter adepto, qu:e in ra-

diuim.

tione potiffimum confiftit, & per hoc a dele-

a

Ex occáfione thematis DOEL interra pax Luc.2;

&atione in communi, & exultatione ( quze in

hominibus bone voluntatis : . oflendi poteft, 1. Y- *5-

membra exteriora diffunditur) & jucunditate,

quid fit vera pax, nempe fecuritas ebomni ho-

LD

:"'

quze in vultu proditur) diftinguitur, ut docet

fte tam interno,quam eXterno ; ut de externo

17

S. Thom. S. Thomas. Porro,quomodo hzec quies five

quidem conftat, de interno autem teftatus eft

x.2.0.3!. gaudium obtineatur, pulchre oftendit Sene-

lfaias dicens : Non eft pax impiis, dicit Domi- f 2,

o

a. 3.,

4

'ca, dum ait: Nolo tibi unquam deeffe lzeti-

nus. 2. Oftendatur, quomodo hanc pacem & y. 22.

Senec. ep.

22, ad Lu-

tiam. Volo tibi illam domi nafci : nafcitur , fi

fecuritatem poífideant homines bonze volunta-

cil.

modo intra teipfum fit. Ceeterz hilaritates

tis, quia fcilicet nec Deum timent, nec homi-

non implent pectus, fed frontem remittunt :

nes, cum illum & hos ament, omnia vero,quze

ab hominibus accidere poffunt, fciant in bo-

leves fünt, nifitu forte judicas illum gaudere,

qui ridet. Animus debet effe alacer, & fidus &

num fuum convertere. Hincmerito dixit S. Pf. 118.

N

»s.

fuper omnia ere&us. Mihi , crede , res fevera

David: pax multa diligentibus legem tuam

' Prov. 15.

S.Aug. e(tverum gaudium. Clarius vero S. Augufti-

3. Oftendatur przeclari effe&us hujus pacis

, *

3

f. 30. de

SS. Idem

nus hoc ipfum explicans ait : Scimus , fratres,

qui funt gaudium juge ( juxta illud Salomonis:

quod omnis homo gaudere defiderat ; fed non

Secura mens quafi juge convivium Jincremen-

tr.. 28.

jn Joan

a, omnes ibi quaerunt gaudium,ubi poteft inqui-

tum divitiarum ) fpiritualium maxime, ) juxta

ri; nam cum ea, quze poffumus contra volun-

commune proverbium : Concordia res parvze

frPf

tatem amittere, diliguntur, nece£fe eft , ut pro

crefcunt, difcordia maximze dilabuntur,& g/o-

iis miferrime laboremus. Hoc ergo pofito

rià; ob devi&um. graviffimum hoftem , pro-

fandamento, 2. oftendatur, quomodo is , qui

priam fcilicet voluntatem, unde merito talis

voluntatem fuam cum divina confirmat, fem-

Íperare poteft fibi accinendum , quod Davidi

piternumhabeat gaud'um, quia fcilicet femper

olim filize. Jerufalem. accinuerunt : Perculfit r.Reg.18.

habet id, quod vult Deus, hocautem, ut fupra

Saul( & alii hoftes ) mille, & David ( && om-

X. 7

Judith. 6.

Epï&.löz.

oftendimus,optimum eft. Hinc merito epicte-

nis vir fecundum cor Dei) decem millia.

v. 28.

differt. tus hominem alloquens ait :. Ignaviffime ho-

Et ut cuin Judith

femper procedat cum ma-

e. 7-

mo, aliunde expetis , quamid , quod melius

ena gloria.

eft; num vero quid aliud melius eft , quam

VÍ. Ex occafione thematis: Quicunque fece- Math. 12,

Ia

quod vifum Deo fuerit; Confirmetur hzc

rit voluntatem Patris mei,qui in calis efl , ille smeus V« 99*

probatio exemplo mendici , femper inter om-

Frater, Saror, €? Mater e[: Poteft oftendi in-

1.

nes fuas miferias gaudente , uti fufius narrat

primis , quam vere dicatur matri Chrifti fimi-

^Drexel. l. Heliotr. c. x.-

lis , qui voluntati divinz fe in oimnnibus con-

ïn.4o

. ]V. Ex occafione thematis : /Meur cibur eft,

format, quia videlicet ut illa ipfum concipit

ut faciam voluntatem ejus,qui mifit me : oltendi

dicendo.;Ecce mancipium Domini : fiatmihi

*3.*.

potelt, quam przeclarum fit convivium volun-

fecundum verbum tuum. Utilla parit , dum

as divina , fimile fcilicet illi, quod olim No-

Íe Chrifto in obedientia usque ad mortem cru-

rimbergz: apparatum dicitur , in quo tres ta-

cis perfe&e conformat. Ut iliaqlitla&e & cibo

bulz fibi mutuo fupperimpofitoe erant, & pri-

optimo ac proprio , quo libenter vefcitur , ut

: quidem meras fictitias epulas (/ Be[chuu-

ipfe apud S. Joannem c. 4. indicavit. Ut illa

E[[en ) altera meros cibos folidos ( Haupt-Spa-

infafciat fafciis candidiffimis purze confcientize,

en ) tertia meras cupedias & bellaria ( Confe&.

Ut illa ponit in pra[epio cordis tantopere exo-

continebat. Oftendatur ergo 1. quomodo vo-

ptato, ubi gratiffimo caloreamoris calefiat. Ut

luntas divina fit fimilis cibis fi&titiis, quia ve-

illa utroque brachio , fcilicet conformitate in

re illam i:on tangere & dijudicare , fed folum

profperis & adverfis portat. ?. Oftendi poteft,

admirari,& in ea videnda delettari licet, illud-

quomodo talis homo etiam favores Matri Dei

conceffos fuo modo participet, nimirum quod

que Davidis dicere : Juftus es , Domine, & re-

&um judicium tuum.. 2. Oftendatur , quomo-

ut illa , gre[ervetur a macula faltem . a&tualis

Vih

do fimilis fit folidis cibis,quia ut illi fatzat ( fa-

peccati ; ut illa, copiofis donis repleatur : ut

i 13'

ciens quiefcere appetitum noftrum , & dicere

illa, vinum btiti» interioris aliis rmpetret :

. cum pio Afceta : Domine tu fcis, qualiter me-

ut illa, felici & quieta morte defungatur: ut

. 1. 3. de

lmitat,

lius eft : fac hoc vel illud : ficut tibi placuerit.

illa,fine purgatorio, faltem gravi decedat ; ut il-

Ja , alios in gloria longiffime antecellat.

:

c. 15.$.?- Da, quod vis , & quantum vis, & quando vis )

nutrit(crefcere faciens ingratia & gloria,uti ex

VII. Ex occafione thematis : Fiat. voluntar Matth. 6.

Chrifti, B.Virginis, S. Jofephi, & aliorum pri-

tuà : poteft oftendi, quomodo voluntas DeiV: 19*

snariorum Sanétorum exemplo patet ) roborat

femper & ubique fieri debeat,nempe r. accura-

ad omnes labores & adverfitates facile portan-

te & integre : li enim S. Fratcifcus fuam re-

das,uti iterum Chriftus, & S.]ob experti funt.

gulam voluit ad literam fervari , quanto ma-

3. Oftendatur , quomodo.bellariis fimilis fit ,

gis Dei voluntas tali modo fervanda erit.

quia nulla major voluptas,quam voluntatis di-

2. Judifferenter ; (ve profpera, five adverfa

cum eadem fÍíit voluntas, Dei,

vinze adimpletio, uti tam exemplo Sanctorum

decernat ;

Dty

Eccl; 2o, conformari potett, beneplaciti divini adimple-

qua utrumque . decernit. 3. Umtver[aliter ;

Hl

v. 26.

tione magis , quam fua gloria delectantium ;

non in propriis tántum rebus , íed. com-

M

dum ex teftimonio Ecclefiaftici fatentis, quod

munibus |etlàm aserumnis.

4-. Prudenter :

ia

uon fit obletamentum füper cordis ( ma-

diligenter inquirendo , qu:e fit voluntas Dei,

ne

Tituus C XX 1I L. Refiguatio n Dwmzm Voluntatem,

31

x

ne fub fpecie divinze voluntatis propriam im-

IU Qum vere eft dedere fe Deo ? ut , quod Epift. xo.

pleamus. 5. Conflanter :

exemplo Cnrifti pai

ille voluerit , & ipfe velit ,

quod ille nolue $. '5'

lo ante obitum dicentis :

Coníum: mtum eit

t uec mc velit.

Vide hzec fufius explicata apud. Fab. p. 1. in

M . Sapientis oculi in capite eyus inquitEc- Ecclef, a.

!

lei

fefto S. Joan. Baptittve , conc. 5.

iaftes , qu«u ut S. Gregorius interpretatur ,v. 14

Luc. t1.

Vlil. Ex occafione thematis

Quin imo

qui omnem oLz;tum in Deo, Deique volunta-

V. -80

beati qm audiunt verbum Dei

€ cuftodiunt i-

te figit, hic veze fapiens e& hic, quotquot

lud : probari poteft ,

quam vere dixerit 5.

E?th oculos 5 capiti gerit mf'xos

Cathariria Senenfis ,eos, qui voluntatem füam

V.

ilud 'OJI nunqmd mittes in fulgura , Teb. a8.

&ibunt, &mve*f ntia dicent tibi :

Adfumus 9 V. 35.

divinae penitus conformatam habent, Chrifto

timiles eífe,

etiam adhuc in terra emüentes

ouchre aliqui applicant ad viros fanétos, qui,

beatitudine

Y

yui

id quod ex triplici effe&u

fi a Deo contra naturam ut fuleura denuman-Drem in

beatitudinis probari poteft, 1. ex impeccabilita-

tur , erunt celerrime , iterumque revertuntur Hdwtr.

te Sanctorum ;

quis autem hanc magis parti-

ad De üm ,

& alia fe imperia offerunt.

Sedl.2. €.4.

cipat, quam qui voluntatem Dei femper face-

haec fuïsfwa nonnifi ex nube denfa, beneque9' 8

reítudet? 2. Ex continua /mude Dei:

quis

clauxa

1d eít,

oratione ferventi , nafr'umu

autem & hanc magis continuat , quam qui

VI Qudam Prínceps füorum Aulicorum Ibid

omnia fua juxta Dei beneplamtum face-

unt dix

erat: Cras debes mecum ad venatio-

re ftudet ? ita fane S. Auguftinus teftatus eft

nem egredi.

Cut ille refpondit: Non debeo,

dicens: Vis femper laudare Deum ? benefac

fed libenter faciam. 1ta homines Deo 1chgna-

InPí.15o. omnia, & laudafti Deum. 3. Ex vmpaffibilitate

tos cum Deo agere comfemt

VII. Damnat. P

.ILLL

ïq*'

& perfeGa /atietate. voluntatis :

quis autem

non immorito illamfIbid. L. s.

& hunc eife&tum magis paiticlpat

quam vir

vulgi precationem :

Deus det tlwl quidquide. :2. S.4.

Imo :

nunquam det

ing

fecundum cor Dei ? qui hoc ipfo , quod nihil

Vehs

, fed fa-

$

aliud, quam Dei beneplacitum velit , habet

ciat

ut velis,

quod ipfe' vult.

Hæc enim

femner quod vult

; & non poteft habere

eft pura rehgm

fic te religes Deo.

6'

quOd non vult.

-Certe non contriftabit ju-

ítum ; quicquid ei acciderit. Vide Drexel. in

VIiI. Homines vere 1eüsr aati nmdes funtDrex. in

I

HehOLTOP

k:3

c. 6. & Rodriq. p

pmws ftatuis medio pioLo plumbum intus Heliotr.

V

u-

continenti iufiftenti iïïïc

autlampadibus artï

4-6.[.

Pf. 33.

IX. Ex occafione thematis : Quir eff homo,

ficiofe pendulis, quae quomodocunque mo-

VE E

V(—J.Antuïx

vel mvext&atur mox ad centrum

qui vult vitam : €$ diligit dies videre bonos: po-

teft oftendi, quomodo femper felicem annum

fuum redeunt

habere queant, fi fcilicet do&nnam a Chrifto

ipfo S. Catharinv . traditam , & fuperiori

IX. Romani olim hbe]hs fun"hmbus » QoS Tbid, c, s.

N

3. relatam , obfervent; fic enim omnia

Cæwutmdgban*c fubfcrïbeie iolobfmt Nu-$.1.

cooperabuntur eis inbonum, &feinper, quod

mini, M æcfäamque tuze devotiffimus. Quanto

volent, optimum habebunt. Vide plura de

magis hanc loquendi formulam "erga Deum

upraæ convenit ?

/

hoc in Fabr. conc. 2. in Dom. 3. Épiph. &

]

Dialogum S. Cathárinze Senenfis in fine vize

X. lfaac

quia in monte Moria cadere de-Ibid c, g.

regizé ad vitam zeternam P. Antonii Suquet.

N

r)

buerat, &liberatus eft ,

ideo in proverblumä 3-

abit

& usque hodle dicitur ;

In monte

$. xil

Dominus videbit, fcilicet affiictiones viro-

rum fecundum cor Dei ,

MISCELLANEA

ut €os 1n tempme

liberet.

Qualitar

.. XI. Job a Deo graviter aflli&us dicebatad Job 1o.

3

1p um : Mirabiliter me crucias , hoc eft, ml—V 19.

Vita PP, 1.

UI

M qmdam frater fenem mtermgaret

rifice me exerces ?zerumnis -cmpoxahbas

& Rodriq.

L3.

C

)! tr. 8.

quid faciam,ut vivam in Deo ? refpon-

incredibili interea lwtitia in mente perfun-

4

dit ille :

Deus fcit folus, quod bonum eft.

dis ,

dum tuam lzetus & volens exequor Vo-

Sed tamen audivi , quod S. Antonius ad fi-

luntatem.

milem quæfhonefn refponderit :

Non funt

mnia opera zequalia. Scriptura dicit

quia

XIL Laudatur inter judices Aod ,

qm Jud. 3.

Abraham hofpitalis fuit, & Deus erat cum

16'

utraque manu velut dextra utebatur : -tales V. 1

eo. Et Elias diligebat qu1etem & Deus erat

ambidextri funt,

qui utraque fortuna viros

cum eo. Et David humilis erat, & Deus erat

fe proebent , & Deo adhoerent.

cum eo

Quod ergo vides animam tuam fe-

undum Deum tuum.velle, hoc fac, &

XHI Cum quidam diceret :

fe fponfæ Fab.conc,

cuftodi os tuum.

amplexibus fequenti no(te frmtnrum

ad-2

.,inDom,

ftantes vero dicerent : Si Deus Voluemt re- PO'ïEPiPh

Drex. in

. ]. S. Joannes in mari cum aliis difcipulis

fpondit ille: Volente, nolente Deo potiar cu-

n.3. ex

Nic

Se-

Heliotr, confhtutus folusDominum agnovit. Sic nempe

pitis amplexibus. Sed dum cubitum it , tam,

r ano

& in gratia tantum conftituti , Deum

1.2.c. 2, pauci ,

* 2e

Ipfe , quam fponfa inortua eft. Hinc Ben-

non in profperis duntaxat ,

fed eüam ad-

fitx: natum adagium : Si Deus voluerit

verfis , cognofcunt

AE qui-

32

Bibliothece -]W.gzæzz»aïii; Concionalorig

AEquitas.

præiia'buntur. Idem refponderc inimicis fuis

Deo devoti poffunt.

$

AXXIL Heliotropio , ait Plinius , funt zeter- Pf. i. v.3

Ls

£ib.dif -XIV. Ei, quodaccidit, femper acquiefco,

PH

dicebat Epi&tetus, melius eft enim, quod Deus

nafolia: rettius viris refignatis folia non de-

c- 7.—

fluere dicuntur, uti S. David teftatur.

vult, quam quod ego volo. Adfum ei fervus

XXXIlL. Quid tibi opus eft , ut fisbonus? gpia, go,

& minifter , adeoque pedifíe:y 1s , ad eadem

quaerit Seneca, refpondet: velle.

contendo , nec alia exfpe&to. ídemque, quod

XXIV. Cynocephalus non abfimilis homi- Drex. in

ille , volam ego quoque , ac fentio.

Rath.c.t.

XV. Laudatiffim

Ruth. ad Noemi focrum

ni fenefcit cumluna, ita ut cum fidus ad . ex- 1. Helio-

Y. 1Ó6.

fuam dixit : Quocunque perrexeris , pergam:

tremam pervenit egeftaten,oculi bellusze hient toP

.ïl. 24

e

lumine vacui , & omne corpus deficiat. Ado-

€. 0.

S

& ubi morata fueris,egopariter morabor: Po-

cx Pierio.

lefcente vero luna iterum & oculorum acies ,

pulus taus, populus meus, & Deus tuus, Deus

& vires crefcant. Unde tali modo reftitutus

meus, quze te terra morientem fufceperit , ii

in pofteriores pedes fe er

.Löil. "

iouFk

& mirabili cor-

ea moriar. Haec mihi faciat Deus, fi non fo-

Bd

la mors me de te feparavit.

poris flexu , manibus ad luuarem circum ele-

de

4. Reg.2

Sed & Elifeus Eliwe abeunti dixit : Vivit

vatis fupplici geftu adorat lunam , & ubi lu-

be

na circulum fuum totum obtinuit , etiam ipfe

61

Vn 20

Dominus , & vivit anima tua , quia non dere-

limilem circulum velat diadema fortitur. Si-

linquam te. Rex Jofaphat quoque Joramo fup-

mili modofe homo cum voluug

4.Reg. 3.petias pofcenti refpondit : Afcendam : qui

Y. 7

tate divina 90'11-

meus eft,tuus eft: populus tuus,populus meus:

/fox*lï'laats habet.

t

DTos

is fimilem af-

& equi mei,equi tui.Quanto m

; ,Dz'gfäzä tar.

feägfn erga Deum gerere conyenit.

Utilitas.

XXV Vir quidam fan&us dicerf; xfoïäbat :

*

Quidquid vis , hoc es.

2

AXVI Inter bonos viros ac Deum amici-Ibid. l. 3.

*

'Taulerus XVI. Homini cuidam quaerenti , quze opti-

nicitiam dico 2* 5 $- 2

inftit.

ma effet ad communionem preparatio ? re-

tia eft conciliante virtute. .Ai

Senec. l.

imo etiam neceffitudo , & 1fimilitudo: quo-

€, 38

fponfum a Deo : Qui non t:abet , quod füium

C. T«

!

niam quidem bonus ipfe tempore tantum dif- u

eft : & qui appetit , quod faum non eft; & cvi

fatis placent, quze e ime fiunt, is me,

fert a Deo , difcipulus

ej üs ænmlat?rque &

quando

vera progenies.

-

volet, percipere poterit.

Epi&. a-

Jo. de

AXVIIL Si Ceefar te adoptaffet, quis

füpey—

"Tamhaco

XVIIL. Armigeri cujusdam uxor femper di-

cilium tuum ferret ? nunc cum Dei Filius fis

pudDrex.

cere folita in trifti cafu : hoc. tibi melius eft:

*in Helio-

in lib.

( propter voluntatis fubjeé&t

confol,

idem etiam dixit, quando maritus oculum a-

ionem ) non te trop.l3. -

sümas, & attollis ?

?

,€ 5.

r

mift. Necfefellit eventus , nam cumn Rege

z

fuo morti. proximo honoris gratia cum ipfo

mori juberetur, refpondit, parum decens effe,

jzzrz:z:mdi tay.

ut Rex tantus pro foc

xio mor;ocul&n; haþeret &

& fic mortem evafit.

XXVIII. Qui VO]UI&&ti divin2s fe in omni- Redriq. -

p. r.

JDrex. in

XVlII Clivus,in quo -olim ]erofolymis

bus conformat , Olympo mozti fimilis eft , in

tr. 8.

Heliotr,

Chriftus ad concionem dixerat , & mulier ex-

quo perpetua ferenitas , nulli venti aut tem-

1

1. 3. C. 5.

clamarat : Beatus venter , qui te portavit &c.

peftates reperit

AA

tur.

'. l.-

nunquam in hyeme arenis tegitur: in zeftate

AAXIX. S. Dorotheus dixit,

| eum; qui divi- S.Doroth

1?e Providentive fe totum gubernandum com- ferm. de

vero nunquam virenti gramine caret. Huic

onDed,

fimilis eft homo perfecte refignatus.-

mittit, cum omnibus crucibus fuis in. curri

Plutarch,

de lib,

XIX. Hierophantus Themiftoclis filius glo-

vehi; alios vero, qui hanc itineris agendi ra-

tionem ignorant , pone fequi pedites , & one-

riabatur, quidquid ipfi placuiffet , id populo

eduþ.

quoque Athenienfi probari ; fuze enim fenten-

rofas cruces morofe trahere , aut laboriofe

portare,

i

tiz? matrem fuffragari; hujus Themiftoclem,

. Drex.in

cujus univerfi

thenienfes ratum haberent

£

AXXX. Arfenius Marco Abbat

i quaerenti

*

at

eliotr,

dec

AWv

um. Multo magis homo divinze volun-

Eccur pater adnos nonrevifis ? apte refpon-,

2.€.3

dit: cum iis ,

tati conformatus gloriari poterit , quod velint

qui fupra nos degunt, melius $. 1.

;

1

omnes creaturze, quod ipfe vult , quia velle de-

mihi convenit, cum omnes ic

i

om velint ; in-

bent, quodipfe & Deus vult.

t eT

ter homines vero tanta fere voluntatis, quan-

X

ta vultus diílimilitudo elt.

P

Drex.p.z, XX. Rex quidam ita füis convivium inftrui

Rofar. c.

XXXI. Dux belli Jehu. Jonadabum affatus 4.Reg.1o.

14. S. 6.

juffitin mari, ut eo finito omnia vafa juberét

in mareconjici; quae tamen, quia retia oc-

dixit: Nunquid eft cor tuum rectum , ficut cor V- :5-

culte expandi juíferat, cum magno feenore

meum cum corde tuo ; & ait Jonadab: eft ,

pifcium recepit. Simili ergo modo . viri fe-

fi eft , inquit Jefu, da manum toam, & levavit

cundum cor Dei copiofius recipiunt ;

quae

eumincurrum. ldem coatingit homini re-

perdidifle videbantur.

&um cor & voluntatem habenti ; quiefcit enim

ValMax, AXXI. Perfarum quispiam olim de fuorum

in finuDei,velut curru , & laborem non fentit.

l.5. c. 7.multitudine gloriatus dicebat : cras folem fa-

XXXII. Stultus utluna matatur, homo fan- Eecl. aT.

gittis obfcurabimüus

cui feftive Groecus re-

&us in fapientia manet ut fol, qui;etíi nube ob- v. 12.

d .(.(.M"'

Ífpondit: gaudeo , fic enim in umpra melius

ducatur, in fe tamen fempe

i2

É

ss

L

us manet.

N-

1

V

Titulus C X X I14. Refignatio in. divinum. Voluntatem

33

Nm[ tar

e«

JPenn st [chon leifl in. Herf nicht viel,

3j

doch.zu- loben der gute ITilf.

«VS.

Senec, de

XXXIII. Caufa pendetex caufa. Privata ac

XXXVIL £in ]Wmm gericht naüch . Gottes

prov. c.5. publica longus ordo rerum trahit. Ideo forti-

Herz

j

Fït/zrf

Leben ofme Forcht. und. Schmerz.

ter omne ferendum eft,quia non, ut putamus,

ü 80'

incidunt cun&ta , fed veniunt. Ohm conftitu-

AAXVIIL Sat facit indoctus fidlcen faita-

tum eft : quid gaudeas quid fleas : & quamvis

lx In

re volenti. JPer Lufl hat zu. tanzen , dem kann

Mlo-

magna videatur varietate fingulorum vita di-

man. leicht gnug p[eiffen ; id eft , voluntas bona

')l':

ftingui, fumma in unum venit. Accepimus pe-

ad omnia parata eft.

peritura perituri.

Quid ita indignamur ?

XXXIX. Sua cuique Deus fit dira cupido

EU

quid querimur ? ad hoc parati fumus. Utatur,

Vel rectius :

jufta voluntas.

Ies ]ïw/zf hen

ut vult, fuis natura corporibus ; nos beti ad

IVl if fein Hünmelreich.

omnia, & fortes cogitemus , nihil perire de

XL. Guter JVill macht gleiche Lieb mzä Fïäfmül-

noftro.

fchuft.

Senec. l,

XXXIV. Quisquis queritar , aut plorat, &

3. Guter JP'ill ift. Gotter Sporn.

Virgilius,

de vit

beat

gemlt imperata facere cogitur , & invitusra-

3. IPer willig il ,

der hat hurtige Fü

pitur ad juffa nihilominus.

*Qus»e autem de-

. Guter. HAill, gewimnt aller Syiel.

6, I5

mentia eft , potius trahi,

Gut DFl ,

gut AVuthe.

quam fequi? quae

5

F lorlle-

ftultitia & ignorantia conditionis fuze , dolere,

6. GOttes . !71/[ Ul befles Ziehl.

quod aliquid tibi incidit durius ; aut mirari,

XL. Fac, quantum poteris, tua. fitque 111-&"151«

—

aut mdlgne ferre ea, quze tam bonis acmdunt

tentio jufta ,

quam mals ? morbos dico, funera,debilitates,

—^Ceetera füpremo cunéta æhnque Deo.

& czetera ex tranfverfoin vitam human am in-

Sic niveaintrabit mentem paxa lma quadrlga,

currentia. Quidquid ex univerfi conftitutione

Et Ietos parietfemper amica dies.

patiendum eft, magno excipiatur animo.

ZAl

wahren Eried des. Gemüthr erhalten :

4

Ad hocSacr amentum adacti fumus, ferre mor-

Sz.

AMMuyns gut : thue lu(l.f'./ ol : laft Gott walten.

Ve I

talia, necperturbari his,quze vitare noftræ po-

Vl

teftatisnon eft. In regno certe ad regnum na-

$. 2

XIV.

ti fumus ; Deo parere, libertas eft.

AUTHORES

&t

$. XIIL

L Francæfc Amas in tr. de momücatw-

Drex

AXIOMAT A.

ne;, c. rt.

[elio

13

Il Antonius Gaudier m to. de natura &

$3

XXXV Poeta quidam non invenufte

ftatibus perfettionis p. 3. £: 2. füfe.

oftendit , omnia divinae prov1dent1.æ commit-

JIL-]eremias Drexelius in Heliotropio.

tenda hIS verfibus :

Et in Rofis p. 2. c. 6.

Sicut itjire finas: fic vultDeus optlmus ire:

]V. Alphonfus Rodriquez in exercitio per-

lri

Sicut enim nunc it: fic femperi it, ivit,&. 1b1t

fettonis. p. 1. tr. 8.

W. d uiemus Nleïenbermuq in vita dwma.,

D

Hoc eft

E* in lib. de adoratlgne in ipmtu & veritate

i

( 12

)r0Ut

Lafs gehen. , wier. geht. heer. und ferr N

VI Alphonfus Madmhenfis in methodo

, de

lVul der gütigt GOtt und HErr

pexfeüce ferviendi Deo.

Hat. laffen. alfo. ge[chehen.

Vil. Theophïlus Bernardinus 1. 2. de pet-

feét. €. 15. 16.

JDenn wie es bisher. gangen if ,

Und, gehtt och, zu. diefer. Frift ,

VIH. Bernardmus Roügnohus de d1f(:1pl

"Alfo wirds allzeit. gehen.

h252 - 9g

AXXVI. Si defint vires ,

tamen eft lau--

x.ID

IX. Jo. Erardus Fullonius S. ]. in bona

danda Volu.nt:as.,

voluntate optimze confentiente.

ott

63

g

Ig [0

-s CEN

X €

d

-

— SU

C

E

e

P RE n r g.

*

x,:zþ— 'Wä?f

mäaäg 2

4f

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 11

APPEN-

37

34

Bübliothece IManualis . Concionatorig

APPENDIX

Um bec materia , fiulla alia ; in Vp';'faxi fer'*aiatxad folidam. pevf^chionem , ve-

C

vamque amimi quietem. acquirendam , non. parum ad . eam magis illuffrandam

€9? confirmandam conducere vifum eft , fi compendium . doctrimarum | ad. eam

pertinentium , ab Aceta quopiam colle&tum , &? Dialogus de bac ip[a snateria in-

ter Chriflum 69 S. Catbarinam Senenfem infiructus veferatur ; in bis emm devotus

Cri

volamtatis divine emulator imveniet, quicquid ad perfecham diche Refignatiomis

derare potejt,

rür

prqxin defi

—

Thc

Ken

6

PAwSL :

Continens DoGrinas & fündamenta ad ve-

r d

ram K efignationem obtinendam pertinentia,.-

: 05

tePc/.m -Et hzc Beatos fic AafEcit, u'tjto'fis vi-

ribus, & quam ardentiffime velint Deum

effe, qui eft, tam fapientem ac potentem ,

PRO OEMIUM.

tam mifericordem ac juftum, quam eft , tam

I

Áb

diguum omni honoris & glorize amplitudine,

Mse

Ac r/najeftate,

C

] vis ad þveram perfe&ionem, animi-

que tranquillitatem per breve com-

,Notæ

pendium pervenire , ante omnia la-

Poit

"borandum tibi eft, ut fequentia tria

Il [ x DEDS fan&be Catharume Se«

pl

. fundamenta bene percipias , & per

nenfi, cupienti veram & brevem viam ad

6 l.

ea in omnibus cafibus particularibus te

: diri-

perfe&ionem cognofcere , indicavit his ver-

gas, ut infra declarabitur.

M

bis

Scias ,

fervorum meorum falutem

perfectionemque

hoc uno confítare ,

ut

meam folius faciant voluntatem , atque eam

FUNDAMENTUM L .

fummo femper ftudio adimplere nitantur,

quantoque diligentius inid incumbunt , tan-

Sz,-f-mma'nojh'æ fgli?itatik , e pärfe&io in laäc

to perfe&üoni propius accedere; Quoniam

€$ altera. vita , confillit. in . perfe&ta. conforma-

mihi ,

qui fumma fum perfectio ,

magis

tione voluntatis, noftrg — cum.| divina , quam

preffusque adhserent. Addidit, hoc exer-

Lanti faciunt ipfi etiam. DBeati , ut etium. glorie

citium omnes virtutes , fcripturarum volu-

fue longe preferant , ideoque coronas [uas. ante

mina, & multiplices praedicationes comple-

qedes ejus ponant , paruti. amittere eus , quando-

&i, ita ut , fi ipfa fuam ibi faciem contem-

cunque fic. [an&iffume ejus voluntati vifum — fo-

platura fit , feque ad illud compofuerit, quid-

Drex. in 7*t.

Uti. pulchre P. Jeremias Drexelius

quid patet, & latetin divinis fermonibus ,

Heliotr. oftendit, fic loquens : Illud hic fingulari-

adimpletura fit, &

1.2.C. 4. ter obfervandum , Beatos in colo copio-

Íruitura.

l

fempiteþna 'l.ætit;/ia pace

z

fius lzetari de executione voluntatis divinz,

quam de magnitudine fuze glorie. Hinc

? H. Ia 2. Thomas Kempenfis , in perfona Tho;,,,s

omnes & fuo finguli. praemio contentiffimi

/ Chrifti ficloquens: Non ergo vettimes , te ve- Kemp.

funt,nec ulli difplicet , fe minus altero ha-

ram pacem inveniffe, fi nullam fenferis gravi-l. 3. c. 25-

bere. Sic enim, qui Deum vident,.ad di-

tatem : nec tunc totum effe bonum , fi nemi-

vinam

voluntatem non tantum conforma-

nem pateris adverfarium : nec hoc effe per-

fectum, fi cun&a fiant fecundum tuuüm affe-

ti , fed ab illa etiam abforpti , transfor-

matique funt in illam ,,ut jam folius Dei

&um. Neque tunc aliquid magni te reputes ,

velle velint , & magis gaudeant, hanc elfe

aut fpecialiter dile&um exittimes , fi in ma-

Dei voluntatem , ut fint Beati ,

quam fe

gna fueris devotione atque dulcedine : quia

beatitadine hac ftui.

Hanc humaneze vo-

in iftis non cognofcitur verus amator virtutis :

luntatis cum divina conformitatem fequi-

nec in iftis confiftit profe&us & perfetio ho-

minis.

tur excellentiffimus amoris aífe&tus ,

qui

ln quo ergo Domine ?

non tam

couformitas

?

quam humana

oluntati

voluntatis cum divina unitas vocari po-

Ín oifgrendote ex tuo corde tuo v

divi-

& 6

Titulu C X X 111. Refignatio in divinam Voluntatem..

35

divinze , non quaxrrendo quze tua funt, nec in . DEI : Plena do&rinze hujus omnia funtEvan-

parvo nec in magno, nec in tempore , nec in

gelia, plena Pauli Epiftolze , pleni San&torum

zeternitate; ita ut una zequali facie , in gratia-

libri. Zoc eft. maximum €3 primum . mandatum,

rum actione permaneas,inter profpera & con-

Charitas eft vinculum perfeGlius.. Major horum eft

traria, omnia zequa lance penfando. Si fueris

charitas €$ amor Dei ; hujus autem majoris

tam fortis & longa nimis in fpe , ut fubtra&a

Dei pars altior, purior , perfe&ior , eft ithzec

interiori confolatione, etiam ad ampliora fu-

cum voluntate Dei conformitas in omni-

ftinenda cor taum praeparaveris, nec te juftifi-

bus. . Eadem velle, & eadem nolle , fir-

caveris,quafi hzec, tantaque pati non deberes;

ma amicitia eft, vox eft magni Hieronymi ex

fedme in omaibus difpofitionibus juftificave-

Cicerone petita. Quanto igitur ar&tius quis fe

ris,& Santtom laudaveris,tunc in vera & reCta

adítrinxerit voluntati Dei, tanto melior erit

via pacis ambulas,& fpes indubitata erit,quod '

perfectiorque. Przeterea clarum etiam eft,

Crito-

riim l. 3.

rurfus injubilo faciem meam fis vifurus. Nihil

nihil voluntateDei melius effe,nihil perfe&tius.

"Thom,

ergo amatoremtuum , & cognitorem tuorum

Ergo perféctiffimus is erit, qui fe Deo perfe-

Kemp.

beneficiorum, ita lzetificare debet,ficut volun-

&itlime conformaverit atque conjunxerit.

€, 232.

tas tua in eo, & beneplacitum ?eternze difpofi-

V. Ita quinto Blofius his verbis : QuisquisBlofius ta

tionis tuz? , de qua tantum contentari debet ,

ita bona prasditus eft voluntate , ut fefe abne- far :

& confolari,ut ita velit libenter effe minimus,

get, & proprize renuntiet voluntati , feque ];-vtiliff. in-

ficut aliquis optaret effe maximus. .Kt ita pa-

berrime refignet, ac dedat voluntati Dei , e.!üitut.

cificus & contentus in noviffimo, ficut in lo-

jus bona voluntas eft perfe&ta , idemque abs-

co primo: atque ita libenter defpicabilis &

que formidine, & anxia fui cura vitam tranfi-

abjectus , nullius quoque nominis & fam:ze, fi-

git, caducaque aclabentia cun&a proculcat,

cut czeteris honorabilior & major in mundo.

& de vita veterna obtinenda quandam fe fen-

.Nam voluntas tua, & amor honoris tui, om-

tit haberecertitudinem. Ejusdem in omnibus

nia excedere debet ; & plus eum confolari ,

cum Deo voluntatis eft, & pacem habet cum

magisque placere , quam omnia beneficia fi-

Deo & in Deo imperturbabilem. Hic ex Deo

bi data , vel danda.

natus, & veras Chrifti difcipulus eft: quia

Alþhon-

Ita 3. Alphonfus Madrilienfis c, 1. & 2. fu-

mitis eft, & humilis corde. Moderate , fuavi-

Madri. íe & bene addens, hoc exercitium. alia in

ter, ac tranquiile ferre novit, & verba afpera,

* &2 tantum füperare, quantum fol fplendorem

& truces geltus, faeva opera;, & quidquid de-

candele , & mare integrum unicam guttam

excedit.

mum injurie , five in ipfum , five in amicos

ejus conferri poffit. Eum mihi perturbare po-

Rodriq.

IV. Ita quarto Alphonfus Rodriquez fic lo-

teft, neque jactura rerum terrenarum , neque

P. r.tr.8. quens : Coeterum caput diviniffime ipfius do-

corporis adverfa valetudo , heque ignominia ,

G. I.

&rinze princeps hoc fuit, ut fan&tiffimze ipfius

neque mors , neque vita, neque purgatorium,

voluntati, plene , integre, perfe&eque nos de-

neque dzemon,neque infernus. Quia enim

deremus , confecraremusque rebus in omni-

ex vero amore divinze ferefignavit voluntati ,

bus ac fingulis. Neque vero verbis duntaxat

& nullius mortiferi peccati confcientia mor-

( quando orare nos docuit ) ita inftruxit,ut ab

detur , facile il!i tolleratu eft , quidquid de eo

zeterno Patre poftularemus fieri voluntatem

mandat fieri Deusiin tempore & seternitate.

ejus ficut in coelo , ita & in terra, fed & ipfe

Itaque cum aliquid patitur, & in omni rerum.

huic fe doctrinse perfectiffime accommodavit;

eventu, ita cogitat; acdicit: Domine, ficut

d hunc etenim finem de[cendi , ait ipfe , de celo ,

ipfe ab zeternitate, antequam ego effem, volui-

non ut faciam. voluntatem meam , [ed. voluntatem

fti, itafiat, & non utego volo.. Non meum

ejur, qui mifit me.. Atque implere jam volens

commodum , non meam oblectationem quse-

opus redemptionis noftrz , in oratione illa fa-

rere debeo , fed tuum honorem & tuam lau-

&a in horto,tametfi corpus, appetitusque fen-

dem. Gratior mihi eft tua fan&Gia. voluntas

?

fitivus naturaliter mortem refugeret , quod fa-

tis i

quam optandi libertas. En igitur me ipfum

*

pfemet expreffit, dicendo : Pater , fi po[Jibi-

dedo, refigno , & permitto tibi, Deus meus,

le eft , tran[cat a. me calix ifle : nihilominus ta-

non in tempore modo , fed etiam in zevum

men voluntas appetitusque fuperior promptus

fempiternum.

expeditusque femper fuit ad calicem , quem

VI. Ita fexto Paulus ad Romanos fcribens

*

: S. Paulug

dederat illi Pater alacriter bibendum ; unde

111 ad Rom,

$

Nolite conformeri huic [mcilo ,. fed veforma

mox fubdidit : Non quod volo ego , fed quod. tu.

in movitate [en[us vefiri , ut probetir, qug fit vo-c. xa.

Ut vero hanc rem in radice penitusque infpi-

)

luntas Dei bona ( id eft, quoe Deus vult, be-

ciamus, duo hicbfevia quidem at fubftantialia

ne placeant, & quo modo Deus vult ) € per-

fundamenta debemus fupponere , quibus, ve-

fetla ( id eft, quia Deus vult, fingula facientes)

luti duobus cardinibus, totius fequentis difpo-

uti docet P. Gaudier p. 2. S. 2. c. 12. his ver-

fitionis fuperinjetta moles, debet inniti. Pri-

bis : Perfettaà conformatio voluntatis noftrze

mum eft, omnem profe&us perfe&ionisque

cum divina requirit, utnon tantum velimus

rationem in hac conformitate voluntatis no- -

idem , quod Deus vult, & nolimus , quod non

firae cum divina confiftere, ita ut , quo hzec

vult, fed etiam id velimuus , & nolimus eo

fuerit major, eo major etiam futurus fit profe-

modo , & propter eandem

;'ationem , propter

é&us. Facilis ac plena eft fundamenti hujus in-

quam, Deus vult.

telligentia. Certum enim eft, perfectionem

VII. Ita feptimo P. Antonius Gaudier , ad-

effentialiter confiftere in charitate, timoreque -

dens,hanc praxin habere tres proprietates val-

p

e

R. P. Lohn, Bibl. lMan. Tom. 11

r

d

Bibliothece Manualis: Concionatorig

36

$.

Gkaudïer- de optandas, 1. QUOd fit valdefacilis,& idcirco

P. 2. $:2 maxime convenit, non eruditis tantum, 1ed

U

€, 19.

FUNDAMENTUM II

etiam rudibus & idiotis , przecipue iis , qui in

affli&ione aliqua pofiti, divini confilii ratio-

IX. Se

myer m noftra poteftate eft , [upyofito ordi-

nes non intuentur , nec facile aliis mediis

narig gruütice diving auxilio , voluntatem

pervenire poffunt a

d perfe&ionem , cum fze-

divinum, gerfe&le adimplere , cum ad fhoc plur non

pe impedi

antur ,

ne multa agere pollnt,

requiratur , quam utjaciamur , qug DEUS vult,

dentur requiri ad perfectio-

que tamen vi

quomodo vult , €9 quia vult ,

nem ; nam iifacile hoc uno. a&u. juvantur.

unod» Jemper in

nti ignoranti,& cae-

Preeterea quid facilius infa

^

»

nojiïcf eft. poteflate.

co, quam matris aut alter

ius ductum fequi ?

ANota,

qu

idergo pariter facilius, quam. fe projicere

in amplexus opti

miPatris, & tutiffimum pro-

X. Ita 1. DEUS ipfe dicens : JMandatum hot, pyeuter

videntize divinae

finum ? 5. Secundo quod fit

€! » c. 30.

quod ego pracipio tibi hodie , mon. [upra. te.

maximefimplex; paucaenim requirit , ea-

H

neque procul pofitum , mec in celo fit

um €9c. Set

D

tu, & tamen, licet

que non difficlliia cogni

juaxta te eft fermo valde , in ore tuo , €9 vin corde

m

fit fimplex , involvit omnem perfettionem

tuo , ut facias illum.

imaginabilem , ficut a&us ipfe voluntatis

XI. Ita 2. Chriftus, dum

,S. Catharine fcire Dial

9

Dei . fimpliciffimus omne prorfus bonum

cupienti , quae fit voluntas ejus, dixit his ver-

habet pro obje&o , tam proprium, quam

bis : Sipaucis & collectim fcire defideras vo-

creaturarum,quae creaturzefi quid perfe&tionis

luntatem meam, h:zec eft , utfaümme & femper

habent, vi illius actus unius habent. 3. Quod

ames me. Siautem me perfecte amare vis, hzec

tria facere neceffeeft. 1. Ut voluntatem tuam

fitvalde expedita; nam idcirco tam multa,

eaque evidentia figna voluntatis fuze dedit

ab omni amore , affe&tuque terreno & carnali

Deus , utfacile in omnibus pene rebus & a-

prorfus amoveas,ita ut nihil temporale ames ,

Gionibus poífimus eam cognofcere , quo

nifi propter me , quoniam divinus amor tre-

valde nos juvat , ut facile & expedite eidem

Ó

reni affe&us, aut alterius amoris , confortium

nos conformemus.

pati non poteft. 2. Ut omnes cogitationes

.1 ID

VIII. Ita 3. Jeremias Drexelius fequentibus

. & opera ad. meum honorem. & gloriam diri-

Drex.'

verbis: Omnes human» actiones pretium

gas, & des operam verbis,precibus, & exem-

in Heliotr

fui habenta fine, quem fpe&ant; hinc illee

plis, ut alii quoque omnes me unum norint,

ament & colant. 3. Ut nolis non folum ma-

Ht tam bonz velmale , qham illarum finis

eft. At vero finem actiionum noftrarum nec

lum, fed & bonum , quodipfe nolim , atque

meliorem , nec fublimiorem reperiemus ul-

adeo per quemcunque cafum non frangatur

lum voluntate divina , hoc eft, ipfo Deo:

mens tua , fed inconcuffa fide femper teneas,

Ergo nec meliores , nec fublimiores actiones

me Deum tuum omnipotentem magis ,amare

j

ulle funt, quam quae proximse huic fini.

te, quam tu tfe ipfam.

Hinc illud Bafilii Magni effatum , totam

fanctitatis fummam in homine Chriftiano

XII. Ita 4. Joannes Ximenus Coadjutor e,,. b

effe, ut is rerum omnium, qua. grandium ,

Societate Jefu , qui dicere folebat, fe tres ha-B alth.AT-

k

exilium

caufas

ad unum folum-

bere interpretes voluntatis divinse, [cilicet var, c er,

q

ua

que

DEUM referat , & fefe in omni-

-Deum in coelo , fuperiorem in capit

Ro d

-

bus divine voluntati promptiffime fubji-

tioiem domi.

ciat.

Hoec illa eft fan&üis Patribus ,

&

XIIL Ita 4. P. Gaudier dicens: hzec effe

fanétioris vitze.magiftris toties ac tantope-

te commendata Refignatio , quam. vocant ,

figna voluntatis divinze : 1.Praeceptum. 2.Con-

filium Dei. 3. Chrifti vita & exemplum. 4.Vo-

principium omnis tranquillitatis , ut qua

catió Dei ad ftatum vel officium. 5. Obedien-

hominem in DEI longe tutiffima nmianu

collocat, ita quidem ut homo jam nolit

tize vox , five vivafuperiorum, five mortua re-

gularum & confuüetudinum. 6, Confilium vi-

effe fuus , fed DEL , nmec fibi vivere , fed

DEO , & nihil non facere propter DEUM ,

rorum bonorum , eorum przecipue , qui poft

fuperiores animarum noftrarum directores

tam adverfis contentus ,

quam profperis.

Hoc DEUS adeo in amoribus & deliciis

.funt, imo vero aliorum omnium judicium ,

habet, ut hebraeum regem David, augu-

quod non eft malum , etfi noftrum videatur ,

füffimo titulo.donans , appellarit virum fe-

melius, tamen humili , & Deum amanti ordi-

cundum cor fuum ,

qui faciat omnes vo-

narie fequendum eft, nifi aliqua alia figna

luntates fuas.

Adeo enim Rex ilie affixum

Dei voluntatis obftent. 7. Operationes Dei

-

habebat |,cor divino cordi, ut ad. omnes

fupernaturales , v. g. iufpirationes , exem-

'pla aliorum , przedicatio. 8. Permiflio pecca-

Dei nutus fe promptum ac paratum fifteret.

Hac omnino ratione plurimum quotidie

torum. In dubiis autem idem affignatfequen-

*xnw

testres regulas. 1. Caeteris parií&us fem

Pts.

pr

omereri quis poteft, fi actiones illas om-

nes ex

fe nec vituperio , nec laude dignas,

inclinandum eft in id , quod vilius eft , & plus

abnegationis continet ; hoc enim tutifhi

iti funt' edere , bibere, deambulare, dor-

mire, &c. ad divinam referat voluntatem ,

mum, & non tantum noftro merito, fed

uod efuriat aut

etiam evangelice regulae , quze jubet novit-

neq

ue ideo edat aut bibat, q

eft :

fitiat ,

fed quod Deo id fieri placeat,

finum locum /eligere j conformiusï

&

N C

N s

Y

P

37

Titulus C .X XIII. Rejgnatio in divi;zmn P'oluntatem.

& certum elt, id magis placere tunc divinze

ftrze gratia , ut per ea, que videntur vobis

majeftati. 2.In dubiis femper inclinandum eft

mala a pravitate corrigamini , & ad virtutem,

in favorem proximi , & amplectenda pars ipfi

: qua itur ad verum & fummum bonum, vobis

utilior , honoratior, lenior , & quze futura eft

incognitum perducamini.

Cognofces praete-

majori zedificationi , & minus periculum per-

rea hoc fidei lumine illuftrata, me Deum

turbationis continet. 3. Si neutrum hoc fuffi-

. tuum magis fcire, poffe, & velle bonum

cjat , duo funt facienda. Imprimis res accu-

tuum , quam tu, teque id nec poffe,nec fcire ,

rate Deo femel iterumque in oratione com-

nec velle absque gratia mea.

mendanda eft. Deinde proponendum conftan-

ter, quod velit majorem Dei gloriam querere,

: XVI. Ita 2. Salomon: JBoms €9 mala , v/z'ta Eccl.c. zr

idque eligendum , quod videbitur ad hunc fi-

€9 mors ,

nem convenientius ; fieri enim non poteft,quin

! fuat.

paupertas —€ï - honeflas , a DE h

1

Deus fignum aliquod aperiat, quo vel fuam

voluntatem declaret, vel faltem ad profperum

: XVII. 1ta 3. S. Auguftinus diceng.: Pror- S. Aug.

fus ad Deum tuum refer flagellum tuum ,inPÉ .

deducat exitum , quod tam fincere ad glo-

i

riam fuam deductum eft.

quia nec diabolus tibialiquid facit, nifi ille

permittat , quidefuper habet poteftatem.

GH

i,

- XVIIT. Ita 4. Rodriquez fic difcurrens : A1.- Rodriq.

FUNDAMENTUM lL.

J

terum fandamentum eft : Citra voluntatem p. t. n. 8

r

. Dei nihil prorfus in mundo poffe contingere ,

€, i.

XIV. Hoc ipfo, quod Deus fit f[umme yo-

feclufo peccato , cujus. Deus auctor nec eft ,

tenr, [apiens , €9 bomur , potefi, [cit ,€$

nec vero effe poteft. Sicuti enim nature ignis

vult [zmper id , quod optimmm eft, -circa mor

repugiiat frigefacere , aquze calefacere, folis

ordinare , nec mos quidquam qelius optare , aut

obtenebrare , ficinfinities magis repugnat im-

eligere po[Jumus , quam quod de fa&o de mobir

menfe bonitati Dei, amare peccatum. « /Mun-

ip[e difpo]uit ; cum

jï-ng ilius .Uolzm*mte— fieri u-

. & [funt oculi tui ( loquitur de Deo Abacuc ) ne

)

hii .poüït.

E

videas malum , €2 re[picere gd. iniguitatem mon

. Notg.

In Dial.

. XV. Ita z. Chriftus S. Catharinz Senenfi

gotertr; ficuti cum volumus dicere de aliquo,

^quod alterum oderit, dicimus: Non poteft

cupienti viam cognofcere , qua poffet ad per-

fectam voluntatis fuze cum divina conforma-

illum videre. Quoniam.non Deus volens ini-

quitatem eft. De hoc Dei erga peccatum o-

tionem pertingere,indicavit his verbis: Volo

dio plena eft omnis fcriptura. Hoc inquam

ut certa fide, alta mente, ac frequenti eonfi-

deratione mediteris , me Deum tuum glorio-

fepofito , alia omnia , etiam mala poenze , ex

voluntate Dei eveniunt , & fortuna in mundo

fiffimum , quite ad beatitudinem fruendam

Bona

creavi, zeternum elfe, fummum , omnipoten-

nulla eft, quod ethnici fomniabant.

enim, quze mundus fortunze nominat,non ab

tem, vobisque omnia , quze mihi funt placita ,

hac , fed a folo Deo funt. Ac tametfi non ne-

facere , nec effe , qui vel tantillum meze pot-

gemus etiam caufis fecundis fuam efficien-

fit refiftere voluntati , nec quidquam fine ea-

tiam, certum tamen eft, nihilfieriin vafta hac

11.12!-

dem voluntate mea vobis accidere, nihil pror-

mundi republica, nifi voluntate , ordinatione-

fus nifi me permittente provenire, ut per Pro-

LA

quefummi illius Imperatoris & Monarchz ,

phetam vobis enuntiavi, non efle malum in

Dei, qui eam modoratur.

civitate,quod non ipfe fecerim , id eft, permi-

Refpe&u Dei

cafus nullus eft, fed dextera Dei facit om-

ferim. Mediteris pariter , me Deum tuum

- nia.

effe fumm:e fapientize, perfe&tiffirnze cognitio-

Unus ipfe in numerato habet omnia

offa corporis , omnes capillos capitis tui ,

nis, & intelligenti» , omnia certa ratione

videntis , & acutiffime penetrantis, utad

eX quibus nec unus peribit fine nutu , per-

miffuque Dei ; Sed quid dico de homine?

colum, terram , mundum totum , & uni-

nec avicula quidem laqueo venatoris , fine

verfa gubernanda, nulla poffim ratione falli ,

difpenfatione Dei, implicatur. JWonne duo

nullo errore turbari : quod fi non ita effet ,

pa[erer veneunt. denavio 9. €9 unus ex dür non ca-

nec Deus feffem, nec fapientiffimus. Et ut

tantillum percipias vim hujusfapientize mez,

det [uper terram fme Patre veftro ; fed nec fron-

des moventur in arbore fine Deo.

Et. quid

fcias, de malo culpee & pon me longe

l

majus bonum , quam fit malum , elicere.

de ipfis fortibus ? mittuntur in finum , fed

a Domino temperantur; fic & fors cecidit

3. Velim confideres , me eundem Deum tuum

non minus fumme bonum effe, & hac de

fuper Matthiam , non cafu, fed decreto &

|

5

caufa non poffe, nifi quae bona funt, utilia ,

providentia magni Dei, qui illum habere

ä

voluit Apoftolum per hanc viam.

& falubria , tibi & aliis velle ; non poffe a me

aliquid malumprovenire, nihil oditfe , & ho-

XIX. Ita 5./Drexe].ius fic loquens: Omnia Drex. in

minem, ut mea bonitate creavi , ita per me

mundi'mala ( peccatum excipimus ) a Deo ef- Heliotr.

femper inzeftimabili dile&ione profequi. His

fe, hac ratione docent Theoloypi.

In omni l1. c. 1.

vero per firmam fidem mente ac meditatione

peccato duo funt: culpa, & poena. Deus?:*

colleétis cognofces , tribulationes , tentatio-

eft auctor poenze , quze in peccato elft , fed rieu-

nes, difficultates, dolores , infirmitates, & ad-

tiquam culpze. Ideo fi demamus culpam , nul-

verfa omnia ob nullam aliam caufam me gu-

Jum eft malum poenze , quod non fiata Deo ,

bernante provenire, nifi utilitatis & falutis ve-

aut ipfi non placeat. Sicut autem ma]a pecca-

3

tis

2-

395

Bibliothecie Manualis/| Concionatorie

ti, feu poenze , fic & mala naturz oriuntur

lius fic narrat : Fuit olim magni nominis

a divina voluntate.

Nature mala vocamus,

Theologus, qui octennium ipfüm affiduis pre-

famem, fitim , inorbos, dolores , &c. qu

cibus Deum obfecravit, hominem fibi mon-

fepilime nihil habent cum peccato com-

ftraret, a quo viam doceretur ad coelum com-

mercii . ltaque Deus . reipfa

& ut

in

pendiofifimam. Eo igitur die', quo hujus ho-

fcholis loquuntur , effe&ive pohitive ) om-

minis alloquendi defiderio maximo teneba-

nia poenze naturzeque mala vult ( intentio-

tur , nec aliud mallet, quam videre magi-

ne faltem fecundaria ) ob juftiffimas càu-

ftrum tam arcanze veritatis , vocem coelitus

fas , folum peccatum , feu culpam permit-

allatam audire fibi vifus , quae fic moneret :

tit.

Ideo hzc Dei voluntas permittens ,

Exi foras ad templi veftibulum,& qualem quze-

ila ordinans

vocatur.

Id igitur omne ,

ris, reperies hominem : Prodiit ergo in publi-

cnuod nos malum vocamus , a Dei volun-

cum, & ad zedis facrze limina mendicum in-

tate eft.

Ita Theoloszi.

Hoc

fundamen-

venit tibiis ulcerofis, & multo pure fluenti-

tum altiffime ia animo jaciendum , maxi-

bus ; veftis mendici vix trium obolorum erat.

mi enim refert , probe iftud capere , id-

Huic "[heologus candidum precatus eft &

que femper perfuafiílimum habere , poena-

profperum mane. Cui mendicus: Non me-

rum & malorum omnium caufam primam

mini, ait, me unquam habuitfe adverfum. Hic

effe voluntatem divinam , culpa tamen ,

/

- literatus ille, primam falutationem velut cor-

ut monuimus , feclufa.

|

reCurus : Eja , inquit , fortunatum te reddat

Deus: At ego, inquit mendicabulum , in-

'Thomas

XX. Ita 6. Thomas Kempenüs his verbis:

fortunatus nunquam fui. Obftupuit ad hanc

Kemp.l.3.Qui in me confidit , nec proprio judicio ftare

- vocem Theologus , fed ne forfan erratfet au-

e, 46,

appetit,absque humano terrore erit. Ego enim

diendo , votum fuum repetens, fed paulo aliis

"fum judex & cognitor omnium fecretorum :

verbis ; ecquid ais , inquit , felicem effe teju-

ego Ício, qualiter res acta eft ; ego injuriantem

beo. Mox iterum mendicus ; nunquam , ait ,

novi, & fuftin .atem. A me exiit verbum iftud,

infelix fui.

Theologus argutari credens di-

me permittente hoc accidit , ut revelentur ex.

cacem mendiculum , & ut hominis ingenium

multis cordibus .cogitationes. Ego reum &

experiretur: Eveniant , inquit, volo tibi,

innocentem judicabo , fed occulto judicio

que optas, atque iá fiat. Non eft, aitifte, quod

utrumque ante probare volui.

Atque hsec

hic querar : omnia fiunt, ut volo; quamvis

funt tria illa fundamenta, quibus, ut dixi, fir-

fortunze mea confilia non applicem. At Do-

miífime homo inniti debet , fi ad folidam per-

&or ille denuo falutans an valedicens: Servet

fectionem per compendiofiffimam viam per-

te Deus , inquit, vir bone , fi quidem fortu-

venire , veramque animz tranquillitatem

namoderis. Sedfic obfecro , tune folus inter

obtinere cupit, id quod ex fe

quentibus co-

calamitofos mortales beatus ? Job ergo fal-

rollariis clarius intelliget.

fus , qui afferit: Homo natus. de muliere , brevi

vivems Lempore , vepletur multis mi[zriis , & quo-

, 5 9 IV.

modo tu folus evafiftiomnes malos dies ? non

COROLLARIA EX DICTIS FUNDA.

fatis affequor animi tui fenfa. Ad quae men-

dicus; ficeft, mi Domine, utdixi. Optanti

MENTIS DEDUCTA.

mane prolperum, negavi, me unquam habuif-

e inprofperum. Sorte mea, quam mihi

COROLLARIUM. L

Deus hic aífignavit, contentiffimus fum :

non egere felicitate , felicitas mea eft. Mon-

| Tri&itia, XXI.lTaque ex dictis fundämentis. colliges

ftrailla, fortuna & infortunium neminem

1. Te nondebere de ulla re trifbu i , quam

l2edunt nifi volentem , aut certe timentem

de peccat

o , um hoc folum [eparet. te a voluntate

laedi: nec ego unquam fortunze fupplico , fed

divina , atque adeo vera felicitate te privet , reli-

Patri coelefti , quirerum omnium eventus gu-

qua vero omnia [eparare te a voluntate divinà

bernat. Ita me nunquam infelicem fuiffe ajo ,

son po[Jimt , sifi u ip[e con[entias.

utcuiomniaex voto càdunt.

Quod fi fame

urgear, Deum providiffimum patrem ob id

. NNota.

r

laudo. Si frigus me urat, fi nimbus in me

ruat, fi aliis coelum injuriis me impetat, Deum

$alomon

XXIL Ita r. Deus per Salomonem : /Von

. €eque laudo ; cum aliis ludibrio fum , horum

Prov.

contriflabit jufhum ,. quidquid. ei. acciderit.

omnium auctorem effe Deum , nec pofle

C€. 12,

XXIIL Ita 2. S. Paulus dicens : Diligenti-

non effe optimum , quod Deus facit.

Id-

S. Paulus bus .Deum omnia cooperantur in bonum.

circo quicquid Deus vel tribuit , vel evenire

adRom,

AXIV. 1ta 3. S. Auguftinus , fic animans :

permüttit , gratum fit an ingratum , dul-

€. $

Quidtimet homo in finu DEI pofitus ? tu

ce an amarum , jüxta habeo , nam hec o-

S. Aug. de finu illius

noli cadere, & quidquid ibi

mnia velut de manu Parentis optimi loetus

S.de ver

pafius fueris, ad falutem valebit , & non

D

.

accepto ,

& hoc unum volo, quod vuk

ad perniciem.

j

Deus ; Ita omnia fiunt , ut volo.

Mifer eft,

Rodriq.

XXV. Ita 4

. S. Catharina Senehfis dicere

qui fortunam aliquid in fe poffe credit,

p. 1. tr. 8-folita: Juftos Chrifto fimiles effe; qui etiam

[

& is demum vere infelix eft , qui neício

c. 4.

in hac vita non caruit beatitudine.

quam felicitatem in hoc orbe fomniat. Hoec

Heliotr.

] | ROdrïq.

L2.6.1

AXVI. Ita 5. Mendicus , de quo Drexe-

vera eft felicitas in hac vita , 'foli volun-

M tj

tati

84

e

39

Tituls CX Xlïf. Refignatio in divinam P/oluntatem.

tati divinve cuam tenacilfime inlzerere. DEY

voluntatis cum divina integre nerfeCteque at-

voluntas optima , re&iffima voluntas , quze

tigerit, omnia tanquam de manu Dei deícen-

dentia cupide amplexando , hic utique beati-

non reciorfieri, nec mala effe poteft. Hoec

de omnibus judicat, dehacnulla. Ut hancie-

tudinem polfederit in terris, fruetur enim

quar , meumego ftudium omne confero , in

perfundeturque perenni quodam gaudio , &

banc unam curam tota mente incumbo , ut,

lotitia inenarrabili auimze , qua quidem feli-

quicquid vult Deus, hoc & ego nunquam non

citate gaudent in hac vita magni fervi & ami-

velim.

ciDei Certum fiquidem eft illud Apoltol;-

-a de cauía nequaquam infelicem

me cenfeo, quando meam omnem voluntatem

cum :- JVon eft regnum. Dei e

[ca - €9 gotus , fed

*

4

[2

fic integre in divinam transfudi, ut apud me

juflitia €9 pax , €9 gaudiu

Spiritu. fan&lo.

non aliud velle fit , aut nolle,quam quod Deus

Merito autem dicitur alma hzec pax beatitu-

vult, autnon vult. Itane vero, inquit Theo-

do, quodam enim modo fíacit nos fimiles

Beatis. Uti enimin colo nulla eft viciffitü-

logus , tu ifta ex animi tui fententia profers ?

fed dic, obfecro, eademnetibi mens effet, fi te

do, nullum , utfic dicam, vade & veni, fed

Deus ad inferos ftatuiffet przecipitare ? cui

jugis confiftentia Beatorum in uno effe, gau-

prompte mendicus , me , inquit, ille ad infe«

dendo in & de Deo : ita & illi , qui hicadepti

ros przcipitare ? ad inferos ille ? At fcias ,

funt di&am conaformitatem , ut omnis ipfo-

rum guftus & oble&atio fit ipfe guítus & be-

duo.mihi effebrachia miri roboris, his ego il-

lum arciffime ítringerem complexu infolu-

neplacitum Dei, exulat omnis inquietudo,

bili. Unum brachium eft, fubiectiffima hu-

atque turbatio, quce aliis ex rerum aujus

militas per fui oblationem , alterum charitas

mundi viciffitudine perpetua accidit; etenim

finceritfima per Dei dile&ionem. His ego me

illorum mens ita abforpta in Deo eft , ut, cum

videant a D'eo proficifciuniverfa, & in omni-

brachiis Deo fic innecterem , ut quocunque

ablegarer,illuc enm una mecum traherem. Et

bus impleatur fan&iffima , rectiffimaque ejus

fane multo foret optatius, extra coelum effe

'"voluntas, inoleftize ipfe, curoeque vitze prae-

cum Deo , quam in ccelo fine illo. "Theolo-

fentis, vertantur ipfis ingaudium, quia mágis

CA L

at

us ad has voces attonitus, cum animo fuo

quzerunt volun

em Del, quam fuam. At-

que ita nihil eft , quod illis aliquam poffit in-

agitare coepit, hanc illam effe compendiofiffi-

mam femitam ad Deum. . Sed libuit ulterius

generare-moleftiam. $i enim adverfa omnia,

Ícifcitari, & fapientiam in domotam incom-

uti jam diximus, ab ipfis accipiantur,tanquam

.—/ï

moda habitantem elicere inapertum : Etunde

fingulares a Deo immiffi favores , & confola-

—

tu,inquit, hucadvenifti ? a Deo veni , re-

tiones , nihil profetto eft ,. quod altiffimam

illam eorundem quietem poffit

fpondit mendicus. Cui Theologus iterum ,

,Vd in minimo

& ubinam locorum , inquit, reperifti Deum ?

interturbare.

Übires creatas omnes, ait ifte, deferui. Theo-

(

logus denuo, ubi vero , ait , Deum reli-

quifti ? Subjecit pauper: in mentibus puris ,

XXVIIL. Tta 7. Drexx.elius his verbis verita- Drexel.3.

acbonw voluntatis. Ecquid tandem homi-

tem hanc confirmans: Quisquis hanc pro-e.6.

nis es ? ait Theologus. Mox alter , quisquis

priz voluntatis cum divina conformationem

perfecte attigeris , omniaque velut de manu

fim ,inquit, forte mea tam contentus fum ,

nteari cum omnium Regum opulentiüs non

Dei cupide amplexatus fueris : hzectua in hoc

commutaverim.

Rex eft, quisquis fibimet

orbe inferiore beatitudo erit ; frueris perenni

novit imperare. Ergone te Regem credam ?

quodani g

audio, & leetitia non multis nota ,

E:

inquit alter, ubi regnum tunum? lllic, ait

hac enim

elicitate ffuuntur homines intima

familiariate Deo confünctt: Beatus es, &

endicus, & fimul digito coelum monftra-

vit: Rex eft , cui regnum illud in'alto certis

benetibi erit. - Certum fiquidem Paulinum

chirographis tranfcriptum eft. Denique Theo-

illud : Non eft regnum Dei efca & potus, fed

logus finem fa&urus queeftionibus , quis

juftitia, & pax , & gaudium in Spiritu fancto

ifta , inquit, te docuit, quis hunc tibi animum

Qui enim in hoc fervit Chrifto, placet DEO,

& probatus eft hominibus. Uti autem in coe-

injecit? refponditalter, dicam Domine : to-

tos ego dies fileo & jam vel precibus , vel

lo nulla éft viciffitudo, nullum ( ut fic lo-

piis cogitationibus vaco : & hoc unice curo,

quar ) heriaut hodie , fed continuus qui-

ut Deo femper fim conjun&tifimus. |Conjun-

dam fibique femper fimillimus ?eternze volu-

&io & familiaritas cum Deo divinaque vo-

ptatis affluxus, isque invariabilis,, & nun-

luntate docet hsec omnia.

quam non fimul totus: Quoniam mille anni

Plura queerere

volebat Theologus , fed in aliud tempus id

ante oculos tuos tanquam,dies hefterna , quze

differendum ratus , in prevfenti valedixit.

proteriit: Ita & i, qui hanc fuze & divinze

Dum abit , multa fecum cogitans : En - aje-

voluntatis unionem adepti funt, jam pene

bat ipfe fibi, do&orem reperifti rectiffimze

immutabiles ,. quicquid 2erumnof vicifüitu-

dinis intercurrit , rationis imperio premunt :

ad Deum vize. Quam vero Auguftinus : Sur-

gunt indocti, & cclum rapiunt , & nos cum

omnis eorum guftus & oble&atio eft Dei be-

doGrinis noftris fine corde, ecce ubi voluta-

neplacitum ; exulat hincinquietudo atque tur-

-

batio, quarum alioquin alize atque alize. fine

murin carne & fagguine ?

numero quotidie nafcuntur : voluntas illorum

a Dei voluntate ficfüaviter fopita eft , ut,

| Roäriq. '. XXVIL. Ita 6. Rodriquez fic loqil»ens: Qui-

fa , fan-

p.r.trS8 cunque igitur hanc conformitatem —fue

e 4

cum Videant a Deo proficifci univer

eiihi-

[2

*

4eo

Bibliothecg IManualis: Concionatoric ;

$ Pun

PC

ä'ätiüïmamque ejus voluntatem in orunibus

matorem tuum , & cognitorem beneficiorum -

implert , moleftize ipfze zerumuzeque particu-

tuorum , ita lzetificare debet, ficut voluntas

612

lam gaudii fecum afferant,quiain his ipfis mo-

tuain eo, & beneplacitum »eternze difpofi-

Rodii

ff

leitiis aerumnisque dtvinam voluntatem repe-

tionis tue : de qua tantum contentari debet

p l

riunt, & cortius , quam in rebus fecundi(fi-

& confolari, ut ita libenter velit effe minimus,

e. 1

mis. lta quietem illorum altifltimam , fi for-

ficut aliquis optaret effe maximus : & ita,pa-

cificus & contentus in novillimo , ficut in lo-

te quid incurrat , nihil eft certe , quod ever-

tat. Qui conjidunt in. Domino , ficut monr Sion,

co primo : atque ita libenter .defpicabilis &

"on commiovebitur 1n aternum.

abje&tus , nullius quoque nominis & famz ,

Ín Dia!.

XXiX. Ita $. Deus ipfe fan&e Catharinze

ficut czeteris honorabilior & major in mundo.

Serenfi dicens : Volo te noffe, quod omnes

Nam voluntas tua , & amor honoris tui, om-

peense , quibus homines in hoc ,mundo afili-

nià exced.re debet & plis eum confolari, ma-

guntur , in voluatate coufiftunt, quia fi volun-

gisque placere ,

quam omnia beneficia fibi

tas effet ordinata , & concors cum voluntate

dïata xvci:l danda.

mea,careret quodam mo«io poena. Quam vis e-

nim is , qui hac fautcta ordinataque voluntate

COROLLARIUM II.

preeditus eft/fentiatlaborem & dolorem, quid-

XXXIV. Colliges 3. T* non triftari debere: Talentoa

quid tamen amore mei fponte patitur,quali fi-

rüm di-

ne poena portat, libeatiflime enim fultinet il-

fi advertas , te minora , quam al , talenta po[fi-

ftributio;

lud ,'confiderans & fciens, meai effe volun-

dere , quia omnia talenta [unt tantum inftrumenta

ad voluntatem. .Dei. faciendam ,' unde fi pauciora

tatem atque permi.tionem, ut patiatar. Mens

ejus in quovis dolore corporali libera eít , cum

tibi dedit talenta , minus quoque a. te requiret , at-

que adeo geque poteris beneplacitum diviuum per tua

voluntas ipfiis in omnibus fit conformis &

Lx

unita voluatati me?e.

í

aminora tülenta ,quam alius per majora, pro-

(COROLLURFUM -

cumz*e/;

j

d

Note.

l 'Invigia,

JUOL Colliges. 2. nulli hominum te ob ullüm

tempo-ale , aut [pirituale bonum invidere debere

?

cum Tomper occafionem habeas eodem. bono fruendi

XXXV. ]ta z. S; Hierönymus Idocuit, di-S. Hier;

cens : Í[n templo Dei offerat unusquisqu

ein prolog: -

fc.il'ic'etx beneplacito Dei.

raleat,

rk

ANotg.

)

quod poteft , alii aurum & argentum , & la-

-

pides pretiofos: alii byffum & purpuram,

XXX. Ita 1.David exemplo fuo dodütLäum

& coccum offerant , & hiacinthum ; mecum

;.PF. 118.

dixit: Particegr egoMfum. omnium timentiun te ,

bene agetur , fi obtulero

pelles animalium :

€9 cuftodientium mandata tua.

& caprarum pilos. .

Senec. in . XXXIL. Ita 2. Senecadicens : Scito, quod

AXXVI. Ita 2. ]oannesAvi»la:x Nullum cre- Avila e.

23. füup.

epiít,

- nulli invidet virbonus; quis autem magis bo-

do in mundo fuifle fan&um , qui non voluerit

nitate przeditus eft, quam qui in omnibus re-

effe melior, quam fuit, fed non propterea an;- Audifilis.

gulze omnis bonitetis , id eft, voluntati divi-

mi fui pacem hi amittebant, neque enim id

tam ex propria cupiditate , utpote qu&e nun-

—qne,fe conformat ?

XXXIH. |ta 3.. Thomas Kempenfis, fic

quam dicit,füfficit,deliderabant, quam propter

4..3. de

imit,c.22. Deum alloquens : Omnia, quae in anima habe-

Deum, cujus divifione ac diftributione mune-

rum fatis erant contenti, etfi ipfis dediffet mi-

Inus & corpore, & quzecunque exterius velin-

terius,naturaliter vel fupernaturaliter,polfide-

nus, rati in illo veram amorem confiftere ,

mus, tua funt beneficia, & te beneficam,pium,

quod contenti viverent eo , quod ipfe iis da-

ac bonum commendant , a quo bona cun&a

ret, quam ininulta habendi defiderio , etfi

Indiffe.

tentis,

accepimus. Ktfialius plura,alius pauciora ac-

id amor proprius nounifi ad me

»-

j

lius Deo fer-f

Vviendum fieri dicat.

cepit , omnia tamen tua funt: & fine te nec

miuimum poteft haberi. ille, qui majora ac-

XXXVIL !ta 3. Thomas Kempenfis ,

fic Thomas

cepit,non poteft meritofuo gloriari, neque fu-

Deum alloquens;inquit : Unde, Domine Deus, Kemp.l.g;

c€. 22.

pro magno etiam reputo beneficio, non multa

per'alios extolli,nec minori infultare ; quia il-

le major & melior, qui fibi minusadfcribit, &

habere, unde exterius & fecundum homines

$, Porl

in regratiando humilior eft,atque devotior. Et

laus & gloria apparet ; ita ut confiderata quis

L

paupertate & vilitate perfonze fuze, non mo-

qui omnibus viliorem fe exiftimat, & indignio-

Cor, "

rem fe judicat , aptior eft ad percipienda ma-

do nullam gravitatem, aut triftitiam, vel deje-

jora.

Qui autem pauciora accepit , contri-

Cionem inde concipiat, fed potius confola-

$ À.

ftari.no: debet, necindignanter ferre , neque

tionem & hilaritatem magnam: quia tu Deus

- 10,C0n.

ditiori invidere : fed te potius attendere , &

pauperes & humiles , atque huic mundo de-

fefï.c.zg

fpettos, tibi elegifti in familiares & domefti-

tuam bonitatem maxime laudare , quod tam

aflluenter, tam gratis & libenter, fine perfona-

cos. Teftes funt ipfi Apoftoli tui , quos prin-

Fue-

Vih

rum acceptione , tua munera largiris. Omnia

cipes fuper omnem terram conttituifti.

exte, ideo in omnibus es laudandus.

Tu

runt tàmen fine querela converfati in mundo

fcis, quid unicuique donari expediat, & cur

etiam humiles & fimplices , fine omni malitia

ifte minus,& ille amplius habeat,non noftrum,

& dolo , ut etiam pati contumelias gauderent

1

fed tuum eft hoc difcernere , apud quem fin-

pro nomine tuo : & quze mundus abhorret ,

Thomas

Bmp

ipfi ampleterentur affe&u magno.

gulorum definita fuut merita. Nihil ergo a-

f

U

Á

XXXVIII.

4

— —

Tituus CX XIII. Refignatio

i dz'vinam Foluntatem.

4t

$. Panlus

XXXIIL ita 4. S. Paulus: Hizc omnia ,in-

ad 0!'. I e

damento ftatus cordis , hoc eft , nifi fteteris in

€.12.

quiens, operatur unur at

que idem fpirz'tw , divi-

dens fingulir , prout vult.

me , permutare te potes , fed non meliorare.

Roderiq.

XLV. Ita 5. Rodriquez fic loquens:: Appo-

Rodriq.

XXXIX. Ita 5. Rodriquez dicens : Omnino

fita eft ad hanc rem declarandam fimilitudo * !9

P. I-f8. convenit, unumquemque iis talentis intelle-,

€. I5.

eorum , qui comoedias exhibent, quorum laus

&us, ingenii, habilitatis aliarumque qualita-

non regulatur a perfona, quam reprzefentant ,

tum efle contentum , quze [divina bonitas ipfi

fed a modo, dexteritate & gratia, quacum re-

communicavit, nec propterea,quod in iis mul-

praefentant, agunt, movent, loquuntur. Unde

tis fortaffe aliis concedat,debet animo effe de-

fi hzec melius przeftet is ,. qui rufticum expri-

je&ior. Resiftze ita in hoc mundo funt ordina-

mit , eo, qui Czefarem , laus & praemium ab ze-

tze atque difpofitze,ut nero fit,cai non aliquid

quis cenforibus illiadfipnatur, non huic. Ita

defit:& tametfi videantur fibi aliqui in nonnul-

quod Deus in nobis potiffimum attendit in

lis rebus effe eximii, & vero etiam fint, habent

hac vita ( quze quid aliud eft , nifi comoedia, &

nihilominus femper etiam alia ; quze ipfos hu-

utinam intragceediam non terminetur 1) non

milient, in quibus opus habent hac conformi-

eft perfona , quam reprzefentamus , v. g. fupe-

tate. Viri fanci , quia periculum magnorum

rioris , concionatoris , facriftze feu zeditui , ja-

talentorum vere penetrabant , non folum ea

nitoris,fed illud unum,quam benefcilicet füuam

ilentos

non prenfabant, fed & ferio refugiebant. Audi

quisque perfonam reprzefentet.Quare fi melius

Im di-

Davidem : Jb altitudine diel tiniebo : & hinc

tutio

2

munere fuo fungatur coadjutor fuperiore vel

Deo magis placebant, qui fervos fuos humiles

concionatore, recipiet majus his in coclo

s

vult, non elatos.

O fi femel capaces fieri

preemium , magisque a Deo honorabitur.

pof/emus faluberrimze dottrinze hujus, omnia

Non potuiffet interdum aliquis reprzefentare

videlicet effe nugas & vanitatem, przeterquam

perlonam regis , reprzefentando vero perfo-

facere voluntatem Dei.

51 tu absque literis,

nam famuli vel paftoris, honorem laudemque

vel faitem iis leviter tin&us , plus fapis & pla-

retulit; fic non fuiffes tu fortaffis idoneus ad

ces Deo ; quid tibi cumliteris ? fi ob aliquem

finem deberes illas velle,certe ob id unum vel-

fuftinendam perfonam concionatoris aut fape-

rioris , jam vero bene laudabiliterque fuftines

le deberes,utDeo placeres; jam fi Deo plus

Hier;

perfonam confeffarii, miniftri, vel coadjutoris.

places , vel nihil, vel parum fciendo,uti reve-

Novitoptime Deus dare cuique , quod ipfi con-

tprelog:

E

raplus places, quandoquidem: ipfe eft , qui

It[est,

gruit, & fecundum propriam virtutem. Nemo

hanc dittributionem fecit , quorfum te ipfam

igitur aut effe&tet , aut appetat perfonam fibi

affligis ?cur vis efferlus, cum te Deus velit

.../3(7—

non convenientem , nec talentafibi indebita.

effe minus ? non placuerunt Deo magna illa

/Sed hoc fit ftudium cujusque,ut donum,quod

facrificia,quae ipfi Rex Saul voluit offerre,quia

Deus ipfi eft elargitus,fructuofe ad ejusdé elo-

res non erant conformes divinse voluntati ,

ivl &,

riam collocet, hoc enim & Deo erit longe gra-

quare nec placebunt eidem alta tua fublimia-

tius, & copiofius in ccelo praemium percipiet.

j. fup.

,que defideria. Non confiftit bonum noftrum

udi fl

XLVI. 1ta 6. S. Tgnatius Lojola , afferens

: S, Tgnat.

nec in profe£&tu noftro literario, nec in magnis

eos,quiin Societate vivu

nt,debere effe indiffe- p.7 couft.

qualitatibus,nec in re alia ulla,quamin volun-

rentes, ad proficifcendum, & refidendum inc. r. $. r.

tate Dei,& in bona exatctaque reddenda ratio-

quacunque plaga mundi , quocunque eos mi-

neeorum, qua Deus nobis tradidit. In his

ferit obedientia, inter fideles & intideles , five

figendus eft oculus cordis , & non in donis.

ad Indos,Hzereticos, &c. Et quidem circa hoc

COROLLARIUM IV.

faciunt Profeffi quartum votum folenne Ro-

mano Pontifici, obligando fe ad eundum

- Indiff-

prompte & libere nulla obtenta excufatione

I XE, Colliges 4. Te ad ommia Íoca €9 officia

ad quamcunque mundi, ad quam eos fua fan-

rentia.

indifferentem . efe debere , cum . in uno mque ac

&itas miferit, nihil petendo viatici, nec per fe,

altero occafionem haber , finem tuum , id eft , be-

nec per alios, nec temporale quicquam,

"homás

neplacitum dz'm'num ? obtinendi.

idque five pedibus, five equo, cum pecuniis ,

emp.l:gä )

n[

D

JVotg.

vel fine, petendo eleemofynam , prout fancti-

tati fuze melius in Domino videbitur.

Et af-

S. Paulus. XLl. Ita r. S. Paulus dicens: Speflacu-

ferit ibi S. P. N. finem & intentionem facien-

y.ad

lum fati Jumus aumndo , ngelir €9 hominibus ,

di hoc votum effe ,

ad conformandum fe

Cor. 4.

€9c. non ergo.refert. ,. quam per[onam ,. [ed quam

n

magis voluntati divinze, cum enim primi illi

bene agay.

Patres diverfarum effent regionum , & non

S. Aug.

XLII. Ita. 2. S. Auguftinus : /Optimus mi-

conftaret , ubinam terrarum magis effet pla-

l. 10. con* nifter ille eft, qui non magis nititur a te au-

citum Deo , ipfos occupare, fidelesne inter,

feff-c.26. dive | quod ipfe voluerit, fed potius velle,

aninfideles, ad conftituendum fe in bilance

uod a te audiverit.

divinze voluntatis , confecrarunt fe per hoc

Vita,

XLIHI. Ità 3. B. Aloyfius dicere folitus, re-

votum Vicario Chrifti, utipfe difpliceret, quo-

ligionem navi effe fimilem ,in qua zeque ma-

nam potius ad majorem Dei gloriam efíent

gnum fpatium vehendo conficiunt, qui ad

mittendi. Ipfa vero perfona Societatis ( in-

remos , quam qui ad clavum fedent.

quit ) non fe debet intromittere,nec ullo mo-

"Thomas

XLIV. [ta 4. Thom. Kemp. munit parum

do procurare , ut vel eat, vel confiftat in uno

Kemp.

locus , fi deeft fpiritus fervoris ; nec diuftabit

loco potius, quam in alio,fed debet effe omni-

l. 3. c.27. pax illa quaefita forinfecus, fi vacat a vero fun-

20 iudifferens, totam difpofitionem relinguen-

R. P, Lohn. Bibl. Man. Tom. 11I.

do

42

; Bibliothecg Mam.iælif Concionutorig

do in manibus fuperioris , qui loco Dei ipfum

Notg.

gubernat, ad majus obfequium & gloriam

fuam. Ut autem videamus,quam indifferentes

XLIX. Ita 1. 5 Auguftinus inquiens : VisS. Aug.

nos effe hacinparte voluerit S. P. N. legimus

femper laudare Deum ? benefac omnia, & in Pf.138.

in vita ipfius,dixiffe ipfi aliquando Patrem]a-

laud'flfï:i Deum.

cobuni Laininium,fentire fe defiderium ad In-

dos proficifcendi , ad procurandam falutem

, L.v Ita 2. Bioüus dicen;si Verifürha devotio S. Biof. in

gentis illius, defe&u operariorum miifere per-

fita eft in verilfima refignatione,abnegatione, farrag.

euntis. Ego vero, inquit Ignatius, nihil horum

nihili penfione , & annilatione fui ipfius.

defidero, rogatusque ejus rei caufam, refpon-

Hanc habet , quisquis divina fretus ope , Deo

dit , quia nos cum devoverimus fummo Pon-

femper inhaeret per amorem, idque perinde in

tifici, ut ipfe exploret , ubinam majus Dei fer-

penuria,ut in abundantia,in moerore utin gau-

vitium obeatur , indifferentes nos eíffe conve-

dio.

Itaque qui in quibuscunque eventibus

nit , ita ut non magis ad unam, quam ad alte-

integra cum Deo pace Deo unitus permanet,

ram partem inclinemus. Imo ( addit) fi ego

is, quid fit vera & integra vita, veraque de-

me fentirem inclinatum,uti tu, proficifci inIn-

votio, perfectum habet. Et in fpec. fpirit. c. 9.

diam, conarer me impellere in partem al-

Nihil melius poftulare, nullam przeítantio-

teram , ad attingendam illam 2equalitatem

rem orationem fundere potes coram Deo ,

indifferentiamque , qux» ad confequendam

quam ut petas fieri volgntzgtem ejus.

obedientize perfe&ionem eft neceffaria. Neque

ideo dicere intendimus , mala effe vel imper-

Ltl ha $P BalthafarAlvarez e Societate Vita c. 5,

fecta ejusmodi defideria ; funt enim vero fan-

Jefu , qui cum adverteret nimium in fe defide-

&a , quin & bonum eft , ea füperiori propone-

rium orationis, ftatuit non plus temporis ora-

re, cum Deus illa infpirat.

Sic enim dicit

tioni dare, quam obedientia permitteret, am-

ibi P. N. gaudent füperiores, fibi talia expo-

ple&tens pro regula fus orationis confilium

ni: figna enim funt divinze vocationis ad lo-

Tobize de eleemofyna filio datam : quomodo

ca, & fuavius hoc modo omnia fiunt. Sed id

Solli

potueris , efto mifericors ; fi multum tibi fue-

do d

tamen dico, ut videatur indifferentia , ani-

rit, abundanter tribue ; f1 exiguum tibi fue-

mique promptitudo , quam P. N. vult in no-

fro&

rit , etiam libenter impertiri ftude. Cum enim

bis vigere ad eundem , manendumve in qua-

orare fit effecum Deo,fiquo tempore ille vult

cunque mundi parte.

opera tua uti, ipfum hac defraudes , jam non

T

erit ipfe tecum. Et fi ille tecum non fit , quo-

4

modo tua folitudo poterit effe oratio ? fervus

-

Annud, — XLV U- Ita 7. B.- JEgidius,cui S. Frahcifcuä

faciens,quidquid dominus ejus jubet, tempus-

Franc,l.7. licentiam dederat eundi,quocunque vellet,ha-

C. 5.

que in eoexpendens, quod ipfe przecipit,para-

láis

bitandique in Provincia & monafterio , quze

tus ad omnia, quze ejus funt obfequiinon gra-

ipfi magis arriderent , omnimodam ipfi, ob

tis comedit panem,poteftque omnem depone-

ipfius merita , & fan&itatem, relinquendo li-

re fcrupulum. Alias vero dicebat cuipiam : cu-

bertatem ; quid fit ? vix quatriduum in ifta li-

pis proficere, orationique tuze bene attendere , Ibid. c.34.

centia exegit , cum magnam fentire coepit in

ut placeas Deo?permittas te ab eo gubernari ,

animo inquietudinem. Reditigitur ad S. Fran-

& ,cipiasamorem, quem erga illum habes, in

ciícum, petitque inftantiffime , ut locum mo-

eo oftendere , quod fis contentus & placatus ,

nafteriumque ipfi defignet,in quo ipfum de re-

Lib

quomodocunque & quacunque via voluerit il-

TeV.(

liquo velit vivere, magno ipfi hanc libertatem

le te ducere, & cum eo, quod ille dare voluerit,

licentiamque ftetiffe , certumque fe effe, libe-

modicum aut multum,aut nihil.Et crede certo,

ram , largamque hanc obedientiam nullam ipfi

te magis illi placiturum, fi gaudeas , & tran-

quietis partem reli&uram. Boni ferventesque

quillus fis cum paupertate,quamdiu ille te non

religiofi pacem adimpletione proprize volunta-

duxerit ex illa,quam fi obtineres imaginariam

tis non inveniunt, fed turbas & »maritudi-

tuam celfitatem. Satis hactenus eo modo fer-

nem , ac propterea nec hunc nec aliumlocum

viifti Deo,qui tibi placuit, incipias jam eidem

affeGant , fed fefe totos in manu Dei fuperio-

i

fervire, vel unico die, quomodo ipfe cupit.

rumque perfe&e conftituunt , perfuadentes

fibi id, quod vere eft, hanc effe voluntatem

Cum vero quondam videret,fe multis externis Ibid.c.so.

occupationibus premi, & proponeret Deo te-

Dei, in qua fola conquiefcunt.

neras quasdam querelas quod fibi tempus de-

effet ad manendum cum ipfo feorfim , fatum

eft , inquit, hoc verbum Dominum in me:fatis

7"ODROILLARBRLIDA.Y.

tibi fit, quod opera tua utar , quamvis te non

habedm mecum: Ex quo manfi jucundus &

oratfonïs' XLVIIL. Colliges. 5. Turbart te non. debere ,

loetus. Alias circa eandem materiam hoc fen-

hr

tnodica

tm.:

j mdvertas , ie modiwum tempus €9 occafionem

fit : fieri quidem poteft , ut multis hominibus

lo

occafio, "jabere wultas orationes peragendi , cum ideo [o-

focietatis tempus defit liberum explend2e fuze

lum | debeas orationi vacare , quia. " Deus. vult,

voluntati: fed non deerunt, occupationes

eaum te peragere ad. laudandum ip[um , | varia-

& opportun occafiones ad explendam divi-

que tibi €9 alits dona. ámpetranda ; — .-Hos. fimes au-

nam. Quod fi, ut granum frumenti frutum

tem melius obtinere. po[fis , fi ex voluntate Daài

afferat , neceffe eft, ut moriatur ; quae melior

aliquid agar.

/

& major felicitas ? quae vero major ftultitia ,

quam

P

43

Tituluy.C X XI IÍ Rejignætio in divinam F'oluntatem.

quam dolere de tali occupatione ? fi Deus ele-

fic oportet & illum, quii- concionatur ( & con-

Gionem nobis mortis permitteret , quamnam

verfatur)quamvis nullus aufcultet,tamen prze-

.I

À

3ucundiorem invenire poffemusilla, in qua ne-

ftare,quidquid in ipfo fitum eft. Siquidem hzc

lex nobis,qui facri fermonis adminiítrationem

que cauteria , neque opprobria adhibentur ?

quid autem aliud funt hominum focietatis oc-

fui'cepimus , a benigno praefcripta eft Deo.

ü

cupationes, quam ftationes , in quibus Deus

illos ponit ; fpatia quzedam ipfius obedientiis

LVI. Ita 4. S. Bernardus Eugenium fic ad- S. Berä.

hortatus: Noli diffidere , inquit, curam exi-

l, 4. de

plena; venze apertze , ex quibus totus fanguis

confider.

efflluit propriarum voluntatum : quze magis in

geris, non curationem. Denique audiíti: Cu-

e

hd

rambhabe illius, & non, cura , velfana illum.

oculis Dei fplendent, quam lapides pretiofi :

aptiffimze ac tutiffimze vize ad perfectionem ?

Verum dixitquidam : AVon eft im medico [em-

At melius propono de

Dicebat etiam , przecipuum omnis bonze ora-

per relucetur ut wger.

tionis finem , & optimum fru&tum ex ea col-

"tuis tibi. Paulus loquitur ; Plur omuibus labo-

L

TGUI.

ligendum effe : dare Deo,quidquid a nobis pe-

Non ait, plus omnibus profui, aut

plus omnibus fru&ificavi, verbum infolens

tierit; magnaque cum conformitate acquie-

fcere ei in omnibus, quaxe de nobis ftatuerit.Et

religiofifflme vitans. Alias autem noverat

velut honefíta uxor non alia de caufa fe exor-

homo,quem docuit Deus, quia unusquis-

nat, quam ut marito placeat, cui fi fine his or-

que fecundum fuum laborem accipiet, non

fecundüm proventum. Ita, quzefo , &tu fac,

namentis placeret,parata eflet illa mox abjice-

re , etfi ab aliis deformis haberetur, & con-

quod tuumeít: nam Deus, quodífuum eft,

2

fatis absque tua anxietate & follicitudine cura-

temneretur: ita & nos in omnibus foli DEO

*

placere ftudeamus.

bit. Planta, riga , fer curam, & tuas explevi-

fti partes ; fane incrementum , ubi voluerit ,

LE

dabit Deus, nontu. , Ubi forte noluerit , tibi

COROLLARIUM VE

deperibit nihil, dicente fcriptura Sap. ro.

Reddet .Deus mercedem laborum: Santtorum [uo-

Sollicitu-

LIL Colliges 6. T* im twir negotiir non tuf-

rum, Securus labor , quem nullus valet eva-

:

do de

bari debere , [i optatus fru&us mon [equatur ;

cuare defectus.

fructu.

cum intentio tuu ad [olam —beneplacitum. divi-

LVIL 1ta 5. S. Ignatius,qui, fi quem omnia

num ferri debent , quem fru&hum. femper. obtine-

expertus, tamen e peccatorum ccno extrahe-

re goter , fed €9 de reliquo i fru&ur laborum

re non potuiffet, non ideo contrahebat ani-

l

optimus cen[eri debeat, quem grovidentia divina

mum, velíe angori dabat, quafi oleum. &

-

no&is .comqmt..

Nota.

"

operam perdidiflet , fed confcientize & officii

fra&u contentus , acquiefcebat in alto provi-

dentioe divinze confilio. Idem alios, tefte Ri-

lia c,5. , LIII. Ita 1. Deus ipfe diceus : Quid efl, quod

" debui facere vineme- mem , €2non feci ?. Segnvit

badeneira 1. 5. c. 1 1. facere hortabatur, Ange-

lorumTutelarium exemplo, qui quos a Deo fi-

eam , €8 layides elegit ex illa , €9 plantavit eam

- eleflam , €9 edificavit turrim in. medio ejur ,. €9

bi coiniffos acceperunt,monent quoad poffnnt,

t

defendunt,regunt,urgent,& ad bonum juvant;

expellavit , ut[aceret uvar, €9 fecit labru[car.

fed fi voluntatis libertate abutantur illi, & ino-

ANunc ergo , hubitatorer Jeru[alem , €7 viri ,J uda,

bedientes atque obftinati fint , propterea ta-

judicate inter me €9 voneam meam.

LIV. Ita 2. B. Virgo S. /Birgittze dicens :

men nullo anguntur moerore , nulla efficiun-

Lib, 4.

tur moleftia ; curavimus , inquiunt , Babylo-

rev.c, 21. Amici Dei non. habent a

tt»ediari in fervitio

nem , & non eft fanata.

»

Dei ; fed laborare,ut homo malus fiat melior ,

LVIIL. Ita 6. Thomas Kemp. loque

ns-'* *inT

ïmmas

&homo bonus veniat ad perfectiora. Nam

" p'e

perfona Chrifti : lil , defideria te fepe accen-

« 3 C. ETo

quicunque voluntatem haberet fibilandi in

dunt, & vehementer impellunt : fed confide-

aures omnium tranfeuntium , quod JESUS

ra, an propterhonorem meum , an propter tu-

&2?«

Chriftus effet vere Filius Dei , & faciendo co-

um commoduia, magis movearis. Si ego fum

naretur , quantum polfet, ad aliorum conver-

in caufa , bene contentus eris, quoinodocun-

fionem , licet nullji vel pauci converterentur ,

nihilominus eandem mercedem obtineret,

que ordinavero : fi autem de proprio quzeftu

aliquid latet, ecce hoc eft, quod te impedit &

S 0,

ac fi omnes converterentur, ficut per exem-

gravat. Etiterum : Quare vano morore con-

pluin dico tibi:Si duo mercenarii ex praecepto

fumeris ? cur fuperfluis curis fatigaris ? Staad

Domini foderent montem duriffimum,& alius

inveniret aurum electum , alius vero nihil,

beneplacitum meum, & nullum paderis detri-

]

mentum. Si quaris hoc vel illud , & volueris

iti propter laborem & voluntatem digni effent

'

effe ibi vel ibi, propter taum commodum , &

iJ

zequali mercede. :

[]

:-.

LV. Ita 3. S. Chryfoftomus fic loquens

L

proprium beneplacitum magis habendum ,

S, Chryf.

nunquam eris in quietudine, nec liber afollici-

hom. 3. in

Utinam oratio noftra aliquid proficiat ! quod

fi poft longam admonitionem in iisdem

tudine , quia in omni reperietur aliquis defe-

x, Cor.

&us : & in omni locoerit ,, qui adverfetur.

vitiis perfeveraverint, ne fic quidem defi-

ftemus,illis, quod rectum eft, confulere, quan-

COROLLARIUM V.

doquidem & aquarum venze, etfi nullus veniat

aquatum, manant tamen : & fontes , quamvis

LIX. 'Collïge"s ; Ktam tunc turbari Yt»y laa -

hauriat nemo , tamen fcatebras emittunt: &

non d:bere , quando occafionem mon. hiobes pro- simarum.

amnes , etfi nemo bibat, nihilo fecius fluuat ;

La

?

X

EK. P. Lohan. Bibl. AMan. Tomf I1f.

ä:

Asl

*I

44

Bibliothece A7:Manualig/ Conrionatorie

ximi [iutem procurandi ; quia & hanc non ali-

noncopulo. lta mortuus debes effe talibus

ter, quaim juxcbamen[uram beneplociti divini procu-

affeCtionibus dile&torum hominum , ut ( quan-

rart vtlle deber, €9 praterea. voluntar cum divina

tum ad te pertinet ) fine omni humano opta-

res eífe confortio.

L

conformata, optimum etiam medium efl , proxi-

me necearia ad. [alutcim auxilia impetrandt.

LXVIIL Ita 4. S. Hieronymus ad Paulum : S, Hier.

Bonus eft Deus, & omnia , quz bonus facit , ep.adPau.

Nota.

bona fint;neceffe eít. Mariti orbitas irrogatur ? lum.

plango quod accidit,fed quia fic placet Domi-

no , zequo animo fuftinebo. Unicus raptus eit

Bloflüsin . LX« Afa I.Bloüus dicens: multoacceptius

farrag.

Deo eft : ut cum Apoftolo ex animo dicamus:

filius ? durum quidem , fed tolerabile , quia

fuftulit ille qui dederat.

Domine , quid me vis facere ? quam fi mira. qui&e-

dam, voluntate propria, pro illius amore nos

libenter facere velle dicamus : fuper omnia

LXIX. Ita 5. S. Auguftinus fic adhortans : S. Aug.

Illum quzre , qui deeffe non poteft ; fubtra- in PL 34

namque , qu:e vel dicere velfacere poffemus,

huntur, qus» dedit, nunquid fubtrahitur , .

giolt

hoc a nobis maxime defpofcit Deus , ut intus

qui dedit? Applica ad ipfam etiam volun-

inft

voluntas tua.

corde dicamus : DOlïlinej , fiat gratiflima

:itl c'

tatem diyinam. p

A vila ,

LXL Ita ». M. Avila cuidam fcribens:

ne,

quzefo , refpicias ad id, quod faceres, fi fanus

COROLLARIUM IX

Epiüc !

eífes , fed cogita potius, quam placiturus fis

LXX. Colliges 9. Te ob nullum. eventum fu- Sollieitus

Deo, fi in morbo tuo ( aut aliquo opere ) cum

turum inordinate angi debere , cum certo ger[ua- do de fud

Dei voluntate te conformes.

4

dere tibi po[fis , €8 debeas , id futurum , quod Deo türis,

S.Bomv, LXil. Ita 3. Bonavenura dicens: perfe&ius

glacuerit ; 1d autem tibi malum mon futurum , nt-

de grad,. eft, adverfatolerare patienter, quam bonis

fi fu. per voluntatem | gropriam . tibi in malum

virt. c.24. operibus infudare.

torquear.

Vitac.ag, LXIlI. 1ta 4. P. Balthafar Alvarez,qui,cum

degrotum quemdam vifitaret, ferventem valde

JVota.

/

operarium , & conquerentem , quod in lecto

jacens nec orare poffet,nec facrum facere, nec

LXXL Ita 1. Chriftus exfpectans usque ad Matth, 6.

confeífiones excipere, aliaque miniíteria prze-

paffionis tempus, & tunc ad orationem confu- c.

giens, dicens : Pater , fi po[fibile eft , tranjeat. a

22

. ftare, quse (anus faciebat, eidem dixit , pluris

me calix

facere Deum , quod quis eum in morbo

z. Etiam alios tam follicite monuit:

per menfem fuftineat , ac toleret , quam quod

Nolite folliciti e[fein craftinum , craftinus enim dies

l

in hujusmodi miniíteriis

per integrum annum

follicitus erit ib ipfe. — Quarite. primum. regnum

illi ferviat. .

( id eft voluntatem ) Dei €? fhgc omnia. adji-

*s

cientur volir.

COROLLARIUMvm.

LXXIL Ita a. Thomas Keinp. inquiens : Th. K.1..

Cafustri — LXIV. Colliges 9. £tf fiumanum fit , cafibur

quid importat follicitudo de futuris contin- c. 3.

gentibus , nifi ut triftitiam füper triftitiam ha-

ftes ami- amicorum . condolere , munquam. iamen te inordi-

beas? Credein me, & in mifericordia mea ha- .

corüm. «gío ob eos triflari. debere ; cum eadem caua

te iovere debeat ad eos de[erendos — ,

quge ad

beto fiduciam.

agendum cum iir te impellere debeat , [cilicet: be-

nueplacitum. divinum.

LXXIII Ita 4. P. Balthafar Alvarez, qui Vita e. $,

i

eum, qui fub obedientia vivit , nolebat cogita-

Nota.

re , quid crás de fe futurum effet , aut quidipfe

acturus effet ? Refponfio enim in promptu eft;

$.Bonav, LXV. Ita z. Chriftus valedicens Matri fuze,

Faciam, quod jubebor ; erit, quod volet

jn vita

haec viciffim Filium dimmittens ad mor-

Deus. Etita hoc totum meum lucrum eft,

Chriti, tem tam acerbam, quia fic Deum velle vi-

te Deum meum contentum habeam , tibique

r]

debant.

fatisfaciam.

ETOP

]ob. CJ IO

LXVI. Ita 2. S. Job in oppreffione lib

rum idunum ingeminans.: Sicut. Domino yla-

COROLLARIUM X

cuit , ita fa&um efl ; — fit nomen Domini bene-

difum.

LXXIV. Colliges ro. Neque de rateritis te Angor.de

triflari inordinate , [ed in providentia divina, qua presterit,

"m

'Thomas

LXVII. Ita 3.. Thomas Kemp. in perfona

Kemp.l. Chrifti ficloquens : Fili, fi ponis pacem tuam

ob altiffimas. caufas talia fieri permifit ,^ acquiefce-

tl

9.6.42, cum aliqua perfona propter tuum fentire &

re debere , €9 vero. etiam utiltus pox e.

convivere,inftabilis eris & implicatus. Sed fi

JVotg.

. recurfum habes ad femper viventem , & ma-

nentem veritatem , non contriftabit amicus

LXXV. Ita z. S. Catharina Senenfis in qua-S. Cath.

recedens, aut moriens. In me debet amici di-

dam epiftola fic fcribens: Si omnia peccatain EpUt.

le&tio ftare: & propter me diligendus eft,quis-

fimul in.uno homine coacervata effent non

quis tibi bonus vifus eft, & multum charus in

deberent eum impedire , quo minus fructum

hac vita ; fine me non valet,nec durabit ami-

fanguinis Filii Deiin fe reciperet , modo vera

citia ; nec eft vera & munda dile&io,quam ego

fides & fpes infinitze mifericordiæ Dei in eo

rema-

j i^

Nj

Lj

X Titulu; CX XI1 LI Ó Rz»fzgmtio in divinum . V'oluntatem.

45

remanerent. Cum peccatum folummodo in

go tempore fatigantur ) fibi & aliis cogniti ,

^

mala perverfaque voluntate fitum fit, homo

magis humilienturjndeque gratia,quan

i

a Do-

videns bonam voluntatem fibi a Deo concef-

mino acceperunt,velut ignis fub cinere occul-

fam effe , debet omni confutione fpiritus ab-

tetur, ac melius confervetur. Scepe numero

K

9

abyy.

je&ta.perfeverare in fanctis operibus & exerci-

accidit,ut hi,qui refi

bii

ati adhuc funt, & gran-

l

tiis, ambulareque in lumine gratize, quam in-

des in oculis fuis , virilius primos in fe motus

venit in fe abíconditam inmunere Dei, qui

compefcant, & fortius adverfa quzeque extrin-

Debet

bonam voluntatem in fe confervat.

fecus perferant, quam humiles & vere refigna-

diabolo , confufionem vel defperationem fug-

ti Dei amici. Ifti enim fecundum interiorem

gerenti refpondere : Si gratia Dei in me non

quidem hominem tranquilli in adverfis perma-

effet,& ego pravas fuggeltiones tuas fequerer:

nent, fed fecundum fenfualitatem plerumque

ïug,

jam vero confido in pio Domino meo Jefu

turbantur,atque peenas exhorrent. IgiturAicc-

j 3b

Chrifto,qui me femper intuebitur , ac falvum

taroget Chriftum , ut omnem fuam imperfe-

faciet,propter immenfam mifericordiam fuám.

&ionem fuppleat;5ilonga nimis fuerit,tandem

Blofius in

LXXVÍ. Ita 2. Blofius, dicens : Quando

ab ipfo Chrifto iftud intus audire merebitur:

inftit. fpi- Afceta peccat , fibi foli peccatum fuum impu-

Gratias tibi ago , Fili , quod. defe&tus tuos ad

£it, c. 8.

tet, magisque doleat & deplangat,quodDeum

finem usque patienter tolerando, mecum cru-

t

fideliffii«num — dulciffimumque Patrem fuum

cem meam portaveris.

offenderit, quam quod commeruerit, ut gravi-

LXXVIIIL Ita 4. Idem: San&ti

Patres affir- Idem in

[lb

bus,vel etiam ?eternis fuppliciis puniatur. Mo-

mant,eum,qui Dei erga fe juítitiam perinde ut pecul.

de fis

z

leftiam illius acerbze reprehenfionis, qua tanc

mifericordiam , ad zeternam ejusdem fui Do- ^"

u

NI

intus a Deoconteritur , non quzerat effugere ,

mini gloriam exofculatur, ac diligittam facile

fed humiliter illam, tanquam falutare antido-

peccatorum omninm , & poenarum illis debi-

tum fuftineat.Exaggeret quidem offenfas fuas,

tarum plenam veniam obtinere , quam faci-

non taimen defperet. Si ex lapfu factus eft hu-

le uná aquae guttula in ardente fornace con-

milior atque cautior , res jam non ufque adeo

fumitur.

P

male fe habet. Ergo poftquam lapfus eft, non

LXXIX. Ita 5. B. Aloyfius exemplo fuo do- Vit. l.2.

cuit, qui, fi quid. deliquiffe fe cognofceret,non ** 5

nimis fcrupulofe perquirat, unde id acciderit,

u

neque diutius, quam oportet, defectum fuum,

nimia triftitia contrahebat animum, fed femet

apud fe ( quafi fugiens a Deo )revolvat : fed

Y

ad pedes Domini projiciens, feque confeífione

cito fe in Deum recipiat , & contrito atque

expiaturum peccatum decernens , animoque

d!

amanti corde adChriftum converfus ( etiamfi

dolens acquiefcebat. Dicere item folebat , ni-

fenfibilis contritio non adfit) dicat: Domine,

mium.de levibus erratis afiligi , indicium elffe

ego ad te confugio , culpam agnofco : propi-

hominis femetignorantis , qui enim fe norit ,

non poffe effe nefcium ; hortum fuum tribulo-

tius efto mihi peccatori. Projicio iniquitates

& negligentias meas in abyflum miferationum.

rum ac fpinarum fuapte fponte feracem effe.

tuarum. Renuntio omnibus, quze tibi difpli-

LXXX. Ita 6. Thomas Kemp. in perfona Thomas

.N3

cent,& quidquid tu non es,relinquo. Propono

Chriii hominem fic animans : Animoequior Kemp. l.

0

pergratiam tuam corrigere me:ablue me pre-

efto , & ad majorem fuftinentiam accinzere. 3: ** 57

tiofo fanguine tuo.In te fpero , Clementi(fime

Non eft totum fruftratum, fi te fzepius percipis

mi,& amabilem dexteram tuam, quae me ca-

tribulatum, vel graviter tentatum. Homo es,

& non Deus, caro es, non Ángelus.Quomodo

dentem femper excipit , deofculor. Preeftat

omnino poft peccatum. aámiffum mox rever-

tu poffes femper in eodem ftatu virtutis per-

! [ S'

ti, quam diuin peccato difcutiendo occupari

manere, quando hoc defuit Angeloin coelo, &

detinerique. Neque enim contraca diffimi-

primo homini in paradifo. Ego fum,qui moe-

litudo melius alibi, quam in Deo deponetur.

rentes erigo fofpitate, & fuam cognofcentes

Revera cum Deus fitfons immenfe mifericor-

infirritatem ad meam proveho divinitatem.

diz , non poteft non fuccurrere , non poteft

nonignofcere ei, qui ipfum humiliter & con-

COROLLARIUM XI

fidenter invocat, etiamfi is peccata totius

LXXXI. Colliges z1. Te nullits perfocutionis Perfecu-

mundi millies commmififfet. Faíciculus lini in

cauja. ira[ci , aut indignari. debere , cumnemo tibi Cones.

ingentem ignem conjectus , non tam repertite

incenditur , quam paratus eft Deus veniam

nocere yo[fit , aut plus , quam Deus. permittat , te «

affiigere : quidgquid autem Deur permifzrit , id to-.

gor.di

dare homini pro peccatis fuis vere dolenti.

ii

Inter bonitatem Dei & peccatorem poeniten-

£uim in [umnmnun bonum tuum ordinet,

N

Aetils

D

tem nullum prorfus medium eft.

AVotge.

bid.

LXXVII 1Ita 3. idem Blofius fic loquens :

Afceta propter eos!defe&us,quos nulla ratione

LXXXII. Ita 1. Chriftus non aperiens os ',.

cum confifteret peccator adverfus ipfum.

infe devincere poteft, non perturbetur,fedDeo

fe refignans , reputet illos velut fimum effe ,

LXXXIIL 1ta 2. S. David dicens : Dimitti- L. 2. Reg,

1

j

J

quo confperfus ager animae fuze uberiorem

teeum. , ut maledicat : Dominus. emim precepit &i , €- 16.

fru&um alfert. Deus enim nzevos aliquos fpi-

ut malediceret David ; €9 quis eft, qui audeat dicere,

j

rituales,& modicum quid reprehenfibile,etiam

quare fic fecerit ?

in chariffimisEle&is fuis bepe relinquit ( qui ut

LXXXIV. fta 3. Thom. Kemp. ficloquens : Thomas

emn,

plurimum ad iram & vehementiam proclivio-

Quis tu, ut timeas a mortali homine ? Hodie

Deum time , &

l3 e. 36,

res ,fun.tv ; ve1 primorum motuum moleftia lon-

eft , & cras non comparet.

homi-

F3/

?

-

"

46

Bibliothece IManualis 'Concioæ;toriæ

plus te diligat, quam tu te ipfum. Sed & ipfe

hominum terrores nonexpavefces. Quid po-

teft aliquis in te verbis, aut injuriis ? fibi po-

feipfum animabat, & fpiritum refumebat , al-

tias nocet, quam tibi: nec poterit judicium

loquens feipfum, & dicens : Erras, fi cogitas,

Dei effugere, quicunque eft ille.

te integrum, & non bene contufum , perven-

LXXXV. Ita 4. S. Antonius dicens dvemo-

turum ad coelum : coelorum enimregnum eft

nibus , in diverfis formis animalium apparen-

detruncatorum, tentatorum, afflictorum, cou-

tibus: Si quam Deus dedit vobis poteítatem

temptorum regnum, & qui has & fimiles alias

in me, ecce , irruite in me ; fi autem nullam

zerumnas & calamitates experti fant.Quomo-

doigitur auderes inter tot adeo celebres &

laboratis ?

a Deo ad hoc poteftatem habetis , cur fruftra

«

decantatos duces, accapitaneos comparere,

LXXXVI. Ita 5. S.Lupus, qui, €

um ab At—

adeo timidus ? //it. c. 20.

tila Trojam Gallize urbem occupare volente

COBDLLARIUA Xil-

quaefiiffet, quis estu ? & ille refpondiffet , fe

effe flagellum Dei, mox aperiri portas juffit,di-

LXXXIX. Colliges 12. Etiam in fummis de- Defolas

cens : Salveflagellum Dei. Ergo & tu latiffime

folationibur gerfe&am animi equitatem fervare de- tiones.

aperi portas cordis tui , & perfecutorem cum

maximo charitatis & gaudii affectu excipe.

bere s. cum [emper tibi folida illa , quam querere

Vita Pþ.

LXXXVII Ita 6. Monachus ille, qui,quan-

debes , conjolatio ex voluntatis diving adimpletio- .

l. 7.c. 7.

to plus eum aliquis injuriis afficiebat, & inci-

" fuperjït.

Notg.

D. T.

tabat, tanto magis ad eum recurrebat dicens:

XC. Ita 1. Chriftus triftisusque ad mortem,

Ifti funt, qui nobis occafionem przebent ad per-

fe&ioneni noftram ; qui autem beatificant

ufurpans illam

xoïationem: Pater fi po[fibile eft,

nos, ipfi decipiunt nos, & femitam pedum

€$r.

noftrorum fubvertunt.

j

XCL Ita 3. Amicus ille Chrifii, qui poft Rodriq.

L. 3. In;-

LXXXVIIL 1ta 7. Chriftus S. Gertrudi ,

quinquennalem defolationem Angelos confo- P- 1. tr. 8

fin. c. 63. cum turbata ob aliorüm perfecutionem effet ,

lari volentes refpuit, dicens , abunde fibi ad * *

dixit : Ne contriftare, delector enim tua coha-

confolationem fufficere , quod Dei in fe volun-

bitatione , ideo ut mecum maneas, mitto tibi

tas perficeretur.

amicos contrarios,ut , dum in nulla creatura

XCII. Ita 3. A

lius Dei famulus dicens : Jam Rodriq.

quadraginta annis Domino fervio, & in ora-l c

fidelitàtem reperis; ad me plenius recurras.

d

Alias vero eidem dixit : Singula verba detra-

tione me exerceo,nunquam tamen ullam in eo

hentium fume tibi loco virtutum, quibus exor-

confolationem vel guftum habui , quo tamen

die in eam incumbo, eomagnum poftea in me

nata pervenies ad me, & ego compaffiva pie-

tate mea compulfus, benigne fufcipiam te. Et

vigorem,ad quzelibet virtutis exercitia fubeun-

da fentio ; at fi quo die eam omittam, eo adeo

quanto plus converfatio tua fine culpa repro-

torpidus & flaccidus fum , ut me ad opus ali-

batur, eo amplius cor meum amatoria beatitu-

dine tibi condefcendit , quia per hoc efficieris

quod bonum faciendum ne aterra quidem

2

mihifimillima, quiin operibus meis femper

ale valeant fuftoilere.

p

L. 4.e.60.habui perverfores. Et iterum, dum eidem di-

XCIIL. Ita 4. S. Catharina Senenfis , fic fe-Idemtr. $

xit , feideo prze czeteris creaturis, quze in hu-

ipfam defolationis tempore alloquens : Tu vi-c.28.i

liffima peccatrix nullis confolationibus digna

manitate ipfi defervierunt ad commoda cor-

es. Quid enim ? nonne tibi fatis fuerit ,fi non

poralia ( ut funt vafa , quibus in infantia bal-

neatus eft ) multo majorem honorem fpineze

damneris , etiamfi toto vitze tuze tempore has

$N

cruces & tenebras ferre deberes ?2 Certe non

coronze, lance3e , &c. contuliffe , ut &ipfi di-

le&i adverfariis majorem amorem , quam be-

ideo elegifti fervire Deo, uthic confolationes

nefa&oribus impenderent.

ab eo recipias , fedut in coelofruaris illo in ze-

LXXXIX. Ita 8. P. Balt.

Alvarez, dum i:em-

ternum.Surge igitur, & confueta exercitia tua

Vit, c, 40.

peftas aliqua gravis contra ipfum fervebat,tan-

profequere, Dominoque tuo fidelis permane.

' tum folatium in oratione & facro ponens ; in

XCIV. Ita 5. Mituila dicens : Infinities plus Avilain

eft , ac dignius , in adverfitatibus, cruce, de-

c. 16. Àu4

quo, cum aliquando effet valde compreffo ani-

i filia,-

mo ex re adverfa , accepit fequentia refponfa.

folationibus , ariditatibus & tentationibus ju-

giter vivere, fiid ipfe ita velit, quam quos-

x. Fidelis eft Deus, qui non. gatictur te tentari. [u-

cunque guftus , confolationes , & contempla-

gra id., quod potes. 2. Sireligioni ejusmodi fel

deeffet, quidtibi mei caufa ferendur fuperef-

tiones habere , Dei voluntate cum iis non

fet 2 & tunc mihi occurrebat, quod fi ego ef-

concurrente.

fem,qualis effe deberem , debuiffem potius fi-

XCV. Ita 6. preeclare Taulerus in hunc' Tanlerus

miles fellis hauftus,imo etiam amariores,opta-

modum : Poftquam homo ab omnibus ab-apudBo-

ftra&us jam puer effe defiit, & abunde re-

in appens

L

re: & fi hujusmodi difficilia & ingrata vitzé ju-

focillatione divinsee dulcedinis

roboratus

dice po.

ft

fti delint, idem effe, ac fi Chrifti Domini co-

inftit. fpi«

ron? fpinze deeffent, aut auri cufpides pretio-

eft, tum DEUS panem cibarium ei por-

rit.

rigit, utpote viriles annos in fpirituali vi-

||

fze vefti. 3. Hoc fac, id eft, fanguinem corpus

meum fume ( erat enim fub facrificio ) ex quo

ta affecuto; expedit prorfus; ut ille foli-

viresaccipias ad anguítiastuas ferendas. 4

do duroque cibo pafcatur, nec decet eum

deinceps laGe foveri.

Necelffe eft, utipfe

Conquiefce, & in hoc tefolare , quod hzec tua

prefura geratur,vidente& cognofcenteDeo,qui

jan puerilbus ludis relidis negotiari, &

yictum fuo labore gpnquiïere i

coelique fze-

etfi poffet, non tamen Qlam remoyet, etiamfi

VitialR

Titulus C X X 111 Refignatio in divinmm: 'oluntatem.

.

vitiam àc tempeftates perferre difcat.Deus igi-

luicem mutari; omnino tamen , fi vera pace

tur vaftam, tenebrofam , defolatamque viam

vult gaudere, debet in huj usmodi. derelictione,

illi proponit;per quam eum deducens aufert &

preffura,& fpiritus paupertate refignatus effe,

occultatab eo dona oninia , qu illi unquam

atque ab omnibus internis deliciis animum li-

largitus fuerat.

Hic jam homo totus fibi ipfi

berum,expeditumque habere.Deprimat igitur

relinquiturjtaut nullam Dei notitiamin fere-

fefe in gratiffimam Dei voluntatem , paratus

manfiffe putet. Omnia exercitia fua , & quae-

hanc calamitatem fuftinere,quamdiu illi vifum

cunque facit, aut dimittit

prorfus infipida

fuerit. Profecto multo v

Verlus ,

utilusque in

funt, unde & anima illius prae tzedio in illis

tanta fpiritualis hiemis afpemtatD Deum prze-

dormitat.

Vix ad momentum in pia aliqua

fentem habet , quam unquam in omnibus ju-

cunda confomtloms zefiatibus habuit. Porro

cogitatione perfiftere poteft,adeo inftabilis eft

mens ejus: fiad Deumfe revocat,utilli inten-

interim dum tantis afflictionibus a Domino

dat, mox inde veluti repellitur, excutiturque.

exercetur ,

fatis edat, & bibat , ut parfit illis

Totum tempus fuum fe perdere, & in his, quoe

ferendis. HLqusmodl autem preffurze nonnun-

ols

agu(quantumvm ea bona fint)cceleftem Spon-

quam ex naturali hominis indifpofitione, non-

of

fum fe oftendere arbitratur ; pro quibus etiam.

nunquam ex aeris mæquahwto noniruinquam

graves poenas polt hanc vitam fe luiturum

ex maligni fpiritus operatione oboriri folent ;

formidat. In initiis converfionis ejus Voïeas

fed undecunque accidant,

de manu Domml

eum Deusadfe allicere,ficut auceps avem efca

fufcipiendze fünt, cujus permliï'u eveniunt.

objecta allicit, crebro fuis illuftrationibus v1fi-

CXVI. Ita 7; Llofms. Quando videris tibi .

Blof fpec.

i it.

tabat , fuaviffimoque amoris fui igne inflama-

magna obfcuritate, ariditateque contabefcere, ?

bat,& dulcedmem fuam guftare faciebat, mu-

& Orawbas anguftiis premeris,fi tunc confor-

neribus gratize fuævelunta temejus ita tranens

mis divinae VOhhltatl

miferiam & atlflictio-

tif

ut, quidquidipfe vellet,etiam ille vellet. At

nem illam cum benigna tranquillitate propter

tb

nunc alia via ei

gradiendum eft.

j]am enim

Deum toleras, multo eratior Deo es

]uam fi

h

Deus aufteritatem proetendit, & dura atque a-

divino lumine multum irradiaris

& intus

fpera exhibet. Unde ille fibi derelictus gravif-

florerent omnia. In preffura & afflictione ho-

fimamüin fe rebellionem fentit, & talem;ac tan-

mo non ita facile feipfum quxrere poteft ,

ii-

ii

tam preuuram plei umqus, incurrit, ut, utrum

cutin fenfibilis dulcedinis , couïo]atiolu qve

Deum unquam bene habuerit, vel etiumnum

affluentia ;

ü

in hac enim plel umque natura fe

habeat, penitus ignoret. Tam acerbo dolore

admifcet, & anima,fi incautior fuerit, perimo-

coaïcmtm

ut amph Ifima mundi fpatia iili ni-

dicam dek&atwnem cito maculam coztrahit.

mis angufta effe videantur.

Deum non fentit.

Sane fieri non poteft , ut aliquis refignato cor-

Denum non aovuoicüc

&tamen cstera omnia

de quidpiam faftineat pro gloria 961 quin fa-

nihil eum öele&ant nihil fapiunt. Ipfe itaque

porem quemdam divinitatis percipiat. Licet

pendet velut inter duos parietes , in quorum

enuim illi nihil fortalTis fentire, id ePci nfibiliter

neutro requiem capere potelt. Non eft, quofe

guftare contingat (. Deo fe ad tem

)us occul-

vertat , non eft , quod agat , nifi hoctantum ,

tante ) hoc 1pio tamen ei, quod paümr bene

ut feceï um femmat, & dicat ; falve amamwdo

fapit, qaod fe illud ad zeternam Dei gioriam.

entt.à

amar

iffim

$) £X

^

L,(D

ratize plena. Certe fi infernus in

ferre velle, cognofcit.ldem in farrag. fic loqui-

hac vita haberi polfet

5 0

oraviusinferno fibi vi-

tur : Si quando fentias naturze torporem, moe-

deretur

t effe, impenfe amare Deum, & tamen

ftitiam,& grave pondus,teque guftu,appetitio-

eodem dilecto penitus carere.

]am vero f-

ne, & 1mpu1fu ergares fpmtuales deftitutum,

d2e acerbzeque cogitationes, & viüa, quze jam

1te1nque miferum , inopem, defolatum , atque

&

pridem fe viciffe credebat, vires in eo refu-

fine ulla confolatione relittum effe a Deo ,

munt,graviimeque illum impuguant, & for t;,

quodam erga quae vis,tam externa quam mter—

molefäms,q uam olim , cum iisdem vitiis ma

na exercitia tzedio laborare, nihil hinc animo

fubjefh s viveret. Sed plerumque , quo faC? a-

confterneris , fed Domini manibus te permit-

tiora funt tempora , eminentioresque folenni-

tens ac refignans,illius optes fieri voluntatem

visin

1É Aui

tates, eo inagis aiïhoxmr obruiturque impedi-

& quod ad ejus fit honorem. Crede mihi, hze

mentis,ita ut nec unam orationem Domini-

fa.

atra ac triftis nubes propediem dilfipabitur, &

cam vcl falutationem Angelicamlibere exple-

lux,fplendorque radiantis folis ( qui eft Domi-

re polfit. Infuper permittit Deus, ut omnis vi-

n nofter,Jefus Chriftus ) majori cum gratia

ta & converfatio ejus, tanquam vana a pluri-

ac confolatione te perfundet, atque illuftrabit,

mis irrideatur,utque ipfe etiam ab his,qui boni

quam unquam antea , atque hoc ipfo fenties ,

effe, & exteriori fanCtitate przecellere videntur,

te diligi a Deo,teque illi placere. Si quis ma-

n

vilis habeatur, contemnaturque. Tu quisquis

gnopere cuperet, divinam intra fe confolatio-

gdpo

E

1(3

hzec exi

r)b

eris, non declines ad vana folatia,

nem, Deique præ&nüam inftar aliorum pio-

zppe"'

n hominum fentire,Deus autem hoc illi ne-

edaf

fed eíto fidelis coelefti Sponfo , viriliter age ,

j f

probe te gere , nam certiffime Deus tuus tibi

garet,& ille hac in parte fetotum pro Dei glo-

muito

,

proxime adeft. Tante vivze fidei ftipiti forti-

ria, divino: beneplacito refignaret

ter innitere,indubitanter melius habebis, om-

verius ei hoc ipfum preeftaretur , quam fi fenfi-

nia profpere cedent. Sed quid dicimus, cum

biliter idem percepiffet, In propria fiquidem

hujusmodi defolato ac mifero homini , quam-

voluntatis abnegatione. centuplo plus gratiee

diu in hac gemebunda afllittione poütus eft ,

ac przemii eft, quam in ipfa fenfibili confola-

perfuaderi nequeat, intolerabilem hanc obfcu-

tione ; in qua proprietas xetinetur.

XCVH

ntatem,w internas tenebras, poffe unquam in

49

Bibliotheco IManualis Concionato:ie

Thomas

XCVII. ïta $. Thomas Kernipenfis : Noneft

tibi atque infinitier prezfleutior. laur € gloria ex

€.9.1.2. erave , humanum contemnere folatium , cum

!tc CI

beæzeplacito divino offeratur.

adeft divinum. Magnum elt, & valde magnum,

tam humano, quam divino carere poffe fola-

- ANotg.

?

tio ; & pro honore Dei libenter exilium cor-

dis velle fuftinere, & in nullo feipfum quzere-

-

CI. Ita S. Chryfoftomus : non laudet ille ,S. Chryf.

TO; h

re , nec ad proprium meritum refpicere.

nihil enim profuerit ; & fi vituperaverit , nihil ho. 43. ad

Vitac,so. XCVIIL. Ita g. P. Balthafar Alvarez dicens:

nocebit , in Deo enim utraque habent aliquid P9P-

Intellexi , Deum parcius confolationes fpiri-

lucri vel jacturze ; at apud homines omnia va-

TP

tuales elargiri, eoquod.ad ipfius obfequium

pa, & in hoc zequamur Deo, quod abhomini-

«l

ita expediat; nam eo anima eft melius prae-

bus ille gratia non indigeat ; ait enim : Glo-

5111

parata ac difpofita, quo magis affimilatur fuo

riam ab hominibus non cupio.Parumne igitur

Redemptori, qui in hac vita fuit calamitatibus

hoc ? cum noles gloriam contemnere,dic:Deo

plenus,ejusque anima multis defolationibus &

par fio, fi contempfero , & ftatim contemnes.

triftitiis referta ?folatium autem fimile debet

*. CIL 1Ita 2. S. Clara de fe faffa, quod fia to- Vita p.2.

eífe refrigerio & levamini, quo viator in hofpi-

to mundo honoraretur,nullam mutationem in *: 27*

ti, eft refectus, non utin eo maneat , fed ut

fe nec initium habituram ; nec , fi ab homini-

majori animo & robore pergat ulterius.

bus vilipenderetur , fe ob id turbatam iri.

Rodriq.

XCIX. Ita 1e. Rodriquez fic difcurrens :

Qui Thomas -

CIII. Íta 3. Thomas Kemp. inquiens :

Kemp.l.2

1.2.c,26. Verum ut clarius perfpicias fru&tum ac valo-

temporalem requirit gloriam, aut non ex ani

E d

—

rem talis orationis, quam ipfa grata fit Deo ,

c. O,

mo contemnit,minus amare convincitur cccle-

peto ego abste , quam meliorem Numinique

ftem. Non es fanctior , f1 lauderis ; nec vilior ,

acceptiorem poteft quis facere orationem ea,

fi vitupereris; quodes, hoc es; nec major dici

quze multum fudoris,fatigationis, patientize,&

vales,quam Deo tefte fis ; fi attendiS,quid apud

in Deum habet reíignationis ? qüidnam vel

te fis intus, non curabis, quid de te loquantur

aliud vel majus in noftra oratione quzerimus?

homines foris. Item : Quomodo potelt eriziL, 3. c.14 -

quando igitur Deus mittitariditatem,tentatio-

vaniloquio , cujus cor in veritate fubjectum

nemquein illa, cur non conformas te Deo in

eft Deo ? noneum totus mundus eriget,quem

ila ? cur non patienter acceptas iftam animi

veritas fibi fubjecit : necomnium laudantium

ä

C 1

defolationem ? ex qua maximos, praeftantiffi-

ore movebitur , qui totam fpem fuam in Deo

mosque actus patientize amorisque Dei potes

firmavit. Lege utrumque caput totum , uti &

efficere ? Dicitur,& verum eft, amorem confi-

l. 3. c. 9. 40. Et dic cum eodem : Qusrant

ftere in patiendo prore amata ; & quo labor,

Judeei gloriam, quze ab invicem eft: egohanc

qui fertur, eft durior, hoc & amor major. Jam

requiram, quz a folo Deo eft. Omnis quidem

igitur labores feryorum Dei omnium duriffi-

gloria humana , omnis honor temporalis,om-

Perfe

mi funt cruces, & mortificationes iftze fpiritua-

m& 4

nis altitudo mundana zeternz glorive tuze

e

les , nimium quantum moleftiores temporali-

comparata, vanitas eft , & ftultitia.

bus iftis,aut etiam corporalibus, quae ex vale-

CIV. Ita 4. natura beneplaciti divini , quod

tudine & fortuna fentiuntur.Eo igitur afcende-

eft praemium maximum , ( nam San&i praefe-

re, ut dictze cruces & moleítize 2equanimiter ,

runt illud glorize fuze ) przefens,( nam confer-

imo & cum gaudio portentur,etiam ( fiita Deo

tureo momento, duo opus peragitur ) inaufe-

videretur ) per longiflimum tempus, omnemq;

ribile, nam fieri non poteft,;ut, quod femel Deo

vitam , idque tantum amore Ipfius ; profecto

placuit, pertotam zeternitatem non placeat.

res eft altiffima, & fummzae perfectionis, talis-

CV. Íta 5. S. Thomas Aquinas , quzefitus a Surius .

que oratio maxime proficua, adeo certe,ut ali-

Deo, quodprzemium peteret ? & refpondens : Mart.

Blefn

qui Doctores tales appellent excellentes Mar-

Non aliud , quam te, Domine.

famg

tyres. Ultimo tantum peto , quo alio refpicias

CVI. Ita 6. S. Ignatius intra multos annos Vit. l, s.

& collinees in oratione , nifi ad acquirendam

ne minimam quidem vanz glorive tentatio- c. 3.

humilitatem & cognitionem tui propriam ?

nem paffus , dicensque , fe nihil minus, quam

Quoties petivifti a Deo cognofcere , quis fis ?

illam timere.

!

Ecce tibi jam hocobtinuilti : per hunc enim

QDROLLABRÍIUM XIV.

1nodum Deus tibi aperuit oculos cognofcendi

CVIL Colliges 14. T? turbari non debere , Tentatio-

um —

teipfum. Aliqui fundant orationem fuam in

multis lachrymis , & magno fenfu doloris pro

fi varüs tentationibus Deus. vexari te permitiat ,nes,

peccatis. At errant. Hoc enim Deus facit,non

cum has ipfar püffuma .Dei : voluntas $n bonum

ipfi.Sed fi ibi hzereas;ut faxum & flipes,hoc tu

Luum ordinet , mec ga[fura fit, te tentari [upra

es,& nifi Deus faxum percufferit, non fluet in-

id, quod potes , €8 pregterea [cuto bong: volunta-

Noiti

de nec aqua,nec mel.In hoc igitur cognitio eft

tü u te protegat.

Jotg.

m

tui, fons mille bonorum , quorum plenam u-

ii

1 30,

tramque manum habebis, fi fis, ut dictum eft ,

CVIIL.[ta: 1. Deitsscóc$t furrtinit in.-nndia Dodt «

*

in ejus voluntatem refignatus, hic fiquidem

tui Propheta ( diabolus ) €9 dixerit tibi : Egmus, 13.

D

effe debet orationis tuze fru&us & pretium.

€9 fequamur

eor alienos ( creaturas ) €9 fer-

COROLXLARSTUM XIL

viamus eir ; mon audier verba Prophete illius eut

fomniatoris : quia tentat. vos Dominus. .Deus ve-

La & — C. Colliges 13. Te nullius. laudis, aut. vane

Jler , ut palum fiat , utrum diligatir eum , annon,

"—— —

vana glo-g/orie cau/a quidquam agere debere , cum alia

in tofo corde, & im tota anima veftra.

rja.

CIX.

49

1 Titulur CXXIII. Reþg&zatiä in dz'vimm Voluntatem

CXVIL Ita 3. S. Bonaventura dicens, mul-S. Bonav.,

Jac. c. r.

CIX. Ita 2. S. Jacobus : Omne gaudizm eXi-

flimate fratres me , cum . in tenlationer varias ; tos homines magis fervire Deo fine poffe

[Tio- de pro-

ï&ïü'.l. 1.

incideritir, [cientes , quod probatio fidei vefir? — ne virtutum defiderando tamen eas , quam fi

C 33.

qatieutiam. operatur , patientia. autem. opus per- — eas haberent ; quia hoc modo ambulantin hu-

lyt.

fegum. habet.

militate, folicitifemper ire de virtute in virtu-

tf2

).43. n

Tobo c. 120

CX.

Ita .3.

Angelus Tobio : Quia ac- tem & per hoc ipfum recurrun

LE ræ-

pius ad De-

ceptus eras JDeo , mece[Je fuit, wt tentatio pro- um; &fivirtutes haberent, forte intumefce-

b(/lïb iÍ

rent, exiftimantes, fe habere jam oinnia, qui-

Vita Pa-

CXL. Ita 4. Abbatiffa Sara tredecim annis bus egerent, & ulterius progredi penfi non ha-

trüm lib,

forni

b

(*2

atio

Al

11;

s fpiritu tentata, & nunquam .berent.

3

5. 1. TO,

orans, ut recederet ab ea hujusmodi pugna ,

CXVIII. Ita 3. Rod

riqïïlez , fic difcurrens :Raänq.

fed hoc folum dicens : Da mihi fortitudinem | Quemadmodum in fumma Dei voluntate to-P.;.tr. g.

Deus.

A

tus debes conquiefcere,

quomodocunque 7- 30.

:a P- 20

CXII. 1ta 5. Chr

iftus S. Brigittze querenti,

tractet te i oratione, ita & conquiefcere debes

h

quod cogitationibus inutilibus , & tentationi- in eadem, quomodocumque tractet te in

bus vexaretur, dicens: Hic vera eftjuítitia,

alis omnibus virtutibus, donis, ac praeroga-

ut, ficut prius delettabaris in vanitatibus — tivis fuis fpiritualibus. Optimum eft, fanttum-

Omag

mundi contra voluntatem meam, ita modo — que defiderium omnium virtutum , optimum-

)

nla

tibi moleftze fint varize perverfzeque cogitatio- que fufpirare,enixeque ; laborare proillis con-

Veruntamen

fequendis.

Verum enim vero, ita femper

nes contra voluntatem tuam

time Judicium meum moderate, & cum difcre- — defiderare debemus ex iis proficere, ut ta-

tione, firmiter femper confidens inme Deo. men, fi eas non confequamur, Dei volunta-

tuo.

Certillime enim ícire debes , malas co-

ti obfecundemus , conformemurque. Si Deus

gitationes , quibus mens reluCtatur, & quas neget tibi puritatem, caltitatemque . ange-

j6n

deteftatur, effe purgationem- animo atque

licam , fed velitte multis gravibusque exer-

coronam.

ceri carnis tentationibus, perfer eas, nec

: tenta-

'Thomas

CXIIL. Ita 6.. Thomas Kemp. funt

multüm te defe&tu tant» puritatis evifcera.

Kemp. l.

tiones homini fzepe valde utiles, licet mole- Plus fiquidem tibi commodabit patientia. Si

1. 6; r4.

volit tibi dare humilitatem fan&i Fran-

ífte fint, & graves: quia in illis homo humi- JDeus:

ür.

P

[2 u

/T

liatur , purgatur & er

udiéu

cifci, nec ?

oyfis , aut fancti Davidis maa-

.fuetudinem , nec Jobi patientia

1

*

n, confunde-

re, & humilia te tango magis , occafionem-

COROLLARIUM XV.

3li

que hincpete , tibi tanto am

k—LL

us difblicendi.

Perfä&us CXIV: Cblliges x d AE Wneque triflari debe-

Nonautem multum querere, & inanibus te-

in Virtu- re j

fi non. proficias n fludio perfe&tionis , quan-

ipfum ob id curis confume; alioquin vera

te,

tum velles ,. cum fummus profeélur tuus- fit. velle ,^& folida pace nunquam gaudebis. -

quod Deur vult , atque adeo [atis tibi e[fe debeat ,

te emn men[uram. n profe&tu . €9 meriti.r. fuper-

COROLLARIUM. XVI.

naturalibus | attin

X

'tibz pra-

fixit.

gem ; quqm. Deus

CXIX. Colliges 16. .Etium im morbis teMorbi,

tranquillum. €2 . refignatum e[fe debere, cum E2

D

M otæ;

hi à voluntate divina , perinde ac [anitis , pro-

ficifcantur , atque adeo ad. fingularem. utilitatem

iutT.

TU

Blofius in CXV. Ita 1 : Blofu;s: Licet jucundum

fuum a Deo ordimeutur , ita. ut. infirmtas gra-

farrag.

id vis mon fobrimm duntaxat (ut Eccl cap. 31.

fit, cum pro virtutibus & gratia oramus ,

itn ll 5*

obtinerea Deo , quod petimus , longe tamen dixit) f[ed. etiam

Jan&iam , €9 meritir pmgum?z fa-

)

dele&abilius , atque utilius eft, totum fe Dei ciat animum.

Super omnia enim ,

beneplacito refignare.

Note.

qu2e vel facere , vel dicere poffumus , hzec a

nobis maxime expofcit Deus , ut intus in

Rodriq.

corde dicamus: Domine , fiat gratiffima vo-

CXX. Ita 1. S. Clara 58. annis morbis gra-

.i.tr.8.

viffimis exercita, & Reginaldo confeffario .di-

ntátio

luntas tua.

$,

CXVI. Ita 2.

Avila : non credo ullum un- cens: Ex quo Domini noftri Jefa ,Chrifti ^ '

quam in terris fuiffefan&um, quin

ondefide- gratiam per fervum ejus Francifcum cognovi,

is dira. vifa fuit , nutia

ravit effe perfectior ,

meliorque, quam fuüe- nulla mihi infirmit:

*

Rodriqg. rit, fed ex hoc ipfi pacis interne ]

aCuram poena molefta , nulla poenitentia onerofa.

P.r.trB.nallam fecere, quia hoc non ob propriam

CXXI. Ita 2. Senex ille difcipulo vegrotantilbid.

n,

e

voluntatem , quade nunquam dicit, fufficit, dicens: Noli, fili mi, ob hanc infirmitatem

fed propter Deum defideraru

nt , cuius bono-

contriftari, fed ingentes Deo potius propter

p 6

rum divifioni acquieverunt ,

etiam fiillis pa-.. eamgratias age; fi enim ferrumfis, per hunc

1

ignem rubiginem & fcoriam depones: fi au-

rum donorum fuorum communicaffet, exifti-

mantes, verum amorem magis elucereexeo, rum, per eumdem purgaberis, & purior red-

quod

quis contentus fit eo,quo

dDeusdat,quam deris; magna quippe virtus eft, & infignis

defiderare amplius ,

etiamfi amor porprius

religio , in infirmitate Deo gratias agere.

fugerat ,. defiderium hoc effe ad majorem Dei

CXXIL. Ita 3. Blofius : Si voluntasDei tibiBlofius in

dulcis eft, quando ipfete fanum effe, & vivere*arrag.

glor

jam.

R. P. Lohn. B

AE Suan; Tom. 1.

vult ;

!

i

Bibliotheem Manualis Concionatorie

M

d

vult; amara vero eft, quando tevultinfirmum

ter iteratis rogamus & pofcimus , utaccele-

eife, vel mori , nondum plene refignatus es, ;

ret dies regni, fi majora defideria & vota

nondum habes cor fatisrectum ; fi vis utipfum

potiora funt, fervire ifthic diabolo, quam

cor tuum jam non fit curvum, fübjunge illud

regnare cum Chrifto ?

in omnibus voluntati divinve, quae femper re-

CXXVIII. Ita 3. S. Ambrofius fic difcur- S. Am-

brof, l, de

&a eft. Unice opta, ut femper voluntas ejus

rens: ChriftasRex nofter eft, & ideo , quod

b

fiat, & eadem yoluntas fit fummxa.confoliatio

&

Rex jubet, deferere non poffumus, & contem-

£t

tua.

nere. QuantosImperator terrze hujus in pere-

Caffinus

"CXXIII. Ita 4. Caffianus: Corporis infir-

grinis locis aut honoris fpecie, aut muneris

c. 7.dein- mitas nullum eft ad cordis puritatem haben-

alicujus caufa , jubet degere ? numquid hinc

it,

dam impedimentum, quin imo mirifice ju-

inconfulto Imperatore difcedunt ? Et quanto

vat, fi quis illam ita, prout oportet, novit ac-

amplius eft, divinis parere, quam humanis ?

cipere: vide ergo,ne corporis zegritudo ad ani-

Vivere ergo fantto Chriftus eft, & mori lu-

crum.

mam transeat, quod fieret, fi ex eaoccafionem

proprize voluntatis faciendze, aut impatientize

CXXIX. Ita 4. S. Bernardus dicens : Volo S. Bern.

occafionerh fumeres.

te mortem, etfi non e*Ffu.gere, certe non time- €P. IoS.

Vitt

Vitac,.2x. - CXXIV. Ita 5. P. Balthafar Alvarez, qui

re. Juftus quippe mortem etfi non cavet , ta-

ferventi Operario conquerenti , quod ob mor-

men non pavet, denique fi morte przeoccupa-

bum nec orare, nec facrum facere , nec con-

tus fuerit , in refrigerio erit.

L

feffiones excipere, aliaque munera, quz fanus

preftiterat, obire poffet; refpondit, pluris fa-

'COROLLARIUM VXVKIII.,

cereDeum , quod quis eum per menfem fufti-

CXXX. Colliges 19. 7* a mulla calamita- Calatnita-

neat, ac toleret, quam quod in ejusmodi mini-

tes pro»

fteriis per integrum annum illi ferviat.

Et

te propria, liberationem petere debere , mifi. adje-

reCte, cum enim Deus vult religiofum 2zegro-

&a claufula : V'eruntamen mon mea , [ed' tus vo-

priee.

luntas

at.

$t

tare, nihil ille tunc facere poteft , quod ejus

Imo qerfefhiur abfolute faceres, fi

divinze Majeftati magis placeat, quam tolera-

non defideres aut. laborés a. eruce liberari , fed ad

mortem wsque cum Chriflo $n eadem. per[everare

re bene, quod ille mittit , & propterea , quia

ille inittit.

optef.

Notg.

Vihe

'COROLLARIUM XVIVI..-

Mortis

M

CXXV. Colliges r7. Neque de mortir ge-

tempus

nere du hora mumium folicitum e[fe te . debere ,

CXXXI. Ita 1. Chriftus nolens defcendere yatth;s7,

& genus,

decruce, licet Judzei dixerint: .Si Filius .Dai 4.

um eu hora aut genus optimum tibi e[fe de-

&5 , de[cende decruce.

í

beat , quod.— fapientiffuma .Dei/ voluntas tibi. or-

CXXXII. Ita 2. S. Andreas rogans D

eum ; Suiïi:s in

dinavit, utpote qui folus novit, quando ob om-

ne fineret eum deponi de cruce.

nef cz'rcumjï

antias tibi expediat ex fDhac wiia

CXXXIII. Ita 3. Thaulerus fic loquens : Blofius c,

Felixeft, qui anguftiis & poenis affli&us, non ?. Appen-

difcedere.

aliquid inquirit, quo eas evadat, fed ad finem, dicis fol.

ANotg.

& ultimum usque punctum eas fuftinet , no- ***

lens de cruce defcendere, nifi Deus illum fol-

Á

Blofiusin CXXVI. Ita x.Blofius: etiamfi non ita pri-

vat ac deponat. Felix plane, qui fein abyffum

fpec. €. 9. dem incepifles melius vivere, &jam tibi mo-

divini beneplaciti itá demergit, & terribilibus

riendum effet, nihilorainus fis refignatus, nec

occultisque Dei judiciis ita refignat, ut in

fcire aut perfcrutari velis, utrum te Deus poft

hujusmodi doloribus ac preffuris non tantum

mortem miffurus fit ad purgatorium , an mox

una hebdomada, aut uno menfe, fed usque ad

recepturus ad coelum : fic tibi placeat dul-

extremi judicii diem, vel etiam perenniter

cedo mifericordive ejus , ut tamen non difpli-

perfiftere paratus fit, non recufans ipfius quo-

ceat pulchritudo juíftitize illius: vox hominis

que infernitormenta (fi Deus ita Vellet) fubire.

bene refignati h2ec eft: Domine Deus meus,

Qus quidem regfignatio omnem aliam refi-

!fi in tui vergeret laudem, ut poft obitum

gnationem longe vincit. Vel mille mundos

meum annis 50. flammis purgatoriis crucia-

relinquere, in hujus refignationis compara-

rer, illoco me füb pedes tuos abjicerem, & in

tione, nihil eft. Hocipfuüm, quod San&i

tai honorem psenas illas animo paratiffimo

Martyres animas pro Deo füderunt, huic re-

acciperem.

S.Cypria-

CXXVII.

fignationi collatum, parum eft. Illi enim di-

nus in

Ita 3. Santus 'Cyprianus in-

vina confolatione affluentes,, poenas omnes

laud,

quiens : Meminiffe debemus, voluntatem nos

pro ludo habebant, hilariterque mortem ex-

non noftram, fedDei facere debere, fecundum

mgrt.

cipiebant: fed intus carere Deo, poenas om-

quod nos Dominus juffit quotidie orare.

nes incomparabiliter excedit.

.. Quam przepofterum eft, quam eft perverfum ,

CXXXIV. Ita 4. Virgo illa, quae interroga- Idem in

ut, cum Dei voluntatem fieri poftulemus ,

ta, quibus exercitiis ad perfe£tionem perve- monil.

quandoevocat nos, & accerfit de hoc mun-

niffet ? refpondit: Numquamita doloribus & * !*

do Deus , non ftatim voluntatis ejus imperio

preffuris obruta fui, quin majores pro Dei

4 Cl

pareamus? quid oramus & petimus, ut ad-

amore perferre optarem , indignam me illis

veniat regnum colorum, 1i captivitas nos

ipfis tam praeclaris Dei donis reputans.

m

terrena delectat ? Quid precibus frequen-

CXXXV.

þgfï&f

i diviuam V uïw;tdi;mæ.

5i

Titulus CXXIIT. Refignatio

Blef.ibid. . XXX*V. ltà 5. Alia Virgo apud eumdää;

quaim Deo placuerit , fed ea menfura contentifimm

quae ineffabili preffura Dei permiffione corre-

e[fe , quam ipfius. fumma. [apientia , €9 dmmenfa

pta, cruciatus infernales fibifentire videbatur.

Lonitas dare decrscerit, -

Am-

Et, cum ita diu fuiffet afflida , tandem toto

corde ad Deum convería dixit: dulcillime

ANota.

of L d

lQ

Deus, memor qusefo eíto, benigneque confi-

U

dera, me pauperem creaturam tuamefle, te

"CXL, -Itarx. Chriftus okrm;e' /docens, ut fiat

vero Dominum & creatorem effe meum. Ec-

voluntas Dei, ficut in cmlo €9 in terra , quod

ce, ego me in vquifimum judicium tuum

fit, fi pluris beneplacitum divinum, quam

oinne

noftrum

oifero , & gratiffimze voluntati tuze integre

emolumentum ,

adeoque

refigno, parataque fum fuftinere hunc. infer-

poffeffionem ipfam coli & terrv . ceftinie-

mus.

nalem cruciatum , quamdiu tibi placuerit :

utere me, ficut vis in témpore atque zeterni-

. CXLL. Ita 2. Beati in coelis, qui plus de Rodri-

tate. Hac refignatione fatta , mox Dominus

adimpletione divinze voluntatis ,

ueztr.8

lem.

quam deg

. L.

.Dos

virginem illam fibi univit, & in amabilem

magnitudine gloriz fuze loetantur,

Divinitatis fuzeabyffum feliciter immerfit.

Vit, c. 6.

CXLII. 1ta 3. S. Ignatius , magis volens Relat. ca«

A CXXXVI. Ita 6. Ferdinandus IL. Impera-

gloriam Dei per fattum nobile augere, & du- noniz,

tor, cujus quotidian:ze preces erant : Domine,

bius de falute manere, quam, eo omiífo,

fieft adlaudem & glóriam tuam , & falutem

ftatim ccelum fubire.

meam, ut major fim, quam fum, extolle me,

& glorificabo te: fi eft ad laudem tuam , de-

CXLIIL Ita 4. San&us Martinus dicens :

fi populo tuo fum adhuc neceffarius, non

ilimihse

cusque tuum, ut períftam in gradu, quo

P. r. Tr.

fum, converfa me, & glorificabo te. Si eft ad

recufo laborem.

$ Drü»

CXLIV. fta 5. Rodriquez dicens: Hoc eft8.e. 3t-.

i,

laudem &gloriamtuam, utin humiliore gra-

maximum in homine, fi ad conformandum

dufim, huimilia me, &ego glorificabo te.

Suf. trl 7.

. CXXXVIL Ita z. Lydwina identidem re-

fe divino nutui, velit ftatim mori , & ha-

bere minus glori;)e, quam mori poft vigin-

petens: Hoc mihi, Domine, acceptiltimum

erit, ut aflligens me dolorenon parcas, cum

tiannos, &habereplus. Etcontra, etiamfi

certus effem de confecutione veternze elorice,

" tuze. voluntatis impletio fit mihi fumma con-

(OY

l-

Íolatio.

fi jam morerer, & ego nihilominus cont

C

tus fum , ut maneam in hoc exilio, infirii-

Vitac4o. CXXXVIIL 1ta 8. Balthafar Alvarez , qui

-I.

tis zrumnis & laboribus, fi Deo ita pla-

dicere folebat, in huiusmodi occafionibus

debere unumquemque attendere omnes , qui

cet, circumfeptus & oppreffus. Et [ane

')atth.zy.

quisnam regum aut principum non putaret

in codo funt, [fancos, ipfum afpicere &

exfpettare, quomodo ipfe . difficultatem il-

íe obligatum ad confervandum defenden-

iiusin

dumque fervum aliquem füum, cui am-

lam fuperet, & ex ea proficiat; imo etiam

i.

pliffimamaliquam oflerret gratiam,eam tamen

ipfum Chriftum , ne jure conqueratur, quod

lofius t

ejus verbum & exemplum parvi faciamus.Co-

reipfa illi dare nollet, nifi prius heroicum

Apptte

ipfe aliquod. facinus patraret: quis inquam,

gita, inquit, quid fentiatfüperior, fi fe primo

"s fol,

veniente ad communes collegii occupationes,

talem non tueretur? quandoquidem ea fe

j"

gratia privatum vult fervus, in folius Do-

id non fufficiat, ut alii ad easdem exacte, &

ad nutum conveniant, & fedomum purgan-

mini ac principis fui honorem & obfequium ?

quod fi ergo homines id preeftant ingrati alio-

te, alii non imitentur , & fead orationem fur-

qui, & meritorum clientum fuüorum f»epe pa-

gente, alii ex ignavia in le&o remaneaat ; fi

igitur homo pulvis graviter fert, verba &

rum memores , quid de veterno illo Rege fpe-

rare par erit, qui fua nos gratia & preevenit ,

exempla fua optato fructu carere , quid fen-

tiet Chriftus, fi verbo fuo non obediatur , &

& comitatur , & fequitur ? quid , inquam ,

periculi timere unquam poterimus?qua ratio-

exemplum oblivioni tradatur? Alias vero

ne deferere nospoterit, quibeatitudinem no-

cuidam perfonze fic fcripfit; Magno defiderio

tenetur Deus in nobis videndi filii fui imagi-

ftram, beatificamque fruitionem in foliusipfius

honorem gloriamque inlongius tempus reje-

nem ad vivum depiciam: quod f; nos videre

vult folos, &2erumnis contritos & oppreffos ,

cimus atque diftulimus ?

non alio tendunt ejus curoe & cogitationes ,

: C'onalizfzo,

quam ut illa imago in omnibus perficiatur.

Poftquam ejus filius (in quo valde complacet

CXLV. Ille beate & peffe&e' vivit, qui

fibi) infignia illa induit, quze fides nos docet ,

acprodicat; nonpotefteidem placere; quod

femper fruitur fummo & inauferibili bono.

Seu, ut S. Auguftinus lib. 1. 3. de Trinit.

nos eisdem induinon ftudeamus; & quod,

ait, qui habet,

"quidquid vult, & nihil ma-

cum ipfe nos eis induerit, nos genua non fleGta-

le vult.

mus, & cum magni amoris ac . reverentize

. Atqui hoc habet, qui Dei voluntati per-

em i

fignificatione gratias non agamus..

þnil.

fecte ie conformat, feu qui femper agit, &

COROLLARIUM XIX.

p

patitur, quae Deus vult, quomodo vult, &

€orie

CXXXIX. Colliges 19. JVeque de bomis glo-

quia vult. Ergo femper beate & perfecte

vivit.

(

sternze fU plur

te optare mut po[filere velle debere ,

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. l11

pofteffio,

d

PARS

/

52

: Bil;liotif»ecæ AVanualis: Concionatorig

WWWQ&&&WWW&WW*WWWW&WWW&

(

PAR S.

It,

;xem-

if

DEIAELOGUS

(

k

l

Inter Chriiï:üm & S. Catharinam Senen—r

D

fem inflitutus.

f

4 Tfi inulta jam ex. boc Dialogo im priori parte fimt 1m

dicata, qauia tayuen TA

Chriffum. 67 S. Ca-

gis expediens videtur, ut totus Dialogus: prout Wwater

u conceptus eff

tbarimam. inflitutus . eff

—

, accurate perlegatur , ideo Kplyacet eundem ,

buc aþponere.

[

L

mentis agitationibus flu&uantes, extremo

Um anima quzedam ab au&;ore lucis

femper in periculo degere.

V. Videns igitur hzc omnia anima illa,

iluminata, propriam fragilitatem &

C

miferiam , ignorantiam Íícilicet, &

fpiritu. coram Domino exurgens , ardenti

defiderio ac vehementi affe&tu, ab ipfius Maje-

pronam ad malum naturam recognofceret,

ftate efflagitavit,

ut füccincte & brevibus ver-

aliquantulum Dei magnitudinem , fapien-

vellet , quibus

Rirt

bis praecepta aliqua tradere

tio Ti

tiam (inquam) potentiam, bonitatem, c?-

vita noftra fancte inftitui ac perfici poffet, quze-

I

D.

terasque ipfius praftantiz partes fufcipe-

j

Í

ret.

E

que vi fententiarum , praedicationum verita-

tem, & univerfas comple&erentur fcripturas,

I1. Vidit , quam dignum & necelffarium

e debita fervitute

quorum obfervatione & ipí

effet, ut idem perfe&te coleretur, & fan&e:

coleretur, & ex hac brevi, mortali ac-mifera

Dignus

Dignum, quia cum Pater univerforum &

vita, ad eam, ad quam creavetat , fblicitatem

Deus, ut

eifervia-

Dominus fit, omniaque, ut füum ipfius

perveniremus. -

tur.

nomen collaudent, & ad fuam referantur

VI. Deus itaque, qui & fan&a defideria

gloriam , fecerit; congruum & zequum eft ,

infpirat, & eadem fufcepta irrita non effe per-

ut fervus Dominum fuum obfervans , ei fer-

mittit, ftatim hinc animee in mentis exceffu

—

viat, & obfequio pareat. Neceffarium, quia,

conftitutze affuit , hoec dicens : Dilecta mea,

cum ipfe Deus , rationale animal fpiritu &

placent mirum in modum hujuscemodi defi-

corpore compofitum , hac conditione con-

deria tua , & adeo placent, ut eis longe magis

diderit, ut , fi voluntarie usque ad mortem

cupiam ipfe fatisfacere, quam ip/a fibi cupiant

fidelem fibi pree(titerit fervitutem , ad vitam

fatisfieri; Ingens namque meumoptatum eft,

perveniat fempiternam , aliter felicitatem l-

ea in vobis (volentibus vobis ,) beneficia con-

lam omni bonorum aggregatione cumulatam

ferre, quae faluti veftrae utilia, commoda

confequi nequeat: perpaucos a:tem hoc ad-

& neceífaria fint, atque ideo tuum adim-

implere , ficque per paucos falvari, quod

plere defiderium , & te voti compotem effice-

fere omnes quarant, quz» fua funt, non

re paratiffimus fum,

qu:e Dei.

VH. Quare:attende & diligenter obfer,-'

Vita in-

HT. Vidit przetereabreves dies hominis eífe,

certa &

va, quae tibi ipfe, ineffabilis, & nunquam

immors.

incertam horam, puncumque , quo id mo-

fallens veritas, di&urus fum,

quoniam

mentaneum promerendi tempus finiatur ; in

tue annuens petitioni

breviter , propo-

inferno vero nullam effe redemptionem , fed

nam, quid fit, quod fümmam perfectio-

B

Compens

ium perae

unumquemque in futura vita immutabili &

nem , omnesque contineat virtutes; ace

[

&tionis

inevitabili fententia praemia peenasve , prout

fimul fcripturarum volumina , & multi- enoq .

in hoc fuo vivendi genere fit meritus, juíta

plices. comple&atur prsdicationes, ut 1i

confequi retributione.

tuam tibi faciem fpeculata íaeris, & te

IV. Vidit etiam multos multa dicere, & di-

ad illud compofueris, ac fervandum for-

maveris, quidquid patet, & latet in divi-

verfimode multifariamque praedicare, ac loqui

de virtutibus, quibus Deus fideli fervitute

nis fermonibus, adimpletura fis , & fem-

piterna l»titia, & perpetua pace frui-

colatur; Rationalis autem creaturze capacita-

tura.

tem modicam, intellectum hebetem , memo-

Perfe&iio

riam debilem, ut nequeat vel multa percipere,

VIII. Scias igitur, fervorum meorum fa-

L]

inquo

Quzris . vel percepta fideliter continere, ac idcirco, li-

lutem , perfe&ionemque hoc uno conftare,

confiftat.

compen- cet multi ftudeant femper addifcere, quam

ut meam folius faciant voluntatem ,' atque

diuia viz

&d perfe-

paucilfimos tamen integritatis perfectionem

L

eam fummo femper ftudio adimplere nitantur,

&ionem 2*

ttingere, Deo, utdignum & necearium ef-

utmihi uni obfequi, meunum obfervare, me

unum attendere, omnibus vitz fuze conten-

Ecce.

fet , deförvire , fed fere omnes curis anxios,

dant

in. divinam. loluntatem

Titulus CX XTII. Refignatio

53

dant momentis; Quantoque diligentius in id

lius facere, fémper intendendo,

eraátior tibi

incumbant, tanto perfectioni propius accede-

fiam ,

& majora apud te mea fint merita.

re, quoniam mihi ,

qui fum fumma perfe&io,

ïV Volo 1g1tur, ac vehementer defidero Qus $4

magis preffiusque adhærent copulantur, jun-

id adzmplexe quod pracipis :

fled non plane V?luntas

£]U

guntnr.

fcio, quibus rebus tua contineatur voluntas ,

Exem-

IX. Ut autem planius hanc (licet ineffabi-

quove tibi fideli obfequio mancipari queam: fi

lum

lem) breviter tamen traditam veritatem in-

arrogans nonfum, & mea temeritas non abu-

Chrifti

Jefu.

telligas ; refpice in faciem Chrifti mei, in quo

titur tua lenitate, iuppicx obfecro, ut juxta pe-

mihi bene complacui. Ipfe namque exinanitus

titionem meam,

id quoque me paucis do-

fervili forma affumpta ,

factusque in fimilitu-

ceas.

dinem carnis peccati efi* 'ut vos c?eca caligine

XV. At Domvms Si paucis & collectim

obrutos, & a via veritatis averfos, fuze lucis

fcire defideras meam voluntatem, ut eam in-

fpwndmeülummaus ad rectum iter, & verbo

tegre valeas adimplere, hzec mea voluntas eft,

converteret, & exemplo. Obediens fait usque

ut fumme & femper ames me, ficut proecepto

ad mortem, fic fua perfeveranti obedientia vos

mandavi vobis , ut toto corde,

tota anima &

edoceüs,

falutem veftram ex faciendze folius

omnibus viribus vettris dil 1g,at1*; me, hujusque

voluntatis meze ftabili inftituto pendere.

preecepti obfervatione tua peïil&w contine-

tur :

X. Nam fi quis diligenti ftudio & confide-

quoniam finis przecepti eft claritas ,

&

ratione , ipfiustum vitam tum doctrinam me-

plemtudo legis eít dilectio.

ditari velit , perfpiciet procul dibio , morta-

XVL Anima ad h»c: Teneo voluntatem

lium mtecrmtatem perfectiionemque in nulla re

tuam & perfectionem meam, in fummo tui

alia con&are, quam in jugi, perpetua ac fideli

amore collocatam effe 1pfaque te (ut par eft ,

fumnmio amore ac vehementiitima dlie&wne

B&

meze voluntatis obfervatione, quod idera Dux

vefter toties atteftando repetit

Ait enim:

profequi vellem ; fed quonam pa*to id efficere

Refigaa-

ANon onmnuis ,

Domine ,. Donine ,

qui dicit miln ,

poHim aut debeam, fatis mihi compertum non

tio Filii

intrabit in Pegnum celorum , [ed. omnis , qui ffe-

eft. Quocirca orans expeto , ut me hac quo-

Dei.

cerit voluutatem Patris.

que in parte brevibus m&æuas

XI. Et attende , quod non fruftra repeüt

XVII. Tunc Deus: Audi igitur , & ad ea , Quid fit,

äiïïd[e

bis, DJemine, Domine ; ; quoniam, cum omnis

qu:e dicam , tota mentis attentione invigiia

te tria hzec face*

ttrm

tranfitoria conditio ad duo univerfalia gene-

51 me perfecte amare vis ,

fa reducatur

religiofum fcilicet, & fzecula-

necefte eít

Primo , ut volumatcm, taam ab

re ; fignificare vult, neminem, cujuscunque

omni amore, affettuque terreno & carnali pror-

fus amoveas, fegreges, mundifices, ita ut in

conditionis fit, seternse vitze gloriam confe-

cuturum, licet omnem mihi extrinfecus hono-

ifta vita mh1l tranfitorium , nihil cadacum

nec

rem exhibeat, nifi meam fecerit voluutatem.

nihil temporale ames ,

nifi propteï IDe ,

I|tem alio loco: JVom veni facere voluntatem

(quod magis & maximum eft) ames me

Patrir.. Et ite-

2u-eam ,

ed e;u.r gui mifit me ,

propter te , fed ames me proptex me, & pro«

rum: Mem cibus eft ,

u fatwm voluntatem ejus ,

ximum propter me.

qm mifit me :

Item :

ANon mea voluntas ,

fed tua

XVHI. Quoniam divinus amor terreni : affe-

Et ficutmandatum dedit mihi Pater fic

&us aut alterius cujusvis amoris confortiut

f*"cm

L

pati non potelt. Unde quantum eum terre-

narum rerum contawmne mfecel Is, tantum &

XII. Si vis ergo , Salvatoris tui exemplum

imitatura, meam facere voluntatem , quam

in mei amore peccabls , & detaua pürf eCuone

conftat effe bonum tuum , neceffe eft, uf: tuam

deperdes. Mestemquippe, utmunda & fantta

omnibus in rebus contemnas facere Vohmta-

fit, omnia quze

corpusfentit, faftidire neceffe

tem ,

illamque abneges , & extinguas: quo-

eft. Effice igitur, ne quldquam exhis, quee a

tanto ma-

niam quanto magis morieris inte,

bonitate mea veftros in ufus profe&ta funt te

gis vives in me; & quo purgatius ejicies ,

a meamando impediat, fed omnia adJleent

accendant ,

quod tuum eft, eo 'abundantius ipfe reponam ,

inflamment. . Queniam vobis ilia

uod meum eft.

creando conceffi, ut bonitatis meze largitate

upen'

XIII. Poftquam illa anima hzec veritatis fa-

latius ex ipfis dignofcentes, me abundantiore

n per

TU

luberrima documenta percepit, tota lzetabun-

amore profequeremml

ii

da dixit :

Pater & Deus meus ,

; placent fum-

XIX. Perftesigitur appetitu, lumbisquefuc-

cinctis ,

mopere, & plus quam exphcare queam, quo»e

ac v1g11ant1 cuftodia te femper obfer-

fervulze tuce narrare dignatus,& quam magias

vans, terrenis concupifcentiis, quas undecun-

poffum , benignae Majeftati tuze gratias ago :

que tibi mortalis vitze miferia, & corrupta füg-

quoniam quanta mea rudi mtelhomtla confe-

gerit natura, alacriter refifte, ut cum Prophe-

qui poffum,non aliter eft, q

uam m1h1perSalva-

ta meo dicere poffis :

qui perfecit pedes meos,

id eft , affe&us ,

toris exemnlutn præclare aclucide demonftra-

qui anim?e pedes funt, tan-

ft;cum enim tu fummum & omne bonum fis,

quam cervorum, ad fugiendum canes , id eft ,.

fe&lü

non volens lnlfldltatäïl fed juftitiam tantum,

laqueos concupjfcenüæ terrenarum rerum ,

ijta

& honeftatem, quidquid faciendum eft, pera-

fuper excelía ftatuens me , ideft, in contem-

go, fi tuam voluntatem adimpleo , fi meam

platione.

propter te abnego ,

quam tu minime violare

XX. Cum hoc primum impleveris, ad fecun-Tntentio

vis ; qaomam mihi idcirco liberam tradidifti ,

dum, quodetiam altioris perfettioniseft, per-Pura.

venire poteris , ut omnes cogitationes, a£tus ,

ut ego fponte eam tlþl fubi; endo, & tuhm fo-

3

& ope-

54

.Bibl;?oiizefæ Mammä; Conciotialoiie

& opera tua dirïgäs ad meum folummodo ho-

parum agniti Sacramenti Corpcrïs ipfius &

noiem & gloriam, femperque folius meze lau-

Sanguinis, ut in cibum fumentes transforme-

dis ftudiofiffimam des operam, precibus, ver-

mini, mutarem inique in me, acficut panis &

bis & exemplis, & quomodo poffis, ut non tu

vinum, quibus vefcimini, in fubftantiam tran-

tantum fic, fed alii omnes tecum pariter , &

feunt corporalem , ita & vos manducantes

eodem modo alfe&ti fint, utque univerfi me

ipfum, qui mecum unum eft, fub panis & vini

ünum norint, ament, colant: hocquemihima-

Ípecie, in fubftantiam fpiritualen , & in me

gis placet, quam primum, quoniam magis im-

ipfum, convertamini. Et hoc illud eft, quod

|

Auguftino fervo meo his verbis dixi: Cibus

plet voluntatem meam.

Xih

XXL Tertium, quod reliquum eit, fi affe-

fum grandium , crefce, & manducabis, nec

fine

tu me mutabis in te, fed tu mutaberis in me.

cuta fueris, tibi nihil deeffe, teque confümma-

u

tamintegritatem confecütam,fcito.Illud autem

. XXV. Cum audiffet anima illa, quzenam ef-

Def«

hoc eft, ut fummo defiderio quzeras , nitaris ,

fet Dei voluntas, & quemadmodum in eam

gül

Confor-

. ftudeas ad. hanc pervenire mentis difpofitio-

mitas

implendam neceffaria etiam erat perfecta cha-

cum vo-

nem , utmihiita conjun&a fis , tuaque meze

ritas, perfettamque charitatem propriv vo-

luntate (quce perfectiffima eft) ita fimils fit conformis-

Juntatis abnegatione conflare, dixit: Signifi-

Divins que voluntas, utnolis non folum malum, fed

cafti mihi, Domine Deus meus, voluntatem

& bonum , quod ipfe nolim; utque eveniat,

tuam ;.fignificatti, Domine, quod , fi perfecte

quidquid velit, & undecunque velit , in iftius

amavero te, nihil terrenum aut mortale , nec

vitze miferia, five fpiritualibus, five temporali-

etiam me ipfam, amabo propter me, fed quid-

bus in rebus, minime frangatur pax tua, tur-

quid amabo, fecundum te, & propter teama-

beturve quies mentis tu2e, fed inconcuffa fide

bo. Dixifti, ut fummo femper ftudio tuam fo-

femper teneas, meDeum tuum omaipotentem

lius láudem , honorem & gloriam velim per-

magis amarete, quam tu te ipfam, meque tui

quirere, fimulque operamdare, ut alii quoque

dilizentiflimam habere curam , & multo dili-

videanturfacere: & ut, quxecunque advería

gentiorem quam tu. Quanto magis fic temihi

D«

mihiin hac mifera adveniant vita, ea compo-

ha

commiferis dederisque , tanto magis te adju-

vans, tibi femper adero, & tu ipía clarius co-

fita mente & aequo animo ac lzetanti tolerare

late

contendam.

dic

gnofces, ac uberius fenties circa te dulciffi-

imam charitatem meam.

XXVT. Nunc quoniam hzec per

kpropriæ vo-

luntatis abnegationem efficiendafunt, doce

XXII. Ad hanc autem perfectionem perve-

* Ábnegae

quzefo, quonam patte ad hanc pervenire abne

7 tio am-

niri non poteft, nifi per ftabilem, conftantem

Abnega- & omnimodam fui ipfius abnegationem : quam

gationem,ac tantam virtutem comparare & af- ple&enda

tio faine-

lequiqueam: utenimper tuze do&rinze lumen

celfaria,

qui przeítare negligit, fimul hanc excellentiffi-

mam perfectionem negligit; qui vero libens

video,tantuminte vivo,quantumin me morior.

preftat, fimul integerrimam — voluntatem

XXVII.Deus autem,qui fan&ta nunquam fru-

ftratur defideria, ficintulit. Perfe&ta tui abne-

meam integerrime exequitur , mihique fum-

me placet, & me fecum habet: quoniam mihi

gatione tuum omne bonum conítare , certum

eít,quoniam te tantum mea gratia repleo,quan-

gratius & jucundius nihil eft, quam per gra-

tiam vobiscum agere, &in vobis habitare ,

tum te tua voluntate, evacuas: & perfe&tio-

nem tuam efficit participatio divinze bonitatis

mezeque funt delicize, cum filiis hominum effe,

& utvolentes ipfi (nolo enim liberi jus arbi-

iies per gratiam , fine qua humana creatura

trii violare) a me in meper gratiam transfor-

(quantum ad virtutem & dignitatem fuam) ni-

hil eft. Ad hanc igitur fi pervenire vis, tibi eft

mentur, ut fint unum mecum participatione

perfectionis meze, praecipueque pacis ac tran-

in fumma humilitate perftandum,& ex vera at-

uillitatis ine2e.

que intima miferive & inopice tu:xe cognitione

.. XXIll. Utautem planius intelligas , quam

id unum jugiter vehementerque affectandum,

ardenti defiderio cupiam vobiscum effe , ut-

ut mihi foli pareas , meamque folius volunta-

Cur Ver-

tem obferves.Quoautem id praeftare queas,ne-

bum in-

que magis accendaris ad fubigendam mihi ,

carna-

copulandamque me:e voluntatem tuam, vide,

ceífe eft,ut per mentis conceptum & animiexi-

tum,

& alta mente confidera, voluiffe me, ut Uni-

ftimationem tibi habitaculum circum undiaue

genitus meus incarnaretur, utque mea divi-

concameratum ex folius meze voluntatis mate-

nitas majeftatis dignitate fepofita, veftrze co-

ria conftruas,teque eo concludas,& femper in-

habites , ut quocunque profpicias, nunquam

pülaretur humanitati, uttanto amoris & chari-

tatis exemplo, tanta ineffabilis dile&ionis de-

afpicias,fed tuos mentis & corporis fenfus mea

femper circumftet voluntas

, nec quidquam

qvnonítratione vos ad pariter conjugendam

me veítram voluntatem , unique mihi jugi-

aliud loquaris, cogites, aut efficias , nifi quod

mihi placet, & me»e effe voluntatis credas,fic-

ter adhzerendum provocarem, allicerem , tra-

herem. Voluiffe przeterea, ut ille ipfe dile&us

que te,quidquid agendum erit,S.Spiritus doce-

bit.

Filius meus tam horrendam, immanem, cru-

delem crucis mortem fübiret, ut fuis tormen-

XXVIII.. Alia etiam via ad proprioe volun-

tis veftrum peccatum tolleret. Peccatum, in-

tatis abnegationem perveniri poteft,fi adfunt,

quam, quod inter me & vos feparationem

qui te fecundum me inftruant; regantque ,

fecerat, & meam a vobis faciem ita averte-

his propriam fubjiciendo voluntatem, te to-

rat, ut nullo vos pa&to poffem refpicere.

tam, ac tua omuia his committendo, his

XXIV. Paraffe inftï.per menfam maximi, &

parendo , & eorum femper confilia fe

quendo,

quó-

Titulusy CX XIII Reffnatzo in divinam. Voluntatem.

55

quoniam qui fideles & prudentes fervos meos

(fq&us eft enim in pace locus meus) nec erit.

audit, me audit

tibifcandalum peccati, hoceft, offendiculum

AXIX. Sedad hzec volo, ut certa fide, alta

aliquod ad peccatum ,

nec per 1mpat1ent1am,

mente ac frequenti confideratione mediteris ,

nec aliquo quovis modo.

me Deum tuum gloriofiffruQuum , qui te ad

XXXIIL. Nam pax multa diligentibus no- Pax, re-

beatitudinem perruendam creavi, seternum

men meum , & non eft illis fcandalum. Tan- fignatio.

id eft, meam

efle, fummum, omnipotentem, vobisque om-

tum enim amant legem meam ,

nia, qu2e mihi placita funt, facere ; nec effe,

voluntatem , meaque lex eft, qua cunéta re-

qui vel tantillum meze poffit refiftere volunta-

guntur , tantumque mihi per ipfam copulati

Nihilft ti; nec quidquam fine eadem voluntate mea

funt ,

& in ipfius deleGantur obfervatione,

finevo- Vobis accidere , nihil prorfus, nifi me permit-

ut everiiat, quidquid velit, . & undecunque ve-

lIuntate

tente, provenire, ut perPr ophetamvobls enun-

lit, cujuscunque generis & zeftimationis fit,

Dei&co: ciayi, non effe malum in civitate, quod non

nullare proeterquam culpa, qua fiat m1h1 an ü-

gnitione.

ipfe fecenm id eft, permiferim.

ria, perturbari queant,

XXX. Mediteris pariter, Deum tuum fum-

XXXIV. Profpiciunt namque claro & pur- Omnia

mze effe fapientize, perfectiffimze cognitionis

gatiffimo mentis oculo , a me fummo univerfiDeo bona

&intelligentize , omnia certa ratione videntis

gubernatore , mmficafapleuüa charitate; &ï"b"m&

utad codlum , ter-

-mala eu-

& acutiffime penetrantis

ordine cun&a adminiftrante, non nifi bona

pitde ma-

ram, mundum totum & univerfa gubernanda,

poffe provenire , meque fibiac rebus fuis me-

nuejus.

nulla poffim ratione falli, nullo errore turbari

lius, utiliusque profpmere quam ipfimet per

Quod fi non ita effet, nec Deus effem, nec fa-

fe fuant polfint ac velint, ficque omnibus in

pientiflimus

Et ut tantillum percipias vim

rebus, quae eveniant, quasque fuftineant, utut

hujus fummze fapientiee mese, fcias, de malo

fint, meauctorem , & non proximum, firmo

culpze & poenze me longe majus bonum, quam

confiderantes propoüto

quadam invi&ta &

fit malum

elicere

inexpugnabili patientia ita roborantur, ut non

Deus om-

XXXI. Tertio velim confideres , me eun-

folum 2equo animo , fed libenti ac gaudenti

niaad(4- dem Deum tuum non minus fumme bonum

fuftineant deguüantes in omnibus

five in-

1ntem or- eiTe

& fummo amore benevolentiaque vos

trinfecus

five extrinfecus accidunt, meze in-

dinat

compleäh & hac de caufa non poffe, nifi quae

effabilis dulcedinem charitatis : quod eft, fen-

bona funt, utilia & falubria, tibi & aliis velle ;

tite de me in bonitate; In omnibus (mquam)

(

non polfe a me aliquid malum provenire , ni-

tribulationibus , dlfïïcultatlbusque attendere,

i

hil odiffe,

& hommem utmea bonitate crea-

kendt

credere, & leto animo gratoque meditari, me

vi, ita per me femper inzeftimabili dile&ione

dlfponere omhia fuaviter, & ex profundo meze

X

profequi.

dile&tionis fonte cuncta provenire.

XXXII. His vero per firmam fidem mente

XXXV. Atque hujus ultimze confideratio- Proprize

voluntas

ac meditatione colleCtis, cognofces , tribula-

nis , compoütwmsque fanctiffimze maximum

tis mali-

tiones, tentationes, difficultates dolores in-

bonum nil aliud corrumpit, impedit & perdit

' tia.

firmitates, & adverfa omnia ob nullam aliam

quam propria voluntas veftra, & amor veftri,

caufam, me gubernante provenire, nifiutilita-

quze fi tollerentur a vobis, tolleretur & infer-

tis & falutis veftroe gratia, ut per ea, que vi-

nus a Vobis ; tum ille, qui maledi£tis zeterno

dentur vobis mala, a pravitate corrigamini, &

mentis & corporis tormento paratus eft; tum

ad virtutem, quaitür ad verum & füummum bo-

ille quem in mortali vita multiplici agltatlone

num vobis incognitum , perducamini.

Co-

an1m1

ac vario curarum 2eftu, imo fuftinetis

gnofces praeterea, hoc fidei lumine illuftrata ,

errore. Igiturfi vivere cupis, & in hoc labenti

& velle

me Deum tuum magis fcire, poffe ,

fzeculo per gratiam, & inftabili fempiternoque

bonum tuum, quam tu, teque id nec poITe nec

per gloriam, fac moriaris ,

temetipfum abne-

Ícire, nec velle absque gratia mea. Id igitur

gans, & propriam voluntatem deponens.Beati

.cum ita fit, danda tibi fummo ftudio opera eft,

enim mortui, qui inDomino moriuntur, & bea-

ut voluntàtem tuam Divinze voluntati meze

tl pauperes fpmtu, quoniam tales me vident in

prorfus fubjicias ,

quoniam fic placidafemper

peregrinatione per mutuum amorem , vifuri

mente quiefces, & me femper tecum habebis

deindein patria per gloriam & honorem,Amen.

m

[2

(

, L

42

T dl

w

E

--

X

27

U

$

iOj

()

TITU-

56

Bibliothece IManualis: Concionatorie

:

-

TITULUS

CLXXIV.

RESPUBLICA

PANRS L.

S. E

N

l

rudem hujus materiz notitiam habere-cu-

pienti.

i

$. IL

N QUOAD ESSENTIAM.

Defim' tio.

DE ORTU ET PROGRESSU

PUBLI,CJE.*

I.

ucritur 1. Quomodo genüs humanumr

ï-Q

ft communitas ex pluribus homini-

per o&o perfonas pott diluvium tam cito

bus aggregata , & füb certis legibus

propagatum ?

Simone Majolo , id fääum effe

ad bonum commune ordinatis vi-

Refp. Cum

vens.

Paulo fufius eam defcribit Ari-

fingulari Dei favore, & naturz necdum lan-

ftoteles lib. 1. Rhet. dum dixit: effe Inftitu-

guefcentis begninitate ; horum enim benefi-

tionem civitatis circa Magiltratus, honores-

cio femper fere uno partu gemini , aut plures

que publicos , quemadmodum debeant im-

etiam edebantur infantes, & nvllus interea

, authoritasque

moriebatur, unde breviffimo tempore adeo

partiri, & in quos poteftas

adau&us eft hominum numerus, ut Noemi

Ófumma debeant conferri,

|

& qui üt finis

fuafu in diverfas regiones abierint , colonïas-

cujusque focieþatis.

que diverfas deduxerint.

IIl. Quzritur. 2. Unde, & quomodo focie-

- JDifio.

tas humana originem fumpferit ?

R. Filios Adami & Evze, & poft diluvium

II Dividitur communiter in M;o narchicam ,

;ä:

quze ab uno tantum. gubernatore regitur : &

Noemi, coepilfe ab initio generatos afe filios

feorfim procurare, & fic multitudinem homi-

"Arift

1

:

*

ocraticam , quo à pluribus optimatibus

aami

niftratur: & Democraticam , quze a po-

num in familias divifam effe, quarum nuine-

r

ro continebantur filii & filize; fervi & ancillze,

pulo gub ernatur.

clientes & fimiles. Tum coiiffe inunumlocum

plures familias , & per conjun&tas domos vi-

IIL Aliter per divifionem in partesintegra-

les rempüblicam conftituentes dividi poteft

cos feciffe, exindepagos, actandem omnino

—

civitates , poftquam fcilicet müris pagos cir-

inImperatores,

Reges,Duces, Principes, Mar-

chiones, Comites, Barones,

Nobiles, Do&o-

cumdederunt, &portis clauferunt. Quia vero

numerus civium nimis multiplicabatur , inde

res, Plebejos, de quorum notitia, & difcrimi-

colonias in alialoca abduxerunt, ita tamen ,

ne, quoniam non parum a

d reipublice con»

ut femper eam civitatem, exqua abdu£u erant,

fitutionem cognoícendam , eruditionemque

cómparandam conducere videtur, infra exin-

pro matrice agnofcerent, & fua illi tributa ,

aliaque fubfidia offerrent. Verum quia expe-

ftituto differendum erit.

rientia advertebant, tantam multitudinem

confiftere incolumen non poffe, nifi ab uno

IV. Czeterum, quoniam quidem de hac ma-

teria integri eruditiffimique libri paffim funt

capite regeretur, hinc fuperiorem, a quo re-

UEEUUEEEU———-

gerentur, quemque a regendo regem voca-

confcrip

ti, quia tamen non omnibus fünt noti,

vel certe O

b fufiorem tra&andi modum non

bant, elegerunt. Tandem vero, quia vario ma-

trices erant, atque adeo varii etiam reges feu

facile leguntur, vifum eft, non ingratum Le-

&ori füturum , fi breve de hac materia com-

fuperiores ; ideo fa&to foedere regna hzec di-

verfa unum communem fibi fuperiorem con-

pendiume

iofferretur, quod quidem duas prze-

partes comple

Getur, fcilicet quomodo

ftituerunt, penes quem fummum imperium

cipue

effet, quemque nos Imperatorem vocamus.

orta

fit refpublica (ubi fpecialiter de repu-

blica-Germanorum, utpote cujus notitia me-

IIL. Quzritur 3. Quomodo diverfi populi.

originem fuam fumpferint?

FEEHUNUUEEEREPETENENUMEN

rito proe alii

s defiderari potelt , tra&abitur)

& quomodo confervari debeat.

Id unum

R, Hoc modo: Cum Armenia hominibus

tamen prius Le&torem monitum velim , cum

oppleta effet, anno ror. poft diluvium , Noe-

circa originem, & fücceffionem Imperatorum,

mum. terrarum orbem in tres partes divififfe ,

& cuilibet filio unam affignatfe : JaphetoKuro-

Regum, Ducum, & fimilium (de quibus etiam

fict mentio) varize fint opiniones Scriptorum,

pam, & AfiamAquilonarem, usque ad Paletti-

me in- eorum relatione communiorem fenten-

nam; Chamo Africam meridionalem ; Semo

tiam fecutarum, nequetantopere de fucceflio-

Juda:am, Perfiam, Armeniam,Syriam,& alios

tam occidentales, quam orientales populos

ne,quze (fufiorem tra&tatum requireret) quam

usq; ad Oceanum Indicum.

Et ab his poftea

de origine eorum indicanda , folicitum futu-

ffe; &a

va?ios populos orig?nem fuam fumpfi

rum , & quae fufficere videtur poffe Le&tori ,

Japheto

Tituhis CX X IV. Rejfpublimþ.

52

]apheto quidem & filiis ejus ortos fuiffe Cim-

auxilia Germanorum emerit, unde merito ali-

bros, Gallos, Germanos, Sarmatas, Scythas ,

qui inferunt, quod, ficut ad aquilze adventum

Medos,Graecos, Italos, Hifpanos, Thraces, &

certze aves filent,& fugiunt,ita Aquila Germa-

Mofcos, qui omnes populi in Septentrione &

norum & Romanorum alas protendente bar-

Occidente habitabant: a Chamo vero effe de-

baree nationes aufugerent,ti germaniPrincipes

rivatos. /Ethiopes, Arabes, /Egyptos, Lybios,

concordes effent,certe conítans fama eft.Tur-

Numidas,Mauros, Palzeftinos & Cananzeos in

cam nullos perinde, atque Germanos timere.

Meridionali plaga : Kt denique a Semo Al(fy-

- Refp. Quadruplici potiffimum ex caufa Ger-

[e s

av

rios, Chaldzeos , Hebroeos , Syros , Perfas ,

manis concefíam effe r.Propter r

amcencor-

& Armenios ortos effe.

diam,quze olim inter Germanos reperiebatur,

IV. Quzeritur 4. Unde Germani fuam origi-

utfupra di&tum. 2. Propter afperum vivendi

nem & nomen fortiti fint ?

modum ; neque enim olim. tam delicate , ut

R. r. Eos a Togarma fumere o'rtum,quifuit

jam, nutriebantur, fed maximo in frigore nudi

filius Gomeri primogeniti Japhet : licet autem

incedebant,folis pellibus parum tecti, quando

ftatim a principio fuerit peculiaris gens,tamen

puberes facti funt. Pro cibo autem potiífimum

eorum nomen diuRomanis & Grzecis ignotum

lac,cafeum , & carnem ferinam adhibebant.

fuit, quoufque tandem bello cumCoefare fufce-

3. Propter continentiam carnis, teíte nam

pto eorum fama nomenqueinclaruit.Claudius

Caefare l. 6. intra annum vigefimum foeminze

tamen vult Afchenacem Noachi Pronepotem

notitiam habuiffe , in turpiffimis habebant re-

cum filius obfediffe Celticam, id eft, Illyrium,

bus. 4. Propter conftantem exercitationem ,

Germaniam, Galliam, Hifpaniam & Britanni-

de qua Seneca lib.r. de Ira c.11. fic loquitur :

cam Infulam, idque probat ex eadem lingua ,

Germanis quid animofius ? quid ad incurfum

:

nominibus hominum & oppidorum.

acrius ? quid armorum cupidius ? quibus inna-

R. 2.Ethymologiani nominis variam a variis

fcuntur, innütriunturque , quorum unica illis

afferri ; nam aliqui ab eorum authore Togar-

curaeft;alia negligeatibus. Quid induratius ad

ma per apharefin Germanos nominatos vo-

omnem patientiam ? ut quibus magna ex par-

lunt ; aliia nomine Mannus, quo idem Togar-

te non tegumenta corporum proviía funt, non

ma appellabatur,derivationem fumunt ; alii a

fuffugia adverfus perpetuum coeli rigorem.

germanicis vocibus: Gar mam: derivant ,

"VlILQus. 7. AnGermani jam olim etiam vino-

quafi dicere vellent,Germanos effe viros omni

lentifuerint, & qu:e fit caufa hujus vinolentize?

parte confummatos ;.alii denique a charitatis

Refp. 1. Omnino etiam fuiffe vinolentos;fic

& amicitize vinculo,quo Germani inter fe con-

enim tacitus de illis loquitur: Convi&ibus non

ne&ebantur, Germanos , id eft, Fratres, quafi

alia gens effufiusindulget,diem noCtemq; con-

uterinos appellatos volunt ; nam compertum

tinuarepotando nulli probrum. R. ». Caufam

eít, olim Germanos femper fibi conftitiffe , &

hujus vinolentize effe tam ipfam foli naturam,

gentem hanc ex fe propagatam fuiife , neque

cum enim majus in hoc frigus fit , plus come-

unquam czteris nationibus fe commifcuifle.

dere appetunt, & confequenter etiam plus fi-

V. Qwueritur 5. Unde Germanorum libertas

tiunt(unde etiam ipfi Itali & Hifpani fatentur,

initium fumpferit ?

E

fe plus comedere, & bibere poffe,fi in noftras

Refp. Ex Chronica

M. jor;ianis, fic eatn ex-

regiones veniunt) tum ipfa venandi affiduitas,

ortam effe.Poft Trojze deftructionem/Eneas &

aqua redeuntes vehementer fitire necelfe erat:

Priamus Magni Priami nepos inltaliam perve-

Unde fuavitate & confuetudine potus attratti,

nerunt ; ubi /Eneas quidem manfit , Priamus

f»epe etiam non fitientes bibebant , ficque ac-

vero inGalliam tranfiens,Gallosque expellens

cenfo hepate magis ac magis femper ad potum

Trojam minorem zedificavit, fubinde per dioce-

afficiebantur. Refp. 3. Non adeo proprium ef-

cefin Colonienfem de mulieribus Teutonicis,

fe Germanis hoc vitium, ut non?eque aut ma-

eoquod effent corpulentze,&habiles ad prolem

gis apud alias gentes vigeat; nam Cluyerius.

Íortiorem propagandam , acceperunt uxores ,

l. l. Germ. antiq. c. 19. teftatur, etiam apud

filiosque procrearunt , quos una cutn pa-

Britannos, Polonos, Ungaros, Picardos, Nor-

yentibus exercitus /Enew in ltalia refidens

mannos &c. idemebrietatis vitium frequenta-

Germanos vocavit, tanquam ex eodem Ty-

ri. De Romanorum vero ebrietate Plinius1.14.

rannorum germine,ex quo ipfi orti erant, pro-

c. 22. tam nefanda refert, ut nemo facile cre-

gnatos. Tandem cum Germani multiplicati

dat,ab alia gente ea ufurpata fuiffe.Adde,quod

eífent , in Thuringiam miferunt partem exer-

licet hoc. vitio Germani laborent , tamen, ut

citus , & ibidem regnum inftituentes diu Re-

idem Cluverius teftaturjita illud aliis dotibus

ges crinitos habuerunt ; unde fucceffu tempo-

compenfant; ut nec religione,nec virtute cui-

ris tota Teutonia,tanquam a digniori, Germa-

quam alteri genti cedant ; neque facile gravif-

nia vocata eft, quostamen omnes poftaliquot

fimis 1llis vitiis , quibus alize gentes vexantur,

annos Julius Romanis fübjugavit & adjunxit.

fintfubjeti. Unde merito Germanus ille Ita-

Cum autem populo romano Alani fe oppone-

lis & Gallis ipfum alloquentibus :

yent, & Senatus edi&to libertatem promitteret

Germani cunctos poffunt perferre labores,

üis , qui Alanos !fabjugaturi effent , Germani

O nutinam poffent tam bene ferre fitim !

eos aggreffi feliciter vicerunt , ficque liberta-

Refrondit :

k

tem promiffam obtinuerunt.

Ut nos dulce merum,fic yos venus improba vexa!,

VI. Queritur 6. Unde tanta fortitudo Ger-

Lex pofita eft Veneri Julia , nulia mero.

manorum exorta fit; nam olim adeo ea zefti-

VIIT. Quseritur 8. Cur Germani potiffimum

ab Imperatoribus , aliisque Principibus, pro

mabatur,ut vel ipfiRomani auro pacema Ger-

manis redemerint,quin & AntoninuslImperator

fatellitibus affumantur ?

Pro

: R. P. Lohn. Bibl. Man. Zom. LL.

l

Jiibliothece Manualis | Concionatorie

59

Pro refponfione nota , Satellitum originem

R. Romanorum imperium , poftquàm füee«

ab Affacinorum gente provenire, horum enim

rat dilatatum , denique ob diftrattas vires pau-

Rex terrae promiffionis vicinus, licet exigaum

latim effe débilitatum, & fic omnia fere regna

regnum,utpote non plures quam 13. civitates

abeoavulfa, ut nihil deillo, nifiGermania, re-

continens , poffideret , tamen a Regibus non

manferit , quze maximis bellis cum populo ro-

vicinis modo , fed totius orbis,timebatur,quia

mano geftis tandem a Carolo Magno , qui in-

habebat fubditos tam fedulo mandatis ejus

terGermanos primus imperavitjin unum con-

obtemperantes, ut pro exequendis illis fpon-

flata corpus ad hunc modum coaluit,Princeps

te morti cujuscunque generis fe offerrent ;

omnium terrarum , & Regina populi romani,

unde vicini Reges , fi quem inimicum occifum

Dominaque omnium gentium, & fedes ac do-

cupiebant , Regem Affacinorum rogabant , ut

micilium Czefarum fa&ta,ac deinceps feptem-

aliquos ex fuis ad eum finem fubmitteret, qui

virali authoritate confirmata ab Othone IlI.

non quiefcebant, donec mandatum Regis per-

Czefare,ac denique multis officiorum gradibus

feciffent. Horum ergo metu inolevit mos &

abHenrico Aucupe, czeterisquelmperatoribus

confuetudo Gallorum, fatellitibus & militibus

germanicis comunita,magnaque cum dignita-

ftipatos incedere , quia deprehenfi erant ejus-

te tandgm a Carolo IV. przeclare fundata . elt.

modi homines a Turca fubmiffi , ut Regem

DE AUSTRIACORUM AD IMPERIUM

necarent. Duravitque id regnum Sicariorum

usque adAlangonem Caanum,feu Tartarorum

ELECTIONE, & PRIVILEGIIS.

Imperatorem,qui invafit hos Affacinos,& ple-

Useritur 1. Quomodo imperium roima-

t ()

rosque interemit,excepto Rege ipfo cum pau-

num ad Auítriacos pervenerit ?

cis, qui in caftro Tygado viginti feptem annis

- Refp. Quod , cum imperium poft varios Im-

peratores praecedentes 18.annis vacaffet, E-

obfidionem ferentes , tandem ob veftimento-

rum defectum &ipfe fe dedere coa&i fünt, &

le&ores inter fe convenire non poffent , om-

vel necati , vel relagati funt.Hoc notato Refp.

nia fuffragia congefferint inLudovicum Seve-

Eos jam ab ipfo usqueAugufto Imperatore pro

rum Bavariee Ducem , ut folus ipfe eligendi

cuíftodia corporum a Principibus adhiberi pro-

jus haberet ; is RudolphumHabfpurgicum no-

pter fidelitatem,qua prze omnibus reliquis na-

minavit, quiproin ad imperium electus eft ,

tionibus pollent,de qua teftimonium Principes

prout illi prius a S. Moniali praedi&tum fuit.

Frifiorum Ronmi in ipfo theatro tulerunt, di-

II. Queeritur 2.'Quzenam fint fingulares do-

centes , nullos mortalium armis aut fide ante

tes , ac praerogativae familize Auftriacze ?

Germanos elfe. Neque fane re&te fentiunt,qui

Refp. Sequentes ab aliquibus,maxime a Jo-

dicunt, ob fimplicitatem eos pro cuftodia ele-

anneLimnzeo recenferi. 1. Kft,quod mafculi fe-

&os ; cum hiftorici paffim folius fidei memi-

ré omnes , & foeminze etiam plurimaze mento

nerint, & ipía experientia conftet , Germanos

nafcantur oblongiore, quod Ariftoteles, & alii

magna fapientia praeditos , utpote apud quos

de Phyfiognomia fcribentes , volunt effe fi-

vel maxime omnis generis fcientize, artesque

gnum animi pii, placidi, conftantis, & minime

vigent; unde nonnifi per injuriam fimplices

perturbati. 3. Eft, quod in eo nullus unquam

appellantur ; nifi forte per fimpiicem intellige-

tyrannus extiterit. 3. Eft, quod quingentis an-

re velimus fapientiam doli fraudisq; expertem.

nis omnibus in orbe chriftiano regnis Reges,

IX. Quseritur g. Quomodo imperium roma-

vel Reginas dederit,excepta Anglia & Scotia.

num ad Germanos devolutum fit ?

4. Eft , quod intra trecentos annos duodecim

Pro refponfione iota 1. Tres elfe fpecies re-

Imperatores orbi fübminiftrarit,& quidem fine

rumpublicarum, ut ab initio di&um, videlicet

adoptionis fülcro,quod in nulloPrincipum an-

Ariftocratiam, ubi Optimates regunt ; Demo-

tiquiorum ftemmate legitur. 5.Eft,quod in nul-

cratiam,ubi populus regit : Monarchiam , ubi

la ftirpe faciletot fublimia capita reperiantur ;

unus tantum regit.Nota ?. Monarchiam quan-

nam ex hoc Jo. Cufpinianus quinquaginta fe-

dodue ftrittius fumi, & fic ab aliquibus definiri:

ptem mafculos collegit, qui omnes fuerint vel

Monarchia eft maximum fui temporis impe-

Comites,velPrincipes,vel Archiduces, vel Du-

rium, quod fi non omnes regiones , & gentes,

ces,vel Reges,vel Imperatores. 6. Eft, quodin

maximám tamen orbis terrarum partem com-

hac familia mulierfuerit reperta,fcilicet Elifa-

betha Cafimiri Polonize Regis, quze fimul fue-

plecatur,&tantam infuper habeat poteftatem,

ut ceeterosReges compefcere polleat,& tyran-

rat Imperatoris ac Regis filia,& neptis, Regis

nos punire. Nota 3. Quatuor olim tales Mo-

foror, Regis uxor, Regum quatuor mater , &

narchias fuiffe per ftatuam auream aNabucho-

Regis avia ; nata enim eft ex Alberto V. Im-

donofore vifam, & aDaniele explicatam, figni-

peratore , Bohemize & Ungarize Rege , avum

ficatas : Prima erat proeftantiffima Babylonica

maternum habuit Sigismundum Imp. Bohe-

per caputaureum fignificata. Secunda Medeo-

mise & Ungarive Regem ; filios protulit loan-

Perfica per pe&us argenteum indicata , quia

nem Albertum,Uladislaum,Alexandrum &Si-

minus przeftans erat priori. Tertia erat Mace-

gismundum Ungarize, Bohemiceque Reges,&

donum , per ventrem zeneum fignificata, quia

Fridericum V. qui ad Cardinalatum regize di-

erat bellicofa valde. Quarta autem fortiífima

gnitati parem electus eft ; avia denique Ludo-

Romanorum per ferreas tibias indicata:decem

viciBohemize & Ungarice Regis fuit.Quae fane

vero digiti fignificant decem regna, quse olim

res quam admiranda fit, vel ex eo fatis patet,

romana Monarchia, continebat , videlicet Ger-

quod jam olim Plinius,ut ftupendum foemini-

maniam,lItaliamGalliam,Hifpaniam,Angliam

n?e felicitatis atque nobilitatis miraculum pu-

Sarmatiam,Pannoniam, /E

taverit effle, quod LampedoLacedzemonia Re-

gyptum, Afiam, &

ter fuerit.

Græcjgm. His netatis.

gi; filia, Rfegis uxor , & Regis ma

2. lt ,

Tiuu; CX A.X'l V. Refpzzblica.

50

». eft, quod vix ab ulla familia tot, temq; egre-

bus comitiis, aut inaugurationibus obeundum

gia facinora patrata legantur, utpaífim ex hi-

habent, ut Ele&ores & alii.

ftoriis patet. g. Kft, quod brevilimo tempore

. IE Queritur 2. Quot fint Circuli imp:erii ger-

9

z

plurimz ab ea Provinciz obtentee fint. 9. Eft,

manici , & quod eorum officium

quod nulla facile familia tot privilegia accepe-

Reip. 1. Decem modo numerari circulos a

rit ab Imperatoribus, inter quae etiam eft , ut

Maximiliano anno 1512. divifos. Et fuut r.

regum nemiuem , Caefare excepto, majeftatis

Inferioris Saxoniz. 2. Superioris Saxoniz. 3.

afficiant titulo ; Item quod duces Auftrize ad

Auftrize. 4. Suevize. 5. Rheni fuperioris. 6.

nulla teneantur fervitia,nifi ad 12. viros arma-

Rheni inferioris. 7. Burgundiz ( qui tamen

tos per menfem unum propriis expenfis fub-

non amplius fpectat ad imperium. ) 8. Weft-

phaliz. g. Franconix. ro. Bavarize.

mittendos in fignum , quod Princeps imperii

agnofcitur. Ad curias regum non tenentur

Ill Quzeritur 3. Cur Imperator romanus

comparere ; facta ejus atque ftatuta non fübja-

fert globum cruce infignitumin manu , & co-

cent imperi! commutationi , vel correctioni ;

rona triplici tribus vicibus coronatur?

poteít donare terrasíuas , cui voluerit ; a fen-

Refp. Eum globum cruce infignitum in ma-

tentiis eorum non datur provocatio &c. ob

nu ferre, ut oftendatfe effe legitimum Impera-

qu2e privilegia & poteftatis plenitudinem non

torem orbis a Deo conftitutum , quique virtu-

immerito quidam illos Ligurini verfus familize

te S. Crucis, feu robore per crüucem & merita

auítriaccee accommodavit :

Chrifti impetrato, hoftes fuos fit vi&urus. Tri-

O verefamofa domus , cui totus ab ortu

plici vero corona coronatur , ut fignificetur ,

Solis adocciduas mundus fubfternitur auras;

eum intribus orbis partibus, Afia fcilicet, Afri-

Quam, qui novit, amat ; qui non novere, ve-

ca & Europa,poteftatem exercere.Licetautem

rentur ;

Imperator dicatur, habere coronam ferream,

Cujus in auditu confufis mentibus hoftes

argenteam, aut auream, non tamen proprie eft

Tabeícunt, contraque nihil fe poffe fatentur.

ferrea, fed ferreunrtantum circulum habet. .

IV. Quzeritur 4. Cur Imperatoris duplicem

DE STATIBUS

aquilam in fuis iufignibus geftent ?

1Q

Uoeritar:.Quibus gradibus velut colum-

Keip..ationem hujus a Suetonio his ver-

nis ftatus imperii moderni fundatur ,

bis reddi: Germani Quintilium Varam cum

& quare talis diftin&io graduum fatta eít ?

legionibus romanis tribus apud Bru&eros

R. r.Fundari in fequentibus. 1. In g.Electo-

(quifunt Frifiis contermini ) delevere. Ob

ribus,quorum primus Moguntinus eft Cancel-

quam caufam confternatus Auguftus barbam

lariusGermanize ; Trevirenfis eft Cancellarius

continuos aliquot menfes mutrivit. Nihil fuit

Gallize; Colonienfis Cancellarius Italive ; Rex

illa caede cruentius. Tres enim legiones ob-

Bohemize Pincerna ; Dux Bavarize Archida-

truncate,figna & aquilze duse a Germanis ca-

pifer; Brandenburg.Camerarius ; Saxo Archi-

ptze, quas adhuc hodie poffident. Non enim

marefchallus ;Comes Palatini RheniArchithe-

biceps eft aquila , utimperitum vulgus credit,

faurarius; Dux Bruafuicenfis fupremus Ve-

fed duze fimul, quarum altera alteram abfcon-

(

xillifer imperii 2. In quatuor ducibus,videlicet

dit. Tertiam Signifer legionis tertize abftulit ,

SuevizsBruufüicenfi, otharingize,&Bavario.

paludeque demerfit, ne in manus hoftium ve-

3.In quatuor Vicariis , qui funt Dux Braban-

niret , alioqui tres aquilas haberent in infigni-

ti» ; Dux veteris Saxonie ; Dux Auftrafiz ;

bus imperii. Alii tamen a Romanis h»ec infi-

Dux Silefivs. 4. In quatuor Marchionibus-

gnia mutuata-volunt, qui aquilam tanquam

proeeminentioribus ,

feun Comitibus

limi-

Reginam, & Jovis alitem, qui romani generis

tanels, qui funt Brandenburgenfis ; Mora-

author perhibeatur , elegerunt.

L

vienfis ; Mifnenfis ; Badenfis. s. In illuftribus

V. Queritur 5. Quze conditionesrequiran-

Comitibus Provincialibus feu. Landgraviis ,

tur ad Imperatorem ?

N

qui funt Thuringize,Halffize, Alfatiae,Liechten-

Ref.Eas ex fequenti definitione Bhpeï*atoris

bergenfis. 6. In generofis Comitibus Caftrenfi-

facile colligi poffe: Imperator eft perfona habi-

bus,fiveGurggraviis, qui funt Norimbergenfis,

lis ad capeffenda imperii regimina ex illuftri

Magdeburgenfis, Strombergenfis, Reinecken-

familia germanica orta, ab Ele&toribus fecun-

fis. 7.ia Comitibus Maguificis feuliberis , qui

dumleges imperii fündamentales eleta,ut rei-

funt Schwarzenburgenfis,Clivenfis, Cilienfis ;

publicze Romano-germanicae tanquam . caput

Sabaudus. 8.In nobiliffimisBaronibus,qui fant

& adminiftrator legitimeprzefit.Ex qua defini-

Limburgenfis, Wefterburgenfis, Aldewalden-

tione colligitur, requiri ad Imperatorem, ut fit

fis, Tuflenfis. o. In ftrenuis militibus, qui funt

perfona habilis quadruplici habilitate , fcilicet

de Andloin Alfatia, inStrandith , de /"eiffen-

naturali feu fexus,ut fcil. fit fexus virilis,ut ha-

bach, & de Forrebergin Bavaria. 1o. Ininfigni-

beat auguftum corpus, zetatem, quze eft o&to-

bus civitatibus,quae funt Augufta, Moguntia ,

decim faltem annorum ; habilitate generis &

Aquifzranum, Lubeca. 1 1. In magnificis villis,

profapie , quee debet effe ex illufiri familia

quze funt Bamberga,Schletftadia, Hagenovia,

(hxc enim authoritatem & benevolentiam

Brema. 12. In famofis rufticis , qui funt Colo-

conciliat ) & quidem Germaniz, i. e. ex ger-

nia, Ratisbona,Salisburgum,Conftantia. Refp.

mano patre natus ; decetenim indigenam , &

2. Hosgradus preecife ad majeftatem quam-

patrize amantem elegi,quia exotica aromata &

dam imperii,& cujuslibet dignitatis,aut ítatus

periculofa condimenta quszerenda non funt ,

eminentiam inftitutos videri ; przeter hanc ni-

quando domeftüci & patrii fuppetunt cibi ,

hil prorfas,faltem defacto, habent emolumen-

neftom2chus a primo lac&te nutritus mor-

ti; neque etiam officii quidquam in folemui-

bum ex his contrahat: habilitate profef-

A

x

HOnis

R, P. Lohn, Bibl. Man.. d þm; s

^

69

Bibliothecee Manualis: Concionatorie

fio.is, ut fit chriftiánus & laicus , & ne

olim tantum belli ducibus datum effe,quinon

alis fit conjun&us Sacramento electionem

tantum ductum, fed etiam aufpicia habebant;

ii effe&tu excludente ; habilitate virtutum

quorum przecipua figna erant in exercitu claf-

ficum & Przetorium,id eft tabernaculum prae-

maxime juftitize, mifericordize & veritatis.

VI. Queeritur 6. Quid circa electionem Im-

toris; unde ab hoc praetorio milites, qui fem-

peratoris obfervandum ?

per circa Imperatorem erant, przetoriani dice-

Refp.Sequentia notanda effe r. Per eam, &

bantur. Quandoque vero ille tantum Impera-

non per fucceffionem Imperatores eligendos

tor vocabatur , qui hoftibus magno przelio fu-

fis , eo nomine militum acclamatione afficie-

effe, & fere etiam fic magis expedire, quia fic

magis confervatur libertas populi , quze per

batur. Poftea tamen [ulius Czefar fecit hoc

fucceífionem plurimum imminuitur. 2. Impe-

difcrimen , ut, qui ex victoria Imperator crea-

rium ha&enus Auftriacis plerumque abElecto-

tus effet , Imperatoris titulum. ante fuum no-

ribus collatum effe , tum, quia ipforum re-

men Ícriberet, caeteri poft. Czefaris nomen va-

rie deducunt A. A. alii enim a Coefii fcuto di-

gna funt veluti murus falutis comunis oppo-

fitus immanitati Turcarum ; tum quia requi-

&um,quia fcutumSyro hofti eripuerat; alii au-

ritur magna potentia, & fumptus maximi, qui

t& aCaefarie,cum qua primus ex familianatus

apud hos maxime reperiuntur; tum quia fic

fuerit ; alii ab oculis ; aliia c2efo elephanto,qui

Ele&ores gratias reddere volebant pro ante-

lingua Maurorum Caefar appellatur;alii & fere

ceíforum meritis. 3. Ad electionem fequentia

probabilius a caefo matris utero, quando naíce-

requiri. 1. Ut certo tempore Francofurtum

batur ; aut, ut alii volunt,ab hoftibus cazefis ex

Klectores conveniant, non plures , quam 200.

omine datum,nam praeter victorias civiles un-

equites , & ex his quinquaginta arinatos ha-

decies centum & nonaginta duo millia homi-

beant; ut Francofurtenfes fecuritatem & tu-

num ab eo przeliis occiía effe, teftatur Plinius.

telam per juramentum praeftent ; ut nullum

Hoc notato Refp. 1. Imperatoris titulum fere

hi alium in civitatem inter EleCtores admit-

ab Imperando datum Coefaribus , eoquod im-

tant ; ut miffa ante ele&ionem celebretur ; ut

perium ille altiffimum habeat, atque adeo per

antonomafiam lImperator vocari mereatur.

pera&ta miffa praeftent EleCtores juramentum

de dignoeligendo; utintra conclave receden-

Kefp. 2. Illos olim dictos fuiffe Caefares &

tes Regem Romanorum eligant intra triginta

Auguftos, & interdum etiam ab exercitu ele-

dies ; alioqui nihil aliud pro victuquam paiem

&os in Imperatores & Coefares quidem voca-

& aquam habituri; ut electio referatur in li-

tifunt a Julio Caefare primo imperii occupato-

teras, & figillis Ele&orum confirmetur ; tum

re , quafiadoptati in eam familiam , quze im-

L

v

Moguntinus renunciet Imperatorem , ut ei

perare confueffet. Augufti vero ab Octaviano

committatur imperium, certis tamen con-

Augufto , qui confenfu populi fa&us eft Impe-

ditionibus ; ut univerfis Electoribus ille fua

rator, unde etiam majus , amplius,fanctusque

privilegia & jura &c. confirmet.

nomen aSenatu accepit ; auguftus enim locus

VII. Quzeritur 7. Quid circa coronationem

olim fanctus eft dictus ab avium geftu, vel gu-

imperatoris obfervandum ?

ftu, vel ut alii volunt,ab au&u ; unde Octavia-

Refp. Sequentia: r. Eam vi

Aurese Bullaä

nus novo vocabulo Auguftus di&us eft , quod

Aquifgrani fieri debere. 2.Ad effentialia hujus

quafi divinitus ad hunc honorem evetctus fit ;

coronationis pertinereuncCtionem,& infignium

omnis itaque Auguftus Caefar erat,fed non vi-

( puta coronze , gladii, fceptri pomi aurei , cui

ciffim, quia Ceefar ille tantum erat , quivel ex

crux fuperimpofita , amictus, qui Norimbergze

favore & amicitia Augufti, vel rebus optime

affervatur ) traditionem ; juramenti przeftatio-

geftis ab Augufto vel exercitu obtinuit, ut in

nem duplicem, quo fcilicet promittat,& fidem

G2efaris familiam, & in confortem imperii ef-

catholicam operibus juftis fervare , regnum

fet afcitus imperii futurus fucceffor , & tum

fecundum juftitiam adminiftrare, viduarum &

demum per mortem Augufti, vel confenfum

populi in Imperatorem eligendus. Habebat fe

H

miferorum pius judex & defenfor eíffe , & Ro-

mano , aliisque Pontificibus debitum hono-

itaque Caefar olim adAuguftum perinde fere,

xem exhibere. 3.In Lombardia iterum olim

ac hodie Rex Romanorum fe ad ipfum Impe-

ratorem habet,

coronari debuiffe Moden»e Imperatorem, ut

oftendatur , illum etiam Imperatorem Lom-

V

bardize effe , cujus coronationis aliqui Henri-

DE Rä

GIBUS.

L

cum I. alii Henricum VII. authorem jfaciunt.

Useritur , unde Regum ethymologia. &

4. Romze in ecclefia S. Petri ( fi fieri poffit )

origo defumenda eft , & qui funt Re-

!

coronandum iterum effe ab ipfo Pontifice ,

ges celebriores Europ?e.

uze coronatio illi tríbuit nomen Imperatoris

Refp. 1. Reges dicia regendo,feu ut alii vo-

(

nam antea tantum ele&tus , vel Rex Roma-

lunt , a re&te agendo, ipforum enim proprium

norum vocabatur) & quidem Augufti: Ad-

eft.juftitiam adminiftrare. R. ?. Reges probabi-

miniftrationem imperii, & dominium orbis ,

liter fumpfiffe initium ante diluvium quidem a

quem in finem ftatus imperii eum comitari ,

Cain, ut teftatur Genebrardus , qui poft occi-

aut neceffariis rebus ad romanam profe&tio-

fum fratremAbelem incepit civitatem erigere,

nem infítruere debebant. 5. Coronationem

& regni fpeciem conftituere ; poft diluvium

hanc plerumque fequi fauftas acclamaátiones ,

vero primus RexBabylon. Nimrod fuit Refp.

ja&us miffilium , equitum coronationem , con-

3. modoprzecipuos Europze Reges Germaniz,

vivium , & reliquum apparatum.

Hifpanize, Gallize, Anglize , Scotioe & Hyber-

VIII. Quseritur g. Quale difcrimen eft inter

nize, Polonize, Ungarize ,* Dalmatize , Suecise,

Imperatorem , Czefarem , & Auguftum ?

Bohemiz, Danize, Norwergize, de quibus fin-

P?O refponfione nota , nomen Jmperatoris

gulis authores fufe fcurrentes videri poffunt.

. Vi

Titulus C X X 1. Respublica,.

öï

VI.

& fortitudinis, quam Uladislaus Rex in bellis

DE ELECïORIBUS

Italicis preettitit , in cujus ungue dextro nuic

L.

Useritur 1. Quze fint. privilegia Kle&o-

calix aureus eft adjectus in fignum Archipin-

rum communia 2

cernatus.Dücem Bavarize ge&ale pomumím-

Ref. Singulares iis titulos concedi, vocantur

petialeaureum ; ( unde etiam Fridericus l1. ex

enim column & latera Imperii , palmites Im-

conceffione Caroli V. illud clypeo vacuo infe-

periales,lucerna in unitate, cohumnse, quae fa«

ruit infignium loce) effe Árchidapiferum ;

crum ?edificium cucumfpe&ce prudmtm pie-

creare nobiles,comtesque,efTe defenforem des

tate fuftentent, membra corporis &c. Oberfle

kmfbilïc/zen Handwutrhs àm — Rheinfirohm ,

W?d

Fatter. und Razt/zgmez der Deut[chen Natiot; 2.

Laud Grimningen. Dücem Saxonise etfe AI chi-

Regibus zequiparari;unde Regibus : Euer Lieb;

Marfchallum Imwem,præferre gladium Impe-

Ícribunt. 3. In celebrationem curize eos eundo

ratori, effe Vicarium &c. Electoreni Branden-

vel fedendo omnibus aliis Principibus cujus-

burs;lcum effe Archicamerarium Imperii , de-

cunque ftatus przeferri; imo etiam extra talia

ferre fceptrunt Imperatoris, in folenni Curia

concilia ; unde in concilio Tridentino poft Le«

porrigere agdáam manibus Imperatoris ;

Comie-

gatos Pontificis primum locum obtinuerunt.

tem Palatitum Rheni effe Archühmaurarlum ;

4. Eos poffe aurifodinas & aliorum metallo-

& pecunàs fpargere in populum ; Ducem

rum fcrutari & xetinere , monetam cudere;

Brunfuicenfem effe Ar chlvemlhferum cujus

nonlicere eorum fubditos ad extraneum tri-

cura eft, vexillum in comitiis portare.

bunal vocari

nec ab eorum fententiis dari

III. Quzeritut 3

. Quxe fit origo EleCtorum ,

provocationem.

& quis eorum fims aut officium ?

1. Queritur 2. Quze fpecialia pr1v11eg1a ipfis

Rdp. In Chronico quodam Saxonico legi ,

conveniant 2

Carelum M. quatuor inftituiffe ab initio Ele-

. Refp. Ecclefiafticos tituloArchicancellario-

Gores,videlicet Moguntinum , Colonienfem ,

tum gaudere, nepotum nomine ab Impera-

Trf-vn'enfem, quartum vero Majorem domus ,

tore falutari, jus habere votum dandi antecon-

five Comitem facri Palatii ad Khenum ; Sed

firrmationem a Pontifice,fi delinquant gravius,

poft Ludovici IV. in quo familia Caroli M. de-

non poffe ordinariaBafi poena,ut fzeculares,af-

fiit, mortem, quatuor hos Electores convenif-

fici.In fpecie vero Monguntinum inte Ele&ores

fe , & ipfos etiam Saxones in confilium adhi.

primum effe, juxta Vulgales illos verficulos :

buiffe, ut fibi ad obtinendum imperium effent

Treviris zetate , fed rerum proprietate

adjumento,quibus Saxones refponderint , mi-

Gaudet Agrippina, fed honore Moguntia

rum fibi videri,quod ii foli eleCtionem fibi ven-

rima

dicent, eoque rem adduxiffe,ut duo Prinicipes

Effe Archicancellarium Germaniz ( unde

eSaxonibus electioni adhlbnrentur Aliitamen

apud ipfum eft archivum Imperii publicum

conftanter dicunt, Othonem IIL. circa annum

item effe Decanum EleGoralis Collegii ; unde

1005. Septem viratum inftituiffe ,

e]lnx(ï ! Xe &

ad ipfum fpe&tat EleGores convocare mfigma

Pontifice Gregorio V. confirmatum effe , cam

vero ejus effe rotam, eoquod Wiligifius Otto-

ea fanctione,ut nullus,nifi Germanus, eligere ,

nis tertii Przeceptor & ArchiepifcopusMogun-

vel eligi poffet Prmceps, ele&us autem ftatim

tinus patrem habuerit Rhedarium , atque

Cæfar & Rex Romanorum diceretur, & ubia

zf

ideo rotam in cubiculo fuo pingi jufferit , ad-

Romano Pontifice corona donatus & a Dpro-

jun&ta hac infcriptione : Wiligifi ,

cogita , qui

batus effet, etiam Auguftus vocaretur.:

Quae

fis, & quis fueris. Trevirenfem vero, Archican-

quidem confitutio adeo indigne lata eft a po-

cellarium Gallize, habere votüm primum in e-

pulo romano, utin capitulo romano Otto-

lectione ïmneïatons,px veferri Colonienfi, tum

nem obfederlt & vix ope S. Henrici evaferit,

quia eft Galli:e Archicancellarius ,

quae ante

& hinc Itali Principes ab imperio avellerc fe

Italiam Imperio acceffit ,

& hoc nomine di-

coperunt, ac Pontificibus adhzerere. Modo

gnior ccepit haberi ; tum quia Trevirenfis ec-

tamen etiam Ducem Bavarive, Comitem Pa-

clefia natu major efï utpote ab ipfo S. Petro

latinum Rheni & Brunfuicenfem Eleéctoribus

fundata per S. M artialem unum ex fentuaginta

accelfiffe, atque adeo novem numerari. Refp.

dlfcmuhs Colonienfem efï'eArchlcancellamum

2. Caufam inftitutionis hujus fuiffe bonuin

ltahæ,ch iRomanorum imponere primo dia-

publicum ; cum enim experientia teftaretur ,

dema , quod Limnzeus ideo ei conceffum ait

tum ab 1pfisImperator1bus multa in pernlmem

quia urbs regia, & coronationi deftinata, intra

Imperii decerni , tum in fucceffionibus multa

ipfius dicecefin eft fita , confiftere ad dextrum

incofnoda, trlcasque intervenire, prudenter

Imperiilatus.Refp.2. Ele&ores feculares poffe

Septemv1ratus inftitutus eft,cujus fuffragio &

habere fuos Vicarios ; hinc Bohemi Vicarius

in ele&ione ftaretur , & cujus confilio Impe-

eft Pincerna de L1mpurg ; Palatini Dapifer de

rator etiam in imperioregendo uteretur , ut

Walpurg; Saxonis Baro de Papenheim;Bran-

adeo Monarchia Occidentis temperata quz-

denburgiciComes de Hochenzollern. In fpecie

dam Ariftocratia fit.

Certe utilitas inftitu-

Vero inter Ele&oxes feeculares Bohemiz Re-

tionis hujus vel ex Germania ipfa toties va-

gem eíle primum ob regiz» dignitatis fafti-

ftata , totiesque reftituta fatis patet , ut me-

gium , effe pincernam Imperatoris, in procef-

rito quidam dixerint : Klectoratum hunc

fionibus imediate fequi Regem, porrigere Im-

Germanive pro muro effe. Refp. 3. Horum

peratori vinum aqua mixtum,pro infigniis

Principum sequalitatem Arithmeticam effe ;

olim aquilam nigro in campo rubro, nunc leo-

hoc folum habet Moguntinus ,

ut ipfe c2e-

nem fulvum cauda bifurcata in altum ereéctain

teros convocet , rogetque fententlas

ipfe a

gampo candido habere, in memoriam virtutis

Saxone xogetur.

Refp. 4. Colonienfem

3

Ita-

62

Billiothecm . Manuualis/ Concionatorim

Ttalize, Trevirenfem Galliz cancenarium voca-

interpretantur. Hodie precipui Marchiones

imperii funt Brandenburgenfis, Viftnenfis, Ba-

ri,non quod defacto jamillamCancellariam ad-

miniftrent,fed quod titulumOfficii olim habiti,

denfis,& Moravize. Refp. 4. Comites l'alatinos

& nunc poft Italiam & Galliam ab imperio a-

juxta aliquorum fententiam dici ab aula , eo

vulfam retineant. R. 5. Ex omnibus ordinibus

quod judices fint in aula , adeoque dicantur

affumptos effeElettores,videlicet exMettropo-

lichter des Kaifer-oder. kemniglichen Hofr , unde

litanis, quales funt tres facri Eletores ; Regi-

forte etiam germanicum nomen JPfalegraf

bus,qui eft Bohemus ; Ducibus,qui eft Saxo &

fluxit ; nam P/altz apud aliquos idem ac pa-

DuxBavarize & Brunfuicenfis ; Comitibus,qui

latium fignificat. Porro Comites Palatini in

eft Palatinus, & unus exMarchionibus, qui eft

imperio clari hodie funt : iZleCtorBavarus,Di-

Brandéburgenfis. R. 6. Ecclefiafticos Ele&ori-

pontinus, & Birckenfeldenfis, nam reliqui ex-

bus politicis adjunctos effe,uttanto felicius ad-

tin&i funt. Refp. 5. Landgravios effe regionum

miniftraretur imperium , fi ex dignitate toga-

Comites, feu judices, unde ab aliquibus judi-

ta & armata Senatus

fecretus conftitueretur.

ces Mediterranei appellantur ; horum inimpe-

:V 1.

rio quatuor potiífimum numerantur , videlicet

DE DUCIBUS

Landgravius Thuringie ( qui titulus hodie

1. Usritur r. Unde duces fuam fumant

coimunis eft omnibus Saxonize Ducibus ) Haf-

ethymologiam ; item quot fint genera

fize, Alfatize, Leuchtenbergenfis, quos certum

ducum, & qui potiores ? Refp. 1.Ducem a du-

eft Principum honore cenferi. Refp. 6. Burg-

cendo di&um , quod olim folis militize duci-

gravios, a Caftello limitaneo, Burg, dici, atque

bus tribuebatur,qui, quia exercitum ducebant,

idem effe,ac arcis praefidiis Praefectos,quorum

dicebantur etiam a Germanis Hertzog, id eft,

praecipui in imperio nunc funt Niernbergenfis

der das Heer nach fich zoge, quia tamen etiam

(qui titulus pertinet ad IZle&Gores & Marchio-

fub nomine AHeer communitas quandoque ho-

nes Brandenburgenfes nomine tantum ; nam

minum fignificatur , ideo ducis nomen trans-

Fridericus Burggravius Norimbergenfis. Ca-

latum eftad Principes certisrepionibus impe-

ftrum fuum Norimberg»e, quando a Sigismun-

rantes ; unde dux in genere loquendo is folus

do Imperatore Marchio Brandenburgenfis

dicendus eft, qui de ducatu'a Principe fummo

creatus eft,civibus yendidit,qui ftatim illud . di-

eft inveftitus, id eft,cui Princeps regionem ali-

ruerunt , & in illius locum domum frumenta-

quain, qu»e ducatus nomen , .& characterem

riam exftruxerunt ) Magdeburgenfis , Strom-

habet impreffum , conceífit in perpetuum.

burgenfis, Reinneccenfis. Refp. 7. Inter fimpli-

Refp. 2. Ducum tria eífe genera. Primum eft

ces Comites alios effe imediate fub imperio &

eorum, qui fimpliciter duces vocantur , & ho-

Cafare , nempe die Reichrgrafen ; alios fub

rum potiores funt Dux Saxonize, Brunfuiceri-

imperio quidem iriediate effe, fed tamen Co-

fis, Luneburgenfis , Pomeranixe, Mechelburgi-

mitatum ab aliquo inferiore Principe in feu-

cus,Bavaricus,Wirtenbergicus, L auenburgen-

dum tenere,utComites Schwartzenburgenfes,

fis,Sabaudize,Lotharingius, Holfatize, Mantua-

Valdeccii,de Riedberg &c. ex prioribus aliqui

nus,Mediolanenfis, Megapolitanus, Burgundi-

funt gefürflete Grafen , ut Habspurgenfes , Ti-

cus, uliacenfis, Bergenfis,Clivenfis, Meranize,

rolenfes , Henebergenfes , Arimbergenfes ,

Tyrolis, Suevize. Secundum eft Archiducum,

Mompelgardenfes &c.

quem titulum , Limnzeus ait , in folo imperio

receptum effe,, Auftriaczeque tantum familize

. HI. Queritur 3. Unde Barones in commu-

datum, quod aliqui Friderico lil. alii autem

ni fuam ethymologiam fumant ?

Maximiliano adfcribunt. Tertium eft magno-

Refp. 1. Baronem generaliffime acceptum

rum ducum , quorum duo tantum funt , Ícili-

fignificare pernobilem virum ,

& quidem

cet Dux Hetrurize,& Dux Mofcovize, quze epi-

quandoque generaliter, quomodo omnes Pri-

theta haud. dubie ad ipforum eminentiam fu-

matesProvincize Barones appellantur ; quan-

pra alios duces oftendendam, atque ad ampli-

doque fpecialiter, quomodoBarones vocantur

tudinem majeftatis ipfis prope regibus parem

illi Nobiles, qui deBaronatu inveftiti funt, vel

indicandam datum eft , de quorum origine ,

qui etiam fine territorio Baronis titulum &

fucceffione , & przerogativis fufe iterum fcri-

privilegia acceperunt. Refp. 2. Kthymologiam

bentes authores videri poffunt.

nominis incertam effe, alii enim «zo v« Bewrs-

II. Quzeritur 2. Unde Comites nomenclatu-

7s , hoc eft, a gravitate, quze ipfos decet, de-

ram fuam acciplant, & quotuplices fint ?

rivant ; alii a &aeo, hoc eftmole corporis , qua

Refp. 1. Comites latine a comitando dié&tos

czeteros fuperare debeant; alii abHebraeo Bar,

effe,germanice vero a judicando; nam Graf a-

quod filium fignificat; cum enim ab initioRe-

ges multos haberent filios, nec poffent omni-

pudBelgas judicem fignificat. Hodie vero Co-

mes,tefteHymn»o,ille dicitur, qui de comita-

bus regnum dare, donabant eis ampla Caftella

tu a Principe inveftitus,aut alio jufto titulo di-

cum jurisdictione & imperio , & fic Barones ,

gnitatem Comitis, etiam fine terra vel feudo ,

. e.filios aliis celfiores vocabant; alii ab alia ra-

na&us eft. Refp. 2.Comitum varia effe genera;

dice Hebrza. Para ,

ut germanica voce

nam alii funtfimplices, alii Marchiones , alii

Bar, qux idem fignificant, ac liberum ef-

Landgravii, alii Palatini, alii Burggravii. Refp.

fe, unde forte etiam germanice vocantur

3. Marchiones originaria fignificatione idem

Freyherrn , quod olim a tributis & legibus

foluti & liberi fuerint; alii ab Hebraico Ba-

effe, ac Comites limitibus regionis cujuspiam

rzefeCtos, ZMMarck enim idem eft Germanis ac

ra, quo idem fignificat , ac elegit, crea-

vit, ut adeo Baro idem fit , ac electus , crea-

imes ; alii a Marcomiro Francorum duce; alii

a Marcomannis equitatu potentibus populis

tus ; alii a /reyen, ut Barones dicantur , quafi

derivant, unde Marchiones equitum magiüros

Fraionzs,hoc eftliberi & exempti ; alii aliter de-

rivant

Titulus C X X 1V..— Resyublica.

63

fivant. Refp. 3. Aliquos Barones dici femper

alterum eorum , qui contra patrize hoftes cer:

frey , quales funt primarii Barones, alios infi-

tarent,qui Equites,i. e.Aitter vocabantur;unde

mos, medios,qui przecipuis Baronibus fubfunt,

forte etiamnum hodie nobilitas Sueviv , &

& Barones,qui liberiLandfaffii vocantur.Refp.

al* , vocantur die Ritter[chaft ; atque hzec

4. Barones,llluftres,ac generofos appellari, ad

nobilitas jam olim. erat fülcrum regnofum ,

fignificandum , quod ipfi fattis , virtutibusque

uti maxime Gallia & Perfia fenferunt, nam

egregiis nomen, familiamque fuam illuftrare ,

Gallia jam prope in regum Anglicorum pote-

& generofitatem animi ita probare debeant,ut

ftatem redacta, ope & auxilio nobilitatis vindi-

non fruftra aliis nobilibus przelati videantur.

cata, & liberata eft ; fic Perfia, modoa Tarta-

IV. Quiritur 4. Unde Nobiles fuam origi-

ris, modo a Saracenis agitata virtute nobilita-

)

nem, & appellationem habeant ?

tis confervata eft; imo & Hifpania nobilitatis

Refp. r. Nobilis nomen varie a variis deri-

ope fervitutem Maurorum exculfit. Refp. 5.

vari ; nam aliqui volunt , nobilis idem fignifi-

Nobiles re&e ab aliquibus dividi in titulares ,

care, ac non bilis, eoquod illis maxime conve-

id eft, eos , qui fpecialem nobilitatis titulum

niat humanitas & manfuetudo ; aliis placet ,

habent, ut Imperator, Rex, Dux, Marchio, Co-

quod nobilis fit di&us non vilis; aliis idem eft,

mes, Baro, DoCtor &c. & non titulares , qui

Nobilis , ac nobislis; quoniam Nobilibus in-

fimplex nobilitatis nomen habent.

nata fit fuperbia , & quse hanc plerumque co-

V. Quseritur 5. Àn & quomodo differant

mitatur, contentio , aut forte quoniam iis ut-

equites a Nobilibus &c.

& quid Xaliud de Equi-

N

pote magis virtute confpicuis perpetua lis fit

tibus notandum.

cum vitiis, unde forte proverbio locus factus ,

Refp. 1. Equites generaliter vocari omnes

quo dicitur : Starkmüthig , fromm feyn , weif

Nobiles , maxime laicos : ratio eft , qui ante

und mild , geheret inder ddele Schild ; alii re&tius

200.circiter annos foli fere Nobiles, & quidem

nobilem a nofcendo, ut ftabilem a ftando, di-

equeftri agmine militarunt.Specialiter vero lo-

&um volunt, qui enim ob virtutem fuam, vel

quendo de Equite,gradus hic major eft gradu

facta illuftria famam fibl & eminentiam fupra

Nobilis fimpliciter dicti, majoraque habet pri-

vilegia. Licet autem aliqui putentEquites ger-

alios comparavit , merito nobilis dici poteft ,

unde quoque hzec vox etiam in malum ufur-

manice Aitter vocari , eoquod nobili equiti

patur,ut nobilis latro,fcurra, i. e. famofus dica-

femper duo comites fint adjuncti , ut adeo

tur, ficut Cannas clade romana nobiles dici-

idem fit , ac dritter ; alii a voce graeca. evrse

mus. Germanuica vox Édelmann probabiliter

quod fervatorem fignificat,derivent, re&tius ta-

compofita eft ex voce Zdeler & IMann , ita ut

men ab equitando defumpta diciturjita tamen,

idem fit, Edelmann ac Adlers- Mann,quia debent

uta coinuni equite , qui Aeuter vocatur , per

romanam Aquilam virtute fua acfortitudine

mutatam primoe fyllabze vocalem diftinguan-.

defendere. Refp. 2.Duplicem effe nobilitatem ;

tur.Refp. ». Equites a Nobilibusinfequentibus

ethicam feu internam , & politicam feu exter-

fere differre. r. Quod eques non nafcatur talis,

nam,illa provenit,confiftit in fola virtute, unde

fed ab alio fiat ; unde & ipfi Reges & Impera-

S.S. P.P. fzepe dixerunt r. fola nobilitas eft ,

tores patiuntur fe ab alio Equites creari. 3.

clarum effe virtutibus ; nam fine hac vaniffima,

Quod ex ignobili aliquis nobilis fieri poffit ,

imo nulla fanguinis eft nobilitas,juxta illud :

non autem ex ignobili Eques,nam Eques fem-

Si Pater eft Adam cun&ctorum,mater & Eva,

per gradum nobilitatis fupponit. 3. Quod pri-

. Omnes nonne fumus nobilitate pares ?

vilegiis & dignitate differant equites a Nobi-

libis, quia Equites habent omnia Nobilium

if/ann Adam later wird genannt ,

Ünd Éva Muiter 1

bekannt , .

privilegia, at nobiles .non seque privilegia

Equitibus conceffa participant. Hinc & orna-

Ws [uchen wir. das G[chlecht: fo weit ?

menta Equorum fpecialia habent. 4. " Quod

Wir find all gleiche Edelleut.

Equites veri fint milites, non item promifcue

Non tamen illam ut caufam efficientem habet,

Nobiles etiam milites vocari poíffint , & fint.

fed ut conditionem tantum , quia non virtus,

Refp. 3. Equitum varia effe genera,nam aliqui

fed benignaPrincipis voluntas,& legis,confue-

fimplex Equitum nomen & conditionem ha«

tudinisque efficacia politice nobilitat. Refp. 3.

bent,alii Equitis nomen cüm adjuncto tenent,

Nobilitatem in genere probabiliter dici juris

quales v. g. funtEquites aurei velleris, Equites

Gentium,nam omnes fere gentes habent fuos

S. Georgii, Equites Malthefii, feu S. Joannis ,

nobiles, ita ut ne novus quidem orbis iis defti-

EquitesOrdinis Teutonici &c. Refp. 4.Equites

in imperio afolo imperatore fieri , in aliis ve-

tuatur;certas tamen fpecies nobilitatis per ad-

ditionem juris civilis coepiffe. Refp. 4. Nobili-

ro regnis ab eo, qui regni caput eft.

tatem probabiliter fic originem fuam fumpfif-

VI. Quzeritur 6. Unde Equites aurei vel

leriäh

fe. Videbant majoris noftri , falutem patrize

originem fuam fumant , & quod eorum fit of-

x

duobus potiffimum mediis confervari incolu-

ficium , aut privilegia ?

,mem,fcilicet cultu divino, & fortitudine mili-

Refp. 1. Juxta communem opinionem , in-

tari ; hinc quia utrumque officium hoc ardu-

ftitutorem hujus Ordinis effe Philippum bo-

um nimis erat, praemio praeftantiffimo , fcili-

num Burgundie Ducem, Caroli Audacis

cet honoris & dignitatis eminentia animos

patrem , qui ipfo die nuptiarum cum Ifabel-

fuorum clientum excitandos putabant ; Fran-

la Regina Portugallie habitarum anno 1439.

«JS

ci jam olim duo ftatuerunt Nobilium genera.

eum inftituit : Cur autem vellus aureum

Primum eorum , qui facris proeffent, quos

elegerit, varie rationes afferuntur ab au-

Druides, i. e. Dominos vocabant;quibus hodie

thoribus. ,

aliqui putant ad imitationem

refpondent Canonici , und die geadlete Stifter ;

Gedeonis id fa&um ; ali arbitrantur ,

Phi-

64

/Bibli/othecæ AMánualts Concionatoriæ.

Philippum hoc vellere voluiffe filgniücare, foe-

qu:erens,xclamavit : difpereat, qui male omi-

cunditatem foli fui effe aureum vellus,alterum

patur: fimulque adjecit, tempus propediem

illud Jafonis longo poít fe intervallo relin-

adfuturum,quo contra,qui nunc rififfent ad fa-

quens;alii denique certum putant, ab aureo]a-

Ícize afpe&tum,eandem fumma veneratione el-

fent fufcepturi.Paulo itaque poft, videlicet an-

fonis Argonautz vellere hunc Ordinem nun-

cupatum, eoque fine inftitutum , ut primario

no 1551. hunc Ordinem coepit, qui brevi in

-quidem ipfum Ducatu

m Burgunticum , vel

fplendidiffimum evafit, & Reges aliquot, fum-

Praefidem Ordinis ; dein

de vero etiam czetera . mosque Principes numeravit.Admittit autem

membra ejusdemOrdinis protegant,atque de-

hic Ordo 40o. Equites,qui pallio utuntur coeru-

fendant. Non defunt tamen, qui putent, hunc

leo, & fafcia fibulata cruri applicata cum hac

infcriptione : , Difpereat , qui male ominatur.

Ordinem a Joanne Nivernenfi Duce Burgun-

dize inftitutum effe, aureique vellerisOrdinem

Catena przeterea aurea utuntur , cujus extre-

inftituiffe in memoriam captivitatis fuze,quam

mitas effigiem S. Georgii habet, quem pro pa-

trono elegerunt, & in ejus honorem 20. April.

apud Turcam in iis ipfis locis , ubi Jafon au-

Vindeforii folemnem -peragunt feftivitatem,

reum vellus abftuliffe dicitur, fubierat. Hodie

tamen hujus Ordinis Praefides foli funt Reges

qu:e folemnitas,uti & plerzeque hujus Ordinis

leges & confuetudines, magnam cum Ordine

Hifpaniv , eoquod Carolo Burgundize Duce

demortuo,Maximilianus, aq

uo Hifpanize Re-

equitum aurei velleris affinitatem habent. .

ges originem fumunt,Burgundize Dux factus,

VIIL Quaeritur 3. Und Eequites S. Joannis,

feu nunc Melitenfes, originem fuam traxerint,

atque adeoEques & defenfor hujusOrdinis fo-

& quis eorum finis ?

3emniter creatus fit Brugis. Refp. 3. Pro fignis

huncOrdinem habere catenam auream,ad cu-

R. Hanc effeOrd

inis hujus originem. Poft-

quannanno 1012. Turcze Paleftinam. occupat-

qus extremum agnusjungitur auratus,cui addi-

fent, templum S. Sepulchri inta&um relique-

tur : Pretium non vile laborum. Feftiva verolux

ordini huic diesS.Andrez facer olim erat,nunc

runt,unde mercatores Malphitani induxerunt

ab authore mutata eft in diem fecundamMaji

Abbatem & Monachos,qui paulatim exftruxe-

runt Hofpitale pro peregrinis, & oratorium in

numerus ejusab initio 4d25. poftea ad 31.tan-

dem a Carolo V. ad 30. perfonas extenfus eft.

honorem S. Joann. Baptiftze, unde Johannitae

Refp. 4. Conditiones adEquitem talem requiri

di&i : Hos Gothefridus & Balduinus magnis

proventibus , recuperata Hierofolyma , dita-

fequentes. 1. Ut fit de praenobili familia & fa-

&tis gloriofus. 2.Ut nulli alteri EquitumOrdini

runt, eorumque fidei civitates, & caftella con-

fefe abdicat. 3. Ut certis diebus catenam, vel-

tra infideles defendenda comiferunt.Anno ve-

ro 1308.cum hoftibus armata manu Rhodum,

lus vero aureum quotidiefilo ferico appenfum

portet. 4. Ut juret , fe, & ipfum Przefidem &

&alias quinque adjacentes Infulas eripuiffent,

czetera Ordinis membra, pro vitibus defenfu-

ab hac vi&oriaEquites Rhodii funt dicti; quo-

niam vero anno 1523. a Turca ejecti tandem

rum,obedientem futurum,fi moneatur,vel pu-

niatur,przefentem futurum,die congregationis

funt,& in Italiam fecedentes propriis fumpti-

indi&o, vel certe Legatum miffurum. Inftitui-

bus usque ad annum 1529. vixerunt,tandem a

tur autem hic conventus tertio quovis anno,

Carolo V. Imperatore Maltham dono accepe-

fecundo die Maji hoc modo, ut primo quidem

runt ( unde hodie Malthefii vel Melitenfes

die Maji conveniant in domo Praefidis , eum-

Equites dicuntur ) cum his conditionibus, ut

contra Turcam & Piratas pugnare parati fem-

que ad vefperas deducant. Sequenti die eo-

demOrdine officio interfint divino, & aureum

per 4.naves a&tuarias haberent inftru&tas;dein-

nummum offerant , a prandio vero violaceo

de ut Regem Hifpanize , atque utriusque Sici-

veftitu induti Vigiliis pro defunctisEquitibus

lize protectorem. agnofcerent ; denique ut ei-

dem in vicem gratitudinis , fingulis annis fal-

cantari folitis interfint. Tertio die mane miffze

pro iisdem defun&is dicendze interfint. Quar-

conem mitterent. Habent hi Equites ad latus

to die quocunque veftitu cantandze de D. V.

in peGore pro infigni crucem albam ottangu-

miffze interfint. Quinto die confilium adeant,

larem , Patronum S. Joannem Baptiftam , vi-

ubi cancellarius ab initio ad virtutem eos hor-

vunt fub regula S. Auguftini, jurant pauperta-

Xetur, tum finguli fecedant, ut in ipforum

tem & caftitatem, & obftriti funt , fingulis

diebus 15o. Pater nofter dicere.

vitam inquiri poffit, & delinquentes puniri ;

denique fi opus fit,noviEquites inOrdinem re-

IX. Quzeritur g.Unde Equites Ordinis Teu-

tonici originem fumpferint ?

cipiantur. R.5.HuncOrdinem peculiares leges

& jus habere , cui in caufis Equitum horum

R. Ejus authorem germanum quemdam fa-

diiudicandis ftandum fit,neque ab eo ullatenus

tis locupletem fuiffe,qui,cum videret,Hierofo-

lymz, ubi ipfe habitabat,fat multos quotidie

appellare liceat , aut gd alium judicem ci-

Germanos appellere,qui linguze ignari a nemi-

tare.

VII. Quzritur 7. Quomodo Ordo Equitum

ne excipiebanttur hofpitio,domum fuam in ze-

S. Georgii & Perifcelidis exortus fit ?

nodochium convertit, & B.V.templum exftru-

Refp. Eum effe inftitutum ab Eduardo 1II.

xit , cujus a nomine poftea dicta eft fraternitas

Angliz Rege, hac occafione : Adelheid»e Co-

Ordinis Teutonici * Hofpitaliorum S. Marioe

mitiffae Salistercienfis ( quam fumo profeque-

Hierofolymitanze ;poft hzecOrdini Magifter le-

&us,atque characterEquitibus datus,nimirum

batur affe&u ) fafcia cruralis inter choreas in

terram deciderat, eam itaque Rex cum fuble-

ut crucem nigram geftent,pallio albo inhzeren-

vaffet propriis manibus, Nobilium corona ef-

tem. Nullus in hunc Ordinem admittitur, nifi

Germanus nobilis,qui promittere debet , fe,

fufo cachinno ridere czepitjundeRex, Comitif-

ía ingenuo rubore fuffufa, officio colorem

fi opus fuerit,contra infideles certaturum , &

vitam

Titwus CX XIV.. Respubltca,

6*5*.'

vitam etiam proReligione profufüurum ; Regu-

rentia, & inde depehdehtibus confiftunt, hinc

lam habent S. Auguftini, coelibem ducunt vi-

Nobiles prsoe plebeiis ad officia fzecularia funt

tam, promiífiores gerunt barbas, exceptis fa-

allumendi; in paritate fuffragiorum ignobili-

cerdotibus, quoad czetera fere cum ]ohannitis

bus funt praeferendi in. beneficiis ac dignitati-

conveniunt. Poft aliquot annos Xenodochium

bus ecclefiafticis; majoribus beneficiis & pra»-

hoc Ptolomaidem translatum eft, qua expu-

bendisfunt honorandi, & in obeundis legatio-

gnata a Saracenis anno 1220. bona horum E-

nibus funt preferendi ; Camerze imperali dan-

quitum pars inGermaniam reverfa contra Bo-

tur Affeffores, reverenter funt falutandi, in vo-

ruffos felicer pugnavit, & pof

EUR

uNv

annos Bo-

tando primum habent votum ; in judicio com-

ruífiam fui fecitjuris, unde magifter hujus Or-

parentes ad fedendum a judice invitantur, ad

dinis Marizeburgi in Boruffia refidebat. Tan-

judictum non verbo, fed fcripto citandi funt ,

dem ubiAlbertusMarchioBrandenburg.relicto

longior terminus ad judicia illis preefigendus

Ordine anno 1525. a Sigismundo Polonorum

eft, ad teftimonium evocatus non teneturire.

RegeDuxBorutfize creatus eft, refidentiaMer-

pedes, fed equo & vehiculo uti poteft fumpti-

getheimium translata eft.

bus producentis, fi ftat in domo , & verecun-

X. Quzeritur 1o. Quid de Nobilibus imme-

datur, quia male eft veftitus, reftituitur adver-

diatis, feu dem FreyenReichi-Zldel , oder von der

fus lapfum temporis; illi injuria fit, fi modico

freyen Ritter[chaft , notandum ?

fumptu fepeliatur ; in criminibus fatisdatione

. Refp.r.Eosratione Territoriiin tres Claffes

non onernatur,fed juramentoria abiis exigitur

dividi, fcilicet in Franconicos, Suevicos, Rhe-

cautio ; alapaNobili illata reputatur gravior of-

nanos ; quibus aliquiAlfaticos addunt.Ex qui-

fenfa, quam vulnus ; ob nobilitatem mariti ma-

bus Franconica Nobilitas fa&ta eft libera, quia,

jor dos a parentibus nuptaeconftituenda ; ali-

licet habuerit Duces proprios, eorum tamen

menta Nobili debita, ampliora, delicatioraque

jus poftea imperio accrevit, ut adeo ex media-

fuppeditanda, hinc non tenenturNobiles come-

tis facti fint immediati ; dividiturin 6.Ordines,

dere allium, cepas, panem atrum, cafeum &c. ;

videlicet in Odemealdt , Steigerwaldt , Gebürg,

imo in Hifpania cautum eft Equitibus della

Zltenmühl, Baunath, Rhon, und Iehrre. Suevica

Banda, ne tales cibos comedant ; alioquin

nobilitas eodem fere modo, poftobitum Con-

octiduo in poenam aliorum confortio carere de-

adini Ultimi Suevize Ducis, imperio fuübjecta

bent. 3. Genus eft eorum privilegiorum , quze

eft , dividiturque in 5.1oca, fcilicet in Haguu,

immunitates concernunt, nam Nobiles ratioue

Bodenfze, und.Algeu. 2. /n der Donau. 3. m Ko-

bonorum feudalium ad collectas, & munera

cher, oder Gochen. 4. /AlmScharzwald.s. Im Creyz-

publica non tenentur, funt immunes a vectiga-

ggu. Rhenana nobilitas eodem modo imperio

lis praeftatione, non quidem authoritate juris,

fubdita eft, quo füuevica, cum nullum habuerit

fed confuetudine antiqua Germanize, quze ta-

-certumDominum przeterSuevize Ducem. Refp.

men pluribus in locis fublata eft , non cogun-

2. Privilegia Nobilium immediatorum fere fe-

tur fübire tutelam pupillorum ignobilium. 4.

quentia effe , quod habent jurisdi&tionem ter-

Genus eft eorum , qus? in poenarum tempera-

xitorialem, quod habeant regalia, quod Archi-

mento confiftunt, nam Nobilis regulariter mi-

viijüs habeant, quod conventus indicere pof-

tius puniendus eft, quam ignobilis, cruciatibus

Tint fine fpeciali facultateImperatoris, quod in-

& torturis regulariter non eft fubjiciendus ,

ter perfonas egregias referantur.Specialia vero

non habens in zere, non protinus debet puniri

privilegia etiam cuique feorfim conveniunt.

in corpore ; propter debitum civile, velex cau-

V

. g. Exemptio a Telonio , ftabilitas jurium ,

fa seris alieni non debet realiter citari, vel in

& fimilia.

carcerem duci ; non conveniuntur infolidum,

XII. Quzeritur z1. Quid deNobilibus media-

ledin quantum facere poffunt ; habita ratione

tis notandum ?

nobilitatis , jus przetorium in bonis Nobilium

Refp. 1. Nobiles hos varie dividi, nam ali-

feudalibus non conftituitur, ita ut vendere co-

qui funtFeudatarii, aliiLandfaffii ; illiin feuda-

gantur caftra, &Latifundia fua ; nonfacile con-

li tantum caufa coram. Domino comparent ,

Ttringendi funt arrefto, in vinculis fubterraneis

ifietiam in aliis ; eft enim Landfaffius nihil

propter deli&a , ex quibus capi poffunt , non

aliud, quam homo jurisdictionalis, cui in om-

funtdetinendi, fed in civitatis certa domo fub

nibus mandari ac przecipi poteft ; tales funtin

militum cuftodia aíffervandi; non funt con-

Franconia, Bavaria, Auftria &c. Refp. 2. No-

demnandi ad triremes , nifi deli&tum fit tale,

bilium horum quadruplicis generis privilegia

quod nobilitatis honorem foeedaverit ; propter

ab authoribus aífignari. 1. Eft eorum,quee in

furtum, vel aliud crimen laqueo dignum non

fumptione confiftunt, nam Nobiles preefu-

funt fufpendendi, flagellis, vel fuftibus.non

muntur virtute magis exculti, quam plebei ;

funt czedendi, fi Nobilis plebejo injuriam dixe-

proefumuntur prze czeteris, memores zeternoe

rit, ad Palionodiam cogi haud debet.

falutis , item prudentiores, & exercitatiores,

XIL Quseritur. 12. quse fit diftin&tio civita-

Politici, & Rerum arcanarum imperii gnari ,

tum Germaniz ?

eo quod frequenter in curia verfentur ; Nobili-

bus generaliter magis creditur, quam ignobi-

Refp. 1. Civitatum Germanie ampliif-

libus,adeo ut eorum promiffa pro factis habe-

ium effe numerum, inter quas qusdam

antur; Nobiles praefumuntur fideliores, item

funt municipales, qua» Ííuis Dominis pa-

non proderePrincipem, non mentiri, nec fi-

rent, quales funt , quae Principum, Ducum,

dem fallere, proefumuntur effeliberales, quod.

Marchionum, .Comitum , aliorumque Proce

natura Nobilium. fit donare.

2. Genus effe

rum ditioni fünt fubje&se; quszedam Lbe-

eorum privilegiorum, qu:e in honore, & reve-

r2,quales fünt illae, quae folius Imperatoris

R. P. Lokn. Bibl, Man. Tom, 111.

jumis-

B

[4

ó

»

Bibliothecm Manualis: Conciouctorte

fumptibus , óbi

.lbu!. ii

irrant

ur negotia regni ferio

iurisdi&ioni funt fübje&to. Refp. Ex civitati-

bus liberis alias fuis uti legibus ad morem re-

expendere , contribuere imperio ex proprio

gerarlo, ad iter romanum pr

QUÁL

nadt

o adeffe, ad

rumpublicarum , cujrusmoäi funt plerceque

civitates Helveticee & Saxonicse in extremis

turcicam, expeditionem juvare contributio-

nibus, & extraordinario auxilio in belli necet-

illis partibus ad Oceanum usque ; alize funt

fitatibus fubvenire. Refp. 4. Privilegia, & ju-

imperatorie , quze fcilicet funt quoddam

patrimonium Ceefaris & imperii, itatimque

ra Ítatuum imperii fere fequentia eíle. Ma-

xima libertas, ita utjam olim Langravius Hal-

creati Imperatoris ditioni fabjectze efle cogun-

tur, quarum numerus hoc & priori $eculo non

five dixerit: Deutfchz Nation if ein frey Reich,

und bilig das freyefle auf der IZPelt, cui aF-

parum eft imminutus, dum videlicet non pau-

cze vel a Czefaribus funt oppignoratze, vel bel-

fenfus eít Màximilianus l. dicere folitus, Re-

lo a ditioneimperii alienatze , ex quarum nu-

gem Hifpanize efleRegem hominum , Britan-

mero funt praecipue Metis , Vefontio , Con-

num effe Regem diabolorum , fe vero eflelte-

ftantia, Verodonum , Tullum, Cameracum,

gem Regum. Idem cenfuit Carolus V. qui de

Bodobriga, Noviomagum, Vefalia, Dauentria,

aliis fibi fubditis regnis palam faffus eft , in il-

Suolla, Brifacum, Rheinfeldum , Mosba-

lis mancipiis & fervis, ac in Germania liberis

& Regibus ,. fe imperare. Unde etiam 5.Gre-

chium, Oppenheimium, Ingelhemium, Caefa-

rislatharia, Lauingia, Geettinga , & nonnullze

gor. Magnus alicubi adPhocam Imperatorem

Ícribit, hoc intereffe interReges gentium , &

alize. Refp. 3. Eas urbes , quae inCoefaris ad-

hucfunt poteftate, &inimperio feflionem ha-

rerumpublicarum Imperatores , quod illi fint

fervorum Domini, Cesefares liberorum.

2.

bent, vulgo in duo fÍcamna dividi; nam ex his

3o. funt Rhenanz , nempe Colonia Agrippi-

Quod votum & Seffionem habeant in Comi-

na, Aquisgranum, Argentoratum, Wormatia,

tiis, iisque tanquam principales interfint. 2.

Spira, & alize. Alize funt Suevicze, nempe Ra-

Quod Principes imperii exteris Regibus fuam

tisbona, Augufta Vindelicorum, Norimberga,

addicere poífint operam. .4. Quod non te-

Ulma, Norlinga, Eslinga, Hala Suevorum,

neanturur in locis extraimperri limites com-

& aliz;. . Refp. 4. Ex civitatibus liberis ite-

parere in judicio. 4. Quod peffint fubditis fuis

rum alias effe liberas, & imperiales, Freye

arma concedere, eos exercere, arimamenta-

Reichr-Stedte , quales funt, qux in infigniis

riam habere, munire arces , & fortalitia ex-

ftruere. 6. Quod poffint condere leges Pro-

nihilex Aquila habent, fed olim füb jugo Epi-

Ícoporum, vel aliorum fuerunt , potftea liberze

vinciales,certa conftituere pondera, menfuras,

ulnas. 7. Quod poflint famze reftituere, Gym-

fa&se funt. Alize fpecialiter imperiales , quae

nafia inftituere. 8. Quod approbare queant

vel integramAquilam, vel partem illius, h;t-

Collegia Artificum , atque eorum Statua for-

bent.

mare, ac reformare. 9. Quod ipforum fit

Ifl. Quaeritur r3. Qui fint ft

atus imperii,

nundinas /garticulares inftituere.

& quaze eorum onera ?

Refp. 1. Illos omnes imperi fubditos fta-

XIV. Ha&enus fere de ortu reipublicze

tum imperii appellari, qui Coefaris & commu-

acum; fed quia parum plerumque prodeft

ni confenfu Procerum imperii.in album feu

erectio cujusdam ?edificii, nifi etiam conferva-

matriculam imperii, qua ftatus czeteri defcri-

tio accedat, ideo paucse etiam doctrine de

pti funt, recepti deprehenduntur.

eadem republica confervanda adjiciende vi-

dentur, paucee, inquam, quia fufior hac de

Eft autem Matricula nihil aliud , quam ca-

materia differtatio paffim in libris politicis re-

talogus, in quem ftatuum imperii nomina fo-

peritur.

Quia vero duplicis plerumque ge-

lemniter relata funt, & in quo, quantum cui-

neris perfonx: ad gubernandam & confervan-

dam rempublicam adhibentur , llluftres ge-

que horum in neceffitatibus contribuere con-

veniens fit, expreffum legitur: tandem Comi-

nere &Litterari, ideo de utrisque breviter,

tes, & Barones, & liberze civitates. Refp. 2.

quantum ad propofitum difcurrendi finem

———

Onera eorum potiffimum fequentia effe, quod

conducibile vidébitur, breviter hoc loco

agetur,

cogantur comparere in Comitiis propriis

V

A

PARS If.

Í.

$

DE REPUBLICA. CONSERVANDA.

commoda.

Robl. r. An expediat magis Rempübl.

1. Eft jucunda cohabitatio ; ut

I.P

inflitutam effe, quam quemlibet ho-

enim. nullius boni. fine focio jucunda eft

minem feorfim proprio arbitrio vivere ?

poffeffio, juxta commune Ethicorum ada-

oquiis ,

Refponf Affirmative, idque ob quiuque

gium, ita ex mutua cohabitgtione, coll

conve-

Titulus. CX XIV. | Respublica

6

I?

6

conventibus maxima exurgat jucunditas, ne-

ris ea, cuftodiet & Dominus pa&um tibi,

ceffe eft

2. Eft , mutua obfequia in vita ne-

& mnenoordlam quam jllïaVlt Pambus

ceffaria ; hinc enim dona , mutuatio , emtio

tüis.

miferatio, protectio , favor , cuftodia &c. ori-

untur , fine quibus non pofi"et homo quivis

lV. Probl 4. An magis e*(pedïat rempu-

commode vitam tranfigere.

3. Eft mutuum

blicain per unum, quam per plures, regi? ize-

auxilium contra hoPces f1 enim quilibet feor-

fpondetur affi rmative idque r. colligitur ex

fim viveret ,

non poüot fe fatis aut contra ho-

teftimonio Dei ,

qui fuper [fraelem conftituit

mines, aut contra beitiarum ferociam defen-

unum fuoremdm Principem, Moyfen fcilicet,

dere.

4. Eft neceífitas contrattuum aut com-

& elt hunc femper unum, five dum judices ,

mutationum, quze eft de Jure Gentium, cum

five dum Reges Ifraeli dabat.

2. Quia magis

pauciffimi reperiantur ,

qui omnia neceflaria

conducit ad pacem fervandam ; nam fi plures

vite habeant, nifi per commutationes tri-

regnent, non poterit effe pax , nifi in unam

buant alteri, quod habent, & tecipiant vicif-

conveniant fententiam, & quafi fiaut sequiva-

fim, quod non habent.

8 Eft celebritas con-

lenter unus Princeps, ergo multo magis fi rea-

n 1b101um

nam homines fimul viventes in-

liter fitunus Princeps ,

eadem pax lpe&anda

digent bona & firma amicitia, hzec autem

enr.

certe fi duo foles efï'ent periculum effet,

Vel maxime firmatur per connuLla ut ex-

ne mcendlo omnia perdantur, &, ut Tacitus

perientia docet.

ait, arduum eít, eodem loco&ootmtmm &

concordiam effe.

Hinc,

eodem teiïe

feepe

IL. Probl. 2. An vera respublica repe-

difcordantis patrive non ahud fuit rem edlum

riatur extra chriftianam? Refpondetur nega-

quam fi ab uno regeretur.

3. Quia virtus in

tive, quia vera respublica definitur commu-

uno unita fortior eít plerumque , quia zequali-

nitas hommum fimul, & in eodem loco habi-

hinc jam olim Plato dicebat:

ter appiicatur ;

tantium , propter bene & virtuofe vivcre , &

Rex Deus quispiam humau iseft, quia fcili-

propter perfe&tam fufficientiam corporalis. vi-

cet ad Dei imitationem folus omnia potenter

1e0'1t

tzxhnmane (ideo eniminftituta eft, ut facilius

4. Quod in. omuibus fere rebus appa-

per mutuum auxilium fupremam felicitatem ,

reathu us regiminis fpecies, in corpore huma-

qua fine virtuofa vita obtineri non poteft,

no, in eiemenm in brutis ,

in ccelis &c. imo

confequantur) talis autem respublica. nuili-

& olim inter *)fos hommes

Hinc Cicero te-

bi, quamapud Chriftianos, 1eoer1tur cum hi

ftatür,

omnes antiquas gentes Regibus pri-

folum habeant veram cogmtlonem öc cultum

mum paruiffe; idque in terris nomen impe-

tam intrinfecum quam extrinfecum veri Dei,

rii primum fuit, fi Sauluftio credimus. Neque

ex cujus defectu nulla apud Ethnicos aut Hze-

obítat, quod plures Principes, tanquam plu-

retlcos vera virtus, fed fpecies tantum virtutis

res oculi, plus videant, minus recedant ab in-

habetur.

tentione boni communis, (cum etiam ipfo-

Ill. Probl. 3. An respublica fufficienter

rum bonum proprium fit bonum commme)

conftituatur per quatuor bas partes: Princi-

& tandem non tam facile pervertantur ; Nam

pem feu Rectorem, Judicium five Præto*d um,

Refp. plurium oculorum loco Prmolpl bonos

Confilium , Populum? Refpondetur affirma-

Confiliarios & Miniftros effe, qui etiam fuis

tive.

Nam respubhca regenda eft bonis &

confiliis & admonitionibus famh cavebunt, ne

jufüs Iegmus ftatutis, & decretis ; ad hoc re-

Rex afuo fine defle&at, & commune bonum

quiritur.

Conühum ut f01hcet exiftant

particulari poftponat

aliqui, qui prvdenüa & famenüa & longa ex-

perientia, acvitze probltate Íciant matura in-

V. Probl. 5. An magis expediat, Regentem

qultione & confulatione invenire ,

quae per

per electionem, quam per fuccel lionem- & hze-

modum legis aut decreti Pca,tuenda fant, ac

reditatem, creari. Refpondetur, priorem qui-

populo proponenda 2. Requiritur Prmoeps

dem modu:n magis aliquibus probari. 1. Quia,

feu Rector, qui per potenuam & authoritatem

ut re&e notat Plinius , imperaturus omnibus

manuteneat legem,

ejusque obfervationem

ehg1 debet ex omnibus, ut norit miferias füb-

urgeat, uti in antiquo teftamento maxime fe-

jectorum, & compati fciat.

2. Quod plerum-

cerunt Moyfes , Phinees, Jofue, Gedeon, Sa-

que optimum quemque electio invenit , Taci-

muel, Jofaphat, Ezechias, Mathatias, Judas &

£o tefte; nam nafci & generari a Regenübus

Frater ejus. 3. Requiritur judicium, per quod

f01tu1tum nec ultra æfh*natur cooptandi ju-

fecundum difpofitionem legum caufze civium

dicium integrum, &, fi eligere Vehs confenfu

tractentur,

& terminentur ,

ficut Jofaphat

monftratur. Certo primigenitos non femper

lib. 3. Reg. Judices conftituit in cunctis civi-

effe meliores pofterioribus filiis, abunde patet

tatibus Juda, & preecepit eis dicens :

Videte ,

in Efau, Ammon, & aliis. 3. Quia minus fer-

vilis efthic modus nam, utiterum bene Ta-

quid faciatis ; non enim hominis exercetis ju-

dicium, fed Dei (fcilicetLegislatoris univerfi)

citus advertit, loco libertatis erit, fi eligiinci-

4. Requiritur populus ,,qui acceptet, & ob-

p1mus 4. Quia experientia docet , nulla pro-

fervet leges, aut ea, quze per judices funt de-

pe meliora & feliciora effe regimina , quam

terminata ; cui dlCltUï a Dommo

quod olim

apud Ecclefiafticos & Religiofos ; hic autem

Iraelitis per Moyfen dixit, fi poftquam au-

per electionem caput præfmltur

imo & in

dieris hzec judicia, & c! 1dod1ens

& fece-

profanis non defuünt exempla, quae ean-

R. P. Lofmn. szl IMan. Tom Ill

dem fententiam non parum confirment uti

d

vxdere

68

Bibliothece AMunualis Concionatoria

videre eftin republica Veneta , &imperiali- 3. Quia antiqüis mediis majorem fibi Princeps

bus civitatibus Germaniz. Aliis tamen po-

reverentiam & authoritatem conciliat apud

Íterior modus magis arridet.

I. Quia mi-

fubditos; 2equum enim eft, ut fubjectus po-

nori difcrimine , ut vultTacitus, fumitur Re-

pulus illum revereatur, quia majorum veftigiis

gens, quam quszritur, alioqui enim facile

tam reverenter infiftit.

infolefcit, ut pauper ex paupere divesfactus.

2. Quia pacatior hic modus , cum magnis &

VIII. Probl. 8. An reipublicze fortior mu-

novis conatibus opportuni fint tranfitus re-

rusfit religio, quam qui ex lateribus & faxis

rum,

tefte Tacito.

Et facile lites in ele-

funt extructi? Pro refponfione nota, veram

&ione oriantur, quando in diverfa ftudia eli-

religionem duabus partibus conítare , recto

gentium mentes rapiuntur. 3. Quia fecurior,

Ícilicet fenfu de Deo , & re&o cultu in Deum;

nam, utidemTacitus prudenter dixit, pravze

Pietatis eft

nam de Deo optime exiftimare.

aliorum fpes cohibentur, fi fucceffor non in

exordium, tefte fan&to Auguftino.

E con-

incertofit; fed &ipfe Regens per hanc viam

trario vero, ut Silius canit, primz fcele-

fecurior eft, quia liberis fuis velut pluribusmu-

rum caufz mortalibus segris naturam nefci-

nimentis infiftit; Oraculum enim efít, non

re Deum. -Porro cultas Dei nihil aliud. eft,

quam cogniti Numinis veneratio , certis legi-

claifes, neque legiones perinde firma effe im-

perii munimenta, quam numerum filiorum. 4.

bus ceremoniisque definita; dividiturin in-

ternum & externum.

Quia diuturnius conftituit imperium, quia fic

Ille eft, quiin animo

Regens non fibi tantum, fed poftcris etiam re-

& ex animo Deo vero preces concipit, lau-

gnum ftabiliet , & augebit, cum de ele&o ti-

des, grates: Ifte, qui hzec eadem per ritus

mendum fit , ne cum Ezechia de pofteritatis

& geftus expromit.

Caeterum optimus ani-

fpe dejectio dicat : Bonus fermoDomini, quem

mus, tefte Seneca , pulcherrimus Dei cultus

eft. Et Lac&tantius, Chriftianorum, aitomnis

locutus eft (mortem mihi minitando) fit tan-

tum pax & veritas in diebus meis. 5. Quia ipfe

religio eft, fine fcelere , & fine macula vivere.

Deus hunc modum praetuliffe videtur , uti in

Hoc notato Refp. Religionem fortiffimum

continua prope fucceffione Regum 1frael pa-

effe reipubl. murum, Probatur primo , te-

tet. 6. Quia libertas magis retinetur , cum

ftimonio omnium nationum, quze femper pro

eligzendi per eligentium favorem m

ac

o

Es

:u

s devin-

potifimo medio confervandi rempubl ha-

&i videantur. Mihi utraque fententia proba-

buerunt religionem. Hinc Plutarchus ait :

bilis videtur, prior tamen fere magis placeret,

Facilius urbem fine folo condi puto, quam

maxime fi imperium non fit pure monarchi-

opinione de diis penitus fublata civitatem

cum, fed ex Ariftrocratico mixtum ; fic enim

coire autconftare. CertePeruaniReges, Iu-

incommoda , quz ex electione timentur, fatis

g? vocati, quando Regionem aliquam armis

cavebuntur, uti patet in Ecclefiaftico Regi-

fubegerunt, mox primam partem vectigalium

mine.

x

cultui deorum dedicabant.

5. Ex Politico-

rum teftimonio; certe Machiavellus vult, Nu-

VI. Probl 6. An in fucceffione expediat

mam plus de reipublica Romana meruiffe ,

Majoratuspotius, quam parentum, aut ami-

religionem fundando, quam Romulum , mu-

corum voluntas determinans ? Refpondetur

roserigendo. Hincilla Machiavelli mala prin-

H

affirmative,, quia fi bona vequaliter dividan-

cipia: Principi ante omnia optandum eft,

tur, Ícindentur regna, ut patet in impe-

ut pius videatur , etfi non fit. Princeps, fi

rio Occidentali inter filios Caroli Magni, &

uid in religione falfi eft, id confirmare

poítea Lotharii divifo; fi vero minor prze-

debet, dum id ferend»e religioni profit. Sed

feratur majori, facile graviffima odia & in-

& Athei, tefte Dodino , nihil majoris mo-

vidia exurgent, cum quibus pax confiftere

menti efle ad reipubl. confervationem, quam

non potelft.

Deinde quia primogeniti fünt

religionem , putant. Unde merito Papinia-

Patribus magis dile&i, utpote primi fru-

nus: Summa ratio eft, quze pro religione

&us, & ob ipfam etiam zetatem honorabi-

facit.

3. Philofophorum teftimonio. Arifto-

liores, ergo hos decet praeferri.

Tandem

telesait, in omni republ.primum eft cura-

confirmatur longa experientia, & recepta

tio rerum divinarum; quia fic .populi de

apud plerasque gentes confuetudine , opti-

Principe bene exiftimant, de injuriis fibi non

mum effe, fi Principatus in primogenitum

transferantur.

timent, ejus vitze non infidiantur, quod,

Certe graviffima incommoda

cum pius fit, & Dei amicus. Deum habeat

ex neglecu hujus fucceffionis exorta effe ,

defenforem. Plato ait, quod, ficut beftize,

paffim fcribunt AA.

quze fe defendere fatis non poffunt, indigent

providentia, & dire&ione hominis , ita ho-

VII. Probl. 7. Anre&e dixerit Tacitus , im-

mines ob eandem caufam indigeant

tia Dei.

providen-

perium iis artibus facillime retineri, quibus

inc La&antius: Religio & timor

partum eft ? Refpondetur affirmative, fi qui-

dem bon:e fuerint.

Dei folus eft, qui caftodit hominum inter fe

I. Quia hse cum fenium

focietatem. 4. Authoritate facrz Scriptu-

ferant, & experientia probatze fint, certiores

re: Nifi Dominus cultodierit civitatem ,

funt; cum ceeterarum ob novitatem incer-

tus fit vigor & exitus.

2. Quia confervatio

fruftra vigilant, qui cuftodiunt eam. 5

Quia experientia docet, negle&a religione,

eft quzedam quafi continuata produGtio, ergo

graviffima

mala reipublicz eífe

illata.;

ezedem ad utrumque artes recte adhibentur.

Hiuc Poeta; Dii multa negledi dederunt

Hefperioe

T: iiu?w CXXIF. Rerpublica.

69

Hefperize mala luctuofe : EtSymmachusVa-

hujismodi autem media funt tria, nempe

lentiniano conqueftus , facrileg!o , inquit, hic

fcientia, habitus morales boni, bona exte-

annus exaruit ; nece!le enim erat omnibus pe-

riora, qualia funt divitiz:e, viQus, veftitus

rire, quod religionibus negabatur. Documen-

od

rc. 2. elt, removere, qux impediunt a talis

to fint domus Jeroboam, Aft», Vitiza Rex Hi-

fi

141

s confecutione ; qualia maxime f[funt,

Ípaniz oculis & vita orbatus, Carolus audax

indebita fucceffio hzereditatum, intrinleca per-

DuxBurgundize victus abHelvetiis, & adNan-

turbatio civium , ac violentia infurrectio ho-

cejum miferrime trucidatus; Joannes Frideri-

ftium externorum. 3. Eft, actualis directio

cus Dux Saxonive ob mutatam Lutheri fuafu

fubditorum in civilem finem, ad quam

religionem captus, & Electoris poteftate, do-

directionem neceífaria funt hxc tria bonum

minatuque privatus. 6. Quia eadem experien-

confilium , obfervantia legum , remuneratio

N

tia docet, Deum Regentibus religionem co-

benefa&ogum.

lentibus fumme favere; Hinc Ariítotcses ait,

Deos proniores effe in eos , quiipfos maxime

, HL. Probl. 3. Quze dotes fabiant abfolutum

colunt

Documento fint Conftantinus Ma-

Rectorem ? Refp. Duas, virtutern, & pru-

znus, 'Theodofius, & filii ejus Arcadius & Ho-

dentiam. Howcenuim utraque fumme neceffa-

ria eít Rectori.

norius: Hugo Capetus, ob honorem offibus

Et virtus quidem multas ob

D. D. Wilerici& Richerii impenfum, fceptrum

caufas; r. Quia decorum etl, ut probitate emi-

Galliz; adeptus; Robertus ejus filius, qui ea-

neat, quidignitate. Hinc Cyrus non cenfe-

)

dempietate regnum 600. annis ftabibivit, &

bat convenire cuiquam imperium, qui non

apud poíteros retinuit ; Rudolphus Habfpur-

melior effetiis, quibus imperet. Etjam olim

gicus ad imperium evectus; Stephanus Bat-

Poeta : Qui re&te faciet, non qui dominatur ,

eritRex. 2. Quia. fama ejusfic poftulat; Nam

torius in Principem Transfylvanve primum,

tum Regem Polonize electus. Re&e ergo Fer-

omnia facta , dictaque Re&orisrumor excipit,

dinandus l1I. cum Proceres fuaderent, ut tem-

tefte Seneca, nec ei magis, quam 5oli latere

contingit.

Hinc jure cavere debet, qualem

plum B. Virginis prope muros Viennenfes di-

rui juberet ,, ne defenfioni obftaret, vetuit di-

famam habeat, qui, qualemcunque meruerit,

rui dicens: Si Deus & B. Virgo pro nobis,

magnam habiturus eit; Nam ut Tacitus pru-

quis contra nos ?

denter advertit , invifum femel Principem feu

bene, feu male facta premunt.

3. Quia regni

$ d

firmitas fic pofcit , qu.ia , ut Seneca ait, ubi

non eft pudor, nec curiajuris, fanctitas, pie-

JDe Regenie Rempublicam.

tas, fides, inftabile regnum eft. Quia qua-

les inrepubl. Principes funt, talesreliquifolent

I

" BZ Robl. .1. An Regens fibi magis proüt;

effe cives: nam componitur orbis Regis ad

bonum commune procurando, quam fi

exemplum; Et hzc eft conditio Re&orum ,

ut quidquid faciant, przecipere videantur,Hinc

proprium bonum attendat, & curet? Refp.

Affirmative , idque tres ob caufas, r. Quia

reCteSeneca: Rex velit honeíta, nemo non

eadem volet. Prudentia vero Rectori fummo-

ipfius bonum privatum ia tribus confiftit, fcili-

cet in favoreDei, benevolentia populi, & quie-

pere etiam neceffaria eft, 1. Quia, tefte Arifto-

ta ac bona confcientia ; Hzecautem tria obti-

tele, fieri non poteft , ut quisquam vere pro-

bus fine prudentia audiat. Cum enim pruden-

net, melius bonum commune pr?eferendo.

Nam 1. Deuin magis faventemfibi habet, quia,

tia juxta Lipfium fit intelle&us & dele&us re-

tefte S. Chryfoftomo, nullares Deo gratior eft,

rum, quze püblice privatimque fugiendze , aut

appetend»e funt;tam parum virtus fine pruden-

quam ut univería ad commune commodum

conferas. Hizec enim perfectae chrittianze re-

tia, quamArchite&ti opus fine libella & linea

ligionis regula eft, hic certiffimus terminus,

procedet. Hinc re&e Cicero dixit, artem vi-

hocfüummum cacumen, quzerere, quze com-

vendi effe pradentiam , ut medicinam valetu-

munem omnium comprehendant utilitatem.

dinis.

2. Quia juxta Menandrum famulatur

omne, quidquid eft, prudentize, etiam ipfa for-

2. Benevolum facit populum, nam, tefteSene-

* ca, illius Regentis magnitudo ftabilis fundata-

tuna ; nam fapiens ipfe fingit fortunam fibi ;

que.eft, quem omnes tam fupra fe effe, quam

re&e igitur, juxta Sophoclem, longe pruden-

P

profíe, fciunt. 3. Confcientia bona fruitur,

tig felicitatis primas tenet.

quia ut fervus fidelis confcius eft talenti bene

IV. Probl. 4. An seque laborare debeat

collocati, hinc fumma voluptas, etenim recte

lüdorus: Vis nunquam triftis effe? bene vi-

Regens, ut fübditi, quam ut ipfe fit virtuo-

ve; & S. Auguftinus, tranquillitate confcien-

fus ? Refp. Affirmative, r. quia, quod de

oppido Plautus, hoc de omni ftatu re&te

tize nihil excogitari beatius poffe, cenfet. Me-

minerit ergo Regens , civium non fervitutem

dixeris: Si incolze bene moratifunt, pulchre.

mhünitum arbitror; fi aliter , centuplex mu-

fibitraditam , fed tutelam ; nec rempublicam

rus rebus fervandis parum eft. Hinc re&e

fuam effe, fed fe reipublicze.

Polybius , Ille, inquit, reipubl. ftatus optabi-

lis & firmus eft, in quo & privatim fan-

1. Probl. 2. Quod fit in fpecie officium bo-

niRe&oris? Refp. Id triplex effe, :. eft, ut

&e, innoxieque vivitur, & publice juítitia

2. Quia facile impe-

provideat media, quibus fubditi poffint ci-

ac clementia vigent.

rium in bonos , tefte Plauto , e contrario ve-

vilem finem (qui eft bene vivere) obtinere;

I5

ro,

28

Dibliothecege IManualir, Concionatorim -

ro, ut bene Saluftius advertit, peífimus quis-

Nam tefte Salomone Prov. 29. Rex juftus eri-

que afperrime Re&torem patitur. jure igi-

git terram; Rex qui judicat in veritate pau-

tur Princeps dat operam , cum ipfe bonus at-

oeres , thronus ejus in aeternum firmabitur.

que ftrenuus fit, ut

quam optimis imperi-

tet.

5. Quia, juxta Ciceronem, fundamentum per-

petue commendationis & fam»e juftitia eft,

fine qua nihil poteft effe laudabile. . Hinc re&te

V. Prob. 5. An Primas in Regente jure te-

fenfit Auguftinus : Pietate , &juditiaPrinci-

neat religionis ftudium ? Refp. Affirmative ,

pes dii fiunt. Nec minus eleganter vereque

1. Quia decet, quod optimum eft, ab opti-

Xenophon dixit: Ego nullas opes viro,

mo coli; & quod imperat, ab imperante.

ac praefertim Principi, pulchriores honeftio-

2. Quia nihil eft, quod ita nequeat occafui

resque cenfeo, quam virtutem & juftitiam.

fübjacere, quam vera religio ; nihileft, quod

Prudenter hoc obfervavit "Trajanus, dum

lumine clariore fulgeat, quam vera fides in.

ProtciRomano gladium, poteftatis Infigne,

Rggente. 3. Quia fic expedit ad tutelam pro-

tradens dixit: Accipe hunc enfem, & fi qui-

priam, nam, ut prudenter Cyrus, fi fami-

dem recde, & e republica imperavero , pro

liares omnes (eadem fabditorum eft ratio) Dei

me; fin fecus, in me utere,

Nec ablufit

metuentes eflet, minus aut interfe aliquid il-

Philippus Pulcher Rex Gallive , juramentam

licitum patrarent, aut in ipfum. 4. Quia fic ex-

exigens àfuis , quo promittant , fe mandatis

pedit ad augmentum imperii. Hinc Cicero

ejus, fi cum ?equitate pagnarent, morem

1

gloriari aufus: Romanos non calliditate aut

non effe gefturos.

Porro a4d

H

ianc juftitiam

robore , fed pietate ac religione omnes gentes

exercendam fequentia fervet Princeps; 1.

nationesque fuperaffe.

5. Quia fic Dei favo-

Nihil in penatibus venale fit, aut ambDi-

rem magis conciliabit.

Nam, tefte Juftino,

tioni pervium. 2. Caufas reosque audiat, quia

jureillea diis proximus habetur , per quem

deorum Majeftas vindicatur.

inauditi atque indefenfi tanquam innocentes

pereunt, Tacito tefte.

3. Leges ne violet ;

VI. Probl. 6. An prudenter puniat Regens

nam , juxta Ariftotelem, in Legibus falus ci-

omnes, qui in religione diffentiunt ? Hefp.

vitatis fita.

4. Interdum temperet rigorem ;

1. cum Lipfio : fi publice diffentiant, & alios

nam, fi Columellze credimus , jam olim fum-

fecum trahaut, re&tius puniri; expedit enim,

mum jus antiqui fummam injuriam putarunt.

ut membrorum potius aliquid , quam totum

5

Novas leges parce ferat; nam & illud

corpus intereat: nam quod in religionem di-

Taciti verum effatam: Corruptiflima repu-

vinam committitar , in omnium fertur inju-

blica plurimze leges; certe fi hoc zevum

riam, tefte Juftiniano. Refp. 2. Si fubita

afpicias, fateare, ut antea flagitiis, fic nunc le-

coercitio plus damni in rempubl. inferat, re-

gibus, laborari.

6. Legesipfe obfervet, tur-

&ius videri Lipfio punitionem omitti , faltem

peque credat illud : Licet, fi libet. Potius cum

ad tempus ; nam in morbis nihil eft magis

Senea dicat: Minimum decet libere, cui ni-

periculofum , quam immatura medicina , te-

fte Seneca.

mium licet: aut cum Rege quodam: Cum

Et re&te notat Livius , medicos

omnia poffimus, fola credamus licere nobis

plus interdum quiete, quam movendo , atque

laudana.

agendo , proficere. Refp. 3. Si privatim dif-

fentiant, non puisendos videri; neque enim

VIIL Probl. g. Quze caufa fit, cur Regen-

Rex perinde animis imperare poteft , ac lin-

tes plerumque ad vindi&am proniores fint ,

guis.

Nam mentium Rex Deus eít, tefte

quam ad gratiam ? Refpond. cum Tacito,

Augult. Et certe terrore id folum efficitur, ut

hoc ideo fieri , quia gratia oneri ,

ftui habetur.

ultio quze-

vultu, qui maxime fervit, aífentiatur , nun-

Nam officiorum remuneratio

quam corde; nihil enim tam voluntariuim ,

ex eofere nafcitur, quod Regens debitorem

quam religio (ut bene La&antius advertit)

Íe recognofcit, quze res ill, ut plerisque aliis,

iu qua fi animus adverfus eft, jam fublata ,

gravis &.molefta eft , cum quisque malit alios

jam nulla. Fictiones potius hic terror inducit,

obítrictos habere.

Vinditta vero in eo debi-

& Princeps purpurze fuze cultores aliquot effi-

ciet, noit Dei.

to fundatur , quo reus devinctus tenetur; Un-

de facilius inclinatur ad exigendum hoc

VII. Probl. 7. An juftitixe proximus polt

debitum , quam .alterum illud reddendum.

Religionem locus merito concedatur ? Refp.

Affirmative, r. Quia , tefte Plutarcho , nihil

IX. Probl. g. An Nobilibus potius , quam

tam egregium , nihil tam proprium Regis effe

ignobilibus, honores przemiaque diftribui

videtur, quam juftitiae opus. Nam hac una

conveniat? Refp. 1. Univerfim a. Regente

Reges olim funtífine creati, dicerejus po-

pulis, injuftaque tollere facta, ut Hefiodus

illud Hannibalis obfervari debere : Qui fro-

Íftem feriet, ile mihi Carthaginenfis erit.

cecinit. 2. Quiatanta hujus virtutis vis eft ,

Ita ergo & Regens: Merenti dabitur hic ho-

tefte. Cicerone, ut nec ii quidem , qui fce-

nor

Is autem eít, virtuti qui ftudet. Hoec

lere ac maleficio pafcuntur, poflint íine ul-

enim unica ad veros honores janua eft ; utjam

la particula juftitixve vivere.

3. Quia jus &

olim eleganter Romani indicarunt per gemi-

eequitas funt vincula civitatum, eodem tefte.

na templa , Virtuti & Honori , ita exítru&a ,

Hinc recte S. Augultinus : Remota juftitia ,

ut nulliad templum Honoris pateret aditus,

L]

eiiiinida

quid fünt regna , nifi magna latrocinia ? 4

qui per Virtutis templum non tranfiífet. Fi-

Quia fic 'expedit ad. firmamentum regni ;

xum itaque fit in menteRegentisHieronymia-

nuii

Titulus CXXIF. . Refpullia.

74

num illd effätum: Nefcit religio . noítra

füas non nifi fpä&atäfïïmo' cuique mandet ,

avl

[2 ]

perfonas accipere, necconditiones, fed ani-

& [fallentes cum powa talionis amov

decet.enim, utípongis fiant ejusmodi exa-

mos refpicit fingulorum ; fervum & nobilem

de moribus pronunciat. 5ola apud Deum li-

Ctores

& exprimantur, poftquam affatim

biberunt.

Difpenfatio refiricta fit, qua-

bertas eft, non fervire peccatis : Summa apud

4

Deum nobilitas, clarum effe virtutibus. Ra-

lis in familia boni patris; nam exiguam in

tionem eleganter dat Seneca: nemo in glo-

pubiicum impenfam quis gravabitur, fi vi-

deant Regentem continenter fobrieque viven-

riam noftram vixit, nec quod ante nos fuit ,

noftrum eft. Animus facit Nobilem, cui ex

tem , ac nihil vane effundentem ? 5. Utjufla

quacunque conditione fupra fortunam licet

& uniformis contributio fit , nec per bo-am

malamve gratiam hunc füblevet, illum pre-

furgere. Refp. 2. Si Nobiles zeque virtutis

fint tudiofi , re&ius hoc prz aliis ad hono-

mat; fed , utíol & dies in commune omni-

res a Regente evehi. Sic enim ad quietem

bus nafcitur, ita & ipfe civium commocda non

divellat, fed omnes eadem zequitate conti-

falutemque imperii expedit. Certe Ludovi-

cus XIL. Gallpe Rex & nobilitatem avertit,

neat; vix enim credi poteft, ubi inzequalitas,

& in periculum amittendi imperii conjecit ,

quam angantur infita humano generi invidia ,

quod futori Fecialis , tonfori Legati , medico

ut pari dolore aliena commoda, ac fuas inju-

Cancellarii munus obtulerit. lWec minores

rias, metiantur.

calamitates paffus eft Philippus pulcher , al-

ter RexGallize , quod Cognatum & Marinia-

XIProbl r:. An clementia potius quam

nuni nimis evexerit ; eidemque caufze turbas

feveritas deceat Regentem ? Pro refponfioue

fub Henrico 4. Anglixe Rege exortas adícri-

nota, clementiam rette Lipfio hoc modo

bunt nonnulli. Re&e proin divinus Spiritus

defniri: eft virtus animi a paena aut vindicta

Eccl.c. 10. Eft malum , inquit, quod vidi fub

ad lenitatem cum judicio inclinantis. Hec

fole, quafi per errorem egrediens a facie Prin-

ergo omni quidem homini convenienti/iima ,

cipis: pofitum ftultum in dignitate

divites federe deorfum.

fublimi, &

quia humaniffima , fed, telteSeneca, nullum

ex omnibus magis, quam Regem aut Princi-

pem, decet. 1. Quia plus habet apud illos ,

X. Probl. io. An pIuS profitRegenti ad di-

vitias proprias augendas, fi tributa modica

quod fervet, ac in majore materia apparct.

2. Quia omnia'ei conciliat, quae fceptro fuut

exigat a fubditis, quam fi multa imponat, &

digna , fcilicet amorem , juxta illud Senecze :

accipiat? Refp. Affrmative, & r. proba-

tur teftimoniis fapientium ; ita enim Augufto

qui vult amari, languida regnet manu ; fecu-

ritatem , nam tefte Plinio, clementia eft arx

Amperatori ejus Meceenas dixit, opes amplze

melius colliguntur paucis expendendis , quam

inacceffa, inexpugnabile munimentum , mu-

nimento non egens ; firmitatem , nam , ut

multis accipiendis; nec. male Cicero opti-

re&teLivius ait, firmiffimum imperium , quo

mum vectigal parfimoniam dixit ; & Tacitus,

obedientes gaudent: contra autem inviía

pecuniis acerbe conquirendis plus invidize fi-

imperia nemo retinuit diu ; documento efíe

bi, quam virium, addere putavit. 2. Quia fub-

diti fant ovibus, fontibus, herbis fimiles, ergo

poffunt Auguftus Ceefar, qui, quia Cinnze

iufidiatori

confulatum dedit, & Cinnam

malle debent cum Tiberio tondere pecus, non

fideliffimum effecit , & omnes coeteros infidia-

deglubere ; & cum Alexandro dicere: Odi

hortulanum, qui ab. radice olera exfcindit.

tores placavit; & Alphonfus Rex , cui cle-

mentia inAntonium Caldoram hoftem, quem

3. Quiafi populus dives fit , femper ab eo ac-

bello captum inter aulicos adoptaverat , re-

cipere poterit; cum enim puteus plenus eft ,

facile hauritur aqua. Recte ergo Ariftoteles :

gnum neapolitanum peperit. E contra vero

Rex Sicilixe , quia Meffanenfes levibus condi-

Optimus Regis thefaurus, & qui tardiffime

tionibus propofitis in ditionem recipere nole-

perditur , eft populus, cum diligenter cufto-

bat, ab iisdem defperantibus invafus, &

ditur. 4. Quia per exaGiones nimias nihil

fode fugatus , totaque Sicilia privatus eft.

nifi odium , & diras populi conciliat, quas ju-

reHenricus III. GallizssRex magis fe timere di-

]dem expertus Ludovicus Malunus a Ganda-

venfis urbis civibus, nifi quod regnum non

cebat, quam hoftium arma.

Itaque exactu-

amiferit, fed brugenfem urbem tantum.

3'

rus tributa Regens, haec quinque Lipfii monita

obfervet: 1. Det operam, ut omnes intel-

Quia gloriam parat maximam ; nec enim,

telte Cicerone , ulla re propius homines ad

ligant, fi falvi elfe-velint, neceffitati effe

Deum accedunt, quam falute hominibus dan-

parenduim ; ita enim re&eTacitus: Nec quies

da; Unde re&te Seneca :

gentium finearmis: nec arma fine ftipendiis ,

nec ftipendia fine tributis haberi queunt.

2. Moderate exigat, nec rem auferat cum

^ .Pulchrum eminere eft inter illuftres 'vi-

pulvifculo, ut Plautus loquitur; fic enim,

TOS

tefte Plinio , zerarium fpoliarium effet civium,

Confulere ipätriæ ;

,par-.cere afflictis , fera

cruentarumque przedarum receptaculum. Ne-

Cxede abftinere, tempus atque irze dare,

mo certe amatRegentem , qui pennas ita

Orbi quietem , feculo pacem fuo ,

Qui

nimis

incidit, ut renafci nequeant.

Haec fumma virtus, petitur hac ccelum

emungit , fanguinem elicit.

3. Coerceat mi-

VÀAAR.

niftrorum gvaritiam , idque obtinebit, fi res

4- Quia.

g'

22

Bübliothece Manualir/ Concionatorig.

4. Quia rigor poenarum nec publico ex

in alios beneficüs, quafi illis demotis, au-

ufu eft,

quia feveritas amittit alliduitate

Gam lenitatem tuam teftificando ; alterum

authoritatem , ut ait Seneca; & nefcio, quo

derivationem , puniendo rerum atrocium

obnitendi vitio videbis , inquit idem, ea fze-

miniitros ,

Gaudet enim vulgus recidiífe

pe committi, qua fepe vindicantur:) ne-

iram in ire miniftros, nec ullam poten-

que ex privato, quia, Senecatefte, ut ar-

nam.

tiam fcelere quæütgm- cuiquam effe diutur-

bores quaedam recife repullulant , ita Regia

crudelitas auget inimicorum numerum , tol-

lendo.

XII. Prc;bl. 12. An Ceníura fit neceffa-

Temperatus enim timor eft,. qui co-

hibet; affiduus & acer in vindiGam exci-

rium Regentis inftrumentum ad rempubli-

tat.

Adde, quod juxta eundem, Regenti

cam defendendam ? Pro. refponfione nota.

non minus turpia funt multa fupplicia , quam

Cenfuram juxta Lipfium nihil aliud effe,

medico funera.

5. Quia venerationem adi-

quam animadverfionem in mores , aut luxus

mit; nam , ut bene Plinius advertit, male

eorum , quilegibus non arcentur. Hoc not.

terrore veneratio acquiritur; longeque va-

Refp. Eam fumme Regenti effe necef[fa-

lentior amor ad obtinendum, quid velis,

ram, quia, ut bene Tacitus, ea paula-

quam timor.

Ergo difcat Regens, tacito

tim omiffa, funditus rempublicam tra-

hunt.

Do&ore , omnia fcire, non omnia perfequi.

Quid enim prodeft foris eífe ftrenu-

Parvis peccatis veniam , magnis feveritatem

um , fi domi male vivitur, inquit Valerius

commendare, nec poena femper , fed poeni-

Maximus. Profecto, ait idem , nifi fingu-

tentia contentus effe.

Et eodem fuafore,

lis hominibus officium ac verecundia fua con-

amorem apud populares, metum apud ho-

füterit, partarum rerum ?equatus colo cu-

ftes quzrat.

]ta Biantis illud eveniet, ti-

mulus fedem ftabilem non habebit.. Eliga-

mere fubditos non illum , fed pro illo. Cer-

tur ergo unus, alterne praefe&us moribus ,

te, fi Saluftio credimus,qui benignitate ac cle-

magifter veteris difciplinee, ut fciant om-

mentia imperium temperavere, his candie

nes, fi quid in moribus labat, non de-

Materies

da & lseta omnia fuiffe, compertum eft,

futurum . corrigendi authorem.

etiam hoftes vequiores, quam alii cives.

Si

hujus cenfurz fint mores ac luxus , maxime

tamen poena infligenda fit, fequentia obfervet,

in pecunia ; nam turpi fregerunt fecula lu-

1. Tarde veniat ad fupplicia, prope enim eft,

xu divitize molles, tefte Juvenale. CerteSa-

ut libenter damnet, qui cito, Seneca'tefte.

luftius dicere aufus eft : Szepejam audivi, qui

Fixum fit illud Ciceronis : melius fanare vi-

Reges, quz civitates per opulentiam ma-

tiofas partes, quam exfecare. 2. Non nifi

gna Regna amiferint , quae per virtutem ino-

utilitate publica fuadente puniat, aut certe

pes ceperant. Et alibi ait: Ubi divitiarum

fi fua res agitur , diffimulet, & vultum in-

cupido invafit, neque difciplina, neque bo-

duat, tanquam invitus & magno cum tor-

nae artes fatis pollent ; Nec quisquam fe at-

mento ad cattigandum veniat.

3. Ad exem-

tollere poteft, aut divina mortalis attinge-

lum omnia referat, non ad ultionem ; ita-

re, nifi omnis pecunize & corporis gaudiis.

que abftineat abira, nam quis membra fua

Sed quo telo hzec cenfüra peragetur ? Du-

odit, cum abícindit? 4. Poenze fint e mo-

plici, ignominiz ,

& multe ; Nam cen-

vibus, receptoque ritu; nam Ldit, quidquid

foris judicium nihil affert damnato , nifi ru-

inhis novum , aut nimium, crudelesque me-

borem , fi tamen reus effrons fit , mul&a ad-

Yito cenfentur, qui puniendi caufam ha-

datur, ne exfanguis illa & ferrea frons

bent, non modum. Oportet, inquit Ari-

nequicquam notis convulneretur.

Id fi a-

ftotoles , fupplicia more patrio fumi. 5. /E-

fperum videtur cenfori , facile mitigabit hac

qualitatem fervet, nifi forte aliud in Wobili-

triplici obfervatione: 1. Si ipfe fit füb cen-

bus prudentià fuadeat ; nam video, inquit ,

fura, id eft, vitam fuam ad eam normam

Plinius, & amedicis, quamquam in adver-

componant, ad quam alios format.

Nam

fa valetudine nihil fervi a liberis differunt ,

vita Principis , teftePlinio , cenfura eft, ea-

mollius tamen liberos, clementiusque tra-

que perpetua.

2. Sinon omnia fimul emen-

&ari.

6. Ipfe fupplica nunquam exigat,

det, fed paulatim; Neque enim, ut pru-

mam, tefte Xenephonte, viro principi, ubi

denter advertit Cicero, poteft quisquam

poenarum aut coercitionis res eft, aliis id

noftrum fubito fingi , neque cujusquam vi-

delegandum ; ubi praemiorum aut mune-

ta repente mutari ,

aut natura converti,

rum, ipfi obeundum. Hinc Nero, tefteTa-

Quosdam pudor, inquit Tacitus, alios ne-

cito , fubtraxit oculos, juffitque fupplicia ,

ceffitas, nonnullos fatietas in melius mu-

non fpe&avit. 7. Si rarum fupplicium a

tet; nam Valerio tefte,

quorundam ani-

multitudine exigendum fit, omnes tollat

mus peregrinatur in nequitia, non habi-

tat.

uno icu, Lipfio Tacitoque fuaforibus , nam

3. Si przmia bonis dividat; Nam

tepetita & frequens vindicta paucorum odium

praemio & poena rempublicam contineri, jam

reprimit, omnium irritat.

Incidas femel,

olim Solon dixit.

Cavet ergo Regens, ne

inquit Lipfius, quidquid incidendum eft,

fit benefa&is tantum ex conícientia m

ces

2

& tum mal.agmaþa adhibe hzec bing : Prius

XIII. Probl,

3.

Tituus CXX I V Respublica.

13

XIII. Probl. :r3. Quibus artibus regnum

narh , tefte Livio , parum tuta fine viribus eft

facile fervare poteít Regens ? Refp. Dua-

majeítas. Eft autem potentia hzec nihil aliud,

bus :

I. Eft benevolentia, nam ab eo ,

quam ad fua confervanda , & aliena obtinen-

quod placeas hominibus , acionum effica-

da idonearum rerum facultas, quales maxime

cia eft. Porro haec benevolentia triplici pa-

funt opes , arma, confilia , foedera ; fortuna :

ratur via r. Lenitate , haec eluceat in co-

nam ut quisque fortuna utitur , ita preecellet,

mitate & alloquiis , & imperio , ut fcili-

atque exinde, fapere eum , omnes dicimus. 5.

cet tranquillum ac lene fit , nec alia ejus

Moribus interuis & externis. Interni funt vir-

facies , quam fereni coeli , ac nitenti* . quia

tus, maxime pietas & providentia, nam minus

remiífius imperanti melius paretur, imo &

injuftum aliquid fubditi fperantab eo Regente;

fidelius. Nam juxta Ceefaris effatum , po-

quem religiofum , Deorumque verentem exi-

tentia mediocriter exercita , omnla quae-

ftimant. Sed & providentia animis hominum

19

3

fita confervat.

2. Beneficüs ,. melius enim

iiabit

ul

praetexta velata , fi nihil aut fufcipis,

beneficiis, cuftoditur imperium , quam ar-

aut agis , nifi lente , & circumfpecte ; externi

qnis

Sic Auguftus, teíte Tacito , militem

mores funt geftus,ut fit compofitus ore, ad fe-

donis , populum annona, cun&os dulce-

veritatem , non ad minas flexo , ut auguftus

dine otii pellexit.

Idque effufius Regens

appareat,non acerbus. Etiam habitatio ad-

zmulabitur in novo imperio.

Sic enim

fert aliquid dignitatis , fi in loco fplendido fit,

fubditi & novis rebus aucti futura & praefen-

atque illuftri. Principem ergo urbem Princeps

tia , quam vetera periculofa mayis va-

eligat, unde in omnia regimen. Secedat ta-

lent.

3. Indulgentia , ut fcilicet quatenus

men interdum , ut vitato aíliduitatis faftidio

hor

fine morum corruptela poteft, populum la-

aut

iiv

itatem abfentia tueatur.

xe habeat , in vi&tu maxime , curando ,

XIV. Probl.r4. An potlit Regens commo-

ne neceffaria defint ; & jucunde , puta iu

deregnum fiae civili coafilio adminiítrare ?

ludis & ejusmodi receptis voluptatibus ; nam

Refp. notando. Confilium nihil aliud effe,

vulgo,inquit, Seneca , ficut pueris, omne

quam humani intelle&tus pra&ici de dubiis &

judicrum in pretio eft.

Veriffimum eft, ait

incertis peragendis aut vitandis inquifitionem

Tacitus, voluptatibus Romanos plus adver-

inter plures Confultores habitam. Diftingui-

fus fubje&tos , quam armis valuilfe.

2. Áxs

tur hoc in domefticum ,. quo iuquiritur. de

regnum confervandi eft authoritas , qu

dubiis in regzimine domus aut familize contin-

nihil aliud eít, juxta Lipfium, quam im-

gentibus. Militare , quod eft inquilitio de du-

preffa fubditis, five exteris opinio reverens ,

biüs in belli adminiftratione occurrentibus.

de "'ege, ejusque ftatu.. Hzec , Curtio telte ,

Nauticum , quod eft inquifitio de dubiis in re

nautica, & regulatióne navis occurrentibus. Et

Majeftasimperii eft, ac tutela. Et hzec tripli-

ci.via paratur.

. Forma imperiü, quam

denique in civile, quod eft inquifitio de dubiis

ic

Paf

Lipfius vult, effe feveram ( quia affidua le-

pro falvanda & rette difponenda

publica.

nitas contemptum facit; hinc re&te Saluftus :

Hoc notato. Refp. ad quzeftionem nepative. 1.

in hac colluvie morum, & hominum haben-

Quia Spiritus S. ipfe Prov. 3. ait: aftutusom-

dus metus, autfaciendus eft. Et juxta Ci-

nia agit cum confilio. Et alibi: Fili mi , fine

ceronem ; falutaris feveritas vincit inanem

confilio nihil facias, & poít fa&um non pce-

nitebis.

fpeciem clementize ) confiantem , ( id eft , uno

Hinc & Tobias filio fuo : confilium

& veteri tenore fluentem , re&e Alcibiades

femper a fapiente perquire. 2. Quia confilia

jam olim cenfuit apud Thucididem , eos ho-

verfantur circa fingularia ; Inhis autem maxi-

minum tutiffime agere,qui przefentibus moti-

me prodeft experientia , atquehanc magis uti-

bus, legibusque , etiamfi deteriores fint , mi-

quehabent pluresquam unus ergo. Hinc ro-

nimum variantes rempublicam adminiftrant.

te Cicero: melius accurrantur , quze confilio

Neque convalefcit planta , quae fzepius trans-

geruntur,quam que fine confilio adminiftran-

fertur. Sciatergo Regens , Tacito docente ,

tur. 3. Quia Deus adhibet in mundi admini-

)

tqdus

fuper omnibus negotiis, melius atque rec

ftratione caufas fuas, quemadmodum & Prin-

cipes. 4. Quia fic ad. reipublicze falutem ex-

olim provifum ; & qus convertuntur , in

deterius mutari.

Ideo juxta Valerium : in

pedit, nam juxta Salomonem , falus, ubi mul-

minimis quoque rebus omnia antiquze con-

ta confilia. Et re&e Saluftius: Ego comperi ,

fuetudinis momenta fervanda , nifi necefütas

omnia regna, civitates, nationes ufque eo pro-

aut fummautilitas aliud fuadeat ; nam inter-

fperum imperium habuiffe , dum apud eos ve-

dum prifcusrigor, & nimia feveritas nocet,

ra confilia valuerunt;ubicunque gratia, timor,

cuijam pares non fumus , fed tunc leniter &

voluptas ea corrupere , paulo poft imminutze

lente id fiat ) adflrium, ut apad. Principem

opes, deinde ademptum imperium , poftremo

fervitus impofita eft. Nempe, vis confilii ex-

fit precipua vis & honos ( nam Reges Domi-

nirerum temporumque trahunt confíiliis cun-

pers mole ruit fua, tefte Horatio. E contra-

&a, nonfequuntur, ait Livius : Et Ariftote-

rio vero, Tacito docente, plura in fumma for-

le magiftro communis cuftodia Principatus

tuna aufpiciis & confiliis , quam telis & ma-

eít, neminem unum magnum facere. ) Ssm-

nibus geruntur. Et, Livio tefte, multa quxe

per periculofum eft , ait Tacitus , privai ho-

natura impedita funt, confilio expediuntur.

minis nomen fapra ( imo & juxta ) Principis

XV. Pvobl. 15. An prudentis Regentis fit

attolli. 2. Potentia acquiritur authoritas ;

omnia ad confilium adducere ? Refp. negative:

. Nam

R P. Lohn. Bibl. Man. Tom I1I.

!0

74

JBibltotheree IManualit/ Conctonutorie

VMH A n

Nam aliqua funt, QUæ nunquam prudenter

Do&ores , minime nocere medicos , quia nom

confilio fubjiciuntur ; videlicet r. finis , quia

uifi coemeteria implent; magis nocere Juriftas,

hic jam fupponitur in confilio , utpote in quo

quia replent patibula , a quibus etiamnum àd

tantum de mediis inquiritur. 2. Quze funt de-

coelos iter apertum eft ; maxime vero nocere

terminata in aliquaarte, vel difciplina. 3.Quze

Theologos, quia infernum implent , unde

a fortuna funt; quia hzec, cum nmon fint in

nulla eft redemptio.

noftra poteftate , fub electionem non.cadunt.

4. Quze plurimum funt diftantia; nam coníi-

ï

4 IV. Probl. 4. Unde gradus Academici ori-

lium, tefte Ariftotele, eft de his, qu»e ad nos,

gin» fuam fumpferunt ? Refp. 1. Etfi jam

aut amicos , aut patriam fpectant. 5.Quze funt

oliui apud antiquos literatis hominibus honor

fecundum curfum nàture, quia & hoc non

titulique oblati fint, tamen hos gradus pri-

funt in noftra poteftate , licet confultari pof-

mum anno M. C. L. incepiffe, tempore fcili-

fit, quomodo fe homo habere debeat in iftis.

!

cet Lotharii Imperatoris tunc enim [urecon-

6. Que funt zeterna. & immutabilia, quia de

fulti DoGores creati funt; Et Petrus Lom-

his dubium effe non poteft, Alia funt, quae

bardus primus Theologie JDoctor fuit re-

confilio rectetfubjiciuntur. Nimirum 1. pro-

nunciatus, a quo tempore conftanter mos

ventus five reditus divitiarum , ut in his ne-

ifte in Academiis retentus eft. Refp. 2. Gra-

que fraus , neque deceptio concurrat. 2. Ali-

dus hodie triplices effe , fcilicet Baccalaurea-

mentum fufficiens fubditis ; nam respublica,

tum , Magifterium , & Do&oratum. Bac-

ut fupra dictum , inftituta eft ad fufficientia

calaureatum alii z bacca. & lauro derivant,

vite obtinenda. 3. Reipublicee cuíftodia , ne

quafi dicere vellent, eum, qui prima fun-

Ícilicet afacinoribus, vel ab hoftibus, dam-

damenta altioris fcientize pofuit, fpem habe-

num grave patiatur. 4. Pax & bellum. s. Le-

re poffe , quod a baccis ad laurum fit perven-

ges & Decreta, in quibus, teíte Ariftotele ,

turus ; aliia baculis dictos volunt , quaíi fa-

URU i ii ii E OP 7 OLU Q N NOCR

cultatem haberent baculos bajulandi ; Álii

civitatis falus verfatur.

re&ius cum Pontano & Beíloldo a voce

$. r

battalum , quod idem apud Franco Gailos ii-

gnificat , ac prelium , originem fumunt;

De Per[onis literatis.

hinc Tyrones Battalarii vocabantur , quo no-

men poftea in Academia Parienfi compel-

l

L. Probl. r. An Do&orum nobilitas pluris

labantur ii, qui rudimenta artis in ftudiis

AE tb ACX Oa 24 O duy mj duuetns: r tbniem n

fitfacienda , quam eorum , qui geniti funt

artium pofuerunt, quze vox Etymi ignoran-

nobiles ? Refp. 1. Si uterque vi:tute careat ,

tia in Baccalarios, & poft in Baccalaurecs eft

Nobilitatem Doctorum .praeferendam videri

transformata.

Eft ergo Baccalaureus ille ,

in hominum prudentum 1udicio , eoquod hzec

qui confeCcto alicujus artis tyrocinio , pu-

proprio ingenio, diligentia ac do&trina obten-

blicum . progreffus fui teftimonium obti-

ta fit, illa potius fortunze debeatur? Refp. 2.

nuit. Magiftrum alii di&um volunt , quia ter

. Si pofteriores Nobiles funt , quales effe de5e-

magis doctus eft ,. quam alii ;

Alii quod

rent, eorum nobilitatem prseferendam effe,

cveteris magis poffit praeftare; Alii a ma-

eoquod fupponantur effe generofi , imagnani-

giftrando , & moderando; quidquid fit de

mi, & virtutisftudiofi, qua nobilitas fi ex-

hoc , recte hodie definitur , qui decurfis Phi-

trinfecze nobilitati conjungatur , haud dubie

lofophize & feptem artium liberalium fpa-

fui poffefforem prze reliquis Nobilem facit, &

tiis ,rite ac folenni ceeremonia hoc nomen

fupra ipfes etiam Doctores , maxime fi hi vir-

honoremque accepit. Do&tor a docendo nomi-

tuti minus ftudeant , elevat.

natur , adeoque'nihi! aliud eft , quam is,

qui publicam docendi poteftatem accepit. Li-

IL. Probl. 2. Cur Do&orum filii & nepo-

centiatus di&us eft a licentia , quod illi li-

tes non funt etiam Nobiles,ficut in natisNobi-

ceat fummam dignitatem petere & confequi .

libus contingit ? Refp. Hoc propterea fieri,

cum voluerit; unde a Pontano magilter vel

quod Do&ores Nobilitatem fuam ex do&rinze

Do&or defignatus definitur. Non conftituit

proftantia obtineant, qui titulus cum in li-

hic Licentiatus peculiarem gradum , promo-

beris non reperiatur , hinc merito nobilitas

ti tamen Licentiati in actibus favorabilibus ,

quoque illis negatur. Sanguinis vero nobili-

non autem in odiofis , pro veris DoGtoribus

tas, cum a fanguine & generatione defuma-

habentur; hinc poffunt effe Cameree Affef-

tur, merito in liberos, quie fanguine tali pro-

fores , tam bene, ac DoGores.

Refp. 5.

gnati funt, derivatur.

Infignia & cs»eremonias, quse in creatione

IlI. Probl. 3. Quinam DoGores plus utili-

DoGoris adhibentur , non effe de effentia , fed:

tatis conferant reipublicze, Medici , Juriftze ,

majoris tantum reverentio & decoris caufa

an Theologi? Refp. r. Siomnes bene fungan-

adhiberi : Et pileus quidem libertatem fignifi-

turofficio fuo , infimos effe medicinve Do-

cat, quod fcil. oromoti pofthac ferulis.aliisque

Gores , quia cavent aut pellunt corporum

pu———————HRÓ——Ó— EEE EEE

penis exempti, Do&ores ac magiftri alio-

ia

morbos ; proximos Juriftas , quia cavent aut

rum evaferint , cujus ceeremonize mos a Ro-

pellunt corporis moralis, fcilicet reipubli-

—

manis defumptus , ultimate vero a Noah or-

ce , injurias ;

praclariffimos "Théologos ,

tus dicitur , qui ad perpetuam diluvii memo-

quia anim?e morbos , id eft , peccata , praeca-

riam , quo ipfe cum fuis a Deo liberatus erat,

m

pileum eos geftare voluit. Caetera infignia ,

vent & pellunt. Refp. 2. Si imperiti fint hi

p

MRU i

N

Titulus C X X 1V. Respublica

19

puta annulus, libritraditio, Epomis &c. Do-

rarum exercentur ftudia, uti & nüncii eorum

&oralem pote&a 'em collatam effe indicant,uti

fecure veniant , & in eis fecure habitent, &

& torques aureus nobilitatem denotat. Refp

nulla veätgaha vel portoria ab iis cxxgantm

Inferiores gradus non efle de elfentia Dottora-

2. Eft,nequis (cholari ob alterius cujuscunque

tus. Hinc in Italia non requiritur Baccalaurea-

Provincize deli&tum five debitum nhqvod dam-

tus ad Doétoratum Juris & Medicinze , quam-

num inferat. 3. Eft, ut, fi litem illi quispiam

vis horum loco tentamen proemittatur, quoin-

fuper aliquo negotio movere voluerit, hujus

dagatur ,

num Candidatus fit admlttendus ad

escoram domi-

d

rei optione data fcholaribus ,

examen Do&rmæ

no vel magiftro fuo , vel 1p£1us civitatis E;pi-

fcopo, quibus hanc juusdlähonem dedit Im-

V. Probl. s. Àn do&Grinalis dignitas offi-

perator ,

conveniat. Praeter hzec Rebuffus ,

ciat no

litati ? Refp. Negative,

idque pro-

& ex hoc Joannes Niefs, de ortu & occafu la-

batur

*

U

ex natura 1püus Docte 'atüs, cum

tinze linguze in appendlce collegit rgo. privi-

enim fit publicus honor & teítimonium in-

legia, quibus tamen non fruuntur illi ftudiofi ,

inhone-

ügmb ahc ius profectus in aliqua fcientia fa-

qui infcripti non funt , qui vagi füunt:

Eb ,

are ratet tam parum NNobiles ab eo

fte vivunt ,

nec domi ftudent, nec lectiones

abhow ere debefe

obeunt,

quam parum abhorrent a

qui alios & c,lfmphnam conturbant ,

communibus teflimoniis

qua difcedenti-

blafpheml 'excomunicati,Clerici aut Monachi

bus ab Academia dari folent. Probatur

te-

fine Superiorum permiffu ftudentes

nOLen'*'

ftimoniis

tes obedire Re&tori ,

magnorum Principum ,

qui honori

artibus vetitis opm am

fibi duxerunt, his gr dibus condecorari. Nam

navantes

extra Gymnafia privilegiata ftu-

dentes. Monettamen Beffoldus ex Viacentio

Hermannus Haffize Princeps in Pragenfi Aca-

demia cum magna Car Ohhnneratom approba-

Carotio, hodie literarum privilegia parum ob-

tione magifter eft fatus. Wilhelmus Geldrize

fervari ,

& cavere debere Ícholares , ne fe

Duxfilios fuos Lutetiz magiftros fieri vo-

in iis fundent quia decipientur

juit. Slolsmundus Baro Hebeïhemwu«

inter

hOnores

quos in Leg atmnmus adeptus eft,

VII. Probl. 7. Unde mos deponendi ftudio-

primas Baccalaureatui d

letulit. Albertus le

fos ortum fumpferit ? Refp. Eum a veteribus

Bavarize Dux puahcf» infhgnia magifterii per

Philofophis exortum effe , qui neminem

plateas Lutetize tulit.

Uriel & Sebaftianus

in fuam difciplinam recipiebant, nifi inge-

Archiepifcopi Moguntini , [uris erant Do-

nium, natura, & mores ante diligenter ex-

&ores ; Reichwinus Lotharingiz; Dux, &

pïomfï" nt; ut, f qui inepti effent, mox ad

Epifcopus Argentineníis SS. Theologize ma-

parentes remitterentur ; ; Hinc E.fïæf apud Ju-

gifter fuerat ; Phlhppus IIl. Epifcopus Spiren-

dzeos neminem recipiebant ;

nifi qui bien-

fis Theologize Dottor ; Henricus IV. & Chri-

nio patientize fizna dedilffet

Athemenfes fe-

ftophorus Eplfcopl AL'(" ftani Jurium Doco-

nicuium ad portam civitatis ftare volebant,qui

Yes.

Albertus l. Comes Hochenbemenf ls ,

ingreffuros convitiis exciperet,& impatientes

Epifcopus Herbipolenfis Decretalium. E jhi-

qmde*n repelleret ; patientibus vero dlcei Bb.

Ingredere Athenas

I1dem

lippus SS. Theologive , & Joannes IIT. SS. Li-

quia dignus es

terarum

& Decretalium Doctores Epifcopi

ftudiofos novitios ab initio capitofis & petu-

Euftadieníes erant

lantibus interrogationibus vexabant ; tum per

forum ad balneum ducebant furioforum mo-

re infultantes , ut cum ratione infanire vide-

Vi.Probl 6. AÀn ftudiofi non graduau

rentur :tandem omnino liberatosin collezium

etiam fuis privilegiis gaudeant , & quibus ?

recepturi

Ad horum ergo

mmitationem

R. r. lllis fpecialia privilegia Fridericum Im-

etiamnum in aliquibus Academiis indoles ftu-

peratorem ejus nominis primum per conftitu-

dioforum advenientium exploratur , dum lig-

tionem peculiarem Codici infertam comuni-

neis aícels, dolabris, terebris , forficibus acci-

caffe,atque hujus fui fa&i quatuor rationes at-

duntur, dedolantur, tentantur, tenduntui

tuhfïb,quod fcilicet ftudiofi amorefcientize fuze

& cornua capitibus admota amputantur , qui-

bus cerefnonub admonentur ,

ut àures, ocu-

exulent ; quod ob eandem caufam e divitibus

pauperes fiant, & femet ipfo exinaniant : quod

los & czeteros fenfus purgatos adferant , mo-

preeter injurias corporales, quas a viliffimisho-

rum afperitatem, & cornua arrogantize, atque

minibus fzepe fine caufa pGïfel unt,vitam fuam

inanis perfuafionis, quibus vitiis fere ea zetas

multis periculis. exponant :

quod fcientia

madet, deponant, & ante barbam patulis au-

ilorum totus illuminetur mundus,

& ad

ribus veram eruditionem , expurgato ammo

obediendum Deo ,

& eius Magiftro ]mpera-

& humili coxde fitire dlfcant

tori vita fubje&omm informetur. Relfp. 2. Heec

privilegia non ipfis tantum , fed etiam eorum

VIIE. Pmbl 3. Unde Academiv» ortum

Profefforibus ,

uxoribus , V1du1s, liberis, fa-

fumpferunt ,

& quomodo ab Univerfitati-

1ulis

nunclis, Bidel hs , notariis

fcnbïs

tibus dlümguuntm ? Refp. r. Nomen fpectan-

& iis artificibus

qui aliquam cognationem

do, eas denominatos effe a loco extra urbem

cum literis habent, vel (ne quibus literze effe

Athemnnfem qui dicebatur Ecademia , o

nequeunt, ut funt Tvpovzaphl Bibliopole ,

quod Lcademus ibi fcholam 1n&1tul[ï'et

corni-

Bibliopegi , Pharmacopolze , pi&tores ,

tandem vero pet unius literze mutatmnem

Academia appellari coepit ter mille drach-

petere. Refp 3. Privilegia in hac conftitutione

Friderici I. conceffa ei"ff— potiffimum tria, quo-

mis emptus agellus,

ex qua Academia ut

rum 1. eft, ut fcholares ad loca, in qulbus lite-

praeftantiffimi Olatmes Poetze, & Philofophi

R. P. Loha. Bibl. Man Tom. 11Í.

A

prodie-

Biblothecg Manuslis: Conctouatorie

76

roheg

lL)

prodierunt, itanomen ejus apud gratam pofte-

locum tenet , &

i Re&tori etiam praefertur,

ritatem prze czeteris in ufu permanfit. Diftin-

non vero in a&ibus publicis. . Origo defumpta

guitür autem Academia ab Univerfitate,juxta

videtur ex more militari ,

ubi in centuria de-

Beffoldum & alios , quod in hac omniagenera

cem erant decurize , & unaquzeque Decanum

artium, non autem inilla, doceantur ; Alia ta-

habBbat

Unde etiam in prifis Academiis

men Volunt utrumque nomen idem figmiäca-

üngularum facultatum . Decani habebantur ,

re, videlicet fcholas publicas fummiPontificis,

ul fingulas diei horas in explicandis faculta-

Imperatoris , Principum confenfu approbatas,

tlS fuze dogmatibus confumere poffent ; unde

ereCtas, & privilegiis certis donatas. Refp. 2.

etiamnum hodie denominatio manfit. Refp. 5.

Academias fic ortas effe in. noftris partibus ;

Notarium , a uotan«*io di&um , effe quafi fcri-

ab initio in celebrioribus Epifcopatibus fcholze

bam Academ

; iMlius enim eít annotare,

publicee infüituebantur; cum vero Canonici

quz in Ácade mia geruntur ,

protocollum fa-

in aulis effent occupati , atque adeo ftudia ne-

cere, ]mamenm ?AIUGI'G

nomine Acade-

gligerentur,docendi munus inMonachos S.Be-

mizliteras , &tnf*ïmonm fmbere &c. Refp.

nedicti translatum efít; cum vero & hi fuis

Ó Bhiellæn effe . miniftrum Univerfitatis ,

legibus & exercitiis impedirentur , quo minus

iem tamen alii rectius fere per P fcribunt,

oro voto ftudia docere poffent , tandem Aca-

& pedellum Ííeu curforem vocant, eoquod

demi?e in eam , quam nunc confpicimus, for-

ipfi Rettori a pedibus fit ,

& ad vana nego-

mam funt redactz , idque aliqui accidifle pu-

tia Rectoris exequenda dlfcurmt

tant tempore Caroli Magni , licet aliquze Aca-

demize jaCtent , fe antiquiores effe, maxime

?. PfObl TO .4"

] de Academiis Italize ob-

fervandum ? R

xl 1)

b U

I. iomanam Academiam

Patavina, cujus initia ob vetuftatem plane

ignoratur. Refp. 3

. Academias in fummo fem-

celebrem fuiffe 7

. àni H.

ulïc Chrifti nativi-

per honore apud Prmapes fuiffe ; nam Philip-

tatem, poftea Vexo cum negleét

ta effet, Ponti-

ficum romanorum ftudio reftauratam effe ,

pus Imperator ftudiofos vocavit 'confcholafti-

[2 5».]

cos. Joannes II. Filius Ferd. Arrag. Regis eos

Tiaxime Ur!

-6X

ni.4.5. Thom. Aquinatem evo-

focios &fratresappellavit. Galli»e heaes Aca-

cantis, qui omnibus honoribus & dlgmtaübus

demiam Parifienfem filiam vocant, & nublRe-

CU*]tEIïlPïlS totus in ornandam & raiïau Ya

&or inpublicis aCübus omnes, etiam Nun-

dam iftam Academiam incubuit,& multa pree-

clara in huma

ÁA4cta

1121

tios Papee & Cardinales: antecedit.

n & divinam Philofophiam

IX. Probl. g. Quid de penoms inAÁcademiam

Commentaria hortatu Pontificis Maximi reli-

conítituentibus notandum ? Refp. 1. Rettorem

quit. Refp. 2. Bononienfem Academiam a

Univerfitatis perpetuum non effe, ne uni tan-

Theodofio Imperatore fundatam effe,fed eam

tum onusincumbat, & leCtiones impediantur

poítea nonnihil collapfam , a Carolo M. reftau.

Omnes etiam Epifcopos przecedit, quia Prin-

ratam fuiffe, tandem vero Pontificum & Impe-

cipis locum tenet. Injuría Re&orem afficiens

ratorum munificentia ita e gcrevnf&, ut bono-

capitis poena ple&titur juxta Juriftas. Portatin-

rum Pcudw um mater appelletur ; hinc j juxta

fignia , ex quibus colhgltur jurisdictio , quam

Gl ;,"'am in Clement. de magx&ms dicitur Bo-

fi non gerit , pro tali non reputatur. Ref P.

nonia, quafi fuper omnia bona ,

vel bonor um

^

ume

Cancellarium plerumque loci Epifco;

notitia nimis amabilis. Nfalee tamen juris-

exceptis Academiis qu1bubdam H» rotlu

prudentize ftudium hic floret, unde Bartholus

in quibus nullus omnino eft. Cancel larius

do&or inde prodiit. Refp. 3. Ferrarienfem

ePc Vicarius & quafiLegatus fummiPontificis,

juxta aliquos a Friderico Imp. in odiumBono-

ad hoc praecipue conftitutus , ut invigilet , ne

nienfium excitatam effe , juxta alios vero ab

indigni ad. honores Academlces promovean-

Alberto Ferrarize Principe, quam anno 1316.

tur. Refp. 3. thuor ordmare colleeia in

a Bonifacio 8. confirmatam Eftenfes Princi-

Academia reperiri, & hoc ordine dïgmtatls

pes mire exornarunt. Refp. 4. Florentinam

Theologicum, Juridicum , Medicum, Philofo-

excitatam effe a Cofimo Medices, & a nepote

phicum. In Academia tamen Parifienfi pri-

ejus Laurentio mire exornatam , potiffimum

mas tenent Phllofophl & ex iis folis eligitur

1n ea florent ftudia ,

humanwrum literarum

-

Re&or. Et fane ( inquit Beffoldus ) fi ifti an-

Unde & Paulus 5 deferta romana Academia

tiquum Philofophize fpolendorem tuerentur, &

ad hanc miegravit

Vehementer commen-

Pythagorz , Platonis, aliorumque premerent

datuf bibliotneca a Laurentio Medices in

veftigia, vel omnium primi ,

vel ftatim poft

ufum) hujus Academi» exítru&a. Refp. s.

Theologos locandi effent; erat namque olim

Mediolanenfem Academiam inter antiquiffi-

Philofophia rerum divinarumllEncyclopaedia

mas effe,

de qua Alexander V. affirmabat ,

atque comprehendebat,quidquid mens huma-

primum "Theol logiz:e Profefforem .S. Barna-

na fcire aut capere poteft. Sed nunc artium

bam fuiffe, quam | S.Ambrofius & S. Auguftin.

liberalium Rudimenta tantum tradit , & aliis

egregie promoverunt. Ibidem etiam Vn*vx ius

fuperioribus difciplinis fubalterna magis eft

literis operam dedit. Refp. 6. Neapohm fem-

quam collateralis. Unde etiam in jure diffe-

per Mufarum fedem habitam effe , utpote in

rentia conftituitur inter Philofophos , &

qua pr2eter ceteros Virgilius, HoratiusClaudia-

artium liberalium . Profeffores.

Refp. 4.

nus. Petrarcha & alii ftuduerint , Academiam

Quodlibet horum collegiorum fuum De-

tam modernam Fridericus l. fundavxt

&

canum habere, cujus officium eft ,

caufas

ut florentem reddéret ,

prohibuit ,

n& qt ïg.

collegium fuum concernentes moderari

quam extra regnum ftudiorum caufa profi-

ac procurare , unde primum iu Collegio

cifceretur. Eam po?cea Robertus & Alphonfus

Arrago-»

j

Tituus C X XI V. Refþublim.

hd

Arragonum Rexinftauraverunt; quam tamen

quod locus ille a'ptifïïfilus fuerit Vathematicis

poítea graviífima bella iterum interturbarunt ;

obfervationibus, qua occafione optime ufus

hodie maxime florere dicitur. Refp. 7.Papien-

fuit Archimedes, qui etiam inter balneandum

fem a Carolo M. non diu poft Parifienfem ere-

Mathematicas figuras oleo in corpore fuo de-

&am effe , in quam alterum eorum monacho-

Ícribebat; przeter hauc etiam Melfana, & Ca-

rum, quiex difciplina Venet. Bedse prodeun-

tanenfis reperiuntur.

tese Britannia in Galliam venerant,& fapien-

tiamfe venalem habere profitebantur, mifit,&

XPoprDhh wcOBbNS Gorninnue- Acada-

primum Rectorem dedit. Maxime hic floret

miis notatu dignum occurrit? Refp. r. Colo-

"theologia, unde civitas non Ticinum , ut olim

nienfem , cum femper antea celebre Colonize

fed Papia dicitur, quafi piorum virorum pa-

Gymnafium fuiffet, ab Urbano . VI. anno 1388.

tria , five pie & verz religionis patria fedes.

impetratam a Colonienfibus per 4. monachos

Primus hic docuit Theologiam ( ante Acade-

ad ipfum milfos fuiffe, & iisdem , quibus Lute-

iniam ere&am ) Syrus Aquilienfis eo tempo-

tia gaudet, privilegiis donatam. ln hac Uni-

re, quo S. Petrus eam Rom:e dacebat. Jurant

verlitate Rector quater per annum eligitur,

in hac Do&tores, quod velint idoneos promo-

ordine ex fingulis facultatibus obfervato. [u-

vere. xefp. 8. Patavinam a Carolo M. an. 791.

ris

Canonci.vel civilis Dotctores raro hic

conditam eíle, vocatur hzec Academia a non-

fiunt , nifi zetate, dottrina, ufu rerum przeftan-

1

nullis totius Italize celeberrima, & quaf! Athe-

tiffimi, unde a vic

lii

in

i

s omnibus plurimum iis

nienfis Areopagus ; Itcm Jurisperitorum coro-

tribuitur , & gravioribus de rebus a Regibus,

na,omnium literaram Emptorium. Ín hac duo

p

Principibus & rebuspublicis confuluntur.Cum

funt Rectores,unus Univerfitatis, qt

[1007

Medici-

tanta vero folemnitate Doctoralis pileus ru-

nam &Philofophiam complettitur ; alter ejus,

'beus imponitur,ut totam uürbem in admiratio-

quae caeteras facultates docet.Praeterea hortus

ne rapiat, & vix alibi fimilis czeremonia con-

in civitate Patavio eft exftructus, infinitis her-

fpiciatur. Cum equitatu exornatiffimo , in-

bis refertus,ingratiam ftudioforum Medicinze.

ftru&oque clariffimo comitatu, amicos & con-

In Tribunali hzec verba leguntar : Excute ma-

vivas per urbem invitant, & fplendido theatro

nus ab omni munere,patienter partes audi,be-

in zede Metropolitana heroice promoventaür ,

nigne refponde;jufte judica. Refp.g.Perufinam

inde gratiis Deo a&is, falutatisque tribus

circa annum r29o. florere coepiffe, maxime [u-

Regibus ad epulum Dottorale honorificentif-

risprudentielaude. Inhac Bartolus vitam fi-

fime proceduut. DoGiffimiinde viri femper

niit. Refp. ro. Pifanam anno 1339. inftitutam

prodierunt, unde fumme femper aeftimata eft,

effe, inquam Roma ftudium transtulit Alevi-

& honorata a Pontificibus , Imperatoribus ,

nus,eamque cum Radana, Claudio &c. funda-

Regibus & Principibus. Leo X. certe agri Do-

vit.Poftea vero 150. annos deferta jacuit,cum

minici piiffimam cultricem appellabat. Ingol-

demum eam Laurentius Medices reftauravit ;

ftadienfes publico fcripto ftudiorum paren-

Huic Academiz Aldus Manutius $8000o.li-

tem vocarunt. Hofius Cardinalis aperte fa-

brorum teftamento legaffe dicitur. Refp. 11.

tetur, Colonize deberi, quod reliqua Germa-

Salernitanam nuncíere temporis injuria, &

nie pars ad Rhenuma fide non defecerit, pri-

aliarum Academiarum fplendore obfcuratam

vileglis quoque extraordinarilis donata eit.

effe ; olim tamen Medicinz ftudiis celebrem

Refp. 2. Bafilienfem a. Pio Il. anno 1459. in-

fíe

3A .

fuiffe. Unde ab Anglorum Rege confulta pul-

füitutam , & variis privilegiis exornatam e

chrum librum de confervanda valetudine ícri-

Pector hic fingulis annis eligitur , & viget de-

pfit. Maxime autem in ea floruit Conftanti-

poüitio ftudioforum. Refp. 3. Dilinganam ab

nus Afer , qui ftudiorum gratia Babyloniam,

Ottone Truchfeffio , Cardinali Auguftano

Arabiam, Perfiam, /Egyptum, JEthiopiam pe-

& Germanize Protectore erectam effe, potifi-

netrans,& 39.annis ibi vagatus,mirifice eorum

mum eoíine, ut preeter humaniores literas

doGrinis excultus eft, unde cum in Africam

Theologia exa&e traderetur. Refp. 4. Dua-

ediffet, Afri eum interimere cog;tabant,quod

cenfem a Philippo Rege Catholico priori fze-

ille advertens Salernum venit, & tandem reli-

culo ere&tam , ne belgica juventus literarum

é&ds omnuibns inCalfinenfi coenobio monachus

caufa ad exteros proficiíci cogeretur, hoere-

effe&tus eft. Refp. 12. Senenfem Academiam

fesque imbiberet. Refp. 5. Erfordienfem in

varias quidem in exordio vexationes pertuliffe

Thuringia circa annum Domini 1391. fur-

fed anno demum 1387. a civibus renovatam,

datam, & a Bonifacio IX. & Pio II variis

& tandem a Pio II. Pontifice admirabiliter ex-

privilegiis ornatam effe. Refp. 6. Francofur-

ornatam eife. Florent in ea maxime [uris-

tenfem anno 1506. per Joachimum , & Alber-

prudentize & Medicinze ftudia, in ea Panor-

tum Marchiones Brandenburgenfes fundatam

mitanus docuit. Refp. 13. Venetam fere cum

eífe. R. 7. Friburgenfem Brifgoisce ab Alberto

ipfa civitate ortam elfe, in eaque pr»eftantiffi-

Auliriaco circa annum Domini 1466. funda-

inos viros floruiffe , maxime humaniorum li-

tam effe, & anno 1472. fub Friderico Impe-

terarum, nimirum Manutios , Bembum &c.

ratore non parum reftauratam & au£tam effe.

M

Refp. 14.

Y

lantuanam Mutinenfem , Parmen-

Refp. 8. Gripfualdenfem in Pomerania ab

fem , Bergamenfem , Taurinenfem , Montis

Uratislao IX. Pomeranie Duce anno r450.

regalis, Maceratenfem , Anconitanam , Car-

inchoatam effe. Refp. 9. Hoeidelbergenfem

notenfem nihil fpeciale habere, quod de iis

a Rudolpho Il. anno Domini 1346. infti-

commemoretur. Refp. 15. In Sicilia prze czxe-

tutam efle, & ab Urbano VI. inftar Parifio-

teris celebrem omnium fuiffe Academiam Sy-

rum confirmatam. Ín hac tria, quae Acade-

racufanam, maxime Mathematica fcientia, eo

iam maxime exornant, reperiri dicuntur,

Cl*

Kg,

xNo

b

Bibliothece Manualis ! Concionatorig

[

14

fütutam effe, & ab Urbano VII. confirmafam,

fcilicet do&rina excellens, ordo fingularis, di-

N

iw entia maxima.

Refp. 1ro. Herbipolenfem

pr1v11eg11sque donatam etfe , fed in hunc ordi-

primoa Joanne ab Egolftein Epifcopo authori-

nem &locum abAlberto II. dedu&am Rector

g

tate Bonifacii IX. &RupertiRegis anno 1403.

bis inanno eligitur,quatuor eli fciplones prze-

erectam,fed cum Fundatore poit 7.annos mor-

feruntur. Refp 21. Wittenbergenfem a Joan-

Í

tuo ingens detrimentum accepiffet; a Julio E-

ne Friderico Duce Saxonive anno 1502. fün-

pifcopo anno 1585.iterum reftauratam; ea ma-

datam , a Friderico II, inchoatam , a joanne

gnificentia fuiffe;ut fuerint,qui dicerent,fe nec

confer Vatam a Mauritio mitauratam ab Augu-

in Italia, nec in Germania, nec Gallia , nec Hi-

fto exornatam, amplificatam & confirmatam

fpania fplendidiora unius Priacipis literarum

le. Refp. 22. Cracovienfem Academiam a

1

& religionis monumenta vidiffe. Refp. r1. In-

Cafimiro anno 1367. inchoatam , & 1400. in-

;

ftauratam effe, poftque Regina Hedmgw Ula-

golítadianam a Ludovico divite HenriciAvari

filio ex ingentibus a patre relictis opibus fun-

dislai uxor moriens ingentem pecuniam in

datam eífe; fed ab Alberto Duce catholico

hunc finem reliquit.:

1

j!

mire poftea adauctam & exornatam An. 15

F-ll-v

571

XII. Probl.

12. Quid de Galliz Acad miis

Refp. 12. Lipfienfem anno Domini 1408. pro-

notandum eft ? Refp. 1. Parifienfem a C

arolo

pter fe&am Huffitarum erecam effe ; cum

M. circaannum 791. ex Alcvini Pra;eceptoris

ub

v

enim Teutones Pragenfem Academiam gu-

fui, & venerabilis Bedze difcipuli confilio ere-

&am credi: cum enim duo monachi Scoti in-

[

-

bernaffent , & Huffitarum opera a magiftratu

dejecti effent commoti magiftri ac difcipuli

ter alios mercatores in Galliam appulfi clama-

ZY

"Teutonici generis, & jurejurando adacti ,

uno

rent : Si quis eft avidus fapic

ii

tie , veniat ad

die fupra duo millia fecuti , apud Llpuam Mif-

nos, & accipiateam ; & Rex ab iis ad fe voca-

nize civitatem trium dierum itinere Praga di-

tis quzereret , quid peterent pro ea , refponde-

qe— b M Ro s

ftantem univerfale ftudium erexerunt,quam in

runt ii, fe tria petere, fcilicet loca oppm*tam

4.Academias &Nationes diviferunt,Mifnicam

auimas ingeniofas , & illa, fine quibus vita ifta

Mu

M^

Saxonicam,Bavaricam & Polonicam,quze po-

tranfigi non poteft, fcilicet alimenta, & quibus

eeam.

ftea a Pioll. & Alexandro V.confirmata,atque

tegamur. Rex talibus dictis permotus,alterum

cum nonnihil collapfa effet, a Gregorio Duce

Ticinum mifit, & Academiam inchoare juffit,

Saxoniz reftaurata. Refp. 13. Lovanienfem a

alterum Parifiis retinuit , eique Nobiles pue-

ros comendavit ; quo audito Alcvinus author

oanne Duce Brabantive anno 1426. inchoa-

tam , & a Martino V. privilegiis confirmatam

fuit Imperatori, .

ut Ácademiam erigeret. Ex

ORE Ó

effe. Dehac Joannes Goropius Beccanus te-

bac tot Theologi prodierunt, ut Poffevinus

ftatur, nullam reperiri facile Academiam, quae

dicat , 4oo. annis vix alicujus nominis Theo-

cum Lovanienfi fitus eiegantia jucunditateque

logum alibi extitiffe. Tertiam Civitatis par-

£— — gU m o d m o u o a,

Scholas Sorbonicas

comparari queat. Cui multum fplendoris ab

tem ftudiofi occupant.

——

Adriano VI. Pontif. eft additum per egregium

primus infütuit Robertus Sorbonius Doctor

.it

Collegium fub Adriani nomine ab ipfo ere-

Theologus. Refp. 2. Andegavenfem a Ludovi-

&um. Refp. 14. Marpurgenfem in Haffia an-

co Xl. inftitutam effe eodem fere tempore

no 1526. erectam ,

. & anno 1535. a Philippo

quo . Heidlbergenfis erecta. eft.. Avenionen-

- Principe wfïamatam effe Mechlinienfem vero

fem vero olim, cum Pontifices ibi refiderent ,

olim ceïebex rimamtoto orbe Academiam fuif-

florentiffimam fuiffe. Aurelianenfem a Ph1hp-

r

fe,fide digni authores commemorant apud

po pulchro anno 1312. excitatam , fed fupe-

Mil dendorpiuml,. 5. Acad in qua aliquando g.

rioribus annis oppreffam. . Hic S. Ivo ftu-

EL

Resum filii,

Pri

J.lb

pum 24. Comitum 29.,

duit ]uri Canonico.

Refp. 3. Biturigen-

eodem àuno üuduennt Refp: .15. Mogunti-

fem a quodam Duce Biturigum erectam prio-

nam a Diethero lfenburgico Archi-Epifcopo

ri f2eculo adeo a clariffimis vms excultam eí-

fe , tefte Münftero

circa annum Domini 1432. inftitutam effe , in

utjam literarum decus

äï

qua tamen ftudium Philofophie & Theolo-

& emporium doGiffüimorum virorum dic

*

gize tantum nunc floret. Refp. 16. Pragenfem a

poffit. Burdegalenfem vero Academiam pe,

|

KN

Carolo IV. erectam effe anno 1360. quam ob

excellentiam Aquitanicum Gymnafium vo-

Hufitarum herefem, & crudeliíffima bella

cari, quod in nulla alia Aquitanize Academia

pene oppreffam Ferdinandus 1. & Maximilia-

omne artium genus publice tradatur.Dolanam

nus II. reftituerunt. In hujus Academize Audi-

in Burgundla veterem quidem effe,fed florere

torio Juridico legitur ,

quod Profeffores

qui

ccpiffe anno 1484. quamvis jam iterum ob

20.annis continuis docent in aliqua famofa

perpetuos bellorum motus Mufze perturbatze

Univerfitate, ipfo jure efficiantur Duces & Co-

fint. Refp. 4. Lugdunenfem przecipue circa

Amites. Refp.

17. Roftochienfem in Ducatu

annum 830. fioruilfe , etfi nunc fere intercidit.

Megapolitano ad annum. 1451. a Principibus

Refp. 5. Monüspe[ï"ulanam anno I106. ere-

Megapolenfibus & civibus Roftochienfibus

&am, olim Jurisprudentive , nunc Medicinoe

miffa in urbem legatione impetratam effe. R.

ftudiis frequentiflimam effe , quam Henricus

18. Trevirenfem ab aliquibus antiquiffimam

Rex egregie promovit

1 hac Rettoris

anta

credi Academiam, fed ob mutationes tempo-

eft authoritas ,

ut ftudiofi quacunque etiam

Vgl

rum collapfam, ope S. Agritii ab Helena impe-

de caufa egrealentem comitari honoris gratia

trati refmmatam effe. Refp. 19. Tubingenfem

cogantur. Refp. 6. Pictavienfem alterum polft

in Ducata Wirtenbergenfi anno 1477. ince-

Parifienfem locum obtinere juxta Münfte-

ptam effe abEduardo f. Wirtenbergenfi Du-

rum ,

in qua omnium artium ftudia . fre-

c,e-,penm'ïþ sixti,V. & Friderici Imper. Refp.

quentlfïimls Auditoris , & a fapientiffims

accurate tradantur ,

20. Viennenfem anno 1237. AF rldenco Il in-

viris ,

preefertim.| Ju-

rispru-

&

Js.

Titzzlw CXX V. Refurreäïia.

19

risprudentia. Refp. 7. Tolofanam non ita diu

nuifünt 300o0. aureorum. Refp. s. Toleta-

poít Parienfem fuüiffe ere&tam , in hac Juris-

nam & Vallifoletanam , & Palentinam non

confulti etiam feftis diebus , przeter Domini-

peculiariter celebrari ab authoribus ; Valen-

cos ,& B. V. ac Apofttolis dicati funt, Lectio-

tinam vero anno 1470. floruiffe & clariflimos

nes habent. Studiofi vero teftimonia peten-

Profeffores habuiffe, quos audivit S. Domi-

tes, non tantum annorum, fed etiam menífium

nicus.

& dierum rationem reddere coguntur. Tanta

XIV. Probl r4. Quid de Anglic Acade-

vero diligentia hi frequentaffe Icribuntur , ut

miis notatu dignum eft ? Refp. r. In Anglia

quidam fummo mane in fcholam ventitarent,

duas potiffimum celebres effe Academias. z.

& Nobiles quidam fuos miniftros mitterent

Eft Cantabrisienfis , quam aliqui a Sigeberto

ad opportuna loca preeoccupanda. Necimme-

Anglorum Rege anuo'630. alii a Cantabro

rito , cum quidam ftudium luris totius orbis

Hiipanorum Regeannoante Chriftum natum

celeberrimum hic reperiri dicat ad Mildendor-

375. ereCtam volunt, qui patria pulfusin Bri-

pium. Refp. 8. Rhemenfem, Caturcenfem

tauniam immigrarit , & pro liberali hofpitio

Maffilienfem , licet olim floruerint , munc ta-

men fere obfcuras effe.

gratiam relaturus Academiam illam fundarit;

licet poftea nonnihil collapfam Sigebertus ite-

XIL Probl :r3.Quid de Hifpanize Acade-

miüs obfervandum ?

AX

i?

um reftaurarit. Hic Venerabilis Beda , AI-

efp

I. Conimbricen-

cuinus, Thomas Morus, & alii fleruerunt,

lem a Rege Lufitanive Joanne III. exftructam

Habet Collegia II. Aulas IV. eaque omnia

efle, quam quidam & loci natura amoeniffi-

?edificiorum celebritate przeftantilfima. 2. Eft

mam & omni literarum genere clariffimam

Oxonienfis, quam ipíi Oxonienfes conten-

Academiam vocant. Hic Navarrus Jus Cano-

dunt omnibus orbis Ácademiis antiquiorem

nicum docuit. Refp. 2. Complutenfem in regno

effe; fed conftans Hiftoricorumi celebrium

Caftellze, a Francifco Ximene Archiepifcopo

fententia eft, tefte Mildendorpio , eam anno

Toletano exítruttam effe anno 1517. Eboren-

fem vero ab Henrico Cardinale Lufitanize

Domini 83 3. vel juxta alios 895.ab Alphredo

five Aloredo erectam efíe,

Numeratur inter

fundatam , quam quidam putat cum cele-

praecipuas orbis chriftiani anno Chrifti 1209.

errimis Academiis certare poffe.

Gandia-

tria millia ftudioforum ibifuerunt, qui una

nam a B. Borgia adhuc Duce Gandie ere-

cum Profefloribus derepente abierunt, eoquod

&am. Refp. 3. Granatenfem , Hifpalenfem,

Rex tres ftudiofos,quorum contubernalis mu-

lleridenfem , Majoricanam , Onnatenfem in

lierem aliquam interfecerat, in proprio hofpi-

Cantabria ab Abulenfi erectam, Ofcanam, a

tio comprehenfos, & plane infontes, fufpendi

Sartorio ante Chriftiadventum excitatam,Of-

mandatfet.

De hac hiftoria Oxonienfis fic

funenfem in regno Granatenfi nihil habere

loquitur: Omnibus inter latinos extantibus

peculiare, quod de iis memorent authores.

ftudiis Univerfitas Oxonienfis

fundatione

Kelp. 4.Salmanticenfem anno 1404. erectam,

prior, quadam fcientiarum pluralitate gene-

& optimis Pontificum & Regum diplomatis

ralior,in veritatis catholicze profeffione firmior

ornatam effe; quam fcholarum magnificen-

& privilegiorum multiplicitate praeftantior in-

tia omnibus Europse Gymnafiis przeitare af-

venitur. Refp..2. In Scotia tres potiffimum

firmat Joannes Goropius.

In hac qui 20.

Academias reperiri, videlicet S. Andreze,quze

annis docuit , Illuftris habetur , & per fubfti-

anno 1411. erecta, omnium celeberrima effe

tutum docere poteft.

Licentiatus hujus A-

cademiz przefertur Do&oribus aliarum Aca-

perhibetur; Aberdonenfem, quam anno 1480.

Guilielmum — Elphinftonium Aberdonenfem

demiarum. Theologize Cathedras Benedictus

Epifcopum füb Tacobo l1I. inftituiffe affirmant;

AIIL anno 1416. inftituit. Ipfam vero Acade-

& Glafcovienfem, quze a Jurubullo Glosquenfi

miam Alphonfus VIII. Rex Caftelle erexit ,

Epifcopo inflituta, parum tamen dotata ,

Martinus V. confirmavit. Reditus illius an-

& parum celebris exiftit. .

Ld

AA

z

2

Go

GO00000000000000000000000000

TITULUS CXXV.

'"RESURRECTIO.

$. L

lem , quae confiftit in reunione anim?e fepa-

QUOAD ESSENTIAM.

rate cum corpore ; quo modo Chriftus &

Lazarus refurrexerunt. Et fvilitualem , quze

Dejinitio.

I

confiftit in recuperatione grati»e divinze

amiffe, de qua Apoftolus locutus eft, di-

Luc. 20,

Streditus a morte ad vitam,de quo dixit

cens: Exiftimate vos mortuos quidem effe Rom. 6,

v. 38.

. Chriftus

DEUS autem non eft mor-

peccato, viventes autem Deo.

tuorum , fed vivorum ; Omnes enim

V.f I'-.

vivunt. ei.

Circumjlantia;.

Dz'm:þo.

HL AMüfüo Zingelorum cam tuba & voceWa, 24.

II. Dividitur in Refurrectionem COf gora-

magna , qui copgre'gabunt ele&tos ejus a qua- v. 2 ,

tuor

n

.L.:-'(

$o

Bibliothecee

AManualie| Conciona orig

—

tuor ventis, & dicent : Surgite mortui, ve-

XIT. Sed dicet quis :

quomodo refürgentt. Cor.xs.

nite ad judicium

mortui?quali autem corpore venient?infipiens, y35.

IV. Locus , ubi refurgent, incertus eft, &

tu, quod feminas , non vivificatur ; nifi prius

ab admirabili Dei providentia dependens ; alii

moriatur.

enim in valle Jofaphat ,

ubi judicandi funt ,

XIIL Exfpectamus Salvatorem Dominum Phil.3.

futuram putant ; alii conformius putant fcri-

noftrum ,

ui reformabit corpus humilitatis v. 20

noltrze con

j

.

Jo.5.v.28 pturze , fi dicantur mortui exfepulchris fuis

iguratum corpori claritatis fuae.

L

refme&uu cum S. Joannes dicat :

Omnes ,

XIV. Ingrediatur putredo in offibus meis , Ábac. 3.

d

quiin monumentis funt , audient vocem Filii

& fübter me fcateat ,

ut requiefcam in die "-!

"

íà

tribulationis

—

Dei,

& procedent , qui bona egerunt ,

in re-

ut afcendam. ad populum ac-

furre&tionem vitze : qui vero mala egerunt

cin&tum noítrum

J

in refurre&ionem judicii.

XV. Offa arida audite verbum Domini : Ezech.3s

Marcham.

V. Termpus quoque incertum eft ; nam alii

Ecce ego intromittam Spiritum m vos , & V. 7

inHorto fora matutina ad imitationem refurreähoms

vivetis.

Paft. tr.

le&. 1

4 Chrift; alii mtempeüa nocte , juxta illud

XVI. Seminatur in corruptione , furget in 1.Cor.15.

"'hnfh media notte clamor factus eít ; alii

incorruptione : feminatur in 1gnob111tate fur-c 4

alio tempore futuram divinant potius , quam

get in gloria : feminatur in infirmitate , fur-

affirmant , ut videre eft apud Marchantium

getin virtute; feminatur corpus naturale ;

$. H

furget corpus fpirituale.

furits 1

Refurretlio | [piritualis

-

Yi

EX S SCRIPTURA

XVII. Hifunt, qui venerunt de tribulatione APW Z

l'erita;

magna & lavelunt ftolas fuas in fanguine

Agm

Job. 29. I

Cio , quod Redemptor meus vivit, & in

YV. 25

nov1 (limo die de terra fmre&urus füm ,

XVIII. Quomodo Chriftus furremt a mor-Rem. 6.

& in car—

tuis per gloriam Patris ,

ita & nos in novita- Y* 4'

& rurfura circumdabor pelle mea ,

te ambulemus.

ne mea videbo Deut meum.

furins

Tf. 26. v.

IL. Viventmortui , interfeCti mei refurgent.

XIX. Beatus. & fan&us , qui habet partem APOC- 20.

vii.fané

29.

in refurre&ione prima, in hlS fecunda mors"

Expergifcimini ,

& laudate qui habitatis in

Bronon

pulvere

quia ros lucis ros tuus.

non habet poteftatem.

2, Macch.

Ill. Tu quidem fceleftiffime ,

in praefenti

$. Ill

7. V. 9.

vita nos perdis , fed Rex mundi defun&os nos

pro fuis leglbus, in seternze vitze refurre&io-

EX 58. PATRIBUS

Marehar

ne fufcitabit.

e

3. Teff. 4

IV. Nolumus autem vos 1gnorare, Fratres

Feritas

]n horto

Y. 13

de dormientibus, ut non contriftemini ,

pittr.

ficut

demptor nofter fafcepit mortem ,

ne S,Gregor

li, xg

& c?eteri, qui fpem nonhabent. Si emm cre-

IRE

p :

mori timeremus : oftendit refurre&io-in moral.

dimus , quod Jefus mortuus eft , & refurre-

nem,ut nos poffe refurgere confidamus

xit; ita & Deus eos , qui dormierunt per Je-

fum adducet c"m eo.

I. Eftin Chrifto homine unius cujuscun- S. Maxi.

que noftrum caro , fanguis & portio : ubi erg

o inf. de

Ezech.37

V. Ecce ego aperiam tumulos veftros

&

portio mea regnat , regnare me credo : ubi

Pafch.

I2.

educam vos de veftris fepulchms

& inducam

—— — —5

vos in terram Ifrael.

dominatur fanguis meus, dominari me fentio:

ubi glorificatur caro meus, glouofum me effe

Jo.5.v.12

VI. Sicut Pater fufcitat mortuos ,

& vivi-

ficat, fic & Filius, quos vult, vivificat.

cognofco.

Qualætw

Jo.6.v.39 VIL. Hec eft voluntas ejus, qui mifit me,

Ib Drop,

Patris, ut omne quod dedit, non perdam ex

L 44

eo, fed refufcitem in noviífimo die.

III Refurgenf corpora San&orum fine ullo$. Aug.

vitio, fine ulla deformitate, fine ulla cor-inEnchir.

1.Cor.15.

VIIL. Chriftus refarrexit a. mortuis primi-

rupnone , fine difficultate ,

V.20,

tize dormientium : quoniam quidem per homi-

in quibus tanta

/

felicitas ,

quanta felicitas erit.

nem mors ,

& per hominem refurrectio mor-

IV. Refuraetjuftus utjudicet: peccator, Cæmod

tuorum ; & ficut in Adam omnes monuntur

ita & in Chufco omnes vivificabuntur.

ut judicetur « nnplus ut fine judicio punia- in Pf.

tur.

Daniel.12

IX. Multi de his,

qui dormiunt in terrze

Utzlzta.r

V.2.

pulvere , evigi labuntin vitam zeternam , &

alii in opprobnum ut videantfemper (1d eft,

V. In omni re auta&u virtus agendi fpes S. Chryf.

fupplicia aeterna experiantur. )

eft futuri :

qui enim arat,

arat, ut metat :

in Matth.

. Cot.t5.

X. Eccemyfterium dico vobis. Omnes qui-

qui pugnat , pugnat ,

ut vincat.

Tolle ergo *?

I5

dem refürgemus ,

fed non omnes immutabi-

Ífpem refurre&loms

& refoluta eft obfervan-

mur. In momento , in i&tu oculi , in noviffima

tia omnis pietatis.

tuba: canet enim tub*t & mortui furgent in-

VI. Confringi nos tanquam vas figuli nunc $. Hil. in

corrupti ( id eft , immortales. j

gaudeamus ,

ut per hunc novae nativitatis* ^ *

s. Macch.

XI. Niíi eos , qui ceciderant , re'urre&uros

profe&um , inbeatamillam ac Deo placentem

a2. V. 44- fperaret , fuperfïuum videretur &vanum pro

mortuis orare.

iteratae 1eparatloms noftrze fpeciem reforme-

imnur

$. IV

fe

Vr R qeuicuemocr s

E

W s

Tituuy C X X IV. Refurrctlio.

8t

53

$. IV.

2

VIH. Tonas Pería , cum Magnorulh Princi- Li,eleus

pes ei manuum & pedum digitos preecidi, & ?9. Mut.

EXEMPL A.

ante oculos ja&tari feciffent , dicentes : Ecce

*«

EPhi 3

V, 20

nunc digitos tuos interra feminavimus,exfpe-

Veritas,

&a inde, ut melíIis tempore multos digitos re-

cipias

2

b

Abae 3.

refpondit: Ego multitudine digi-

V. 16

in f. de

S. Aug

E. Chriffi refurre&ione. fic loquitur S.

torum non egeo , fed Deus , qui me forma-

ID

Augufünus: Écce furrexit ab antro

vit, ile tempore judicii corpus hoc refor-

PafCh.

fepulchrirediviva caro phoenicis, cum cinna-

mabit-.. ,

momum decoxerat pietatis : granum frumen-

VEreh u

V7

ti, quod folum in terra mortificatum eft in

ï]tïlihzy -refm*reä?ionif cogitata.

paffione , multum fru&um attulit in refurre-

G&ione ; folus enim mortuus eít , fed folus mi-

IX. S. Job in mediis affli&ionibus fpe futu- Job. 1g.

LCor 15

Y 42

nime refürrexit, quorum enim fepulchra in

ra refurrectionis folabatur fe dicens : Scio , V- 27

ejus paffione funt patefatta , horum corpora ,

quod Redemptor meus vivit , & in noviffimo

die de terra furrecturus fum &c. re

Chrifto refurgente, funt de pulvere fufcitata :

poütg hazec

& ficut cum Domino furrexerunt, ita cum eo

eft fpes mea in finu meo.

X. S.]acobus intercifüs, cum ambarum Sur:

u in

afcendente etiam ipfi afcendiffe creduntur. -

Surius in

manuum ac pedum digiti ei abfcinderentur , vita.

vita.

II. Cum S., Stanisiaus PolöniæEpifcopus

ad fingula tormenta benedicebat Deum , gra-

Petrum quendam,ad teftimonium de agro a fe

tias agens,quod eum amputaret quafi vineam,

Apu,*,

714

vendito coram Rege perhibendum, refufcitaf-

ut poftea repullularet , ac refloreret ,. & fru-

fet, illique longiorem vitam impetrare vellet,

&um uberiorem ac fuaviorem faceret.

-

refpondit ille , femalle in purgatorio ad modi-

tem, (

XI. S. Nicafius Rhemorum Epifcopus , cum Marchant

vl 4.

cum adhuc. tempus agere , quam ad vitam

in templo a carnifice feriretur , verfum illum : tt. 4. le&

tot periculis & moleftiis refertam redie.

Adhejfit pavimento auima men : vecitare coepit , F3« prop-

Apot.m,

Surius in

caputque a reliquo corporefeparatum, fpeciali ^'

A

vit.fancti

. III. Famofus ille Do&tor Parienfis ter e fe-

miraculo reliqua verba : ' Zivifica me fecundum -

Brononis.

retro fürrexit. dixitque : Jufto Dei judicio

verbum tuum : abfolvit.

*

agcufatus, judicatus & condemnatus fum ,

XILl. Cum Antiochus Rex feptem fratres 2. Mac^.s

quae caufa fuit S. Brunoni & aliis, ut in fo-

Machab:zeos crudeliter necari juffiffec & primo v.9.& c:.

ljitqudinem fecederent.

/

cutis capitis cum capillis abftraheret.i*

?

dixit

ad illum : Tu quidem, fceleftiffime, in praefen-

Marchant IV. S. Germamis Epifcopus , cum f&pul-»

ti vita nos perdis, fed Rex mundi defun&os

in horto

paft. tr.4.

chrum S. Caffiani Martyris adiffet , & quafi

pro legibus fuis in veternze vitze refurrectione

viventem allocutus dixiffet : Quomodo tibi

fufcitabit. Sed & tertius linguam poftulatus ,

S Gregot

le&. 15.

in moral,

prop. 3. €

ft,Frater? quomodo tecum agitur? audi-

& manus cito protulit , & cum fiducia dixit:

vit refpondentem in hzec verba : quantum ad

e cclo ifta poffideo, fed propter Dei leges v, «4.

animam , aeterna felicitate fruor

quantum

nunc hzec ipfa defpicio , quoniam ab ipfo me

s. Maxi.

nf.de

vero ad corpus, quiefcit hoc usque ad gene-

earecepturum fpero. Quartus vero dicebat:

J«(ch,

Yalem refurrectionem. Quo audito S. Germa-

Potius eft ab hominibus morti datos fpem

nus, quiefce ergo, inquit, o Frater , ad id

exfpectare a Deo , iterum ab eo refufcitandos,

tempus , & roga Dominum , ut refurgentes

tibi enima ad Vitam'refurre&ig' non erit,

beatitudine frui.

adfomrmnum tubv, tecum poffimus zeterna

wf

Tb. prop.

V. Eutychius Patriarch

a Confïantinopolie'

le&, 14.

tanus, cum librum contra refurrectionem fcri-

;c Aug'

SIMILITUDINE S.

nnetit.

pfiffet , a Gregorio legato ita convi&tus eft, ut

Imperator Tyberius ejuslibrum inignem pro-

:

jiceret, & Eutychius ipfe do&rinam fuam

| Veitas.

retra&aret, & inftante morte pellem manus

'afíod,

fuze tenens diceret: Confiteor, quia in hac

; Df

I.- SI

cut, qui videt granum, quod. cortum- $, Ciryr,

carne omnes refurgemus.

:

l

— pitur, & diffolvitur, non dubitat de ejus ho. de

VI. S. Czecilize corpus a Clemente VIIT.

refurreCtione ; fic cogita & in corpore tuo :

Iþ. prop.

3-

cum vides corruptionem , tunc

poft nongentos & amplius annos integrum

'de refurzectio«

repertum eft.

ne philofophare,

L

;' Ch;yf.

VIL Cum S. Stanislai Epifcopi corpus .in

Il. Sicut de no

&e domiifti , poftea evigi- Lu4, vi-

Ib. prop.

Í.

feptuaginta duas partes diffe&um , & avibus

lafti: fic noftra corpora recordare dormitura vet c. 7.

proje&um fuiffet, ab Aquilis cuftoditas partes

per mortem , & pofteareddenda vitas a Chri- in 'ntre-

autem clerici collegiffent, ita eze in unum

Íto ; cum apparebit Judex vivorum & mor- .* ** *d

ai).

corpus coaluerunt, àc fi nunquam divulfa fuit-

tuorum.

;m

fent. Cumque unus adhuc digitus deeffet,eum

III. Sicut artifex ftatuam a. fe fa&am , ubi S. Epih.

m

viderit mutilatam , iterum conflat ac diffolvit tt. 1. l.2,

quoquelucerna cceleftis in vicinam pifcinam

conje&um, & a pifce devoratum , demonftra-

ac reparat ; ita Deus humana corpora per ^?59.

mortem deftructa denuo reformàt , priftinze-

vit , quem exenterantes , digitum exemerunt,

fuoque loco reftituerunt.

que form reftituit.

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 1.

$. VI.

——

Bibliothecm Momnualis | Conctonutorie

82

$. VI.

naventura , perfevemn-ter refurgas in conver-

fione , ut de caetero non moriarisintransgref-

* fc 276

1

ASCETIC A.

fione, fed dicas cam Davide: Non moriar ,

fed vivam. Quse tota materia fufius tractata

l. "T Ria funt proecipua,quze de refurre&ione

videri poteft a Vatthia Fabro conc.5. in Dom.

advertere debet Afceta. Primum eft ,

Refurr. & ab Henrico Engelgr. in coelo Em-

ut poffibilitatem illius bene apprehendat, qua

pyreo in eodem fefto $. 3.

S. Áng

in re S. Auguftinus lucem praefert , dicens :

f. 34. de

Tota hujus mundi adminiftratio , teftimonium

lL. Ex occafione thematis : Surge qui dor Ephef. 5.

müs, €9 exurge a mortwir : poteft auditor ex- " "*

poft.

eft refurrectionis futurae. Videmus hyemis

citari,ut duplicis grative,quam per refurrectio-

tempore arbores fpoliari pomis & foliis, fed &

nem fuam Chriftus nobis procuravit, fe parti-

verno tempore fpeciem refurre&tionis expri-

cipem faciat, fcilicet refurre&tionis efepulchro

mere, quze quidem primo incipiunt furgere in

peccatorum, & refurrectionis a torpore igna-

gemmis,ornari floribus,veftiri foliis , poftmo-

uarric,

vize fpiritualis, de quibus fic loquitur Guarri-

dum pomis gravari. Interrogo te, infidelis ho-

cus : duplicem gratiam refurrectionis fimplex

refarr.

f. 3. de

*

mo, qui de refurrectione dubitas, ubi funt ifta,

Chrifti refurrectio praeparavit, dum & quoti-

quzetempore ifto, quo Deus difpofuit, produ-

cuntur ? Dic mihi, ubi latitant, antequam pro-

die revivifcunt a morte peccati per operatio-

nem myfterii, & hodie maxime refurgunt a

ducantur ? quze nufquam quidem videntur ,

fed tamen Deus , qui omnipotens eft , fecreta

fomno torporis per devotionem gaudii ; quis

enim ille tam piger ac tepidus, qui hodie au-

fua virtute producit. Sic & herba , quz»e ante

diens vocem ilam omni gaudio plenam ; Ae-

vixit, & moritur , rurfus revivifcit, ex femine.

Íta & noftrum corpus revivifcet ex pulvere.

Jurrexit Dominus : non totus ia exultatione fu-

Ícitetur , non totus revivifcat & recalefcat fpi-

II. Alterum eft, ut neceflitatem, aut potius

ritu. Utraque ergo hzec refurreCtio , quomodo

Phitoin

]

zequitatem refürre&tionis bene apprehendat ,

practice fieri debeat , paulo fufius explicetur ,

'.: Phædc

Athanag.

quam quidem clare Athanagoras indicavit ,

& claudatur denique concio ejusdem authoris

de refürr,

dum dixit: Nifi praemia manerent vite fe-

verbis : O anima mea , ego dormivi , & refur-

quentis, providentia, juftitiaque divina trahe-

rexi, ait Chriftus. Surge & tu , quae dormis ,

retur in dubium ; quin etiam ipfis brutis mife-

& exurge a mortuis, &illuminabit te Chri-

rabilior foret homo , qui religionis & juftitize

ftus.

gratia fe corporeis privat obleCtamentis, & in-

Annon, Fratres , mortuo fimilis , qui

adhuc ftetit orto jam fole , qui adhuc ne-

Senent

commoda fubitinnumera. Itaque virtus , reli-

eligentia & focordia premitur, quafi defpe-

' e.35,

gio, leges deliramenta forent ac dctrimenta.

III. Tertium eft, ut hujus refurretionis fpe

rato fepultus torpore, jam ubique gratia re-

furre&ionis rutilante ? Vide hzec ipfa fufius

fe ad perfectionem femper majore excitet ,

apud Engelgr. in coelo Empyreo , in. fefto re-

dl a. . Gmés .Duub

& ficat Appelles omnes fuas picturas cum ma-

gna diligentia ad perfeCtionem abíolvit , quia

furre&. S. 2.

zeternitati fe pingere dixit,ita & ipfe omnia

III. Ex occafione thematis: Hemc eft dies , Pf. 117.

operafua cum fumma perfe&ione peragere ftu-

deat, eoquod ?eternam pro illis mercedem ,

quam fecit Dominus , exultemus , €9. letemur. in v. 24

eà : poteft explicari, quare in hac die exultan-

l

laudem ac gloriam fe recepturum fperet.

dum fit nempe

1. Quia eft dies admirübilis ,

$. VII.

cum mors fuperetur , vita reparetur, aditus

Suring 2

zeternitatis referetur. 2. Quia eft dies amabilis

hi.

CONCEPTUS PRJED4-

propter gloriam Chrifti, in cujus faciem glorio-

CABILE;S.

fam defiderant Angeli & San&i profpicere.

3. Quia eft dies defiderabilis , a coelis , ut repa-

L EX occafione thematis : Surrexit. Domi-

rentur ruinze: a terris, ut illuminentur homi-

VEP B TLdo CRPPUP" ARDUCHRUPREORIANRCUR. a frost-

mus vere , €9 apparuit. Simoni : oftendi

nes fedentes in tenebris : a mortuis , ut refur-

poteft, quomodo quivis Chriftianus cum Chri-

gant, & novam vitam participent. In altera

Cen, 4

fto fpiritualiter refurgere debeat, nempe 1. Ut

parte concionis oftendatur, quam vere hzec

V: IS,

refurgat vere , ideft, cum vera contritione ,

dies etiam refpettu cujusque hominis fpiritua-

confeffione & fatisfa&ione ; alioqui enim ex

liter refurgentis fitadmirabilir propter juftifica-

defe&u unius ex iftis partibus , fi&ta duntaxat

tionem, quze, tefte S. Thoma, majus eft opus,

erit refurrectio, ut Samuelis a Pythoniffa fu-

quam creatio cceli & terrze, & quam donum

fcitati ; diceturque tali , quod Epifcopo Sardi-

glorize beatificantis : umabilir propter gaudium

Apoc. 3.

cenfi di&cum eft : Nomen habes , quod vivas ,

& fruCtus, qui ex hac jufüificatione oriun-

ä

V. I

& mortuus es.

2. Ut refurgat imtegre : nam ,

tur : defiderabilir. denique ob defiderium , quo

l

ut S. Bonaventura recte advertit , Chriftus ne-

Deus, Angeli, Sancüi, Jufti in terris , &ii

|

que manum, neque pedem reliquit in fepul-

maxime , quibus cura noftrae falutis commif-

chro ; fic tua peccatis refurgas totus,qui enim

fa eft, juftificationem noftram & fpiritualem

UT

refurrettionem defiderant.

Qua de materia

V3,

adhuc manus operum vel pedes aífe&ctuum

ä

mortuos habet , vel qui converfus injufta bo-

fufius agens Henricus Engelgr. in cit. conc.

;

J

na, velolim , vel aliud vitium non reliquit ,

videri poteft.

Miüüüug

nondum refurrexit. 3. Ut firmiter refurgat :

IV. Ex occafione thematis : Scio quod Re- Job. t9.

elx

exemplo Servatoris , qui refurgens a mortuis

demptor meur vivit , €$ in noviffimo die de terrav. 25.

Mu ?

jam non moritur ; fic ergo & tu, inquitD. Bo-

refurre&urus [um : poteft explicari gaudium

Titulus C X X V. "Refurrethio.

$3

& Íolatium , quod quisque ex refurre&tio-

nem füturam omnis naturà meditetur. Sol In aunét

äïäb

ne Chrifti, & fua percipere deberet. Et r.

demergitur, & nafcitur: aftra Ilabuntur,& re- h

[

i.l In 2?.

quidem ex refurrectione Chrifti , quia ca-

deunt: flores occidunt, & revivifcunt* pnfäïüi?ï**gfw

put ipfius eít , atque adeo ob illius gau-

fenium arbufta frondefcunt : feminà nonnifi Pe!9r

dium & gloriam ei congauderé oportet, &

corrüpta revirefcunt. 1ta corpus in fzeculo , ut

fperare , quod cum ille nunc cclos pene-

arbores tempore hyberno occultant viridita-

ple

trarit , etiam nos velut membra, fi ei per

tem ariditate mentita. Quid feftinas , ut cru-

gratiam adhereamus , in illos ingreffuri

da adhuc hyemis revirefcat, & redeat? ex-

4

fimus.

2. Ex refurrectione noftra , quze

ómnem

fpe&andüm etiam corporis ver eft.

lacrymam abfterget , & omnia ,

qua hic propter Deum dimifimus , melio«

ra reftituet, ea vero, quse hic paffi fumus,

VI. HydfargyrUm five argentum vivum ,S. Grég,

licet in minutillinas partes dividatur, mox Nyf.l. de

copiofe remunerabitur, dum ficut focii paf-

tamen in prifinam formam confluit & coale- €reat. ho.

arrie,

fionum Chrifti fumus , ita & glorize focii

3.de

futuri fumus.

ífcit, fi manu affocietar, & conjungatur ; ^ ?*

Yatr,

Merito ergo hsec fpes nobis

quanto magis Deus partes corporis diffocia-

perinde, ut S. Job in finu repofita &

N

pro

folatio in adverlis cafibus eífe debet.

tas & diïac*emtas *cpnjungeæ poterit ?

VIL Alphora primum vermis eft , poft in S. Alber-

$. ViI.

pifcem tranfit, rurfum tabe confumiptus ex- tusMaga.

e Anirs

MISCELLANEA

tra aquam, ut omnis caro ab offibus defluat

,

l.24.

fi in aquam remittatur, itérum carne vefti-

Feritat.

tur, ut prius, & quafi renafcitur , fitque

longe vivacior ,

quam li cofruptus non

fuiffet.

Plato in

h XETiam *E

thnicos cognovilfe refürfe&ioee

Phædæ

nem , teftantur verba illa Platonis :

VIII. Cum Paf entes qmdam cum filio ad $,

Eft certe, o Cebes , maxime omnium ita, ut

Jacobum Compoftellanum peregrinarentur ,

Faberin

mihi videtur; ex mortuis revivifcentes ho-

au&ar;

mines fiunt, mortuoruüm fuperfunt animoe,

& in via filius à filia hofpitis ad ftuprum fru-

ihäm; 37

ftra pelletus, & ideo calice occulte in cu-

in Fef,

atque bonis melius eft , malis pejus.

cullum impofito , furti apud judicem falfo ac« . Pafelt,

Seneca

Il. Sed & Seneca.-, deünuht , inquit , iftà ,

cufatus , & fufpenfus faiffet, Mater Compoftel-

c. 36.

la rediens, & filium in patibulo pendentem fe«

non' pereunt , etiam mors, quam pertime-

meladhuc videre cupiens , vivum effe audivit,

Ícimus, & recufamus , intermittit vitam ,

non eripit.

Veniet iterum , qui nos in luce

judicique id nunciare juffa eft,qui eum in con-

vivio exiftens gallum & gallinam forte appo-

reponet, dies, sequo animo debet reditu-

fitam haberet,mulieri dixit : Falleris, o mulier,

rus exire; obferva orbem rerum in fe re-

filius tuus vivit, ficut hae aves. Quo di&to mox

Df ttf.

meantium. . /Eftas abiit , fed alter illam

gallus & gallina vivi furrexerunt, & in menfa

annus adducit

hyems occidit , referent

ambularunt , & in locum templo vicinum de-

Vo 24"

ilam fui menfes : Solem nox obx'uit , fed

portati feptennio vixerunt ,

& pullum ac pul-

ipíam. ftatim dies aþigit

lam fimilis, id eft candidiffimi,coloris relique«

runt, ficque fingulis feptenniis idem fit a fo«

Surius 27 HL. Narrat Nicephorus feptäm Frares à

Jul.

tempore Decii Imperatoris usque ad tem-

bole. Quodque mirum , licet peregrini illac

tranfeuntes pennas ab illis auferant , nunquam

pus Theodofii junioris , annis fcilicet du-

tamen pennze illis deficiunt.

centis in quam caverna ;

fine corruptione

fui aut veftium dormiiffe ad certificandam

$. IX.

veritatem refurrectionis.

Gen. 40.

IV. Sicut olim Jofephus Patriarcha dixit

AUTHORES

Y. 13*

Piucernz Pharaonis : Tres propagines tres

adhuc dies funt ,' poft quos recordabitur

l Jacobus Marchantius in Horto Paftorum,

Pharao minifteri tui ,

& reftituet te in

tr. 4; le&. 13. 14/ & t5.

gradum priftidum, dabisque ei calicem jux-

lL. Henricus Engelgrav. in ccelo Eim'p;yr. ia

ta officium tuum. Ita & juftis olim continget ,

fefto refurrectionis , & in Luc. Evang. p. 2.

poít tres enim dies recordabitur Deus ii-

embl. 21. & p. 1. embl. 22.

nifterii & fervitii noftri & in regiam coele-

.AII. Matthias Faberin Au&ario them. 2. &

ftem affumet.

Eft autem prima dies paf-

3. Dom. Pafch. & them. 3. in Fer. 2. Pafch.

fionis in hac vita, altera dies eft dies mor-

Jtem in opere tripart

. COnc. 3. & 4. in fes

tis , & tertia refurrectionis univerfalis , de

fto Refurr.

Ofea 6.

quibus Ofeas locutus eft, dicens: Vivifica-

IV. Antonius Dauroltius in Catech, Hi«

ftorial. c. 1. a. ir.

i

v. 30

bis nos poft duos dies, in tertia die fuícis

tabis nos.

V. Jofephus Langius

Minütius

V. Pulchre Minutius Felix tefurrectionis

eod.

lfin Polyanth. Vs

Felix

volfibilitatem fequentibus verbis perfüadet:

VI. Laurentius Beyrlinck. text. to. Fer.

*

jo». 19

apudFabri/iio, quam in folatium noftrum refurrectio-

2. Pafích.

$,25

R. P. Lohn. Bibl. Maa. Tom. 11.

La

ZITU.

(

i.

84

Bübliothece IManualit Concionatoria -

1650 CROUGUD 969f 0669 10 9670 O CO Go Q CR 9990 UKX CROHOUD UFOCO 9D O

À

TITULUS CXXVL

)!

wäö

" (if

H

SACERDO S

$. L

fe vicarios fübftituit; hinc idem S. Paulus di-

1,60!0 A

xit : In quo pofitus fum ego Przedicator & A-

"

QUOAD ESSENTIAM.

poftolus ( veritatem dico, non mentior ) Do-

&or gentium in fide & veritate.

j Tim.?

Definitio. —

UP

IV. Offerre thumiama orationis per officii di-

I

vini recitationem, uti Azarias olim Ozize Regi

thymiama offerre volenti indicavit, dicens :

& Hier

Acerdos eft Clericus ad offerendum Deo

Non eft tui officii, Ozia , ut adoleas incenfümo.Par. 26,

in epift.ad

incruentum facrificium , ahaque Sa-

Domino, fed Sacerdotum , hoc eft filiorumv. 18.

Nepot,

S

Aaron , qui confecrati funt ad hujusmodi mi-

. natus.

cramenta admini&randa legitime ordi-

nifterium. Id quod potiori jure de facerdoti-

Dicitur Clericus ,

vel quia de forte Domini

bus novi Teftamenti dici poteft, de quibus re-

eft , vel quia ipfe Dominus , eft fors feu hze-

&e Alexander Papa dixit: Ipfi facerdotes pro Alex, r,

reditas illius.

Sacerdor autem appellatur ,

populo interpellant , & peccata populi come-q. 1.

To.7.

v

vel quia facra docet ; ut magifter rerum fa-

dunt , quia fuis precibus ea delent atque con-€- Sacro-

a

crarum : vel quia eft facer dux ad codlum

fumunt. Alium adhuc orationis hujus fi-'*

viam qua verbis, qua exeiplis oftendens :

nem & effe&tum affignavit S. Hieronymus ,

vel quia facra dat , id eft, SS. Myfteria di-

dicens : Oret facerdos ecclefize indefinenter, Dif. 36.

fpenfat.

Presbyter. vero. vocatur , , quia ob

ut vincat populus, qui fub ipfo eft, hoftes ,c.Si quis.

.3nunus fuum excelfum eodem, quo Seniores ,

invifibiles Amalecitas , id eft, diabolos , 'qui

M

aleeh

Porro

affidue bellum movent iis , qui pie volunt vi-

UT

honore ac reverentia dignus eft.

omnia hc facerdotum officia titulosque

vere in Chrifto Jefu. Quibus tandem tertium

l2.devi-breviter complexus eft S. Profper , dum

effe&um fuperaddit S. Chryfoftomus his ver- Ho o. ad

Cinf. f

ta con-

bis: Praefunt facerdotes orationibus noftris populum,

Y.12

- templ.c.2

dixit, dici non poffe, quam fancti debeant

effe' facerdotes , cum ipfifint , qui velut novi

obeam rem , ut populi orationes , quzeinfir-

quidam Aarones incenfum precum Deo of

miores per fe funt , validiores illas complexze

p

6, T0

ferant, illius Majeftatem placent , juftitize ri-

fimul in coelum evehantur.

Yl

-gorem impediant, iram & furorem illius aver-

V..SSS. Mifle [acrificium offerre , alia. Sacra-

tant.

Cum ipfi per Dei gratiam fiant divinze

menta adminifirare : uti S. Paulus indicavit , '

voluntatis indices , ecclefiarum Chrifü poft

dum dixit :: Sic nos exiftimet homo, ut mi-

I. Cor.

4.

Apoftolos fundatores , fidelis populi du&o-

niftros Chrifüi , & difpenfatores Myfteriorum v. r.

Áf.on

res, veritatis affertores & defenfores , falfo-

ejus. Hinc S. Thomas ait,proprium facerdo-

Y.0

rum dogmatum inimici, hzerefum flagella ,

tis officium effe, effe meditatorem inter Deum

& homines, in quantum fcilicet divina,popu-

8- P- q.22.'

. I

baptizatorum patres, rerum coeleftium prae-

cones, fpiritualium confli&uum duces : bo-

lo tradit , unde dicitur facerdos , quafi facra .

2 T.

norum operum patroni, Alphabetum virtu-

dans. Ob quam caufam S. Paulus dixit:Omnis i. í

"3

Pontifex affumptus pro hominibus conftitui- v. r,

tum , ac fidelium exemplaria.

turin iis , qux funt ad Deum , ut offerat dona

li v;

Divifio.

& facrificia pro peccatis.

IL Dividitur in fumplicem €&9 curatum. " llle

$. II

eft , qui beneficio fimplici , nullam animarum

— À

EX SSCRIPTURA.

curam annexam habente , gaudet : Ifte , qui

dictam curam fibi commiffam habet. Et hic

5 Peta

iterum fubdividi poteft in Parochum, Deca-

Quali far.

Y.4,

num , Epifcopum , Archiepifcopum , Patriar-

cham , Cardinalem , Papam.

l. Glcut mifit me Pater, & ego mittoJo.oo.

VoS

V. 2I.

A wr,

II. Sacerdotes tui induantur juftitiam , &Pf. za:.

Sanci tui exultent. Sacerdotes ejus induam V-&t6-

leyi

W

falutari ,

10 y,of

ft* officia. Sacerdotum.

tabunt.

& Sanü&i ejus exultatione exul-

2.Cor. s. III. Eífe interpretem €9. legatum' DEI, jux;-

lII Sancti erunt Deo füo , & non polluentLevit, 3i;

wv. 20.

taillud Apoftoli : Pro. Chrifto legatione fun-

FEl e i

Y.20

nomen ejus : incenfum enim Domini, & pa- Y- 6.

(

gimur tanquam Deo exhortante per nos. Ob-

nes Dei fui offerent , & ideo fan&i erunt.

fecramus pro Chrifto , reconciliamini DEO.

IV. Recedite , recedite , exite iude , pollu-1f. 52.

Etfi enim fit unus mediator DEI & homi-

tum nolite tangere: exite de medio ejus,-i*-

Hebr G1

1. Tim.2. num Chriftus Jefus , tefte Apoftolo, qui de-

mundamini , qui fertis vafa Domini.

V

v. 5.

dit femetipfum pro omnibüs , quia tamen hic

V. Nemini dantes illam offenfionem , ut?. Cor. 6.

in terris amplius non habitat, facerdotes pro

non vituperetur minifterium noftrum ; fed inY:3-

omni-

— Titulus CX»X VL Sacrdor.

$5

omnibus exhibeamus nosmetipfos ,- ficut mi-

Utiitas.

niftros Dei, in multa patientia, in tribulatio-

nibus , in neceffitatibus , in anguftiis.

XXI. Non habebunt facerdotes & levitze Dent. c,

Jo. x2.

VI. Si quis mihi miniftrat, me fequatur,

i& omnes , qui de eadem tribufunt, partem 18.v. 1.

v. 26.

& ubi fum ego , illic & minifter meus erit.

& hereditatem cum reliquo lfrael : Dominus

2. Cor. 5.

V. 18.

VILI. Omnia autem ex Deo , qui nos recon-

enim ipfe eft hzereditas eorum , ficut locutus

ciliavit fibi per Chriftum , & dedit nobis mi-

eft ilits. ,

nifterium reconciliationis.

XXIL Etífufcitabo mihi facerdotem fide- r. Reg.2.

I- COI'»

VIII. Sic non exiftimethomo , ut miniftros

lem, qui juxta cor meum & animam meam V: 35-

Yv. F.

Chrifti, & difpenfatores Myfteriorum ejus.

facit: & sedificabo ei domum , & ambulabit

1.Tim.3. . IX. Oportet ergo Epifcopum ( quidni &

coram Chrifto meo cunctis diebus.

y,2,

alium quemvis facerdotem? ) itreprehenfibi-

XXIII. Et nunc fratres mei, quoniam eftis Judith, g,

lem effe, unius uxoris virum, fobrium,pruden-

Presbyteriin populo Dei, & ex vobis pendet v. 2x.

tem,pudicum,hofpitalem, do&orem, non vino-

anima eorum , ad eloquium ve&rum corda

Pir of

lentum, non percufforem , fed modeftum , non

eorum erigite,

Q

litigiofum , non cupidum, fuze domui bene

XXIV. Non vos me elegiftis , fed ego ele- Jo. rs.

praepofitum,filios ( faltem fpirituales ) haben-

gi vos , & pofui vos , ut eatis, & fructum affe- V. 16.

tem fubditos cum omni caftitate. Si quis au-

ratis , &fru&us vefter maneat , ut , quodcun-

tem domui fuze przeeffe nefcit , quomodo ec-

que petieritis Pa

Y

txfem in nomine meo, det

lx É

clefive Dei diligentiam habebit ? -

Heb. 7. €

X. Talis enim decebat ( & etiamnum decet)

vobis.

,' Satto«

v 26.

m&a,

ut nobis effet Pontifex , fanctus, innocens,im-

pollutus, fegregatus a peccatoribus , excelfior

cclis factus , qui non habet neceffitatem

XXV. Qui do&i fuerint , fülgebunt quafi D;n. I2,

i. 36

quotidie prius pro fe hoftias offerre, deinde

Si qui,

é

fplendor firmamenti , & qui ad juftitiam eru- V. 3-

pro populo.

-

diunt multos ,

Malach.z,

Labia facerdotis cuftodient fcientiam :

nitates.

quafi ftellae Winkperpetuas eter-

vy. 7.

& ls

s

gem requirent ex ore ej

XXVI. Vos autem

Domini exercituum eft.

US , qgia Angelus

Agenus ele&tum , regale r, Petr.a

facerdotium,gens fancta,populus acquifitionis, v. 9.

0703l

Cant. ,. XII. Oculi ejus ficut columbae fuperþ rivos

ut virtutes annuncietis ejus , qui vos de te-

opulum,

V. 12.

nebris vocavitin admirabile Ilumen fuum.

aquarum , quae lacte funt lot?e , & refident

1

juxta fluenta pleniífima.

— XXVII. Tu es, Domine, qui vitze & mot- Sas, ,6

T

Jo. to.

XIII. Bonus Paftor animam fuam

dat p1;o

tis habes poteftatem : qui deducis ad portas v. 15.

V. 1lI.

ovibus fuis. Mercenarius autem , & qui non

mortis & reducis.

eft paftor, & cujus oves non funt propriz , vi-

XXVIIL. Videntes autem turbz timuerunt, Marth, 9.

det lupum venientem, & dimittit oves , & fu-

& glorificaverunt Deum , qui dedit talem po- v. $

git, Xlupus rapit , & difpergit oves.

teftatem hominibus.

t

A&. 20

XlV. Attendite vobis, & univerfo gregi ,

XXIX. Ecce dedi vobis poteftatem calcan- Lae, 16,

y.28

in quo vos Spiritus fanctus pofuit Epifcopos

di fuper ferpentes & fcorpiones , & fuper om- v. xg.

( & paftores ) regere Ecclefiam Dei , quam

nem virtutem inimici, & nihil vobis noce-

rp: q-Ml

acquifivit fanguine fuo.

bit.

Tim. 2

XV. Labora ficut bonus miles Chrifti. Ne-

XXX. Qui tetigerit

,vos , tangit pupillam Zach, 2,

ï'.

3.

mo militans Deo, implicat fe negotiis fzecu-

oculi mel.

v 5

d5

l

laribus , ut ei placeat, cui fe probavit.

XXXI. In anima tua time Dominum , & Eccl. 4«

Ibid. vrg XVl. Solicite cura teipfum,probabilem ex-

facerdotes illius fanctifica. In omni virtute v. 3x.-

ibe te Deo, operarium inconfufibilem , recte

tua dilige eum, qui fecitte, & miniftros illius

tractantem Verbum veritatis. Profana autem

ne derelinquas : da illis partem , ficut man-

& inaniloquia devita , multum enim pro-

datum eft tibi , primitiarum , & purgationis.

ficiunt ad impietatem.

XXXII. Qui vos audit, me audit: & quife. 10*

vos fpernit , me fpernit.

*

Y. 16.

u Pefr.s. XVII. Pafcite, quiin vobis eft, gregem,

Y. 2,

non coa&e , fed fpontanee, fecundum Deum,

XXXIIL Presbytero humilia animam tuarn.

ccl, 4,

neque turpis lucri gratia,fed voluntarie,neque

XXXIV. Qui bene praefunt Presbyteri, du-

VY

plici honore digni habeantur , maxime qui la- x.Tim. 4,

),20,

ut dominantes in cleris, fed forma facti gregis

ex animo.

V. 37.

p

borant in verbo & do&rina.

[ gb

Levit. c.

XVIIE Eritis mihi San&i , quia fanctus fura

XXXV. Nimis honorificati funt amici tui , pf. rag,

&6

Deus

Nimis confortatus eft principatus v. 17.

1o. y. 26. ego Dominus , & fe

paravi vos a cætelfi.s po-

eorum.

. pulis , ut effetis mei.

XXXVI. Omnes quoque primitize ,

quas Num, 5.6

rj

Eecl. c.45 XIX: Ipfum elegitab omni vivente , offer-

offerunt filii Ifrael , ad facerdotem pertinent ,

AU

YW;20.

re facrificium Dec ,

immenfum & bonum

& quidquidin San&uarium offertur a fingulis,

6

odorem , in memoriam placare pro populo

fuo.

& traditur manibus facerdotis , ipfius

exit,

j

I

Hebr, c,5. XX. Omnis Pontifex ex hominibus affum-

Sacerdor. malus,

V.I

ptus, pro hominibus conftituituriniis , quze

funt ad Deum , ut offerat dona, & facrificia

(or.6

pro peccatis.

,XXXVIL Sacerdotes non dixerunt : ubti eft fer. & a,

j

L 3

Do-

Y« 9.

86

Bibliotheiee JManualis | Concionatorig

Dominus? & tenentes legem nefcierunt me,

& paítores prevaricati funt in me,

indignis humeris impofita, quam gemhue

Ofeac.4 XX

moniliaque luto ccenove fuperftrata ?

y. 6. &

XVIII. Quia tu fcieatiam repulifti , re-

VIL. Sit facerdos in cogitatione mundus , . Greg.

? pellam te , ne facerdotio fungaris mihi. Et

erit ficut populus , fic facerdos.

aCtione praecipuus , difcretus in filentio , uti- pat. p. 2

Malach.

lis in verbis , benignus in omnes, oimnia cori-

C. 5.

AXXIX. Non eft mihi voluntas in vobis ;

feq.

€I.V.19-dicit Dominus exercituum

fiderans, humilitate bonorum focius , jufti-

fufcipiam de manu veftra.

1 & munus non

tize zelo erga improbos feverus.

Tbid. c, 2.

VHE. Sicut ego excedo omnes creaturas,

S. Greg.

V. 8'

XL. Vos autem receffiftis de via, & fcan-

0, II. in

f

atqueab univerfis , quze a me fa&ta fuünt, fe-

"

Levit.

&uüm Levi.

dalizaftis plurimos inlege: irritum fecifti pa-

gregator, ita & vos fegregati eítote ab omn

1i-

p.?fp [

Propter quod & ego dedi vos

bus, qui nonfüntían&i , nec DEO dicati ;

m

contemptibiles, & humiles, omnibus popu-

fegregati autem non locis , fed affe&tibus ;

lis, ficut nonfervaftis viasmeas , & accepi.

non regionibus, fed converfationibus.

ftis faciem in lege.

Ofea €-4 XL[. Peccata populi mei comedent , & ad

IX. Mirum valde eft , quod te folo fit Deus.S. Cypr.

YV.

tuus contentus , neque velit aliam przeter tei? c- : 8

iniquitatem eorum fublevabunt animas eo

y

hzereditatem habere; tu vero eo non conten-

e

rum.

Malach.c.

XL. O Sacerdotes ! fi nolueritis audire,

tus , ad terrenas inhies divitias , & haeredi-

tates: fufficiat tibi, quzefo, Deus tuus , fi-

2Vb & fi nolueritis ponere fuper cor, ut detis glo-

cut tu fufficis Deo tuo.

Schn'z

riam nomini ineo, ait Dominus exercituum :

X. Eum quippe , quiregendos alios fufci- . Chryf.

Omyr.

mittam ia vos egeftatem , & maledicam be-

pit, tanta decet gloria virtutis excellere , ut!

O. 1O. 1ü

$, Boht.

nedictionibus veftris, & . maledicam illis:

1

L adTimO

[ 1de

quoniam non pofuiftis faper cor.

inftar folis , ezeteros veluti ítellarum ignicu-

Seterd,

los , in fuo fülgore obfcuret. Debet hujusmo-

$, Ciry

S«- 11

di vitam immaculatam , atque compofitam ,

|,5de

ut omnes in illum , & in ejus vitam , veluti

EX SS.*PATRIB'U"S läT

in exemplar aliquod excellens , intueantur.

a.

DOCTORIBUS.

Xl. Attendat ftudiofe facerdos,

.

ut fignum Dura:;du;

fine fignificato non ferat

2

id eft, ut veftemapudMane

|

fine virtute non portet ,

ne forte fimilis fitfi. difc. 7.

Quali a.

fepulchro foris dealbato , intus vero omni*?- 9

S, Chryh l.

fpurcitia pleno : quisquis enim facerdos in-

ho. 6. in

SAcerdos quafi communis quidam om-

dumentis ornatur, & honeítis moribus non

I. Timc 26

nium Pater eft ; dignum eít igitur, ut

omnium curam agat , omnibusque provideat,

induitur, quanto venerabilior apparet homi-

Mem ho

ficut & Deus ,. cujus füngitur vice.

nibus

5

m

Idem l. 9.

DEUM.

tanto redditur —indignior apud

II. Necdum horrefcis, quod ad tale mini-

deSacerd. fterium me nitebaris inducere ? indutumque

Uhtülita;,

fordidis veftibus, Sacerdotum inferere dignita-

ti , cum talem Chriftus a Conviventium con-

gregatione feparaverit ? Splendore etiam vi-

Mi

i

XII. O magna & inclyta Dei inftrumenta , A&a Ees

te,totum illuminantis orbem , ful

gere def

Sacerdotes ! a quibus omnium populorumclef. Med,

l2t4

bet animus Sacerdotis. .

pendet beatitudo. Spiritus eft, qui vivificat.

p. x

S.1fido-

III. Tantum intereffe debet inter Sacerdo-

concil.rr.

rus Pelu.

XIII. Sacerdotes per Dei gratiam fiunt di- s. Pro-

fiota l, ?.

tem , & quemlibet virum probum , quantum

5 hv

inter coelum & terram difcriminis eft. . Nihil

vinv voluntatis Judices , ecclefiarum Chrifti fper 1. 2,

13 de

ep. 205.

poft Apoftolos , fundatores, fidelis populi Du-de vit.

dterd

petulans ac juvenile agere debet, verüm tém-

ces, veritatis Affertores ,

"3

perantem ubique, ac probe moderatam vitze

pravse dottringeCohe.e. *«

rationem pr»efefetre.

:

z

z

hoftes, omnibus bonis amabiles, vindices

S. Ambr.

IV. Cum igitur nihil excellentius in hoc fze-

opprefforum , Patres in fide catholica rege-

e.deSa- culo Sacerdotibus , &

cum dignitatem eo-

neratorum , przedicatores coeleftium, phalan-

cerd.dign

ges, praeliatores invifibilium przeliorum.

&

rum oculis demonftramus , ut cognofcamus ,

quid fumus ; & quid fumus profeflione, attio-

à, de

ne potius , quam nomine demonftremus , ut

XIV. Ipfi funt ecclefi; decus, in quibusidemc.3

"i, Apo

amplius fulget ecclefia ; ipfi columnze firmif-

UI

actio refpondeat nomini , & nomen cum ope-

fimze, quibus in Chrifto fündatis innititur

ribus incidat.

omnis multitudo fidelium. Ipfi januze civita-

S. Aug.

V. O Sacerdotes ! fi'anima cujuslibet Jufti

tis.zeternze , per quas omnes, qui credunt in

in c. 1 1.

fedes eft Dei , multo magis fedes & templum

M AMbr.

AYf.

Dei vos effe debetis mundum & iinaculatum.

Chriftum , ingrediuntur ad Chriftum. Ipfi

C')de

Salviax;l.

janitores , quibus claves datze funt Regni coe-

VI. Cun&os , qui facri altaris fuggeftu emi-

lorum. Tpfi etiam difpenfatores regize domus,

Üpsit

Maffi'.l.2.

nent , tantum excellere oportet merito, quan-

qid, 3C

ad Eccl,

tum gradu & dignitate.

Nihil enim in mun-

quorum arbitrio in aula Regis zeterni, divi-

liene .

CIthOlo

duntur gradus , & officia fingulorum.

y [

do haberi poteftindignius , quam fi quis ad

W.

d

bonorum faftigia fublimatus , meritis fit infi-

XV. Presbyteri, qui bene przefunt vita & S. Aug.

hm

mis , quid enim eft imperium meritis expers

do&rina , digni habentur a fubfidiis duplici füper x«

& vile? quid honorum proderit titulus , ubi

honore, fcilicet ut fpiritualiter eis obediant , « " 15

ipfe defecerit homo ? aut quid eft dignitas

& exteriora bona miniftrent.Boni enim difpen-

fatores

,Fy'x

E

Titulus C X X V. F. Sacerdos.

87

fatores & fideles non folum honore fubliml

XXVIL O Sacerdos Dei , fi a]txtudlnern cce- Ciffian ii

üs?

praemiari debent , fed & terreno, ut non con-

li contempleris ,

altior es ; fj pulchritudinem Cstal

triltentur mdlgentla fumptuum , & gaudeant

folis , & lunze , &&ællamm, pulchrior es ; fj 89*

La

obecientia fpiritualium : inftantior enim fit,

difer etwnem Anwmmm difcretior es ; fi om-

fi non humiliatur inopia, & crefcit in illo au-

nium Dominorum füblimitatem, fublumor es,

thoritas, cum videtíe etiam in przefenti la«

folo Deo & Cteatore tuo inferior es !

Greg

boris fructum percipere, non ut abundet, fed

XXVIIL Vere veneranda facerdotum di-5 Àug.

H.m

ut non deficiat.

gnitas , in quorum manibus Dei Filius, ve-ho: . i

j

Gloff. fu-

XVl. Qui animarum curam pro Domino

PL g*

lut in ütero Matris , incarnatur.

per Prov. fufcipit , uterrantes doceat, ut confoletur moe«

XXIX. Omnium quidem bonorum magna S.Chzyf

i1,

ftos, vel tcmporahbus füftentet, vel renitentes

eftgratia; intef omnes autem maxima eíihom. z5

in Matihli;

ad remedia falutis protrahat , Velpa&ore de-

facerdotalis dignitas, fi quis eam immaculate

ftitutos gubernet , ut fecum plures ad Domi-

Cuftodiat.

,

num perducat, fapienseft, quia fibi, utfubli«

XXX. Ut enim , qui facerdotium dixit, *. Die-

nyf e. t.

l,

mius cum Domino regnet procuxat.

facrorum fimul omnium uno vocabulo figni-

de Ecgl,

ficavit Ordinem ; ita & qui facerdotem. &Her

Dignitar

Pontificem d1x1t anguftiorem , prorfusque :

divinum münuawt virum , totius fancte con-

S.Ign.ad XVII. Sacerdotium eft fümma bonorum

fcientize peritiffimum , in quo liquido ac per-

"hnf

Smyrn

omnium , qua in hominibus confiftunt.

1 i

lpicue facratus omnis Ordo fuus & perfpe-

(Tin,

S. Ephr.

XXVIII. Sacerdos eft miraculum ftupendum,

Cus fit ,

& poffit agnofci.

f. 1.de

poteftas ineffabilis,coelum attingit, cum ange-

XXXI. Flos funt ecclefiaftici germinis, de- . Cyp.

Sacerd.

lis verfatur, cum Deo familiariter agit.

cus atque ornamentum gratize fpiritualis, Dei ? habitü

ug:

S. Chryf,

XIX. Qul in terra verfantuür,his commiffum

imago , refpondens ad fanctimoniam Chrifti,

l. 5. de5a- eft, ut ea, quze in ccclis funt,difpenfent: iis da-

cerd. c. 3. t eft ,

111ufïr10r portio gregis Chrifti ; uti ]ofephus

ut poteftatem habeant, quata Deus

Manfi illis accommodari poffe , ait.

tndut

optlmus neque Angelis,n eqUeArchancrehs da-

XXXIL. Magna dignatio Domm1 fi tamen Olesfter

il

tam effe voluit. Habent quidem & terreftres

in e. 18

,

eam facerdos cognofcas , quod velit Domi-

Num

Principes vinculi poteftatem , verum corpo-

nus Deus tuus effe parstua, & h*ereditas tua.

[

rum folum ; id autem, quod dico , facerdotum

Quid non habebis ; fi Deum habeas ?

vinculum 1pfam etiam animam contmgit at«

XXXIIL Afcendit ad fainiliaris digmtatem

etyüsg

que ad coelos ufque pervadit.

In opere creationis non fuit ,

qui adjuveratBlef. f,

Idem ho,

XX. Sacerdotium eft ipfo etiam fegno ve-

Spm*um Domini , aut ccm:harms ejus effet ; 47-

5. inIf.

nerabilius & majus. Medius ftat facerdos inter

in Myfterio vero Redemptloms no&ræ Volult

Deum & naturam humanam

ilinc venien-

habere coadjutores, dicens : Hoc facite t

tia beneficia ad nos deferens,noftras petitiones

& Dommum iratum recon-

mei commemorationem., -Eft ergo facerdos coad«

illuc perferens ;

jutor Redemptoris.

cilians.

XXXIV. Vide facerdotum dignitatem,quod Theophi-

S Clem.

XX. Quanto anima corpore przeftantior eft,

IB Cs

3 E

1.2.€.4

divina fit : Dei enim eft , remittere peccata ; 13

Q

Med,

tanto eft facerdotium regno excellentius : fol-

fic igitur illi honorandi funt ut Deus ; tiam?

[2,

vit enim , aut ligat , fuPphclo vel remilffio-

quamvis indigni fint , quid hoc ? Divinorum

ein

ne dlqnos,

donorum miniftri funt

& gratia operatuf

P0«

IS. Chryf,

XXII. Sacerdotium in terris quidem pera-

per eos.

12,

l.5. de

gitur ,

fed in coeleftium rerum claffem ordi-

XKXXV, Quemcunque ad fan&cum altare Basagt,

Vil

i3Sacerd

C.C. l'

C,

nemque referendum eft atqueid perquam me:-

divina vocat gratia , fidemque ejus eleCtio S. Abbt. 1, «

rito ; quippe non mortalis quisquam, non An-

Spiritus facerdotali dignitate remunerat , eoin Gen,

gelus ,

non Archangelus,

non alia qusevis

ipfo quod vocatur & eligitur ad tale munus , 32

creatura , fed ipfe divinus Paracletus ordi-

profetto jubetur illi ,

ut tollat fihum: fuumi ,

nem hulusmodl difpofuit.

quem diligit ,

Ifaac

.eumque Domino in

IS. Profp,

XXIIIL Ipfi funt ecclefize decus , in quibus

terra vifionis in holocauftum offerat,

l. 2. de

vit. Apoc

amplius fulget ecclefia :

ipfi janua Civitatis

XXXVL Hoc honore nihil in hac vita ptze- S; Aug.

n65

C, 2I,

zeternze, per quos omnes, qui credunt inChri-

ftantius & acceptabilius apud homines effeep. 128

ftum , ingrediuntur ad Chriftum

ipfi janito-

poteít , nihilque etiam apud Deum beatius ,

res , quibus datze funt claves regni coelorum ;

fi eo modo in eo imilitetur , quo coelettis 1pfe

ipfi etiam difpenfatores regiae domus.

Imperator jubet.

A? Ambf.

XXXVIL Nihil honorabilius facerdotibus ; Flaviaii.

c. 2. de

XXIV. Aurum non tani pretiofius eft plum-

bo, quam regia poteftate altior eft dignitas

omnis noftra fpes , atque falus , & reprom1f-»ep ad

digait

facerdotalm

i

eornetiü'

diit, 36.

XXV. Quis dubitet ,

facerdotes Chrifti

fio promifforum bonorum , ln lis eft ;

P aps

Tdem c. 2«

L

Regum & Principum , omniumque fidelium,

AKEquitá.

$. 7. dift.

patres & magiítros cenferi ?

96.

S. Ephrni

XXVI. O poteftas ineffabilis, que in no«

Ffonor es Sacerdotibus: exlabtti.

Jufe

deSacerd bis digna eft habitare per 1mpofit10nem 1na-

tb

nuum facrorum facerdotum ? O quam ma-

3

XX*(VHI Honorate facerdotes ut Patres & Clem,

gnam infe continet profunditatem formidabie

« Dominos ; ut beneficos & bene viveridi &ü- 1.5 Conf,

le, admirabile facerdotium !

thores,

. Apoft,

XXXIX

€, 325

[

Yi

Bibliotheco Manualis: Concionatorig

88

P. Tgnat,

XXXIX. Honorate facerdotium fecundum

LI. Omnes , qui adverfüs patres , dd eft ; Telefpho-

MA

M. 1. 2.

rus Papa

Epi

Chriftum ,. & poft etiam honorare, oportet

facerdotes armantur,infames effe cenfemus.

; q.-I. c.

!

: 53? Regem.

Sacerdotium enim eft füumma om-

eod,

nium bonorum, quse in hominibus exiftunt.

Sacerdos. malus,

S. Greg.

in Ep. ad

XL. Sacerdotibus non ex terrena poteftate

Maurit,

Dominus nofter citius indignetur , fed excel-

LII. Vere magna confufio facerdotum , & Author.

lenti confideratione propter eum, cujus fervi

Imper.

omnium clericorum , quando laici inveniun- 2Per-imp.

[J

funt, ita dominetur, utetiam debitam re-

tur fideliores ac jufliores; quomodo autem

verentiam impendat.

non fit confufio, effe illos inferiores laicis,

S. Chryf.

XLI. Sacerdotes merito non modo plus ve-

l. 5. de

quos etiam effe zequales, magna confufio eft ?

facerd.

reri debemus, quam vel Principes, vel Reges,

LIII. Aurum quippe obfcuratum eft, quiaS. Greg.

verum etiam majore honore , quam parentes

roprios, honeftare.

facerdotum vita , quondam per gloriam virtu- hom. 17.

V

$. Clem,

tum clara , nunc per a&iones infimas oftendi- ?

Conftit,

XLII. Sic de parentibus carnalibus ait fcri-

tur reproba ; color optimus eft mutatus, quia

ptura : Honora patrem tuum & matrem tuam,

Ap.l. z.

ille fanctitatis habitus perterrena & abjecta

c. 330

ut bene tibi fit; quique maledixerit patri aut

opera ad ignominiam defpectionis venit ; di-

matri,morté moriatur ; quanto magis de

fperfi funt lapides fan&uarii in capite omnium

patribus fpiritualibus verbis Dei monemur ,

61

platearum. Eccejar pene nulla eft fzeculi a-

l

ä

honore & charitate eos

profequi ut beneficos,

&io, quam non facerdotes adminiftrent : in

|

& ad Deum legatos.

NicolPa- XLIII. Ergo Imperator confidera,fi ( Deus)

capite omnium platearum difperfi funt , quia

& jacent per minifterium operis , & honora-

paad Mi-illos dixit audiendos ,

chzeum

qui fuper cathedram

ri volunt de imagine fanctitatis.

7

Imp.1

Moyfis fedebant; quanto potius ,

ul fuper

cathedram Petri fedent, effe | exiftimes au-

LiV. Plerique facerdotes fuze magis utili- S. Tfidor.

t. 9. ca

* diendos ?

tatis caufa , quam gregis, praeeffe defiderant ; 1. 3. fent,

eod,

nec ut profint, Praefules fieri cupiunt , fed ma- * 38-

$. Chry.

XLIV. Sacerdotes Chrifti vicatii funt; &

hom.1:7. Qui honorat facerdotem Chrifti, honorat

gis , utdivites fiant, & honorentur, fufcipiunt

fublimitatis culmen , non pro paftorali regimi-

in Matth, Chriftum: & qui injuriat facerdotem Chrifti,

ne, fedpro folius honorifica ambitione , at-

Anjuriat Chriftum , cujus eft vicarius & fa-

cerdos.

que abjecto opere dignitatis folam nominis ap-

etunt dignitatem.

NicolPa- XLV. Si de Domini facerdotibus , qui vere

LV. Nihil eft turpius , qüam. excellentem Salvianus

padit.69patres funt, aliquid contigerit vos audire ,

co 8-

effe quemlibet culmine, & defpicabilem vili-!. 2. ad

quod confufionem piis mentibus iugerat, non

tate. Quid eft dignitas indigno , nifi ornamer- Pccl-cathe

- fceleftum , fed pudoratos filios Noe imitan-

tum in luto.? & ideo cun&tos , qui facrialtaris

1140 co 5.

tes, paternam de reliquo verecundiam con-

fuggeftu eminent , tantum excellere oportet

a

tegatis, ut affluenti, quemadmodum & illi ,

merito , quantum gradu.

benedictione repleri , moderante Domino,

mereamini.

LVl. Ingrediuntur ele&i , inquit , facerdo- S. Greg.

tum manibus expiati, coeleftem patriam , & loc. cit.

S. Greg.

XLVI. Si David Regum juftiffimus in Saul,

facerdotes ipfi per viam reprobam ad inferni

l44n

l.12.ep. quem conftabat jam. a Deo reprobatum &

fupplicia feftinant.

$

9. ad Fe- abjecCtum effe ,

manum mittere non przefum-

Cuiergo rei fimiles di-

ic.

xerim facerdotes malos , nifi aquze baptifma-

pfit; quantó magis cavendum eft, ne ma-

tis, quze peccata baptizatorum diluens , illos

num detraQionis , vituperationis aut calum-

nix in facerdotes,

ad regnum ccoelefte mittit ,

tamus ?

qui funt un&i Domini mit-

cloacas defcendit:

,& ipfa poftea m

S. Anst. XLVIL Rogo vos , neminem judicate,

Sinaita f.

praecipue autem Domini facerdotem , fed vi-

$. IV

de com,

va fide, pura confcientia , & efficaci poeni-

EX LIBELLO DEIMIT A-

tentia ad Myfteria Dei accedite , atque ita fan-

TIONE CHRISTI

&ificabimini ; eft enim Dei Angelus feu Nun-

tius, qui offert incruentum facrificium,

Qualitas.

l

Täeaäor,

Ínterus

XLVIIL Abfit, vt quidquam finiftrum de

*5d

Tün,

Papa rr. illis arbitremur, qui Apoftolico gradui fucce-

q.3.6,

I A ttende tibi , & vide , cujus minifterium L.4.c.5. -

€od,

dentes , Chrifti corpus facro ore conficiunt ;

tibi traditum eft per impofitione manus $- 2

quorum induftria facti fumus Chriftiani , qui-

Epifcopi.. Écce facerdos fa&us es , & ad ce-

que claves regni coelorum habentes ante diem

lebrandum confecratus ; vide nunc , ut fide-

Idemqlll

judicii quodammodo judicant.

liter & devote in fuo tempore Deo facrificium

S. Hier.

XLIX. Vita illius laudanda eft , qui vene-

b Lejt

offeras, & teipfum irreprehenfibilem exhi-

Epif.r. rationi habet facerdotes Chriftüi , & non

beas. Non alleviafti onus tuum , fed ar&io-

adHeliod detrahit gradui , per quem fa&us Chriftia-

ri jam alligatus es vinculo difci

H

nus.

plin; , & ad

majorem teneris perfe&tionem.

Fabian.

L. Sacerdotes , quos Dominus fuos effe vo-

I1l. Sacerdos omnibus virtutibus debet effe

Tbid.

Papa2. luit, non funt leviter tractandi , nec laceran-

'-13. & ;

ornatus, & aliis bonze vitze exemplum przebe-

M

q. 7. &"Pdi, vel temere accufandi, quoniam eorum

€od,

re. Ejus converfatio non cum popularibus &

Val,

caufas fibi Dominus refervare voluit, & fuo

communibus hominum viis , fed cum Angelis

judicio vindicare.

30.18

in ccelo , aut cum perfectis viris in terra.

III- Sa-

V.gg.

!

Es d

Titulm CXX UI S-aæfaïof.

$9

Tkl

t Sacerdos facris veftibus indutus Chrifti

Ibid, $. .

licet falüfïïmas fervavit, excepto cafu, quo pa-

1 g,

vices gerit, ut Deuin pro fe & pro omni po-

rum honorifice & reverenter facerdoti fum-

pulo fuppliciter & humiliter exoret.

Habet

mo refpondiffe arguebatur. .

T

ante fe & retro Dominicz crucis fignum ad

III. De facerdotibus & monachis primaiti- Hift.geat,

3nemorandam jugiter Chrifti Paffionem. Ante

v:e ecclefize anglicanae Ven.Beda fcribit : Tan- 45g-5 *

Ài hOr.

fe crucem in cafula portat, ut Chrifti veftigia

ta tunc fuitfolicitudo Do&oribusil'is Deo fer. "* x

Netty,

0m3

diligenter infpiciat, & fequi ferventer ftudeat;

viendi, non fzeculo, tota cura cordis excolen-

Pott fe cruce fignatus eft, utadver(ía quzelibet

di, non ventris; unde & in magna veneratio-

ab aliis illata clementer pro Deo toleret. An-

ne tempore illoreligionis habitus, ita utubi-

te fe crucem gerit, ut propria peccata lugeat.

cunque clericus aliquis aut monachu$ adveni-

j Greg

Poft fe , ut aliorum etiam commiífa per com-

ret, gaudenter ab omnibus tanquam Dei fa-

0f, r

i by

palfionem defleat , & fe medium inter Deum

mulus reciperetur. Kt fi in itinere pergens in-

& peccatorem conftitutum effe fciat , nec ab

veniretur, accurrebant , &flexa cervice, &

oratione & oblatione fan&a torpefícat , do-

manu fignari, vel ore illius fe benedici gau--

debant.

nec gratiam & mifericordiam impetrare me-

Verbis quoque horum exhortatoriis

reatur.

diligenter auditum praebebant. |Quod (i quis

facerdotum in vicum forte deveniret, mox

-1.4". ecr cdV. O'(iuäm munds» debent effe manus

congregati in unum vicini, verbum vitze ab

.$.6. & 7.illoe, quam purum os , quam fan&um corpus ,

illo expetere curabant.

L

quam immacultum cor erit facerdotis, ad

]V. S. Paulus olim accufatus , quód facer- A&. 23.

quem toties ingreditur au&tor pufritatis ! Ex

dotem debito honore non affeciffet , protinus " 5:

ore Ííacerdotis nihil nifi honeftum & utile

crimen hoc a fe propulfavit, dicens: Nefcie-

$. [idor,

N

procedere debet verbum,

qui tàm fpe

bam, fratres, quia Princeps eft facerdotum.

3. fenf,

Chrifti accepit Sacramentum. Oculi ejus fim-

V. S. Antonius ipfos facerdotes, tefte S. Ín vita

C 28.

Athanafio, in fümma veneratione habuiffe di-

plices & pudici, qui Chrifti corpus folent in-

tueri. Manus purae & in ceelum elevat»e , quae

citur, folitusque iisdem caput fübmittere, be-

creatorem coeli & terrae. folent contrectare.

nedi&ctionem cà

&

p

Xtare , & pro magno beneficio

Sacerdotibus fpecialiter in lege dicitur: San-

dicere , fi accepiffet.

Benav. ia

&i eftote; quoniam ego

:

VI. S. Francifcus .dicere folebat, fe fi cui

fgn&us fum Dominus

San&orum in terram lapfo, & fimul etiam

Vi t c. As

Salviatut

Deus Vefter—.

facerdoti occurreret, prius facerdotis manum

L2«l

ad ofculum expetiturum , deinde primum re-

eclenth,

,mymh

verentiam Sancto fatturum. Sed & indignum w,usius

L 4. C. 5.

N. Grände my&erium, &*mägüa dignitas

fe judicans tanto honore, folo Diaconatu,i.

3. Ce ïäs

: X,

facerdotum, quibus datum eft, quod Ange-

quoad vixit, contentus fuit.

lis non eft conceffum. Soli namque facerdotes

VIL. S. Martinus ab [mperatore Maximo ad Severus

, Greg,

rite in ecclefia ordinati poteftatem habent ce-

prandium vocatus , arreptam pateram prius ^ ' vi^

loc, cit,

lebrandi, & corpus Chrifti confecrandi.

facerdoti, quem fecum duxerat, quam Impe-

460- XI)

VI. O quam magnum & honorabile eft offi-

ratori, tanquam magis digno, propinavit. Ki-

s

cium facerdotum , quibus datum eft Domi-

dem cum aliquando Valentinianus Imperator

num Majeftatis verbisfacris confecrare , la-

ad fe venienti non affurrexiffet , atque etiam Marculaa

biis benedicere, manibus tenere, ore proprio

"

rem petitam fubiratus negaffet, fübito flammal 2: & 5:

fumeæ , & ceteris miniftrare !

ex fede erumpens vel invitum furgere, &,

quodpetitum erat , concedere coegit. Quam

[

eandem hiftoriam profequens Baronius ,

E

1u- aïOnb

anno anf.

ftumque Dei ponderans judicium, circaValen-

EXEMPLA CATHOLICA

525.0: 15*

EXTERNA.

tinianum demonftratum, remitaenarrat, quod,

*

$

cüm hic adveniente S. Martino Epifcopo , .e

throno furgere , & coram eo in pedes ere&tus

. Aflimatio,

"T'heodor,

reverenter ftare noluerit, ignis a fede ipfius

eus, ut oftendere

t, quanta fit digni«

egreffus fit, qui ipfum adegit , non folum , ut

?5.1n,

n

tas facerdotis ;

Aàronem fummuni

furgeretEpifcopo, occurreret , faumque caput

Num.

1: 40 c' 5'

facerdotem , etiamfi idem cum Maria forore

ejüs imanibus fubmitteret, verum etiam, ut ad

$

peccatum commiferit, non tamen eadem poe-

pedes ejus fe venerabundus profterneret,

VIII. Conftantinus Imperator tanto hiono- Pad.

na punivit , fed fatis habuit , per fororem le-

Idetm q. 1.

ra percuffam caftigare. Sed & in lege juffit

te profequebatur facerdotes, ut diceret, fe i C fiï*?iiu

L

E

2

in Levit. 6 fio peccato vitulum faginatum a facerdote

facerdotem cuüm muliere publice peccantem

"

s

$4

3

olferri, quod facrificii genus nunquam alias ,

videret, propriis euni veftibus te&urum. Iden

nifi quando totus populos peccavit, exegit ;

integrum Jibellum caliminiis contra Epifco-

utoftenderet, facerdotem toto populo fupe«

pos & facerdotes refertum accepit quidem ,

tiorem effe.

fed mox non le&um comburi juífit , indeco-

f

.l. 3. ep. 8.

II Chriftus, utS. Cyprianus teftatur, usque

rum afferens ; ut, qui judicari ab aliis de-

beat , ipfos judicet.

dit.93. ad paffionis diem fervavit honorem Pontifici-

c. eod,

bus & facerdotibus, quamvisilli nectimorem

IX. A Maria Ogniacenfis veltigia facerdo- Ibid. n, 8,

Jo. 18.

Dei, nec agnitionem Chrifti fervaffent. Hinc

tum furma demiffione & reverentia deofcu- -

Y.23,

& fii

entium in tota f«a paffione ad occafiones

lgbamr, ;

M

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tomn. L.

9go

Bibliothecæ JMannalir: Concionatorig

Sudusto. X.S. Hedügis Polonize Duciffa quam plu-

cerdotem, quelescunqueill/fint, ob amorerm

5x.C.8. rimos poterat facerdotes ad S. miffze officia

Domini, cui ferviunt, ubique veneraretut :

y1t.

celebrarda conducebat, quos deinde, ut ma-

convenit enim, inquit, utbene attendas, non

nus capiti fuo imponerent, & bene precaren-

quales fint facerdotes Domini , fed quid ipfi

tur, rogabat, afferens, fzpe id fibi tam

Dei nomine loquantur; necaliud quidpiam in

quod animam , quam, quoadcorpus fuiffe fa-

facerdotibus fpe&are debes, quam quod ipfi

lutare.

-

in beneficium ecclefiaram & falutis tuse labo-

Nadafiin —XI. Dequaezus S. Francifci Salefii confef-

rent. Certum eft enim, quod illis nequaquam

anno Án-(arius cum S. Angelo fuo cuftodi fecum vifi-

inferiores effe dices fuper cathedra Moytis fe-

gel. he

' biliter ingredienti & egredienti honorem pri-

dentibus fcribis, & Pharifzeis, de quibus Chri-

agf n. 8.

mum detuliffet; poftquam tamen facerdos

ftus ait : Qucunque. dixertnt. vobis, fervate €9

factus eft, femper ipfe praecedere Angelum

facite, [ecundum opera illorum nolite facere ; Hoc

REVE! [ !'

juffus eft.

igitur confiderans , o Imperator , dicito : fi

62

Chriftus eos, quifuper cathedra Moyfis fedent,

Manfi

XIL. Marcellus Corvinus in vita Cardinalis

difc, 5. n. Bellarmini , tanta do&rina, raraque fanttitate

audiendos effe affirmavit, quanto magis eis ,

10,

qui in cathedra Petri fedent, benigne , &

infignis, tradit, quendam apud eum propter

morigerze proebendze funt aures ?

certa delicta accufatum fuiffe facerdotem ; quze

S. Vin«

ubi negaffet delatus, innocentem judicavit

XVII. S. Vincentius Ferrerius in quodam

cent. - .

fermone reverentiam , antiquitus Clero de-

Ferr. S.de

Eminentiffimus , inquiens, verifimile neuti-

ferri folitam , his verbis deícribit : Antiqui-S . Marco..

quam videri facerdotem aliquod mendacii ver-

bum prolaturum. .

tus , inquit, quando unus Clericus tranfibat

per viam, vel per vicum , omnes affurge-

S. Bet-

XIIL Gloriofus Francifcus ait fratribus

bant, dicendo: Deus me habeat in veftris

nard.Sen, fuis : Audite, fratres mei, fi BeataVirgo hono-

orationibus : modo autem funt tot vitia &

tom. IO

ratur, ut dignum eft, quia Filium Dei portavit

ferm. 20.

vanitates facerdotum & Clericorum , quod

fmnt,

€,1,237,.-

in fanctifimo utero fuüo; fi Baptifta contre-

pejus loquuntur de ipfis ,

Turrat

muit, & non aufus eft contingere fanctum Dei

illorum mala vita.

quam de ]udæis ex

verticem , fi fepulchrum, in quo per aliquod

S. E-

] 2de

XVIIL S. Ephem de facerdotio fcribens ,

phrem.'

Hierare

tempus latuit, tanta reverentia veneratur ;

fuadet, nequispiam debitum facerdotibus ob-

de Sacet-

(rdinat,

quantum debet effe fan&tus & juftus, & dignus,

fequium, & reverentiam exhibere detrectet ,

dotiao :

qui jam non mortuum, fed glorificatum , & in

?eternum victurum, in quem defiderant Ange-

eo quod antali honore digni fint, ignoret:

quia ad hos refpiciendum non eft, fed ad

li profpicere, contre&tat manibus, corde, at-

Deum, qui facerdotes honorandos eífe prze-

— $à

que ore affumit, & aliis quoque porrigit ad

fumendum?

cipit; dicit enim : Quod fi de illo , qui facer-

dos eft, ignoras; dignusne.an indignus fit

—

Baron.

XIV. Cardinalis Baronius de Leontio Epi—

tanta fublimitate, tu ob praeceptum ipfius

ann. 325. fcopo Tripolitanoin Lydia fcribit, quod, cum

Chri-

n I5.

fti eum non defpexeris.

ab EufebiaAugufta, muliere fuperba & faftuo-

XIX. Bafilius Imperator Leonem filiumBibl. PP.

fa vocaretur , is ei hunc in modum refponde-

fuum exhortans ad honorem & obedientiam* 5: * 3-

rit; quod fivelis, ut ad te veniam, confervata

ecclefize , ejusque miniftris , exhibendam, ita

in omnibus Epifcopis debita reverentia , ego

loquitur : Honor enim , qui facerdotibus ha-

intrabo quidem ad te, tu vero fubito de füblimi

betur, ad Deum refertur; & ficut propter te

—

folio tuo defcendens , reverenter mihi occur-

miniftros tuos inhonore habere juftum eft, ita

res, & benedictionem a me receptura, caput

&te propter Deum, facerdotes ejus magnifi-

tuum meis fubjicies manibus, moxque ego fe

care, &in pretio habere, fanCtum.

debo, tu vero magna cum modeftia ftabis, do-

neca me federe jubearis ; fi hze tibi placent

Fuga Sacerdotii.

conditiones, veniam utique ; fecus vero, fi il-

XX. B. Ammomius contra voluntatem fuam Petrus

las abnuas: Huncque honoremLeontius, tan-

3 furente populo ad facerdotium & Epifco-Pleff. ep»

quam facerdotio debitum, ab Augufta exige-

patum tractus, auriculam fibi fuccidit, dicens:

.

bat; quem Epifcopum Baronius proinde a

Lex divina neminem przecifa aure permittit

nonnullis Regulam ecclefize appellatum fuiffe

fieri facerdotem. Cum nihilominus populi ad

dicit, propter exactam rituum Ecclefiaftico-

Timotheum Patriarcham recurrerent, uteum

rum obfervantiam, licet alias a Communione

per obedientiam adítringeret, utfote propter

catholica exclufus effet.

fan&titatem tali digniffimum gradu, quantum-

Eufebius

XV. Eufebius in hiftoriis fuis venerationem,

vis auribus & naribus deftitutus effet ; Redu-

1.3

. e

qua Conftantinus Magnus Ecclefiafticos, ma-

vit. Con

ci itaque, fibique violentiam inferenti populo,

ftant,

xime inConcilio'Niczeno profecutus fuit, his

refpondit intrepide: Linguam meam, pro-

verbis refert : fignificabant hoc oculi fubmif-

pter quam vobis placeo, fi me ulterius cogitis

fi, rubor in vultu, decens ingredientis motus,

propriis dentibus amputabo : & tandem fibi

morum humanitate , imperialisque clemen-

reli&tus eft.

tiz2 manfuetudine permixta, pofita modica

. XXI. Non abfimile nobis exemplum VitzeVitapp;

Lm

quadam fede non fedit , priusquam miniftris

MI-

ecclefi»e annueretur.

exhibent SS. Patrum, de B. Theodoro, qui,p.2.S.xt«

Baronius

cum Diaconatus Ordine infignitus effet, ut ad

XVI. Nicolaus IV. Papa ad Michaelem III.

ulteriorem facerdotii gradum progrederetur ,

ann. 865, Imperatorem fcripfit, eumque monuit, ut Sa-

vel Ljaconatus munus exerceret, perfuaderi

nuns

Titulus -CXXV. Sacerdos.

9é

ïiunqxxzam potuit; cumque,a fuïs hujus fui

hoftiam, purius Deo Patri offerret odorem

propofiti caufam edicere rogaretur, fe pro

fuavitatis.

divina voluntate exploranda orationem ad

1l. S. Francifeus Xaverius , quanta maxi- Vital. r.

Deum iníütuifle refpondit, in eaque fe co-

ma potuit, cura animum ad primum facrum * 6 ! 3.c.

lumnam quandam igneam coelum tangentem

offerendum praeparavit. Inter alia Proce-!9:

vidiffe, indeque egreffam audiiffe vocem di-

pta fociis Comorinenfibus data, fingula-

centem: Si inftar columnze hujus igne fla-

riter illos admonebat, ut indigenis facer-

gras charitatis , minifterio fungere Diaco-

dotibus enixe piis in rebus faverent, eos-

natus.

demque ad frequenter expianda peccata, &

rem divinam faciendam pellicerent.

Cave-

Sacwdor malus,

rent, ne quidquam cuiquam, quod illorum

zftimationem ledere videretur, narrarent,

Revel. l.

XXII. In Revelationibus S.Brigittze de libi-

Ícriberentve, praeterquam ei, quiremedium,

25»C« 2»

uod,

dinofo. quodam facerdote refertur,

fi quando res polfceret , afferre polfet, ut vi-

cum fepius, fed incaffum , ad fe emendan-

delicet facerdotum vitia is fciret unus ,. qui 9 € "-

dum monitus fuiffet, acciderit, ut, cum die

poffet etiam curare. Praepofitorum vero füm-

quadam ad pafcendum equum in pratum fuum

mam in eorequirebat cautionem , ut ne te-

Vi

üt

conceffiffet , plura ccelitus delapía fuerint ful-

mere quoslibet initiatos vellent facris, fed vi- |

?rr: $t

mina, quze ei percuffo fübitam intulerunt

ros tantum fide ac virtute diu fpectáta , pru-

Mateo,

mortem: & quidem, ut manifeftum fleret ,

dentiaque, & doctrina faltem mediocri; hifce

fupplicium hoc eiin fuze impudicitize & libi-

enim pr?efidiis focietatis facerdo

les, utexin-

dinis poenam accidiffe , toto corpore ab igni-

ftituto vivant ,

:

fine magno periculocarere non

bus illzefo manente folze arferunt & confumptze

offe.

funt partes genitales.

IIl. Francifcus Borgias, ne ordine Pres-Vit.l 2.

byteratus indignus videretur, orare indies^ "

Franc.

XXXIIL Fertur in narrationibus Patrum ,

Deum, corpusque caftigare folitus erat;

Turrian, vidiffe laicum quendam fuis oculis facerdotem

nec enim ignorabat, ad illa adyta illotis

l. 2.de

ecclefi»e, quam frequentabat, in crimine advl-

manibus irrumpere, facrilegio affine crimen

tem,

Hierarch,

-

Saeet*

Ordinat

terii deprehenfum : adiiffe eum tamen fiden-

effe.

EU

* ter, & absque ulla dubitatione , cum po-

IV. P. Balthafar Alvarez, poftquam facer- Vit e.6.

(io,

*

ftero die facrificaret ; utex manibus ejus fan-

dos factus eit, eo titulo coepit magis adhuc de-

&am Eucharittiam acciperet; poftquam ve-

votione crefcere , & in familiari cum ipfo Deo

ro accepiffet, petiiffe ab eo , ut frontem,

congreffu, ad cujus menfam quotidi

quam habebat leprofam, cruce fignaret;

batur.

Fa admitte-

quod cum feciffet, lepram quidem tanquam

V. P. Ludovicus de Ponte ad facerdotium Vit. l. x

iquamam excidiffe; frontem vero fanam, &

rite fufciplendum menftrua divinarum rerum* 4

nitidam apparuiffe.

Res profe&o ftupenda ,

contemplatione ftudiofitfime fe preeparavit.

j PP.

& divini judicii plena.

Facit miraculum va-

VI. Joannes Petrus Alifius honefto loco na- Annua

cuus gratia, ne przeberetur locus obtre&tatio-

9:.0

T

tus, & communium literarum coguitione

Proy. Sic,

nifacerdotam, & ne qu»vis judicarent: imo

haudquaquam deftitutus erat,ob quam caufam

1:9.

habuit gratize efficacitatem propter dignitatem

etiam confentiente P. Generali Sacris initiari Naap,

facerdotii, ut doceremur, cum ad facerdo-

potuiffet, nifi tanto muneri imparem fe ratus,f 5 .

tes imus, non ad homines, fed ad Deum

antiquius habuiffet rei familiaris minifterium.

nos ire , qui per eos nobis tribuit dona , nos-

/

VII. Dominicus Nicolaus ea excelluit mo-Ibia.

H

ue fanc&tificat, & quod is, qui cum fide ac-

deftia , tantamque hauit de gradu facerdotii Prov.

cedit, efficiatur voti compos; quodque nec

zeftimationem, ut neque ingenii, qua erat prze- Mex.

vitium facerdotis alterius fidei noceat , neque

om.

rurfusfola vita facerdotis nos ad credendum

ditus , perfpicacia , latinzeque lingue intelli- P

rot Mez,

Iuf

gentia, neque multorum monitis , aut ipfius

juvet; facerdos enim quatenus homo eft, &

f. 539.

jl ep

denique przepofiti Generalis literis perfuaderi

/

infirmitate praeditus , non poteft juvare, ut

fe permiferit , ut facerdotium fufciperet.

*

neque tu rurfus eum , cui fis par in infirmita-

VIII. Bartholomszeus Alvarus Japonii labo- Ann

te: homo enim homini prodeffe non poteft :

ribus deftinatus , & ab Antiftite Sebaftiano 1^'9-

Lu-

at facerdos facerdotii dignitate praeditus gra-

Morales in facerdotem fele&tus, amplexus la-

fit.Dom.

tiam fibi conciliat: fiquidem donum Dei eft

prov.

facerdotium , per gratiam vero efficitur Deo

borem , hogorem conftantiffime remifit.

propinquior,

$. VIL

E

$. VL

EXEMPLA PR/OFANA.

EXEMPLA DOMESTICA.

Harao Rex /Egypti, etfi cun&qs populos Gen, 47-

I.P

a noviffimis terminis /Egypti usque ad v, 2 1.

Vita l, 2,

Tgnatius facerdotio jam decoratus inte-

extremos fines.ejus fubjeciffet fibi, terram

714

€, II.

S.

grum anni fpatium ad fe magis colligen-

tamen, quam facerdotibus deberat, exemptam

z,s.lf;

dum fumpfit, animusque praeparandum , ut

voluit.

auguftiffimum Jefu Chrifi Domini noftri

II. S. Hieronym. tradit /Egyptiorum facer-Tn reg.

Corp

us, vivam veramque pro peccatis noftris

dotes- ab omni f»culari negotio ac turbis l; Monach,

M a

beros,

a

R. P. Lohn, Bibl. Mcm Tom. LL

92

Bibliothecm. Manualit: Coneionatoyie

beros, in templis ac fanis femper effe commo-

labat, ei gratiofe conceffit. Cumque , cur fd

rátos, codlorum & aítrorum motui contem-

feciflet , interrovaretur: Non hunc adoravi ,

plando femper intentos, ab omni mulierum

refpondit Alexander , fed Deum, cuius facer-

confortio remotos; dum vero cültui divino

dotio fungitur.

vacarent, diisque miniftrarent, acarne & vino

yi

jh

abítinuiffe, pudicitiam una cum fobrietate in-

$. VIII.

violate fervando.

diff.l-

À lex,

III. Megalobyzeus Dianze Ephefize Sacrifi-

SIMILITUDINES.

ab Ale- culus femper Eunuchus effe debebat, quia

Xandr.

:

1. .

nefas credebant , dece pudoris proefidii lafci-

Qualitas

vium & falacem defervire.

Dern

cut artifex ex omnibus lapidibus eligit Author,

i trio

Textor.

IV. Cybeles facerdotes membrum genitale

R SI

meliores , & ponit a foris in facie zedi-op im-

gu&Od.

inefüc, fibi quodam lapide abfcindebant , ut cafti vi-

ficii, caeteros autem lapides qualescunque mit- perf. ho.

verent.

at a B at —

Ahi Áthenis bibebant cicutam, ut

titintüs: Sic ecclefia melioresChriftianos eli-49*

vim genitalis membri amitterent ; mulieres

git & ponit infacie ecclefize ; id eft, alios facit

Gul ritt

vero initiaturze leCtos fibi ex urticae foliis fub-

NT

fternebant.

facerdotes, alios Diaconos, czeterosque mini-

p:*oV-

ftros Ecclefize. -

Plutarch,

V. Plutarchus de facerdotibus refert tnini-

II Sicut lapides , qui fünt intus in zedifica- Ibid.

inprob ftrorim Romanorum, qui diabolo, mendacio-

tione , nemo infpicit, fed eos , qui foris funt ,

rum patri & authori, famulabantur, intanta

confiderant omnes ; fic fzecularium hominum

3

fuiffe veneratione , adeoque ze(timatos fuiffe

$, C

vita ac mores neque fic confiderantur , neque

fof. o

veridicos, ut in nullo penitus judicio pro qua-

fic nocent ecclefize , quamvis omnis populus

(6.3

cunque caufa ad juramentum adftri&ti fuerint,

faecularis fuerit indifciplinatus, tamen fi Cle-

Gen,

quin potius in quibuscunque etiam graviffi-

rici boni fuerint, tota ecclefia fpeciofa vide-

iimomenti rebus, fola eorum affertio, nu-

tur.

dumque verbum, juratze zequivalebat veritati.

II Sicut vinum vas fpeCialius & diligentiusS. Tho-

Baron..

VI. Gentiles, ut obfervat Baronius , etiam

proparatum, in quo fervetur, exigit , quammse

ann. 37. quoad imperium politicum, facerdoti fuo obe-

panis ; fic fub fpecie vini fanguinis Chrifti fu- ?»ufe. 58.

Dib.to

n. 34-

diebant : (nam, ut Strabo de /Ethiopibus fcri-

mendus folis facerdotibus conceditur, tan-^ ?9

; inlx

4 pl

bit,) apud illos facerdotibus erat fümma po-

quam vafis Domini ad hoc fpecialiter confe-

Pett,

teftas, adeo ut etiam nonnunquam Reges oc-

cratis , & facra religione conftrictis, & vir-

0 ——

cidiimperarint, alium in illiuslocum juxta be-

tutum pulchritudine excellentius przeordina-

j

í

neplacitum eligendo. Sacerdotes /Egyptiile-

ts

ges promulgabant, judicesque populi erant :

IV. Sicut foli oculi noftri inter omnia alia 9. Ifider,

In Perfia Magi Sacerdotes olim regnarunt ,

membra noftra lucem habent , illisque Deus ? ? *P-

LÀ

poftea vero mutata hac regiminis fpecie nihil-

communicavitlumen, ut corpori , multisque

Plgoh

ominus in tanta exiftimatione permanferunt ,

p d

operationibus ejus, quia vifu oculorum di-

X

a

ut eorundem confilio regnum gubernaretur.

riguntur, ducatum przeftent ; eadem propor-

In republica Romana Augures tanta authori-

tione dicere poffumus; quod Deus in my-

tate pollebant , ut (ficut Tullius refert) unus

ftico ecclefive fuze corpore facerdotes , velut

ï

illorum confilia fenatus annullare , confules-

partem magis nobilem, haud fecus ad oculos

que deponere potuerit; Hoec omnia referunt

Annales Ecclefiaftici.

?

collocarit, majusque illis lumen , fuique ,

Diodor. l

bonorumque fpiritualium , & zeternorum nol-

li

VIL Diodorus de facerdotibus J/Egvptiis

titiam contulerit, ut hac ratione aliis ducis lo-

2. de fac.

fcribit, eos reditus publicos in tres partes di-

R CERECM UAEU

JEgypt.

coferviant, divinzeque gratize bona commu-

videre folitos fuiffe: Priorem vero eorum por-

nicent.

tionem percipiebat facerdotum collegium ;

V.Sicut cor inter alia membra in corpore S. Cyril-

unde Philo, libro de facerdotio hanc deducit

humano eft primum mobile ; itaquoque facer-lus Alex.

confequentiam, dicens: Ex his rebus liquet,

juxta Regis judicium , facerdotes zequi parari

dos in republica eft primum, &præcipuumnfaï;m

omnium bonorum gratis inftrumentum , in

majeftate atque honoreRegibus, fiquidem il-

quo vita animze confiftit ; & ficut a corde fpi-

lis, tanquam Principibus, conferri tributa im-

ritus vitales corpus vivificantes , illisque ca-

lorem, motum & vitam fübminiftrantes in

Jofeph.1

i.

. eä/z'llïï, Alexander Magnus tä;netü notitioe

omnes corporis partes transfunduntur ; ita pa-

$ Gre.

' veri Dei expers effet, tamen cum tot effet re-

riter a facerdotibus in alios fpiritus vitales

|8.

gm' Pv :

gnorum gloriofus vi&tor, & exafperatus a po-

gratize facramentorum aliorum

que, bonqrum

Pä&m

pulo Hebrzo, Jerofolymam mififfet exerci-

fpiritualium transmittuntur.

tum, ut fe per totius Levitici Ordinis ftragem

. VI. Sicut nautz periculofis maris tempe- A&a Me«

de injuriis receptis vindicaret: Jaddo vero fa-

ftatibus jaGati , ad accenfas in altis tarribus diol. l. 4.

cerdos vires fuas ad refiftendum impares effe

faces iter dirigunt, curfumque intendunt ;* "*

videns, veftimentis Pontificalibus folemniter

Ita fane homines variis infeftiffimi fzeculi agi-

indutus, multisque aliis facerdotibus ftipatus,

tati procellis , in facerdotum vitam ac mores,

ei occurreret, Alexander mox ad eorum con-

tanquam in lumina quzedam clariffima , ocu-

fpe&um ira depofita, placatus facerdotem

los intendunt.

iU

'Ch!V.

non folum non indigne habuit, verum etiam

VII, Sicut fulgidiffimum aurum licet luto5. E-

|

phrem.

:

D

fumine veneratus eft , & omnia , quae poitu-

contamünarum non percipit detrimentum ,

*.

A. *

e

neque

cacord.

-

Tituus CX XV. I Sacerdof.

93

neque fpeciofiffma margarita ex conta&u

bore & fumptu maximo error hic corrigitur ;

quarundam immundarum fpecierum : adeun-

ita fi populi peccaverint, facile per poenitei-

dem modum nec facerdotium ab ullo fordi-

tiam & facerdotum folicitam charitatem cor-

dum redditur , quantumvis etiam indignus fit

riguntur; fecus vero accidit, li ipfi facerdo-

is, qui illud fufcepit.

tes velut fundamenta

fpiritualis ædivficii labe-

Manü

VIL Sicut macula in lino candido aper-

factati corruerint.

diíc, r,

tius, quam in vefte pellicea vel ruftica confpi-

XVIL. Sicutnavis eo pergit, quo Guberna-Leba*a

n. T.

citur; ita quoque defectus aliquis in homine

tor gubernaculum tenens eam impellit; itatit. 5acer-

feculari non zeque , acin facerdote aliquo

populos eo tendit , quo facerdos dirigit.

notatur.

S. Bern.

Utilitas.

!hy

IX. Sicut preciofam veftem exigua qüæ—

lt«

,de triplici

L.l

cuítod.

vismacula turpius decolorat ; ita a nobis mul-

XVIII. Sicut Oves Jacobo Patriarchze com-G«». ;;

*

to magis exigitur juftitia, cumin aliis nzevus,

miffe tales habuerunt colores , quales inv 57

in nobis fit gravis macula.

virgis, quas Canglibus ipfe impofuerat, con-

Sal vfan.

X. Sicut fi fervos noftros quispiam cvedat ,

fpexerunt; ita tales populus mores affamet ,

l. 4.de nos in fervorum noftrorum injuria czedit; &

quales in facerdotibus curam i

pfius gererzü—

prov.

fi a quoquam filius verberetur alienus, infup-

bus confpexerit.

plicio filii pietas paterna torquetur; Ita &

XIX. Sicut Stomachus accipiens cibumS.Chiy-

cum fervus Dei a quocunque lzeditur , Maje-

coquit in feipfo, & per totum corpus difpergit;f»ft s.

in

ftas Divina violatur.

fic & facerdotes accipiunt fcientiam fermonis 9

^

S, Chry-

VAAL

ia

foít. ho

XL Sicut honor, qui propter Deum facer-

per fcriptarama Deo , & eamin fe excoquen-

* dotibus impenditur, multum parit fiducize

tes, id eít, tra&tantes & mediantes apud 1e ,

66.in

Gen,

(propria enim fibi facit Deus , qu»e in fervos

univerfo populo miniftrant.

fuos collocantur;) ita & illorum contemptus

.. XX. Sicut Apes de divinarum fcripturarumS. A«c-

multam e fupernis pzenam nobis deferet. Igi-

flofculis fuavia mella conficiunt ; ita facerdo-b«of.

"

[he

tur, ficatfuum effe honorem, ita contemptum

Í

tes, quidquid pertinet ad medicinam anima-'**9 !3-

ducit.

rum , oris fui arte componunt.

lt g

Pab,conc.

y.

XII. Sicut Imperat

or palätium ,K in quo

7.inDom. fixam habet fedem, fplendidiffime exornatum

Dignitar.

4 poft.

Pent,

habet, in aliis autem locis, ubitantum in

tranfitu hofpitatur, leviorem ornatum requi-

XXI. Sicut fr Rex Aulico cuipiam fig*iilum Lanriz p,

rit ; ita Deus vult facerdotes , in quibus quo-

fuum pro libitu ufurpandum offerret , magnaz. ov

tidie habitat,fplendidiífimis virtutibus exorna-

huic Áulico gratia, dignitasque a Rege oblata3- ». :s:2.

fidot,

ri; minorem vero ornatuma Laicis, in qui-

crederetur ; ita cumDeus characterem & pote-

li

busrarius hofpitatur , requiritur.

ftatem abfolvendi & confecrardi facerdoti pro

Palzeotus

XIIL Sicutin familia bene conftituta nullus

beneplacito fuo exercendam dederit, merito

P. 7.ferm. effe debet, qui officiis vacet, ut veteres dice-

fumma ei dignitas gratiaque obtigiffe creditur.

T. adUler- poot; itain Dei gubernatione nullus fuftine-

turotiofus: nullus, qui confertis manibus fe-

Sacerdos Mdlu.r.

dere debeat, juxta illud fervatoris noftri : Po-

fui vos, ut eatis, & fructum afferatis , & fru-

XXIIL Sicut in corpore , fx a].iquöd .infïr— Au&

&us vefter maneat.

matum fuerit membrum, non omnino languetope:.in.

Wav

2l

Ibid.

XIV. Sicut in arbore non fatiseft, fiin uno

& ftomachus; fi autem ftomachus languerit, ho«

tantum aut altero ramo fru&tus hi proveniant,

omnia membra inveniuntur infirma: fic fiali-

fed undique eum pomis conte&ctum & onu-

qU.iS — Chi

ianorum peccaverit, non omnino

ftum, & prae pondere inclinatum fpe&are opor-

peccant & facerdotes; fi autem &facerdotes

ytil

tet ; ita facerdotes nequaquam muneri fuo fa-

fuerint in peccatis, totus populus convertitar

Y

ad peccandum.

j

.A?Iex.

- tisfaciunt, fi aliquo tantumtempore , aut ali-

qua tantem in re minifterium fuum rite obe-

XXIII. Sicut agricola v

idens arboreni pal-idem.

1.

ant, fed, ut Apoftolus ait, per omnia placentes,

lentibus foliis marcidam, colligit, quia lze-

& in omni bono fructificantes effe oportet. '

furam in radicibus habet : Ita cum videris po-

pulum indifciplinatum , & irreligiofum , fine

Necejïtaf.

dubio cognoíce, quia facerdotium ejus non

eíft fanum.

S, Gre-

.. XV. Sicut caput & oculi , qui greffibus no-

gor. p. ?. ftris praefunt, & vias noftras dirigunt, femper

XXIV. Sicut lignum vitis optimum eft,Hage:

Paf. c.3. contendunt, ut illud ere&um fit, fi vigilent, &

cum ligno adhzeret, cum disjungitur, in nullo Car4. i

: ecubias agant ; idque nifi fiat, pedes deviant

utile, nifi ad fuccenfionem fornacis Babylo-^ !9-/?».

| Mes

& errant, & corpus univerfum periculo cafus

ni , illa enim malleolis fuccenditur, ut dici-

4

lv 4'

expofitum eft ; itanifi facerdotes, qui caput &

tur Dan. 3. Ita eft de Clericis & Religiofis,

oculi fant corporis myftici, erecti & vigilantes

quando Chrifto adhzerent, optimi funt, &S Avnuft,

fint , facile populus ipfis commiffus de via de-

multum fru&um faciunt: quando autem a:?"4

fle£tit, & devium iter ingreditur, non fine ma-

Chrifto feparati funt, nutrimentum funt ignis ,

M 3q€ï

LE

lif, 39«

nifefto vitze periculo.

peccati in przefenti, & in futuro ignis infe

S. Chry-

XVI. Sicut fi pars aliqua domus fuerit cor-

lis. Ligna itaque vitis tanto funt contemptibi-

foft.hom. rupta, facilis eft reparatio : quando autem ip-

liora, fi id vite non manferint , quanto glorio-

47*

fum fundamentum quaffatum eft, non nifi la-

fiora , 1 manferint.

de

M 3

XXV.

d.

l

9 ^

34

Bil?ll.(;thäöæ IMManualis Concioratoria.

Authotr

quiFertis vafa Domini : quanto magisa facer-

oper. im-

XXV. Sicut ftultus effe infirmus ad mor-

perf,

tem usque languens, qui , cum fanari non

dotibus novi Teftamenti fumma fan&itas pu-If. gz. v.

poffit, nifiper venze incifionem , illam tamen

ritasque requiretur ?

ll.

hom. 43.

admittere nollet ,. eo quod chirurgus lanceo-

lam nonhabeatauream, fed ferream. |Simili

IV. Zrduitar: nam facerdotes, tefte S Chry-Homo.

modo vos, qui in peccato mortali eftis, ab-

foftomo , funt muri ecclefize; ficut ergo mu-10o.in

folutione facramentali, tanquam unico reme-

ri prze reliquis urbis partibus impetum ho-Matth.

dio, indigetis ; cur ergo vultis facerdotem

ftium fuftinere ; ideoque; bene folidi & muniti

aureum , quando facerdos ferreus , id eft,

effe debent ; ita & facerdotes in virtute & fan-

y

M

malus , neceffitati veftrze zeque poteft fuccur-

ütate bene fundatos eífe oportet, utEthnico-

unt.

rere ?2 Hinc recte dixit nonnemo de talibus

rum & Hoaereticorum impetum fuftinere que-

;ïm'- 3']

ant. [mo alibi idem Sanétus dicere aufus eft :1.6; de Sa-

facerdotibus : Si bene vixerint, eorum eít

yfefio

lucrum, fi bene docuerint, noftrum ; acci-

Monachorum quidem multum &ingens certa-cerd-

.

pite, quod veftrum eft, & nolite difcutere,

men efle, fed qui volet ejus inftituti fudores

(hrift

quod alienum eft.

cum facerdotii adminiítratione conferre, tan-

tum inter illa duo difcrimen reperturum,quan-

IX.

$

tum inter privatum & Regem intervallum.

V. Gravitas ruinze facerdotum malorum ;3uperE-

MOTIV A.

quam S, Hieronymus clare fequentibus ver-Z9*^-

bis expreffit: Grandis dignitas facerdotum ;

JA4d Statum — facerdotalem. digne f-uf-cipz'e;zdum,

fed grandis ruina , fi peccant, Laetamur ad

€9 con[ervandum.

afcenfum , fed timeamus ad lapfum. . Non eít

So Am'

; Ignitas ftatus facerdotalis: quod mo-

tanti gaudii excelfatenuiffe, quanti moeroris

brof. 1. x.

de fublimioribus corruiffe: nec enim folum pro

tivum S. Ambrofius fequentibus ver-

epift. 6 bis indicavit: SeparavitDeus facerdotes a po-

noftris delittis rationem, fed pro omnium, quo-

pulo, & praecepit Moyfi, ut montem cum fa-

rum abutimur donis, & nequaquam fumus de

eorum falute folliciti, Deo reddere cogemur.

cerdotibus afcenderet, populus autem deor-

1.

fum ftaret. Vides divifionem ? nihil in facer-

Hinc S. Gregorius adftipulatus ait: Nos , quiHom.tr

facerdotes vocamur, fuper eamala, quse pro-

BP

dotibus plebejum requiri, nihil populare , ni-

zech.

hilque commune cum ftudio & ufu, & mori-

pria habemus , alienas quoque mortes addi-

bus multitudinis inconditze , fobriam a turbis

mus, quia tot occidimus, quod ad mortem ire

quotidie tepidi & jacentes videmus : tunc enim

s: Am'

gravitatem, feriam vitam ; fingulare pondus

bf ld

dignitas fibi vendicat- facerdotalis ; quomodo

fubje&tus moritur fine te, quando in caufa mor-

tis te Contradictorem pertulerit ; nam morti,

Vil

enim poteít a populo obfervari , qui nihil ha-

bet fecretum a populo & a multitudine difpar?

cui hon contradicis, adjungeris. Duplici ergo,

quid in te miretur , fi fua in te recognofcat ?

juxtaGranatenfem, *titulo rei erunt , fi officioInSilv.

fao defint : altero, quod legemDei violant, a1-

loc.com.

fi nihil in te afpiciat, quod uitra fe inveniat ?

tit.Cleric.

S.Chry-

Il JVece[fitat: nam, ut fapienter advertit S.

tero, quod gratis panem fuum manducantes

foft.1. 4. Chryfoftomus , non eft nobis fpecies una pa-

alieno fanguine pafcuntur. Ob hanc caufam

desacerd. r3t4 , fed bellum nobis varium ac multiplex

Beffeus ait, non folere Deum peccata populil. 3. regal,

&O

propofitum , variis multiplicibusque advería-

gravius plectere,quam per ruinam facerdotum, Sacerd.

ff lon

rüs conftans,nec omnibus eodem armorum

facere enim tunc, quod fecit Samfon, qui con-* *

Mi

Yen),

genere utentibus, nec eodem nos ftratagema-

cuífis fortiter columnis domus, in qua Princi-.

'te oppugnantibus: quamobrem qui eosdem

pes & populus epulabantur, eadem ruina om-

lijg,

nes alios fecum involvit. Addit S. Gregorius : ApudBef.

expugnare, & retundere geftit, omnes eorum

artes & technas percalleat neceífe eft , inque

Major metuenda eft locis illis calamitas , ubil€c- 14-

omni confliCus genere fit verfatiffimus. Peri-

tales interceffores (mali facerdotes) ad locum

De Con-. clitatur quippe (ut S. Bernardus dixit,) facer-

regiminis adducuntur, qui Dei in fe iracun-

verf.ad dotis caítitas in deliciis, humilitas in honori-

diam magis provocant , quam per femetipfos

Vetms

Cletic, c.

placare debuerant. Ut merito S. Bonaventu-Ibid.

30. Epift.

bus, pietas in negotiis, veritas in multiloquio,

it, fer

48. adVa-

& charitas in hoc nequam fzeculo.Hinc reéteS.

ra in hanc lamentationem proruperit: Heu,

2

lgro

Auguftinus dixit: Nihil eftin hac vita, & maxi-

heu, heu, domine Deus, egreffa eft defenibus

me hoc tempore, difficilius, laboriofius, peri-

iniquitas , e judicibus fcilicet fenioribus , qui

culofius Epifcopi, Presbyteri, aut Diaconi

populum tuum regere videbantur. Heu Domi-

officio.

ne, ipfi funt in perfecutione tua primi , qui vi-

N

dentur in ecclefia tua primatum diligere , &

Inorat.

IIL. ZEquitar: fi enim de idolorum facer-

regere principatum.

cont.Ti- dotibus dicebat demofthenes: Equidem arbi-

mocrat.

tror, eum oportere , qui fittemplum ingreffu-

4Ad — Sacerdoter lzohgmndo: €9

rus, & vafafacra accaniftra tractaturus, & re-

' amandos,

*

*

rum ad deos fpe&tantium curam habiturus ,

non certorum duntaxat dierum numero , fed

VL Quia poteftatem habent ampliffinam ; nam, S. Bern.

per totam vitam, pure vivere: ideoque nec ca-

teíte S. Bernardino , poteftas facerdotis eft ,tom. 1. S.

ra veíci, nec hederam tangere iis licebat, quia

ficut poteftas divinarum perfonarum , quia 29* ? 2«

libidiuis funt fymbolum.Sic etiam facerdotibus

in panis transfuübftantiatione tanta requi-^'

atione.

antiqui Teftamenti dictum eft: Mundamini ,

ritur virtus, güant—a. iu mundi cre

Unico

S(

4 J

L

- us CX X. F Sacráos.

95

Ünico verbo omnes produxit Deus mundi

52-'»'.

prieter impertitam deli&orum V'enäïn, filios

hujus creaturas: Dixit, €? fa&a funt : Sacerdos

declarare adoptivos , & regni ejusdem Regis,

pariter pauculis verbis creatorem univerfi de

a fimilibus fceleratis offenfi cohzeredes ? Quae

Iho,

throno czelefti defcendere , fubque fpeciebus

profecto fimilitudo optime fervit ad' expri-

In

facramentalibus fe occultare facit, fubftantia

mendam quadantenus authoritatem, in remit-

tth

panis & vini in facratiflfimum ejus transmuta-

tendis peccatis, gratia infundenda, peccato-

ta corpus : Sacerdos fuo Minifterio , inquit

ribus in amicitiam Dei reftitaendis , danda-

idem fan&us Bernardinus, transfert veriífi-

que beatiillius Re

mum corpus Chrifti de empyreo coelo ad ip«

ne, conceffam.

gni inVePciturg , & profeffio-

S. Vin-'

cennt.

fum altarefacrum. S. Vincentius Ferrerius ad

IX. Qufa fumt Patres totiut orbiy : uti - jte-

*de Sau

Terr. 5. 1

idem difcurrens intentum; ait: Sacerdos exi-

rum S. Chryfoftomus indicavit dicens: Quafi

S. -*Chry?-'

in fefto

foft. in r,'

"ftens in terra , habet poteftatemi, ut aperiat

communis quidàm totius orbis pater eft fa-

'Timoth,

Cotp.

coelos, & faciat defcendere Filium Marize in

cerdos. Dignum igitur eft, ut omnium curam

C. $.

Chrifti, Altare in manibus fuis. M agno utique , idem

agat omnibusque provideat ; Ideo quoque in

fubjungitSan&tus, attribuitur miraculo, man-

quodam Canone hc verba leguntur: Sacer-

ma Moyfis de coelo depluens , Elizeque ignis e

dotes pro populo inteftpellant, & peccata po-

coeleftibus. fphzeris eductus : majus mirabile

r

puli comedunt, quia peccata precibus fuisde-

Fhlllzn

elt hic, quoniam facerdos nec de aere, nec de

lent, atque confumunt. Hinc & S. Augufti- S. Au-

fphzra ignis , nec de coclo Lunze , Mercurii ,

nus: Talem, ait, oportet effe Domini facer- guft. it

aut Martis, nec de coelo ftellato , feu firma-

dotem, ut, quod populus profe apud Deum * ^ 39

mento, aut cryftallino, fed de coelo empyreo ,

non valuerit, ipfe pro populo mereatur, quod -

facit Chriftumdefcendere. Admiramur omnes

propofuerit, impetrare.

Jofuam, dum properum ftitit folis curfum : .Sol

X. Quia funt. Du&ores hominum; uti Guiliel- Dursnd.

£ontra Gabaon. ne movearir:-paruitque Domi-

mus Durandus advertit dicens : Dicitur au-

in Ration:

tus , fiquidem fol ftetit , obediente Deo voci

Div.off, l;

tem Presbyter, quali aliis vivendi przebens

2, C, O.

hominis. Sed miraculorum maximum in ul-

iter,vel przebens beatum iter, videlicet popu-

TET

tima contigit coena in ceenacuto Sion. Ipfum-

loDei de mundi exilio ad Patriam Paradifi.

que perfeverabit ad finem usque innumerabi-

:

;

ügpo

i2

XI. Quia funt forma Gregis Chriftiami

»

J

juxta C

at

1

in

"

lium feculorum, quando Sol Juftitize Chri-

Hugonem, qui verba illa S. Petri: Forma fa-

Petr

. ftus promptiffime obediit, & obediet linguze

facerdotis.

&i gregis ex animo: fic expouit: ideft, perfz- c.

S

S.. Ams

&io: in hoc monet eos ad regulam, & exem-

VII. Quia funt Difgen[atores ;Myjleriomm Dtei,

plum exterioris bonze converfationis ; & ex

brof.l.deuti S. Ambrofius indicavit dicens: facer-

Y1d.

animo: moxque propriam illius nominis for«

dotis officium eft Spiritus San&i ; ficut enim

mü in hzec verba explanat fignificationem:

tertia fanttiffimse Triadis perfonà , donorum

Pormam dicit , ut ad ejus afpeCtum alii majores

(y, (

bonorumque fpiritualium eft thefaurarius; ita

informentur, & concipiant foetus fimiles.Hinc

COf

Clerits

facerdotes inftituti funt , ut fint eorumdem

& 5. Hieronymus , converfatio tua , inquit , S.Hieron,

theíaurorum difpenfatores, quos proindeApo-

quafi in fpeculo conftituta, Magiftra eft publi-inep. ad

ftolus vocat Difpen[atorer mufteriorum Dei.

tegil

C difcipline; quidquid feceris, omnes fa. Helied.

ed

S.Chf T

VILL. Quia funt. zfudices mundi; nam facer-

ciendum putant.

á

n

foft.hom, dotis thronus , tefteS. Chryfoftomo , in cce-

XIL' Qwia funt [p

eäülatoæ*ef Ecclefim ; uti

Diony-

5.do

lo collocatus eft, & de coeleftibus negotiis pro-

üüSCaï th-

L

vetD.

Dionyfius- Carth. notavit, qui füperilla verba

in c.3i

nuntiandi habet authoritatem: quid cum hoc

Ezechielis : Speculatorem . dedi te domui. lfrael

, Eäech:,

. honore conferri poffit ? A terra judicandi

ita fcribit: Quemadmodum fpecula

tof Prin-

]dBefu

n 14'

. principalem authoritatem fumit coelum: Nam

cipis in turri locatur, ut undique circumfpi-

.. Judex fedet in terra, Dominus fequitur fer-

ciat, & quidquid adverfitatis venire videt, do-

vum ; & quidquid hic in inferrioribus judica-

/mino & populo fuo annunciet; fic Paftor ,

rit, hoc illein fupernis comprobat.

Hanc au-

Przedicator, Praelatus, feu Do&or, populo in«

S.Petrus thoritatem fanctus Petrus Damianus in quo-

fidias daemonum, pericula vitiorum, poenitens

Dam. fer. dam fermone de fancto Petro his verbis admi-

27.

tie fru&um intimare folicite debet. Hugo

yatur: Proecedit Petri fententia fententiam

Cardinal. eadem verba itaexponit: Specula-

Redemptoris, quia non quod Chriftus, hoc

torem, inquit, dedi te, non dormitorem, vel

fignat Petrus; fed quod Petrus, hoc ligatChri-

dominatorem ; domui Ifrael, id eft, ecclefias ,

ftus. O quam potens dignitas , quam digna

Citatque fanétum Gregorium , qui ad propo-

- potentia! JudicatPetrus, & Petri judicia con-

fitum noftrum dicit: Debet oculos haberean-

firmat omnipotens , & eft in manu Petri ma-

te & retro, &in circuitu, &intus, ficut dicitur

nus Altiflimi, folusque ille efficitur familiaris.

Apocalypfeos 4. nam fpeculatoris officium

Quis unquam Rex aut Monarcha reperietur ,

eft, vigilem effe, cujus hanc affignat ratio-

qui regni fui Miniftris tantam delegarit pote-

nem : quia funt cuftodes caftrorum, & vigiles

ftatem , ut abfolvere poffint omnia delicta

qui cuftodiant civitatem: unde Ifaize cap. 62.

lo(ve Majeftatis, etim in primo capite: vel

Deus dicit, fuper muros. tuos Jferufalem confüis

ett

tollere poffint omnes condemnationes ; om-

hus cuftodes,

]i

nes refcindere etiam ab ipfomet Principe ful-

s a

minatas fententias ? condonáre omnia fce-

XIlL Quia coloni funt populi Chii/tidni, tefte Authog;

Authore oper. imperf. dicente: Coloni funtop. im-

lera, quantumvis enormia contra ejus Maje-

facerdotes , qui colentes populum , quafi vi- perf.hori

ftatem commiffa ? f:osque, qui illa admiferunt,

neam, cum acutiífimo ferro fermonis , faciupt A

€os

'(X/,

e

L

96

Bz'bl?iOthecæ' AVanualis Comionqtoriæ

eos bonos fru&us juftitize Domino exhiberé ;

:g X:

]om.l

u

ficut autem duram terram ferrum emollit, fic

& verbum duritiem cordis relaxat: ficut ra-

MEDI A.

ftro ferreo herbzeradicitus evelluntur a vinea,

fic & acri fermone vitia de po

.dd Sacer.

dotalem dignztatem digne

tur.

pulo refecap-

- fuflinendam.

I.

l

S. Gre-

.Stimatio magna de beneficio vOcafio- 1. de digu,

gor.]. 1.

XIV. Quia Præ;'onef Junt..Ecclefiee ; -nam

nis ad hunc ftatum: dignum quippe Sscerd.

E

juxta S. Gregorium przeconis officium fufci-

epift, 24.

pit, quisquis ad facerdotium afcendit: Sa-

eft 1, inquit S.Ambrofius , ut dignitas facerdo- *- *

ä

talis prius cognofcatur a nobis , deinde ferve-

cerdos, fi przedicationis eft nefcius, quam

tur anobis , ut Pfalmographi fententia queat

clamoris vocem daturus eft przeco mutus ?

repelli a nobis: Homo cum in honore effet ,

Hinc eft enim, quod fuper paftores primos in

non intellexit , comparatus eft jamentis in-

linguarum fpecie Spiritus S. infedit; qui ni-

fipientibus, & fimilis fa&us eft illis.

mirum, quos repleverat, de fe protinus lo-

ERE

II. Fiducíia magna in vocationis grati

a: àd art..'j'.f.l.'

quentes fecit.

quam egregie hortatur Cardinalis Paloeottus-,ad Clerie,

Jf M

S- Chf .

dum ait: Pofitum eft in unoquoque veftrum

djolan. !

foft.hom.

XV. Quia Reger mundi funt ; nam, ut S

omnia cum Dei auxilio praeftare: non enim

.d

u

Chryfoftomus re&e pronunciavit, multo di-

is eft Deus, quia fe vocatos, & aliquod mu-

TT

Andrea,

gnior eft honore ac veneratione facerdos,

nus perfungendum dele&tos deferat, aut ope

quam Rex; quanto ad majorem vocatus eft

fua in medio curíu deftituat ; fed quos vocat,

principatum. Cujus przeeminentize hanc alio

eosdem ingenti gratiarum thefauro fic ditat ,

in loco aífignat rationem, dum ait: Regicor-

pora commiffa funt , facerdoti animze: Rex

ut commode explere queant , quzecunque in

eodeminjun&to munere antea difficilia ac pene

maculas corporis remittit, facerdos pecca-

impoffibilia effe videbantur. Permagnum eft ,

torum. llle cogit, hic exhortatur, ille necef-

fatemur , facerdotem pro rei dignitate, ac

fitate, hic confilio. Ille habet arma fenfibilia ,

facrarum legum przefcriptione fe gerere ; ve-

hic fpiritualia: Quantum animarum guber-

rum multo majora funt dona optima & perfe-

nium excedit directionem corporum , tanto

&iffima, qua a Patre luminum in eorum Sa-

facerdotalis dignitas vincit regalem : Hic in

cerdotum animos inftillantur, qui Deo in fin-

vitam temporalem , fübftantiam , corpora, &

ceritate cordis, fidei veritate, ac vitze mo-

fubditos dominium habet, illein animas. Im-

rumque puritate , infervire ftudent.

rat. ad

S.Naz.O- perium nos ipfi gerimus, in

quit Nazianzenus,

IIl. 7Mortificatio & generofa debellatio paf-1. ». de

multo przeftantius, & perfe&ius regno terre-

m —À

civ. Na

'no: etenim facerdotibus in exorcifmis d-

fionum & affe&ionum inordinatarum ad pec-C€ain &

catum trahentium : nam, ut S. Ambrofius ait, ^bel. e3.

mones obediunt, imo & Angeli boni , & ipfe-

cum interficitur impius, Chriftus infunditur.

|

met Filius Dei; hinc tantum eft füperius re-

Etubi abominatio oboletur, fanctificatio con-

gno facerdotium, quantum eft inter fpiritum

gregatur. Quia Dominus dixit: in ea die : quà

E

& carnem intervallum. Ac propterea ficut

interfecero omne primogenitum JEgypti,

C fn

potentes potenter tormenta patientur, ita ipfi

at

fanctificabo mihi omne primogenitum Ifrael.

uoque feveram Deo rationem reddere de-

IV. Fuga occafionum peccandi, maximelnprocm

|

bebunt , uti S. PetrusDamianus indicavit, di-

converfationis non neceffarie aut incautoe

Dam.l. 3

'cens: Quam pavendum eft, ac tremefattis vi-

epift, $,.

cum muliebri fexu; nam, ut r&Ge Beffeus di-

fceribus formidartidum omnibus, nunc in Ec-

xit, ficut vitra fimul conftipata geftari neque-

clefiattica dignitate przecellere , quos geque

unt, quin collidantur : & fru&tus etiam integer-

Vngal

nece(fe ef* & ante omnes in tremendijudicis

rimi inter fe conferti deftruuntur , & compu-

r ao

examiae refpondere? üt, a quibus judicium

trefcunt: ita non erit absque periculo corru-

ür

incipiet; ut, qui primi funt in culpa, etiam

princi

pales fint in poena.

Quod confirmans

ptionis facerdos, qui per nimiam familiarita-

S.AuguftG A

tem cum externis fzepe colliditur.Fugam amet,

uguftinus , fi diligenter, ait, attenditis,

neceffe eft, fi cum Jofepho caftus,, fidelis Dos

es charifmi , omnes facerdotes Domi-

Ber.

$^

mino, & proximam a Deo dignitatem facer-

Ts 1f

ni, non folum Epifcopos , fed etiam Presby-

dotii impetrare, & digne confervare cupit.

fet

Vil

ünt

teros, & Miniítros ecclefiarum , in grandi

periculo effe cognofcitis, fi enim pro feunus-

V. Colloquiorum piorum frequens ufus : . itaHift. Soc.

P. PetrusFaber füadebat, cun&is in hofpitiisP- 1-l- 3

quisque vix poterit in die judicii rationem

ac diverforiis non modo ftatim in congreffu' ??

reddere , quid de Sacerdotibus füturum eft,

ex praecepto Chrifti pacem hofpiti dandam ,

a quibus funt omnium animze requirend»e ?

fed etiam pietatem palam libere pzofitendam,

S D!m!

Et clarius S. Chryfoftomus, dum ait: Cri-

tum piis de Deo fermonibus inferendis , tum

t fne

minandi funt omnes, qui legem transgre-

d ene

religionis aperte colendis officiis , ut religiofi

diuntur , fed maxime omnium, qui Do&oris

viri, dum ita famze ferviunt, caeterosque a fla-

funguntur authoritate ; dupliciter namque &

gitio fuze probitatis opinione coercent, eadem

tripliciterjure condemnantur: Primum, quia

opera & pudori fuo confulant, & alieno., Nihil

transgrediuntur; deinde cum in corrigendis

euim nos ita continet in officio,ut editajam vir-

aliis ipfi claudicant: Tertio, quia, cum ut

tutis exempla : nihilita petulantiam hominum

do&ores przefideant , nequitia fua facile cze-

frangit,reprimit impudentiam,cupid;tates mi-

teros corrumpunt.

nuit, ut fobri bominis & temperantis afpg&u

]

M

.

«

97

[2

ntzglu; CXXFI Sacerdor.

VI. Mägna cum Deo Conjunilio : ita enim

ideft, do&rinal, converfatio, quantum exem« S-Hïämn.

Iöan. 15.

v. 4. :

Chriftus fuafit dicens: Manete in me, & ego

plo prodeft, tantum filentio nocet; nam & la-*P- 13

cean,

in vobis.

Sicut palmes non poteft ferre fru-

tratu canum, & baculo paftoris luporum ra-

&um a femetipfo, fic nec vos , nifi in me man-

bies depellenda eft. S.lüidorus vero idipfum 3. Ifidor,

confirmans , ficut inquit, ait, & peccatores!- 3- ent.

feritis. É£go fum vitis; vos palmites : qui ma-

T

net in me, & egoin eo, hic fert fructum

miniíterium facerdotale affequi prohibentur ,"

IO.

ded! t

multum. . Hinc S. Ignatius a fuis Filiis tam

itaindoGti, & imperiti a tali officio retrahun-

Cetd

onft,

folicite femper requifivit, ut media illa prze

tur; illi enim exemplis füis vitam bonorum

ä

A

à,

aliis arriperent, quae cum Deoinftrumentum

corrumpunt , ifti fua ignavia iniquos corrige-

conjungunt , ac difponunt, ut a divina manu

renefciunt. Hinc & Laurentius Jutlin.ait: fa-

S, Lau-

reut. Taft,

l

re&e gubernetur, qualia funt probitas ac vir-

cerdos quisque prius ftudeat fcire, quam poffe,

10 d*? f?i['.

tus, ac praecipue Charitas, & pura intentio di-

quoniam in illo poteftatem przecedere debet

animain-

vini fervitii , & familiaritas cum Deo infpiri-

fcientia. Nonne ecclefixze quoddam eft. decus,

teritus,

tualibus devotionis exercitiis, & Zelus fince-

infcium videri Presbyterum , cui utique con-

rus animarum, ad gloriam ejus , qui eas crea-

gruiterudire populum , & ad fe confluentibus

o Lt |

| Clerit

vit, ac redemit, quovi

v

s alio emolumento poft-

monita propinare falutis? Ad areutem fontem

habito.

quis pergeret, ut aquam hauriret ? fic talesIdem de

A€a Me-

zom-

V.. Oraito fervenr

t", £? crebra ; uti S. Caro-

aridi, non folum malum dottrinze imbrem po-

punct.

diolan. . ]us Borromeeus fuafit, qui a fuis dicecefanis,

pulis propinant fitientibus, verum etiam ma-

X

4.€. 468. priusquam adfacros ordines promoverentur ,

la confilia przeftant, quibus plebeculae moriun-

i

fpiritualia, unius faltem menfis,

exerci-

t

ur, unde fuperftitiones vigent, mandata con-

tia peragi volebat, fub àlicujus illuminatze ,

temnuntur, peccata fiunt. .

XL Cupiditas opum moderata; nam i

mþedi—

Salvian.l,

& ab Archiepifcopo approbatze perfonze dire-

2. adEcci.

Cione ; decretum utique celeberrimum, neque

menta hze fant, non adjumenta , tefteSalvia-

no, onera, non fubíidia ; poffeffione enim &

- tamen modernum, fiquidem juxta hiftorias ve-

/ teres multi, priusquam gradum facerdotalem

ufü opum, non fülcitur religio , fed evertitur.

Hinc lamentans Pfalmifta Pfal. 25. 10. ait:

/

aut Epifcopalem conícenderent, fündamen-

tum jacere voluerunt orationis, & recolleQio-

Dextera. eorum repleta efl muneribus: Ubi Hiugo UR« ,

j8rg. 1m

nis. Quemadmodum S. Auguttinus a Valerio

Cardinalis ait: manus enim facerdotum modo

cit, pf.

, Epifcopo , ut jugo paftorali fuos fubmitteret

inunctz funt pice cupiditatis ad tetinendum ,

humeros, adftrictus, temporis petiit inducias,

quae deberent eífe inun&oe unctione charitatis

quas ab initio Quadragefimze usque adPafcha

adlargiendum.

4

£.

proemitteret in folitudiae, mentisque adDeum

XIL ReBa diffributio reditui

m; nam tales Urbanrs

4, d

elevatione.Id quod & S.Nazianzenus preeftitit

reditus funt vota fidelium ; pretia peccato-, ^P.2PU

an&

a

fidelifime, Xium , priusquam — Epifcopalem

rum, & patrimonia pauperum ; hincclamant

difc. $6.

bEL cl30

nudi, clamant famelici, conqueruntur & di-

n, f

thronum conícenderet , ían&o vacavit recef-

fui, inquiens : bonum enim eft , & Deo fefe

cunt: Nobis fame, & frigore laborantibus : Hern,

i

parumper fübducere.

quid conferunt tot mutatoria fervata in domi- ep.sdSen.

Huyg.

VIIL. Zxemplum bonum ; nam , tefte Hugo-

bus vettris ? noftram eft, quod effunditis ; no- Fpite.

Card.Inc, ne, bona converíatio cft condimentum popu-

bis crudeliter fubtrahitur, quodinaniter ex-

5.Matth. ]i, propter hoc funt fal: fed propter verbum

penditis; noftris neceffitatibus. detrahitur ,

l p;aæm

- doGrins funt lux : prius fal, poftealux , quia

-quidquid . accedit . vanitatibus veftris; duo

. oportet priusbene vivere, quam bene docere;

denique malade una prodeunt radice cupidi-

unde de falvatore noftro ; cujus omnis aCtio

tatis, dum vos vanitate operitis, & nos fpo-

E

noftra fuit inftru&io , fanctus Lucas ait: Cz-

liando perimitis.

S, Augut. pif Jefur facere, €5 docere, . Hinc & S. Au-

XHL. Exuere aff

fe&lum | erga . con famgz:timo;x; Philo]. 22

nám, ut Philo Hebroeus fapienter advertit ,

emon.

ferm.3o. guítinusait: Paícite oves verbo, & exemplo;

ad FT.

nolite eis ccelum claudere ; clauditis, dum

Deo dicatus, ductorque. factus facrati Or-

dinis debet abdicari omnibus cognationis

non corrigitis ; clauditis ,

: dum male vivere

oftenditis.

affe&ibus, ut charitatem erga parentes , li-

S. Ber-

IX. Vigilantia indefe[/a ; nam , nt S. Ber-

beros, fratres pofthabeat religioni., Hinc S.

S.Hieron.

nard. in

nardus ait : Paftorum eft, vigilare fuper gre-

Hieronymus. de facerdotibus /Egypti , ab eo

l.2. cont,

fentent, ges, proptertria neceffaria , videlicet ad di-

tempore , quo fe Diis fuis dedicarunt , ita

lovin.

Íciplinam, ad cuftodiam, & ad preces ; ad di-

fÍcribit: Nunquam mulieribus fe miícuerunt ,

(( $o

,b '3'

fciplinam , propter morum correCionem : Ad

nunquam cognatos & propinquos, neliberos

cuftodiam, propter diabolicam fuggeftionem :

quidem , vident; quod fiigiturilli, qui Dze-

J

ad preces, propter tentationum inftantiam.

monibus in falfis numinibus ferviebant , in-

telligere poterant, quanti referret, a fangui-

$. Dama- Hinc quicunque Paftor animarum jJacob Pa-

fusine. triarcham imitetur oportet, dicentem : Jiu

ne alienum vivere, quantum hzec a parentibus

alienatio facerdotibus noftris convenientior

gt Gene' voBluaue qituurebar €8 gelu, fugiebatque [omnus ab

oculisineir. Ex quo zelo hanc S. Damatus eruit

erit? Cavendum ergo, ne verificetur illud

Poeto :

confequentiam : fi ergo ficlaborat, & vigilat,

qui pafcit oves Laban , quanto labore, quan-

- Cum fa&'or erum privaret. femin

£ Manfi à

Clerum ,

:

dife, 57

tisque vigiliis debet intendere , qui pafcet

.O.

oves Dei?

;

/Ad Satane votum [ucceffit. turba ne-"

".

X. Scentia folida ; nam absque fermone,

R. P. Lohn. Bibl. IMan. TPom. Ill .

pgtu

N

$. XL

98

Bibliothece Mänualz': Conclonatoris

$. XI.

dici queat , quod pater seternus de fimilibus Dial.c.

Operariis S. Catharinze Sen. dixit: Vere tales t19.

appellari poffentalter Jefus Crucifixus Unige-

ASCEïICA

Lud.Abe- T.

nitus meus, ex eo, quod affumpferint officium

jus inSac.

rimis iiOH'e & curare debet, uf l/ocatio

ejus.

Ipfe venit velut mediator, ut miferiam

EN

Chrift, p, .

acerdotum [olicite ac prudenter inquiratur :

auferret, & ita pacificarethominem , & míhi

IQ C. 39

Intelligitur autem hoc loco J/ocatiouir nomine

Ti

reconciliaret, tolerando multa patienter ; ita

Y 30-

nihil aliud, quam difpofitio divinze providen-

faciunt ifti cum defiderio fau&o fuo, qui Me-

tix, qua pro fuo beneplacito quosdam homi-

diatores efficiuntur cum orationibus humili-

nes feligit, &fegregat ad opus Minifterii divi-

bus, cum verbis exhortationis, & fuam vitam

ni, ipfisque qualitates & gratias ad id neceffa-

fan&am proponunt omnibus in éxemplum.

jet

m

rias elargitur. Unde patet ex tribus potiffimum

Relucent in eis lapides pretiofi virtutum cum

f 17-

indiclis colligi poffe vocationem.

1. Éx im-

vera patientia, fapportando defe&tus aliorum.

Jl

ulfione divina: fi fcilicet poft orationem cre-

Ifti fant hami, cum quibus capiunt animas.

y.0

j

ram, aliaque pia opera (eo fine, ut Deusma-

Alias vero eidem de fimilibus paftoribus dice-

nifeftet voluntatem fuam) praemiffa, bono

bat : Iíüerant veri Hortulani, qui folicite cum

fine, (qualis eft gloria Dei major, propria &

fancto Zelo ac timore Dei fpinas peccatorum

ied i

aliena falus & perfectio: non autem laboris

evellebant , plantando virtutam odoriferas in

vb

fuga, fpes quzeftus, honoris aucupatio, refpe-

ecclefia plantas: unde fubditi vivebant vir-

&us humanus &c.) ad hunc ftatum impelli fen-

tuofe cum fan&e timoreé, quotidie crefcen-

tiat. 2. Difpofitione naturali : fi videlicet mediis

"

tes velut odoriferi floresin corpore myftico S.

p

ad hunc ftatum neceffariis (qualiafunt, cáaren-

Matris ecclefize.

UR

tiairregularitatis aut canonici alterius impedi-

lV. Noffe debet & curare, ut digne vwflimetur

menti, doctrina fufficiens, vita irreprehenfibi-

talit vocatio : inde enim nonlevis haurietur iti-

lis, donum continentize, & fimilia) fufficienter

mulus ad eandem folicite implendam. Porro

inftructum fe advertat, . 3. Zlpprobatione humg-

hzec ceftimatio concipi poteft ex triplici capi-

&83: eorum maxime, quos Dei loco venera-

iT

te. 1. Ex dignitafe hujus ftatus, que tanta eft,

V.Igu

mur (uti funt Epifcopus , Patres fpirituales ,

ut Vafquez non fine fundamento ex ipfius S.

ho 1c

Confeffarii) quze tunc faltem non modice ad

Matth

Thom:»e do&rina petito doceat, conftitui pof.l. r.de

vocationem . certius cognofcendam conducit,

fe virtutis habitum ab obfervantia communi&dor. e. *.

Dit.:

quando ex prioribus duobus indiciis non evi-

t.ide),

diftin&um, circa cultum facerdotum, quod ia** !79

Dits

p. t-paft. denter certitudo vocationis cognofcitur; cam

eis fpecialis ratio eft dignitatis alterius gene-

6 &

€ 9.

enim , tefte S. Gregorio, fzepe mens fibi de

ris, quam civilis. 2. Ex poteflute: quod enim

feipfa mentiatur , & fingat fe de bono opere

datum non eft Angelis (inquit S. Auguftinus)In ?falm.

amare, quod non amat; & de mundi gloria

conceffum eít hominibus.

Sacerdos enim

non amare, quod amat ; merito ad mendacium

hoc ineffabile conficit myfterium , & Angeli

hoc evitandum, aliena requiruntur confilia, il-

conficienti quafi famuli affiftunt. . Super hoc

Prov.s, ludque Salomonis hoc in negotio prae ocu-

taminfigni privilegioftupet coelum , terrami-

Vs

v.5,

lis habetur: . Habe fiduciam in Domino

-

ratur, veretur homo , horret infernus- con-

,

ex toto corde tuo, &

^

ne iunitaris 'prudeï;tiæ

tremifcit Diabolus, & veneratur quam pluri-

tu?e.

:

mum Angelica celfitudo. Sed & de altera po-

Luc. s.

II. Noffe & curare debet , ut vadera: J/ocatio

teftate, fcilicet abfolvendiapeccatis, loquens

I

YV. I .l

10,

legitime [ufcipiatur: ad quod tria neceffaria

S. Chryfoftomus ait: Quidnam hoc aliud effer, ilaa

funt. r. Ut cüm debita celeritate avripiatur, ad

imitationem Apoftolorum, qui a Chrifto voca-

dicas , nifi omnium rerum cceleftium potefta- quodcun-

AT

tem illis a Deo effe conceffam ? quorumcun- que liga-

. ti, ftatim reli&is omnibus fecuti funtillum. 2.

que enim , ait, peccata retinueritis, retenta Yeritis

fe],

Cum debita intentione : ne fcilicet fini bono &

$

funt : quaenam obfecro poteftas hac una major **

fupernaturali, profanus atque terreftris, velut

effequeat ? Ex privilegiir huic ftatui conceffis :

principalis adjungatur : fic enim & alter finis

qualia funt immunitas a vectigalibus, a cenfu,

bonus vitiaretur, cum bonum non nifi ex in-

a tutela, fufceptione militum , a tribunali lai-

tegra caufa, malum autem ex quolibet defectu

corum, &t a nullo, nifi fuperiore, fine poena

oriatur. 3. Cum ampliffima grati animi. affetitio-

excommunicationis ,

ne: prout ipfius beneficii magnitudo re-

graviter quoad corpus

]eedi pofünt

; id quod clare Fabianus Papa in- s. q. 7. c.

quirit. Certe in facerdotibus vel maxime lo-

dicavit dicens: facerdotes , quos Doiainuseod.

cum habere credendum eft veriffimum illud

fuos effe voluit, non funt levitertra&andi, nec

S. Bernardi effatum: Nihil ita difplicet Deo ,

lacerandi, vel temere accufandi, quoniam eo-

prefertim in Filiis

'titüdo;

gratiarum, quam ingra-

ram caufas fibi Dominus refervare voluit, &

fuo judicio vindicare. Unde & ipfe Dominus , $ 4. t. c.

III. Noffe & curare debet, ut Szopus €7 per-

tefte Anacleto Pontifice, facri fui corporis tra- *99-

fe&lio vocationi prefixa. fufficienter. iutelligatur :

quze in eo confiftit, ut munera omnia ad facer-

&atores a vilibus ac reprobis, ac non idoneis

perfonis infamari noluit , nec calumniari per-

dotalem ftatum pertinentia (qualia funt, officii

mifit, fed ipfe proprio flagel;o" facerdotes e

ah

divini recitatio, facrificitoblatio, & , fi curam

templo ejecit.

|

&

animarum habet, etiam proedicatio, ac Sacra-

V. Noffe debet &curare , ut eade

;

, mentorum adminiftratio) cum magna alacrita-

m votatio , Eph. 4.

ï*

L

digne impleatur : juxta. Apoftoli mon

itaum: ob- v. z.

te, diligentia, & conftantia obeat, ita ut de eo

e am-

fecro Vog ego vin&tus inDomino, ut dign

bule-

TE od IN iA u

Tiulut CXX F I- ;S'acerdor.

99

ïi&i. t

bulétis Vocatione, qua vocati eftis, Ad hoc au-

merito ; cum enim prudentia fit moderatrix &

U.

tem przeftandum duorequiruntur, nempe ut

auriga virtutum , ornatrixque affettuum , &

mofrum do&rix, nunquam fine ea officium

qualitates , & inftrumenta ad functiones fuas

rite obeundas neceffaria ftudiofe conquirat ,

fuum rite atque fecure peragere poterit facer-

dos. Hinc rec&te S. Chryfoftomus, non folum , L. 6. d« fa-

& ut pericula , vocationis impletionem impe-

-

dientia, fortiter ac generofe removeat.

aitmundum purumque facerdotem effe opor- cerd.

Ex'od. 28.

Primumergo horum caput quod attinet;tria

tet, ut qui tali minifterio dignus habitus fit ,

v.30.

fed etiam prudentem , & longo rerum varia-

przecipue inftrumenta necelfaria funt facerdo-

ti. 1. Magnajd eft,fufficiens fcientia : ita iupri-

rum ufu experientiaque donatum , ut non mi-

norem rerum fzecularium , quam mundani ipfi

mis Deus indicavit, dum jam olim in rationali

fZ

judicio doctrinam & veritatem poni ju'it, ut

in mundo

beat.

! commoragteS , cognitionem ha-

Levit. 2x| effent in pe&ore Aaron :,c2ecos facerdotes a

v. 17.

minifterio repelli jufit : prze

b-.,[)

f*bDY)y

tum aeternum

Levit. ro, Leviticoe generationi pofait, uthabeaut fcien-

Tertium inftrumentum eft maxima fan&iitas ,

x70 9.

tiam difcernendi inter fanctum & profanum,

in puritate animi , & virtutum poffeíflione ac

inter pollutum & mundum , doceantque filios

exercitio confiftens : nam facerdotibus dixit

Deus: Sandieftote, quia ego fanctus fum.

Ifrael omnia legitima ejus : & tandem facerdo-

Ofez 4. tibus ignorantibus per Ofeam dici jufüit : quia

Et iterum : San&ü erunt Deo fuo facerdotes, Levit.vr.

v. 6.

tu fcientiam repulifti, repellam te, ne facerdo-

& non polluent nomen ejus :: incenfum enim v. 44.

|

Domini, & panes Dei fui offerunt , & ideolL*v. 2t.

tiofangaris mihi. Eandem fcientiam etiam

non obícure requifiverunt Apoltoli & SS.Pa-

fan&ti erunt. Hinc Moyfi przecepit : Appli- V 9* .

1. Petr, stres,. S. Petrus enim ecclefize Rectoribus fcri-

cabis Áaron & filios ejus ad fores tabernacu-

|

V. $ bensjparatiinquit,effe debetis rationem redde-

li teftimonii, & lotos aqua indues fantlis ve-

re omni pofcenti vos ad fatisfactionem , de ea

ftibus, ut miniftrent mihi. Super quae verba

fide, quze in vobis eft. S.Paulus Timotheofcri-

S. Ambrofius difcurrens ait : Si tot in figurisl. z. offic.

. bens, attende, inquit,le&tioni,exhortationi , &

opus erat, quid non fiet in veritate ? Difce fa- e.5c.

cerdos, quid fit veftimenta tua ablui : difce ,

x Tim 4. doctrinze. S.Chryfoftomus, boni facerdotis, in-

V. 13.

. quit,conve;fatio fine verbo tenet quidem 5an-

quidfit corpus mundum in adminiftratione

ho. 10. i

Sacramentorum afferre.

51 popuius fine ab-

t.de

Matth.

? &tos in fanGitate per fuum exemplum , addu-

dot €.!,

cere autem ignorantem adícientiam non po-

lutione. veftimentorum fuorum prohibebatur

Dift. 27.

accedere ad hoftiam fuam , tu illotus mente

30

c. ideo,

teft. S.Ifidorus ait,elaborandum elfe facerdoti-

pariter & corpore audes pro aliis fapplicare,

Ditz8 bus,utignorantiama fe quafi peftem abjiciant.

c, eod,

S.Leo: fi in laicis vix tolerabilis videtur igno-

& miniftrare? Merito ergo S. Bernardus ex-(. de con-

clamans: V, ait, iis qui ambulantes inVerfione

1 Pfslm,

rantia, quanto magis in his , qui praefunt, nec

ad Cleric.

excufatione digna eft, nec venia? Deniquee- carne, Deo placere non poffunt, & placere

c.

jusdem necelfitatem ipfa experientia, & dam-

proefumunt.

[

na exillus defe&u exorta , fatis oftendunt.

If. 5.v. 3. Nam ipfa fcriptura tefte,proptereacaptivus du-

Porrö inter virtutes prae reliquis eX*iguntur

a facerdote.

r. Devotio : hzec enim , teftefg proem,

us eft populus,quia non habuit fcientiam. Et

iterum : Speculatores czeci omnes, nefcierunt

Betfzeo, omne illius decus, fulgor, ornamen-

tum , majeftas & anima facerdotii, & potif- .

univerfi, canes muti non valentes latrare, ipfi

paftores ignoraverunt intelligentiam

; ideo

fimum illius trophaeum ac triumphus eft.Cer-

1f. «6.

10

omnes in viam fuam declinaverunt,unusquis-

te Ezechiel inter abominationes quas Deus ei Ezech. c.

n ilhnd

que ad avaritiam fuam a fummo usque ad no-

oftendit, non immerito etiam illam comme- 8.

godcut- .

A4 FF.invillimum. Merito ergo S. Auguftinus fratres

morat, quod viderit fenes & canis confperfos

neligte

tergum altàri obvertere, & ad templi januam

erem. ep.fuos alloquens ait: Eja ergo Fratres mei , qui

[eritis

37*

paftores rationabilium ovium nuncupamini ,

refpicere. 2. Caflitar : nam incorruptio facit

A

feftinate rapere non fophifimata paganorum ,

proximum Deo , Salomone tefte ; hinc Chri- Sap.6. v.

non carmina Poetarum , non argutias Philo-

ftus difcipulis dixit: Sintlumbi veftri prze- 2o.

fophorum , de quibus tam auditores , quam

cintti & lucernze ardentes in manibus veftris.

Do&ores reddituri aliquando funt rationem;

Et S. Paulus Timotheum adhortans :

Exem- ,. Tim, 4

fed fuavem. illam fapientiam fapientiarum,

plum elto fidelium in verbo , in converfatio- y, x;.

ne, &charitate, in fide, in caftitate. S

feu Theologiam ; hzec eft enim fcientia fcien-

UTO

tiarum, Angelorum ferculum, Archangelorum

quoque Auguftinus : Omnibus caftitas per- f, r.Dom.

j

i

neceffaria eft, fed maxime miniftris ecclefize ?5. poft

voluptas, Apoftolorum gloria , Patriarcharum

fiducia, Prophetarum fpes , Martyrum coro-

altaris , quorum vita aliorum debet.effe eru- 1rin.

na , robur Virginum , Religioforum refe&tio ,

ditio. Etmerito ; fi enim de Ethnicis facri-

ficulis cecinit. Tibullus.

Epiícoporum vocatio , facerdotum cellarium ,

NT

infantium exordium , viduarum alphabetum ,

old,

. Vos quoque abeffe procul jubeo, difcedite Ibid, 2.

conjugatorum pulchritudo , mortuorum refur-

ré&io , zeterna denique viventium protectio.

ab aris ,

Queis dedit hefterna gaudia no&e Venus.

Matth;lo.

.Secundum inftrumentum facerdotis eft ma-

v, 16,

ior.prudentia ; hinc Chriftus Apoftolis dixit,

Caiïa, placent Supeþis.

Matthi.24-]c(tote prudentes ficut ferpentes. Et iterum :

v. 45.

Si in veteri lege facerdotes pro populo ho-

pb

Quis putas eft fidelis fervus & prudens , quem

n

conftituit Dominus fuper familiam fuam ? Et

T

ftiam offerentes debebant ab uxoribus fepa-

Na

rari,

.R. P. Lofm. Bibl. Blan. Tom. 1.

u

NUNN

105

Bibliotlece IWlanualit /| Conctionstorig

rari, purificari, & nec vinum, nec ficeram, aut

debet, nempe in veflitu, ta,ut, quemadmodum

aliud quid ad voluptates carnales excitans bi-

S. Hieronymus monet,veftis necfatis munda,

Ej Cor.

IQoq L

Y. $.

" bereaudebant : Si S.Paulus fzecularibus fuafit,

nec fordida,aut ulla diverfitate notabilis fit,n e EPift- ?r.

u

e00;

utabftineant ab invicem ad tempus, ut facilius

digito monftretur, & hoc vitio vertatur.

s

bl

.

vacent orationi : Siherbam , cui agnus caftus

verbir: nam licet interdum honefta joca & fua-

nomen eft, quis tangens pudicus efficitur : Si

via fint, tamen ab ecclefiaftica abhorrent regu-1. 1. eifie,

aves illze, quze circa Orientem vcrfantes aro-

la: quomodo enim probare poterimus , quod€ 3-

matibus, cianamomo, & caryophillis pafcun-

infcripturze corpore neutiquam reperire eft ?

tur, corruptionem nefciunt; quanto magis fa-

inquit re&te S. Ambrofius. [mo S. Bernardus

$5

cerdos facrificium infinities perfectum offe-

dicere aufus eft: Nugo inter f»eculares nu-fInmodo

( n0d0

rens, & ad orationem pro populo offerendam

gee funt : in ore facerdotis blafphemize : Con-bene viv.

hu u

ex vocationis fuze inflituto obligatus, totiesque

fecraífti os taum Deo : talibus jam aperire illi- sd Frat.

agnum caftiffimum , arboremque vitze fumens

citum : adfuefacere facrilegium. In' moribu; : in regul.

Mtth.:

zi

ab omni luxuria abftinere debet. Hiuc , tefte

ita ut illud S. Auguftini femper non tantum

l Ti

5. Ambrofio , re&te facerdotes apibus compa-

ob oculos habeat, fed reipfa impleat: In

V« 8'

rantur ; quia ficut apes , caftitatem corporis

omnibus moribus veftris nihil fit, quod cujus-

praeferunt, cibum vitae cceleftis exhibent;acu-

quam offendat afpectum , fed quod veftram

leum legis exercent,puri ad fatisfactionem,fua-

deceat fanCtitatem. 6. Liberalitur : tum erga

ves ad refectionem,feveri ad ultionem. 3.Zelur

Peregrinos

juxta lfaite monitum: FrangeTf e;sg.

animarum : ita ut pro teffera fibi familiari ha-

efurienti panem tuum , & egenos , vagosque v. 7.

Gen. r4. beat illud Regis Sodomorum dictum : Da mi-

induc in domum.. Id quod facerdotibus prze-

V. 21I.

jo. 10. v.

hi animas , ceetera tolle tibi. Ut velut bonus

cipue convenit, tefte Gratiano, ne fit de nu- Grat.dift,

15

I, Reg'i

paftor animam fuam ponat pro ovibus fuis ,

mero eorum , quibus in judicio dicetur : Ho- 1a.c. r.

ï)f'..ög. V.

diceréque jure poffit cum S. Davide : Zelus

fpes fui, & non fufcepiftis me. Tum erga pau-

xo ho, g. domus tu2e comedit me. Éum in finem certo fi-

perer : juxta. monitum Nannetenfis Concilii

inGen. bi perfüadeat, quod S. Chryfoftomus non fine

dicentis : Inftruendifunt presbyteri,pariterque Ivo. 3. p.

fundamento pronuntiavit , inimirum hoc no-

admonendi, quatenus noverint decimas & ob-c. 20- ex

DT

On.

Chilon,

ftre falutis argumentum effe, & occafioneim, fi

lationes, quas a fidelibus recipiunt , pauperum

Nanunet.

non folum pro nobis ipfis folliciti, fed & pro-

& peregrinorum effe ftipendia , atque ideo

ximo utiles füerimus , ipfum ad viam veritatis

eadem non ut propria ufurpanda , fed velut

2. litm.

v

e

? manuducentes. 4. Manfuetudo : fervum quip-

fideicommiffa, Aurum quippe , ut reGe dixit

pe Domini, juxta S. Pauli monitum, non

S. Ambrofius , ecclefia habet, non ut fervet

? I2.

q.3.

oportet litigare, fed mafüetum effe ad omnes.

fed ut eroget , & fübveniat in neceffitatibus. c. e

od.

Id quod przecipue erga peccatores obfervan-

Hinc S. Bernardus ait:

Quidquid facerdos

Gal.6.v.

Epia'..' d

GG d n

* dum dixit : Fratres, fi praeoccupatus fuerit ho-

praeter neceffarium. vi&um , & veftitum fim-

mo in aliquo deli&o, vos, qui fpirituales eftis,

plicem de aitari retines, tuum non eft , rapi-

hujusmodi inftruite in fpiritu lenitatis , confi-

na eft , facrilegium eft.

Vse ergo, exclamat

derantes invicem, alter alterius onera portare,

alibi,vae tibi clerice, morsia olla, mors in tuis

Visla

6151

Matth, t r,

& fic adimplebitis legem Chrifti ; qui Apofto-

deliciis eft : ideo przefertim , quia, quoe come-

Y6

lis fuis dixit: Difcite a me, quia mitis fum, &

dis, peccata funt populi. 7. Tandem eft 7z-

V. ag.

humilis corde,& invenietis requiem animabus

citurnitur, & fecreti praecipue cuftodia ; facer-

vefiris. Hinc Deus in veteri Teftamento , &

dotes quippe Dei,hominumque funt Secretarii,

ecclefia etiam in novo,oleum in confecratione

unde fibi ab his contingere putent, quod Ale-

E

facerdotis adhiberi przecipit. Semper itaque

xanderkphzeftioni fecit , dum arcanum quod-

Eccl, uj

S. Bern.

facerdos fententiam S. Bernardi ob oculos ha-

V,2

in Cant,

piam illi committens, fimulori annulum , quo

L"*hf l

f.25.

beat : Difcite , qui judicatis terram,effe debe-

fecreti admoneret, impreffit. Hic certe vel Num. xo:

Y

te vos matres , non vero dominos fubditorum

maxime locum habet illud Moyfis pronuncia- V. :5

veftrorum ; ita vos gerite,ut amemini, non ve-

tum: Vas, quod non habuerit operculum,

ro timeamini ; fi vero feveritate interdum

nec ligaturam defuper , immundum erit. Hinc "*V: t1-

Cty Ect

opus eft,paterna fit,non tyrannica: Patres vos

& multela, quze per aurem concipere , & ore * ??

d gs,

gerite in reprehendendo, matres in defenden-

parere dicitur , iaterimmunuda animalia repu-

do , manfuefcite, ponite feritatem , fufpendite

tatur. Quarefemper illud Paulinum facerdos

2. Cor.1a

verbera,producite ubera, pe&ora la&e pingue-

ufurpet : Audivi arcana verba

, qua non 11

4

V.4

fcant, non typho turgefcant. Cur tam gravi-

cet homini loqui.

ter opprimitis, quorum folicitudo & cura vo-

bis incumbit. Caveant ergo facerdotes , ne

Alterum caput ad dignam vodationis

Pl w

ob negle&am hanc virtatem audiant quon-

executionem pertinens eft periculorum fuga :

i,

dam a Deo: Vos autem cum aufteritate im-

"Ezech,

quorum quidem triafünt praecipua , nempe

perabatis'eis,& cum potentia, & difperfze funt

1. Divitie : Sacerdotes quippe tales Dei ad-

S^Y-^ ovesmez. Sequantur potius confilium Ro-

jutores, tefte S. Bernardo , effe oportet,

g.Reg.

12.

boamo a fenioribus datum : Si hodie obedie-

qui Marfupia non exhauriant, fed corda re-|. , a.

YV 7

ris populo huic, & fervieris, & petitioni eorum

ficiant, & crimina corrigant : famze provi- Confid.

cefferis, locutusque fueris ad eos verba lenia,

deant fuze, noninvideantalienze: quinon dec.4. -

dote viduze , & patrimonio Crucifixi, fe vel

erunt tibi fervi cun&tis diebus, 5. Eft modeftia

& gravitar : quae in tribus potiffimum elucere

fuos ditare feftinent , gratis dantes, quod gra-

M

tis

l

À

x*

DUTDDTTITPEHRERRREHERETREEREEEREEUEECERUP R

Rs

Titulut Z?X K t114/ ]. Sacerdot,

107

tis acceperunt : qui redeant fatigati quidem,

riculum declinandum. z. JVe habitet: in eadem

fed non fuffarcinati curiofis & pretiofis. Et

domo cum feeminis,nifi quas antiqui Concilii Ni-

Epïü. 3.

id Eu.

12.d. 1, c, merito, quia, ut S. Hieronymus optime dixit,

cxeni Canones permittunt, quales funt mater,

lod

eod,

quicunque Deum poffidet , & cum Propheta

amita, foror &c. Qua dere egregie S. Hiero-

In Reg.

c. de caft.

dicit : Pars mea Dominus : nihil extra Domi-

nymus, memento,inguit, quod una foemina de

' L Gf

num habere poteft :ac fi quid aliud habet prze-

paradifo expulerit eum , quem Deus in ipfo

i

ter Dominum,pars ejus non erit Dominus. Si

collocaverat: quare merito timere potes , ne

enim aurum , argentum, poffeffiones, variam

tibi fit occafio difcedendi ex paradifo religio-

fuppellecilem habuerit, cum iftis partibus

nis,& ipfius ecclefize, ac proinde glorize para-

ttnojy

Serm. 53.Dominus pars ejus fieri non dignabitur. Hinc,

JCDe i.

difum amittendi. 2. Ne vifitet faminar fu[pe&ias,

de modo utidem alibi dixit ,

bene viv.

ignominia facerdotis eft ;

aut ab iüsvifitari [fe fine caufa. gravi permittat :

d Pnt.

propriis ftudere divitiis. Ut qui potius cum A-

ita idem San&us iterum fuafit dicens : Hofpi-

ap. Ho.

Atégu],

pitiol.

Matth, xo poftolis dicere debent : Ecce nos reliquimus

tiolum tuum aut raro,aut nunqàam mulierum

dit. 32.

125,

omnia, &fecuti fumus te. Et iterum : haben-

pedes terant, quia non poteft toto corde cum

1. 11. 6 tes alimenta , &quibustegamur , his contenti

Deo habitare, qui foeminarum acceffibus co-

V.

L]

fimus. itaque tres proecipue occafiones devi-

pulatur. Foeminam,quam bene videris conver-

tet facerdos , in quibus lepram avaritize cum

fantem, mente dilige,non corporali frequentia.

(

Giezi contrahere poteft , nempe ab tmportuna

3. Ut nunquam folus , absque graviffuma nece[fitate,

"g

4

exa&ione falarii : (ne , dum nimis emungit,fan-

cum [ola maneat : nam facerdos 1olus , teíte D.

"

l

guinem eliciat & ovium fuarum a fe animos

Thoma,eft doemonium folitarium: eoquod non C«ftill. 1.

avertat) a munerum acceptione ) ut dicere olim

habens cuftodem Angelum vifibilem , qui3:hift c.

T0 dift

L]

1. Reg.2: cum folatio illud Samuelis poffit: Loquimini

ipfum coerceat , & retrahat ab his, quse appe- .

[Z.C. I,

Y 3.

de me coram Domino, & coram Chrifto ejus,

tit, fibi ipfi eft doemon. Nam deemon videns

fi de manu cujusdam munus accepi , utrum

folum cum fola ftatim occurrit , tanquam ter-

bovem cujusquam tulerün aut afinum ) ab

tius ad illos:folicitandos ac denique illos

Y0.3.

Eleemofinarum | diftributione aut Teflamentorum

profternit. 4. JNetaugat, aut tangi fe permit- S. Greg.

« 20, EX

Ep. &d

exetutione : ut prudenter monuit S.Bafilius.: di-

tat ab ulla femina, nifi in cafu ingentis ne-

u

C0D,

Dial. c. x £

Natnel,

fChilünf

cens ; Praetextu fublevand»e pauperum inopize

ceffitatis : exemplo S. Urfini Abbatis in ago-

provideto,ne fias ftudio in explebili congeren-

ne jam conftituti, & tamen mulieri aurem ad

d:ze pecunize obnoxius, adeo, utfi quisafferat

nares,ut deprehenderet, num adhuc fpiraret,

pecunias in ufum inopum erogandas,ipfe item

applicanti dicentis:Recede a me mulier,adhuc

2 (4

certo cognoveris,aliquos fulciendze vitze prae-

igniculus vivit : paleam tolle. Nimirum ficut

; &0d,

fidio deftitutos atque indigos, is, in cujus zere

non poteft homo abfcondere ignem in finu fuo,

iil 2

funt pecunize , fac, confiliotuo tecum eat, ut

ut veftimenta illius non ardeant : aut ambu- Prov. 6,

adferat egenis fratribus erogaturus : neque

lare fuper prunas , ut non comburantur plan- V. 27

contingat,ut, cum difpertiendas ipfe acceperis,

tze ejus,ficqui ingreditur ad mulierem proxi-

earum affeQu conícientive nitor, fitim, ducat

mi fui,non erit mundus,cum tetigerit eam. s.

Vital.25,

avaritize, & inquinetur. Certe S. Philippus Ne-

Ut etiam munmera €9. literas ab illis miffas tion teme-

c.15. h,

rius fuos fapienter admonuit, ut, fi vellent fru-

re facileque admittat : nam crebra munufcula ,

16.

ttum copiofum facere in aliis,a marfupiis alio-

ait S, Hieronymus, & dulces literas,& fuda-

rum abftinerent. 2. Alterum, quod fugere ftu-

riola , & przeguftatos cibos fanctus amor non

diofe debet, eft vinum intemperanter hauftum:

habet: hzc enim omnia carnem fapiunt , &

vinum quippe & mulieres apoftatare faciunt

procul funt ab amore cafto.

Quase omnia ut

i

E«ccl, 19. fapientes, tefte Ecclefiaftico ; hinc olim in ve-

tanto facilius przeftet, amorem Dei animo fuo

V.2«

teri lege , quando intrare debebant in tem-

firmiteriuferere ftudeat;cum enim,tefteS.Hie- Epift. ad

Vom, 1?;

Levit 1e.plum teftimonii, a vino, & quod inebriare po-

ronymo, valde difficile fit, animam non amare Enftoch,

Y. ge

teft, abftinere debebant. Et merito, cum nihil

rem aliquam , amore fpiritus, carnis amor de caf.

, i5

zeque & authoritatem minuat, & mentem ad

vincendus eft , & unius defiderium , alterius * &

ACV- "'

Cap, Eccl, fun&tiones facerdotales ineptam efficiat, quam

defiderio mortificandum , ut , quantum ex al-

7' 29'

4di.35. vinolentia; fummaque confufio & ignominia

tero minuitur, tantum alterum crefcat.

fit, Jefum Chriftum pauperem , crucifixum ,

Praecipuas porro iftas , quibus ornatus effe A&a Mi-

& efürientem fartis praedicare corporibus, je-

debet facerdos,dotes breviter indicavit S. Ca- diol. 0. 4.

. Cot.T2

juniorum do&ctrinam rubentes buccas, tumen-

rolus Borrom?eus,dum dixit: quam ab omni la-

car. 486.

/'14-

tiaque ora proferre. 3. Tertium , quod proe

be puros nos effe oporteat , quama perturba-

aliis fugiendum eft, mulierum familiaritas cen-

tionibus animi alienos, quam caftiffimis mori-

Epift. ad featur : nam, ut fapienter S.Hieronymus dixit,

bus praeditos , quam. omni virtutum exemplo

Ocesn. prima tentamenta clericorum funt foemina-

praeftantes, quam divini cultus zelo accenfos ,

rum frequentes acceffus: ifte fexus reprehen-

quam falutis animarum cupidos & appetentes,

fibiles exhibet clericos : quid tibi revera cum

quam doctos,omnisque difciplinze fan&tze peri-

foeminis, qui ad altare cum Domino fabularis?

tos. Etidipfum etiam confirmavit Pontificale Pontific,

te in publico cuncti , te in agro ruftici , arato-

Romanum , dum in collatione Tonfurze fic

ju- Rovman.

n.

resac vinitores quotidie lacerabunt , fi contra

bet orari:Oremus Fratres chariffimi Dominum

onjid:

depofitum fidei cum fceminis habitare conten-

noftrum Jefum Chriftum pro his famulis fuis,

?

04'

dis. Mihi crede, non poteft toto corde cum

qui ad deponendum comas , capitum fuorum

c. 2.tt. ?. )omino habitare , qui foeminarum acceffibus

pro ejusamore feftinant,ut donet eis Spiritum

€9. $7- copulatur. Hinc P. Ludovicus de Ponte me-

S., qui habitum religionis in eis perpetuum

3

60n-

rito fequentia documenta fuggerit ad hoc pe-

l

RT

r

102

Fiblüokecm JManualit: Concionatorie |

confervet, & a mundi impedimento,ac fzecula-

Niveus pudiciti:e candor effloreat in iis, qui

ri defiderio corda eorum defendat, ut,ficut im-

facris Myfteris familiarius appropinquant :

mutantur in vultibus , ita dextera manus ejus

nam quia Dominicum corpus in virginalis ute-

1

virtutum tribuat eis incrementa. Sed & ipfe

ri templo coaluit , nunc etiam a miniftris fuis

Chriftus has dotes fignificaffe videtur,dum ad

Revel. S.

continentis pudicitize munditiam quserit.

: Pi'f

-v 1

Birgit- 105

5.Birgittam dixit: Quibus ( facerdotibus ) de-

di quinque bona pretiofiora omni auro,fcilicet

X. AVo[fe debet, cur [vecialiter venerandi fint: [a- A &aMea,

c. 59.

confcientiam , intellisentiam fuper omnia ir-

cerdotes ; nimirum ob rationem a S. Carolot. 547.

rationabilia, ut difcernant inter bonum & ma-

Borromeo indicatam , dum ait: Dignitatem

lum , inter verum & falfum. Secundo dedi eis

facerdotalem, clericalemque , non aperfona

fpiritualium rerum intelligentiam , & fapien-

eorum, quiillam obtinent , five nobili, five

tiam. Tertio dedi eis caftitatem. Quarto tem-

humili genere nati fint, fed ab officii munere

Apot

perantiam omnium rerum, & abítinentiam

adminiftrationeque, pendere , nec propterea

y, 10

ad corporis moderationem. . Quinto ftabilita-

ilos 2seftimandos effe , quatenus homines

tem in bonis moribus , verbis , & operibus.

funt , fed tanquam difpenfatores Myfteriorum

V. Beda

DEI, quorum omnis admini(tratio illis com-

VI. iVoffe debet , quid. corona capitir fgnificet

l. s. de

in facerdote; neque enim ut S. Beda fcripfit ,

miffa, ad populi falutem, & perpetuam uti-

geft.

n-

litatem fpectat. D. Chryfoftemus vero ver- s. Chryf.

golr. 22.

ob id tantum in coronam attondemuür, quia at-

ba illa: Pro Chrifto legatione fungimur , ex-ho.3.ina

tonfus ita eft Petrus: fed quia Petus in memo-

riam Dominicze Paffionis ita attonfus eft , id-

ponens, ita fcribit: Quamdiu in hac fede fe- Cor. c. 5

Y

demus, quamdiu habemus praefidentiam , ha-

circo & nos, qui per eandem Palffionem falva-

ri defideramus , ipfius Paíffionis fignum cum

bemus & authoritatem, & virtutem ; additque

circumftantiam valde confiderabilem, inqui-

illo in vertice, fumma videlicet corporis noftri

parte, geftamus. Et paulo poft iterum ait :

ens : Eriamfi fimus indigni, legati enim , qui-

cunque ii fuerunt, propter dignitatem legatio-

Suo quemque in capite tonfuram ferre, ut

feirrifiones & opprobria pro illo libenter ac

nis , multum honorem affequuntur.

prompto animo fufferre , ipfo etiam frontifpi-

XI. Nq/fgvdebet, cur vitia facerdotum a gri-Mant die

cio doceant; ut coronam vitze,quam reprotui-

t^

fit DEUS diligentibus fe , femper exfpeGare,

vatis per[onis diffumulanda , €9 tegenda [int ;; ni-a6. n. 5.

mirurm propter reverentiam iisdem debitam,

proque hujus perceptione & advería mundi ,

& profpera contemnere , defignarent.

uti S. Francifcus indicavit, de quo fic fcribit

Vit. l. x.

Manfi : Tradunt. aunales Fratrum Minorum ,

Vil Noffe debet , qu prayaratio ad Jacerdo-

hzereticum quemdam facerdotis catholici bo-

€. 20,

tium fit adfibenda ; nimirum ea , quam S. Phi-

ne 170'

n:infidiantem famze, propter concubinatum

2

lippus Nerius indicavit., dum cuidam interro-

populo dixiffe,ne verbis ejusullam adhiberent

ganti, quantum praeparatio ad miffam requi-

fidem,nullumilli preftarent refpe&um, reve-

reret tempus ? Refpondit: Proeparatio equi-

rentiam,aut obedientiam : fiquidem manibus

dem neceffaria,fed omnium excellentiffima eft

iis meretricibus corpus Chrifti attreCaret ;

jugis facerdotis integritas, ita femper viventis,

san&us itaque Francifcus periculum adver-

ut quacanque hora paratus fit dicere miffam ,

tens, quod temerarius illius hominis intenda-

Tertull. & communicare. Unde Tertullianus pariter

adv. gen-

bat error, coram univerfo populo di&i facer-

efétr

tis c. 30.

ad noftrum inquit propofitum : Ei offero opti-

dotis genibus advolutus, in hzec prorupit ver-

mam & majorem hoftiam, quam ipfe man-

ba: Sitales fint manus illius, quales ifte dicit,

davit, orationem de carne pudica , de anima

nefcio ; fed licet tales forent , fcio non poffe

innocenti , de Spiritu fan&o , profectam.

inquinare virtatem divinorum Sacramento-

*S-. Bern.

VIII.. .Noffe debet, quam gratitudinem pro bene-

rum. Quia ergo per iftas multa beneficia &

Sen.tom.ficio vorationit ad jJacerdotwum . exhibere debeat ;

charifmata populo DEI fluunt, eas exofculor

I.$-20. id quod breviter indicavit S. Bernardinus

ob reverentiam eorum, quze miniftrant, & cu-

— — — —

n!. 2.C.

T'dicens: Quapropter , ficut fuper omne ho-

jusauthoritate miniftrant. Hinccerte dixitAu- Author2

minum genus propter hoc Myfterium DEUS

thor Op. Imp. Nunquid propter vilem terramoper. im-

vos honoravit ; ita & vos eumfuper omnes di-

pretiofum aurum contemnitur ? Non , fed au-Perf.

lizere, venerari , & honorare curate.

rum eligitur , & terra contemnitur

; fic & o p

D

erne

Orig. l. 4.

IX. No[fe debet, cur [umma continentia €9 cafti-

vos doctrinam accipite , & mores relinqui-;

otmm. KT.

te.

. Et in eundem fenfum fan&us Ber-a

inLevit. fgr reguiratur. àn [acerdotibur , ut Origenes in-

.2' c. 4.

finuavit: . Ante omnia facerdos, qui divinis

nardinus. Nec a tua utilitate , inquit, te tetra-

hat quorumdam clericorum deformis vita,

aíTiftit altaribus, caftitate debet accingi. Nimi-

Tertull. um cum omnes ( facerdotes przecipue) tem-

cum non defpicias in tua neceffitate candelam,

decultu. plum fimus DEI, illato in nos & confecrato

alios quidem illuminantem , feque continue

faem.

Spiritu fan&o, ejustempli zeditua , & antiftes

confumentem ; nec infuper defpicias crucem

pudicitia eft, quze nihil immundum ,. nec pro-

In capite vitze iter tibi monftrantem , nec ta-

S. Hier, phanum inferrifinat. Hinc S. Hieronymus ,

men feipfam inde moventem ; necquoque de-

ad Tit.

uid , inquit , facerdoti decentius,quam decor

defpicitur ipfa campana ad przdicationem

v puritas caftitatis ? fit pius,fit fervidus,fit hu-

alios. vocans , nec tamen ipfa aliquando ad

S.Petrus milis, fit devotus,fit quicquid vis,fi non eft ca-

Damian. ftus,nihil eft, altari non congruit. Clarius vero

prædicatiïnem defcendens.

|

: -6P/29: rationem affert S. Petrus Damjanus dum ait :

——

$. XIL

——

N

]

Tiulus CX XFVI Sacerdos.

liO

3

XII

$

cet & hi cognofcant, quanto in honore habere

facerdotes, eosque tanquam benefaGtores fuos

CONCEPTUS PRJE-

DICABILES

maximos reputare, colere, & amare debeant.

IIll. Ex occafione thematis :

Vos efis lux Mstth. 5.

Pf 158

x occafione thematis : JVimis honorificati

mundi: comparetur ftatus facerdotalis Luci.v. x4.

N .17.

E

funt dmici tui Deus :

PRMed

|

explicari poteit

Et in prima quidem parte oftendatur; qua ra-

dignitas facerdotis.

Et i, oftendi ,

quomodo

tione ipfi vere fint in candoïahw pofm dum

Xj

illos Deus honorarit, dum eos prmclpes füper

per dignitatem' facerdotalem fuper omnes

omnem terram confhtult duplicemque po-

alios homines funt eve&ti. In fecunda oftenda-

teftatem in fuum corpus verum, & myfticum

tur, quomodo officium Lucis exeércere debe-

conceffit.

2, Quantopere eos Angeh honora-

ant, purtficando , feu liberando homines a vi-

Apoec. 19 rint; dum unus quidem S. Joannem adorare

tiis:

tluminzndo , feuiuftruendo in rebus fidei,

V. 10O.

eum Volentem prohibuit dicens : Cave, nefe-

aliisque fcitu neceffariis:

calefaciendo , feu ad

ceris ; confervus enim tuus füum. Alius autem

amorem Dei a proximi, aliarumque virtutum

Clientem fuum, nec dum facerdotem , przece-

exercitium invitando. In tertia oüendatur qui-

2

[/9 93

dere folitus poPc facerdotium fufceptüm nun-

bus inftrumentis id efficere que

, nempe

quam amphus praeire voluit. 3. Quantopere

[plendore tam do&rinze , quam boni exempli ;

Chryf,

eosíantü viri honorariat, & zeftimarint, id

2v

& calore fincerze & zelofze charitatis, qua nihil

quod variis exemplis $. 5. allatis probari po-

efficacius eft ad corda in omem partem tra-

Uï ïna.

teft. 4. Quantum honorem ipfis etiam Impera-

henda.

tores &Heges detulerint, przecipue C Conftanti-

IV. Ex occafione thematls : J/or ejhrSal ter- Matth. x

nus Magnuus : etiamnum hodie deferant.

5

rg : Sacerdotes fali comparentur, 1. Propter V- 13-

Quam honorifice de fuis facerdotibus fenfe-

fimilitudinem proprietatum, nempe candorem ,

tint, eosque tractarint Ethnici ; ex quibus om-

(puritatis interioris) ficcitatem, (1. e. vacuitatem ;

nibus facile colligi poteft, quaqtum honorem

omnis affectus mordmaü erga res humanas ve-

illis Chriftiani deferre debeant. Oftendaturer-

lut fluidas &tranfeuntes) acrimonium feu effica-

£0, quibus officiis honorandi fint, nimirum 1

ciam ad omnes hominum a£tiones condiendas,

»müdlfc

Cogitatione :

magnam de iis zeftimationem

jna.

Deoque fapiaas & gratas efficiendas. 2./'Quo-

concipiendo,eor umque defectus, & acta, quan-

modo falire corda hominum debeant, nempe

tum fleri poteft, in melius interpretando , aut

qeuetrando feu ad cor loquendo :

coafzriændo l e.

excufando. 2. /"tnéo: honorifice de illis & cum

adiuvando, ut opera Deo grata efficiant : ex-

illis loquendo, neque unquam illorum famam

ficcando & confervarido a putredine peccati, &

aut honorem vel minima detrattione violan-

pericülorum animoe. 3. Qua cautione falire de-

do, exemplo ConftantiniMagni, qui integrum

beant, videlicetmoderate, (nec nimis multufn ,

quereïaz um fafciculum contra facerdotes fa-

nec nimis parum; id quod aliquot inftan itiis

&arum in ignem conjecit. 3. Opere:

tam ca-

probari poteft) zaufe; (cavendo fedulo, neeva-

vendo ab omni injuria corporali, puta percuf-

nefcat; fi enimSal ev 'anuerit, ad mhxlum ultra,

fione, aliave befione fimili ; tum exhibendo

nifi ut znlttaü rforas, & ("O*H'ul(:t tur ab homi-

figua externa honoris, debitaque ftipendii &

nibus, tefte Seïvamm) Japienter id eft, diligei-Matth. 5,

Chaïltdtlä officia pr zítando.

ter attendendo, ne, ubi acrimonia & effettus V* 13-

Jefätr l.

li. Ex occafione thematis :

1277 mn,ufm ie

falis vel necef*"auuv non eft, velinutilis credi-

V. àO,

hodie fuper gentes €9 regna : oftendi potelt, quam

tur, ultro, & cum nocumento proprio & alieno

vere dicatur, facerdotes etiam ipíis regibus

obtr udxatur

praecetlere, & quidem in tribus primariis capi-

V. Ex occafione thematls V'enite poft me, fa- Matth, 4.

tibus, e quibus Regia Majeftas potiffimum col-

cium vor Pifcatores hominum: excitentur facer- v- 19.

ligi, & zeftimari folet.Videlicet 1.Dignitate ; uti

dotes ad officium füum magni faciendum , &

S.Martinus,aliiqueSS.Patres, de quibus fupra

legitime adminiftrandum. r.Itaque oftendatur

dictum, verbo & fatto declararunt. 3. Potefla-

Houeflas hujus pifcationis, cum, tefte S.Diony-

üthor?

te:, cum terreftresReges vinculi poteftatemin

fio, omnium divinorum Hlvnufïïmum fit coope-

Xf m

corporaduntaxat, facerdotes etiam in animos ;

ran Deoin falute animarum : Utilitar, tum ab

^

illi3n terris, bi etiam in coelis, exerceant. Et

ipfis pifcibus, tum a Deo laborem praemiante

" Detti,

praeterea etiam VenCc:rpomsChmiü producen-

haunenda jucmzdzfar ob praeftantiam & mul-

m. IT

di poteftatem acceperint , quae poteftaz, me-

titudinem pifcium : Falicilas , tum ex motivis

y^ 644'

rito omnes alias poteüates excedere dicitur.3.

enarratis, tum exoccalione femper obvia, tum.

Ulilitate : cum Reges terreniReipublicze folum

ex initrumentorum copia caulata

Oftenda-

in temporahbus facerdotes vero in fpiritua-

tür, quo inftrumento potilimum üti debeant

libus & seternis prófint. Deducantur ex hoc

ad pï-a,atïonæm hanc feliciter peragendum, vi-

diícur/u tria. corollaria.Primum pro facerdoti-

delicet per rete conftanstribus partibus : z. F?-

bus,

quanti seftimare debenaut vocationem

lir inter fe optime & pro pifcibus capiendis ap-

fuam operamque dare, ut eandem dignis ope-

te connexis, per quze aCtiones & functiones fa-

ribus, virtatibusque exornent, atque confir-

cerdotales cum fervore & dexteritate obitaze

ment; Alterum pro parentibus & cognatis fa-

mtelhguntur 2. Plumbum, i. e. humilitatem &

ä

cerdotum quantopere fibi gratulari debeant ob

diffiGentiam in propmsvnlbus 3. Suber, quod

rete in alto fuftinet, & confidentiam in beo &

tautam Filiorum exaltationém , precibusque

fuis apud Deuminftare, ut gratiam vocationi

conjun&tioném cum ipfo fignificat.

exequendæ neceffariam Filiis eorum Jargiri

VI. Ex occafione thematis :

7go fum Paflor

FUAEU CIHESEREN

mgaetax Tertium pro aliis hominibus, ut fcilj-

Zronm 1

GRUN E er T

W

x

*

o

Fibliotfhecee Mannalis: Concionatorie.

bonus ; falutarisinftru&io proponi poteft facer-

ftratam. Deinde per diem deberent effe ve-

dotibus, & 1 qurrlem dignitas eorum oftendi

lut auber, id eft, tempore profperitatis eos fuo

tum ex praftantia officii, a fummo Paftore

exemplo docere, quomodo humilitatem & fub-

Chrifto in ipfos tanquam "Vicarios translati :

jectionem erga Deum confervare , ficque ex

tum ex ipfarum etiam Ovium excellentia: tum

beneficiis Dei optatum fructum referre de-

yul

ex praemii ob fldeïem cuftodiam promiffi ma-

"beant: Denique tempore noGis ,

id eft ,

ad-

verfitatis , velut columna ignir præcedere de-

ii

gnitudine.

-explicari poffunt officia ad

]

bonum Pa&orem xevmfxta , nempe ut ad

beant , docendo fuo-exemplo quomodo chari-

tatem inter adverfa exercere & confervare ,

boua ya[cua äfdumt, ht fuo tempore diligen-

ter tondeat ,

a Lupis ,

aliisve periculis de-

ficque etiam in no&e itef fuum ad. coeleftem

fendat ,

& , fi opus meut etiam animam pro

Patriam continuare queant.

ipfir 4707:(11*7 quae omnia in fenfa fpirituali ex-

IX. Ex occafione thematis : Iteadjofephum Gen.4r.

phccntar , & quomodo a Chrifto obfervata

€? quidquid ipfe dixerit vobis , faczte : poffuntY-5

íint, atque a facerdotibus curam. animarum

facerdotes Jofepho comparari.

. Propter

habenübus obfervanda , folide oftendatur.

fimilitudinem nominis , quod idem, ac augimen-

Luc, 5,

VII. Ex occafione thematis: Sedens de navi-

tum Domini figmficat quia & facerdotes prae

'V- 3.

cula docebat turbas : dici poteft, Chriftum pree-

aliis homnnb us in fcientia ac virtute exéellere

ter alias caufas , euam ideo videri turbas de

debent.

2. Propter fimilitudinem officii ; quia

navicula docmffe ut dftenderet, vitam homi-

ficut ille panem & frümentum /Egypto provi-

dit, & benigne ac liberaliter diftribuit, omnes-

num navigationi fim ilem, & hw us navigatio-

nisNavarchos feu præhaes facerdotes effe,Ita-

que ad fe confugrentes cum magna charitate ac

que r. oftendatur ,

quomodo vita humana fit

benevolentia excepit, & non nifi quintam par-

navisatio, tum propter mundi ,

in quo degi-

tem de frumento pro Rege exquifivit, ita &

mus, amarimdmem mconüanuam fluibilita-

facerdotes panem Verbi divini, SS. Euchari- Gen. 47.

tem : tum propter pericula affidua, quae navi-

ftize, & bonorum exemplorum, fübje&tis Chri- v. 24*

Theo

gantes tum a. Piratir (Diabolis 1hüd1ant1hm)

ftianis providere, diftribuere, & quintam folum.

i?

tum aSirenibus (Mulieribusblandientibus)tum

partem de fmgrbus inde excrefcentibus pro

a Scopulir (divitüs fubmergentibus) cum ma-

Deo requirere debent ,

fcilicet fruttum majo-

gno timore naufragii patiuntur. 2. Oftenda-

ris glorize divinte reliquos vero quatuor (nem-

tur

,BNavicube ht gus directionem facerdoti-

pefructum meriti, fatisfattionis Ampetrationis,

E

bus. commiffam ; adeoque triplicem ab. ipfis

& gaudii ex bono opere o foliti,) ipfis re-

notitiam requiri, nempe f'jü orum cælaylmm id

hnquere poffunt 3. Propter fimilitudinem Di-

g

eft, Dei & San&torum , ut juxta illorum afpe-

gnitatir : ut enim Jofeph proximus Regi fuit ,

&um influxum, & curfum, navim recta femita

eiquea Rege di&um eft: Tu eris fuper domum p

F'ento-

V. 40.

ad portum dmgat atque perducat:

meam, &ad tui oris imperium cun&us popu- "

zun €$ flu&iuum, €9 pericolorum, id eft, ut varios

lus obediet : unó tantum. regni Solio te prze-

motus animi fapienter difcernere, eosque pla-

cedam ; ita & facerdotes quoad dignitatem

i

care queat : ut influctibus tentationum & tri-

Deo proximi fint, uti fufius fupra $. 3. proba-

AA

bulationum contra fe & alios infargentium fe

tum eft. Hortandi proin Auditores , ut & fibi

5

aliosque dirigere, & falvum fervare fciat: &

1n variis occafionibus ,

procipue mdlgentla

ut przedi&ta tria Sirenum, Piratarum ,

& fco-

verbi divini, Sacramentcrum Confolatloms d1—

ï

pulorum pericula ftuchofe tum pro fe, tum pro

&um putent Ite ad ]ofeph

aliis declinare & avertere poffit.

lïï?f urvia ad

s

portum eetern2e felicitatis reCta ducentis: i. e.

XIII

utíciat, quibus mediis felicitas zeterna obti-

ALII CONCEPTUS

nenda üt & tum ipfe ea fedulo adhibeat, tum

alios ad illa conftanter ufurpanda perfuadeat.

Exod. t1.

VilI. Ex occafione thematis :

JDominus au-

V. 21

Qualuas*

Lem pracedebat eor , ad. oflendendam. viam . per

diem in columna nulm €9 per no&em in columna

Ngeniofa eft illa Hugoms Card fuper fe Hugo

ar . in

zonis, ut. Dux e|fet itiuerir. utroque temyore:. 1.

quentia S. Pauli verba: Pontifex ex ho-

Heb.

Pulchre comparari poteít vita Chriftianorum

minibus affumptus pro hominibus conftituitur^

edu&ioni Ifraelitarum ex /Egypto , tum pro-

iniis, quae funtad Deum; fa&a obfervatio ,

Hüüo

pter infernalis Pharaonis , id elt , dmbolz cui

dicentis : In hoc quod dicitur: ex hominibus

per peccatum ferviebant ,

fævn:tem & duri-

notatur, quod debet excédere vita facerdotis

Clm h.

Q i

tiem:: tum propter mure rubrum fanguinisChri-

vitam plebls Et ideo quando noftri ipfius ad

N

füi pro nobis effufiapertum , hoftesque in eo -

divinum perpetuum cultum factam oblatio-

fubmerfíos : tum propter terminum terrze lacte

nem, primum pedem in domum Dei figi-

mu

& melle, id eft, omni deliciarum & voluptatum

, Pfalmus 23. recitatur

, in quo Pfalmi-

cocleftium geriere , fluentis, ad quem ducun-

fta mtprrogat dicens, Qmmþendet in montem

tur.

2. Oftendatur , duces hu]us itineris effe

Domini, aut quis ftabit in loco [anflo ejur? mox-

facerdotes : qui promde inprimis debeant ef- que fine ülla hzefitatione re ipondetur: Inno-

fe fimiles columnis , re&ii per intentionem ad

cens manibus & mundo corde. Caufam vero,

Deum,

rotundi per perfeGionem vitee , immo-

ob quam heec innocentia requiritur ,

Deus

biler per conftantiam & fortitudinem in qui-

ipfe fubindicat, dum ait: Eritir-mihi fanä*:

buscunque adverfitatibus & infultibus demon-

quia fangus [um ego Dominnr;

ac proinde

quando

n

io

J

Lad

Tit;zlur CX XL Sacerdor,

quando Ejpifcopus fclerico habitum facrum

terrze dicit ad diH'erenfiam peccatorum coaeli ,

imponit, hzec verba pariter pronuaciat : /n-

quz magna eft , quia Adam peccavit in terra,

ducat te Dominur novum hominem , qui fecundum

& veniam confecutus eft ; Lucifer in coelo, &

Dewn creatus eft in jufütia €9 [aniitate veri-

diabolus factus eft : fic & differunt peccata

tatty. .

laicorum , & clericorum, qui in ecclefia pec-

-

WManü

Il. Nabuchodonofor Rex ex toto Hebraeo-

diíc, r.

care non formidant: Clerici funt peccatores

rum populo, paucorum quorundam flirpis re-

coeli , quia in domo Dei peccant , unde admi-

H. 30

gize juffit Geri dele&um,quiin ejus regia proxi-

rative conqueritur Dominus Jerem. 11. Quid

me fibi ab obfequiis aífifterent ; at vero audi-

eft , quod dile&tus meus in domo mea fecit. fcelera

te, quibusnam illi conditionibus veftiti effe de-

multg 2

ä

buerunt: de femine regio pueros , in quibus

Mf

VI. S. Auguftinus textum il.him Cantico- $. Áug.

?

nulla eíffet macula, decoros forma,& eruditos

rum.: Jentes tui ficut grex . ton[arum ; ponde-'^ 1. 44e

omni fapientia.

Quodfi igitur Rex ille hunc

rans , dicit, quid eft, dentes tui 2 per. quos

in finem in eligendis raras adeo conditiones

loqueris. Dentes igitur ecclefiv ,. per quos

defideravit, longe utique ?equius eft, ut, qui

loquitur ecclefia , quales dentes tui ? Tan-

pro domo Dei , pro templo, pro palàtio Regis

quam grex tonfarum,quare detonfarum ? quia

glorize ad facrificandum ejus minifterium eli-

farcinas (?eculi depofuerunt. Hugo de S. Vict. Hugo

guntur, virifint vita immaculata & irrepre-

de tonfura clericali di(ferens, ait : Capillos an- Vi&t. ín

?

henfibili przediti.

Ac proinde idem authof

te praecidimus, & ab eis fenfuum inftrumenta .

nt,

fubdit : nullam debent nabere maculam , ne-

liberamus, ut hoc figno curarum illebras , fre-

que in verbo, neque in cogitatu, nequein fa-

quenter redeuntes, & cogitationes fuperva-

cuas a cordibus noftris relecare difcamus.

&o , neque in opinione, quia funt pulchritudo

ecclefie , & fi mali

VIL Deus olimin veteri teftamento ordi- Ma"ü

4.4

i*

ecclefiam.

fuexfint- ,totam detu?pant

i

ifc. 3.

140

navit, ut omnia fibi offerrentur primogenita,

e

LÀ

-

Theodor. !l[. Theodoretusillum Pfalmiftze textum :

tam de hominibus , quam de pecoribus , ita

iu P(. 44. /ultum tuum deprecabuntur omnuer divites plebis ;

tamen ut certa quadam monetz fpecie redimi

explicans, per hunc vultumOrdinem facerdo-

poffent; Veruntamen Levitas nullo, quan-

talem intelligit, dicens : Sacerdotum Ordo,

tocunque etiam pretio, redimi volebat, idque

veluti quzedam facies eft ecclefize , tanquam

non quia illos nihil faceret,quin potiusper hec

majorifpiritus dignitate exornatus. Macu-

fe illos faummo iu pretio habere demonítrabat,

la enim vel labes fr in alia quacunque corpo-

quafi dicere vellet; Levitve redimendo nulla

ris parte refideat, non parit indecentiam , nec

poteft reperiri ?equivalens moneta ; vel etiam

:D, 410

tanta apparet , ficut in facie ; ita pariter de-

per hoc illis indicare volebat, quoà , ficut ipfe

p

fectus , vitia, fcandala , tantum in fzeculari-

per nullum qualecunque pretium ad illis re-

bus non pariunt pr

æjældicit?m , quantum in

nunciandum induci poterat;ita quoque juftum

Ecclefiafticis.

fit, utipfi pro nulla re hujus vitze fe permit-

Zach. 2.

1V. De facerdotibus

! divina Sa.þi.entia ait :

tant indüci ad ipfi renunciandum ; unde apud

€, V. 8.

Qui tetigerit. vos, tangit pupillam oculi meà ;

Ezechiel conqueritur, diceus : Propter fragmen

Unde per pupillam Ecclefiaftici intelliguntur.

ganis, €9 pugillum hordei violabant me : per hoc

Cui confonat epithetum , a S. Ifid. Pelus. Sa-

quoque, quod pro Levita nullamadmittere vo-

cerdotibus attributum, hos namque oculos

lebat redemptionem, vel litrum, infinuare lis-

at

ecclefia appellat. Quis autem adeo rerum

dem voluit, fe illos velle totaliter divino fervi-

ignarus eft, quod in pupillis quilibet quan-

tio fuo additctos effe , absque eo quod fe ad

tumvis minimus pulveris atomus dolorem &

quamcunque aliam rem .;erregam diverte-

y

detrimentum intolerabile adferat ? in pedibus

rent.

quidem , per quos in corpore myftico déno-

VilI. Increata Sapientia,quze omnia in pon- Num, r7.

tantur fzeculares , lutum & macula facile to-

dere,numero, & menfura dilpofuit, e numero- v. 6.

lerantur , utpote qui continuo terram contin-

fiffimo Ifraelitico populo aliquos in fummum 'lc- 5

B. .

gunt, &terunt; at vero perfonze Deo confe-

defignatura facerdotium , miraculofum adhi-

g

]i in

cratze , quae funt veluti oculi, imo pupillze

buit Virgze Aaronicze fignum , dum prius ari-

da,& ficca,confeftim florefcere ccepit:fed ecce

;.Hebi

ipfiusmet Dei , ne umbram quidem nzevi ad-

4

mittere debent.

in proceffu modum : Znvenit germina]]e 'irgam

ts al u

HI;O

Aaron in domo Levi , €9 turgentibus gemmis eru-

V. Ingeniofa profe&o eft illa Hugonis Car-

Cardiv. in dinalis fuper illaPfalmiftze verba: Prevarican-

qerant florer , qui foliir dilatis in amjgdalas ef-

tAp. 5

formats funt. . Nunquid fuffeciffet aridi fru&ifr-

Matth.

ter reputavi omnes peccatores terra : fatta obfer-

vatió : Querit enim , quonam fpectet illa a

catio ligni absque vigore * Notate fucceffum :

Davide inter transgreffores terrze , & alios,

primo namque virga dicitur ficca ; exinde ve-

infinuata diftin&io ? Eteoim poft rebellium

ro fuas producere gemmas, & flores ; & tan-

Augelorumj, quipeccatores terrae non erant,

deim dilatatis foliis apparuiffe amygdalas. In

quis eft qui nefciat, unicum & folum culpze &

eo namque docemur, omnes per varios virtu-

peccáti locum effe praefentem banc vallem la-

tutum,& non Minorum duntaxat,Majorumque

Ordinum gradus ad facerdotium nobis con-

cehrymarum ? ut proinde optime S.Bernardus

dicat : Tuta habitatio paradifus ; nullum

Ícendendum fore, juxta illud Pfalmiftze affer-

tum: Jbunt de virtute in. virtutem , videbitur

enim ferpens antiquus in fuperna aditum

habere valet ; cur igitur ait: peccatores ter-

Deus . Deorum in Sion , merito equidem in

t.Un-

re ? Demum vero refpondet: Peccatores

Sion,ibinamque temglum fabnrica].tum era

de

R. P. Lohmn. Bibl. AMan, Tom, LLI.

|

-

106

eBiäliothgcæ

JManualis: Concionatorieg

de Lyranus: Germinàt , ,ihquit', flore , cele-

defcendit, Deique contumeliati cultum & ho-

britate famze, frondet veritate , & fru&tificat

norem zelans, dixit: Siquis eft Domini , junga-

fanttitate vit?e, & ideo fibi debetur dignitas

tur mili ; cumque omnes Levitze feipfi junxif-

vitze facerdotalis.

fent,przecepit iisdem,dicens :Ponat vir gladium

Manfi

IX. Quando judas traditor pcenitentia du-

difc. 36.

Juper femur [uim,€2 occidat umusquisque fratrem€$

B. *4.

&us triginta argenteos retulitfacerdotibus, hi

amicumes proximum [uum:ubi enim de religione

illos accipere detre&arunt;hanc allegantes ra-

agitur,non eft refpiciendus cognatus,quantum-

tionem : JVon licet eos mittere in corbonam , quia

vis proximo fanguine junctus : quia proximum

qretium [anguinireft. Quia vero eosdem ultro ,

parentem , Deum, offenderant, inquit Tertull.

citroque intemplumprojecerat, illos ia rem

acproinde eos in proximos cognatos defzevi-

collocarunt pientiffimam , fcilicetin. emptio-

re voluit : at vero S.Ambrofius appofite quae-

nem agri figuli , in fepulturam peregrinorum.

rit, cur Moyfes Levitis przeceperit, ut femur

Quod fattum profetcto omnes Ecclefiafticos

fuum gladio accingerent, dicens : Ponaet vir

docet , cum quanta anxietate & folicitudine

gladium [uper femur [uum ?. quis enim gladium

tra&tandi fint reditus ecclefize , qui pretium

femorifemper applicari ignorat? cur igitur

funt fanguinis Chrifti : MNon licet zos enittere in

hanc circumftantiam fpecificat? Adverten-

corbonam , quia pretium [anguinir efl , id eft,

dum eft igitur, quod, quia in femore origo eft

nequaquam funt accumulandi ,

erogandi ag

generationis , ideo Levitas femora :

24 a

dio ac-

locupletandum parentes.

cingere jubet , id eft, irreconciliabile adverfus

Ibid. n. 6.

X. In facris Canticis dicitur: /Manus illiur

quemvis inordinatum erga coníanguinitatem

tornatiles aure , quze. verba S. Greg. Nytfe-

& parentelam affettum voluit adoriri bellum.

nus. de manibus facerdotalis exponit; hse

Ut contemplatione , atque amore reverentize

enim deaurate, id eft , charitate przeditze, &

divinze premeretur omnis affectus necelfitudi-

. auro plenze , atque infuper tornatiles , id eft,

nis; ex hoc autem fa&o tribus illa divinam

in torno elaboratze effe debent; quod enim in

promeruit benedictionem : Ut detur vobis bene-

torno elaboratur , ut plurimum rotundum eft

di&io, quiatunc nos divinis benedi&tionibüs

& fphzericum, cui fi quid füperimponatur, de-

dignos efficiemus., quando omni amore & af-

cidit fubito : tales quoque facerdotum manus

fectu -ergz(t confanguineos füperiores erimus.

'effe debent ; neque enim aurumiillis impofitum

ineis filtere & morari,fed in manus pauperum

pro eorundem fublevatione cadere debet: un-

pigiizz'ta.r.-

. de S. Gregorius Nazianz. ait: Minime , fra-

'tres, & amici mei, minime committamus ,

Mi

XIL. S. Bernardiiius hänc conclufionem cir- S, Bern,

utrerum earum: qüse nobis divino munere

ca poteftatem & dignitatem facerdotalem fta- toto. r,

OM

d

i GU

datoe funt , mali ceconomi & przepofteri inve-

bilit,dicendo: Poteftas facerdotalis fuperat po- S-29. a.r.

niamur : ne alioquin dicentem Petrum audia-

teftatem Virginis gloriofe : hisq; verbis dictis, * 7*

]

mus : Erubefcite , qui aliena. detinetis.. In fexta

ad Mariam Virginem fe convertens

dicit :

ÍfÍynodoromana fub fymnacho Papa habita ,

Virgo amorofa & benedi&ta , excufa me apud

ita inter cvetera dicitur: Nec aliquo fe ante

te, quia non obloquor contra te , cum verita-

tribunal Chriftiobftaculo muniat, qui a reli-

tem, quam dixit filius tuus , fatear coram te ,

giofis animabus adfubftantiam pauperum de-

&facerdotiumin temploipfe przetulitfüpra te.

relicta , contra fas fine ali

Etenim poteftas facerdotum Virginis potefta-

deratione difpergit.

qua Pi—etätis* cog1ü-

;

tem, juxta S. Bernardinum , in quatuor pun-

Ibid. difc,

Xl. Quzerunt nonnulli, cur in rationali Aa

&is excedit. Primo in brevitate ; fi enim quis

92.n.6. ronis,cui varii lapides pretiofi infixi erant,non

clavem haberet, quae quinquies circumverfa,

etiam Adamas repertus fit ; fed & S. Joannes

portam aliquam aperiret, hzec utique melior

pariter, ut ex apocalypfi deducitur , lapides

futura effet illa, quae ad illam aperiendam

pretiofos fundamentis coeleftis lerofolymze

oCies circumvolvi deberet: Lingua autem

injectos enumerat , nec tameninter illos ada-

Virginis clavis exftitit paradifi , & in oGo di-

mantem pariter nominat, cum tamen valore ,

&Cionibus,tanquam in o&o linguze quafi clavis

zeftimatione, & pulchritudine omnes alias gem-

revolutionibus,aperuit cceelum. S.Bernardinus

mas forfan longe fuperet. Curigitur hunc in-

enim obferyat, quod beata Virgo o&o verba

ter alios pretiofos lapides omiffurm fuiffe exifti-

protulerit, ut verbum Patris in finum fuum

matis ? Pro refolutione fciendum , quod gem-

evocaret; unde idem Sanüus ait; Angelo

m2 ille varias proefiguraverint virtutes, qui-

nuncianti refpondit oCto verba , fcilicet : E-

bus locupletatus effe debet facerdos ; ac pro-

ce ZIncilla Domini; fuat wühi fecundum. verbum

indeex fingulariMyfterio adamas aliis gemmis

tuwm ; isque di&is, Filius Dei in ejus ute-

non annumeratur , qua fymbolum eft affectio-

ro praefens fuit. Atlonge major eft in hoc

nis ad fanguinem, ad parentelam,, & confan-

facerdotalis dignitas , & poteftas , cum per

guinitatem, a qua Ecclefiaftici remotilffimi ef-

quinque confecrationis verba: januas ape-

"

fe debent; habet enim hzec gemma illam pro-

riat paradifi , atque de celis ad terram

prietatem , quod , tametfi a nullo alio etiam

Chriftum trahat.Secundo excedit poteftatem

nj

ferro & chalybe frangi poffit,attamen ab hirci

Virginis in majoritate : nam cum Chriftus in

üt.;

fanguine continuo frangatur.

uterum Virginis venit , carnemque affum-

y

'Tertull.

l

XILI. Confeftim , ut populus Ifraeliticus in

pfit, tanta brevitate circumattus eft, ut , fi

c.3 adv,

t fuper

Gnoftic.

deferto idololatrare coepit, Moyfes de monte

ja.m conceptus in Virgine pofitus fuiffe

pal-

*

: Titulut CX X V E. Sacerdos.

107

palmam mänus,ï vixeum humanus oculus per-

Gareturin difcrimine , reliqlli autem vettores

cepiffet , licet divinitus & anima , & corpore,

tripudiarent feftive, nonne omnes amentes ,

atque omnibus interioribus , & exterioribus

fatuosque appellares ? Hoc mare magnum ,

membris, & lineamentis , perfeCte completus

de hoc f2eculo aftruit Pfalmifta, nosque. chri-

eifet : Sed ad facerdotis prolationem verbo-

ftiani per Dei gratiam omnes navem confcen-

rum defcendit Chriftus , tam magnus in ma-

dimus ecclefiz , ut ad littus paradifi adnavi-

nibus ejus , ficat in altiffimo coelo regnat.

gemus: fed eheu ? 7eni in altitudinem murts

Tertio excedit Virgiuis poteftatem in immor-

€? tempeflas demerfit me. . Quot. equidem ten-

talitate.

Nam in ventre virginali mor-

tationuum , periculorum , &. difcriminum

talis fuit ,; in altari vero eft impaffibilis & im-

procellze nos in abyffum usque demergunt ?

inortalitate dotatus. Quarto Virginis quoque

qui noftri funt naucleri, qui hanc dirigunt

poteftatem antecellit in replicabilitate ; nam

navem , nifi Ecclefiaftici ? qualiter ergo quis-

fi beata Virgo millies replicaffet illa fui con-

quam noftrüm gaudere, aut exultare przefu-

fenfus verba , fcilice& : JEcce ancilla. Domini ,

met,fia

E

uando eos humana ífra

gilitas peri-

fiat wl fecundum verbum tuum ; Filius Dei nun-

clitari fecerit ?

d

quam amplius de illa fumpfiffet carnem : nam

ficut impoffibile eft Patri producere verbum ,

$. XIV.

pro eo quod verbum fuum genitum fit perfe-

&ilfimum, totamque potentiam generandi ex-

MISCELLANEAï

haufit; ita in tempore impofílibile eft Matri

poífe parere. alium Filium unigenitum Dei,

Qualitar.

cum per Chriftum in fua conceptione potentia

ns ex divino S:

i

concipiendi Deum, quze fecundum corpulen-

I. Me

iritu du&ä,& fufücierg- BHitorseles

terfirmata, adjungitur Deo, Simi-apudLan-

tam fubftantiam ab Adam in Virginem defcen-

le enim ad ejus fimile accedere necelffe eft.ciz.Oput-

dit per lumbos Patrum , ita exhaufta fit , quod

Quamobrem folus facerdos fapiens appella-cul 13.

impoffibile effet Virgini, alium Filium Dei ge-

tur, folus enim eft Dei amator, folas Deo'* !9*

nerare; fed facerdos toties, quoties fecun-

preces effundere novit, (olus Deum honorare

dum ritum, quem tenet ecclefia , confecrat

Ícit, quique dignitatem non confundit, quique

corpus Chrifüi ,

colo Filius Dei.

toties ldefcendit de poelo

imprimis hoftiam feipfüm producens,propriam

animam

1

Sacerdos . malus,

cat.

quafi iïmulachmm quqddam zediá-

IL. Sacerdotes veteris Iegis accipiebant eXTg . s.

, Dern,

( Matfhora. - XIV. Apud S. Matthzeum de Salvatore no-

9t

ial odl ia

. 9. S.Chry ftro dicitur :

J/enit in Synagogus : €9. ecce homo

victimis pe&ufculum , linguam , & ventricu-Malach,

l.:0- a:Xl

. foft, S.62.

lum, ut , quemadmodum S. Hieronymus ait,

manum habens aridam,€3 ait homini: Éxtende ma-

h

num tuam., €9 extendit : €9 reflituta eft famitati.

eorum tria oflicia denotarentur , per linguam

;

concionatores , per

E

ectufculum confeffores ,

*

OR

Enim vero fi Chriftus in fynagoga eum , qui

manum contractam habebat, tolerare non po-

per ventrigulum facrificia.

tuit, fed eundem miraculofe fanare voluit:

IIl Sacerdos fuüi curam ne

glivens fimiliS Beffzeus

quanto majorem curam habebit , ne altaris fui

eft Naupeg

is Arcae Noe alios falvantibus, &in proem,

miniftri,quia facratiffimum ejus corpus quoti-

interea diluvio perierunt. Item' aquze baptif-

die tractant, manus habeantaridas & contra-

mali, quaealios abluit , & ad coelos trans-

&as.Obfervandum quoque, quod Evangeliíta,

mittit, cum tamen ipfa fordes contrahat, &

dum nobis in fynagoga infirmum ob oculos po-

interram effündatur. Similes quoque funt

nit, non reprzefentet aliquem , qui paralyticus:

facibus, feipfas, dum aliis lucent, confu-

vel caecus, velmutus, vel fardus fit, fed homi-

mentibus; aut Uriz Hethoo, literas mor-

nem manum aridam habentem ; quze utique

ï

tem decernentes in finu portanti.

L

omnia in figura contingebant ; per hoc nam-

[4

que incarnata Sapientia nobis infinuare vo-

IV. Moyfes in tabernaculo.labrum äeheumE

/

X

Od'ggv

luit, unum przecipue in ecclefia morbum ne-

defpeculis mulierum fecit, ut monerentur fa-

cetffario curandum effe & fanandum , fcilicet

cerdotes , feiplos prius ad:morem mulierum

tenacitatem cleri in difpenfandis reditibus ec-

folicite infpicere , & quaenon munda fatis de-

clefiafticis, atque ideo Chriftus hunc homi-

prehenderint , ftudiofe tollere.

num manum fuam extendere juffit ;; unde D.

- V. Origenes confiderans mandatum ,

Chryfologus ait: Orate, fratres , ut fola fy-

qUO Ho., 9. in

jubebantur olim facerdotes arcam Dei hu

me- Jofue,

nagoga tali debilitate fufcetur, nec fit in ec-

ris portare , ait , hoc ideo factum, ut fignifi-

clefia, cujus manum arefaciat cupiditas, con-

caretur , illos demum effe veros facerdotes ,

trahat avaritia , rapina debilitet , tenacitas

qui non tantum alios ad legem Domini fer-

vegrotum conftringat , & fi acciderit idipfum,

audiat Dominum, & cito eam in o

vandam excitant , fed ipfi etiam eidem hu-

meros fuübjiciunt.

extendat.

pere pietatis

ManB

AV. Si quando inter horrendam maris

Definlitiof

diíc. 25

tempeftatem navis, cui quis ineft , pericu-

n,

7*

lum incurreret fubmerfionis, ob ventoram

VI. Etfi lege divina olim Deus caverit , néNum,

violentiam & undarum fluxum atque reflu-

unatribus cum altera matrimonium iniret ; fa-

36.

xum, ipfeque navis gubernator extremo lu-

cerdotibus tamen conceffit , ut cum tribu re-

2

]

gia

. .P. Lohn. Bibl. lan. Tom. 111. |

T

108

N

Bïbliothecæ AManualis/ Concionatorie

gia , nempe cum tribu luda contrahere pof-

admifit, ut indicaretur, eum dignitate unf-

fent , ne regia trib

verfo populo parem effe , graviusque cenferi

videretur.

us fupra facerdq'taiem effe

peccatum folius facerdotis ,

VII. Sacerdotes funt in ecclefia lu

fnihare

: guam totius

Beff.l. x.

populi.

e, Io

majus, quod prefit diel, id eft, operibus

fpiritualibus; Reges autem funt lumináre mi-

äucz;ndims.

nus, quód noQi, id eft , operibus & rebus

^X u d o dl a dl «

temporalibus , praefit.

VIIL. Sacerdotes , tefte Beífzeo, funt per-

nàm, quam olim vidit Jeremias, typum &ePitt. 59

Loc. cit.

imaginem facerdotii fuifle ; nam ut exterior

( Don

Co 2'0

fe&ionis fpecula, munüdi Philofophi , Ange-

nucis cortex afper & durus eít , fed nucleus

ye

lorum condifcipuli , populorum du&ores, ani-

fat3

dulcis & fapidus ; ita facerdotum ftatus. ex-

$1

marum p?edagogi, religionis fülcra , opera-

terius quidém laborem ac difficultatem proe -

Üj 2

riiin meífem vocati, & patroni fidelium.

fert , fed interius jucundus ac gratus eft.

Ibid. c, $.

IX. Aaronem Deus voluit triplici colore,

nempe hyacintho , purpura cocceo veftiri , ut

'$. XV.

oftenderet , facerdotes dignitate & poteftate,

Angelis pet coeleftem hyacinthi colorem figni-

AUTHORES.

ficatis, & Regibus per purpuram indicatis

L Fr-an"cïfc':üs Labata in

zequales effe.

verbo : Sacerdos.

| llrocist gommunibus,

Aleiatus

X. Afinus Ifidis Dei effigiem portans cum

II. Nicolaus Lancizius to. 2. opufc. 13.

Embl. ?O

omnes coram fe flectere videret, ideéoque

IlI. Petrus Beffzeus in regali facerdotio.

infolefceret, & fupra alia bruta fe efferret, Asa-

IV. Ludovici Abelis chriftianus facerdos.

fo latus tüandens, non tibi, inquiebat, fed

lfüidi honor hic defertur.

V. Joannes Trithe

*

mius de facerdotum vita

Idem fibi di&um

inftituenda.

rl

facerdos putet.

VI. Ludovicus de Ponte to. 3. de perfe-

&ione.

Q. x. ià

Xl. Theodoretus obfervat, facetdotem pro

Levit,

fuo peccato non aliam offerre hoftiam debuif-

VIL. Jacobus Marchantius in horto pafto-

äg

rum de virga Aaronis fiorente.

fe , quam fi populus univerfus idem peccatum

M&«wææw»æw&æwæwæm 241 0s0-dIHuróedeein d urd deteyn d

TITULUS CXXVIL-

-

SS; OBLATIO.

W -SACR*SII:*ICII . MI

imaneret , facerdotem fecundu-rh ordinem

Melchifedech fe in zeternum conftitutum de-

clarans , Corpus & Sanguinem fuum fub fpe-

qUOAD ESSENTIAM

: Birl

[

ciebus panis & vini Deo Patri obtulit. -

Inthe

yi hu

?'ef«szitin.

'IH.I, Fuit autem Chriftus non folum facer- Dionyf.

|

loc d

ft a&üs 'rläliäiöni*s , quo Deo tan-

dos, & hoftia, fed facrificium quoque , quia utCath.l. de

Paeden.

Chrift, p,

quam fupremo Domino , corpus

ait Auguftinus 1. 4. de Trinit. omne facrificium Vita cur.

*

.

IC c. 9.

E

& fanguinem Fihi fui incruento

vifibile eft invifibilis facrificii Sacramentum ;

S- 26

modo offerimus. Unde nulli unquam San-

id eft, facrum figaum. Ideo expofitio , qua

&orum , fed foli Deo , offerri poteft , ut Con»

Chriftus tam infallibiliter fe expofuit in extre-

Seff. 22, cilium Tridentinum exprelfe docet.

€

mis in hoftiam & facrificium , tam in ifto Sa-

cramento, quam in crucis patibulo, fignum eft

Cow,Tü . Il Chriftus Corpus & Sanguinem fuum fub

illius ineffabilis expofitionis & facrificationis,

dent, feff, fpeciebus panis & vini Deo Patri obtulit, &

qua Spiritum fuum jugiter immolavit Deo

Mlieh

22.c. 1 lub earuündeur rerum fymbolis , Apoftolis ,

Patri pro nobis in templo latiffimo cordis fui ,

Ya

in quo feipfum obtulit a conceptionis fuz in-

quos tunc novi teftamenti facerdotes confti-

tuebat,ut fumerent, tradidit,& eisdem eorum-

ftanti, usque ad horam mortis ; univerfa , quze

l COI'l I

que in facerdotio fuccefforibus , ut offerrent ,

dixit , fecit ac pertulit, pro noftra agendo &

Y 16.

przecepit per hzec verba: Hoc facite n meam come-

patiendo falute , ad gloriam Patris. Omnia

morationem. Ktfi femel feipfum in ara crucis ,

namque quze Chriftus fecit, ac paffus eft ,

morte intercedente, Deo Patrioblaturus erat,

meritoria nobis fuerunt. Ideo tota vita Chri«

lüan, DA

ut zeternam illic redemptionem operaretur ;

fti in feculo quafi una folemnuiffima miffa fuit,

* 10

quia tamen per mortem facerdotium ejus ex-

in qua ipfe fuit altare & temp

lum : faceijf

ftinguendum non erat, in coeena noviffima, qua

dos & ho&ia.

nocte tradebatur, ut dileQ?e fponf» fuze ec-

clefize vifibile, ficut hominum natura exigit,

IV. Sacrifïcinïm miffe a tribus offertur , a Bellar, L.

[f'()[' Y,

relinqueret facrificium , quo cruentum illud

Chrifto , ab ecclefia, a miniftro; fed non eo-2.de miffa

femel in cruce peragendum repr?efentaretur ,

dem modo ; Chriftus enim offert qua prima-*: ^

ejusque memoria iu finem usque fzeculi iper-

rius facerdos, & offert per facerdotem homi-

nem ,

:|

CWN

Titulu; C .X X V. II Sacrificii Mif Oblatio.

109

nem , ut per fuum proprium miniftrum ; ec-

V. Habemus altare , de qüo edere non ha- H ebr, rg.

clefia non offert , ut facerdos per miniftrum,

bent poteftatem , qui tabernaculo deferviunt. v. 1.

fed ut populus per facerdotem. .Itaque Chri-

Groecus textus habet : Habemus facrificato-

ftus per inferiorem offert , eclefia per fuperio-

rium.

rem ;facerdos enim quatenus talis, major

VL Hoftiam & oblationem noluifti, cor- rjia v, &

eft reliquo populo, quippe qui ut mediator

pus autem aptafti mihi. Holocautomata non

tibi placuerunt, tum dixi: Ecce venio, ut

;

quidam pro populo apud Deum . intercedit ,

2

neceft proprie in ea re minifter ecclefize,

faciam voluntatem tuam ; Ín qua voluntate

fed Chrifti principalis.

fan&ificati fumus per obl

S- Boïïa-

V. Quritur, quare miffa fic nominetur ;

fu Chrifti femel.

ationem corporis Je-

z

vent.l.4. etfi in omni facrificio mittatur hoftia ? Re-

VII. Tradidit femetipfum pro nobis ho-Eph,;.

fent. 3.

fpondeo , miffa dicitur , quia mittitur coeleftis

ftiam & odorem fuavitatis.

V. 2,

diit, 1.

du 2

miffus. Coeleftis ille miffus ( ficut exponit In-

'VIIL Quid retribuam Domino pro omnibus Pf, 1r5,

nocentius) eft magni confilii Angelus, l/te

quze retribuit mihbi ? Calicem falutaris acci-v. 12.

mittitur ad confecrandum , quia ifte eft facer-

piam , & nomen Domini invocabo.

dosinvifibilis , qui confecrat, & conficit hoc

*

Sacramentum, ubicunque conficiatur. Con-

Utilitas..

firmatque hactenus di&a authoritate Hugonis

de S.Vi&ore p. 9. c. 14.ita fcribentis : ipía ho.

IX. ïnfïnitüs eft thefaurus hominibus , qUO Sap. 7.

E

f

U d.

a

fta facra miffa vocari poteft , quia transmiffa

qui ufi funt, participes fa&i fun

micitize Dei. v. i4.

. eft : Primum fcilicet a Patre , ut effet nobis-

X. Sifanguis Hircorum & Taurorum, & ci- Hebr. g.

cum ; poftea a nobis Patri, ut apud Patrem

nis vitulze afperfus inquinatos fan&tificet ad V* *3-

pro nobis intercederct. Primum a Patre nobis

emundationem carnis , quanto magis fanguis

Chrifti, qui per Spiritum fanCtum feipfum ob-

mittitur perincarnationem ; Secundum a no-

bis Patri per paífionem ; fimiliter in Sacra-

tulit immaculatum Deo , emundabit confcien-

mento : Primum a Patre nobis per fanüifica-

tiam noftram ab omni peccato ?

?

Xl. Hic eftfanguis ineus novi teftamenti , Matth. 46

tionem , qua nobiscum effe incepit ; poftea a

nobis Patri per oblationem , qua pro nobis in-

qui pro multis effundit

*

ur in zemiffionem pec- v. 28.

tercedit. ldem Seraphicus Dottor alibi de ex-

catorum.

XII. Vos autem facerdotes Domin

1 Voc'abim»l)f. c. 6r.

pofitione mifle tra&tans, idipfum confirmat

inhec verba: Dicitur autem miffa a mitten-

mini , miniftri Dei noftri , dicetur vobis , for- v. 6.

do, & reprzefentat legationem inter homines

titudinem gentium comedetis , & in gloriam

earum fuperbietis.

2

. & Deum; & Deus enim mittit Filium fuum

Chriftum in altari, & iterum mittit ecclefia

fidelis eundem Chriftum ad Patre

| Dignitäf.

m , ut pro

- XIll. Qüid eft bonum ejus, & quod pul- Zach. g.

Y peccatoribusf intercedat.

Divifio.

chrum ejus : nifi frumentum electorum , & v. 17.

vinum germinans virgines ?

XIV. Quis poterit ftare in c

onfpecttu Domi- I.Reg.ö.

"Baiünk 4 VE Dividebatui' olim.- in facfifïdu& feu

in theatro miffam Catechumenorum

, & Fidelium ; quarum

ni Déi fan&i hujus ?

Vit. hum.

nobis ?

& ad quem afcendet .g V. 20.

tyf

hpc f;'it.

prior durabat usque ad oblationem , ( tunc

hid B

enim Catechumeni exire jubebantur ) pofte-

3 CUf

Ed

;'ior GMque ad finem e?:þe.ndEbatur.

*

t. I6C

EX SS.PATRIBU S

$: i

: Qualitas.

EX SSSCRIPRURA.

muia Q.ual'z'tm.

Y

I. Q

Uoniam' facerdotes defcendäns de cce- s; Laur,

lo in carne Verbum contrectant mani- Ja&in. f.

Malach.», N omni loco facrificatur , & offertat no-

bus , populis , in feque fufcipiunt , & Angelo- corpore

v.) XI-

mini imeo oblatio munda , quia magnum

rum five adftantium , five miniftrantium , vj- Chrifti,

eft nomeu meum in gentibus.

ce fanguntur ( quod nunquam datum eft An-

1.Cor.ro. . II Calix benedi&tionis , cui benedicimus ;

gelis ) potius angelicam, quam humanam, de-

v» 16,

nonne communicatio fanguinis Chrifti eft ?

bent confervationem habere. Accedatigitur

&panis, quem frangimus , nonne participa-

facerdos ad altaris tribunal ut Chriftus , affi-

tio-corporis Domini eft ?

:

T

ftatutAngelus,miniftret ut fan&us,populorum

Jüan; 25

. M. Omnis homo primüm bonu

m

vinuih

V, 1O.

offerat vota ut Pontifex , interpellet pro pace

ponit, & cum inebriati fuerint, tunc id, quod

ut mediator, pro fe autem exoret ut homo.

deterius : tu autem fervafti bonum vinum us-

que adhuc.

II. Inoblationis hora , quantum fas eft cre-1dem 1, c.

dere, aperiuntur codli , mirantur Angeli.

If. 6!! VO

IV. Erit firmamentum in terra ,

iu fl

Quamobrem colligitur, quanta cum veneratio-

x6.

montium. Quem textum multi ex Hebrzo fic

ne ibi debet affifterefacerdos, cui cónfecrandi

Jnt. lo

je i

vertunt : Erit pugillus frumenti , vel erit pla-

poteftas, atque intercedendi pro populo eft

centa frumenti in capitibus facerdotum.

impenfa authoritas.

O J-3

IIL Ve-

"f

110

Bibliothecg Mauualis Concionatorie

$Lt

Cafarius

IH Vere unica & perfeGa hoftia, fide vefti-

peccata mortalia in eis delet, non ficut caufa

f !

Atelho. manda, non fpecie ; non exteriori cenfenda

roxima, fed in quantum gratiam contritionis

inftit

17. de

eis impetrat,

praii

Pafch.

vifua , fed interiori afpectu.

IV. Agnus Dei pro te immolatur , fanguis

XI. Solet , qui beneficium aliquod ab alio Oforius

lS'. Chl'y rn

impetrare defiderat, muneribus datis ejus vo-tom. 4. de

f.doEuch.

fpiritualis ex facra menfa. refluit : Seraphim

luntatem difponere; fic ergo Patris zeterniferv. Mifi

adítant fex alis faciem tegentia , omnes incor-

orez virtutes pro te cum facerdote interce-

voluntatem cura tibi Chrifti oblatione,ut nihil

tib neget eorum, qu?e petis. Sed obfecro, qui

duntignis fpiritualis ecaelo defcendit, fanguis

in cratereintuam purificationem ex immacu-

gratis & fine ullo pretio innumera bona con-

lato latere hauftuseft : Et non erubefcis , re-

cedere folet , quiprominimis maxima donat,

quid tibi negabit Chriftum offerenti ? obtulit

[

vereris, & confunderis, neque Deum tibi

"

(els

propitium facis.

ÁAbraham filium , & continere fe non potuit ,

quin diceret : enedicens benedicam tibi , €2 mul-

S. Bona-

V. Non minus videtur Deus facere in hoc,

vent.t.7. quod quotidie dignatur defcendere de coelo

tiglicabo femen tuwm ficut flellas li ; quid nega-

bit offerenti Chriftum ? Quid amplius eccle-

de ::&1;

fuper altare , quam cum de ccelo defcendens ,

fixe dari potuit , ut confidenter univerfa pete-

z C. 1X*

naturam humani generis affumpfit factus ho-

mo ; &ideo hoc eft memoriale totius dile&io-

ret , quam Chriftus , quem offerat , in eorum

pretium , quze petit ?

nisfie , & quafi compendium quoddam om-

XIL Sane nullo alio facrificio honorificen-S. Laur.

nium beneficiorum füorum , quod nobis reli-

fuit. (erm

quit , & incarnationis , redemptionis,, glori-

tius Jaudatur Deuüs., quam per altaris imma-

de Corp.

culatam hoftiam , quam preecipue ob divinze

hrifti,

ficationis , & juftifi

piationis figuram in hoc in-

laudis - exhibitionem complendam , ecclefize

$. A

clufit.

Idemcom Vi Miifa tam plena eft Myfteriis, ficut mare

fuze Chriftus offerendam infütuit.

x

[US l- 2

XIIL. Optima beneficiorum cu

ftos eft ip'falS- Chryf.

ib

pend.

guttis , ficut fol atomis, firmamentum ftellze,

ho. 26. in

T

D g'

'T heol.

ficut ccelum empyreum Angelisl.

memoria beneficiorum, & perpetua gratiarum

Matth,

Virt. 1,6.

actio, propterea & reverenda, ac falutaria illa

Neceffitas.

Mylteria, quze in omni certe ecclefize congre-

gatione celebramus, Evchariftia, id eft,gratia-

Rup. Abby

VIL Aufer a coctu. ecclefize. quotidianas

rum a&io , nuncupatur. Sunt enim. beneficio-

de div.Off 5alv

atoris noftri hujusmodi exequias , & vide,

rum recordatio plurimorum , caputque ipfum

ï

] 2. c. 10. quam merito dicat ipfe Salvator : Que utilitas

divinze érga nos charitatis oftendunt, nosque

in fanguine mto ?. Refrigefcente enim ea , quaa

faciunt debitas Deogratias femper exolvere.

in hoc mundo nunc ubique calet, ejus me-

XIV.Si Pater negotiatori filio decem millia Ofor.tom

moria, refrigefcet univerfa charitas , muta

auri talentà daret;ut negotiaretur,parva adhi- 4- 4.conc.

Greg.4,

erit fides, claudicabit fpes,contitefcet magnus

bita diligentia maximum reportaret lucrum ;

e alV.

éeDig]:

Sacrific.

$68

ille clamor fanguinis jüfti Abel, qui per tradi-

áttende quas tibi Pater in miffa dat, ut fimilis

tum tanti facrifiéii ritum, quotidie laxat os lu-

fishomini negotiatori quzerenti bonas marga-

gentis & vociferantis tefroe, fcilicet.ecclefize,

rithas; cura, ut plurima tibi acquiras ; dat ti-

maledi&um coarguens Cain , & mature indi-

bi Chriftum Dominur , £2 qui proprio Filio [uo

gne fufi fanguinis vindi&am repofcens. Ca-

non peyercit , fed pro nobis oumnibus tradiditillum :

lente ergo memoria tam celebri, charitas

quomodo ton cuim illo omnia. uobis donabit ? Do-

Chrifti concalefcit , perftat fuper fundamen-

nat ergo tibi Filium , & omnia illius merita,

tum fuum zedificium fidei.

fatisfa&tiones , & inveftigabiles ejus divitias ,

S.Bonav,

ViII. Tolle hoc Sacramentum de ecclefia ,

ut eorum particeps fias. Ecce qu?e quotidiein

de prze.

& quid erit in mundo, nifi error & infidelitas?

miffaaccipias. Sed quze lucra reportafti ? Es-

par. ad

& populus chriftianus erit quafi grex porco-

ne deillis, de quibus Paulus ait : quoniam di-

Miff. c. 2 rum difperfus , & 'idololatrize deditus, ficut

vites eflis fatti inillo, in omni gratia ? Si ditiffimus

non es, id negligentia tua fa&um ett.

expreffe patet in coeteris infidelibus.

?

.. XV. Qui miffam audivit,profperabitur in il- Difc.ferm

Utilitas.

lo die in laboribus,in artificiojin emptionibus, 48-

$ (hiry

Difcipul.

IX. Tanturm valet celebratio miffzé , quan-

inperegrinationibus, & Dominus confortat

4

ferm. 48.

tum mors Chrifti in cruce ; unde Thomas de

eum in corpore & anima. Si contingeret te

l. de

inillo die , quo miffam audiítii, mori, tunc

ä

ht

Aquino ait : inqualibet miffa invenitur omnis

fru&us &utilitas, quam Chriftus in die pare-

Chriftus przefens erit tibi in extremis , & vult

Íceves operatus eft in cruce cum morte fua.

tibi aftare, ficut tu przefens fuiíti, & fibi adfti-

S. ThOmO

tifli miffam audiendo. Angeli deleCtabiliter

$d

X. Dicendum , quod Euchariftia non tan-

jn 4. fent,

tum eft Sacramentum , fed etiam eft facrifi-

morantur cum illo hemine , & folicite eum

it Pi

dift. 12.

cium , in quantum autem eft Sacramentum ,

cuftoáiunt , qui ipfe fe fecit focium ipforum in

q. 2. 8, 2.

habet effe&tum in omini vivente , in quorequi-

ad4.

affiftendo , & laudando Regem Angelorum.

ritur vitam przeexiftere ; fed in quantum eft Sa-

XVI. Is , qui in fe refu

rgens a mortuis iam S. Greg.

crificium, habet effe&tum etiam in alis , pro

non moritur, adhuc per hanc hoftiam in fuo

e

om. 38.

—

inE vang.

quibus offertur, in quibus non preeexigit vi-

Myfterio pro nobis iterum patitur. Nam quo-

tam fpiritualem in a&u , fed in potentia tan-

tiesei hoftiam fuze paffionis cfferimus , toties

nobis ad abfolutionem noftram paffionem il-

tum, & ideo, fi eos difpofitos inveniat eis gra-

A hg

tiam obtinet,virtute illius veri facrificii, a quo

lius reparamus.

ii

omnis gratia in nos influxit;& per confequens

LEN

XVII. Ni-

*

IÍT

Titulus C X X V L. Sacrificii Mifg oblatio.

S.Laur.

XVH. Nihilhoc facrificio acceptabilius Deo

fplendidiffimis, nudis pedibus , ihtentis Ocu-

juf. de

Patri pro reconciliandis peccatoribus , nihil

lis, pronze altari, magno cum filentio & reve-

inftitut,

pro expiandis fceleribus,pro captivis fidelibus

rentia quoad venerandum illud myfterium ex-

tits

Przelat,

d de

€. 20,

redimendis utilius in ecclefia offerri potett :

pletum fuit, circumfteterunt. Deinde huc il-

quippe cum fit memoriale efficaciffimum illius

luc fingulze per totam domum diffüte , Kpif-

Mif

TiotY

ii ii

excellentiflimee charitatis , quam ipfe Domi-

copis, Presbyteris, & Diaconis diftributio

nus Jefus Chriftus ultimum Paífcha celebra-

corporis-& pretiofi fanguinis miniftrantibus

turus oftendit : quamque in crucis patibulo

adheeferunt, fatagentes, & fedulo adjuvantes.

ioriendo notam fecit , in ipfo idem Domi-

XXIV. Quis fidelium habere dubium poffit, c «

nus quotidie myftice immolatur.

in ipfa immolationis hora , ad facerdotis vo-], ,. Dial,

Ídem l. de

XVHIE Nullus profe&o valet humano ex-

cem ccelos aperiri , in illo Jefu Chrifti myfte-c. 56.

Oobed.

plicare eloquio,quam locuples fru&us,quanta-

rio Angelorum,choros adeffe, fummis ima fo-

ve ex hujus oblatione ac perceptione 5acra-

ciari, terrena coeleftibus jungi , unumque ex

invifibilibus & vifibilibus fieri ?

C-

L d

^

menti fpiritualia exuberent dona. Reconcilia-

tur quippe peccator Deo , juftus autem juftifi-

. XXV. Nunc. etiam carnalium facrificiorum s. p

varietate ceffante , ómnes differentias hoftia-fecm. g

catur adhuc,lzetificantur Angeli , cumulantur

merita, facinora remittuntur, augentur virtu-

rum una corporis & fanguinis tui implet ob-depaffion.

" tes,refecantur vitia,diaboli machinamenta fu-

latio, quoniam tu es. verus JJguur Dei, qui

AQt,

tollir peccata mundi ; & ita in te univerfa perfi-

. tm

perantur ; fanantur zegri, eriguntur lapfi, debi-

o

les refocillantur ; famelici faturantur, & defun-

cis myfteria , & ficut unum eft pro omni vi-

&i fideles iftius Sacramenti liberantur effectu.

Gima facrificium , ita ünum de omni gente fit

S. Alge- XIX. Multiplicitatem facrificiorum vete-

regaum.

x

La Ral od il ii

XXVI. Nec folum

rusl.2. rum fingularitate fui facrificii abbrevians , oc-

pius Domirius umbras & $. Aige-

ohryf

de Sacr, cupationem exteriorem nobis minuit, bene-

figuras veteres & fuperfluas , füpervenientel. ^. de

26

C,

L

t

ficiorum nobis gratiam multiplicavit , uno

novitate & veritate fui facrificii , diftulit; fed'?*T- € 3-

& multiplicitatem facrificiorum veterum fi

$

X.

l-

unico facrificio fuo remiffionem , redemptio-

nemque peccatorum faciens,profe&tuque fidei

gularitate fui facrificii abbrevians , occupatio-

nem exteriorum nobis minuit, beneficiorum

ccterarumque virtutum ad vitam zeternam

perducens.

Caeterorum omnium hoftiarum

nobis gratiam multiplicavit, uno unico. fuo

vim & dignitatem magnitudine fua & przefta-

facrificio redemptionem, remiffionemque pec-

ä;

bili dignitate obruit. Hic. holocauftum , hic

catorumque faciens,profectuque fi

A vi,

dat

caetera-

"hoítia pacifica.; hic

rumque virtutum ad vitam sternam pordue

yt.tom

continetur.

| propitigþorium facrificium

5

cens. Sciendum enim , quod ideo Deus tam

, C0NC,

Mu G?eg- 4.

AXX. Hec namque fingulariter victima ab

multa facrificia dedit in lege , ut nullum eo-

TU

de Dial.

tiic.

€. 58-

zeterno interitu animam falvat , quze illam no-

rum fufficiens effe oftenderet , quia csetera ef-

bis imortem unigeniti per myfterium reparat,

fent fuperflua , fi unüm fufficere potffet , 'ut

. qui licetrefurgens a mortuis jam non moritur,

unum fuum fufficiens magis deflderaretur..

f-e

XXVII. Qua nulla major ho

itioc

nullauts-

& mors illi ultra non dominabitur , tamenin

S. Laur.

feipfo immortaliter atque incorruptibiliter vi-

lior,nulla amplior,nullaque oculis divinzeVaie-

A

.

J;g:"?* fknïl

MEL.

ftatis eft &ratior, dum honorem

AL

i

£3

5 ,L-iii'&,tu;i

A nogcl

1

$ de corp.

vivens,pro nobis iterum in hoc myfterio facrze

oblationis immolatur. Ejus quippe corpus ibi

contubernium , exulibus colum , religioni Chritti.

^. fumitur: ejus caro in populi falutem parti-

*

cultum juftitixee debitum , normam fantütati

tur: ejus fanguis non jam.in manus infide-

obedientiam legi, gentibus fidem, letitiam

linm, fed in ora fidelium funditur. Hinc ergo

mundo , credentibus gaudium , unitatem po-

pulis , Sacramentis legalibus finem , initium

penfemus, quale fit pro nobis hoc facrificium,

quod pro abfolutione noftra paffionem unige-

gratie , virtutirobur , hominibus pacem , lu-

niti Fili Dei femper imitatur.

cem mentibus,fnem laborantibus, peregtinan-

tibus viam, & pervenientibus tribuit fpeciem.

XXVIII. Quando facerdos offert hoc facri-

[clem

ISuarriug

,

Digæzita:.

ficium, Pater zeternus intuens donum illud , di&, 79

S. Chryf. XXL. Per idätempus & Angeli fäcerdgti 'ä.f'-'

non fiftit in facerdote , fed in illo refpicit per- ferm. g.

i

€

fonam Filii fui, quem repraefentat , & ideo ac-

ä

facr.

fident, & coeleftium poteftatum univerfas Or-.

do clamores excitat, & locus. altari vicinus

ceptat illam puriffimam oblationem , & füm-

inillius honorem , qui!immolatu)r j

| Aungelo-

me gratam & acceptibilem fibi.

rum choris plenus eft.

XXIX. Offerturzeterno Patri Nati affampta e r ,.

m

XXIL Quod datum non eft Angelis , con-

humanitas , quatenus cognofcat ipfe, quem Jof. ae

Sll

i

:

íal

ceffum eft homini.

Sacerdos.enim ineffabile

genuit,quemque pro hominum falute mifit in Chritti

hoc conficit myfterium , & Angeli conficienti

terras, ut interventione ipfius, delinquentibuscorpore.

veniam, lapfis manum , & juftificatis proroget

quafi famuli affiftunt. Super hoc tam infigni

tf

privilegio ftupet ceelum , miratur. terra , ve-

vitam. Clamat idem Redemptor ad Patrem ,

.a

retur homo, horret infernus, contremiícit dia-

corporis fui cicatrices oftendens , quatenus ab

fyug

bolus, & veneratur quam plurimum angeli-

zeternis fuppliciis fua homines interpellatione

ca celfitudo,

cuftodiat. Zdvocatum , inquit Joannes Apofto-

8. Nilus

lus habemur ad. Patrem, Je[um Chiriftum juftum ,

XXIIL Cum copiffet facerdos facrificium

inEpift. feu oblationem facere , plurimze ftatim ex il-

€s ipfe eft propitiatio pro. peccatir. noffrir , non

ad Anait :c virtatibus coglo defcendentes , ftolis indu-

gro nofiris. autem. tantum, [ed eiiam pro. totius

mundi ,

guc

"T

xxs x

&I2

. Bibliothecte Manualit ;! Concionatoria

ä

mundi. Vides perfpicue, nullum acceptabi-

tormentis putas me divina pandere facrificia:

"

lius Deo poffe offerri facrificium , ad impe-

1

Audifti Myfterium crucis , audifti myfterium.

exe

*

facrificii fancti. Credideris Chriftum Filium

gt

trandam indulgentiam.

P

$.

Dei, qui crucifizus eft a Jud?eis, verum Deum

$. IV.

effe, pandam tibi, quo ordine occifus vivat A-

gnus: qui cum facrificatus fuerit, & comeftus,

LO DE IMITATIONE

integer tamen , & immaculatus in fuo regno

EX LIBEL

Ü

CHRISTI.

permanet. /Egeas dixit: cum fit occifus, & ab

omni populo ( ut afferis ) devoratus, quomo-

Qualitar.

dointeger perfeverat, & vivus ? Andreas re-

fpondit : Si credideris ex toto corde tuo , di-

1. 4. c. X.

I. SI

hoc fan&iffimum Sacramentum in uno

Icere poteris ; fi nor credideris , penitus nun-

$. 12.

tantum celebraretur loco,& ab uno tan-

quam tu ad indaginem hujusveritatis attinges.

tum confecraretur facerdotein mundo; quan-

II. Cum S. Evortius Àurelianenfis Epifco-Idem 7.

to putas defiderio ad illum locum , & ad ta-

lem Dei facerdotem homines afficerentur , &

pus rein facram aliquando faceret, ecce ipfaS

ept..

hora confra&ionis panis cceleftis,cum ex more

divina myfteria celebrari audirent ? Nunc

facerdotali hoftiam elevatis manibus tertió

autem multi facti funt facerdotes , & in mul-

Deo benedicendam offerret, tanquam nubes

|

tis locis offertur Chriftus, ut tanto major'ap-

Íplendida apparuit füper caput ejus, & manus

pareatgratia, & dile&io Dei ad hominem ,

porre&is digitis tertió oblatam benedicens.

quanto latius eft facra communio diffufa per

Y

Rite autem peratto facrificio , dixit vir fan-

ll

orbem.

&us ad eos, quiaderant, incipiens ab Epifco-

1. Non fis in celebrando nimis prolixus ,

1, 4. €. 10

ünm communem mo-

pis usque ad extremum de plebe:dicite,quzefo,

$.7

aut feftinus , fedferva bon

beatiffimi fratres, num quod miraculum fub

dum; cum quibus vivis. Non debes aliis ge-

nerare moleftiam, & tzedjum, fed communem

facrificio videritis ? illis negantibus, fubdiaco-

nus Baudilius, cujus tum erant minifterii vi-

fervare viam fecundum Majorum inftitutio-

ces ; vidi ego,inquit,fed prze timore vix aufüs

ä

nem ; & potius aliorum fervire utilitati,(quam

füum eloqui. Videbatur mihi te elevante ho-

. proprize devotioni vel affectui.

ftiam, manus de nübe , quze operuerat caput

l. 4. c. 1o.

Iil. Qui aliter fe non praeparat, nifi inftan-

tuum,tertio benedicereDeo oblatum. Epifco-

$7

te fefto, vel confuetudine compellente, fzepius

pus ait:Beatus es, frater chariffime, cui tanta

imparatus erit. Beatus , qui fe

Domino in ho-

Vil

funt myfteria oftenfa. E populo quoque duo

Thide

locaufcung offart , quoties 'celebrat.

reperti funt tantze vifionis participes,Elufinus

iif

poenitens, & Procopia Caftimonialis , quibus

m

$. V.

18j

Epifcopus dixit : Beati effir etiaum vos , quia non

LA CATHOLICA

caro €9 [anguis hzc vevelavit vobis,fed Deur,qui qn

EXEMP

EXT ERN A.

calir efl. His vero compertis , omnis ecclefia

clamavit : Gratias tibi agimur, Domine Deus no-

Verita.s'.

Jfler, qui abfcondifli hugc a fapientibus €9 prudenti-

bus , £? revelafli ea parvulir, quorum Zngeli te [em-

Um S. Andreas Apo&oiu,s &onüähter pro

ger vident in celis [edentem: €9 fecifli nobiscum mi-

Surius in l. C

"

J

vita 30.

Chrifto /Egeze Proconfuli fefe oppofuif-

rábilia , ficut locutus. es per os [antorum tuorum

dieNov. fet , eumque S. crucis myfterium fufe docuif-

Prophetarum , qui a [eculo Junt.

HI. Nec prezetereundum puto , qualiter coe-Idem 4.

fet, tum dixit ZEgeas : Ifta verba illis narrare

debet, qui tibi credunt : 3mihi autem nifi hoc

leftis figni vifione S. Udalricum Épifcopum-"*

confentias, utfacrificium Diis oranipotenti-

Auguftanum voluerit Dominus mirificare.

bus offeras, in ipfa cruce, quam laudas, te fa-

Nam in ipfo die fan&i Pafchz , multa fra-

ftigatum affigi praecipiam. Andreas refpondit:

trum caterva adítante, dum fan&us facerdos

divina celebraret myfteria, dextera quaedam

Omnipotenti Deo, quiunus & verus eft , ego

omni die facrifico,non thuris fumum , nec tau-

apparuit fuperna, quae cumipfius dextera di-

vina fan&ificavit Sacramenta. Expletis vero

rorum mugientium carnes , nechircorum fan-

guinem:fedimmaculatum Agnum quotidiein

miffarum folemniis,quidam Henricus Presby-

altari crucis facrifico:cujus carnes pofteaquam

ter, qui eo die cantoris officium agens tanto

interfuit miraculo; fequens Epifcopum usque

ls

omnis populus credentium manducaverit , &

H

tüie

ejus fanguinem biberit,, agnus qui facrificatus

ad cubiculum, ad ejus pedes cecidit, atque in

preefentia popularium perfonarum eandem vi-

eít , integer perfeverat, & vivus : & cum vere

facrificatus fit, & verecarnes ejus manducatze

fionem minus caute explanavit. Cui vir Dei :

fint apopulo, & vere fanguis ejus fit hauftus ;

Melius , inquit, tibi fuiffet tacere, quam ta-

lia in aures vulgi proferre. .Mox ille rubore

tamen ( ut dixi ) integer permanet, & imma-

culatus & vivus. ZEgeas dixit: Quomodo

perfufus exiit , & in veftibulo cubili refidens

tantas lacrymas emifit, ut ex illarum fuffufio-

poteft hoc fieri ? Andreas refpondit: Si vis di-

Ícere , quomodo hoc poteft fieri , affüme for-

ne cogeretur lucis hujus fufpendia fuftinere.

mam difcipuli, ut poffis doceri , quod quzeris.

Vir autei Dei memor fuze fragilitatis cave-

bat favorem humanee laudis, ne caderet in

petx D

/Egeas dixit: Egoa te tormentis exigam hujus

Qch

rei notitiam.. Andreas dixit, miror te homi-

preecipitium elationis., femper gratias agens

h ?no

nem prudentem tam ftultelocutum. Ergotu

Deo f uper inenarrabili ejus dono.

uüp

IVa Pfin"

M

2

Á

Tituàr CX XPII. Sacrificüi MifWe Oblatio

1I3

Specul,

: IV. Princeps cujusdam civitatis Presbyte-

fam inter lammas fedentem , qui, cuminter-

exempl,

rum habebat fanctze converfationis, & in divi-

dift, r,ex,

rogaretur, a quo fervatus effet ? refpondit, a

$0.

nis officiis, preecipue in folennitate Miffarum,

muliere, quae filium brachiis tenebat , fefer-

indefinenter affiduum. Qui cum quotidie facris

vatum.

mylteriis reverenter in(ifteret, AngelusDomini

VIII. Cum S.Proculus Epifcopus & MartyrlIbid. -

ex confuetüdine veniebat, & vidente Principe

miffam celebraret, Angeli calicem in aera le-

Sacramentum Dominici Corporis ex offerentis

varunt, iterumque polt intervallum reponen-

manibus affumebat. Sed criminalis hujus vitze

tes inara, dixerunt: Deus ipfum confecravit,

lubrica & incerta conditio ! Nam qui Angeli-

non ergo opus eft, ut denuo confecres, fedfu-

cis fruebatur mundis obfequiis, in foedze luxu-

mas duntaxat.

1

rixe voraginem repente prolapfus eft. Quid plu-

IX. Excitatainter H»eret

icos & Catholicos ISid;

ra? Peragendi facrimylterii tempus advenit,

quzeftione, num Chriftus füb hoftia confecrata

"

Presbyter confuetudine foris exigente compel-

lateret; Catholicus veritatem probaturus; tam

litur, fed graviter intus confcientia remorden-

Hiereticorum , quam Catholicorum hoítiam

te torquetür, ornatur, accedit, trepidat, palpi-

affumens, utramque inaquarm calidam conje-

tat, tamen offerre przefumit. Ecce Angelus ,

cit. Quofatto, Fireticorum quidem hoftia

ut affuetus füuerat, venit, & infpectante princi-

ftatim ab aqu

a diffoluta eft, Catholif:orum vero

pe fpongiam infectam aqua fuper caput illius

Mlaefa manfit.

exprefhit, totumque corpusilliustergendo pur-

gavit. Expletis autem mylfteriis eandem fpon-

,' Qualitar.

giam rurfus expreffit, omnesque fordes atque

Íqualores, quas ex corpore illius ante contra-

X. Quidain fanttus fenex , quotiescunque F-ra&üm

xerat, membris ejus omnibus iterum fuperfu-

facrificium offerebat, videbat Angelos fibi 12e- fpir. c,

dit. Hoc vifo Princeps admiratus obftupuit,

va'dextraque aífiftentes. Sed & S. Samfoni 199.

Presbyterumque femotis omnibus fecrete con-

Epifcopo, folemnia miífarum agenti, femper

venit.Inquifitus itaquePresbyter,fi novi aliquid

Angeli Dei miniftrabant, atque illo folo vi-

criminisadmififfet, primo quidem, quafi per-

dente facram hoftiam cum ipfo manibus fuis

frangebant.

horrefcens, facinus abnegat: Deinde fibi male

confcius, de Principis auctoritate compulfus ,

Xl. S. Andreas a tyranno diis facrificarePetrus

tandem fe corruiffe noCte przeteritain quandam

juffus, refpondit : Quotidie facrifico omni- Sanch. in

Tbidem

ejusdem Principis cubiculariam confitetur.

potenti Deo, non boves & oves, fed im-':£noDel

V. In Monafterio Savienfi fub venerabili

maculatum Agnum , cujus caro , licet a po- EOR

dift, 9,

Patre ejusdem Monafterii Serione contigit ,

exempl,

verat.

pulo manducetur , integer tamen ipfe perfe-

n

188.

quod relatu dignum credimus. Nam die quo-

dam, cum frater quidam divino fungeretur of-

XII. Leo Pontifex III. hajus nominis inter- Strabo de

ficio, veniens ad illa verba : Supplices te ro-

dum uno die fepties, aliquando novies, cele-iv. offic,

brabat.

cetna ii s dl d

gamus omnipotensDeus, jube hoc perferri per

manus fanctiAngeli tui in fublime aitare tuum,

XIIL. S. Udalrico facris operante, facram Nadsfiin

inclinans fe juxta morem, & fupplicans, vidit

hoftiam e codo manus coeleftis benedice- 2^n

bat.

h

Angelicos cives in circuitu altaris aftantes hi-

|

lares & jucundos , & ftolis mirze pulchritudi-

XIV. S. Cajetan'us plerumque horas octo-

hebä.göä

nis indutos: Inter quosunus fupereminens

Rho, 5.1;

nas in preparatione ad facrificium miffze im-

virt, c, z,

T

apparebat forma fublimior, & vultu venuftior,

pendebat, & tum primum

qui & pr»e coeteris folus de altari facram ho-

pe ad altare accedebat.-

praemiffa 'confefüq- I5,

ftiam accipiebat, folus furfum deferebat, & fo-

. XV. S. Laurentius]uftinianus dicere folebat, Bern. u-

lus divinis confpeCtibus praefentabat. Coeteri

eum, qui, cum poffet, Domino fuo non frue- ftin. in.

vero, qui aftabant, in tantum illi Angelo con-

retur, facile declarare, Domini fui curam fe *]"* vit.

gratulabantur, ac fiquisque hoftiam acciperet,

non habere , hinc ipfe quotidie celebrabat.

fi deferret, fi przefentaret.

Reflexis oculis fa-

XVI. Stanislaus Hofius Cardinalis usque Vita c,

cerdos ad altare repofita reperit, miffa fumpfit

ac decrepitam zetatem miffam dicebat quOti—ï6-- & 19.

fanGificantia fe, & fanctificata , &

4üc plenus

die aut audiebat , etiam in infirmitate. Tribus

audio agenda implevit.

:

"

tum bucellis panis vefpere fe reficiebat. Ante

lo. Chron

VT. Frater Petrus de

C

'vagnuelas Ordinis

miíffam nullis unquam negotiis operam dare

S.Hier. $. Hieron.cum dibio, num fanguis in hoftia

volebat, fed foli meditationi vacabat, reliquis

effet, vehementer vexaretur, accidit,ut miffam

oinnibus curis & cogitationibus ab animo

de B. Virginelegeret, & adilla verba : Suppli-

procul explofis. Quamobrem in ipfo fzepe di-

cer te rogamus, perveniffet, denfa nubes in aram

luculo, qualecunque tandem coelum effet, ad

delapfa & calicis, & hoftize afpe&um eriperet,

ecclefiam accedere confueverat. Cumque ali-

imo poftea omnino auferret, donec poft mul-

quando medicus malum effe aerem diceret, re-

tas preces & lachrymas vidit hoftiam ori cali-

ÍIpondit ille: AtDeus bonus eft, qui utique ju-

cis imminere, & ex ea guttatim tot guttas ftil-

vabit.

lare, quot ante in calice fuerant.

Petins

VII. Cum Judzeus Filium fuum, quem cum

"iülitar.

Sanch.in Catholicis pueris communicantem viderat, in

jegno

Deip. 7.

ivnem conjeciffet, Mater accurrens, vidit illae-

XVIL S. Ifidorus ita curn fuo 'Doinino pepi- Vitaapud

QdSur*

Fl

e. 4

— R.P. Lohn. Eibl. Man. Tom. IIl .

g-eratq,gt quotidie »fa.cro intcrefï'e poffet. Qu

eo0*

Á

114

Biblio»tlzecæ IMunuaslis Concionatortie

eo diligenter faciente, dum aliifamuli murmu-

firmaretur. Qui minus poffe fieri cernens, quod

decreverat, hortabatur fratres otto tantum-

rarunt, adverterunt, Angelos pro eo arare.

S.Grez. l.

XVIII. AngeloRegis Elbuini Aulico captivo

modo, qui ad confefforis cuftodiam relicti

$. Disl.c. ouotidie vincula de manibus certa hora cade-

uerant (nam coeteros cum fuo Abbate , Hil-

37-

derico nomine, juffio Regis inde exire com-

bant, cujüs caufam non aliam fuiffe compertum

eft, quam quod frater illius Antiftes coenobii

pulerat) ut orationi inftarent affidue, fi forte

Domini pietas eos , pariterque loco a tanta

mortuum credens, eotempore pro eo ad aram

N

litarit. .

obfidione dignaretur eripere. Sexto igitur

obfidionis die illucefcente, nimio Rex arre-

sint

S. Aug.l.

XIX. De matre fua S. Monica fcribit S. Au-

$, conf,

ptus furore, indutus lorica; fimnl & galea, om-

hi

guftinus : Illa,imminente die refolutionis fuze,

n

..Q [IG

non cogitavit corpus füuum fumptuofe contegi,

o

nemque exercitum di&tis acuens,habens etiam

A(

aut aromatibus condiri, aut monumentum

fecum Hugonem ejusdem Urbis Pontificem ,

[2

TE

ele&um concupivit , aut curayit fepulchrum

folum ex omni Burgundia parti Regis faven-

tem. Eiicm namque Regi in procin&u jam

patrium. Nonifta mandavit nobis, fed tantum-

D

modo memort

am fui ad altare tuum fieri defi-

conftituto occurrit Venerabilis Abbas Odilo ,

ravit, cui nullius diei proetermiífione fervierat,

illumincrepans, ejusquePri matesredarguens,

unde fciret difpenfari victimam fanctam , qua

cur adverfus tantum Dei Pontificem fcilicet

deletum eft chirographum , quod erat contra-

germanum , hoftili manu infurrexiffent , cui

rium nobis.

fpecialiter (ut in geftis illius invenitur) ufui

"[ hom.

XX. Sacerdos quidam cum popularibus Je-

fait, Dei auxilio & bella compefcere plurima,

Cantipr.

& Regum ferocitati obfiftere. Cujus verbis mi-

rofolymam profectus, cum die Pafchze , fociis

1.2. apum

reditum maturantibus, folus manfiffet , fa-

nus auditum praebentes, quo tendebant, per-

€, 40, S.3.

crumque legiffet , hoc finito equitem obvium

venerunt, cingentesque fupradi&tum caftrum

in coronze modum, certatim illud expugnaturi

habuit qui ipfum pone fe afcenderejulfit, &

eadem adhuc die ante domus fuze, licet longif-

inierunt. Alternis quoque partibus diu mul-

H

tumque decertantibus, domus fuze parti Dei

fime dilfitae, fores conftituit.

Surius in

XXL. Quidam futor ob miffam quotidie au-

fabito affuit praefens auxilium. Nam ejusdem

caftri univería capacitas ita repleta eft hora

vit. $. -ditam inligniter locupletatus eft , cum focius

JOano

ejus diu noGuque laborans cum paupertate

prelii teterrima nebula; ut nemini hoftium a

Eleem.

E

tamen luctaretur.

foris pervius foret jaculandiaditus, cunkabin-

XX. Aulicus ex invidia alterius aulici fal

trorepugnantibus cernerent fe gravi caede.

Rodriq. p,

2.tr. 8.

fo accufatus, & in fornacem calcis conjici juf-

profterni; ficque cum fuorum, maximeNorth-

€, X16,

mannorum, concifione dimiferunt caftrum in-

fus , quia in templum audiendi facri gratia fe-

celferat, effecit, utinimicus ejus interea in for-

colume : quos, licet tardé , poenituit adver-

fus magni meriti locum arma fumpfiffe. Con-

nacem injiceretur.

Pzd,

XXIII. FerdinandusAntolinus cumSarace-

tigit etiam, hora, qua Regis exercitus adver-

fus locum facrum certamen inire coepiffet, vir

Chtiftian. nis acie conflicturus, quia, imminentibus licet

p-2.C.8. hoftibus, miffze finem proeftolari decreverat ,

religiofus Giffebertus, ejusdem lociM onachus,

L

Vi

meruit, ut S. Angelus Cuftos illius vices obi-

fuper altare beatzeMarize femperVirginis,quod

decentius czeteris in vertice ejusdem conftat

tride

ret, hoftesque feliciter fuperaret.

Bsron,an.

XXIV. AÁnno Domini duodemillefimo no-

ecclefize (quemadmodum hora diei tertia quo-

!

tidie confueverat) miffarum Sacramenta cele-

99.».3« vismotibus contingit Galliam agitari. Afcen-

dit Robertus Rex in Burgundiam cum ma-

brare inciperet; quod fcilicet fa&um fatis cce-

gno exercitu pugnatorum , ducens etiam fe-

litus przeftitze congruit viCtorive. Sequenti igi-

cum Richardum Rothomagorum Comitem ,

tur die egrediens Rex inde proceffit, igne cre-

. cum triginta millibus Northmannorum , quo-

mando res hominum przeter civitates & caftra

tutiffima usque ad fuperiores Burgundize par-

niam Burgundiones ei fuererebelles, nolentes

eum fufcipere in civitatibus & caftris, quze fue-

tes. Quiin Franciam rediens, poft haec tamen,

licet tardius, ad fe reverfis Burgundionibus

rant Ducis Henrici, ejus videlicet avunculi ,

quin potius fibi in proprias divifere partes.

profpere univerfam Obtixïuit regionem.

Deveniens quoque Rex primitus cum omni

O IAOOARELELEEÓRRERSRERSSE L AR—LInemmm

exercituad civitatemAntifiodorum, eam obfi-

XXV. p. Joannes Bonifacius fequens re

-Idem '2'.

Sept

dione circumdedit. Qui diu ibi crebris afful-

fert exemplum : Cum in publica cuftodia , ait ,

facinorofi plurimi affervarentur , illorum qui-

tibus fatigatus recedens , non adverfus eam

przevaluit, quze fertur nunquam fraude vel ho-

dam tam defperato fuit animo, tamque perdi-

ífte fuiffe decepta. Reli&a namque civitate ,

tà & vefana lingua, utDeum ipfum, a quo fati,

Rex cum univerfo apparatu bellico convertit fe

generatique fumus, peffimis convitiis laceffe-

ad caftrum beati Brzefulis Germani expugnan-

ret, feque pro impio, infidelique jactaret ,*non

quod inferos effe abnueret,in quos fe detruden-

dum , quod munito aggere proepollens haeret

civitati : vallaverat enim illud LandriciComi-

dum fatebatur ; fedquia de Dei clementia dif-

fideret, a quo fe elle relitum & deftitutum im-

tis exercitus, nec non ejusdem loci familiares

viri , hoftium fiquidem metuentes facri gregis

pudentiffime &infaniffime querebatur. Hunc

diremptionem. Occurrit interea furenti Odilo

adiit religiofus quidam vir, & amice confola-

Venerabilis Abbas Cluniacenfis monafterii ,

tus, audiendeze rei divinze auctor , fuaforque

cupidus intervenire inter partes utrasque,

fuit: fore enim, ut in fuam caufam Deo , cui

omnia funt curze, commendet ; res hominis

fic quidem, utRegi exhiberetur honorificentia,

folidaretur concordia Principum , pax pattiae,

tumque

perdite & afflicie recreenturx, ad por

pervee

N

Titulus CXXFEIL Sacrificii ]V[z'[fæ Oblatio.

115

pervenï*at, malorum flu&ibus , velr omninore.

tes, qui miffe affiftebant, cecidit gutta, licet

preffis, vel aliqua ex parte fedatis. Paruitob-

circumcirca rivi diffluerent aquarum ;imonec

.. ftinatusillé: cumquein facello carceris res di-

venti quantumcunque impetuofi , luminaria

viná peratta effet, vin&usque przfens fuiffet,

delere potuerunt. Quare fan&tus , ut pro tam

fecuta eft die poftero libertas hominis, cuiex

fingulari protectione Domino gratias agerent ,

ipfo altari Chriftus benigiiffimus liberationem

preecepit, dicendo, miraculum hoc virtuti mif-

poene eft vifus polliceri; tantumque medicina

fae, eorumque, quiilli devote afliftunt, merito,

?

illa profuit, ut corp

oris animique falutem ipfa

adícribendum effe,

una praeftiterit.

E

;

Delrio i

XXVIII. Eo tempore, quo S. Bernardius inVitz!

*

2

*

XXVI. Superat omnem admirationem,quod

3

difquifit,

de Guidone deLachia memoratBerpardusLu-

civitate mediolanenfi przefens , in ecclefia R. 6 5

mag. .

Ambrofii mil'am celebraret , fequens accidif-

€. 2, fe

" zenburgicus in Catalogo Hoereticorum lit. G.

fe legitur eventus ; cum enim ad fan&um vi-

5.q9.3. AuncinEpifcopatu Brixienfi ita fimula!fe fan-

rum Dei abdu&a fuiffet energumena quzedam

&itatem, utpro altero Joanne Baptifta a popu-

per multos annos adeo graviter vexata , ut

lo haberetur ; fepultus ita fuit honorifice; Poft

monftro fimilis effe videretur, (3n&us Abbas

mortem certis teftimoniis inquifitores depre-

illam prope altare adduci & teneri

prsecepit ;

henderunt, hzereticum fuiffe ; quare de confi-

quoties vero de more facro fanctam hofliam

D

& n

:

4

lio Epifcopi, & aliorüm prudentium affeffo-

fignabat, totie

»» C

mulierem quoque conver-

rum, fententiam tulerunt, cadaver exhuman-

fus eodem fiv

*

23

e

o cructs edito, fpiritum nequam

dum , comburendumque. Exhumatur aftante

fortis Athletha impugnat. Expleta autem ora-

. populo, & offaprojiciaaturin ignem ; fed ec-

tioneDominica , efficacius hoftem aggreditur,

ce tibi ; ftatim d»emones (qui nulli cerneban-

patenze fiquidem calicis facrum Domini Cor-

1^01S&

uf) ex rogo elevant, & in aere fufpenfa te-

pus impo

MED5,

talia loquebatur: Adett ille, qui

nent. Inde nata populi indignatio, exclamant:

F^«

pro zoftra falutepaffurus , tunc, inquit, Prin-

Occidatur I

*pifcopus & Monachi, qui ftimulati

AA

E*:ï

üCor-

ceps hujus mundi eiicitur foras. Hoc il

livore, offa fantti viri comburere conati funt.

pus , quod de corpore Virginis ium

Yvf

ä— 26

im eft,

Quid ceflamus ? Deus id fibi non placere de-

quod in füpite crucis extenfum eit, quod in tu-

monfirat. Extimuit Epifcopus , fed inquifito-

.'x

mulo jacuit, quod de morte fürrexit , quod

res eum adhortati funt; ut ad miffam cele-

videntibus difcipulis afcendit in coelum, 1n

.-

brandam fe accingeret ; Deum potius miracu-

bujus ergo Majeftatis terribili poteftate tibi,

lum fatturum, quam fidei caufam finat in peri-

fpiritus maligne , przecipio , utab hac ancilla

culo verfari. Ubi ventum eft ad Corporis Do-

ejus egrediens contingere eama. deinceps non

minicielevationem , dxemones in aere clama-

praefumas. Poft quae verba protinus egreffus eft

recopperunt : O Guido de Lachia, nos defen-

fp

dimus te, quantum potuimus, fed modo non

irtus malignus, & energumena deinceps

femper libera remanfit.

plus poffumus , quia adeft major nobis. Con-

XXIX. Fuit quzedam mulier triftata valde , Dife. fer,

feftim offa in rogum recidere , & incendio in

&a diabolo multum tentata, quse fibi laqueum 14- ?* 5-

cincres redatta fuere.

ad fufpendendam fe ipfam praeparavit, quae " *?^-

VinSPe- XXVIL fn vitaB.PetrideAlcantara l.2. c.1 4.

dum coepta conaretur perficere, ecce pro ele-

tüideAl- legitur, quod , cum in die ultimo Pafchatis in

du a

vatione Corporis Chriiti juxta morem audivit

cont. . 2. teryi

COrTi1O

del' Pedrofo magna folennitas fieri

E

C. ]:'40

confueviffet, incolze illiusB. Petrum adm

Aí

1

ff

am

campanulam; tum flexis genibus , ficut a ju-

1

ventutein confuetudine habuit, oravit, & di-

ibidem celebrandam invitarint; quia vero ec-

xit: Domine Jefa Chrifti , Fili Dei vivi, mi-

clefia ad populum , qui ad eam folemnitatem

fere, & ecce mox trabs, & funis fufpendii

non erat,

concurrerat, capiendum ampla fatis

confracce funt , demonibus fügientibus, &

altare quoddam» extra ecc]

efiam rur

:

fub dio

dicentibus, quia virtus praefentize Corpo-

erexerunt, cumque viro Dei miffam inchoante

ris Chïiiii teþli

omnes circumiftantes ad. compunctionem mo-

Inorte.

beravit a temporal? , &seterna

i

verentur, accidit, ut poft diCtum, credo, aer, qui

XXX. In hiftoriis fele&is Augufti- Manni Avguft-

B

iWanni

antea ferenus erat, turbari coeperit, moxque

fequens refertur hiíto

A 4 3

cum enim juvenis

excitatus fuit ventus adeo impetuofus, ut om-

hifc, *

quidarm infano erga mulierem quandam , rarze

13T7.

Jietm "

nes vehementer metuerent, ut altare , in quo

pulchritudinis, accenfus amore, eandem pro-

septc

miffa dicebatur, ex impetuofi venti vohemeütia

Amiffis, precibus & blaudimentis in fua cona-

inverteretur, undeomnes ex hocturbine vehe-

tus fuiffet feducere defideria , ac tandem ea-

menter commoti funt, tametfíi pauci a facrifi-

dem potitus fuiffet ; mulier illa mox erroris

cii loco recederent, fanctus autem vir Dei ,

fui commiffi poenitens, eundemque amare de-

cum in fua quiete per(iftens , ad primum Z/fz-

plorans, omnem carnali huic juveni aditum

mLcmm

mento perveniffet, daemones haud fecus, acfi a

praeciufit. Qui. repulfam hanc fufferre nequa-

fulminis fagittis percuffi fuiffent, per aera fre-

quam volens, quandam prazedi&t mulieris

mebundi difcurrebant, atque facrificium tur-

ancilam conveniens, eidem, ífi commodi-

pET

barent, longefeveriorem excitarunt tempefta-

tatem fibi dominam ipfius adeundi fubmini-

tem horrendis excitatistonitruis, evibratis ex

flraret, ingentem pecunie fummam polli-

fulmine fagittis, obícurato aere, & öoþiofa di-

citusfüit; quze auriamore exczecata, fequen-

Japfa pluvia. Inter hzec vetuit fanctus. conjü-

tem eam conveniendi modum lafcivum juve-

rationes fieri a Parocho,nequétoto eotempore

nem edocuit, videlicet ut domina fua ad

vel minima fuper altare, vel faper circumitan-

17 ,»

mifun audiendam

e domo egreffa , ipfe do-

R. P. Lohn. Bibl.

PL

n. 1om. l1.

T3

Anulu

s

116

Bibliothecm Manualis Concionatorieg

mum illius ingrediens, clam in cubili abfcon-

Tam celebrabat , illos ad fufcipiendam Chrifti

deretur; Juvenis Laenze confilium executus ,

fidem aures aperuiffe, & ut Chriftiani fierent,

1ulere przedi&ta in ecclefia miffam aufcultan-

confenfum deditfe.

Interea vero unus illo-

te, domum mulieris ingreffus, in abditiffimis

rum in febrim incidit, atque adeo fexta die

ejus fe recondidit penetralibus, ut defideratam

morbus exafperatus eft, ut a medicis defere-

exfpecaret przedam ; fubdit vero hiftoria :

retur; quem cum San&us Vir Dei vifitaret ,

Cum mulier revería effet facrificiis munita, il-

dixitei: Exhoc morbo, fili, nolim decedas ;

le ex improvifo objicit fefe confpe&tui mulie-

ja&arent enim Hebrzei tibi a Chriftianis mor-

ris, oeftro libidinis, & fpiritu nequiffimo comi-

tem illatam ; quapropter juveni fe die fequen-

tatus , infurgit rogans , & , ne diutius deneget

ti pro ejus falute rogaturum effe promifit.

Rem miram! vix fanétus Sacrificium perfe-

ei, quod tam vehementer concupifcebat, variis

blanditiis animum mulieris primum folicita-

cerat, adolefcens plane fanus confurgit,

bat. Turbata eft illa in confpectu ejus, & ex-

& le&o infidens , totaliter a febriliber re-

pavit, & coelum fufpiciens, quanta potuit vi,

manfit.

juvenis rejecit petulantiam. Deinde cum pa-

XXXIIL Miles quidam privatus alapam Mebfi

raret ei violentas manus inferre , afítitit illico

impegerat juveni nobili atque vivacis foiri-9"7

canis ferociffimus , qui foeminze patrocinium

tus , cui nomen Leo Pererius, qui inviditbe " '

fufcipiens, contra juvenem dente iracundo

avidus perfecutorem infequens, in que cclefia

profilivit, & apprehenfo collo ejus tam fero-

citer , tam immaniter huc & illuc difcerpfit ,

affequens,pectori ejus pugnionem fuperimpofu-

it, confoffurus adverfarium, quando hic oppor-

donec amputatum a corpore caput fepararet.

Canis cruentum caput fecum detulit, & di-

tuniftime ob amorem hoftivze, quze tunc eleva-

j "

batur, adolefcenti füpplicat, dicens: Per

fg)amit.

hanc , te obfecro, parce. Resftupenda! Mox

Baron.

juvenis retra&to brachio, vultuque , aft corde

| XXXL Qüidam aPerfis in fervitutem reda-

anno 614.

longe magis ferenatus , in hzec prorupit ver-

n. 39.

&us, &in carcerem quemdam conje&tus fuit,

ba: Hsec te fervat.

!

qui Lethe appellabatur; Perfis autem lex tir-

XXXIV. Thomas Bozius memorabileTho.Bo-

ma erat, quod , quisquis in hunc carcerem

conjiciebatur , inde erui nunquam poffet , ac

quoddam refert exemplum a Petro Clunia-Zius to. 2.

-

ehgn.

proinde Lethe vocabatur, quod latine idem

cenfi.in honorem miffe facrificii ad perpe-

cel. c. 2,

fignificat , quod oblivio.

Cum autem qui-

tuam memoriam in hzec verba confcriptum :5

g. 59

S

dam e Períide fugientes in. Cyprum venif-

Eft in Gratianopolitano Epifcopatu locus, ia

:

fent, parentibus hujus adolefcentis ipfum in

venis fubterraneis plurimum ferri habens ,

carcere mortuum effe dixerunt, quo nuncio

quod multo incolarum & rufticorum fudore

permoti parentes, tres quovis anno miffas pro

aífidue eruitur, a fornacibus coctum & expur-

ejus anima celebrari curarunt. Poft quatuor

gatum, per circum jacentes terras fabris ferra-

ris, vel quibuslibet pro lucro venditur ;inde &

vero annos adolefcens e carcere fugiensin do-

mum rediit paternam , quem pater & mater

villa, quam iidem homines juxta incolunt, fer-

ejus, non ut e carcere fugitivum, fed uta mor-

rarianuncupatur.Solent autem hujusmodi ho-

te redivivum , ingenti cum ftupore videntes ,

mines, dum terrze abdita fodiendo perfcrutan-

poft multos inter fe habitos fermones ei indi-

tur, fpe majoris lucri longius procedere, &

carunt, pró anima ipfius quovis anno ex pater-

per fübterraneos fpecus pertinaciter majorem

ï

nà pietate tres miffas procuratas fuiffe, videli-

ferri materiam perícrutari.

Huic operi dum

cet in feftoEpiphanisze, Pafchatis , &Penteco-

quodam tempore quidam rufticus indefeffus

| hod

ftes, quibusipfefübjunxit , fe iisdem quoque

inftaret, & intima terra fodiendo, , acriter

[UVL.

rimaretur, repente maxima moles terrze de-

1,102,

a viro quodam , qui ardentem portabat lam-

padem, a vinculis fuis exfolutum omni gavi-

lapfa aditum, per quem ingreffus fuerat, obtu-

ravit; quia tamen fodiendo longius proceffe-

fum fuiffe fecuritate , cum tamen diebus fe-

quentibus iisdem fe vidiffet vinculis nexum ,

rat, ac multum poft fe fpatii exhaufta terra

uibus antea.

inane reliquerat , mortem evafit, & velut iu

Vital. r.

XXXII. S. Philippus Nererius, quandorem

domo claufa, ac validis munitionibus undi-

€.22. 7-2 3liquam efficaciter impetrare, faumque inten-

que circumfepta egredi quidem non potuit,

tum infallibiliter confequi volebat, ad miftze

incolumis tamen permanfit , ied tenebris tam

facrificium femper confugiebat. Inter csetera

tenebricofi carceris circumfeptus , fpe omni

vero de quatuor adolefcentibus Hebreis eo-

evadendi fublata, ac velutin amplo fepulchro

dem patre progenitis in vita ejusdemSanti re-

fepultus , mortem ipfam adhuc vivens jam íe

fertur, quod, cum longo tempore , ut ad

cernere exiftimabat, quem jam per aliquos

fidem noftram compararentur , diu oppugna-

dies nonapparentem uxor fua mortuum cre-

dens, ad animam ejus fpiritualibus beneficiis

ïï

ti fuiffent , ipfi vero femper obftinati & in-

concuffi perfifterent, S. Philippus tandem ve-

adjuvandam convería eft; Unde per annum

fperi quodam eos rogarit, ut velint Deum

integrum omni hebdomada unam ei miflam

1faac, Jacob, Abrah:e interpellare, ut eorum

celebrari a facerdotibus faciens, & pro eo

MQVR

mentes veritatis luce colluftrare dignaretur ,

panem & candelam offerens , falutari facra-

üir g

fpoponderitque fe proximo adveniente die

mento, ut mos eft ecclefi»?, anim?e defun-

1. 10,

Una tamen

vim Deo fatturum; Animadverfum igitur

Gi mariti fubvenire fatagebat.

Á

er alüs

fuit, eo prorfus tempore , quo Philippus mif-

in anno hebdomada extitit , qua muli

intenta

ä

'

m

um

Titulus CX XVIL . Sacrificii Mife Oblatio.

117

-

lu

in[.

intenta negotiis miffam , ut propofuerat, ma-

tinuo molehba*cur ut laqueo fibi vitam adi

Et ecce totius annl

fueret ;

l-

rito providere neglexit

Fuitque hzec tentatio adeo vehemens'

die

pene immenfo fpatio rurfus foffores metalli of-

ut fzepius in procinctu fuerit exequendi, quod

In hiífce

Ie-

ficio affueti , irrequieti inftantes , ad lacum ,

a damone continuo fuggerebatur

ia quo jam dictus rufticas adhuc vivens late-

vero angu&us conftitutus, ftatum confcientiae

t

S

bat, paulatim fodiendo perveniunt, quorum

fuze religiofo cuidam docto & timorato ape-

Uf

daum voces & malleorum fonitus jam appro-

ruit, falutare ab ipfo pofcens auxilium ; qui

2"

piaquantium rufticus inclufus auditfet, quan-

pofïquam illam pluribus confolatus fuiffet ,

li

tis potuit nifibus vociferari coepit ,

cujus illi

hoc tandem ei faggeflit confilium, ut videli-

vocem audientes & (utpote artis illius periti)

cet facellanum quendam conducæret qui quo-

fa.

t

hominis fübterranei effe cognofcentes, fefe

tidie coram eo miflam diceret; cumque re-

invicem coliortati funt, & ad eum tandem

ie

medium hoc nobilis velut opportunum am-

poft multum foffionis laborem pervenerunt ;

plexus fuiffet , cum facerdote quodam ftipen

quem accenfis luminibus curiofe cnrcumfpl-

dium pacus, cum eodem in arcem quan-

ajp nïmfi

cientes, illum elffe ,

quem anno jam pr?eteri-

dam bene munitam, quam ruri habebat , fe-

dx06

celífit ;

to ibidem obrutum eiïe Íciebant, agnoverunt.

Camque annum integrum quietus in

'16

Admirati, &, utypar erat, tanta rei novi-

eadem cum facerdote vixiffet, contigit, quod

'X!la

tate ftupefacti ,

quomodo illic vivere potuif-

die quadam przedi&us facerdos licentiam ab

J

fet , inftantiffime requirebant ; at ille refpon-

hoc nobili peteret adeundi villam quandam

Xot

dit: Iíto, quem modo remowfas

terr2e obi-

arci praedictze vicinam, utcum facerdote loci

illius amico fuo feftum occurens celebraret ,

Wa

ce foramini per quod intraveram objetto

De

cum hoc carcere, quem videtis, retentus fuif-

quam a nobili facile obtinuit, utpote qui ad

10X

fem , atque aliquantis diebus fine cibo & lu-

eundem fe locum cum fa.cerdote conferre, ibi-

demque miffam aufcultare decreverat; verun-

tde

mine permanfiffem, fubito mihi pene deficien-

[f

ti, cum pane fimul & lumine quidam aftitit, qui

tamen per occurrens aliquod negotium ad

me confortans, & ad cibum capiendum admo-

tempus usque meridianum impeditus fuit, quo

nens, tetras tenebras illa candela, quam fere-

abfoluto cum ab arce valde anxius digredere-

DleTho. -

tur

bat, clariffime illuftrabat, & pane per fpatium

, timens ne tempus miffam aufcultandi

L.? Z IUS 0. ,

feptem autocto dierum, utmihi videbatur, re-

elaufum fuiffet, in priftinam denuo incidit ten-

,Dae Tl

** End a,

fettus, totidem diebus 111a candela illuftratus,

tatwms vehementls moleftiam ;. tandem vero

UMT

i

o

j

& famis periculum evadebam, & hujus foffze

cum ab obvio quodam ruftico a praedicta villa

.1

teebras evitabam ; poft feptem vero vel octo

redeunte officia divina in ecclefia terminata

dies ,

'IS,

rurfum ille ,

qui prius cum recenti

effe, mteïlemfïet maledicere coepit iis, qui

r

pane & renovatolumine adveniebat ,

eaque

illum a miffa ea die audienda 1mped1verant

uf

mihi dimittens ,

tecedebat

Hoc per unius

jam enim fe perchmm, & de falute fua a&tum

d-

effe exiftimabat. Rüfticus autem illum confo-

(ut mlhlwdebatar) anni excurfum equo pene

i,

temporis intervallo nunquam facere dettitit ,

laturus his eum verbis eft affatus : Ne affli-

a

chepm unius hebdomadz fpatio, quo mihi

garis quaefo ,

Domine mi, nam miffam, quam

profentiam fuam, munusque fohtum , nefcio

audivi, nec non & meritum, quod inde apud

qua de caufa fübtraxit.Hocilli ab eoaudientes

Deum mihi comparavi , libenter tibi refigna-

a&

& quod illt uxor ejus per totum aunuim fece-

bo, dummodo Ahquam mihi impertitus füe-

ii

xat

ad mentem revocantes , cuncta ei pro-

ris retributionem ; oblationem fibi fa&tam li-

& ruftico veftem

d

m

tmuf sexpofuerunt.

benter acceptavit nobilis ,

fs

Bsron. ad

XXXV. Anno 871. poftquam exercitus Da-

quandam qua indutus erat dare promifit ,

j

e

n.ico2,

a^.87:. norum irreparabilibus Angliam |Orientalem

eaque ruftico data ab eodem receffit. Nobilis

de

devaftaffet defolationibus atque minis , victo-

igitur coeptum pwfec utus eft iter, ut in ec-

It«

riofus & 1nfolens ad Anglize. Occidentalis fe

clefia villze illius , ubi feftum agebatur com-

munes cum ahls fidelibus lucraretur indul-

fl

convertit exterminium, ubi intrepidam con-

j

ftantemque ab Etelredo Rege expertus eft re-

gentias; inreditu autem, O res admiran-

fiftentiam

da' cum ad . locum , ubi mzifæ meritum fibi

i

il

De hoc autem pufü:no Principe

aliasinter virtutes principaliter memoratur &

per Simoniam compararat, perveniffet, prae-

Qd

m,

illa, quod dum miffze affiftens fub tentorio fuo

di&um rufticum ex arbore quadam fufpenfum

invenit.

Deo idipfiim permittente , eo-quod

(1m

fæpe fzepius ad conflittum invitaretur & provo-

jni

caretur ab hoftibus,docerentque circumitantive

tam vili pretio inzeitimabilem miffze thefau-

i

"

f0

illamopportuniffimam nequaquam omittendam

rum vendiditfet, feque validiffimis privaffet

przeliandi occafiohem , nihilominus pientiffi-

armis ,

quibus inimico infernali refiftere

j

Nobilis

autem in devotione miflze

U0S

mus Rex fe nec pedem promoturum afferue-

potm at.

rt

donec miffam finiiffet facerdos ; ac pro-

audiendz magis confirmatus ,

deinc eps fem-

Ie-

inde facra illa hoftia fortificatus & a-umatuq

per, quoties tentabatur, miffe facrificio ad-

(!iS

hibito vi&or femper evafit. Merito igitur S.

n

poftea prorupit in Danos , cum '*101 iofitfimze

"

victorize fucceffu.

Ignatius Martyr primos ecclefize Ephefinze

n

n

Maxcfi

fideles ad müTam audiendam his Vi?lbls affi-

XXXVI. /Eneas Silvius, qu1po'ïea fummus

| £0

diíc. 8

Pontifex fa&us Pii lT. nomen fibi affumpfit ,

due invitabat : Date operam , ut fzepius con-

u

n, 30.

hiftoriam quandam réfert, proefenti propoüto

gregemini ad Euchariftiam & gloriam Dei

tf

cumenim fepius in idem loci convenitis

, la-

yen

peropportunam ; dicit enim in Provincia Iftrize

nobilem quendam fuiffe admodum pium , qui

befactantur vires fatanae.

Hilfx

XXXVII

1[À

tamen, Deo ita difponente , a dzemone cons

EUA

118

Bibliothece WManualii, Concionatorig

|

Rodrid. p,

XXXVIH. S. Ferdinandus de Talavera pri-

rit, fuam prudentiam & anif magnitudinem

í

g. tr.'S,

oftendentia. Vacantibus ecclefiis nullus Pon-

coxo

mus Archiepifcopus Granatenfis, dum in aula

al

ageret, multis gravibusque occupatus regni

tifex celerius ac maturius confuluit; Notarios

negotis plurimos patiebatur semulos, qui,

& Tabellarios , utpote fanguine pauperum &

f

cum innocentem accufare non poffent , ad-

litigantium viventes, a fe ut peftiferos amovit.

Surius

pl

verfus quotidianum ejus facrificium murmu-

XLI. S. Cuthbertus Epifcopus Lindisfar-

20. Mart.

rare coeperunt eorum aliqui , qualiter fcilicet

nenfis tantum compuncionibus erat deditus ,

Ü

tanta, tamque ardua pertractans negotia, ani-

tantum coeleftibus ardebat defideriis, utmit-

X

mum difpofitum , quietum, &ad quotidie ce-

farüm. folemnia celebrans , nequaquam fine

(

iebrandum recolle&tum habere continuo pof-

profufione lacrymarum implere poffet ofh-

qw

"fet, quaíi in monaíterio degeret ; quod cum

cium : fed congruo fatis ordine, dum paffio-

[

CardinalisHifpanus & Archiepifcopus Toleta-

nis dominicae myfteria celebraret, imitaretur

nus,Joannes González de Mendozza,die qua-

ipfe, quod ageret, feipfum videlicet Deo in

It

dam eidem familiariter infinuaret , refpondit

cordis contritione mattando , fed & aftantes

á

fervus Dei: l1ta Domine, quia Majeítas fua

furfum corda habere, & gratias agete »o-

tam arduis me implicavit negotiis , onusque

mino Deo noftro, magis ipfe cor, qua

mihi impofuit, meis fuperius viribus, ideo, ideo

vocem exaltando; potius gemi

endo, qüam

ne in terram prolabar, quod unicum mihi

canendo , admoneret,

g

füpereft refügium , inquiro quotidie , fcilicet

fi

altare fan&um , ut eo mediante negotia feli-

: /f/ïi[fa audz'te(z.'

£

citer terminare , optatamque de omnibus va-

XLIL Frater Francifcus Duraffe in Oieta , Manfi

| leam reddere rationem.

:5

f-2 tu.ön

f

Religiofus Francifcanus, culinse fervitio defti-

ü

JMiffa le&a.

natus, quotidie pro fuá devotione multis mif-

H

C

fis infervire folitus erat; at vero cum die qua-

Suiusia XXXVIIL Surius in vita S. Petri cceleftini

dam ob ejus a culina abfentiam in przejudi-

r

vitaS, .yefert, quod, dum die quadam ex luna parte

cium refectorii notabile daimnum' aceidillet, a

Ccleft- (iblimem de coelo in fanGiffimum facramen-

n

füperiore juffus eft poft miniftratam primam

tum & facrificium defcendentis majeftatem,

Miffam fubito in culinam fe recipere, nec ab

:

ex ália vero parte indignitatem fuam confide-

ea recedere, cui precepto prompte obedivitita

tamenut quotiescunque audiretfignumeleva-

us

raffet, fimulque in memoriam revocaffet Pau-

.1:70

lum primum eremitam, S. Antonium Ma-

tionis hoftize , genua fua flectendo in terram,

1

'à

hoftiamillam elong

4

"ï

nquo edoraret. Áccidit ve-

hig.

gnum, S. Francifcum Affifinatem , pluresque

ata

alios Dei fervos altiffimum miffe myfterium

ro: quod dum in przecipua quadam folennit

p

[2 v

at

3-

?e, omni-

exercere aufos non fuiffe, circa frequentiam

fignum elevationisin miffa foleni f

[

hujus myfterii multum anxius per aliquot dies

bus fimul campanis compulfatis dari audiret, in

q

pr timore ac reverentia tanti Domini , ab

zenua corruens, dixerit: O dulciffune falvator,

hoc fanttiffimo Sacramento & Sacrificio ab-

ex quo Praefidum voluntate in culina detineor,

ftinuerit, donec tandem Romam accédere de-

careo ea voluptate, quam mihi dulciflimam

i0ttüs

intid

creverit, fummum Pontificem confulturus, an

pariebat cultus divinze hoftize coram adora-

ä

ipto,

non inelius foret, ac celebratione illius facrifi-

t»; fed bene ac beate res habet, quam tu

p

;

Vix autem hovc

4 U.

cii per tempus aliquod totaliter abftinere ?

utcunque habere voluifti.

deSui

"]

l

Cum igitur cum hac intentione Romam ver-

verba elocutus fuerat, cum ecce inauditum

Jile,

i

fus iter inftitueret , fan&us quidam Abbas,

hoc contigit miraculum ; nam muri inter

f

templum & coquinam interjeQi aperti funt ,

haud pridem mortuus, in via apparuit, a quo

ü

habitu monaftico indutus fuerat ,. qui ei dixit:

adeo, ut Dei fervus Chrifti corpus in ara

|

Quis eft, O Fili, qui, licet Angelus fit, celebra-

cernere & adorare poffet, qui tamen conti-

.

D

tione hujus myfterii dignus diei poffit ? Ve-

nuo rej

un(ifunt, non obfcuris ref:eifus hujus

M

runtamen fuadeo tibi, ut cum amore & reve-

prddjgïeü notis reli&is.

rentia erga Deum , prout ha&enus confuevi-

Á

Jua-

-T*

füi, celebrarepergas.

z

— XLIII. Anno 1570. Menfe Nov. fequens hig

Msnnti

k

Tdemin

XXXIX. S. Thomas He

ri*ärden fis in An-

prope Romam accidit cafus. Tres Eugubi- bif.. fz-

Y

vita 2.

glia Epifcopus , vir cibi & potus abftinentize

enfes ad nundians convenerantinloco, cuile&.c.

OO.

m

deditiffimus, & caítiffimus, tanta animi pieta-

nomen Cifterno, idemque elegerant hofpitium. 145*

te & devotione rebus divinis intererat , utin-

Finitis nundinis, duo illorum de itinere cras

Cz" "

tuentium fidem & mores informaret, tanta in

inftituendo difcurrere coeperunt, concluferunt-

t

—

que füb auroram difcedere, ut eodem velfperi in

miffe facrificio lacrymarum ab ejus oculis

copia manabat, ac fi coram fe Chriftum Do-

patriam pervenirent. Audiens hoc alter prote-

minum in carne humana patientem vidil-

ftari ccepit,dicens: Ego quidem cras, cum fit

fet.

z

dies Dominicus, facro inaudito nullo paé&to di-

Daurolt.

XL. Scribunt Hiftorici, neminem ante Ni-

Ícedam, ideo fi fimul abire volumus; prius mií-

€.5.15,27. colaum III. Papam religiofius facrifüicare vi-

fam audiamus, ac deinde paululum cibo refecti

exemP. fium, cumfemper, dum folemnia ageret, lacry-

in nomineDomini proficifcamur. Quodfil&ugu-

*

mas funderet: erat enim religionis obfervan-

bium pervenire nequibimus, inOppido Caltelli

tiffimus, dotibus animi & corporis ornatilli-

diverfabimur. Saluberrimo hujus confilio non

CoL$ o D oco p L—jPtco

fe po-

mus, adeo ut multa iïeciäritfplul'ïma intentave-

acquieverunt cætieri , fed replicantes, fe

iridie

—

,Titului: CXXV. Sacrificii MiJæ'Oblatia.

IIr9

Á

[]l

l«

ftridie vefperi Eugubium omnino pervenire

figura. PartaVi&oria Comes Caftellze accerfi-

velle, Deumqgue ipfos, fi pro ifta vice mifíam

ri juflit PafcualemVivas, ut ei gratias referret

9s

&

audire non poífent, excufatos habiturum ; fe-

pro obtenta victoria. llle vero in ecclefia erat,

i

quenti die Dominico facrze rel adeffe non cu-

nec prz» pudore ad comitem venire volebat.

]-3uting

rantes, fummo mane equos confcenderunt ,

Addu&tus tandem eft , apparueruntque in ar-

S-

0. gt

ac Eugubium . verfus iter dirigentes , ad flu-

mis ejus & equo ictus & vulnera, quse vifa

men usque Corfuone appellatum , a Cifternze

fuerunt in ea, qui ejus perfonam fufceperat in,

l-

V

oppido per duo fere milliaria diftans, perre-

praelio. Ex quo omuibus manifeftum fattum eft

xerunt, cumque ambo ligneum pontem ejus

propter viri illius fingularem devotionem ad

1

concendiffent, utilumen , quod ob magnos ,

MiffzeSacrificium, Angelumloco illius pugnaf-

qui proecedenti noCte defluxerant , imbres val-

fe, ac hoftes profligaffe, quia tunc penitus de-

w

de rapidum erat, pertranfirent , pons valido

victi Mauri fuere, cum oCtava miffa finita fuit,

i

68

aquarum impetuiétus repente decidit, ambo-

Sicut ergo audiente illo facrum , Angelus

que una cum pecuniis, quas ex mercium ven-

ejus perfonam fufcepit, & melius pugnavit ,

0-

ditione fecum deferebant, jufto Dei judicio de-

quam ille pugnalfet , ita audiente te devote

merfi funt, ac eodem punécto vitam,. facultates

facrum , Angelu

Wl

uam .tu.

x

s negotia tua gergt, melius

(&utinam non animze falutem) miferrime per-

diderunt : quorum corpora jam extincta avici-

XLVIL. S. Wences

ïaus Bohemorum Rexsmï'"ï in

t.

nis, qui illuc accurrerant, adripam extracta

non contenus erat miffe Sacrificio quotidie "'

fuere, equis in tuto deduttis; qui quidem pons

prefto adetfe , fed etiam mellis & vindemize

eo temporead perpetuam hujusrei memoriam

tempore , oblitus quafi dignitatisfuze , mete-

? :1E-f.f1ü

bat & vindemiabat, qiize pro facrificio facer-

i

146

/^ punquam refectus fuit. Alius, qui remanferat,

focius prudentior & timens Deum, audita

dotuim' manibus afferret.

;l.

à

-miffa, & ipfealacri animo ingreffus eft iter,

XLVII. Thomas Morus - Martyr ,

: Regni VEta C 6;

cumque ad flumen perveniffet , in duo focio-

Anglize Cancellarius, quod ad Dei cultum at-

dl

rum cadavera nihil tale cogitans, ibidem prope

tinet, religiofam pene vitam ducebat; (ingu-

T

ripam jacentia, magno animi terrore incidit ,

lis diebus ante alia. negotia quxecunque (ftu-

m

quo fa&to valde commotus , cognito Dei ju-

diis interdum valde. matutinis exceptis) (a-

dicio, gratias ipfi Deo agens , fuum iter fan-

crum audiebat.

Quod quidem quotidianum

À

Gius coeptum , felicius abfolvit.

penfum ita defixum habebat; ftricteque obfer-

Rayn.

vabat, ut a Rege ipfo forte accerfitus, quum

XLIV. S. Ludovicus Rex Franciv , rato

ann.1270. 4 ccidebat, quin quotidie duas miffas audiret,

facro audiendo intenderet, ad Regem iterum

n.

L

& tertio vocatus venire noluerit, donec totum

& frequenter tres vel quatuor ; cum autem au-

diffet, quod nobilium aliqui murmurabant fu-

abfolutum fuiffet: vocantibus & urgentibus

nl

per hoc, quod tot miffas audiret, refpondit:

eum , ut relidto facro Regem accederet , re-

u

quod fi duplo tempore poneret in ludendo ad

fpondens, fe meliori Domino obfequium prze-

aleas, & currendoper fylvas pro venationibus,

ftare & perficere prius oportere. Quod me-

n

& aücupiis , nemo fuper his loqueretur.

morabile fattum plane fimile eft ei, quod

Oforius

XLV. Erat Comes Caltellie. Garfias. Ferdi-

Carolo Magno Imperatori exhibuit S. Lud-

inhift,

nandez filius infignis Comitis FerdinandiGon-

gerus primus Epifco

Hifp-t()-

i

pus MonafïerienQS vir

il

4. conc.

zalez in oppido, quod nuncupatur , Santifte-

fanctiffimus.

&áe Sarif.

namde Garmaz. Venit contra eum Rex Cor-

XLVIHL S. Eli

f

abetïl 'cxcniy"uevit ab adoleVit. l 2v

Miffze.

dub» nomine Almancor cum ingenti Mauro-

fcentia fua cum humilitate maxima miffarum . z1-

|e

femper facris myfteriis intereíffe. Oculis nam-

rum exercitu. Decrevit vero ComesCaftellze in

f ,

craftinum pugnaminire cum Mauris ; furumo

que fidet excellentiam ineffabilem intuensSa-

"

ergo mane Comes cui fuis Sacro audito ia

cramenti, ad propriz conditionis parvitatem

Tel

pugnam prodiere. Sed inter nobiles milites

refpiciens, ornatum corporis exteriorem, ca-

U»

quidamerat, qui dicebaturPafchual Vivas, cui

pitis, pectoris, brachiorum, digitorum , caete-

tantainerata multis annis affectio ad miffe

rorumque membrorum intra, mifte officium

Ár

- facrificium, ut, cum femel in ecclefiam intrat-

folvit, imminuit, inclinavit, vel penitus re-

"

R

movit. Hora vero Evangelicze lectionis , &

liU

j

fet, ab ea non exiret, donec omnes milfas, quze

fs

n illa celebrabantur, audiret, Hic ergo folus

Canonis, & qua dominicum Corpus & San-

armis circumdatus in ecclefia, quze divo Mar-

guis immolatur.a facerdote & fumitur , hanc

(

'8& [

m l4)o

tino facra erat, manfit, dónec octo miffze cele-

humiliationem przecique ftuduit exhibere.

Flagrabat erga Sacramentum hoc fervore om-

t

25

brate funt, is enim numerus facerdotum Re-

ligioforum in ea erat domo. Minifter vero

nium medullarum , ftupore admirans gran-

anuam erat tenensDomini

]i

ejus ante ecclefize J

di illam chariífimam dignationem, & digniffi-

fà

füi equum, lanceam & fcutum , & incufabat

mam charitatem.

ilt

Dominum , quod ad pugnam non prodiret.

XLIX. S. Homobonus ad aram B. Virgi- Nadaf ia

nis omnia facra audiebat, & ibidem poft fa-anno

d

Reportatainfignis vioriaa Mauris, eft: fed

uch,

omnibus vifum eft , folum Pafcualem Vivas

crum & communionem expiravit.

u

L. Lotharius Imperator tetnas quotidie

hebd, 36,

gu

eam obtinuiffe , quia ille vexillum Maurorum

mifífas audiebat.

R. 9.

proftravit, & antefignanum eorum occidt, &

Sigon.1.4,

Ü

14

XI. S. Brigitta vidit ignem de coelo

f uper de regn.

j

plurimos alios, ita ut ei foli vi&oria tribuere-

tur, curh ille in ecclefiafuiffet, nec pugnaffet ;

altare defcendere, &in pane agnum vivum, &ltal.l. 6.

j0nl

in agno faciem quafi hominis inflammantera ,"*V

el.

10

pugnavit vero. ejus loco Angelus Dei in ejus

ó,

& deni-*

w

310

I20

Bibliothecee Manualtet: Conctonatorte

& dehique in elevatione juvenem mirze pul-

fratre Joanue accerfitum percipit; excitatur,

Crex "——

facerdotem adit, & ait:

pl

(/iu.L

pE

etne Pater fà-

-cliritudinis, quidixit: Benedico vos creden-

tes ,

non credentibus ero judex.

crum facere ! Tmc vir Dei cognovit, Ange-

'Thom.

Bozius L

LII. Anno Domini 1 583. triginta zegri Japo-

lum, non religiofum, facro miuiftraffe.

.l

nenfesin eadem domoFunai decumbemes cum

LXHL P. Francifcus Maftrilli,

dum in ut-

Manfi

]

$. de Sie-

lfc 10,

Bycicn

vis Eccl

impetraffent, ut facrum coram ipfis legeretur,

be ftudiis vacaret , quodam vacantiarum die?

Y*3

lfh l n

C. 2.

' eo peraGo omnes fani fürrexerunt.

ad domum abiit Profeiïam focietatis ]efa

tAj

Staplet.in

LIII. Thomas Morus ,

cum quondam fub

ingreffusque facriftiam , Patrem Evangeli-

Milimh

—

vit.c.6. facro, quod quotidie ante alia negotia rehglo-

ftam de Gatti, ut jam jam celebraret , procin-

—

fe audire confueverat , ad Regemtertia vice

&um reperit , fed clerico miniftro defhtutum

Y

vocaretur, ad finem usque manfit, & urgen-

quare illefuum obtulit fervitium. At difcretus

tibus accelerationem dixit: Se mehom domino

Pater primitus repulfam dedit, dicendo, diem

"—— — w

obfequium przeftare, & adeo id perficere prius

illum ftudentium recreationi deftinatum effe,

eT

oportere

ideoque tardius eum ad villam venturum cum

7

Pinellus !.

as

2. de mif,

LIV. Capitaneus quidam ducis Galeatii

reliquis, maxime cum ipfe celebrans in miffa

a

€,2

nunquam ab inimicis , qui tamen illum conti-

admodum prolixus effet , nihilominus adole-

!

nuo infequebantur,

capi potuit,

quamdiu

fcens fuze infiftens petitioni ,

contentionem

(

quotidie miffam audierat: donec tandem eo

vicit, ad altare miniftraturus abiit. InMemen-

femel omitfo occifus eft

toigitur miniftrum remuneraturus celebrans ,

ipfum efficaciter recommendavit Deo , qua-

;i

Sacr zþczz miniflerium.

tenus hujus aGionis merita fpecialia aliquo

promiaret favore. Poft multos vero annorum

Suriuds In

LV. S. Ofwaldo Eplfcopo Wigornienti mif-

circulos dictus Maftrilliin Goa ante S. Fran-

yit.c, 26. fam. celebrante, cum minifter illius. vifione

g

cifci Xaverii fepulchrum orans ,

caufam pe-

admittenda territus fuiffet , extra Sacellum ,

tiit, quare tot inter alios, fe longe capaciores,

Angelus illius officium fupplev1t & ad üqgu-

ad illam Japonize leüonem

tot S. Patris

la verba facerdotis de more refpondit.

prodigiis comprobatam , ele&us fuiffeta Deo;

Idem7.

ï

LVI. S. Thomas Aquinas quotidie poft

cui 1efpond1t San(&tus , id factum fuiffe in re-

Mart.

facrum a fe celebratum , etiam alteri cele-

Ü

munerationem minifterii, & fervitii illius,quod

--——

branti miniftrabat.

ante tot annos tali die Nea*)oh praeftiterat ,

Beirlinck.

LI. S. Mechtildis vidit animam cujusdam

miff»e miniftrando Patris Evangehfïæ in qua

tit 5actri- converfi i

in magna claritate, eo quod ipecmh

Pater ille magno cum fervore oraverat pro

fic.

4* devotione & ftudio , ublcunqüe poterat, ad

, quo audito , relationem fubito per literas

altare ferviebat.

Neapohm mifit Patïl immenfas pro ejus in-

Tbid

LVHE Petrus Juvenis religiofus cumAb-

terceflionegratias agens. Etfane quimartyrii

baü fuo miniftrans abfolutionem de more de-

illius coronam fervitio dicto radicaliter adícri-

—— o "929 . : LDJ/m

votius acciperet, vocem de cclo dicentem

beret, nequaquam a vero aberrraret, praefertim

fibi audivit: Dimiffa tibi funt omnia peccata

fi fequentis orationis fecretze enucleatius con-

tua.

fiderentur verba: In tuorum , Domine, pre-

Ibid

LIX. Joannes Rheatinus , ob minifterium

tiofa morte juftorum facrificium illud. offe-

]

facrificantibus fedulo 1mpenfum aliquot die-

rimus , de quo martyrium omfe füumpfitprin-

bus Philomelam. fuavxter ante fene*' ras can-

cipium.

Iu

tantem audivit, per quam fe ad Paradifum

LXIV. Fuit in civitate Swollenfi meo tem- Thom.

u

invitari

f

dixit.Hinc paulo poftad miífam mini-

pore (inquit Thomas a Kempis) civis qm-KemP P.

ftraas, vifa fuper altare luce Divina, vegrotare

dam Hermannus de Oever nomma , dives &

2.ferm. ad

. No

vit.7.

coepit, & magna cum devotione obiit.

honeftus, pius & mifericors fuper pauperes

? num, 21«

Barrad.

LX. Sebafüianus Rex Lufitaniz finguhs

atque in hofpltahS Spiritus fädehs infirmoru

m

Y

eo

pa

ch quadam tur-

fabbatis poft miffam publice austam priva-

& egenorum procurator.

i

H

tim altari miniftrabat.

batione orta in civitate contra eum , & quos-

3.

pw

AT, lo

LXI:

Cum quxdam Virgo miffam audiret ,

dam concives ejus, confugit ad inonafïermm

Ü

nTes

& facriftanus poft Evangeliüm receffiffet , dl-

I

C A.

noftrum in monte S. Agnetis Virginis, hofpi-

cente facerdote: Per ommia [tecula fæculomm ;

di gratia. Qui pro fua probitate, & manfuetu-

K

audivit ipfam B. Vlrgmls imaginem refpon-

dine fufceptus eft, & benigne tractatus cum

Ü

dentem.

multa charitate

& fraterna. benevolentia.

H

Chron.

m:n,tom.

LXIT. De Fr. Toanne Parmenfi fic fcribit

Modico autem tempore tranfa&o didicit Con-

:

Chronicon Minorum : Factum eft, utdiutur-

fittor legere , & facerdoti ad miffam miniftra-

t

2. ]. t.c.

37*

nioribus antelucanis precatwmbus fatigatus

re, licet jam fenex effet, & literas penitus

l

itafomno'oppreflus jacuerit, ut hora etiam

ignoraret; quod cum tanta diligentia & de-

miniftrandi facro proxima nihilominus con-

votione fec1t ut aliis aliunde occupatis, f»epe

il

fopiretar. Interea vir fanttus miniftrum per-

bis vel ter uno die facerdotibus ad miffam li-

:

quirit, nec reperit; Sacris fe accingit per agen-

benter &alacriter miniftraret. Siquidem vene-

dis, fpe miniftri proxime more fuo venturi.

rabili Patri noftro Wilhelmo Vormker, tunc

e1

Hora conftituta aderat, nec comparebat fra-

temporis Priori domus nofire,

fpecmh

ter,adeftAngelus, & fit mmlfter vultuac velte

t

amatori S. Agnetis,

frequenter infra fum-

p

referens religiofum. facrificio ad finem per-

mam miffam, choro canente, ipfe retro in

in fomnis fe a

q

du&o adhuc quiefcens frater

Ecclefia , fupei pellicio indutus, magno cum

&

aliectu

121

Titulus CX XVII. Sacräcii Jä[fæ Oblatio.

Iuf

affe&u miniftravit. Nondum enim fua refi-

$r

tendi toto animi nifu, tam devote, quam con-

gnaverat, fed ficut hofpes & amicus fidelis in-

ftanter exercuit. Jejuniis namque & vigiliis,

BY

]oe.

ter fratres in ambitu clauwfïri habitabat.

verberibusque & variis cruciatibus jumentum -

: ;

lafciviens, hoc eft, corpus fuum , fecundum

Vi

Pane indigne facrificantium.

qi ,

Apoftolum caftigans, qui concupifcentias fuas

[

;.'

Breden. LXVÍ. In Teutonicis partibus Presbyter

fequendo reprobus fa&us fuerat, eas in fe

le

E

bach.l;,quidam ; dum religiofam vitam agere vi-

ipfo damnando ele&orum numero adjungi

/dl

€. 45.

deretur, & poene quotidie facra miffarum fo-

elaborabat. In qua corporis & cordis contri-

ln

lennia celebraret, dumque fibi minu: caute

tione multo tempore emenfo, cum ejus men-

um

provideret, hoftis antiqui infidias incurrit, &

eLüs

tem de venia pr»íumere fecurior iam con-

inturpem, fed occultam, peccati foveam,car-

fcientia fuaderet, adiit Epifcopum, & quid ege-

llem

nis deleGationem, delapfus eft. Sanctimonia-

rit indicans, utrum, ut ante confueverat,adSa- *

ejle

EEE

lem namque quandam, dum imprimis vifita-

cra accedere auderet, coufíuluit.

Qui non-

Qm

n

tionis gratia adiret, ad poftremum affiduitate

dum plene Deo reconciliatum metuens, ut ad-

ii

ll

colloquii, & incauta familiaritate alle&us, mi-

huc poenitentize infifteret, admonuit, quate-

iole.

ferabili cafu in illam incurrit.

Qui cum poft

nus dignis poenitentive fructibus Deo exhibi-

T1e]

e

lapfum ad cor redire, & quam citi(fime redire

tis, pirgatior & fecurior congruo tempore al-

hetl«

debuiffet, proprüs facibus delecatus diu

taris facramenta, non ad judicium,fed ad falu-

dtig

converti diftulit, & peccatum peccato adjun-

tem percipere poffet zeternam. . Acquievit ille

qua-

gens, ufum peccandi fecit, ficque longum

falubri admonitioni, & ad propotitam poeni-

iquo

funem, quo ar&ius ftringeretur, affidue pec-

tentize reverfus, tota carnis & fpiritus virtute

j

cando contexuit. Cumque in luto fcelerum

ad fores divinze pietatis pulfabat,& fpiritu con-

jeu

volutaretur, non verebatur tamen ad altare

tribulato, lacrymisque indeficientibus , iram .

Lpe-

Domini irreverenter accedere, &facramenta

Domini in mifericordiam converti cogebat.

Jfes,

redemptionis noftrze, miffam, frequentius ce-

Quid multa ? longo rurfus temporisfpatio in

attls

Aebrando temerare.

Quod cum loungo tem-

hac poenitudine tranfa&to, adEpifcopum rediit,

Jeo,

pore, abjecto Dei timore, agere non formi-

eique ut patri fecreto cun&a pandens, ut

|fe-

daret, iram pariter & mifericordiam Domini,

facramentorum particeps effe mereretur , fup-

quod

ut fubjeQa declarant, erga fe miferabiliter per-

plicitet deprecatus eft. Cujus converfionem

fenfit. Nam cum & fcelus non defereret, &

jam Deo acceptam, tam ex his, quze ab eo au-

nt,

Qu

.. Sacra divina impuris manibus(ut fzepe dictum

diverat, quam ex his, qu:x in eo videbat, con-

4

s

"rederetur,

p

eft) attre&taret, contigit quadam die, dum us-

fidens, ut facerdotale officium ag

85^

Eer

que ad perceptionem facri corporis Chrifti,

affenfit.

Quod ille de. Domini bonitate, &

$ 1«

.totam de more miffam explicaffet, jamque- fe

confcientixe teftimonio confifus, non jam prz-

ad facramenta ipfa fumenda pararet, repente

fumptione, fed devotioneimplere curavit: Ac-

yri

Lïc E

caro Chrifti cum fanguine, tam immundum

cedens itaq; adaltare, totumque fe lachrymis,

ultra non ferens habitaculum,ab ipfius jam pe-

& contritione cordis immolans Deo, usque ad

Tüm

: COT

netenentis manibus evanuit: admirans ille,

perceptionem Sacramentorum univerfa rite

& obftupefcens , ab altari citiffime, miffa fi-

peragens pervenit.

Etecce novo & inaudito

pre

olie-

nita, receffit.

Cumque indignationem Do-

noftris duntaxat fzeculis miraculo , trium ante

mini, tam evidentis figni oftenfione, cirta fe

dictarum miffarum panes, qui indigne fumere

n-

commotam cognoíceret, volens tamen hoc

volenti fublati faerant, coelitüs allati funt, eo-

tem-Thom

certius comprobare, fecundo miífam aggret-

que jam divino judicio ad hzec fumenda digno

fus eft. Cul univerfa, ut prius, peragenti,

facto,ante eum fuper altare pofiti apparuerunt.

qu

l Kenop.

[l

Mderm.t

cum ad facramenta fümenda ventum eftet, fi-

Cumq; etiam oculos in calicem admoviffet,

Movi. 7«

.mulomnia; ut prius, fübtrada funt. jam

confpexit pene usq; ad fummitatem fanguine

jl S'num. at

um

vero,ut dignum erat, in metum & trepidatio-

repletum, & illarum miffarum detrimenta ad

nem non modicam perdu&tus, ut de toties re-

iftius proveniffe augmenta. Admiratusigitur,

tur-

petito miraculo jam absque ulla hsefitatione

& toto hominis interioris jubilo Deo gratias

äUOS'

certiffimus: redderetur, tertio quoque, quod

agens, fuamque pceeniteatiam füfceptam , ac

"rf

jam his contigerat attentare veritus non eft:

DominiMajeftatem placatam cognoícens cer-

p

tus fattus eft de Domini mifericordia, & qui

üetu-

fed, cum omnibus, ut ante, peractis, 1am folici-

tior, quze oppofita erant, oculis obfervaret, &

unum appofuerat, quatuor panes, imo unum

: Cum

manibus contre&aret, usqüe ad fümendum

Chrifti corpus, & fanquinem , cum multa, ut

onftd.

aptaret, fubito oculis, manibus, & ori, ter-

dignum erat, exultatione percipit.

r

Surius

tio invifibiliter fublata difparuerunt. Tandem

LXVIL. In vita Hugonis Lincolnienfis Epi-

I 7o NO'-

jl«

igitur tam evidenti miraculo.tremefactusPres-

Ícopi, qui ante trecentos annos virtutibus

em

Qitus

byter, fe peffime egiffe , feque terribilem Dei

paítoralibus ornatiffimus apud Anglos floruit.

[de-

iram incurriffe, absque ulla dubitatione co-

fic Surius ex antiquo fcriptore fcribit : In vil-

fepe

gnofcens, & qualiter evadere ex tanto pericu-

lainquit,quadam facerdos erat vitze valde dif-

mli

lo poffet , folicitus cogitare czepit. Ultimum

folutze; quem hoc ordine divina bonitas ad

&ene-

ergo peccantibus remedium efle fciens peeni-

poenitentiam vocavit. Celebrans ille.miffa-

tune

rum folennia, manibus ccepitindignis Regem

tentiam, ad eam toto corde confugit, pro-

Weciüli

'priumEpifcopum adiens,ei euncta,quze fecerat,

tractare Majeftatis: cumque veniffet ad illum

fum

qu?eg; contigerant, cum Jacrymis multis pa-

locum, ubi hoftia frangenda erat, fanguis pro-

f0 jn

tefecit, impofitumq; fibi ab eo laborem poeni-

Vjt

tinus emanavit; teriritug ile, vitam muta

in

cuni

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom, LLI.

[*

fodu

)

1

d

2

**Bib.liothecæ Manualis Concionatorie

(i

in melius,cun&isque audire volentibus fa&um

cerent, eum, cuim rem divinam faceret, fubla-

f

tum a terra vifum.

publicavit.. Áccidit autem B. Hugonem per

lb

eam villam iter facere, facerdotemque accer-

III. S. Francifcus Borgia Sacris operaturus, Vit. L 4

(l

C. 4- nh

fitum, non propter miraculum , fed ob vitze

horas aliquot precationi impendere, feq; pro-

12« & I4e

fan&itatem, dequibusdam fpiritualis vitze ftu-

be excutere folebat. Quotidie item confeffus

[

rem divinam faciebat.Ín media Liturgize par-

diis interrogare. Tanta enim poenitentize au-

fteritate priftinam vitam jam correxerat,ut fan-

te,lacrymas illi ubertim fluere folitas obferva-

f*

tum.PoftSacrum gratias diutius agere folebat,

&um eum fama cunctis proclamaret ; cumque

Í

fan&o Epifcopo narraffet prodigium , quod

ut non nifi zegre ad prandium,& cum fufpiriis

duceretur. Iter faciens , quo facrificium mitfze

ipfi. acciderat, hortatus eft eum , ut cruorem

ipfum tanquam veritatis teftem infpiceret, fed

facereliceret,vel ad duo millariaavia decedere

non dubitabat , & diverforii incommoda liben-

penitus non acquievit: Quinimo famulis fuis

SIOUI

idem fuggerentibus ita fertur refpondiffe: Ha»

ter ferre, dum Sacris operari poftridie liceret. VET u

S(H

beant ipfi figna infidelitatis fuze; nobis autem,

IV. P. Petrus Faber Liturgiam omnem di-4.

qui verre credimus, füb fpeciebus facramenta-

ftinguebat in tres partes, quzetribus tempori-

libus verum corpus & fanguinem Chrifti con-

bus Chriiti refponderent.Prima ab exordio us-

ïw,'l

tineri, figna quid proderunt? Quosdam etiam

que ad confecrationem, tempori ante adven-

gö.i

abire volentes,ut viderent,durius objurgabat,

tum : altera ad communionem, commoratio-

ni in terris: tertia ad finem ultimum, tempori

quod non devotione , fed curiofitate id face-

rent,fiquidem fcriptum noverat: .Beati , qui mon

ab afcenfu. Atque in fingulis partibus hisce

viderunt, €9 crediderunt.

L

^

confentaneas temporibus exercebat petebatq;

1f

virtutes.

Annue LXVIIL In Paraquaria, cum puer q

uidam

Vit.c.rr,

]y nertt-

Paraquar. decennis miffam die fefto neglexiffet,cozetanei

V. P. LeonardusLeffius fimul ac primo ma-

hi

1627.

foneti-

j

pueri in foro concilium congregautes , convi-

ne e ftrato abierat, meditando, orando, fufpi-

ynto

H

tiis,pugnis ac verberibus,velut dzdemonis man-

rando, eo usque fe occupabat, dum a miniitro

præ&m.

cipium, afficiebant, &, ne contaminarentur, a

fub horam feptimam ad Sacrum evocaretur.

fuo ccetu profcribebant.

L

Interea nec literas ad fe delatas referare , nec

Scorttiade LXVIIL Perufize cui

dam die(fefto Sacruni

colloquium nifi neceffarium admittere , nec

ï

Miffal. 2. andire nolenti dzemon cervicem frangens di-

cubiculo, vel afpera etiam hyeme abire, ne

€.20.1.4- vit : Quia noluifti audire miffam in Dei tem-

forfan alienze cogitationes obreperent, Is erat

|

ii

plo, audies lamentationes in inferno.

facrificantis habitus, qui adftantes ad compo-

T

Idem

LXIX. Regis Congenfis Socero Chriftianis

fitionem devotionemque permoveret ; vultus

ato.de

anno

pel

adícripto tanta erat divini hujus facrificii re-

hilaritet modeftus, oculi pie demiffi, inceffs

af

1484.

verentia,ut, cum facerdotiSacris operam dan-

gravis, ftatus ere&us, inclinatio profunda,

ä

&

Di

ti puer unus ex affeclis ad facelli fores licen-

pronuntiatio integra, diftinda , clara ; affectu

ü

tiori joco inter Sodales obftrepuiffet, eum ju-

plena. Animo fic przefens erat, viresque om-

nes ita expendebat, ut oppidolaffus finito fa-

beret e veftigio morte mul&ari : nec evafiffet,

nifi adolefcentis minime mali nondum fatis

crificio vix confifteret. Afacrificio per horam

integram cum fancto, quem receperat, ho-

maturam zetatem Regi obtendentes intercef-

1

fiffent.

*

fpite fe occupare folebat. Vidiffes illum in ipfo

Yi ng

Suiusin LXX.Cum Aur

iga impize Drahomirze Bo-

facrificio prze doloris acrimonia, quem com-

Tj pit

H

vita S. leslai Regis nutricis forte audiens pulfari in

moti calculi procreabant, dentibusinfrendere,

Wences- vicino templo ad elevationem , e curru de-

ingemifcere,lacrymari , contorquere membra;

nx

'SW

lai c.'8- (condiffet ad videndum, & adorandum Domi-

pergebat tamen generofus lu&ator, donec per-

ni corpus; Drahomira eum execrans unacum

aCto facrificio , non finefudore, & interdum

l

non fine fanguine victoriam referret.

"

l

curru & fociis abforpta eft. —

.Vit. l. 3.

VI. P. Ludovicus de Ponte tantum hujus

c. 9.

li

$. VI.

cibi defiderium habuit, ut annis quadraginta

nf

lj

quinque una folum die, pauloante mortem ab-

YT

l

ftinuerit,non absque dolore. Faffus eft autem,

EXEMPLA DOMESTIC A.

Lanciz.

fub facrificio animam fuam copiofis deliciis

Ignatius dicendo miffam adeo inflamma-

fuiffe perfufam , ut in ipfum corpus redunda-

l

opufc.13.

L $,

batur, ut tota ejus facies rüberet inftar

rint, alias vero repentinis motibus amoris,hu-

n, SkZQ

eancri coécti; tantoque ardore seítuabat, ut

militatis,làudis,& aliis non fine teneritate cor-

quandoque ab altarialienis manibus deportari

dis commoveri, ita ut exclamare cum Regi-

in cubiculum debuerit , unde nifi validis effet

na Sabza poffet: Beatifervi t

coram te femper.

gli, qui hic ftant

viribus , facrificare non poterat. Semel in die

Natali duo continua Sacra legens, in lethalem

VII. P. BalthafarAlvarez magna fe diligen- Vit. e. 6.

morbum incidit.

tia ad facrificium miffze praeparabat, ftudendo 3* t*

hr ]

Vit. l. 6.

Il. S. Francifcus Xaverius, cum ad confe-

maximam confcientive fuse puritatem habere:

DOte 4 it

e, 5

crandam & füumendam KEuchariftiam veniffet,

f'epius eam in die examinans, fuosque defectus

LE

ln.C

.d(

manantibus gaudio lacrymis ora complebat,

frequenter confitens , & aliquid temporis re-

iC

finumque. Tantus porro divinze pietatis fen-

colle&ioni tribuens ante; quam ad celebraru-

t

fus in pronuntiatione, vultu, totoque corpo-

dum accederet. Nunquam illud intermittebat,

1l

te eminebat, ut in circumftantes redundaret,

etfi multze occupationes & impedimenta, imo

&incommoditates ac magna pericula initinere

f

eosque pia quadam admiratione defigeret, re-

W

rum omnium oblitos. Nec defuerunt, qui di-

intervenerint.

Faciebat diu, & cum tanta

quiete

MURU GURCLNCUMSSUA TRUE

Titu; CX XVIL. Sacrifici. Miffe Oblatio

125.

su

quiete ac devotione, ut etiam in. auditoribus

II. Sicut Rex in fuo palatio vult omnia fe Dd flitt. -

eam excitaret.

Et quidam e noftra focietate

digna,fammulos fcilicet,veftes, & vafa; itaChri-D. n g.

] "

5

faffus eft,fe, cum fzecularis effet, ad eam ingre-

ftus quoque in facrificio fuo non nifi mundit-

diendam fuiffe permotum, cum videret devo-

fima quxeque & nitidiffima defiderat.

'24&[4,

tionem, modeltiam, gravitatem , fi tantam to-

ÍII. Sicut pofito eorpori Chrifti in fepul-s, cnry-

tius hominis compofitionem in officio divino,

chro adftitiffe legunturAngeli,ita etiam confe- foft hom.

— quodin facra hebdomate peregit. EtS. The-

crationi Domini

-'ci corporis afüf&ereï funt cre-

3. in e. $

refia audiens quondam facrum illius vidit eum

d(?ndi,,

Zp 'ei'.

tototempore , quo facrum durabat , habuiffe

Utilitas.

in capite.diadema quoddam magni fplendoris,

indubitatumjudicium magn?e charitatis ac de-

.1V. Sicut Chriftus orando prb nobisin c?e- Faber

votionis internze , qua Sacrum faciebat.

t

pbsbe!

7iü

Biblioth,

VilI. P: Jacobum Alvarez celebrantem vi-

lo, & vulnera fua Patri oftendendo impetratc

hs

) iiïuo

nobis gratiam ad omnia;ita cum ejusdem

Ci. 4

M

Scipt:. fus eft Chriftus fuaviffime ample&i , & faffus

Pentec,

paffio Patri reprzefentatür in facrificio , impe-

*

eft ipfe,affectus vehementia fe tum prope fuif-

*

trat gratiam & alia qucecunque beneficia.

fe coüfectum.

IX. P. Gonzalus Syiveria tanto affe&u mif-

V. Sicut Job per fiagulos dies offerebatDeo

Vit. 1 3

nony

c, 1. & 2.

fam celebrabat, ut quandoque in ecftafim ra-

holocaufta,.ut, fi forte filii ejus peccaverint,

müs

eisdem propitiaretur; ita & ecclefia quotidie

ptus, quid , quove loco dicendum effet, a mi-

niftro quzerere cogeretur; quandoque vero a fe

gratiffimum facrificii miffxe holocauftum pro

)

abítractus, relicto facrario, ficut erat facris ve-

falute fi'liorum otfert.

ftibus indutus, ad cubiculum perrexerit.

, Vil a,

In narra-

Dignitas.

X. P. Sebattianus Barradius ad miífze cele-

tioneiti- brationem fe plerumque duabus aut tribus ho-

nerario

VE Sicutfbïe oriente fïelïæ fe abfcondw&-, :

ris orando,examinando praeparavit. Poft Sa-

]

præäxa.

crum longiffimum tempus ad prandium usq;

quia earum lumena fole mutuatum in ipfogy

eíf,

eminenter continetur ; ita facrificio legis no- ,,, c, 1.

t

protrahebat; in ipfo facro horam minime in-

D

v?e incipiente facrificia veterislegis defierunt,

^. fumebat, cumque ad communionem veniret,

in

tum vero facram hoftiam tremulus tenens;col-

^

quia horum omnium excellentia & virtus in

illo eminenter continebatur.

i

loquio fuipiriis interru

pto, toþum fe lachrymis

- Jmadefaciebat.

Vil. Sicutis, cui cuprea aut argentea mo- Faber

neta oblata eft , facile illas fpernit, fi aurea il]; conc. 4. in

Vitato.de - XI. P. Francifcus Suarez facris operabatur

oim,. ,

Angel.

quotidie, etiam itinere ; neque illum aut via-

offeratur; ita quia facrificrum novae legis

voft Pent,

continet omnes excellentias antiquorum, om-

u

Z

erefixa rum labor,'aut hzreticorum loca amovere

poterant. Dicenti alicui laboriofum effe, quo-

niailla faftidit Deus, & hoc folo dgle&atïur.

tidie facrum facere , minime, refpondit, quze

enim alia hora in vita plenior eft folatii & vo-

$. VIII.

u

luptatis? ea quoties carere cogor,exarefcit ani-

DOMO IVR

mus, divina dulcedine deftitutus.

0-

Vit. pag. . Xll. Joannes Berckmann juffus miniftrare

Eceffitas: nam, tefte S. Paulin

0, ubique .

0

LN

I34. part.

l,

facerdoti, qui & bene diu faciebat, & incom-

praetenti latent laquel, ubiq;

ftri&i funt ?*Pï&. de

azoph,

moda ftudiis hora, pluribus id menfibus egit,

* gladii: inter infidias & pugnas vita tranfigitur,

nihil unquam queftus. Alias Patri :egro infer-

& per ignes dolofo cineri fuppofitos ambula-

Z

vire juffus , qui facris incerta pro valetudine

mus; merito ergo facrificio indigemus , per

lr.

hora operabatur, cum /Edituus moleftiam il-

quod atantis periculisliberemur, & contra la-

lius dolere diceret. At mihi, inquitjnunquam

fum roboremur.

i

moleftum eft facris miniftrare.

IL. Utilitas: Nam :. Hujus oblati

one pla-

| Vib l, &

XilI. Noviego in focietate unum, inquit

Seff. a,

. r

- Opuf. r3.

catus Dominus, gratiara & donam poeenitentize

c.' Iv

1,.2.n.210.

Nicolaus Lancizius, cui facrum devotiífime

concedit,& crimina ac peccata ingentia dimit-

p-

dicenti vifi funt duo Angeli miniftrare inftar

tit, tefte Tridentino. 2. Etiam poenam tems

l

Diaconi & Subdiaconi, & dum elevaret S. ho-

poralem peccatis debitam remittit ; non enim,

l$

"utidem concilium ait, folum pro fidelium

an

ftiam, mägus ejus fuftentare, dum attoleret,

vivorum peccatis , poenis, fatisfaétionibus , &

Ib

d.

u-

$. VII.

alis necelfitatibus, fed & pro defuntüs in

f

J

Chrifto nondum ad plenum purgatis , rite jux-

SIMILITUDINES.

táApoftolorum traditionem offertur. 3. Impe-

)

trat quascunque gratias, tum fpirituales, tum

- Qualitas.

temporales, tum quia Chriftus in hoc facrifi

,Teeé

h

cut fcriptura, quam facit Ludimagifter

cio omnia fua merita Patri seterno offert ;

'08. IO

Fabr. l. SI

ducens manum rudi puerulo, non eit

tum quia pro omnibus, qui facrificio affiftunt,

[

conc.4. in

'Dom. z. deterior ea, quam facit ducens manum alteri

aut cooperantur, intercedit: tum quia totius

u$

ecclefixe, & privatze cujusque preces , Chrifti

Pent. C.. fcribendi gnaro, nec eleemofyna Domini dan-

r

tis deterior eft, fi famulus, per quem eam di-

meritis & precibus unitze concurrunt. 4.Com-

(f

penfat, quatenus Eucharifticum , gratitudi-

ftribuit, eft improbus ; ita nec facrifieium mif-

J

f?e minus effieacice habet , etíi per facerdotem

nem, quam Deo pro innumeris beneficiis

]0

robum offeratur.

;

debemus.

imp

Ill Di-

We

&. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. LL

Q2

ü

i

124

Bibliotheca Manuali: Concionatorig

Ilf. Dignitar: quae colligitur tum ex re ob-

vilegium cultu atque honore debito tueantur,

Tanneh

L. revel, lat

€,

[

2, Ícilicet Chrifto, quo nihil eft excellentius,

caveantque Angelos ne

tr4u

uti B. Virgo S.Birgittze revelavit dicens: Hu-

glegentiae ofore:s , qui

9

)

funt aemuli venerationis.

4,034

manitas Chrifti fuit in meo corpore, & fufce-

Il. Firma fide credere, eum ipfum nunc de

pit de me carnem & fanguinem : ideo ipfa eft

cceli per confecrationem adduci, tangi, adora-

ho, 83

*

. res pretiofiffima;qu»e unquam fuit, & eft. Tum

ri, manducari, quem ipfa B. Virgo in uterofu-

Matt

9* '! ex Per[ona offerente: non enim, ut S. Chryfofto-

fcepit, peperit, la&avit, & educavit.

mus ait, funt humanze virtutis opera hzec,quae

IIT. Imaginari fibi, quod tempore facrificii

proponuntur: quitunc ipfa fecit in illa coena,

B. Virgo Filium fuum, licet panis fpecierum

idem & nunc quoque facit.

Nos miniftrorum

Eucharifticarum involutum;perinde in manus

- tenemus locum,qui vero fan&ificat ea , & im-

offerat, ac olimS.Francifco,B. Stanislao, aliis-

. mutat, ipfe eft. Laice, cum facerdotem videris

queSantis obtulit.

offerentem, ne ut facerdotem effe putes hoc

IV. Confiderare, fe Angelis facrificio affi-

. facientem, fed Chrifti manum invifibiliter ex-

ftentibus cireumdatum, & fupra fe Patrem ze-.

tenfam. Tum ex Perfona cui offertur : qui eft

ternum fummo cum defiderio exfpe&antem

folus Deus ; quia per.facrificium hoc teftifica-

hujus facrificii gratiffimi oblationem.

t2,.9.85.mur, inquit S. Thomas Deum effe primum

V. Ex una parte confiderare, quot benefi-

(for,

n.I. & 2. creationis principium , & ultimum . beatitudi-

ciis a Deo acceptis ad grati animi officium ob-

tom, 40

nis finem , atque fupremum rerum omnium

ligetur: quot peccatis eundem offenderit :

fattil-

q0

Dominum, cui in fignum debitze noftrze fubje-

quantisque neceflitatibus tum fpiritualibus,

&ionis & honoris aliquod fenfibile offerimus,

tum corporalibus prematur; ex altera vero

ad fignificandum per rem fenfibile offerimus,

parte ponderare, quod hoc fit facrificium Eu-

ad fignificandum per rem fenfibilem oblatam,

[

charifticum, propitiatorium, & pacificum per-

interius fpirituale facrificium , quo anima fe-

fectillimum , per quod omnes pradi&i fines

ipfam offert Deoin facrificium , ficut principio

modo excellentiffimo obtineantur.

1uze creationis, & ficut ?ni fuze beatificationis,

. VI. Frequenter animo verfare exempla fan-

quod nulli creaturze convenire poteft. Unde

Gorum facerdotum , fummo cum fervore ac

Seff.o3. non conftituimus , inquit concilium Triden-

devotione hoc facrificium offerentium , ut vel

c. 2,

tinum, Martyribus templa , facerdotia , facra,

horum calore tepiditas animi in facrificio hoc

& facrificia, quoniam non ipfi, fed Deus eo-

offerendo conc

$. Epi-

rum nobis eft Deus. "Tum ex ip[a oblatione :

Ícat.

gpta inflammetur, & incale-

phut l-

n 7.

quia fubftantia tota deftruitur, accidentia ma-

$X

nent fine fubje&o, Chrifti corpus, & fanguis,

& anima, & tres Perfonze divinze conftitaun-

x

ASCETIC/A.

tur intime przefentes, & quidem in quavis mi-

nima particula aut guttula , & przeter hzec om-

I.N

Ovem ypraci

pue [pecialiter circa. [acrificium S, Thom,

nia, a fumente non concifus , non confrattus ,

mül|lm bene cogno[cere , aliirque inculca- 2. q. 65.

infe- non divifus, integre accipitur. Nulla rei fit fcif-

CE?*I en

*

re, debet. A[ceta. Primum eft, ut bene/ cogno- 9- $-

fura,fieni tantum fit fra&tura, nec fignatus mi-

[cat. meceffitatem. facrifiiorum n quavir lege in-

nuitur, ut S. Thomas loquitur. Tum ex ipfa re-

fitutorum, quam* quidem bene oftendit S.

pralentatione

nam, tefte Tridentino, una

Thomas dum ait: Naturalis ratio dictat homi-

eademque eft hoftia, idem nunc offerens fa-

ni, quod alicui fuüperiori fubdatur propter de-

Seff,.45,, cerdotum minifterio, qui feipfum tuncin cru-

&

5

d

fectus, quos in fe ipfo fentit, in quibus ab aliquo

ce obtulit, fola offerendi ratione diverfa , quia

fuperiori eget adjuvari & dirigi, & quidquidil-

in divino hoc facrificio, quod in miífa pera-

lud fit, hoceft, quod apud omnes dicitur Deus.

/

gitur, idem ille Chriftus continetur, & in-

Sicut autem in rebus naturalibus naturaliter

cruente immolatur.

inferiora fuperioribus fubduntur, ita etiam na-

$ Rx.-

turalis ratio dictat homini fecundum natura-

lem inclinationem, ut ei, quod eft fupra homi-

À PO fMb ÉL aded - abé Ml lx

MEDI A.

nem, fubjeCtionem & honorem exhibeat fe-

75 Miffali

[

novo an-

. ALtifïïmum fenfum de facrificii hujus

cundum fuüuum modum. Eft autem modus

no 1624.

praeftantia concipere, eumque in fi-

conveniens homini, ut fenfibilibus fignis uta-

j -facog«

nem fibi perfuadere , quod per unius facrificii

nito,

tur ad aliqua exprimenda, quia ex fenfibilibus

j

oblationem gratius przeftetur Deo obfequium,

cognitionem accipit, & ideo ex naturali ratio-

quam fi omnes poffibiles virtutum actus elice-

ne procedit , quod homo quibusdam fenfibili-

ret & omnia excogitabilia tormenta ex amo-

bus rebus utatur, offerens eas Deo in fignum

re Dei quis fuftineret.

Hinc Urbanus VIII.

debitze fubje&tionis & honoris, fecundum fimi-

l

in quodam diplomate ait : Si quid eft in rebus

litudinem eorum, qui Dominis fuis aliqua of-

humanis plane divinum , quod nobis füperni

ferunt in recognitionem dominii.

Qua fup-

cives ( fiin eos invidiacaderet) invidere pof-

l

pofita veritate,fequitur naturaliter,quod homo

fent, id certe eft facrofan&um miffze facrifici-

ad füuam Deo exhibendam proteftandamque

um, cujus beneficio fit, ut homines quadam

fubje&ionem facrificium ei offerre debeat.

G

anticipatione in terris poffideant coelum , dum

Quale autem Deo gratius , efficacius, utilius-

q

ante oculos habent, & manibus contractant

f

que quam hoc. incruentum , offerri poterit,

ipfum coeli terrzeque conditorem. Quo magis

quod omni momento (utpote juge facrificium )

eft mortalibus laborandum, uthoc tantum pri-

i

"a

ecclefia fan&a pet fuos offert filios ?

l:

"

Titulur Ci'XV IL Sacrifiii Miffe Oblatio.

125

Tanner, . IL Secumdum efü, ut beme cogno[cere

qudImt

relinquerent

m

tr. 4. d. s.dilcrimen - inter

/,zcrijicium Crücir

€9 millg ,

citudinem.

que eo temppre terrengm foli-

q.9. dub. quod quidem Tannerus fequentibus

verbis af-

* fignat: Sacrificium crucis erat meritorium

V. Quintum eft

, "u bene togno[cat TeUEren-

Opaüte, S,

fatisfa&torium, & impetratorium, vere & pro-

Ham, qua par eft acrificium hoc / adminiftrari

, Franc.

quam optime infinuavit S. Francifcus Sera- Seraph.

prie; quia Chriftus tunc mortalis erat , & me-

reri & fatisfacere poterat. Sacrificium miffze

phicus,dum fuos his verbis eft allocutus:Vide- tom- z.

te Fratres facerdotes, diguitatem veftram , & 9Pif 12-

proprie folum eft impetratorium ; quia Chri-

Ítus nunc imortalis nec mercri,nec fatisfacere

eitote fan&i, quia ipfeSanttus eft: & ficut fu-

per omnes propter hoc myfterium honoravit

poteft. Cum autem dicitur propitiatorium, vel

fatisfactorium id intelligendum efít ratione rei,

vos Dominus Deus, ita & vos propter hoc

qu?e impetratur. Dicitur enim propitiatorium,

mylíterium diligite eum , reveremini, & hono-

rate. Magna miferia & miferanda infirmitas,

quia impetrat remiífionem culpz ; Satisfa&to-

rium, quia impetrat remiífionem poenze ; Me-

quando ipfum fic przefentem habetis, & ali-

quid aliud in toto mundo curatis. Totus ho-

ritorium, quia impetrat

gratiam þenefaciendi,

ac merita acquirendi.

mo paveat, totus mundus contremifcat, & to-

tum ccelum exultet; quando fuper altare in

Ofor,

tom, 4,de

H Tertium eft, ut diguam de hujur [acramenti

manibus facerdotis eft ChriftusFilius Dei vivi.

Sacrifi-

efficacia a'fTimationem concipiat ; de' qua Oforius

O admirànda altitudo, , O ftupenda dignatio,

fic loquitur : Statim ut placare poffis Deum,

O fublimitas humilis quod Dominus univer-

placa eum munere doto ingenti , offer illi

fitatis Deus, & Dei Filius fic fe humiliat, ut

Chriftum , ejus merita, & fatisfactionem.

pro'noftra falute fub modica panis formula fe

Plus ille Patri placuit ; quam ut difplicere po-

abfcondat!cui adftipulans Caefarius. Si facer-

tueris, & univerfus mundus. Dic ergo Patri,

dos legalis, inquit, oraturus pro falute populi,

indignus ego venia füum ; peccavi fuper nu-

cio,

folus ingrediebatur in fan&a Sanítorum , &

merum aren?e maris ; fed ecce, Filium tuum,

omnis populus, ficut de Zacharia Jegitur, erat

quem mihi dedifti , tibi offero , qui plus tibi

foris exfpectans hora incenfi, ne orantem im-

j

placuit, quam ego difplicuerim, majora ejus

pediret; quanto magis facerdos gratize , qui

——

funt merita, quam peccata mea,

jam non corruptibile pro unagente facrificium,

l

É s- Epi-

— V. Quartum . eft ,ut bene cogno[cat, fumhmm

fed pro totius mundi falute,Patri offertFilium,

phan. haz-

ud hoc Jacrificium — digne. offerendum uiitatem

fummam in altari pacem requirit & filentium?

refi 37.

requiri, cujus neceffitatem S. Epiphanius fic

Unde B. Ambrofius poft Evangelium monere

oftendit: Serpens, cum venerit ad bibendam

folebat populum, ut a tuffi & omni inquietu-

aquam, priusquam bibat, extra fontem evo-

dine fe temperaret tempore canonis. Magna $. Anaff,

!

profecto miferia , inquit S. Anaftafius, magna de facr,

I

ä

| «x'

mit venenum fuum, & poftea bibit; ita & nos,

! Ti B

[

quando àd altare Dei accedimus, feponamus

focordia noftra eft ; nam cum in omni oratio- *J?*xi.

nis ac deprecationis genere intentos nos ar-

065 N

venenum peffimum ; venenum vero anima-

!

-al ll

rum. noftrarum eft odium , invidia, rapina,

dentesque effe oportet, tam vero vel maxime

l.

in illa divinorum operatione myfteriorum , &

)

'

concupifcentia carnalis,& omnia alia peccata,

quae aeternam nobis mortem conciliant.

hujusmodi fynaxi cum timore ac tremore af-

Omnes domeftici adJacobPatriarchzefamiliam

fiffamus Domino. Nunc autem neque pura

fpectantes , mox ut altareillud erigendum effe

oratione, neque contritis mentibus, fenfibus-

intellexerunt , promptiffimam Jacob exhibue-

que offerentes utimur, lites caufas, resque va-

runt obedientiam, dicit enim textus: Dederunt

nifftmas his inconvenientibus agitamus. Unde rogeit,

ergo e omnes Deos alienos, quos habebant., €2 iugu-

re&te concludit concilium Braccarenfe : Cum Bracear,.

omne crimen atque peccatum oblatis Deo fa- feff. s. c,

]ä

res, qum erant in auribus eorum ;. at ille infodit ea

fübter terebinthum. Quo exemplo omnes me-

crificiis deleatur, quid de czetero pro :deli&o- !-

rum expiatione Domino dabitur, quando in

rxito incitari deberent Chriftiani, ut facro altari

cum fructu affiftere poffent, fepeliendo fubter

ipfa facrificii oblatione peccatur ?

la

terebinthum, i. e. fub arbore crucis omne in-

VE Sextum . eft, ut. bent. cognofrat , quantum

ordinati affe&tus idolum ; Miffa etenim nihil

dematur de fru&fu facrificii hujur , fi ger malum

eftaliud quam viva quaedam effigies,& reprze-

Jacerdotem offeratur qua. de re fic. loquitur S.

fentatio facrificii cruenti, & crucifixionisChri-

Bonaventura: Omnes miffze funtzeque bonze,

j

fü. Quod confirmans S.Auguftinus apte decla-

quantum ad opus operatum, una tamen eft

rat myfterium,cur fanéta Mater Ecclefia fide-

melior altera, quantum ad opus operans ; Un- S. Amb. -

les,omuibus diebus feftivis & folemnibus, qui-

de melius eft audire miffam boni facerdotis

OI'. præp.

'ad. Miff.

bus ad miffam audiendam finguli obligantur,

quam mali,ficut in menfa corporali eunde

m

ab operibus fervilibus abftinere, & feriari vo-

cibum jucundius accipimus a mundo mini-

rm.;...

luerit; nimirum ut ab omni negotio & ftrepitu

ftro,quam ab immundo. Unde S. Ambrofius fic

mundi expediti , tanto poffent promptius va-

Deum allocutus eft: Quoniam me peccatorem

care animarum faluti : Sciendum eft, inquit,

inter te & eundem populum tuum medium efífe

quod ideo a. SS. Patribus conftitutum eftChri-

g

voluifti,licet in mealiquod boni operis teftimo-

ftianis,& mandatum,ut in folemnitatibusSan-

nium non agnofcas, officium faltem difpen-

&orum, & in Dominicis diebus otium habe-

fationis creditze non recufes , ne per. me indi-

rent, ut a terreto negotio vacarent, & paratio-

gnum eorum falutis pereat pretium, pro qui-

res,ac promptiores effent ad divinum cultum,

bus victima falutaris dignatus es effe redem-

3

m

püa;

H dpupD u t a

126

Bibliothecte Mumualis . Concionatoria

ptio. Àd quam Veritaterh confirmandam non

ciendi in vitze puritate & fan&itate : tum in-

parum conducet fequens exemplum, quod in

congruis gratize auxiliis ad hoc SS.Sacramen-

vitisPatrum hunc in modum refertur: Solita-

tum fancte tractandum frequenter imploran-

rium quendam fítatis temporibus convenire

dis. Pofterior confiftit tum in puritate con-

folebat certae cujusdam Bafíilicze facerdos, ut

Ícientize. per confeffionem vel contritionem

in miífa coram eo celebrata eundem commu-

procuranda, & in propofiti ac fervoris fan&ta

nicaret. Hic vero folitarius tandem audita ab

fan&e tra&andi per pia fufpiria inftauratione.

alio quodam finiftra de hoc facerdote relatio-

2. Ín digna celebratione : quze tria requirit , ni-

ne, finiftrum quoque & ipfe de eo formavitju-

mirum ut pronuntiatio , & quzecunque exte-

rior actio non minus sedificationi aliorum,

dicium ; ac proinde cum idem facerdos pro

fua confuetudine reverteretur ad dicendam

quam propric devotioni ferviat: ut eae , quze

ä

miffam, & Euchariftiam folitario miniftran-

libertati facerdotis relinquuntur ,

actiones

f

dam, bonus Eremita jam de hoc facerdote

(uti fünt commemoratio vivorum & defun-

t

fcandalizatus, eum afe repulit, nec oftium cel-

Gorum , adoratio hoftize & calicis, meditatio

ftïälïaCh'S'

dv aperire voluit, quo vifo facerdos recelfit.

poít fumptionem hoftize ) ad finem ab eccle-

ut in orationl-

-

Et ecce, vox facta eft ad folitarium dicens :

fia inftitutum dirigantur :

Tulerunt fibi homines judicium meum ; &

bus. & reliquis verbis ab ecclefia in Miffali

—— g

factus eft velut in exceffu mentis, & videbat

praefcriptis aifectus inclufi, maxime profan-

quafi puteum aureum, & fitulam auream, &

dx demiífionis, reverentize, amoris in ad-

funem aureum, & aquam bonam valde; vi-

orando & tangendo Chrifti corpore elician-

debat autem & quendam leprofum haurien-

tut. 3. /n digna gratiarum attione. goft. [acrifici-

um perufum: quze confiftit tum in arden-

tem, & refundentem in vafe, & cupiebat bi-

— v —v CC C

bere, & non poterat, quia leprofus eflet ille,

tibus amoris, fidei, aliarumque fimilium

qui hauríebat ; & iterum vox ad eum dicens :

virtutum a&tibus eliciendis: tum in obla-

| — d. — um

Cur non bibis ex aqua hac ? quam caufam

tione corporis & fanguinis Chrifü, & fui-L. 4. c. 2.

habet, qui implet? Implet enim folummodo

ipfius cum omnibus potentiis, uti Thomas & 9.

N us p

& effundit in vafe. In fe autem reverfus So--

.l

J

Kempenfis loco citato pulchre oftendit:

litarius, confiderans virtutem vifionis , vo-

tum in fuis & aliorum neceffitatibus com-

cavit presbyterum, & fecit eum , ficut &

mendandis, ut idem Author citat. cap, g.

Conr, t

docet.

Trid

prius, fanctificare fibi oblationem.

Seff ,

»

ü

VIIL.. Septimum &ft , Ui bemne c'ognofcät finem

&. q.!02,

IX. .Nonum eft , ut : jciat . etiam. [olidum. mo-

3. ad 8.

€5 [ropwm , €9 quem hoc facrificium & ChriJlo

dum applicandi hoc |[acrifium: pro quo qui-

u(

inflitutum efl. Pro quo melius cognofceudo

G

Íciendum 'ex S. Thoma, triplex olim ía-

dem quatuor agenda fuadet Gavantus ; 1. Ut

intendat omni meliori modo prodelfe iis,

crificiorum genus fuiffe ;

1. Holacauflum ,

quorum ecclefia in canone meminit ,

fide-

f

quod totum comburebatur , ut fignificaretur ,

Ordi-P. 2- tit.

licet totius ecclefiae , Papze, Epifopi,,

ei

quod, ficut totum animal refolvebatur in

narii, circumftantium &c.

2. Ut providea

t8: lit. pe

|

vaporem , ita totus homo Dei dominio fub-.

fibi de portione quoque debita, quam Theo-

1

je&tus effe debeat. | s. SSacrificium. pro peccato :

logi fpecialem vocant, nifi malit eam , qua-

Y

cujus una pars comburebatur, alterain ufum

tenus retniffionem poenze temporalis invol-

n

facerdotum cedebat, ad. fignificandum, quod

vit, alteri transfcribere. 3. Ut fuffragariin-

Y

hzec expiatio facerdotum minifterio fiat. 3

tendat maximo, quo poteft, affe&u lis, qui-

M m

Hofltiz pacifica : quze Deo vel pro gratiarum

bus vel titulo ftipendii, vel obedientize , vel

34

f

a&üone,.vel pro falute & proíperitate offe-

alio fimili obligatur. 4. Ut aliis etiam , quan-

h

rentium , ex debito beneficii accepti vel ac-

tum fine przejudicio priorum fieri poteft ,

]

L

(Q

cipiendi, offerebatur , ideoque pars una

prodeffe ftudeat , eosque fpecialitex Deo

i

É

E:

Deo , altera facerdoti, tertia offerenti, ce-

commendet.

debat: His ergo tribus facrificiorum generi-

ie

7

Si

bus nunc facrificium miffze refpondet, Ho-

$. XL

Ve

locaufto quidem , quatenus JLatreuticum : Sa-

T

crificio pro peccato, quatenus royitiato-

4CONCEPTUS PRE-

fin

rium: Hoftixz pacificee , quatenus Euchari-

icum vel pacificum eft; cui triplici fini ex in-

DICABILES.

Pr

Vi

ftitutione Chzifti quartus accedit , fcilicet ut

X -occaflone thematis : ic calix novumA-. Cor.

fit memoriale palfionis illius, juxta illud Chri-

LE

oftendit1- V. 25*

tiü

Teflamentum eft in meo Janguine

a

Luc. *2,

fti mandatum : .-Hoc facite in meam comme-

poteft veritas facrificii, & cum teftamento

V. 19

morationem.

comparari. 1. Quia in vitze fine a Chrifto ex

Tic

E

VIII, Ofavum eft, ut fciat [olidum. €9 utilem

amore fuorum liberorum erectum eft, ut te-

ftatur S. Joannes dicens : Sciens Jefus , quiac. 13. V.t

D

modum , hoc [acrificium . cum debita reverentia

"

fru&uque. offerendi , qui quidem modus in tri-

venit hora ejus, ut tranfeat ex hoc mundo ad

bus fere capitibus confiftit: 1. In digna praya-

Patrem,cum dixiffet fuos, qui erantin mundo,

&i

infinem dilexit eos. 2. Quia habuit omnes fo-

rationt; quze duplex eft, remota , & proxima.

LT

Prior confiftit tum in piiffimo & fublimiffi-

Jemnitates , & eft coram duodecim Apoftolis,

ino fenfu erga hoc diviniffimum mylteri-

velut teftibus,fa&tum, ut feptem validis rationi-

QU M rE *

eni

veí

bus, ad illjus veritatem. demon&randa,m

aptiffi- .

um acquirendo ; tum m ?.Hiduo conatu profi-

inis,

(

]

!

Titulus CX XVII. Sacrificii Mif Oblatio,

127

mis, velut feptem figilis roboratum eft, nem-

tum ex cxeremoniis ab Ecclefia inftitutis. Ex

pe teftimonio legis veteris, legis nove. Eccle-

quibus inferri poteft, decere, ut nos quoque

fize, SS. Patrum, Miraculorum, diaboli, tan-

nunc, quz? olim . poft cruentum facrificium

to conatu illud nequicquam evertere molien-

contigerunt, przeftemus, & per veram quidem

tis, hzereticorum tum illud olim . agnofcenti-

fidem dicamus : Vere Filius DEI erat ifle

um, tum fruftra futilibus fuis rationibus im-

deinde Chriftum pannis mund»e confcientize

pugnantium, quaxe vide apud Fabrum conc. 3

involvamus, & in corde nofiro velut fepul-

in Dom. 2. poft Pentec. fufius explicata. 3.

chro novo reponamus.

Vide Fabrum conc.

Quia nullum ex horedibus praeterivit, fed

cantem.,

3. Pentec. coremonias miilze fufius expli-

omnes fumma cum charitate inclufit,& quan-

tum erat ex fe, zequales hzeredes inftituit. Un-

de facile patet, quanti faciendum fit hoc te-

V. Ex occafione thematis : Eemur & facri-Exoa, s.

cemur Domino : explicari poteft 'multiplexv. z.

ftamentum, quantoque affe&tu amoris & gra-

fru&us facrificii, eumque in finem fententia

titudinis fibi applicandum.

,

IL. Ex occafione thematis : Placebit Domino

lhom» Kempenfis affumi , dum ait: Quan-l. 4. de

ïalaCh.So

do facerdos devote celebrat. 1. DEU . fjo.imit. z

M

3

Is,/f

v' 3'

Sacrificim ; Juda €9 JJerufalem , ficut dier [mculi,

norüt ( & quidem perfe&iffimo modo, ut fü-9: $

€? ficut aumi antiqui : poteft oftendi praettantia

pra dictum eft) 2. Zingelorjimo & omnes San-

. facrificii ex eo, quod oxnnes fines & excellen-

Ctos lztificat, quia, ut S. Chryfoftoimus . ait

?

om, Sr,

tias veterum facrificiorum perfe&tifimo mo-

A&g,

magnus illis honor eft, nominari Domino

do in fecontinet. Et 1. quidem fit Sacrificium

pracfente, dum mors illa perficitur, & liorren-

Luudis Deo gratiffimum , utpote quo magis

dum. facrificium, & ineffabilia facramenta.

honoratur, & dele&atur, quam omnibus quo-

Hinc de nulla re magis, quam de hoc facrifi-

rumcunque Angelorum aut hominum laudi-

cio lzetantur, 3. Eccdefimn. edificat , augmen-

bus. 2. Sit facrificium Eu-cha;*ij'läcum , quo ni-

T 46

tum & auxilium eidemimpetrando. 4. //ivos

g.

hil przeftantius in grati animi fignum offerri

adjuvat , offerendo illis occafionem multipli-

Pfí. 115.. poteit , unde 5. David in Spiritu hoc cogno-

cem fruttum facrificii participandi. s. Defun-

V. 13.

Ícens dixit : Quid retribuam Domino, pro

Gir requiem praflat, liberando eos. per hoc fa-

omnibus, quae retribuit mihi? Calicem falu-

crificium a poenis fuis. 6. Et fefe onmmium bono-

Conc. taris accipiam. 3. Sit facrificium Propitiato-

rum participem facit , tam fpiritualium fcilicet,

Tid. 009 :

Seff. I12.,

cujus oblatione placatus Dominus, gra-

quam temporalium , quae per hoc. facrificium

c. 2.

tiam & donum poenitentize concedens , crimi-

tum ex opere operato conferuntur

na & peccata etiam ingentiadimittit; perinde

, tum gx

?

opere operantis obtinentur.

ut olim Efau fratrisfui Jacobi muneribus pla-

. VI. Ex occafione thematis : //oluntarie [a-

BO 3.

t

catus eft. 4. Sit facrificium Pacificum: tanto

majoris ad impetrandas quascunquegratias ef-

erificabo tibi , Domine , quoniam. bonus es : poteft " ^"

oftendi multiplex fru&tus auditionis miffae. Et

4. tl

. ficacize, quanto excellentior , Deoque; gratior

eft hoftixe oblatze titulus, perquen gratiz ta-

inpriori quidem parte probari, quod etiam

ltg fit, r

audientes offerant facrificium ; uti clare indi-

les petuntur. s. Sit Rememorativum SS. paffio-

cat facerdos in miffa, dum ait: Orate F'ratres,

nis, juxta illud Ecclefize : O facrum convi-

vium, in quo Chriftus fumitur, recolitut me-

ut meum ac veftrum facrificium acceptabile

fiat. In quibus verbis inquit S. Petrus Damia-

moria paílionis ejus ! quae fufius explicata

vides apud Fabrum conc. 7. in Fer. 3.Pentec.

nus, patenter oftenditur, quod a cun&tis Fide-, 4 4

e

Ill. Ex occafione thematis :. Z'u er Sacerdos

libus, non folum viris, fedetiam mulieribus ;por. vo.

Pf xog.

facrificium illud laudis offertur , licet ab unobif. c. g.

j

v. 4.

ecundum

ordinem

AWelchtfedech

poteft

facrificium hoc cum facrificio Melchifedech

fpecialiter facerdote offerri videatur,quia quae

ille offerendo manibus tra&tat, h»ec multitudo

Ifaise 9.

comvarari; 1. Propter offerentem, quia ficut

Fidelium intenfa mentium devotione com-

N O.

Melchifedech fuit Rex Salem, ift eft, pacis,

item Rex & Sacerdos, finc Patre & Matreac

mendat. In pofteriori parte oftendatur, quam,

bonum fit tali modo facrificare, feu facrificio

Succeffore; ita Chriftus eft Princeps pacis uni-

intereífe ; nam.

verfalis Rex & Sacerdos, fine Patre quoad hu-

i. Bonum eít Deo, cujus

gloria miris modis amplificatur. 2. Bonum eft

manitatem, fine Matre quoad Divinitatem,

Santtis & Angelis, qui fingulariter inde recre-

fineSucceffore quoad fummumsSaccerdotium.

Propter rem oblatam, quia uterque panem &

antur. 3. Bonum eft audienti, qui innumeros

fru&us facrificii participat. 4. Bonum eft ad-

vinum obtulit, licet Chriftus multo excellen-

ftantibus, qui inde ad pietatem fe mutuo in-

i. U

tius. 3. Propter finem inftitutionis, uterque

enim facrificium obtulitin memoriam bene-

flammant, 5. Bonum eft animabus purganti-

di[l- Y 25"

bus, quze maximum inde levamen percipiunt.

(0

ficii, quo victoria de ,hoftibus reportata , &

Vide Fabrum conc. 2. in Fer. 3. Pafch. fufius

)

amici ab interitu liberati funt. Oftendatur

(rüctus auditionismiffze explicantem.

proin, quomodo feipfum quisque offerre de-

üaCn l; 'v,

"

beat, videaturque eum in finem cit. fupra cap.

VIL. Ex occafione thematis : /n omni operegca 1.

tuo precellens eflo : dicatur , olim apud Ethni-v, 12,

jd

8. & 9. lib. 4. Thom» Kemp.

0,

IV. Ex occafione thematis : Zoc facite in

cos confuetudinem fuiffe, ut ante facrificium

meam commemorationem : poteft fimilitudo cru-

femper clamaret Przeco : /7oe age: magis pro-

)$,

enti & incruenti facrificii. oftendi, tum ex

inde hoc obfervandum tempore noftri facri-

veftitu facerdotis , tum ex calice aliisque in-

ficii,atq;jadeo omnetn adhibendam diligentiam

jh

f

firumentis, quze abhibentur in hoc facrificio ;

ut rite interfimus,fi, 1. audiamus infegre miffam,

naui

$

M

128

Bibliothicæ *Manua!i: Concionatorie

pnam & in vet-eri teftamento DEUS noluit

quenti obfervatione 'demonftrat, inquiens :

p

facrificium fine cauda offerri ; Hinc S. Gre-

) 28

Exeo, quod fcribitur volutus, infinuatür,

- t mor. gorius, ille bene immolat, inquit, qui facrifi-

quod hujusmodi panis erat orbicularis figurze;

€. ult.

cium boni operis ad finem debitze perducit

haec enim figura ad motum revolutionis val-

a&tionis. 3. Keverenter : tam . interiori fcilicet,

de eft habilis; ac proinde hoftiam facram

quam exteriori reverentia; namSpiritus fan-

fignificat, quae in miffa confecratur ; heec

S. «'47, inCtus, inquit S. Bernardus, illa hora gratum

enim fecundum ufitatum : Ecclefive ritum fi-

Gant.

non recipit, quidquid aliud, quam debes, ne-

guram prae fe fert rotandam , adeoque habi-

ä

Sed &

glecto eo, quod debes, obtuleris.

lis eft , ut ad diffipandos hoftiles exercitus in

M

S. Chri- Chr

vfoftomus fuam in hoc genere Symbo-

eosdem devolvatur.

if u

foit.

om.]am con

ferens: Confidera quzefo, inquit, men-

T

61. ad po-

III. S. Patriarcha Jacob , ut vid&e eft Genï. Thid. dïfc.;

pul.

fa regalis eit appofita, Angeli menfze mini-

i;

firantes, ipfe ex adeft, & tu adftas oícitans ?

55. r.in principio fequens a Domino accepitaz. n. r.

preeceptum :*.Surge, €9 ajcende Bethel, €8 ha-

3. Devote , five paffionem Chrifti confideran-

bita ibi, facque /itare Dto.

Obfervandum

do, five actus varios virtutum cum facerdote

vero eft, quod, priusquam in executionem

. eliciendo, five orationes varias recitando;

hujus przecepti altare profacrificio offerendo

hoc enim eft pingue facrificium, ad quod

erigeret, prius folicitus fuerit, ut domus fuze

S

Gen, 4. Xelpicit Dominus, ficut olim ad 'facrificium

familiares Deo gratos rédderet & acceptos ;

y- 4'

Abel refpexit. Videatur Alphonfus Rodri-

3

nam, ut Scriptura ait: ,jacob vero omni convo-

quez p. 2. tr. 8. 15. & 16.

cata domo [ua ait: abjicite Deos. alienor, qui in

B.

medio vefiri funt , €2 mundamini ; hac 2utem

$. XII.

mundatione peracta, domeftcis fuis dixit:

Surgite, €9 a[rendomus in. Bethel, ut faciamur

ALII CONCEPTUS.

ibi Altare. Quia autem omnia in figura con-

Manfi dx

tingebant illis, ideo fine dubio divina 5a-

ä

l. S.

Prophetæ Jeremize in plateis ]erofolya

fe, $. n, 3,

mitanis ingens quzedam virorum.mori-

pientia nos Chriftianos docere voluit, quod,

.K1

entium in fpiritu oftenfa eft ftrages, quae ipfum

priusquam pro facrificio mifte c

eioD

po

v

ndo,

commovit, ut in hsec verba lamentaretur:

vel audiendo, ad altare accedamus, fi condi-

ä

Cum, deficerent. quafi vulnerati dm. plateis — civi-

gnum inde fru&tum percipere volumus, ne-

N

At vero

E

tatis, cum exhalarent amimas [uas.

ceifum fit, ut prius e domo cordis & confci-

J

quamnam exiftimatis hujus mortalitatis füiffe

entixz noftree idola, id eft, inordinatos alfe-

l

caufam ? nimirum , quia deerat eis triticum,

&us, appetitus, vitia & peccata penitus elimi-

& vinum , & ideo Propheta ftatim fubjungit:

nemus, & ita mundemur; quia, ut Oleafter

ait: Qui fummo Deo eft litaturüs,

-Ubi eft. triticum. €9 vinum ? Quoe. verba. ad

opqrtet

ü

propofitum noftrum applicare poffumus ,

eum mundari intus & extra.

quia, quando ab inimicis angufüiamur, ad

H

IV. In Exodi Libro. Aaroni. & VFiïiis ejus Ibid. n. a

D

. miffam nobis recurrendum eft, dicendo : Ubi

Deus pracepit : acies labrwm meum cum

eff triticum €9 vinum ? Ubi eft facrificium il-

bafi fua ad lavamdum, gonerque. illud. inter. £a-

lud incruentum , id quo panis &. vinum in

bernaculum Teflimonii , €$ - altare.

Quo vero

eorpus & fánguinem . Chrifti transfubftantia-

:ï

fine Deus lavacrum iftud erigi preeceperit,

ta, omnes anobis repellunt bellorum, ho-

facer Textus manifefte declarat, dum inquit :

C

ftiliumque armorum anguflias, omnemque

a nobis metum auferunt ? Ut proinde Eccle-

JMliffa aqua lavabunt in 2a Aaron - €2 filüü : ejus

manus, [uas. ac. pedes, quando. ingreffuri [unt. ad

:

fialonge profperioribus aufpiciis dicere pof-

fit, quod olim dixit Numa Pompilius , cui,

aliare, ut offerant in eo , Circa quze verba per-

fuadere mihi facile poffem, folumin miniftris

cum annunciatum fuiffet , in propinquo adef-

fe hoftilem exercitum, refpondit ille: Et ego

facerdotalibus hanc requiri munditiam & pu-

c

facrificabo.

*

ritatem interiorem , nifi Oleaftro videretur ,

eandem quoque requiri in omnibus aliis, qui

Tbid,.n.3. 1I. Ego tempore, quo Ele&us DEI popu-.

Y

adaltare accedunt, etiam miffam duntaxat

lus a Gedeone tanquam Judice gubernabatur,

aufculaturi, quod. conveniens effe exiftimo,

anumerofo quodam hoftili exercitu omnes

licet non fit neceffarium, nec omiffio ejus

prae timore confternati trepidabant ; Nam, ut

moraliter culpabilis exiftat. Adumbrat, inquit

facer Textus ait : Omner Orientaler: populi fuft

— jacebant. in valle , ut. locuftarum multitudo; &

Oleafter, locus ifte examen , quod quisque fa-

cere tenetur, cum ingreditur domum DEI,

tamen certi cujusdam panis augurio innume-

rabilis hic exercitus difperfus & diffipatus fuit;

ut non nifi lotus. ingrediatur, fed timendum

eft valde, ut Auguftinns notavit, ne maculasa

li 19!

dicebat enim Gedeon: idebatur mihi quafi

corporeextergas & laves, nonautem a mente.

fubeinericeus panis volvi, €2 in cafira /Madian de-

Ubi przecipue notanda funt verba illa : Qui

v

— fcendere , cumque. gerveni[fet ad' tabernaculum ,

facere tenetur.

fq;.

. gercu[fit. illud , atque — fubvertit, €9 terrm fundi-

tus comquavit.

Quod utique in figura contin-

.V. S. Proclus miffam olim longiffiman

gebat illis ; nam panis ille Eucharifticum prov-

füiffe, poftea vero a S. Bafilio abbreviatam, ac

figurabat facrificium ,' cujus eftilla propria vir-

tandem a S. Joanne Chryfoftomo , ob pigri-

B;

tus, quod hoftiles diffipare queat exercitus ;

tiam naufeam Chriftianorum, in Ecclefia

panem vero illum.a Gedeone vifum Euchari-

potius lenocinantium, quam miffam aufcultan-

füci facrificii fuiffe figuram, Cajetanus ex fe-

tium, compendiofiorem fa&am fuiffe tradit.

ldem

VigAFemEN NI p s 1 i Por R n as

Titulus CX XVIl. Sacrificii Miffe Oblatio.

Izg

s.

Barnn. ad Idem Baronius refert, quod inter alios abufus

Quid juvat hoc , templis noftros immittere

l,

an.446. a Augufüno fublatos unus fuerit, quod vide-

Imores ,

i

R z8.

licet multi e miífa recederent ,

priusquam el-

Et bona Dís ex Tac fcelerata ducere pulpa ?

lls

dem finis impofitus fuiffet alter vero quod

II. Horatius quoque Deos animum , non

1.3.Exod

quo tempore miffa celebratur

circumitantes

facrificium , attendere fequentibus verL1s

oftendit

ïab

(

fabulis vacare confueverint, quem utrumque

abufum, praecipue vero miffarum prolixita-

um — muda ncm

Te nihil attinet.

Tentare multa c»ede Ltaenimm

Jl

I

tem faftidientium , idem Auguftinus graviter

n

[

reprehendit.

Parvos coronantem marino

Manf

Vi. Cum aliquando infigni illi Dei fervo

Rore Deos , fragilique myrto :

ifc. 14.

Immunis aram [i tetigit manus;,

T.b dl(c.

n. )Q

Angelo de Pazz annunciaretur plurium ques

Non fumptuofa blandier hoftia

thn.n L

rela, qui illum prolixam nimis miffam ce-

[]

lebrare lamentabantur ,

is fe excufavit, di-

Mollibus everfo Penates

Fratre pio ,

& faliente mica.

m

cendo :

Certus fum , quod miffa mea nun-

IV. Soerates ficrificia volebat quam rnini- Eraf. 1. 4.

quam ad illud usque tempus extendat, quod

mis impendiis conftare,quod Dii,ut non egent &peft.

10

Chriftus miffze facrificii ctuenti in monte Cal-

Id

vario celebratv impendit, hzec enim quatuor

rebus hominum,ita magis affe&us unmolan-

tium fpe&ent,quam divitias ; ; alioqui cum im-

s;

horarum fpatio duravit

j

probiffimi quique abundent divitiis ,

male

profpectum effet bonis, ut qui non pemnde ac

lbidem,

VII. Confiderent, obfecro, hi, qui de miffze

i,

Deos colere DoWent

m

prolixitate conqueruntur , damnum, quod fibl

V Ovicula S. F rancifci & S.Colerze ingref- Tymp in

d

ipfis conciliant ,

quia , fi fubditus prolixam

14j

Principis fui deüdcrat & ambit audientiam ,

fa ecclefiam miffe afl iftebat magna cum mo-pec.mag,

deftia, & elevationis tempore in genua fixa, P- ?^&

)ii

benignumque & familiare illius colloquium ,

non ante finem furgebat.

X

quantumvis diuturnum,ut hac ratione defide-

VI. S. Eleutherius ab indomitis equis in Suriur

od,

ratos ab eofavores & gratias implorare,aut ad

afperum montem tra&us ,

cum ibidem Sacri'8

r*lhl

beneficia aliis impetranda occafionem habere

celebrandi occafionem na&us effet, fmones ur-

poífit ; quanto magis Chriftianus gaudere de-

fi, alizeque bettize e filvis gregatim accurren-

fe

beret, fe opportunitatem fuiffe nattum , ut in

tes, fancttum Virum urwmfïetenmt Sacris

a

1niffa longo tempore, przefentia cmporah Fili

operautem & tanta imodeftia geftuum,mem-

fe

Dei,

ibidem ad nos divina gratia fua cumu-

laudoc; bonorumque terrenorum profperita-

brorumque compohtzoue ac attentione inter-

t

fuerunt, velut rem dlvmam exploratum ve-

fs

iv

te locupletandos realiter exiftentis, frui poffit?

niffent.

D. Chryfoftomus fe intelligere nonpotfe profi-*

tet

ViL Ephebus Alexandri Magni ,

cüm fa-S. Àm-

l!

tetur , quomodo Chriftianus comoediis profa-

crificio adftaret & excuffa e foco. Hamma ma: bmüus l

nis quantumcunque prolixis oculos & aures

&

üsfbid n a

num graviter adureret ,

diffimulato dolore

, Vlrg

avidas fine ullo faftidio preebere poffit, & po-

ne quidem movit fe , ut ne facufïcantz,m mo-

ü

ftea Verbum Dei aufcultare faftidiat. ch vero

tu fuo turbaret.

:mquu: ubi loquitur Deus,ne exiguum quidem

VIII. In India Porcze Fic*(,ctü primisadhuc Petrus

ero

patientize tempus expectet. Quze verba etiam

tit,

illis,qui longas miffas impatienter audiunt.fa-

quvenilis licentize annis,tam erat tamen in co- "":"S[

it.

lendis idolis fuis, quse non pauciora quingen- Ind

ori-

t

cile applicare poffumus,in hac enim non folum

tis in Larario affervabat fuperttitiofe religio-

UHJ

Deusin propria perfona loquitur,verum etiam

ent, c. 19.

fus , ut quotidie totum antemeridianum tem—

Lal

ipfemet eft facerdos, victima , & facrificium.

pus , fex folidashoras offerendis fuis cuique

En ipfamet D. Chryfoftonn verba

Centum

t

donis impenderet , nec ad aha ulla- negoüa

ls

& fexaginta horas habenti in hebdomada,

daret aditum.

unam & folam horam fibi fegregavit Deus ,

À

U ,

& hanc in opera faecularia & ridicula & con-

.Nesejf taf.

Veutlcula infumis ?

qi

IX. Ovidius neceffitatem — facrificiorum ,l s. Faft

Jat

1110,

$. Xil

& donorum Diis offerendorum, fic oftendit :

Nos quoque tangit honos, feitis gaudemus,

lus

MISCELLANEA

& aris.

qu

Turbaque czeleftes ambitiofa fumus

f

Qualitas,

Jl

Saepe Deos aliquis peccando fecit iniquos

Et pro deli&tis hoftia blanda fuit.

duni

&e Ovidius, nonplacere Diis facrifi-

284

Ep1R 19. I Re

cia, nifi & obedientia accedat , indi«

Ssepe Jovem vidi ,

cum jam fua mittere

vellet

'Hte

cavit hoc dlfhcho

Fulmina, thure dato fufïmulfï"e manum,

ülf )

Non bove ma&tato ccleftia Numina gau-

dent,

Át , fi negligitur , magnis injuria peenis

Solv1tur & Jufïum prætent ira modum.

Sed , qu:x praeftanda eft, & line tefte fi:

al

es;

ÜUülitas,

n

Perfius 2.

. I. Nec minus argute Perfius :

gl'

) curvae in terras anim?e , & coeleftium ina-

Jef

X, S. Porphyrius GazaeEpifcopus Conftan- Surías 26

nes,

tinopoli difficilem rem ab Arxcadio Imperatore **?r:

Ia*

R. P Lo/m. Bibl. Man. Tom, 1

dit

per

|

jm

130

Blbliothece WManualir Concionatorim

per libellum füpplicem impetx*atuïus, Theo-

$. XV.

dofium Arcadii filiolum tum recens natum a

$, Cnf.

baptifmali fonte referri vidit, & ingeniofo

"AUTHORE S.

:

commento libellum purpurz , qua parvulus

h. 10 j

a.

tegebatur, impofuit, quafi ipfe infans eum

I. Nicolaus Lancizius opufc.

IS.

offerret, ceffitque feliciter confilium ; nam

AL Lucas Pinellus de miffa.

ï

Arcadius petitione

&

m implevit , & idola de-

Il. Phili

inolitus eft.

Chriftiano

ppus D'Outreman in Pædagogq

p 2

C

XIL. Emanuel Sofa in tempeftate &onfïifu-

IV. Ai

tus , filiolum fuum innocentem manibus in

& 16.

phontus iïo&ïiq. P: 24l5 9. 6 '14-,15-

ä

ceelum fuftulit, & propter illum , ut parceret,

V. foannes Nadafi in Anno Euchariftico.

rogavit;quanto magis Deus propter fuum. Fi-

hebd. 36. & 48.

jï

-VL. Jacobus Marchantius in Horto Pafto-

liumin facrificio miffze oblatam parcet?

J

|

tonitas.

rum tr. 4.a lect. ia. Item in Virga Aaronis

ApudMo-

i,,in-

lin. tr. 3.

XIL. Joannes de Angelis, cogitanti mih

tf. 3. le&. 10. & feq.

de facrifi-

quit , de miffze altiffimis myfteriis femper ea

VII. Julius Nigronus in Reg. 2. commu-

nium.

cio :diff.

gloria & dele&tatio,quam Pater zcternus in. Fi-

ä

C.

lii fui oblatione füb velamine Sacramenti per-

V1 Antolius Gaudietde detüra & flatt

cipittam grandis & eximia videri folet, ut Àn-

bus perfe£&ionis. part. 1. fe&. 12.

la

AlX

fauro inexhau-

.gelorum chori , Beatorumque turmze, ullam

IX. Francifcus Arrias in t

ippo.

fere prae hac conferant voluptatem; cum enim

fto tom. z. tr. 4. a cap. 1. ufque ad 1o.

i& T.

. .facerdos Deum Deo , illivero creataram tan-

X. Petrus Sanchez in regno Dei, part. 7.

Gen,

tum offerant , necellario fequitur , horum ob-

Càp. 4.

* d- s

latio prze illa quafi nihilum reputetur.

D

Xl. Jofephus Manfi in Biblioth. morali.

B

mä*

x

«!/X

P

n

Ül

/

M

.

a

E

MQrdie a^

i ää&*ä&(»

m

M

z

iv

S

x

:

du

maften

Vbbb tosdiio du

:

?

ä

l!

TITULUS GXXVIII

Marfitr,

CIM,TUS,;

25 dilc. (

SANCTORU

l,

1

ET FEST A.

—

ï

d.

V. Zhmare ,A id eft ,' de eorum felicitate, pe-

rinde , ac fi noftra foret , gaudere, ac gratu-

QUOAD ESSENTIAM SEU IN-

lari , cum amicorum onnia fint communia.

S fu TIU TION E M.

121

VI. Éorhonorare , tum eorum reliquias &

imagines venerando ; tum varia obfequia in

: Deþm' iio.

lionorem illorum praeftando.

!

"VIL Jilor in nece[fitatibus invocure , fibique S, Bern.

li

Beïïlina*kk ,

"AST aftus religionis , quo debitum fan-

de omnibus Sané&tis di&um credere , quod S.a Pf. qui

in thea-

Gis Coelitibus cultum exhibemus. [n-

t:o vit.

Bernardus de Augelis dixit : Quoties graviffi- habitat.

[W

—4 teliguntur autem hic per San&os,

hum. V. 1

ma cernitur urgere tentatio, & tribulatio ve-

It

Sanctüs,

omines & Angeli , ad fruendam beatitudi-

hemens imminere , invoca Cuftodem : Patro-

f

miffi.

nem , qus in vifione Dei confiftit ,

a'd—

num ) tuum, ductorem tuum in opportunita-

tibus , in tribulatione. Fideles fant , pruden-

p

.DZ'UT:/EO.

tes funt, potentes fünt; quid trepidamus ?

Tantum fequamur eos , adhzereamus eis, &

!

TL Thviditur du colfiun dUUENOFOM EF aiché:

riorem.

in prote&tione Dei coli commoremur.

llle eft, qui fola mente , absque

ullo figno externo, peragitur; líte , qui fi-

VHL . Imitari illorgro viribus , juxta monitumS. Ilde-

pl

gnis etiam externis , five morbo

S.Hidephonfi dicentis : Imitamini MatremVir-phon. $.

p

, hve ope-

re 'exhibitis , demonftratur,

ginem , & San&tos omnes , quos laudatis :

PJ

. /e Af-

!]

tumpt.

u

quoniam non tantum illis prodeft noftra lau-

A ä*uf,

datio, quam nobis eorum imitatio.

Unde

t

Canifius

Sponfo magis placetimitator devotus, quam

IL..Eor mognificare , tum ob fanctitatem ,

laudator otiofus; tamen vera laudatio cordis

c.3,qf8.

propter quam inter amicos Dei numerari me-

/

imitatio eft operis.

X

raerunt; tum propter dignitatem, ad !quam

di

a Deo ob merita fua przeclara fant eve&i.

IX. lior quo'quïe ad eo;r'um dmorem €9 ve-

Mil

IV. Pradicare €? laudare , ut, dum ore &

nerationem excitare : fic eniin & aife&tus. erga

Hl

lingua eorum laudes celebramus, cor noftrum

ilos nofter amplius demonítratur , & eo-

M

concepta de illorum excellentia seftimatione

abundare deníonítremus. '

rum erga nos amor fayorque firmius confir-

äL'

inatur.

[

Oi'i«

Titulus, CXXVT. — Sacerdor..

131

Origo Feflorum.

die fexta tribuit vobis cibor duplicer ; €9 [abbati-

zavit populus. die [eptimo.

Tlandem vero in

? S. Chryf, X. Dierum Feftorum fanttificatio immedia-

monte Sinai praeceptum hoc , quod inter alia

| h.1e. in te & fine dilatione poft conditum mundum a

Gen,

Decalogi tertium eft, una cum aliis expreffim

Deo pr2ecepta fuit,quando fcilicet die feptimo

his verbis eidem impofuitpopulo: /Memento,ut

a creaturarum producione ulterius profe-

Ogu

diem Jabbati fan&ifices ; fex: diebus operaberis,€9 fa-

quenda ceffavit.; prout ex verbis (benedixit diei

cies omnia opera tua , [eptimo autem die fabba-

Jfeptimo &c.) clare deducitur: quid enim eft

tum Domini Deo tui eft , mon faciet omne opus

C €9 fan&lificavit illum ) intertogat D.Chryfofto-

in eo , tu , €9 filius tuur , €9 filia tua , fervur tuus

100,

mus : nihil profe&o aliud , quam ab aliis il-

€9 ancilla tua , jvinentum tuum , €9 advena , qui

lum fegregavit, docente nos divina fcriptura,

efl intra portas tuas z. [eoc enum diebus fecit Domi-

[lo.

propter quod,poftquam dixit: t [an&ificavit

mimus calum €9 terrum , €9 mare , C2 ommia,

tllum, adjicit : eoquod in . illo requieverat ab omni-

qua in eir Junt , €9 vequievit. in. die feptimo , id-

OQ]s

bus operibus fuis , que caperat Deus facere. Jam

circo Lenedixit Dom

hinc abinitio doctrinam hanc nobis infinuat

Hil

cavit eum.

inus dies [abbati , € fdnä?zf;

Deus , erudiens , in circulo hebdomadis diem

atj«

unum integrum fegregandum , & reponen-

(

XHIL Preter fabbati fan&iücationem,kneus

Ibid,

dum in fpiritualem operationem.

eidem populo alios per annum dies feftos

lal

proefcripfit : qualis erant dies Pafchze & Pen-

Lippom

XI. Lippomannus quoque cenfet, Moyfen

tecoftes , feftum item , quod tubarum diceba-

inc. x.

* per hoc verbum, benedixit : modum exprimere

tur, feftum propitiationis vel expiationis , fe-

tn

Gen.

voluiffe, qui in obfequio & cultu Deo exhi-

ftum tabernaculorum & colle&arum : praeter

bendo fervandus eft : Unde ly benedixit ita ex-

quae ipfimet Jud»ei alia quatuor fefta inftitue-

ponit: id eft , in eo fibi benedictiones ad lau-

runt; nimirum liberationis , quze Judeis per

!

des fieri voluit , fibique confecravit ; caeteros

Efther Reginam obtigit: feftum dedicationis

ia

quidem operum exercitio deputans , illum

templi , enceenia dictum ; feftum ignis facri ,

vero fuo cultui mancipans ; fan&ificatio enim

de quo 2. JMachab. 1. v. 4. legitur ; ac deni-

que feftum ob Nicanoris mortem inftitutum ,

idem eft, quod ad divina obfequia applicatio.

de quo primo ejurdem fhiflorig lib c. . fcri-

Manfi tr.

XIL Curautem Deus diem feptimum po-

:

28 difc.r, tius fuo cultui deftinarit, hujus facer textus fe-

bitur. |

nc 30

Ibid,

quentem aífignat rationem : Quia requievit ab

XIV, Tandem vero fabbatum 6lim a popu-

univer[o opere , quod gatrarat ; quibus verbis

lo judaico fan&ificatum , ab ecclefia in Do-

modus fefta fan&tificandi innuitur , qui in eo

minicam translatum fuit, ne populus chriftia-

[e

confiftit, ut inillis ab omni opere fervili abfti-

nusjudaizare videretur ; maxime vero quia

ätu—

neatur. Do&tor Angelicus inter multas ratio-

hoc eodem die Salvator nofter , e fepulchro

i.

nes inftitutionis & fan&ificationis hujus diei

redivivus furrexeratjid quod ex praehabito in-

talem quoque adducit: Primo datum fuit ad

ter Apoftolos confilio , ftatim poft refurrectio-

5

deftructionem erroris: previdit enim Spiri-

nem fattum fuiffe dicere oportet ; clarum enim

a i

tus S. quod faturi erantaliqui , di&uri , mun-

in Apocalypfi hujus argumentum habemus :

dum femper fuiffe, de quibus 5.Petrus loqui-

nam cap. 1. S. Joannes dicit : fui !in [viritu in

tur; voluit ergoDeus,ut cuftodiretur unus dies

Dominica die : proeterquam quod S. 1gnatius

iqes.ben.

in memoriam , quod Deus omnia creaverat

Martyr , Apoftolorum costaneus , Domi-

d 20 qu

infex diebus ; & in feptimo quievit a novis

nicae mentionem faciat, eamque fpeciofo hoc

Viæ' hlbitatt

creaturis condendis. Porro hujus praecepti

titulo Reginam & Principem omnium dierum

0vc

renovationem ex univerfa facre [ícripturce

condecoret. .

In antiquo etiam concilio fe-

itfo-

ferie nullibi fa&am fuiffe colligitur , nifi

quentia verba expreffa leguntur : Chriftiano-

tita«

poftquam populus Ifraeliticus in deferto fub-

rum religiofze devotionis ( quze , ut creditur,

den-

ftitit : antea enim preeceptum hoc eidem po-

ex Apoftolorum traditione , imo ecclefize au-

s?

pulo implicite quidem traditum fuit , quando

thoritate defcendit ) mos inolevit, utin me-

,&

nimirum Deus illis Manna fuum liberaliter

moriam Dominicze refurrectionis , diem Do-

impertiens, difpofuit , ut hoc illis quotidie de-

minicum venerabiliter atque honorabiliter co-

plueret , quotidie pariter ab illis colligendum,

lat;quoniam eo die Deus lucem condidit mun-

ioro$. 1l

proeterquam in die fabbati : Sex diebur collige-

di;eo die Chriftus a mortuis refurrexit ; eo die

qï i

hob, y

tir, in die autem [eptimo [abbatum eft Domin ,

Spiritum S.Paracletum Apoftolis mifit de coe-

d Al

1LS

umj*

idcirco non invenietur. . At vero qui in fervitu-

lo;eo die Manna pluit. Sed & in concilio quo-

4l

te /Egyptiaca a Pharaone in luti , laterisque

daim anno 1203. fub Innoc. III. inScotia cele-

Jude

operibus continuo occupati , & oppreffi,

brato, dum in Dominicze originem diligens

yam

hanc fabbati fan&tificationem dudum negle-

inftituereturindago, prout in annotationibus

xerant, non obftante , quod Deus illis eo

dicitur, celebris quidam Przedicator fequentia.

YUs

die coeleftem hujus Mann?e annonam mini-

afferuiffe legitur : hoc mandatum fubfcriptum

me depluiffe dixiffet ; ideo dixit Dominus

de obfervatione diei Dominicze venit de coelo,

hu

me depluiffe dixiffet ; ideo 'dixit Dominus ad

Mandatum fanétum diei Dominicz , quod de

er

74

.Moyfen : U[queque non. vultir. cuffodire manda-

ccelo. venit in Jerufalem,& inventum eft fuper

L e

ia men, €9 legem meaum ?. lidete, quod Do-

altare S. Simeonis, quod eft in Golgotha, ubi

jl

miünus dederit vobis [abbatum , €9 propter hoc

Chriftus crucifixus eft pro peccatis mundi. Et

2

Inan-

R. P Lohn. Bibl. Man. Tom. 111 —

!

Bibliothece

133

JMManualit: Concionatoriag

h

mandavit Dominus hanc epiftolam , quae ap-

fia nobis Chriftianis,przeter diem Dominicum,

!)

prehenfa eft fuper altare S.Simeonis, quam per

multa alia fefta in honorem Dei & Filii ejus,

gt

tres dies, & tres noCtes , homines afpicientes

ipfius fan&tiffimze Matris , & aliorum Sanc&to-

corruerunt in terram , orantes Dei mifericor-

rum przefcripfit. S. Bernardinus quzrit,quare.

Jor..

y. 1l

u

diam : & poft horam tertiam erexit fe Patri-

alia fefta ultra diem Dominicam addita ? Re-

archa, & Azarias Archiepifcopus,& expende-

fpondetque id principaliter faCtum effe propter

]ob 5

&

runt infulam, & fanctam acceperunt epiftolam

LP

rememorationem beneficiorum , quze nobis a

Jgf Ic

Dei, quam cum accepiffent, invenerunt fuper-

Deo in talibus diebus collata funt. Sic enim fe-

nf

qui

fcriptum iftud : Ego Dominus, qui preceyi vobis,

ftum natalis celebratur in honorem nativita-

ut obfervaretir diem [anflum. Dominicum , €? non

tis noftri Salvatoris ; Pafchain memoriam re-

y.9

APOC 1 dl(

euflodiflis eum, €9 de peccatir veftrit. non. pani-

furrectionis ejus; Epiphania ad recolenda tria

bu

tuifli; €$c, Ex qua hiftoria , quanto cum zelo

illa tam infignia myfteria &c. Sic pariter va-

Deus exactam Dominice obfervantiam ur-

an

rias celebramus fanctilfimze Virgiuis folemni-

;l

geat, clare deducitur : cujus diei ab antiquis

tates,ob multas perfectiones,quas in fe habuit,

Patribus multa eximia confcripta encomia le-

inquit S. Bernard. & nobis divino Numine in-

ba

qUI

gimus. Eo die, inquit D. Chryfoft. deftru&us

fpirante participat & confert. Przeterquain

eft infernus, extinétum maledi&um, difparuit

quod SS.Virginis feftaob aliud quoddam emo-

Apoc, AT,

peccatum, confractze inferorum portee , capti-

1

(

lumentum noftrum celebremus, quia nimirum

vus fattus eft diabolus, diuturnum bellum

eft divinarum opum thefauraria, quorum par-

diremptum, conciliati Deo homines, noftrum-

ticipio tantopere indigemus. Quod vero alios

e[U

que genus ad priftinam , imo ad majorem re-

fte

Santtos attinet,hi quidem,ut S. Bernardus ait,

e0r

diit dignitatem, viditque fol inopinatum & ad-

bonorum noftrorum non egent, nec quidquam

mirabile illud fpe&aculum, quod homo factus

eis per noftras devotiones preftatur , fed

j|[e!

eft immortalis.

T1À

IS. Betn.

plane quod eorum memoriam veneramur ,

Ec

XV. S. Bernardinus d*uodecim enumerät

noftraintereft,non ipforum : dum enim eorum

to.2.S. 10 Dominicze praerogativas ; r. Quia omnium

folemnitates celebrando , nos pro beneficiis,

APOCl 22. 1

c. l.

* 2- dierum prima exiftit. 3. Quia omnium dierum

14

"

quze eorum fuffragiis intervenientibus, conti-

p

ultimus erit. 3.Quia noCtem przecedentem non

nuo recipimus, gratos exhibernus , eosdem ad

le

habuit. 4.Quia noctem fübfequentem non ha-

patrocinii continuationem obligamus , fimul-

k

bebit. 5. In Dominica Deus coelum & terram

que Dei nobis amicitiam comparamus , cui

fo1t,26,

creavit. 60.Quia in ea omnesAngeli fuere crea-

honor fervis & amicis ejus exhibitus mire

ti, ex quibus boni glorificari , mali vero puni-

placet : unde David non dubitat fpondere :77o-

ri meruerunt. 7. Quia in hoc die lex data fuit

luntatem timentium [e faciet , €9. deprecationem

populo Ifraelitico. 8. Quia in ea natus Chri-

eorum exaudiet. Quis , inquit S. Auguftinus ,

.ftus, & Manna primitus e coelo dilapfum fuit.

magnitudini timentium Deum , zequalem fe

Mathas, ,

9. Quiain ea Chriftus inferno devi&to,ele&isq;

audebit dicere,qui paratum habet Deum vo-

Y 0.

animabus efinu Abrahze edu(tis, ad vitam re-

luntati eorum ? Et S. Bernardinus in eodem

Matth.yo.

furrexit immortalem. 1io. Quia in Dominica

Y.ih,

r

fermone, eadem hzec utiliffima motiva confi-

omnium mortuorum contiuget refurreGtio, ju-

derans, ait : Nec fane parum fruttuofa inveni-

ftaque fingulis pro meritis przemia affignabun-

tur memoria feftivaSanCtorum, languorem, te-

:

tur. 11. Quia hoc die fuper Apoftolos Spiritus

porem, erroremque depellens, cum eorum in-

i, 2

fan&us defcendit. 12. Quia eodem die in para-

terceffione juvetur infirmitas noftra , confide-

difo initium erit zeternitatis illius , quam om-

Yj

M

ratione beatitudinis excitetur negligentia no-

Vos

nesanim?e electe,perennes Deo laudes & gra-

ftra, ignorantia quoque noftra ipforum erudia-

tias perfolvendo, fine fine continuabunt.

tur exemplis. S, Auguftinus de profe&tu,quem

s, ? ADt.

XVI. S.Antonius inter alias caufas,ob quas

Chriftianus ex feftis Martyrum colligere de-

in fumm, fanctificandus eft dies Dominus, hanc quoque

bet , differens , quis finis in eorum celebratio-

Büln v )5

am

tit. 14.

adducit ; cum enim corpus noftrum de terra

ne iis praefigendus fit, his verbis docet: ut ea

Y.4

€. 4.

pat

fumptum fit, natura fua bona hzec terrena ap-

celebritate, inquit, & Deo vero de illorum vi-

petit, iisdemque per affectus fuos immerfum

&oriis gratias agamus, & nos ad imitationem

Àpo

vivit,quibus ne nimium infordefcat, opus ha-

talium coronarum atque palmarum , eodem

Y

iE

bet, ut ad bona coeleftia mentem fuam non-

lg

invocato in auxilium , ex eorum memorize

(

nunquam elevet , eoque fine opportunum fibi

renovatione adhortemur.

tempus deftinatum habeat ; ideoque, inquit,

i

r

oportet habere certum tempus , in quo cum

SI x II.

non liceatei vacare operibus, detur ei materia

EX S.SCRIPTURA. DE

vacandi fpiritualibus. Sicut enim corpus indi-

SANCTIS.

(

get aliquo tempore ad refe&tionem fui, que fit

per fomnum, comeftionem & hujusmodi, alias

Qualitar.

Getef o X

deficeret in operando,& vivendo ; ita & anima

Qif

indiget refectione fpirituali,ne deficiat, quze fit

L [JIc eft Fratrum amor, & populi Ifrael ,2.Malaeh.

brdss Y

er orationes & alia fpiritualia.

^" hic eft, qui multum orat pro populo ,2. c. 15.

$

Manfil:c.

XVII. Quemadmodum vero przeter hanc

univerfa fancta civita

AC

E

n. 90

te , Jeremias Prophe-V- 14

n

fabbati fanctificationem , ut paulo ante dixi-

ta Dei.

por

mus , alia quoque Hebrzeorum populo prze-

II. Et cum aperuiffet librum,quatuor anima-Ap.s.v.&, |

É

fcriptae fuerunt folemnitates , ita etiam eccle-

lia,&vigintiquatuor feniores cecideruntcoram

tæj

d

*

Tituu; C X X wV IIT. San&oium Cultus €3 Fefía.

133

Domini, Reges Juda &.omnis Juda, cun&ique

Agno, habentes finguli citharas , & phialas

;01

aureas plenas odoramentorum , quz funt

habitatores Jerufalem ,: hzec dicit Dominus :

orationes Sanctorum.

cuftodite animas veftras, & nolite portare pon-

fe

dera in die fabbati , & nolite ejicere onera de

Jomn. 15. L. Vos autem dixi amicos:; quia omnia,

T

v' [6.

quaecung; audivi a Patre meo, nota feci vobis. .

domibus veftris in die fabbati , & omne opus

i

Job. 5.

IV. Voca ergo , fi eft, qui tibi refpondeat,

non facietis.

Ve lo

XVIII. Locutus eft Dominus ad M

oyfen ,Le&it. 23.

e-

& ad aliquem Santtorum convertere.

Jof. x.

V. Dominus Deus vefter dedit jvobis re-

dicens : Loquere filiis Ifrael , & dices adeos:

à

M t3. .

hze funt ferioe Domini, quas vocabitis Sanctas,

i

quiem , & omnem terram.

ld

Apoc, 7,

VI. Poft hzecvidi turbam magnam , quam

fex diebus facietis opus; dies feptimus, quia

v.9,

dinumerare nemo poterat , ex omnibus genti-

fabbati requies eft, vocabitur fan&us, omne

Q

opus non facietis in eo , quod paulo poft ma-

bus, & tribubus, & populis, & linguis , (tantes

ante thronum in confpe&u Agni, ami£ti ftolis

gis declarat, dum ait : Nullum fervile opus

k

ll,

albis, & palm?e in manibus eorum , & clama-

facietis.

1

XIX. Dies feptim

us celeberrimus & fan&us Num, 53.:

bant voce magna dicentes : Salus Deo noftro,

qui fedet fuper thronum & Agno.

erit vobis : omne opus fervile non facieþis

i

VIL Audivi vocem magnam de throno di-

in eo.

m

' Apoc, 21

" XX. Audite verbum Domini ,

Principes Ifsiz x, :

v.3

centem : Ecce tabernaculum Dei cum homi-

nibus, & habitabit cum eis. Et ipfi populus

Sodomorum, populus Gomorrhz : quo mi-xo.

08

hi multitudinem vi&imarum veftrarum , dicit

|

ejuserunt, & ipfe erit eorum Deus, & ab-

Dominus ? Plenus fum. Ne offeratis ultra fa-

it

fterget Deus omnem lachrymam ab oculis

i

eorum , & mors ultra nonerit, neque luctus,

crificium fruftra: incenfum abominatio eft mi-

ed

hi; Neomeniam, & Sabbatum , & feftivitates

neque clamor,neque dolor erit ultra, quia pri-

,

ma abierunt, & dixit , quifedebat in throno:

alias non feram ; iniqui fünt ccetus veftri ; Ca-

n

Ecce nova facio omnia.

lendas veftras , & folemnitates veítras odivit -

anima mea: fa&ta funt mihi molefta, laboravi

li,

Apoc. 22.

VIIL. Et omne maledictum non erit am-

!t

v.3.

plius : &fedes Dei & Agni in illa erunt, &

fuftinens. Et cum extenderitis 1oanus veftras,

Ml

avertam oculos meos a vobis ! & cum multi-

fervi ejus fervient illi, & videbunt faciem ejus,

U

& nomen ejus in frontibus eorum.

plicaveritis orationem , non exaudiam.

cui

;ïo.xz, a6, 1X. Si quis mihi miniftrat , me fequatur ,

Utilitas.

gire

ubi ego fum , illic & minifter meus Frit'

LXXI. Si averteris a fabbato pedem tuum, Ibid, $8.

en

Utihtas.

facere voluntatem tuam in die fancto meo,

ls,

X. Amen dicb vobis, quamdiu uni ex mi-

vocaveris fabbatum delicatum , & fanctum

e

Matth.a5, .

V iO.

mis meis feciftis, mihi feciftis.

Domini gloriofum, & glorificaveris eum ,

0

Matth, ro.

XI. Qui recipit ( faltem in corde ) vos , me

dum non facias viastuas , & non invenitur

m

voluntas tua : Tunc dele&taberis fuper Domi-

nfi«

v. 40.

recipit: & qui me recipit , recipit eum , qui

me mifit.

no, & fuftollam te fuper altitudines terre,

if]le

Nece[fitus.

& cibabote hsreditate Jacob Patris tui, os

£

[2

enim Domini locutum eít.

Il]»

Zuch.. 2.

XH., Qui tetigerit vos, tangit pupillam ocu-

XXIL. Si fan&ificaveritis diem fabbati , neJerem

:

AT.

je

vl 9.

faciatis in eo omne opus,, ingredientur per

VOS.

li mei : quia ecce levo QR meam fuper

civitatis hujus Reges & Principes , fe-

*

portas

]i

Dignitas.

dentes

füper folium David , & afcendentes in

m

curribus & equis, ipfi, & Principes eorum ,

d*

XIIL. Mihi autem nimis honorificati funt

Pfalm. 72.

viri Juda , & habitatores Jerufalem , & habi-

0«

v. 28

amici tui Deus ; nimis confortatus eft princi-

tabitur civitas hzec in fempiternum.

&

atus eorum.

XXIII. Cuftodite fabbata mea , & daboLevit, $6

XIV. Hi funt, qui venerunt de tribulatio-

.

x Vï'

Apoc, 7

vobis pluvias temporibus fuis , & terra gignet

nem

v0 14-

' ne magna, & lavarunt ftolas fuas in fanguine

germen fuum , & pomis arbores replebun-

Agnijideo funt ante thronum Dei, & ferviunt

tur , apprehendet melfium tritura vindemiam,

jetn

ei die ac no&e in templo ejus , & qui fedet in

Jit

& vindemia occupabit fementem , & come-

throno , habitabit füper illos.

detis panem veftrum in fa

turitate , & abs-

terra veftra.

Dabo

DE FESTIS.

que pavore habitabitis in

acem in finibus veftris : dormietis, & non

erit, qui exterreat : auferam malas beftias ,

-2

Qualitar.

& gladius non tranfibit terminos veftros, per-

fequemini i

nimicos veftros,& corruent coram

Genef,2, — XV. Benedixit Deus diei feptimyd, & fan-

&ificavit illum.

vobis. Refpiciam vos ,

& crefcere faciam:

mini, & firmabo pattum meum

Exod.ao, XVl. Memento, ut

"

-diem fabbz/ltir fan&ifi-

Multiplica

j u

ces.

vobiscum :

Ponam Tabernaculum : meum in

medio veftri.

u

dO,Q,c- 5:

jerem. C«

X

VIT. Hzec dicit Dominus : Vade, & fta in

M

porta

filiorum populi, per quam ingrediuntur

?he«" »

Reges ]ud

a, & egrediuntur; & in cunctis por-

ma. AP,SuV'&V |

tze Jerufale

i, & dices ad eos: audite verbum

m

R 3

$. 1.

134

Bibliothecg IManualis. Concionatorig

$. LII.

mur, ita tamen, ut nulli Martyrum , fed ipfi

s an'

£onc

EX SS. PATRIBUS ET DOCTO.

Deo Martyrum , offeramus , quamvis in me-

moriis Martyrum conftituamus altaria. Quis

L deW

BU S.

enim Antiftitum , inlocis fanctorum Corpo-

rum affiftens , altari aliquando dixit: Offeri-

Qualitas.

5S. Bern,

mus tibi Petre , aut Paule, aut Cypriane?Sed

ä

I. ^ Ria funt , quz in feftivitatibus Sancto-

quod offertur,, offertur Deo , qui Martyres

Ín ferm,

rum vigilanter confiderare debemus,

j Pett

coronavit, apud.memorias eorum , quos co-

auxilium Sanci, exemplum ejus, confufio-

ronavit, quo ex ipforum locorum amore ma-

Dmäü l

nem noftram. Auxilium ejus, quia qui potens

Ixepl f

jor affectus exurgat ad augendam charitatem,

in terra, potentior eft in ccelis ante faciem Do-

&in illis , quos imitari poffumus , & in illo ,

mini fui. Si enim, dum hic adhuc viveret, mi-

quo adjuvante poffumus.

lertus eft peccatoribus, & oravit pro eis, nunc

" VHI. Injuria eft orare pro Martyre , cujus S. Aug.

ä

quanto amplius,quanto verius agnofcit mife-

nos debemus orationibus commendari : Nam $- 1. de

0

cenes

rias noftras , orabit pro nobis Patrem ? quia

SS. Martyrum orationibus propitiatur Deus?* Steph.

hot

yeu 13 :

beata illa patria non mutavit charitatem ejus,

iA

n

peccatis populi fui.

Omnes Martyres , qui

fed augmentavit: imo potius movit fibi-vifce-

cum Deo fünt, interpellant pro nobis; nec

ra milericordize , cum ante fontem mifericor-

tranfeunt eorum. interpellationes , nifi cum

dize affiftit. Debemus etiam vitam ejus atten-

tranfit gemitus nofter.

Gaudeant de nobis ,

dere ; quia , quamdiu in terris vifus, & cum

ä

qui orant pro nobis.

hominibus converfatus eft, non declinavit ;

IX. Athanafium laudans virtutem lauda- S.Greg.

neque ad dexteram , neque ad finiftram , fed

bo, quoniam omnes virtutes complexu fugo de laud.

$. Dett

viam regiam tenuit , donec veniret adillum,

tenet. Virtutem autem laudans, Deum . ]lau- 9- &na&.

quidixit : Egofum via, veritas, & vita. Item

1 *æþgx

dabo, a quo virtus ad homines promanat, cu-

diligentiori intuitu confufionem noítram afpi-

l

jusque beneficio nobis contingit , ut ad eum

ciamus, quia homo ille fimilis nobis fuit,palfi-

per cognatam illuminationem evehamur , vel

bilis , ex eodem luto formatus, ex quo & nos.

potius revehamur

Quid ergo eft, quod non folum difficile , fed

X. Fidelis fermo , & omni acceptione di- $. Berg,

impoffibile credimus, ut faciamus opera, quae

gnus , ut, quos folemni veneratione profequi- $. 1. de

fecit , ut fequamur veftigia ejus ?

mur,etiam fimili converfatione fequamur : fefto O.

Ibid.

II In Sanctorum feftivitatibus & gaudere,

quos beatiflimos przedicamus, ad eorum bea- San&.

& confundi debemus : gaudere , quia patro-

titudinem tota aviditate curramus : quorum

nos praemifimus ; confundi, ;quia nos fequi

dele&amur proeconiis , eorum fuüblevemur

non poffumus.

$ Thom.

:

patrociniis.

l onfs

S. Chryf.

IIl. Qui Sanctorum merita religiofa chari-

Áp i

j -

ferm. de tate miratur:

2

XI. Si SanCorum confortio gaudere veli- $. Aug.

(ilt, 3

Confeff,

quicunque eorum glorias fre-

mus, imitemur eos: nam ut pro nobis absque S. 3o. de

n. 80

|

quenti laude colloquitur,eorum mores fanctos

ulla dubitatione intercedant, neceffe eft , ut Martyr.

f

atque juítitiam imitetur ; quoniam quem de-

aliquid in nobis de tuis virtutibus agnofcant.

lectat alicujus Sancti meritum,delectare debet

XII. Quotiescunque , Fratres chariffimi , IdemS.47

par circa cultum Dei obfequium. Quare aut

5S5. Martyrum folemnia celebramus : ita ipfis de San&t.

imitari debet, filaudat,aut laudare non debet,

intercedentibus exípectemus a Domino con-

fi imitari detre&at , ut qui Sanctorum merita

fequi temporalia, utipfos Martyres imitan-

admiratur , mirabi

do accipere mereamur zeterna.

datur.

"

lis ipfe Vi.t;æ'fan&itate red-

Ab ipfis e-

S, Hiern.

nim fanctorum Martyrum in veritate feftivita-

IV. Nihil folicitius prövidendum eft, quam

Xitets

in epi *

ut folemnem diem non tam ciborum abun-

tum gaudia celebrantur , qui ipforum Marty-

or, 30

rum exempla fequuntur ; Solemnitates enim

Nu,

dantia,quamSpiritus exultatione, celebremus,

quia valde abfurdum eft,nimia faturitate velle

Martyrum exhortationes funt martyriorum ,

?,

ut imitari non pigeat,quod celebrare dele&tat.

honorare Martyrem , quem fcimus Deo pla-

XIII. Obfecrandi fant Angeli pro nobis,

cuiffe jejuniis.

qui nobis ad przefidium dati funt. " Martyres

S.Eufeb. "V. Quze eft ifta juftitia, Sant&tos colere, &

ïl

Emyffen. SanCtitatem contemnere ? Prim

obfecrandi, quorum videmur nobis quodam

in hom.

us gradus pie-

pignore corporis patrocinium vendicare. Pof-

tatis eft, fanCtitatem diligere , poftea Ssan&os;

funt pro peccatis rogare noftris , qui proprio

quia non Santi ante fanctitatem fuerunt , fed

fanguine, etiamfi quze habuere, peccata, lave-

$. H

fan&titas anteeos. Sine caufa ergo Juftos ho-

LE

Ó

*

runt. Ifü enim Santti Dei Martyres, noftri

l

norat, quijuftitiam fpernit.

Proefules , Speculatores vitze actaumque no-

S.Hiern.

VI. Non moremus , quod talem amifimus,

in Epi- fed

ftrorum. Non erubefcamus eos interceffores

gratias agimus , quod habuimus , imo

noftrze infirmitatis adhibere.

taph.Pau- hab

emus; Deo enim vivunt omnia, & quid-

l2e epift.

XIV. Omnes feftivitates pro varietate re-S,Tfd. l.

ä

&I.

quid revertitur ad Dominum , in familize nu-

ligionum , diverfaque in honorem Martyrum r. deOflic

À. Btm

fnero computatur.

temh 5

tempora , ideo a viris prudentibus inftituta Pecl e

i

10

Tfidorus

VII. Feftivitates Apoftolorum,feu in hono-

funt , ne forte rara congregatio populi fidem 9*

l. 1. de

re Martyrum folemnitates,antiqui Patres fan-

minueret in Chrifto ; propterea ergo dies ali-

Eccl. offic. xerunt in venerationis myfterio celebrari, vel

€. 24.

adexcitandam imitationem,vel ut meritis eo-

qui confütuti funt , ut in unum omnes pari-

ter convenirent , ut e confpectu mutuo & fi-

rum confociemur, atque orationibus ad juve-

des crefcat, & laetitia major oriatur.

ä

- XV. Je-

us

Titulus C X X l/ "P PE 'Sa-nä?orum Cultus €?. Fefla.

135

-

P

í

e

$. Chry.. XV. [judoei putant;, fibi fabbatum otii gra-

bus mundanis : & infiftemus divinis , jam-

€onc,

tia fuiffe datum : verum non iíta eft. caufa,

que corda noftra preguftando fuavitates &

(«

1, deLaz. (oq potius, ut abducti a caris rerum tempo-

praeludia zeternorum, delicata fabbata cele-

l«

ralium , otium omne confumerent in fpiritua-

brarent ; fed infidiante humani generis ini-

d

libus; quodenim fabbatum non otii, fed fpi-

mico , quod ftatutum fuerat ad. Dei gloriam,

s

ritualis a&ionis, materia fi£, dilucidum ett

& noftram falvationem, jam utique conver-

Qs

exipfis tebus.

fum eftad Dei ignominiam , & noltram dam-

S. Petr;

XVIL. Hlle fabbatum-Domini veraciter cele-

nationem.

l

Damian. brat, qui ficab his , quze mundi funt, operi-

XXIII.. Chriftiano fpirituale fabbatum age-S. Petr.

L46p.16. bus vacat, ut a fpi

vits

ritua

libus. támen actibus

re eit, a laboriofa rerum temporalium cupi-Dam. l. 4,

non quiefcat : unde Veritas ait: aut non le-

ditate. quiefcere, folis orationum , ac le&io-€P- 16-

lsS, Aug.

Á

giftis, quia facerdotes jn templo fabbatum

num ftudiis infudare, f»cularium negotio-

violant, &fÍine crimine funt ?

ms' I-de

rum pondus de mentis cervice projicere, ad

Ocigenes

XVII. Si ergo definas , inquit Origenes , &

contemplanda coeleftia tota cordis intentio-

1l

hom. 13.ab omnibus fvcularibus operibus vaces , ad

ne vacare , carnis oblectamenta contemnere,

inNum. ecclefiam convenias , leCionibus divinis au-

de fola. fpe codleftium fpirituali jucunditate

v

rem praebeas,& de coeleftibus cogites,de futu-

gaudere; de hoc enim dicit Apoftolus ; Ke-

sï

ra fpe folicitudinem geras , venturum judi-

lnquitur ergo [abbatifinur populo D.

,

cium prze oculis habeas,non refpicias ad prze-

XXIV. Sanctorum folemnitates cele

bran- Con(:ïl.

fentia & vifibilia, fed ad, invifibilia & futura ;

das Patres cenfüerunt, ut vel eorum in ani- Narbon,

1« t

h:zc eft obfervatio fabbati cliriftiani.

mis noítris excitarent imitationem , vel ut' 999

il de laud,

*

S. Beda

XVHL Confcientia, cuma vitiis purgata

eorundem meritis coafociari beataram men-

H. S.ADIR.

l-

Deo inhabitatore gaudet, Jeruíalem rece po-

tium precibus juvaremur : nam , utait Au-

l.» 4.alleg.

teft vocari ; quze funt hujus portze Jerufalem,

guitinus , folemnitates Martyrum exhorta-

nifi fenfüs corporis noftri, videlicet vifus ,

tiones martyriorum funt , ut eos imitari non

u

auditus , guftus , olfatus, & tactus , per

pigeat , quos celebrare delectat. -

quos illa, quae foris aguntur, ad notitiam no-

XXV. Martyrum Fefta non ex dierum cir- s, Chryf,

h $ ben,

Yu1

ftrze mentis, quafi intrando pertingunt , quos

cuita folum , fed etiam eo

EoVe

m anuimo, quiä 1. fer.

il- V 1. de

in die fabbati claudere jubemus , ut, cum

ea celebrant, se(timantar.

ia D

34," x

d feitoQ,

emipli caufa :59

Deo vacare, Píalmis five orationibus nos

Imitatus es Martyrem ?. virtutem ejus semu-

,. 9n&,

occupando, quirimus , omne , quod exte-

latüs es? etiam cum feftum non eflet Marty-

li

rius agitur , ab animo procul ejiciatur ?

ris, celebrafti feftivitatem Martyris. EHonor .

ür

——— P Ó

S 'Thom.

XIX. Debemus in iis cavere culpam ; nain

Martyris imitatio eft Martyris.

1

XXVL Fefta non multitudo convenien-

Ideä äo.

Ap Manfipeccatum opus fervile eft; quia, ut dicitur

- $ hg.

dife..3. Joann. g. Qui facit peccatum , fervus eft peccati :

tium facere folet, fed virtus ; non fumptuo- 3. de .

eS.a.de

B.

Ld

unde , cum dicitur: Omme opus [ervile mon ja-

fus veftitus , fed pietatis ornatus , non men- Anna.

y Nartyt

fze dapfilitas, fed cura animze : maximum

cielir im o , poteft intelligi de peccato, &

ideo contra praeceptum hoc facit quis , quan-

enim feitum eft confcientia bona.

d j Iemfa]

do in fabbato peccat, quia operando & pec-

XXVII. Quemadmodum divinus ait Pfal-5 LCyf*iU.

[ deouxd

cando Deus offenditur.

Et ideo Deus apud

tes: Tempus faciendi, Domine , fanctam vi-

eX. lio,

Ifaiam proteftatur inquiens ; Sabbatum €9. fe-

delicet purillimamque celebritatem, ufitatum p;r.y

u

livitates aliar non feram: & quare ? Quia imi-

eít plerumque feltos dies agentibus , veftibus

Qs

qui funt cotur veftri.

egregie nitidis cultos atque ornatos confpici,

1*

Nicetas

XX. Quocirca fefta celebramus, non , ut

omuique labe fordium purgata indumenta

j

mos eft in publicis feftis & folemnitatibus ,

or. 38:

geítare, ea namque tempori convenire ali-

Naz.

per luxum & lafciviam , atque hujumodi ob-

quis dixerit. Veruntamen haudquaquam , ut

le&ationem , fed fpecialiter , atque ut Deo

externis tantummodo effulgeamus ornamen-

um U Kur GC CNM

gratum eft , non mundi ritu , id eft , volupta-

tis, dandam a nobis operam effe , arbitror ,

A

xie, &mundi princeps cupit ; fed fupra mun-

fed ut animze fordes eluamus , omni a nobis

9

diritem , id eft, angelice, non res . noitras

ftudio laborandum puto.

id eft, quze ad cultum & obfervantiam noitri,

XXVIII. Ecce Paíchalia folemnia agimus, $ Greg.

rvenire ad 2e- spudMan-

fed quze ad cultum Chrifü fpe&tent,curantes.

fed ita vivendum elft nobis,ut pe

XXI. Nobis folicitius providendum eit, ut

fi difc, x3.

l)

S. Hier.

ternafefta mereamur, Tranfeunt cuncta, quae

L

L

e-

ad Euft. folemnem diem nontam ciborum abundaa-

temporaliterfeftiva celebrantur : curate, qui

11

tia, quam fpiritus exultatione celebremus,

his folemnitatibus intereftis , ne ab zeterna fo-

lemnitate feparemini. Quid prodeft , intereffe

0-

quia valde abfurdum eft, nimia faturitate

(s

velle honorare Martyrem, quem icimus Deo

fe(tis hominum,fi deeffe contingat feitis Ange-

lorumm ? umbra venturs folemnitatis eft fo-

placuiffe jejuniis.

S. Bern.

XXII. Tanta eft nequitia doeémonum , &

lemnitas przefens ; idcirco hanc annue agimus,

e- S, Iäd: !'

; eUine

temp.2. nocendi cupiditas, quod, quidquid a Deo

ut ad illam, quze non eft annua , fed continua,

ECCL c'

$. 10.

&.

[

r«

nentanda ,

Lü

pro charitate generanda, & au

perducamur, ; Frequentatione gaudii tempo-

5

& confervanda inftitutum eft , totum conen-

ralis ad zeterna gaudia mens incalefcat , &

l

$Ó

tur avertere in opprobrium divinze dilectio-

ferveat,ut ex veritate lzetitia perfruatur in pa-

tria,quod de umbra gaudet meditator in via.

l-

nis, & detrimentum noftrae falutis. Statue-

rat Deus facras folemnitates & dies feltos ,

X X1X.Quid prodeft qualescunq; feftivitatesRup, Abb,

ä

ut ceflaremus a vitiis, vacatemus ab operi»

are deforis,nififeftivitas contemplationis!. 2.inNa-

celebr

n

um * cqzt

22

136

Bibliothecæ Manudlis Concionatoria.

$bt

in mente fuerit ? proinde celebra, Juda, fefti-

propenfiore tunc cura & ampliore cultu,quan«

infettm.

vitates tuas, & redde vota tua. Pfalmiftam in-

tum poffumus , adornamus : Nonne dignum

terroga, & ifte tibi dicet, quomodo facere de«

eft, ut anima chriftiana , quze verum vivum-

beas. Quoniam ,inquit , cogitatio hominis confi-

que Dei templum eft, fpeciem fuam pruden-

tebitur tibi , €9 reliquiz cogitationis diem feflum

tef exornet, & omni circumfpeQione prse-

agent tibi,vovete €9 reddite Domino Deo veftro om-

caveat , ne ulla eam macula iniquitatis ob-

$

ner, quiin circuitu affertir munera.lftze funt tuae

fufcet ? quid prodeft honeftatis formam pre

fefüivitates, ut cogitatio tua Deo confiteatur ,

fe ferens cultus exterior , fiinteriora hominis

rianl ]n

de r

& fi non omnis cogitatio feftiva effe poteft ,

aliquorum fordeant contaminatione vitiorum?

ulit

& Íplendida , faltem reliquive cogitationis

Omnia igitur , quze animi puritatem, & fpe-

diem feftumagant, id eft, faltem pofít infefta-

culum mentis obnubilant, abftergenda fe-

tiones malarum cogitationum , locum mentis

dulo.

XXXIIL. Ineptum), fi fan&is , qui res or- S. Bafil,

obtineant cogitationes bonz , juxta illud :

^

peccaíti ? quiefce.

bis univerfas contempferunt, his effe opushem. !9.

ä

, tantam häbefe

commendatidnibus putamus , igitur noftr

i1n Otü.

P

g, Mu*

$. Chry.. XXX. An non abfurdum

Magn.

de S.*hi- curam rerum corporalium , ut appropinquan-

tantum caufa profe&us , fat fuerit illorum ce-

m ,

lipp.

te fefto multisante diebus veftem e fÍcrinio

lebrare memoriam ; nonenim indigentlaudi-

Matt

Tauricih :

depromptam diligenter appares , emas cal-

bus noftris ornari, fed nos ipforum vitoe hi-

k

ceamenta, menfalargior fplendidiorque pa-

I

ftoria & commemoratione imitationis gratia

$. Crr-

retur, denique variam undique rerum co-

indigemus ;

quemadmodum enim .ex igue

foltin 3.

piam excogites , omnibusque modis temet-

naturaliter emicat fplendor,ex ungento quo-

Min.s ,

ipfum ornes, anim?e vero neglectw , fquali-

que przeftanti diffunditur odor , fic e fan&o-

Ju VCUG" F

rum commemoratione feftorum a

1.

Y

dae , fame contabefceutis nullum hab'gas re-

-

d 'omnes

fpectum.

provenit utilitas.

[iemr,

Orig.ho. XXXI. Habes

Deus dies feflos fuosx; -eft

XXXIV. In SanGis fuis laudari Deus defi- Decreta

ls. 5f

25, in

um,

enim ei magna feftivitas humana falus.

Ego

derat & honorariinterris, ut accidat, quod Ecclef.

Mitä*u a

puto , quod per fingulos quoque credentium,

ait Pfalmographus: .Laudate Dominum in Suy. G. l 4

!

per fingulos, qui convertuntur ad Deum,

&irejut; non quod honorem noftrorum aut^ !*

qui proficiunt in fide, feftivitas Domini ori-

laudum preeconiis egere nofcantur, fed,ut per

$ Bsfilos

lo, 2,in.

tur. Quomodo putas , lxetificat eum , cumiis,

merita gloriofa Santtorum , quos veneramur

qui fuerat impudicus , fit caftus ; qui fuerat

in terris , eorum interceffionibus adjuti propi-

quidr,

tiationem mereamur obtinere in coelis.

Di-

1

injuftus , juftitiam colit ; & qui fuerat impius,

Mart ï

À

efficitur pius ?Iftz omnes fingulorum quorum-

vus quoque Chryfoftomus aliam quandam

adfertrationem,dicens : Atque ex feptem his

Y

que converfiones feftivitates generant Deo.

li

Nec dubium , quin & Dominus nofter Je-

diebus unum ad communis omnium Domini

cultum fervitiumque coliocandum merito ar-

&

fus Chriftus , qui pro falute noftra etiam

lx

fauguinem füum fudit , agat feftivitatem ma-

bitramur; nonne ridiculum eft , ut famulos

noftros in noftris femper negotiis occupatos

&

ximam ,'cum operze pretium videt effe, quod

fe humiliavit , fa&us obediens usque ad mor-

velimus , nos vero nullum Deo exhibere fer-

tem. Agit fefta pariter & Spiritus fanctus, ubi

vitium , praefertim cum noftra omnis fervitus

à

plura fibi videt in iis, qui convertuntur ad

nihil ei quicquam conferat ? Deus enim nul-

$ nf .

Deum, templa praeparata. De Angelis ve-

la reindiget, fed ad noftram penitus redun-

& Dart foc

dat utilitatem.

ro quid dicam , ad quorum feftivitatem lze-

$a

tantium dicuntur accedere omnes , qui con-

XXXV. Populus Chriftianus memorias $. Aug.

vertuntur ad Dominum ? Aut non eft illis

Martyrum religiofa folemnitate concelebrat,c- 21.

contra

magna feftivitas , cum letantur in celo. fuper

ad excitandam imitationem, ut meritis eorum

Fauftum,

unó peccatore pumitentiam agente , magis quam

confocietur atque orationibus adjuvetur.

»

uper nonuginta movem juflis , qui . monindigent

XXXVI. Quotiescunque Martyrum memo-1dem $.

26. de

panitentia ? Agunt ergo etiam Angeli diem fe-

rias celebramus , praetermiífis omnibus fzecu-

SanGis,

ftum, lzetantes füper his, qui refugientes con-

lia&ibus , fine aliqua dilatione concurre-

re debemus ad domum Dei , reddere illis ho-

fortia doemonum , per exercitia virtutum an-

gelicis fe feftinant fociare confortiis. Mirum

norificentiam , qui nobis falutem effufione

Lg c!s*la

(2

fortaffe fit , quod dicere volo. Caufas ( ut vi-

fui fanguinis pepererunt,qui tam facratam ho-.

detur ) feftivitatis & lzetitize nos Deo & An-

ftiam pro noftra propitiatione Domino fe ob-

:

qi

gelis damus, nos occafionem lvetitize & exul-

talerunt : praefertim cum dicat ad San&tos

lef

tationis, in terris pofiti, coelo praebemus ,

fuos omnipotens Deus : Qui vor homorat, me

fed

honorat: €9 qui vos pernit , me [pernit.

.dum füper terram ambulantes , converfatio-

t P ]

nem habemusin ccelis , & per hoc fine du-

XXXVIL Tunc pro nobis San&us, quid-1dem $.

lo

bio diem feftivum cceleftibus virtutibus gene-

quid petierimus , poteritobtinere, fi nos fefti-

de S, Jo-

&pt.

ht

ramus.

vitatem fuam fobrios , caftos, absque ullo

Omn

S', Leo

XXXII. Cui feftivitas eft celebranda fubli-

turpiloquio, cognoverit celebrare.

,

1Qe

$.3 de miorjipfe quoque in eareperiatur ornatior : Si

Neceffitas.

fi

quad,

enim rationabile, & quodammodo religiofum

; XXXVIHW. Qui San&tos Domini tetigerit , s. Hioe:

m

lls

videtur, & per diem feftum in veftitu nitidiore

fic eft,quafi vexare cupiat pupillam oculi ejus inillud -

!V

:9: IT

& illuminatur claraluce privare, de qua lo-Zach. z.

prodire, & habitu corporis hilaritatem mentis

qui teti«

0n

quitur Matth. s. Vos efüs lux mundi

PT

-o.fte'ndere;, fiipfam quoque orationis domum

XXXIX.

gerit.

137

Titulus CXXF. III, San&orum Cultus 6'5' Fefla.

S. Bern,

XXXIX. Summopere nobis defideranda

Neæfjitaf.

,

inferm. ífunt fuffragia San&orum, ut, quod poflibib-

tas noftra non obtinet ,

eorgm interce(üone

IV Qui unum de minimis meis ( SanGis )1. . c. $8.

donetur.

contempferit, nec magnum honorat, quia pu- 3- 4

*

fillum & magnum ego feci. Et qui derogat ali-

Utilitar.

cui San&orum,derogat & mihi, & czeteris om-

S. Cy— XL.Magnus illic nos charorum numeruüs ex-

nibus in regno coelorum. Omnes unum funt

prian. ].

per charitatis vinculum ; idem fentiunt, idem

de mor-

fpe&tat, parentum, fratrum, filiorum, frequens

talit,

nos & copiofa illic turba defiderat, jam defua

volunt, & omnes in unum fe diligunt.

immortalitate fecura, & adhucde noítra falute

Ukilitas,

folicita. Quis autem ambigat cum ratione de

S fl

ampliffima eorum poteftate, gratiaque apud

- V. Melius eftSan&os devotis precibus & la-Ibid. S. 7:

hOm. gg.

Deum, a quo, ut canitVates regius , confti-

crymis exorare, & eorum gloriofa fuffragia

n Gord,

tuti funt Principes fuper omnem terram.

humili mente implorare, quam eorum fecreta

lag

S. Maxi-

XLI. Cum his nobis familiaritas eít, femper

&

vana inquifitione perfcrutari.

mus dé nobiscum funt, nobiscum morantur,hoc eft, &

Mart,

"Tauricis.

in corpore nos viventes cuftodiunt, & de cor-

ore recedentes excipiunt.

S. V.

S. Chry-

XLII. In manibus abfe&a capita geftantes,

foft.in 53. & in medium afferentes , quzeque voluerint,

Maxim.& ,

a

EXEMPLA CATHOLICA

Juventi-

þu*d Regem colorum impetrare po ffunt.

num,

Proinde magna fide promptitudineque huc

REXT,ERNA.

veniamus.

XLIIL Habent vim pro nobis, & quidem

Daeretà

hom. 5.in

Idem..

P dius:

BAOE

EE

Matth.

maximam, orationes , fupplicationesque San-

&Hu l 4;

&orum ; fed tunc profecto, cum nos quoque

Paulug

Onftantinoþoli cum ortä inter quoä—

Barrus ia

Ó 151

idipfum per poenitentiam poítulamus, & ad

*I.C

dam difputatio effet, num S. Grego-

T

ftudia meliora confugimus.

,

rius Theologus, an vero S. Bafilius,autS.Chry-

fced.Hag.

S. Bafilius

XLIV. Paratum hic eftChriftiani

s auxilium,

. X

ho, 25. in

foftomus gloria alterum fuperaret? tres illi

[

quadr.

eccleíia videlicet Martyrum, exercitus trium-

Do&ores Joanni Euchaitarum Antiftiti fe

Mart,

hantium, chorus laudantium Deum. Seepe

l

j

a

boraftis, fzepe operaim dediftis, ut unum pro

oftenderunt,jufferuntque,eundem diem tribus

feftum fimul celebrare, trigefimo videlicet Ja-

M

vobis orantem inveniretis, quadraginta funt

nuarii. Quod ad nos, ajebant, tres fumus, in

hi,unam orationis emittehtes vocem. Ubi

Chrifto tamen unum fumus: inter nos nul-

1l

enim funt duo vel tres congregati in nomiue

l3

la contentio eft, nemo inter nos primus, nemo

Domini, ibi Deus eft. Ubi vero quadraginta

fecundus; qui unum e nobis appell

08

E

at, cæteros

08

fuerint, quis dubitet, Deum effe præfen*tem?

quoque comprehendit.

]T. S.GregoriusNazianzenus S.Bafilium pro — Apud,

z

JJucunditas.

ftimulo carnis avertendo fic orabat : Tu,Bafili, Beirl. in

üs

e1to' co.

$. Chryf.

:

. XLV. Non enim poi'tus tam idonei ad 1e-

facrum ac divinum caput, ex alto nos refpice,

35. them.

de Mart.

focillandos nautas, quam recreantur fideles

& carnis ftimulum, inftru&ionem noftram no-

Sancorum memoriis.

bis a Deo datam aut tuis fifte precibus,'aut CA

"T

fortiter nos ferre perfuade.

Ibid.

v n

$. IV.

IlII. S. Hieronymus Paulam poft mortem in

A ,

eontta

coelos affümptam credens,fic allocutus eft:Va-

UmFamïum-

"EX LIBELLO DE IMITATIO-

le, o Paula, & tu cultoris ultimam fene&u-

NE CHRISTI.

u

fien $.

tem orationibus juva: fides & opera Chrifto

$.de

te fociant, praefens, quod poftulas, facilius im-

AU uf

Qualitas.

petrabis.

i

4

ho

IV. Origenes de feipfo ait

, Incipiam meOQrig 1 g.

3. c. $8. I

Oli inquirere, nec difputare, de meritis

genibus profternere, & deprecari univerfosin Job.

ont

ä

í g.

** San&orum, quis alio fan&ior fit , aut

San&os. O San&i Dei, vos lacrymis & fle-

ho

quis major fuerit in regno coelorum. Talia vel-

0b

tus pleno dolore deprecor, ut procidatis mife-

le fcire & inveftigare,nullum fru&um afferunt,

ricordiis ejus pro me mifero. Heu Pater Abra-

fo$

fed magis Sanctis difplicent.

n

Ibid, $. 4.

i. Quidam Zelo dile&ionis trahuntur ad

ham, deprecare pro me. .O beate Job vivens

in perpetuum apud Deum, & victor perma-

(

hoc vel ad illos ampliori affe&u, fed humano

nens in confpe&u Regis Domini, ora pro

Ji

i ]àen

y

potius, quam divino. Ego laudandus fum in

nobis.

]e ?

omnibus San&is meis; ego fuper omnia bene-

Annal,

2 Baptc

V. Quidam Sodalis morti vicinns poftula-

Sodal,

dicendus fum, & honorandus in fingulis, quos

vit omnium Sanctorum menftruorum fchedas

fic gloriofe magnificavi & przedeftinavi , fine

1598.

e collo fibi inftar monilis fufpendi ; ut fiden-

ullis precedentibus propriis meritis.

tiori animo poffet mortem excipere.

—lg 2.€. 790

.

[]

III. Circa principalia fefta renovanda funt

cnïua

1

bona exercitia, & San&orum fuflragia ferven-

VI. Epifcopus quidam religiofam vitam 2-Jacob. de

)u

Zach i

gens, beatum Andream inter caetero

S, &yoragine

"

eti4

tius imploranda.

fupr

Qin vit. $,

1'.1ït

K T.

Lohn. Bibl. Man. Tom, I1I. |

Andrea,

catlh

^

sE a

138

— Bibliotheg Minwalis: Concionotoria

xpf

fupraSanctos czeteros in veneratione habebat,

nus venit ad oftium , crebris i&ibus, & ma-

(

ita quod in cun&is fuis operibus hunc fem-

gnis clamoribus fibi poftulans aperiri.

Cum-

(

per titulum proeponebat: .J4d honorem Dei,

que fibi aperire nollent, & ille- clamoribus

^re

€2 beati /Andrem.

Invidens igitur viro fan-

& i&ibus nimis eis fieret importunus , inter-

tUl

&o hoftis antiquus, ad. eum decipiendum

rogat Epifcopus mulierem, fi ingreffum -il-

yYel

tota calliditate fe contulit, feque in for-

lius hominis acceptaret.

Cui illa dixit : Pro-

v OC

mam pulcherimae mulieris transformavit.

^

ponatur fibi aliqua quseftio fatis gravis , quam

llf

Venit igitur ad palatium Epifcopi, afferens ;

fi enodare fciverit, admittatur;ífi autem ne-

(i0l

fe velle confiteri eidem. |Mandat Epifeopus,

Ícierit, tanquam . infcius & indignus Epifcopi

reu

ut fuo poenitentiario confiteatur, cui pleni-

przfentia, & quis fufficiens effet hanc quze-

füe

tudinem tradiderat poteftatis. Renunciat il-

ftionem proponere , fcifcitantur. Cuinque

Re

la, quod nulli hominum nifi fibi fecreta fuze

nullus fufficiens inveniretur , Epifcopus di-

bea

confcientix: revelabit; ficque vié&tus Epifco-

xit: Quis noftrum ad hoe fufficiens eft,

Cui illa:

Epi

pus, eam ad fe venire praecepit.

quam vos , O Domina, qua czteros nos &

pit

Obfecro , Domine, miferere mei.

Ego enim

eloquentia przeceditis, & fapientia plus nobis

m

in annis puellaribus, ( ut cernitis ) conftitu-

omnibus rutilatis? vos ergo hanc proponi-

plu

ta, & a pueritia delicate enutrita, nec non &

te quafüonem. Tunc illa dixit

'Inter-

fx vitii

|

regia fürpe progenita, huc in peregrino ha-

rogetur, quod eft majus miraculum , quod

bitu fola veni. Nam pater meus Rex , utique

Deus unquam in parva re fecerit ? inter-

jr Em 21

$ A. era

valde potens, cuidam magno Principime vo-

rogatus de hoc peregrinns per nuncium , di-

ftu

lebat in conjugium fociare, cui refpondi,

xit, diverfitas & excellentia facierum.

In-

qui

quod omnem thorum abominarer maritalem,

ter tot enim homines, qui fuerunt ab initio

cha

quia virginitatem meam Chrifto dedicavi in

mundi, & usque ad finem futuri funt, duo

'

t0f

perpetuum , & ideo nunquam poffem in car-

reperirinon pol'unt, quorum facies per omnia

nalem copulam confentire.

Denique fic ar-

fimiles effent. In ipfa quoque tam minima

pa

vot

&ata , quod oportebat me aut ejus volun-

facie Deus. Omnipotens omnes fenfus cor-

bat.

tati durilfimze obedire, aut certe diverfa fubi-

poris collocavit. Audientes omnes ejus re-

re fupplicia, latenter fugam innii, magis eli-

Íponfionem , admirantes dixerunt: Vera &

Vi

bus

gens exulare, duam fponfo meo fidem infrin-

optima eft folutio quaeítionis,

Tunc mu-

gere. Audiens vero veftrze fan&titatis praeco-

la

lier ait: Proponatur ei quzeftio fecunda gra-

LUH

nium, fub alas veftrze proteGionis confugi,

vior,in qua melius poífimus ejus fapientiam

fperans me apud vos reperire locum quietis,

experiri: qusratur ab eo , ubi terra fit al-

fept

a i

ubi polfim contemplationis capere fecreta fi-

tior omni cclo? percontatus de hoc pere-

lentia, przefentisque vitze vitare naufragia, &

p

grinus, refpondit: in coelo empyreo, ubi

fel

perturbationes mundi perítrepentis fugere.

refidet corpus Chrifti. Corpus enim Chrifti,

Admirans in eaEpifcopus nobilitatem generis,

quod eft altius omni coelo, eft. de noftra car-

VO

tum

pulchritudinem corporis , tam immenfum

ne formatum, porro caro noftra quzedam ter-

fervorem, & tantv eloquentiz: venuftatem,

reafubítagtia eft: cum igitar corpus Chri-

i

placida & benigna voce refpondit : Efto fecu-

Ífti fuper omnes coelos fit, & de noftra carne

qu

ra , ofilia, nec formides : quia ille, ob cu-

gen

originem duxerit, caro autem noftra de terra

Cela

jus amorem te & tuos, & tua, tam viriliter

fit condita , conftat , quod , ubi corpus

contempfifti , fibi ob hoc & in preefenti cumu-

Chrifti refidet , ibi procul dubio terra altior

in$

2

lum grativ , & in futuro plenitudinem glo-

adl

ccelo manet. Refert muncius, quid refpon-

rie largietur. Sed & ego fervus me & mea

derit peregrinus; ecce omnes refponfionem

pari

tibi offero; eligasque tibi, ubi placuerit ,

ejus mirabiliter approbant, & magnifice ejus

de

manfionem ; volo autem , ut mecum. hodie

fapientiam laudant. Tunc iterum illa dixit:

ll

prandere debeas. Cui ila: Noli, inquit,

hh. ;

l

fiat ei tertia quzeftio graviffima , & ócculta,

Pater, noli de hac re me rogare, ne forte ex

& ad folvendum difficilis , & obfcura, ut fic

: $t

hoc aliqua fufpicionis caufa proveniat, &

ejus fapientia tertio comprobetur, & dignus

im

nitor famze veftrae denigrationem aliquam pa-

fit, quod ad menfam Epifcopi merito admit-

tific

tiatur.

Ad quam Epifcopus dixit : Plures

Qn

tatur. Quseratur igitur fic ab eo, quantum

erimus , & non foli, & ideo nullus malee fu-

fpatii fit a terra usque ad coclum. Requifi-

HPH

fpicionis fcrupulus in aliquo poterit generari.

tus de hoc peregrinus, nuncio dixit: Vade

(ito

Venientes itaque ad menfam, Epifcopus &

ad eum, qui te mifit ad me, & de hoc eum

aDi

illa ex oppofito confederunt, cseteris refiden-

diligentius percontare, ipfe enim melius me

don

tibus hinc & inde; intendit in eam Epifco-

novit hoc, & ideo tibi de hoc melius refpon-

COnc

pus crebro, ejusque faciem intueri non defi-

debit, nam ipfe illud fpatium menfuravit,

àliq

nit, & pulchritudinem — admirari , ficque

quando de coelo in abyffum cecidit, ego. au-

Vere

dum oculus figitur, animus fauciatur; &,

tem nünquam de coelo cecidi, & ideo nun-

Yeri

dum ejus faciem non definit intueri, antiquus

quam illud fpatium menfuravi. Non eft enim

fünt

hoftis cor ejus gravi jaculo vulneravit ; per-

mulier, fed diabolus, qui fe pofuit in fimi-

litudinem mulieris.

du g

pendit ipfe diabolus hoc, & pulchritudinem

Audiens hoc nuncius

f

füam coepit magis ac magis augere.

]amque

vehementer expavit, & ea, qua audierat,

Epifcopus proximus erat confenfui, ut eam

Vant

coram omnibus recitavit. Mirantibus itaque

de illicito opere attentaret, quando poffibi-

omnibus & ftupentibus, antiquus hoftis de

qua.

Mi

litasfe offerret. Tunc fubito, quidam peregri-

medio

n

Titulur KCXXV I f.A Simitorüm Caläm € Fefla.

H

F

ó

9

medio eorum evanuit. Epifcopus autem re-

citatio: fex enim integrà luftrà occupavit ;

diens ad fe , amare redarguit femetipfum , &

necill facilis, aut prompta via, quum &

de perpetrata culpa veniam lamentabiliter

transeundus/£lius pons,zeftivis caloribus infa-

precabatur. Mifitque unum , ut introducere-

mis, & hyberno coelo bona urbis pars lutofis

tur peregrinus, fed nequaquam amplius in-

usque viis effet luftranda.

Tenuit tamen in-

venitur. Epilcopus vero tunc populum con-

ceptum vir vere magnus: nam quse do-

vocavit, & ei evidenter expofuit ordinem ge-

mi nullo labore nafcuntur, ea sevum no-

ftze rei, praecepitque, ut omnes jejuniis & ora-

ferunt, .

tionibus infifterent, fi forte Dominus alicui

X. Cum in die omnium San&orum eccle- Petrns de

revelare dignaretur, quisnam ille peregrinus

fivze fan&i Petri cuftos ex devotione omnia al- Natat, !.

fuerit, qui eum a tanto periculo liberavit.

taria circuiffet,& omniumSanttorum fuffragiaso. e. x.

Revelatum eft illa nocte Epiícopo, quod

imploraffet, & demum ad altare fanci Petri

beatus Andreas fuerit, qui pro liberatione

rediiffet, ibi paululum conquiefcens extra fe

Epifcopi apparuerit in habitu peregrini. Coe-

rapitur. Et ecce vidit Regem Regum in folio

pit igiturizpifcopus in devotione beati Andreae

fublimi confiftentem, & omnesAngelos in ejus

magis crelícere, & eum exinde in reverentia

circuitu commorantes. Tunc Virgo virginum

plus habere.

in diademate przefulgenti advenit, quam in-

[|

Ex vitis ;

Vil Fuit quidam Frater magnae devotionis

numerabilis multitudo Virginum, & conti-

| FF.Erem,

ad Deum , & Sanétos ejus: hic tam devotus

nentium fequebstur.

Huic Rex protinus af-

|s. Aug.

erat ad fefta Chrifti , quod quodlibet ejüs fe-

furrexit, & pofito folio juxta fe federe fecit.

ftum habebat figillatim in charta depictum, &

Poft hoc advenit quidam veftitus pilis Came-

quamdiu quodlibet feftum durabat, tamdiu

lorum, quem fequebatur multitudo venerabi-

chartam illius fefti depi&ctam (quam in inchoa-

lium feniorum : deinde advenit alius pontifi-

tione fefti in pariete cellae fuze pepeuderat )

cali habitu decoratus, quem aliquorum cohors

pendere dimifit, ante illam fedendo, & de-

in habitu confimili fequebatur,

Poftea vero

ä

vote'infpiciendo orabat, gemebat, & plora-

procefüit innumerabilis militi:e multitudo.

bat. Tam devotus etiam erat ad fefia beatoe

Poft quos advenit turba diverfarum gentium

Virginis , quod. quodlibet ejus feftum aliqui-

infinita. Omnes igitur ante Regis folium ad-

bus diebus ante fufcipiendo dicebat mille Ave

venerunt, & ipfumflexis genibus adoraverunt.

Maria.

Tam devotus pracipue ad feítum

Is autem, qui in pontificali habitu erat,matuti-

omnium SanCtorum , quod antea per unam

nas, czeteris profequentibus , inchoavit : An-

feptimanam jejuniis , & caftigationibus fe

gelus autem, qui praedictum cuftodem duce-

ad fafcipiendum feftum ipfum praeparabat, &

bat,eidem vifionem expofuit, afferens , Virgi-

per o&o dies ad honorem omniumSanétorum

nem in prima acieMatrem Dei effe: veftitum

j

feftum devotione fedula peragebat. '"Tam de-

de pilis camelorum[oannem Baptiftam , cum

,

votus infuper extitit in fuis miffis, quod mul-

Patriarchis pariter & Prophetis, Pontifi-

tum gravabatur, fi minifter vel alia pet-

cali ornatum habituPetrum cum creteris Apo-

fona ítaret, ubi faciem ejus videre poterat,

"T

ftolis, milites, Martyres. "Turbam reliquam ,

quia de oculis ejus fluebant lacrymze, quibus

confeffores. Qui ideo omnes ante Regem ve-

€«o

—

genas fuas ubertim irrigabat, quod hominibus

nerunt, ut pro honore fibi hac die a mortali-

celatum effe cupiebat. líte vero tam devotus

bus exhibito gratias agerent, &pro orbe uni-

in SanGtos,in die omnium San&torum migravit

verío orareut. Deinde ad locum alium ipfuüin

ad Dominum. Qui poft aliquas feptimanas ap-

duxit, & utriusque fexus homines aliosin ftra-

l-

MTt

paruit cuidam de voto fratri in fomnis pul-

tis aureis,alios in menfis gaudentes diverfis de-

cher , & jucundus, indicans, fe Sanctorum col-

liciis , alios nudos & inopes auxilium mendi-

$

]

legiis feliciter fociatum.

cantes oftendit. Dixit autem hunc purgatorii

io.Rho. l

AU. . Clauferat pretiofiffimis ex divite me-

locum effe, abundantes vero animas illas effe,

tallo affabre fa&o thecis, Philippus.II. Phi-

quibus ab amicis per mülta fulfragia. copiofe

g €, $. d.

lippi IHl. Pater, undequaque quaefitas, & Pon-

fübveniebatur. Egentes vero effe,quorum cura

i

tificum bona venia adEfcuriale collatas San-

nullatenus habebatur. Juffit ergo, ut omnia ifta

&orum reliquias, ingentem, & pio Rege dig-

fummo Pontifici intiniatet , ut poft feftum om-

num thefaurum. lllasergo thecas, atque con-

niumSanétorum diem ftatueret animarum, ut

j*

ditoria, fi quid pulveris adhzefiffet , penicilo

faltem generalia fuffragia pro illisilla die fie-

a Philippo jam Principe tergi atque in fplen-

abere nequirent.

rent, qui fpgcjalia h

Veritas.

dorem dari jubebat. Princeps, ne paterne

5

concederet pietati, lubentiffhime , atque, ut

XI

Cum poít obitum B. Hieronymi Petrus

aliquid adderet de fuo , preeftabat de genu. O

hxrefis quzedam Giraecorum pullulaifet ,

af- Equili'

vere nimis honoratos Dei amicos, ut Davidis

ferens, animas Beatorum usque ad corpo-

nus ], 7.

Catal. 5S,

verbo utar, quorum honoribus famulares

ris refarreCionem gloria non frui , ideoque

c. 6.

funt Regum manus.

*

S. Cyrillus Hierofolymitanus Epifcopus tri-

1

- 1X. Incredibile prope videtur, quod deCz-

duanum jejunium indixiffet, ut Deus ec-

l Ibid. n. 4

faris Baronii in Principes Apoftolorum obfer-

clefixe fuze fubveniret, S. Hieronymus KEu-

vantia narratur: nulla enim illi dies abiit ,

febio Abbati oranti

apparuit ,

atque ut

qua Vaticanam Bafilicam, animo fupra tem-

corpora trium juvenuim illa nocte in Beth-

atem conftanti, venerabundus

lehem defun&orüm ad fepulehrum fuum

peüatum variet

non inviferat ; neque uniusanni ea 'uit exe

deferrentur,praecepit;quod ubi factum, mox,

p

ubi

* « C»

- R. P. Lohn. Bibl. Man. T'om. I11.

140

JBübliotheca. Mdnualif Concionatorig

übi cadavera corpus S. Hieronymi contige-

dere,eo quod ad unam portamS.Eucharius,aä

runt, juvenes quafi ex fomno evigilantes fur-

alteram S. Maximinus vigilarent, S. Nicetius

rexerunt.

veroin medio perambularet; ab his enim fe

l. 4. vit.S.

XII. Mortuo S. Malachia Epifeopo, S. Ber-

Bern.

impediri, quo minus urbi nocere poffent.

S. Áu-

apud,Sur,

nardus offerens falutarem pro eo hoftiam, ex-

XIX. Florentius Hipponenfis, homo pau-

uft. l. r.

pleto jam facrificio gloriam ejus agnovit, qua-

&9, Áng.

re incollecta adhuc formam orationis mutavit

per & pius quia veftem noi habebat,ad viginti d

e civ. cC.

Martyres, quorum memoriaHippone celeber-

[7]

& dixit: Deus , qui B. Malchiam Pontifi-

rima eft, confügit, atque ut veftem impetra-

cem Sanctorum tuorum meritis cozequalti ,

rent, oravit. Inde digreffus pifcem grandem

tribue, quaefumus, ut, qui pretiof»e mortis ejus

in littore palpitantem vidit, & apprehenfum

fefta agimus, vitze quoque imitemur exempla.

coquo. Chriftiano trecentis nummis vendidit,

Dein aecedens facra. ejus veftigia reverenter

exofculatus eit.

qui cum eum apperuiffet, annulum aureum in

ventriculoinvenit , moxque hominis mifertus

Blofiusin — XIII. S. Mechtildis , cum Feria quarta poft

append.t. diem Pafch»e inchoaretur introitus: //enite be-

ipfi eum redidit dicens: Ecce quomodo vigin-

ti Martyres te veftierunt.

Beroto.

de 4. 58. »ditti Patritmei :

ipfa ingenti quadam & in-

XX. Religiofus quidam ex ordine Eremita-

n vita

c, Anto

Foemin.

folita lzetitia repleta dixit ad Dominum : O fi

rum 5. Áuguft. cum per oGo dies ad feftivi- hujus

^

una effem ex illis benedi&is, qui hanc dulcis-

tatem omnium Sanctorum per orationem&ordf

fimam vocem tuam audituri funt ! Et Domi-

feveram corporis caftigationem fefe praepara-

nus ad eam : Certo fcias, te unam ex illis eífe.

re, & feftum ipfum per totos oCto dies maxi-

Et, ut nihil dubites, ecce ego do tibi cor meum

ma, qua poterat, devotione celebrare confuef-

in pignus amoris, & in domum refugii, ut fem-

fet, tandem ipfo omnium San&orum fefto de-

[jem . £6,

jo, n

per maximeque in hora mortis tuze, confola-

fun&us, poft mortem cuidam per quietem

Tom.

tionem & requiem in eo invenias. Quod & fa-

pulcher & jucundus apparuit, dixitque , fe

&um ; nam inftante mortis hora Chriftus lu-

u

felici omnium Sanétorum focietate ac colle-

mine divinitatis fuze illam illuftrans, blandaq;

gio gaudere, gavifurumque seternum.

voce allocutus, dixit.

Veni benedicta Patris

Peulus

AXI. Tempore, quo S. Mechtildis agoni-

Barrus

mei , poífide paratum tibi re

*

gnum a conftitu-

zabat, vifi funt Sanéti, dum litanize recitab

&T7 fced,c. 0.

tur, finguli an fuum nomen incredibiligau

dio

tiq&e mundi.

affurgere,ac demiffi coram Deo in

ÜUtilitar.

genua,mer;-'

tà fua pro moriente offerre.

AXII. Alteri cuidam moribundo B. Virgo

Valerian.

Barrüs in XIV

«

. LaurentiusSurius inagone fuo omnes

Prac, p. 2

Præf at-

inter SS. Apoftolos Petrum & Joannem cum

le 4- [oP4 3'-

Foed.facr.

Sanctos,quorum vitas in tomis fuis defcripfit,

omnibus Apoftolis aliis, Martyribus , Confef-

p&g, 471e

fpectabiles habuit, ab iisque auxilium & robur

foribus , Virginibus in fuos choros diftinis,

inillo periculo accepit. -

ibid,

& cereos accenfos manu ferentibus aderat,:

XV. Cum S. Mechtildis in fefto S. Agnetis

eumque in ceelos deducebat, quod fibi & San-

ardorem illius meditata aflligeretur,quod non-

&is omnibus unice devotus fuiffet.

dum perinde ut illa totis animis Deum amaf-

XXIL S. Silvanus Archiepifcopus in Na-S. Cyril-

fet,ServatorS. Agnetem juffit omnia füa bona

us epift,

opera illi dare, Unde illa intellexit,Deum San-

zareth S. Hieron. tam devotus erat , ut, quid-

ad ,S. Au-

quid faceret, Dei nomen & B. Hieronymi prze-

guft, &

étis hanc gratiam & poteftatem feciífe, ut, quae

miffum invocaret.

Quare Diabolus famam

ex eo

ipfi pro Chrifto egere, aut paífi funt, poffint

cum iis dividere,

Santtitatis invidens,ejus formam affumens,fte-fpee, Ex

quos charos & devotos fibi e

minam nobilem in le&to dormientem ad fcelusV. Diffa-

,

mortalibus habent.

invitavitjilla vero renuente & clamante,fub ]e- mareex 7.

Mmä d-

Lipelous

AXVI. Cum aliquando Veneti & Mediola-

to. I.

&o fe abfcondit;ubi,cum ab accurrentibus de--

fce y^ ü.4, |

nenfes cruenta inter fe diffidia ac bella gere-

prehenfus;horrenda etiam verba effutiret, tan-

rent, 5. Laurentius Juftinianus precibus fuis

dem cum violentia & rancore ex domo extur-

ftuduit Deum Venetorum caufz conciliare.

batus,fparfa facinoris fama,S:Silvanumin fum-

Unde Deus virocuidam fanéto revelavit, abs-

mum apud omnes homines odium , liypocri-

que illis precibus Venetos fuiffe penitus pef-

fum ituros.

?

fisg; turpiffimze infamiam conjecit. Quae ta-

S. Greg.

men omnia ille fumma cum patientia & lzetitia

l. x. Dial

XVII. In Provincia Valerize Lohgöbardis

tulit. Ut tamen fubditorum fcandalnm paulu-

'inmonafterium S. Equitii irruentibus, mona-

6.4.

lum mitigaret, poft annum deferta civitateNa-

chi ad fepulchrum S. Equitii confugientibus

zareth ad fepulchrum S. Hieron. confügit;ubi

. dixerunt: Heu, heu, S. Equiti, placet tibi, quod

cum aliquamdiu oraffet , nefárius quidam in

trahimur, & nos non defendis ? quo dicto pro-

eum gladio irruens occidere parabat, fed quia

tinusLongobardos fzevientes

fpiritus immun-

ille more folito S.Patronum füum Hieronym.

dus invafit.

i:Sut. T.

invocarat , fceleftus ille gladio erga fe verfo

ort. in

XVIII. Cum foeda lues Treviris grafï'äretur,

feipfum interemit. Quod cum fecundo etiam

Vi ta S.

. S. Nicetius eorum Epifcopus SS. Eucharium

ac tertio contigiffet, quartus ad fores currens

& Maximinum Urbis Patronos, ut malum ab

Nicet,

ecclefize, homines clamore evocávit, & S. Sil-

urbe averterent , fuüppliciter rogavit.

Poft

vanum trium illornm hominum occiforem

quas preces noctu aliquando terribilis fragor

proclamavit, Cum ergo ob hanc caufam gra-

fuper pontem mofellanum excitatus, fimulque

viter verberatus,jam etiam ad fupplicium rape-

tetur, adfuit tandem S.Hieronym. multa luce

vox audita eft jubentium focigs.' ab urbe difce-

corqfcu.s

m dN

Titulus CX X TE Sanforum Cultus €8 Fejïa.

s

d

corufcus, & iis quidem, qui eum tenebant, ut

no homine dignam, animarümque falute

N

f

illum dimitterent, imperavit, diabolum vero

conferat

in cafu vero contraventlonis , fe

in energumena , quae tunc ad templum addu-

contra hujusmodi transgreffores per poenas

l. sAu.

&a fuerat, exiftentem coegit, ut publicecom-

comminatas, imo & t perexcommunicationem,

miffum a fe diffamationis admiffe, & i 1n3umæ

proceffurum minabatur.

Ugult l ]

'Thom.

C dn c !

5. Viro illatze, Ícelus profiteretur quod & fe-

XXVIIL In Germania miles qmdam melfo-

cit non fine magno populi fenfu.

Cum vero

Ga ntip. L

res ad prata demetenda fub paüo ftipendio

2,

apurm.,

S. Hieronymus San&tum interrogeffet , quid

conduxerat ; quia vero in fequentem diem fe-

o 5nS.

f

ulterius a fe peteret ? illeque, ut eum fecum

i

ftum ahquod San&i cujusdam ir

icidebat ex g,

duceret, ora(let, S. Hieronymus quidem voti

preecepto in foro feftivum, ideo Vefperarum

compotem fore d1X1t

& difparuit, Silvanus

tempore unus e melioribus a czeteris laboris

vero poft horam expirans eum fecutus eft.

confortibus paravit difceffum, dicendo: Jam

IN

Ul

fequentis die feftum fuum fumit exordium ; -

Pena Inhonorautium.

quem hi deridentes, minime vero imitantes,

Baton.to,

coeptum füum profequebantur laborem : ille

d* In V

AÁnno

XXIV. Donatus. Afer ,

Presbyter eccle-

vero poftridie diei fefti ad laborem fuum com-

hoits

&t

397*

fi»e Mediolanenfis, quia in convivio conftitu-

plendum reverfus,quia multa adhuc illi deme-

H

tus S. Ambrofio jam fuperis adícripto gravi-

tendateftabant ex iis,quee alii pro partefua de«

d

cuíferant ,

Xl

ter detraheret, fübito gravi vulnere percuffus,

a cveteris tanto magis derifus fuit.

aliorum manibus fuklevatus & in le&o po-

Qui patienter ferens rifus omrmnium & cachin-

al

fitas mifere occubuit.

nos, ubi falcem ad manum pofuit,ante fe pen-

Ie

Idem to,

XXV. Cum Blithgarius thefaurum eccle-

dentem in furculo graminis Drachmam mirze

Cmïn

yo, anno [i»e cuguadam auferens, famulos S. Remigii

Dom.,

&invifie magnitudinis auream mox invenit,

le

HaO*ehs ejeciffet ,

iisque S. Remigium invo-

curvatus ergo genibus cum lachrymis Doml-—

i

841

cantibus dxxuïet Modo patebit, qualiter vos

num benedixit. Ad quam melfforis fortunam

S. Remigius adjuvabit : Videte, quomodo in

miles prati Dominus, aliiq; collaboratores, ac-

|

j

Prrlnt

Batros

veftrum admtomum veniat ; fubito vociferari,

currentes vident divinum miraculum, fcrlptu-»

T

ti

fedie

ftupendum in rnodum intumelcere copit, &

ramq; miles literatus in nummo voce patria

dio

tandem omnino medius crepuit.

legens,hzec, ut interpretari pomlmus contine-

T

AXVL. Frater quidam Ordinis S. Franc-

bat: /Munus Dei me compegit, && indomum me rcde-

Valeríüt

fci, cum S.Barbarze devotus, a multis per eam

git pauperis, qui non infreeit diem Sanflo ce[ebrem.

" periculis defenfus fuitfet; tandem folita negli-

XXIX. Chriftophoro Columbo tantam fui

[' 0 .Rho le

Prie .

.c6n

t'LI4cä

gens obfequia audivit ab illa in fomno appa-

fe facrorum dierum religionem , ut fefta luce

rente: Tu me confuetis obfequiis dereliquifti,

nunquam anchoras tolleret, nunquam vela fa-

e-wg, ?

Nimirum

'is,

& ego folitis adjutorns deftituam te. Et ita e-

ceret, fortaffe non omnes norunt.

it,

vemt, nam írater primum Apoftata factus,

inter. affultantis Oceani fremitus, ftridorem

an

tum Noribergam profectus , brevi ad extrema

rudentium , naturarumque clamores , modica

.ibi deduétus ett, &, licet a P. Conrado Ordinis

hzec interpellantis religionis quies minus ani-

)

veftem re-

Vs

Cvr

focio ad 1eüp1fcent1am invitatus ,

madvertitur. Semel creberrimis ac periculo-

ji-

u ejil

ligiofam denuo oblatam abjecit , ficque mife-

fiffimis in navigationibus neceffitati paruit,

q 5 At

re in defperatione periit.

veritus, ne, cum füprema jam fames alimentis

mïw*&

confumptïs immineret,religio temeritatis vici-

atf ey eo

je-fper, FX

Fiflorum obfervatio.

na in fuperftitionem migraret.

ii

. XXX. Invitaverat Dominicum Anfalom- Ibid, n. 2,

91

as

Manufi di-

XXVII. S. Ambrofius invenerat in Archie-

|

jl mátetx ]

um puerulum novennem Antonius Pater , ut,

fc. 2. n.4. pifcopalis fuze cure initio , in dicecefi fua diu-

quoniam profefhs diebus fcholarum molefhfl

(

At

turno ufu receptum fu1ffe, quod dies fefti hu-

fimis occupationibus impediretur, quo minus.

jusimodi mercatibus, tripudiis, haftiludiis,cra-

auram liberioremad marisoram , ipfoin portu

J*

Wa

pulis, ludis, aliisque fimilibus infolentiis , in-

Meffanenfi obambulans caperet; fefto die con-

differenter contaminarentur : quibus proinde

Ícenfo fecum curru, liberiore ccelo frui vellet,

fi«

d

fenfim- & paulatim. eliminandis abufibus toto

cuiDominicus zetatem pietate praevertens:Ego

pectore incubuit, fuosque dicecefanos ad tan-

vero, Domine , inquit, feftis diebus longe ma-

titid

tam demum obfervantlam reduxit, ut non fo-

joribus occupationibus diftineor ; hi enim di-

illl«

.Jum Mediolani, fed & in. univerfa illa vaftiffi-

vino cultul ac magno Matris venerationi de-

N

ma dicecefi qua populus diebus feftivis nulli

bentur: ob hanc rem . bona tua venia ego ad

ibl

[

alteri rei. ; quam miffis, predicationibus, ex-

templum adibo; O puerum jam coclo- dignum,

fjf

hortationibus fpiritualibus, aliisque devotio-

ubi aeternum feftum agat felicitatis !

qma

nis exercitiis deditus effe cerneretur.

Inter a-

XXXL. S. CarolusBorromzus, ut lapfos 1n Ibid, n. 4

! Vm 4

lia vero, quae parochis præfcnpüt ut anima-

hac etiam parteChriftianos mores ad veterem

érlo

bus fibi fubje&tis omni cum folicitudine in-

revocaret difciplinam, leges fanctiffimas tulit.

j

culcarent, unum fuit, dierum Sanctorum fan-

Annonam publice vendi , quamdiu matutina

ens

Gificatio; voluit namq;, ut quilibet parochus:

facra folemni ceremonia fiunt, aut vefpertinze

i

eidemq; fubjeäh fideles, fuum agnofcerent de»

preces decantantur, mterdmt Circulatores

»reïï'

bitum, facrum illud tempus in exercitiis fan-

per idem diei tempus circulos in foro cogere,

glll

Gis , chriftianzeg; pietatis opéribus fructuofe

perfonatum quemquam etiam in ipfis Bacha-

j

nalibus incedere,militaresludos five haftis in

impendendi,quantumque id ad vitam, chriítia-

lüce

j

apu-

[cus

A

142

Bibtiothecæ JManuali; | Coucionatorie

annulumy inferendis,five in pe&us ex adverfo

1

egreffus fuärat, jamque multos fegetum mani-

[

conccurrentium adigendis, frangendisque ex-

pulos collegerat, crimen hoc gravi poena lue-

erceri, nulla virorum Principum, offenfione

re debuerit. Nam aer denfiffimus crevit in nu-

aï

deterritus, conftantiffime vetuit. Contra ve-

bes, & tempeftas fzeva exorta eft, fulgura ven-

1

;

Tà

ro ne iners otium populi cauffari quisquam

tique vehementer undique ferebantur, coru-

poflet, exercitationes pietatis plurimas , quas

Ícationes quoque valde terribiles & fülgura di-

fl

K

folerter excogitavit, feliciter in mores indu-

fcurrentia horrorem nimium mortalibus inge-

xit, quibus hodieque Mediolani plebs dies

rebant, factumque grande miraculum, Do-

feftos magna ex parte fanctiffime tranfigit.

mino difcernente inter venerantes, & feíta

R1

Ébid. n. 5.

XXXII. StanislausHofius Cardinalis,ut Fe-

u-/

San&orum ejus contemnentes; omnes enim

ftorum devotioni tranquilliori animo ferviret,

acervi frugum, quos mifer ilTe ea die meffos

(

D.

quod contaminatis hzeretica pefte in pagis ur-

congefferat, coelefti igne confumpti funt, cze-

bibusve minus commode fieri poterat , lon-

teris, quos vel ipfe, vel concives ejus pridie

giffima itinera diu noétuq ; fine cibo ac fomno

meffuerant, illzefis permanentibus.

continuare non dubitabat, ne facras illas dies

j

i, d a

$pe &

XXXVI. In vita Camilli de Lellis, magn

c. 16.

v &

Jif

b

in terra tenebrarum agitare cogeretur.

fervi Dei, & religionis miniftrantium infir-

bé

D

bid.n,6, XXXIIL San&orum dierum religionem

mis inftitutoris , eum in obfervantia fanttifi-

cationis dierum feflivorum adeo exactum &

ftudio literarum minime violari , fapientum o-

imnium fuffragiis conftare, non dubitabat, opi-

punctualem fuiffe fcribitur, ut ne quidem ec-

P

nor, Petrus Pitoeus, vir longe doctiffimus, nec,

clefiam fcopis emundari, autaltaria in illis die-

fi quid ex illo lucri capitur, ejus quafi fordibus

bus accommodari permiferit, fed ejusmodi

fe

infici eorundem fan&itatem. Veruntamen ne,

opera pridiano die fieri praeceperit; quia vero

IT

in Bachianico, Patrio videlicet folo, nonnullos

f

qualis ea cumq; demum effet , ex falariis fpor-

tulisve aut minervalibus crearetur injuria, &

pauperes a divitibus in diebus fetüis ad laboran-

It

ne velleviffima querelze daretur occafio; quze-

dum cogi advert, iisdem imminentem Dei

Lt

cunq;facras diebus füo ex munere ( eratautem

vindictam przedixit, praedicando, quod, nifi

ab ejusmodi facrilega temeritate abftinerent,

tü

patronus celebris, qui caufas ageret magnas,

er

& dejure confulentibus refponderet) lucra fa-

agri eorum penitus de vaftandi effent ; id quod

I

ceret, ea in mendicabulorum ftipem fponte fe-

poftea reipfa, prout praedixerat, evenit ; nam

ü

pofita, illis exinde fumma fide diftribuebat, ra-

paulo poft regio illa per tredecim dies conti-

V

tus, pauperum bono atque commodis facrati

nuos tanta nivium copia oppreffa fuit, ut mul-

tze inde arbores olivarum, aliorumque fructu-

a

temporis otium honeftiffimas per artes optime

Ie&

tranfigi, ac minime fordido, fed illuftri ac ma-

um feraces, ruptae, irreparabilia incolis damna

concillarint.

If

xime decoro negotio implicari. lItaque ut

c

religioni latisfaceret , mifericordiam inten-

XXXVII.

k

Gregorius Turonenfis deS. Greg.

Vi

e glor,

at

debat. :

quodam refert, quod , cum feftum diem S.

conf, c,

Mariani, exemplo aliorum concivium con-

18.

IV

! Pæm FV'iolantium Fe a;

celebrare, & fanctificare abnuiffet, ignis qui-

dam ccelitus .fuper domum ejus delapfus fue-

Td, v,

Boll, in X'XXIV. Bollandus de S. Anfchario refert,

rit, qui omnem ejus fupellectilem , omnesque

Tefnm

li

vit. c. 16 quod

illius greges & armenta, fine ulla vicinorum

n. 65.

| poftquam in Frifia praedicando fan&ifi-

7

D

cationem diei Dominico debitam inculcaffet,

vel minima befione abfumpfit.

i

XXXVII

l. BeatusPetrusDamianus in fer—S- Petr.

iis,qui in eodem per opera fervilia przevarica-

C0

bantur, gravia fupplicia comminando, non-

mone quodam de S. Ruffino nonnullorum re-

am,5.de

-

Ruf-

te

nulli auditorum fuorum parum timorati , quia

fert lamenta, qui fefta in honorem hujus 5.

fino.

o

coelum ferenum affulgebat, vix ab aufcultato

Martyrisinftituta, ab operibus fervilibus abfti-

i

Viri Dei fermone , templo egreífi, arrepta fal-

nendo celebrare abnuebant. Tumultuabantur

li

ce ad prata fe receperint, ut f»enum demete-

enim, onerofum effe dicentes, populum gerni-

Vi

rent, demeffumg; fzenum in cumulos adege-

natis unius San&i folemnitatibus feriari ; Un-

(

rint;fed quisnam indefubfecutus eft eventus?

de contumaciter cceperunt cum fuis mulieri-

h

Advefperafcente die omnes illi acervi, qui ea-

bus non modo textrinis operibus audacter in-

dem die facti fuerant,divinitus igne confumpti

fiftere, verum etiam ruralibus exercitiis liberi-

di

funt, illzefis illis permanentibus , qui in anteri-

us infudare. Sed protinus in eos fententia di-

aj

oribus diebus in medio proreparati conftabant;

vinse animadverfionis ulcifcitur; Cafas eorum

quo faéto populi in circuitu manentes,fumum

&

repente flamma corripuit, & non folum dome-

Qu

a longe cernentes, hoftes adeffe putantes , ti-

ftica quaeque; fed quze in agris erant, omnia

muerunt valde.

1

i

Ídem in

globis inextinguilibus conflagravit. Cumq; ad

XXXV,. In vita pariter

S. Rabani xMauri'

extinguenduüm huncignem omnes ad vicinum

It

Vït. /s. Ra-

Qu

banic, 7.

Ícribitur, quod, quia occurente SS. Martyrum

flumen accurrerent, inilludq; multa, quze jam

Januarii & Magni fefto, omnibus, qui jurisdi-

dlg

n. 43.

ab igne correpta ardebant,injeciffent, elemer-

&ioni monafterii Fuldenfis fubje&i erant, tam

tum illud ignis fibi a&ivitatem vindicavit, ut

ài

te

viris,quam mulieribus opera fervilia. exercere

perfpicue probaretur, hoc non cafum,fed divi-

prohibitum erat, quidam ex iis Chriftianis, qui

ni furoris effe indicium ; quicquid mergebatur,

n

H

in illa quodam fervitutis jugo adftricti erant,

extingui non poterat. Miro igitur modo ele-

cultum & venerationem przedictis Sanctis de-

mentum illud vires fui ejus & partiumtenebat,

la

bitam contemnens in campum ad metendum

& ex parte prodiderat, nam & liquida erat

lï')i& "

Mi

aqua

li

Titulus CXXVIIL San&*or?gm Culius €3 qu

CI

aqua, ut immerfa quaeque flu&u dehifcente

ret fpe vendendarum carnium, temporalibus

reciperet,& quodammodo humida non erat, ut

mercantiis füb fumma miffa occupatos, non-

ardentia extinguere poffet. Sed quid minimis

nullos etiam otiofitatis caufa confabulationi-

immoror, cum & ipfa hominüm membra

bus & levitatibus ante lanionum domus tem-

flamma profiliens occupaverit , ut extinctio-

pus expendentes, & diem fabbati violantes,

nis remedium invenire, quocunque fe verte-

zelo Domini tat&us in fervore fpiritus, ut ve-

rent, non valerent? Tandem uftulati, fumiga-

rus paftor, errantes oves ad viam veritatis re-

ti, & in modum ruris combufti, ad altare B,

dücere przedicationibus & admonitionibus

Ruffüini cum ululatum ftridoribus confu

gi-

laboravit, minitans vindi&am Dei ipfis af-

unt, indulgentiam petunt, & commiffi p

ia-

füturam, nifi a tam enormi, mandatorum ip-

?

culi emendationem de cztero per poeniten-

fius transgreffione refipifcerent. Et quoniam

tiam pollicentur, & incolumes ad propria

funt reverfi.

populum durze cervicis fübito a tam prava

!

confuetudine omnino revocare non potuit ;

3R t

XXXIX. Duobus

8

$pec ex

calceamenta facienti-

laboravit ad hoc, quatenus, etfi omni fab-

bato deberent merito, maxime tamen in qua-

€X. s.

v. ecclef, bus, & juxtafe laborantibus, unus quidem ha-

bebat filios multos, uxorem , & patrem , &

tuor principalioribus feftis anni, circa vifita-

matrem ; vacabat vero ecclefiz fine inter-

tiones ecclefiarum occupati, ab hac peffima

ü

miffione, & omnes propter Deum alebat de

confuetudine animum revocarent. Aderat er-

go non longa poft tempora feftum Penteco-

ï

arte fua. — Alter autem , quamvis do&ior ille

effet, eo quod non permaneret in ecclefia,

ftes, & quidam facerdotis fui przeceptis atque

fed etiam Dominicis diebus laboraret, feip-

imprecatione conterriti, timore vindittze ip-

fum tantum nutrire valebat. Invidebat ergo

fius mandatis, imo non ipfius, fed Domini,

obediebant.

Unus vero filius Belial animo

ifte vicino fuo, & una vice non füfferens

invidiam , dicit. ei cuni ira: Unde tu fic di-

pertinaci macellum ipfum carnes fuas vendi-

53

ves factus es; ego vero vacans plus quam

turus ingreditur, quosdam de fua forte con-

N

tu arti meve, in paupertatem deveni ? Dicit

tra facerdotis imperium animando

Et ecce

ergo ei volens facere eum vacare ecclefize:

virga Domini fuper eum. . Nam fecunda aut

|

k

tertia die Pentecoftes tantam aeris inclemen-

Invenio pretium in terra, & inde paulatim

dives factus fum, fed fi vis, femper voco te,

tiam, Dominus excitavit, corufcationes at-

veni mecum , & quidquid invenerimus, ac-

que tonitrua , ut porta civitatis ipfius i&u

ciplies dimidium. Cum ergo ille adquiefce-

fulmineo fcinderetur , defcendensque fulmen,

ret, & fequeretur eum euntem ad ecclefiam,

vaccas fuas, inter quamplures alias vaccas fub

fine intermiífione benedixit ei Deus, & di-

eadem porta quiefcentes inveniens , extinxit

Z:

Gteg,

vitem fecit: propter hoc ergo fan&tus Patri-

continuo, ut fcilicet palam daretur intelligi,

ror,

archafecit illum bonum confiliarium pres-

quoniam dhszec vindi&a effet inobedientize

M

i

:

byterum , tanquam dignum ; erat enim Le-

contemptorisiliius. Domus quoque iftius la-

&or.. Ex vita S, Joannis Eleemofin, S..48..—

nionis eodem fulgore ita quaffata eft, ut fcu-

Ib:d. v.

Xl. Legitur in vita S. Hugonis Lincol-

tellis , ollis, atque cacabis tinnitum dantibus,

Feftuta

ipfa cafum fuübitum minaretur.

Fattus eft

nienfis, quomodo piftor quidam femper die

ex, 7.

Dominica farinam confperferit , atque fer-

poft hoc vir ille infamis in tota illa civitate,

ientaverit, de qua nocte fequenti panes de-

omnibus clamantibus contra eum , quoniam

Pelr,

coqueret, quos die fequenti venderet recen-

digna eum plaga propter fabbati irreveren-

1,5,dt

tiam Dominus tetigiffet.

hf

tes: quos dum femel mane fecundze ferize

1 U

extraheret de clibano, unus panis calidus

frangitur, unde mox rivus fanguinis, qui pa-

$. VL

nem circumquaque infecerat , effluxit. Expa-

vit ille, & panemiftum cruentatum fruftratim

EXEMPLA DOMESTIC A.

comminuit, & per fingulas fra&uras cruorem

ftillare vidit.

Alios etiam omnes panes fimi-

I Sæ Ignatius peculiari femper affe&tu & ho-

nore S. Petrum Apoftolornm Principem Gloria S,

liter cruentatos invenit, quos panes per octo

dies apud fe occultavit, fed mercenarii hoc

profequebatur ; hinc ab eodem . apparente,Ign. c. 4.

morbi depulfi, fimulque converfionis religio-

ad publicam notitiam perduxerunt Epiícopi,

fze beneficium aecepit. Sed & alios Sanctos

& ad ejus przefentiam unus panis fuit allatus,

Íftudiofe venerari & invocare confueverat ;

quem fic effe confpexit. Erant etiam alii panes

hinc nonfemel illieidem apparuerunt, maxi-

in clibano pofiti, qui poft crepufculum diei

Dominicze erant fermentati & impofiti , qui

me dum conftitutiones fcribebat , quo tem-

pore fic eos afpexit, ut ipfe modum , quo eos

cum extraherentur, & frangerentur , nil pro-

digiofum habentes in fua naturali qualitate

viderat, explicare fe poffe negaret.

Primi au-

ad ufum hominum vendebantur.

II. S. Francifcus Xaverius peculiari devo- Hift. Soe,

tem per monafteria & ecclefias in monu-

tione in S. Hieronymum ferebatur ; hinc ab P- 1. l. 2.

méntum facinoris de transgreffione fabbati

eodem vifibiliter in

j

gravi morbo libera-P- ??-

tus eft.

ad terrorem hominum dilig'enterl eonferva-

l

bantur.

)

IH. S. FrancifcusBorgias Divorum cultum Vit, 1. 4;

Ibid ex, XLI. Cum quidam devotus paftor in- par-

*

ut excitaret,augeretque,Rom:e in zes graphice C- 4. u.19.

80

'tl

bus Weftphalize nonnullos Laniones vide-

mnes

incifas, & afi"abreq Ículptas imagines, in o

pro-

144

Aibliothecm . IMunualit Concibmtoriæ

€, I7,

Provincias mifit. Quin & archetypa donavit

quod eum ab zeterno prazedefüinaffet, & vocaf-

fociis & diftribuit. [Ipfe vero Sanctorum re-

fet ad gloriam, & per fuas gratias perduxiffet.

liquias &imagines religiofe venerabatur,fplen-

2. Si easdem gratias B. Virgini. S.Angelo Cu-

dideque adornari curabat, nusquam affirmans

ftodi, aliisque coelitibus perfolveret, quod. ad

gemmas, aurüum , argentumque dignius im-

ejus falutem. & gloriam fuiffent cooperati. 3.

Si ad Deum & San&um illum pro iis five vi-

pendi, vertique, quam in Auctoris Dei Di-

vorumque cultum. Dum manibus eas tracta-

vis, five mortuis, qui procipuo eum cole-

ret,fumma animi voluptate in has voces erum-

rent, aut coluiffent, honore, preces fterneret.

ebat: Salvete pignora nobis in hoc exi-

4. Si Deum ftudiofe rogaret, utejus litera-

f

o, lacrymarumque valle degentibus a Deo

rum monimenta, fi quze forent, rerumque ab

reli&a, atque depofita : Salvete falutis noftrae

eo geftarum meraoriam cuítoditam & con-

fpes atque folatium. Erit, erit dies illa, cum

fervatam vellet. Denique fi pares ejus offibus,

decorem induti cineres, hofpites nunc beati,

ubi ubi effent, tribueret venerationis honores,

; ïbidln' 6'

.?eterna illa luce perfruemini, & animoe fole

& ex iis aliquid, undefe muniret, & tueretur,

candidiores, throrusque vefter fupra firma-

exquireret. "Valde praeterea pium cenfebat,

mentum clarefcent. Ex hoc ipfofonte manavit

optareacprecari,ut, quae 5ancti, dum mor-

pia, folemnisque, focietatis confuetudo , ut,

talem vitam agerent , habuiffent de honore

fingulis menfibusSanttorum nomina forte efi-

Dei & proximorum falute vota, ea omnia

tulaeducantur, diftribuanturque fingulatim :

complerentur, ut poffet hac quoque ratione

quo die votis conceptis , religofeque perfolu-

de fingulis dici: Defiderium animze ejus tri-

tis opem fui quiqueDivi implorant. Ipfe multa

buiftiei: gratias etiam agendas Deo de do-

hoc die fociis indulgere, & precationi etiam

nis univerfis, quie ullo unquam tempore per

lus temporis impendere folitus erat.

Sanctos aliquo modo 'ecclefize tribuiffet. Su-

Vita.

IV. B. Aloyfius Gonzaga,ut fuum erga coe-

per haec animadvertit , ad 5anctorum auxilia

lites affe&um copiofius poffet demonftrare ,

emerenda commodiiiimum effe, Angelos ve-

dum triclinii curam gerebat, fingulas menfas

nerari & allepáre,qui eorumia terris cuftodiae

peculiaribusSanétis affignare conlfueverat, nec

praefuiffent. Àc proiude quotquot in coelum

]i n.xo.

e terris evecti funt fauncti viri & foeminze , eo-

1

minore devotione ac diligentia apparabat,

quam fi ipfi coelites in eadem pranfuri effent.

rum ipfe cuftodes. Angelos appellabat, per-

Vita com.

V. B. Stanislans Koftka, ne fine facro viati-

que hos ab illis & a Deo alia atque alia, ut

pend,

co ex hac vita decederet , & conftantem erga

conveniens erat, munera precabatur. Opta-

SS. Euchariftiam devotionem atque amorem

bat, ut quod fibi deforet, praefertim in hono-

retineret , peculiari honore cultuque S.Barba-

randis eorum facris reliquiis, ii conferrent, ex-

fam venerabatur, unde factum, ut, cum in

plerentque,quibus daretur adelTe praefentibus.

f

gravi morbo conftitutus ab hominibus facrum

VII. P. Marcellus Maftrillus praecipuo at- Vit. c. 7.

illud epulum accipiendi occafionem non ha-

fettu S. Fraucifcum Xaverium colebat, ad

aï

beret, ipfa ei apparens per SS. Angelos eam

quem proinde cum in ultimo jàm prope mor-

comitantes id praeberi juíferit.

tis articulo conftitutus confugiffet , memora-

Vital, 2.

VI. Petrus Faber inter alios San&tos prze-

bili prodigio ac favore fanitati veftitutus eft.

-|E Pure

aT

6 8. V

cipue colebat SS. Petrum & Paulum, & S. Jo-

6 2l,

annem Baptiftam, quorum in feftis femel in-

.VIII. P. Cofmus . Alamannius fupputatopgig,

Sanctorum numero, quotquot unquam in-Seript,

gentem divinitus flammam & jucunditatem

venire potuit, ne quem infalutatum relin-Soc. JES.

fenferat. S. item Apolloniam,cujus invocatio-

queret, ferdel minimum unicuique oratio-

ne puer adhuc a. dentium dolore liberatus in

nem Dominicam, & falutationem Angeli-

tunem vitam fuit. Item . reliquos Apoftolos,

cam recitabat.

iisque fimiles, qui Evangelium in diverfas

mundi partes intuliffent , eo quod focistas

IX. Quidam e focietate noftra fingulo-paulug

rum Divorum , quos per menftruam fortitio- Barrus in

noftra illos imitetur. Quos vero Sanctos femel

colendos fufceperat, nunquam amplius. dimi-

nem acceperat, honorem ac laudes verfibusfoed. San,

ä

—— ] 0i n lRR —Md MO — L. L L RMED C

celebravit, ut, quot San&os acciperet, tot^2-

fit. Hincin breviario longum habebat Cata-

eos diftichis ornaret.

logum eorum San&orum , quos tanquam lo-

corum Tutelares inter peregrinandum fibi af-

X. Joannes Berchman przter alios fingu« — vj &

ä

lari ftudio S. Jofephum colebat, fatebaturque 165.

- L. 2.c, €, CiVerat. Idem tanti faciebatSan&orum invo-

cationem, ut diceret, unius San&ti confilium

fe nunquam ab eo in re ulla repulfam fuiff

:

& Patrocinium plus habere efficacitatis ad

paffum.

corrigendos hominum mores, quam cuncto-

XI. Bernardi Colnagi nomen , cum virtu-Rho. n. 5.

rum edi&a Regum, induftriique conatus. Aje-

tum multis admirabilitatibus , tum fingularicet. noft. -

bat item, pietatis chriftianze effe, certos fibi

in Antonium Patavinum, & Francifcum Pau-

prae cseterisSanttos deligere,& ad certos fines,

E Es , MÉ T m Mi " N ET o

lanum pietate,Italia tota celebratum eft, quam

divina enim providentia faCtum, ut non omnes

familiariter cum illis quafi przfentibus age-

Sancdiiisdem rebus geftis, virtutibus , fan-

ret; quam fidens ab illis, quze vellet cumque,

&itate florerent. Hinc ab unoquoque Sanco

peteret, atque auferret: quantis celebraret

auxilium petebat contra eos fpiritus,quos quis-

laudibus, vix poffit explicari. De illorum lau-

^ queadverfarius przecipuehabuiffet. Divino in-

dibus miro animi fenfu dicere, feftos dies cele-

ftin&u dicit memoriam cujusque San&i cum

berrimos agere, hymnis, & plurimo carmine,

bat, in

pietate coli , fi quis 1.Vgr'atias ageret Deo,

quod illi facili ac. nitidiffima vena flue

eorum

Titulus CX XV/IIl. San&orum Cultur €2 Fefla.

145

eorum gratiam ludere ; demum cum ipfe hu-

verus in feipfum, & ubi afpe&us & verborum

mi cubarent , illorum figilla in le&ulo molliffi-

5. Ignatii fubibat recordatio, ubertim plorans,

me collocare , ut, quantum illis tribuerit, vel

cum aliorum sedificatione, tranfegit. Ecce ob

unum Jater ; €9 Zve: amorem fanctum non

fic palam faceret,voluntarize homo fimplicita-

tis, cum alioquin divina humanaque Philofo-

modo imminutum, fed plane deperditum, mi-

phia,quam plures per annos explicaverat, lon-

fero homini invocatus S.Ignatius reftituit ,

quid non impetrabunt in hoc genere, die nata-

ge effet illuftriffimus. Sed ludente cum homi-

nibus in hoc terrarum orbe Dei fapientia ,

litiis alicujus Sancti confecrato, ferventes pre-

quid adeo mirum fit, viros fapientia ac pie-

ces , & obfequia cum ardore przeftita ?

tate infignes cum fuperis ludendi quafi licen-

$. VII.

tiam ufurpare?coeli dignatio terrze audacize re-

"

rehenfionéadimit, fiducize laudem relinquit.

SIMILITUDINES.

- Teid.n.6, XII. Quos Joannes Ledefma delegiffet fibi

patronos,eos quzefitiffimis modis colebat, at-

Qualitas.

que reliquos omnes ante Jofephum Dei paren-

tis fponfum, mortalium omnium hac fua forte

I.S

Icnt Pharao Rex /Egypti fecit Jofephum Gen, 4r;

feliciffimum. Compofuerat ipfe horarias pre-

afcendere fuper currum fuum fecundum

ces ad facerdotalium imitationem,quibus pa-

clamante proecone , ut omnes coram eo fle-

tronos fuos anniverfariis ipforum coleret ce-

Gerent; ita Deusquoque non modo ipfe San-

lebritatibus. Eos porro dies ita tranfigebat ,

&os fuos honorat , fed etiam , ut ab aliis ho-

utaut de San&torum felicitate, & quibus illam

norentur, pr?ecipit.

7

artibus invafiffent , meditando cogitaret ; aut

ärdochæum ve&i—þEüh- 6.

Il. Sicut Rex Affuerus M

in illis virtutibus , quarum ope ad tantam

bus regiis indui, regio diademate coronari ,

evaferant amplitudinem, fe ftudiofiffime ex-

fuper equum regium imponi, per plateam du-

erceret, quod & amor fimilitudinem , &

ci, & a primo de regiis miniftris proclamari

haec amorem pariat.

jubebat: Sichonorabitur, quemcunque volue-

IBïd. n.IO

XIIL. Franciico Hortulano Coadjutori ex

rit Rex honorare ; ita Deus quoque Santtos

eadem focietate debet Sardinia totSanctorum

ftola fuzxe glorize veitiri , ab Angelis per pia-

pignora, quze alte olim defoffa, nebarbaris in-

team coeleftem duci, imo & ab hominibus

fulam invadentibus ludibrio effent , per obli-

univerfis honorare cupit.

od

: Beirlinek;

vionem negle&ta jacebant pariter, atque igno-

JII. Sicut injuriam Principi non facit ,

qui

them. tx,

rabantur. Itaque haud dubio divinitatis inftin-

per familiarem ipfius quidquam ab eo poftu-

in fefto

&u àd ea refodienda , atque in lucem , hono-

lat, ut ta:to facilius ejus commendatione fre- 9O, SS,

remque eruenda Epifcopos ac Magiftratus

tus accipiat; ita nec Chrifto injuriam facit ,

Y 61

adhortari Hortulanus, ac loca monftrare,

qui per Sanctum aliquem varia a Deo dona

avia fzepe, & nulla fufpicione notabilia, ut mi-

impetrare defiderat , & conatur.

.

rarentur , qui fcire potuiffet.

lV. Sicutqui alterum honorat, aut amat , A

nonym,

| Penneq.

- XIV. Quam liberaliterSan&ietiam minima

etiam amicos ejus, & famulos,& imagines in

p. 3 l'ag. obfequia compenfent, patet ex fequenti exem-

pretio habet, & amat ; ita qui Deum fincere

l'bl

( c. 210

plo: Volebat quidam frater ex Societate Jefu

diligit,etiam San&os velut intimos ipfius ami-

yetil

oít omnia fuperiorum diffuadentium confi-

cos , fideliffimos fervos , atque imagines per-

otc, JE

lia Chrifti caftra deferere ; unus aliquis e pa-

fectiffimas, magni »eftimat & veneratur.

Idemfï

tribus hominis mifertus rogavit, ut vel unum

V. Sicut ii , qui Principis alicujus favore &

Pater & /ve paucis diebus in honorem S. P.

opus beneficiis habent, ante omnia eorum,

Ignatii recitaret ; importunis precibus victus,

quos illi intima familiaritate conjunéctos effe

mlf

romifit fe fa&urum,& fecit,fed tam negligen-

noruntgratiam & interceffionem aucupantur;

ttos ln

ter& tepide,ut puniendus potius ob focordiam

ita cum quivis homo divina gratia & favore

& contemptum, quam juvandus,videretur ; &

fumme indigeat, ipfe autem ob fuam vilitatem

æd, smo

1

hujus tamen tam proje&ze orationis fructum

iis indignus fit, San&orum patrociniis ea ob-

[

aliquem fenfit: copit enim angi animo , ut

tinere conatur.

nullam quietis partem. caperet ; hinc no&u

Vit£

confurgens , & levandi animi gratia hortum

Equiiw.

$,.

fufpiciofus inambulans , continuo fplendido

lumine circum omnia prope fe corufcare vi-

VI. Sicut Jofephum adorarunt fratres, quia f'ab.,ctmc.*

eum Principem in /Egypto conftitutum, & in

ï

. in fefto

det,atque in medio luminis adeffe S.Ignatium,

$3. OO,

[ho, hn S'

cujus afpe&u perculfus , animoque totus im-

manum ejus omnia tradita effe advertebant ;

d

mutatus , ad pedes ejus procidens. O Pater,

ita multo zequius veneramur Sanctos, qui ami-

ci DEI funt, & Principatum in regno ejus

inqui

t, tantumne mihi confers gratize pro uno

obtinuerunt.

Pater

& Ave ? Fili mi, refponditS. Pater, pau-

que. benigni(fi-

VII. Sicut modica aqüæ gutta multo

vino s. Cypr.

li

cis ego contentus fum ; oculo

infufa faporem & calorem vini induit , 3deo-

laritate

de üngu-e

mo illum intuitus difparuit: ille tum humi

rocumbens , ac pr2e gaudio lachrymis ma-

que plurimum amatur, acappetitur ; ita cum Cjeric,

dens, & inconftantize poenitens , reliquum no-

Santti Deo per charitatem intime fint uniti ,

&is profiratus exegit : ubi diluxit, fuperiorem

merito etiam propter Deum. fingulariter ho-

convenit , veniam petit, & impetrat, & fan&e

noraptur , & amantur.

dein

de vitam ad usquemortem in religione,fe-

T

Utili-

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. 111 .

146

JBibliothece Manualis Concionaion'a

Utilitar.

feparati fünt, merito contemnuntur, é&in.

í

/ ' .güwïl' 243

fimetum inferni projiciuntur.

|

Grannmi

VïII; Sicut viri fortes, cum murus hoftium

jn loc.

XVII. Sicut ftellze coeli, quia in firmamen- Anonytti?

com.f. 73

tormentis & machinis dejectus eft , ibi fe ma-

to pofitze fulgore füo mundum illuftrant , ac

xime hofti fiftunt, & opponunt : ita San&i,

recreant, omnium àd fe oculos trahunt, &

cum fciant humanum genus in terris exiftens

füfpiciuntur ; ita Beati, quia exemplorum fuo-

quotidie magis debilitari, itamque Dei pro«

rum radios innos vibrarunt,juremerentur, ut

mereri, huic maxime parti fübvenire conan-

Pf :ds.

a nobis fufpicicantur , invocentur , & hono»

g

tur ; unde S. David dicebat: dixit, üt difper«

rentur,

v. 23

deret eos, fi non Moyfes elétus ejus ftetiffet

in confractione in confpe&tu ejus.

- $. Vili.

LOXM

Ibid.

c b

IX, Sicut lüce adveniente seritüdines al-

MOTIVA.

leviantur, hàmines à fnmno excitantur, aves

canunt,& beftizé àd latibula fugiunt; ita Apo-

LQ

Uia fic honor DEL exigit : nam honorae

ftolis, àliisque San&is, de quibus Cliriftus

inus reliquias Martyrum , ait S. Hie-

Epift, tä;

dixit: Vos eftis lux mundi: advenientibus,

ronymus , ut eum , cujus funt Martyres ,

fuit zédilicátus in credendis , ftécundatus in

ádoremus; honorámus fervos , ut honor fer-

bonis opéribus , alleviatus a peccatis , éxcitas

vorum redundet in Doniinnm, quiait: qui

tus a negligentiis, animatus àd contemplatio-

vos fufcipit , me fufcipit, -

1

nem coeleftium , ereptus e poteftate doemo-

L. Quia ipfe Deus. exeinplo invita ; dum ni-

Pf. 1382

num ; & quotidie hzec itetum a. coelitibus ex-

inis honorificat fervos fuos, tefte David : quis

V.

eritüt.

X

ergo non, ut Deo fe conformiet & placeat, to-

2. Clï"!a,'3

cus gr.

X. Sicut paupéres ; cum thefauros regios

tis viribus San&tos colat, fibique illud Atfueri Efth. 6;

» 15.

afpiciunt, fuam paupertatem amplius agno-

di&um applicet : Hoc honofe condignus eft, v. 11.

fcunt; ita & anima magnificas San&orum

quenicunque Rex voluüerit honórare.

virtutes conteinplàns ;

mentem fuam amplius

H Quia ficipforum Santlorum dignitas dotes- Yn ferins

. humiliat.

que mérentur : fi€ enim , tefte S.Bernardo, vit-

Fib.cone, Xl Sicut milires veliémienter- animantur,

tus mater glorize eft, & illa fola eft, cui gloria

5.in feftocum vident aliquos eX Commilitonibus jam

jure debetur, & fecüre impenditür , quidni

Mart. n.4. murós confcendiffe , & vexilia mànibüs tene-

ané&tos , qui ob virtutem fuam a Deo tanto-

|

re ; ita cum victorias San&ofum feftive cele:

pere fünt exaltati, & beatificati , omni hono-

bramus , non

parum excitamur ad ea$ pro

re digniffimos judicemus ?

R

L

z

viribüs s3emulàándas.

IV.

uig iy]a gratitudo

d

*

h«plici titulo mi 0i

;" Serm, ,

S. Chryf.

: de SS-

XII. Sicutmilites vulnera in proliis indi&ta

Wb honorem €9 amorem Sanflis impendendum

| & S.Vi&.ï

(

uvent.

Regi monftrantes, fidenter loquuntur ; ita &

obligàt, i. Ob aàmórem , & laudem , quo

Sancti abfe&a capita geftantes , & in mediüm

Beati indéfinenter & ardentiffirie Deum pro-

& Max.

afferentes,qusecunque voluerunt

;apud Regem

fequuntur ; quem próinde plures facere debe-

coelorum impetrare poffunt,

inus,quam fi nos ipfos firiili amore profeque-

—

Hom.6é4, Xlll.Sicut ex igne naturaliter emicat fplen-

rentur. 2. Ob beneficià nobis exhibita,& deine

in Matth.dot , & exunguento odor diffunditur ; fic ex

ceps quoque exhiberda, cum illi omneés felici- Barry fn

Sanctorum tiemoria ad omnes provenit utili-

tateri funime defiderent , & vehementer cu- fc&«- San-

tas. Hinc S. Chryfoftomus, fi virtutis cuito«

piant, quidquid ad falutem noftram poteft faor. pres

res lepius tecum recenfeas , in humilitatem

conferre.Si ergo nobisincumbit, ne unius qui-

& compunctionem , iu virtutum ftudia facile

Ü

e

dem viliffimi hominis erga nos benefici me-

teipfum perduces.

moriam ponere ; quanto magis tantos , & no-

XIV. Sicut Noe & filii in ar

&a falvi , peri-

ftre falutis tantopere ftudiofos coelites sefti-

culuim vitze ex diluvio amitten

»

dze evaferunt ;

ita homines diluvium zeternz damnationis

conveniet ?

que in memoria & pe&ore habere

declinant, fi mature ad arcam fpiritualem ,

V. Quia téceffikas noftra ad fimilem cultuim woi

S, Ambr,ld eft , San&orum ( quos arca illa fignificatos

d-

tompellit: cum enim nihil a Deo, nifi per

l. de arcaputat S, Ambrofius

) interceffionem confu-

-

preces , obtinere poffimus, noftrae autem pre-

Bairlinck,

ces imperfectze admodum & inefficaces fint,

XV. Sicut cervi nullo veneno ferpentis 1ae-

metito potentiores nobis Advocatos quri-

them. 3.

in fefto

di poffunt , ipfi autemoris halitu ferpentes ad

ius, quorüm interceflionibus id , quód poffi-

Vifit,

- fetrahunt; itaSanüi virtutis odore omne ve-

bilitas noftra non obtinet , impetremus.

nenum peccati confumunt, ac peccatores ver

jE

bo przedicationis ad fe trahunt,

VL Quia utilitat noftra eundem cultuin fumief:

tum quia per familiarem cum ipfis conver-

fationem eorum mores imbibimus, & fancti-

j

Dignitas.

tatem participamus : tuiün quia quo majorem

hic familiaritatem cum illis contraxerimus ,

ï

Grsb,. f : XVI. Sicut pilos Regis, quamdiu mento il-

tantó digniores nos eorum patrocinio favori«

loc, com,lius adhzerent, nemo audet

contingere, at ubi

E

V. San&.a tonfore refeéti

busque efficiemus.

funt, in fterquilinium mittun-

VIL. Quia ad gaudium noftrum tu. hac & altera

tur, & pedibus conculcantur ; ita quia San&i

tita wugendum . on. modice conducit. hic cultus

per gratiam Chrifto uniti funt , ab omnibus

fi enim unius fidi amici recordatio aman-

honorantur ; peccatores vero qui ab eodem

tem exhilarat ; fi fola hominis bene de nobis

meri-

LI

Titulus C.X X V. HIT.. San&lorum Cultus .€9 : Fefia.

147

mum eft , u£ bene cogno[cat. fundamenta , quibus

;;'Barri l.;,meriti, aut magnatis bene nobis affe&i me-

3

2

X

moria omnia faftidia expellit , animumque fe-

totur hic Santlorum cultus €9 amor innititur,quae

nonymg

quidem alia non funt,quam motiva ad dictum

renat; quid memoria , affe&tus , & colloquia

cum tot millenis fidiffimorum , qui unquam

cultum impellentia , & fupra quidem fufius

funt explicata , brevius tamen ad tria genera

fuerunt, amicorum , cum his aube coeleftis

proceribus efficient ? quantum gaudium olim

reduci poffunt, nempe r.ad motiva ex parte

percipietejusmodi cultor in coelo,fi fubito infua

Dei : nempe ad voluntatem , voluptatem , &

gloria afpexerit eos , quos tantopere in hac

gloriam , quam ipfe percipit ex eo , quod fui

vita diligebat , & obfequiis fuis demereri tam

intimi amici, & ipfein eis tantopere honore-

folicite ftuduerat ?

?

tur. a. Ex parte *pforum SanBlorum', nempe

L' 20 Vitc

V. Quia proximi etiamamor a

d lalem eül-

ad fapientiam , pulchritudinem, potentiam ,

c. Ó.

ium mnos excilat : cum enim tantum interfit

& fan&titatem , praecipue vero ardentiílunam

(inquiebat re&te P. Petrus Faber ) pietatis pu-

charitatem , qua Deum & nos profequuntur.

3. Ex warte nofira: quia fcilicet tot SpeGato-

i, $

blicze fummorum Principum ad eam propen-

fos habere animos, rectiffime fane concluditur,

rer nobiliffimos noftrorum operum: totfacun-

diffimos Zdvocator in necellitatibus : tot po-

coeleftium omnium tanti effe fuffragia , ut vel

tentiffimos Prot«fforer in periculis habebimus,

unius przfidium plus efficacitatis habeat ad

corrigendos hominum mores , quam cuncto-

quot San&tos nobis ob

fequiig; demereri ftu-

-

duerimus.

rum ediéta Reguminduftriique conatus, ut fu-

!38,

pra etiam & $. 6. n. 6.infinuatum eft.

IL. Alterum eft , wu£ fciat, quos pïæcipue San-

7'

$. IX.

&os £2 quo ordine venerari debeat. Qua. qui-

MR

dem in re optimus videtur ordo , quem ipfa

M E D I A.

Il

S. Mater ecclefia obfervat , dum Santtos in va-

l. E Requenter San&orum smodo beatitudine fru-

rias claffes diftinguit,& aliquos quidem in pri-

ferns

entium. [autitatem. , [apientiom €9. digni-

ma, aliosin fecunda, alios fub duplici,alios fub

talem ponderare ; inde enim creícet non mo-

femiduplici vel fimplici ritu coli praecipit, non

dice aeftimatio , cupiditasque , tantos Dei

quod non omnes maguifaciat , aut coli defide-

amicos cclique Principes omni ftüdio de-

retfed ut majora uuius pree altero erga fide-

-

merendi.

les effe merita oftendat, atque adeo ad majora

II Pariter eorum erga: mos.hominer charitatem

etiam grati animi figna demonftranda excitet.

€? follicitudinem ponderare , nam ut re&e obfer-

Unde licet particularibüs Sanctis fua certa fe-

Serm,'2.

vavit S. Bernardus, latitudo coeli dilatat cor-

fta affignet , aut eorum fub facrificio aut offi-

de 5,vyi&.

da, nonarctat : exhilarat mentes,non alienat :

cio divino fuffragia imploret,iion tamen omit-

affe&iones non contrahit, fed extendit. In lu-

tit, fuum etiam omnibus Sanctis feftum 'at-

mine Dei difcitur, quod nefcitur : non dedifci-

tribuere , aut eorum fuffragia coniunctim im-

tur, quod fcitur. In lumine Dei ferenatur me-

plorare. Simili ergo modo fuadeat Afceta, ut

moria , non obícuratur.

A

& privatze perfonze patronos fuos in certas

IHL. .Beneficia € favores ha&enus. ab iir. acce-

claffes diftribuant, & in prima quidem B. Vir-

"V tü

ptos memorim frequenter. animoque. objicere ; hi

inem , in fecunda S. Jofephum , S. Angelum

j ' $u

enim totidem funt carbones,quibus nofter erga

Cuftodem , fan&tum , cujus nomen in baptif-

r pre

fanctos coelites amor & devotio inflammatur.

mo acceperunt , & fi religiofi funt, fundato-

IV. Prequenter. cum iirdem per. preces €9 fufoi-

rem fui Ordinis , aut alios , fi quibus vel fpe-

ria comvr|zi; neque enim quidquam aliud

cialiter obftri&os , vel alio quovis titulo ma-

tam efficax eft ad hunc amorem augendum &

gis addi&os fe profitentur : in tertia patronos

firmandum , quam ejusmodi crebra conver-

minus principales , quos propter varios fines

fatio , utipfa experientia docet.

fibi colendos elegeruunt, in quarta San&os

V. EÉorwm egregias virtutes €9. facinora gra-

menftruos, & Sanctos illius diei: In quin-

clarà animo frequenter voluere; fic enim ad ve-

ta omnes reliquos Sanctos collocent, itaque

mulationem laudabilem , & piam veneratio-

fecum decernant, ut cogitationes , verba &

nem excitabimur.

/

operafua omnia primario quidem ad Dei,

.VI. Simgularem ad e

05 in omnibur heceþfzmtibm

Chriti, B. Virginis aliorumque San&torum

fiduciam. conflanter. tenere ; fic enim fru&uum

honorem ordinent, poftea vero etiam ad om-

ex eorum familiaritate hauftorum fuavifimus

niam San&torum honorem & gloriam cedere

guftus, ad eandem omni ftudio conferva

[

dam

velint;íic enim eos omnes tum pro fpe&tato-

& augendam incitabit.

D

ribus füorum operum , tum pro advocatis &

VIL. San&itati €$ umiomi cum .Deo infisniter

patronis habere merebuntur. Nec timeant,

ne, dum omnes colere ftatuit , fingulorum

fludere ; fic enim quo ar&tius conjuncti üni ter-

tio fuerimus, tanto etiam inter nos conjunctio-

honorem minuant; nam.cum omnes fumma

inter fe & cum Deo charitate conjuncti fint ,

res , familiarioresque evademus.

gaudebunt potius optabuntque, ut & alii om-

X

nes etiam fecum honorentur , & Deus in fiu-

CASCRE

T

I

'CA.H

gulis amplius magnificelïþitisqt.ie glorificetur.

1. ^T Riafunt , quz de hac virtute nofcenda,

III. Tertium eft, u folitum [ciat modum , eos-

aliisque inculcanda fünt ab Afceta.Pri-

iffimum

^

dem houorandi;qui S'uidem in tribus pot

^

capi-

R. P. Lohn. Bibl'. Jilan. Tom. 111.

EE

»

148

Bibliothece Manualis Concionatoris

capitibus confiftere videtur. 1. Ut certis qui-

diceret: AVoffra conver[atio n celir eft.. Quam

busdam obfequiis annuis, hebdomadariis,aut

dulce eft JESUM Chriftum inter millia mil-

quotidianis fuum erga illos affe&um & amo-

lium , auro gemmisque coeleftibus fulgen-

asss i

rem conteftetur, qualia v. g. funt eorum fe-

tium , eumque unice amantium , &. immen-

fta preemiífo jejunio aut abftinentia,flagellatio-

fis laudibus extollentium , fplendidiffimo fu-

ne aut cilicio , confeffione item & coinunione,

pra cseteros glorix; amicu radiantem in-

& fi fieri poteft , etiam eleemofina pauperi

tueri ! quis ex tali confpectu totus flammis

collata , celebtare; quotidie litanias , velom-

fan&iffimi amoris non inardefcat ? quis

nium Sanc&torum, vel fpecialiter hunc in finem

Chrifto de tanta gloria , tot fpoliis; quis

compofitas recitare ; eorum reliquias & ima-

. »»ancüs de Chrifti confortio , de tanta in il-

gines pio & religiofo cultu venerari &c. 2. Ut

los munificentia , de amicitize gloriofze 2e-

in omnibus neceffitatibus ad eosdem cum te-

ternitate , non congratuletur ? Apparuit ali-

nero fiducize fenfu confugiat. 3. Uteos in om-

quando S. Pater nofter Ignatius cum nomi-

nibus quidem virtutibus , przecipue tamen in

ne JESU in corde literis aureis defcripto ,

optim2e & perfettze vitze ftudio , imitari ftu-

ut quanto ejus amore arferit in terris, &

deat , certoque fibi perfüadeat , hunc cultum

nunc in colis ardefcat , oftenderet ; non

fore gratiffimum San&is , tum quia puri[famus

dubito, quin beatorum quisque hoc fan&iffi-

eft , tum quia epliffimur , utpote univerfa vitze

mum nomen ftylo amoris pectori habeat in-

totius opera comple&tens, tum quia conflantiffi-

:

Ículptum : O gloriofa amantium fpectacula',

inus, utpote ad finem usque vitze perfeverans,

& ad inflammandos mortalium frigidos ani-

nec per ipfam etiam no&tem aut quieteminter-

mos opportuna ! Itaque fi coetum illum Bea-

ruptus. Unde merito quivis horum San&o-

Ixf Pf.150

rum devotus cliens veriífimam illam S. Au-

torum honorare volumus , eique gratificari,

gratulemur illis, & una exultemus, quod Deus

guftini fententiam in mente & memoria ha-

illos zeternze fuse glorize non tantum confor-.

bere debet : Vis femper laudare Deum ? quid-

!

tes, fed velut przecones, fecerit: agamus cum

quid agis, bene facito, & laudafti Deum : aut

illis fanctiffimoe Triuitati pro tantis in illis col-

notum illud diftichon :

- latisbeneficiis prolixas gratias : congratule-

Santorum eft cultus gratiffimus o

ptima

murChrifto de tam excellenti laborum fuorum

vita ,

meffe, & tot voluntariis amoris fan&ti in.ze-

Hunc fi reddid

eris , qu:xe petis, accipies.

P&nneq.

ternum captivis; hoc enim maxime a nobis

inIfag. p.

IV.F.Pennequin paulo aliter de hac materia,

exigunt Sanüi , utfcilicet omnium corda in

8; c- 21'

& quidem íic , difcurrit: SSan&i tripliciter

amorem Chrifti laudationemque continuam

n., 1.

confiderari po[[unt.

1. Prout fimul conjlituunt

rapiantur ; & quodillis a nobis votum offerri

calum €9 ecclefiam. triumphantem in calis , ac fi-

. poteft acceptiffimum , hoc eft , ut cum illis ad

mul omner coli €9 honorari po[[unt.

52. Prout

amorem Chrifti puriffimum & intenfiffimum,

quirque eorum natali €9 feflo die ab ecclefia mili-

Dei gratia opitulante, afpirare, & occurre-

tante celebratur in. terris.

3. Ín quantum díi-

re aliquando poffimus.

quos eorum in patromos elegimus , aut forte ace

V.. Ut vero intélligatur , quomodo quilibet San-

cepimus , ad men[em vel annum , vel etium omnem

Borum die .[uis. honoribus fingulariter | dedicato

vite decurfum. Quantum ad primum attinet ,

non eft dubium, quin amor fanctus in fuorum

colendus fit , confiderandi veniunt. quatuor. amo-

Te$f

unur, quo Deus illum ab wtermitate. gra-

animis magnam imprimat cceleftüis illius Jeru-

tuito amore e multis millibus. elegit ad gloriam ,

falem eftimationem,in qua coeleftes cives lau-

ac feriem gratiarum toto vitze decurfu ei libe-

reati triumphant , & ami&i paludamentis glo-

raliter fuüis temporibus dandam cum fan&a

rize, in fupremi Numinis laudibus, & amore fi-

ne fatietate perennant. Collige animo, quid-

usque in finem perfeverantia , ac deinde glo-

rize fempiternze corona , decrevit ; qua jam

quid unquam fplendidum & magnificum ocu-

ipfe inter Dei amabiles amplexus & gratia-

los fpe&tantium admiratione fui tenuit defi-

xos,& lutum reputabis,fi cum unico gradugra-

rum actiones immortalgs fruitur in coelis.

|

tizve, multoque magis glorizve conferatur: quid

4lter eft amor Jefu Chrifli , quo fanBum illum

jam erit, fi cum illa Sancorum multitudine

yrofeeutus. eft. in terrír , €9 cumillo jam. conglu-

H

luminibus glorize undique corufcante confera-

tinatur in celis ; dum viveret inter hujus vitae

tur? Jam vero , fi ut quidam volunt , charitas

difcrimina , eum protexit, ejus vulnera fan-

patrize fpecie a charitate vize differt,atque ubi

guine füo abluit, & in meritorum fuorum

id contigit , inferioris fpeciei eminentiffima

com

unionem fzepius admifit , & tandem fe-

perfectio , ad minimum fuperioris fpeciei gra-

lici

tat

e perenni cumulavit. Sifingula arenae

dum pertingere, ut dicunt, non poteft ; adeo-

grana toto mundo difperfa in tot Seraphino-

ï

que minima patrie charitas,quidquid unquam

rum myriades commutarentur : imo fi omnes

in mortalium peCtoribus flammarum arfit in

res creatze,quae defatto funt,& quze creari pof-

via, pariifimo fui. ignis fplendore antecellit ;

funt, intotccelos tot Seraphinorum myriadi-

quam optabile eft alis amoris &fidei adillam

ä

ceeleftem curiam evehi , atque ibi non trans-

bus plenos verterentur,qui,quantum vires fer-

rent, fupremum Numen amarent ; nunquam

cur(im , fed aliquo tempore inter ifta charita-

tamen zequarentamorem , quo vel minimum

tis immenía incendia San&os contemplari,,

San&orum Chriftus tota zeternitate profeque-

& eorum flammis incalefcere. Ita agebatPau-

tur : O incomprehenfibile amoris incendium!

lus, & ut alii imitarentur , optabat , cum

erliur amor eft ipfiut Sautli. erga Deum &2

Q/hii-

— —

Titulus C X XFVIIlI. San&orum Cultur &'j Fejia'.)

149

tum confeCtam, & me votorum meorum com-

Dominum. noftrun. : ESUM Chriflum : Cum

enim zeternam illam fupremze Majeftatis pul-

potem continuo futurum effe crederem ; cur

chritudinem & bonitatem propius divino lu-

non etiam modo ?

mine adjuti contuentur, atque infinito , fi dari

poffet , amore dignum vident, in flamas amo-

Circa feflorum. obfervationem.

ris toti abeunt, interminabili illo pulchritudi-

nis & charitatis oceano penitus abforbentur.

VI. Hanc fpecialiter Ecclefiafticis conveni- Manfi

Cum veroin Chrifti humanitatem oculos con-

re , fequenti difcurfu probat Jofepfus Manfi : dife. 2-

apud S. LucamSalvator nofter a malignisScri-

D. 7.

vertunt,& illam propter immenfze glorize do-

norumque praerogativam fumme amabilem

bis & Pharifzeis cinctus,mirabilem iis quzeftio-

nem propofuiffe legitur : Cum intraret jefur

afpiciunt,& infuper coronam immortalitatis ,

quam geltant , ejus meritis contextam , & pa-

in domum cujurdam Principis Pharifgorum [abba-

ludamentum glorize,quo refplendent, ejus cru-

io, manducare pauem , €9 ipfi. objervabant eum :

€? ecce homo . quidam hydropicus erat; ante illum :

ore, & gemmis, refperfum tint&tumque cogno-

(cunt, & infüper ab illo fe amari inten-

€$ refpondens Je[us dixit ad. legisperitos : fcili-

cet Jabbato curare ? Supervacanea hzec. quse-

fiffime , & ita 2eternum amandos , ac ejus a-

mabili focietate fruituros , clare contemplan-

ítio fuiffe videtur;quis enim eo melius fcire po-

tur , quibus , quzefo , putamus amoris ignibus

terat, licitumne , an vero illicitum effet , in

die fefíto fanare infirmum,quando is idem ipfe

illos accendi ? S.Brigittze inter orandum,San-

&orum in coelo regnantium unus aliquis appa-

erat, qui hoc przeceptum fabbati colendi con-

diderat? cur ergo hanc iis interrogationem fe-

rens, hzec dixit : Si qualibethora, qua in mun-

do vixi, mortem pro Deo íuftinuiffem , &

cit ? Nimirum, quia omnis Chrifti a&io noftra

femper iterum revixiffem,nunquam tamen his

eít inftructio, ideo , tametfi hoc licitum ef-

fe fciret, Doctorum tamen legis , facerdotum,

repetitis fuppliciis & mortibus , grates benefi-

ciis pares referre poffem ; nunquam a gaudio-

& Capitum fynagog?e opinionem defuper ex-

quirere voluit, ut in'hoc tam anxio fanctifi-

rum ejus participatione , nunquam ab ejus

glorix; confpe&u , nunquam in ejus focieta-

cationis feftorum puntto nosinftrueret , quod

te exultantium cantu , & harmonia percipien-

quando in iis quid operandum eft, quod appa-

renter juxta exilem vulgi capacitatem du-

da vel momento defiftere poffem.

Ex his deducitur, r. San&los, qui in calis re-

bium eít, an fitfervile, an non, prius a pe-

nant, eos omnes honores , qui diebus eorum nata-

ritis , & maxime a fuperioribus , pofcendum

ü

fit confilium , eorumque requirenda fententia,

litiis ab ecclefia. deferuntur , — fupremo INumini ,

quo gratiam con[erente , €$ merita coronante ,

juxta proprium cujusque cerebrum, proce-

non vero dendum,

groficifcuntur , in grati animi. argumentum offer-

re: Si enim Joannes in Apocalypfi vidit fe-

niores ante thronum Dei procumbentes , &

VII. Modum vero convenientiüïmum talia Idem difc

fefta celebrandi fequens hiftoria , indicabit :5- n« 3

coronas glorie capitibus detrectas ad pedes

ejus deponentes ; quorfum , quzefo , id etiam

Inlibro, Summa Predicantium intitulato, de

non facerent de omnibus honoribus ab eccle-

quodam, qui certo cuidam Santto valde fe fer-

fia militante collatis? 2. Deducitur /oc etiam

venter commendabat , refertur , quod idem

habere invotis , ut,quidquid finguli vel jejumando n

San&us diu vocatus affuit, quzerens, qui tan-

tum ad eum clamaret? cui alius : inter omnes

ervigilo,uelSacramenta pemitentige && Euchariftig

in[o zorum natali die ufarpando , aut divinis officiir

San&os, poft Deum & Matrem ejus, tues

fpecialiter amicus meus, & in te plus confido,

ajfiftendo , quidquid , inquam , obfequiorum , hono-

ideo ad te in neceffitate mea clamo. 5ed qua-

rum , laudum congerimus s hoc ad. gratias. .Deo

€3 in honorir divini amylifica-

le hunc hominem a di&o San&o refponfum

pro ipfis agendas ,

a nobis refeatur :

retuliffe, putatis ? num forte in proebendo ei

tionem , quam maximo af[fettu

neque enim fibi vivunt , aut triumphant , fed

auxilio repulfam dedit ? at minime , quin po-

tius eidem dixit : Quomodo amicus ero ini-

Deo foli, cujus bonis affluunt & abforbentur.

mico Domini mei ? fi vis, quod fim amicus

Quartw aimor efl Santli erga: cultorer fuos , ad

tuus,vel te audiam,fac prius, quod tu fis ami-

cus Dei; quis enim apud mundum iftum au-

4

uos juvandor , €$ umore divino inflammandos ,

toto

fertur affetiu, Si enim Santus ille , dum

deret amicitias oftendere inimico & proditori

viveret, tanto falutis alienze ardebat defiderio,

Regis ? tandem di&tus fcriptor his terminat

verbis: Ad hoc ergo, ut in diebus feftivis

fi omnes ad amoris fan&ti figna fequenda ex-

citabat ; quid nunc agetin coelis, ubi aeternis

Deus & Sanci tibi propitientur, memento , ut

diem. [abbati [an&lificer ; id eft, fic teipfum di-

charitatis flagrat incendiis ? quze fpes tam

optatze flamm»e obtinendze fe offert , cum tot

fpone , ut tufancus fis in die fefto, Hinc

ad illam mihi procurandam & dandam vota

inter alia , a S. Francifco Seraphico fuis re-

liéta monita hoc quoque recenfetur: Feftivi-

concurrunt ? Si centum e San&is illuftriori-

bus, quorum ingentem in Deum charitatem

tates Domini , & aliorum San&orum , ma-

flammei radii circa eorum capita corufcantes

gis honorantur inopia & paupertate , per

oftenderunt,in unum fimul confpirarent , ut

quam ipfi coelum ingreffi funt , quam curiofi-

táte & fuperfluitate , per quam omnia elon-

jun&is precibus pro amore fan&to mihi impe-

gantur a coelo.

trando apud Deum ardentet age;ent,rem ego

T 3

$. XL

156

Bibliothece BManualis Concionatorie

$. XI.

miffionis, fiducize , reverentize, & laudis obfe-

/

CONCEPTUS PRJEDTE

quia exhibeamus.

CABILES.

III. Ex occafione thematis : Omnes hono- t Petr. 2:

rate: explicentur caufze, cur Sancti omnes a

1. E

X occafione thematis

Laudate . .Domi-

nobis fpecialiter honorandi fint, fcilicet 1. pro-

num in San&lis ejus ; explicari poteft mo-

pter Deum ; qui honorem illum ut fuum re-

dus, quo fancti coelites colendi funt , nimirum

putat , & perinde ut Affuerus Mardochzeum,

corde , ore , re.

Quem in finem narrari po-

ita ipfe San&os a nobis honorari cupit.

—

7

teíft, quod Philippus Diez & alii de eremita

Propter ipfos, quia funt intimi Dei amicl , &

narrant,qui, cum fcire defideraret , quod-

Principes coeli, & fumma fapientia ac fancti-

Ecc]. l

nam Deo gratiffimum munus foret, per dia-

tate praediti, qui tutuli foli vere honorem me-

YV 9.

bolum in fpeciem Angeli boni transforma-

rentur. 3. Propter nos, quia in iis fpectatores

tum intellexit , nihil Deo gratius offerre

digniffimos & fapientiffimos, advocatos fide-

eum poffe, quam fi medietatem lunze, rotun-

liffuimos & facundiffimos , & Prote&ores po-

ditatem folis, & quartam partem rotze offer-

tentiffimos habemus , quod merito magno

|

ret ; quod, cum is non intellexit, ideoque ex-

nobis folatio effe , atque ad favorem tantorum

plicationem a Deo petiiffet , verum Angelum

patronorum omni ítudio demerendum non

apparuiffe, dixiffeque , per medietatem lunze

leves ftimulos addere debet.

Vide Fabrum

literam C , per rotunditatem folis literam O ,

conc. 5. in Feft. Omnium Sanctorum.

per quartam rotze partem vero literam R , fi-

IV. Ex occafione thematis : lia claritas t Cor. xs.

V. 4I.

gnificare, atque adeo per omnes tres literas

folis , alia claritas lum , €$. alia claritas. fiella-

Prov. 23. conjunttas cor indicari, quod ex omnibus do-

rum : flella enim differt a flella in claritate , fic €9

V. 20

nis , quze Deo dari poffunt, gratiffimum eft ,

refurre&lio mortuorum : poteft oftendi diverfi-

hinc iftud folum perSalomonem petiit dicens:

tas glorize Santtorum, & falutares inde dottri-

Przbe,filimi,cortuum mihi. Simili ergo

nz» hauriri. In priori ergo parte oftendatur.

modo dicatur, Sané&os nihil aliud petere ,

ipfa diverfitas , nempe quod Chriftus merito

quam cor tuum,id eft ut obfequia tribus literis

folis fplendorem obtineat, ut qui fit fplendor

ht &

hoc vocabulo contentis przeftemus. Et 1. qui-

& figura fubftantize Patris fui. B. Virgo vero,Hebr, 3.

( Y 4b

dem Corde colamus , virtutes & gefta illorum

cum inter Sanéctos, velut inter ignes luna mi- v. 3.

ftequenter recolendo, & magnam de illis ze-

nores refplendeat, merito lunze preeconium

ftimationem concipiendo. 2. Ore proedicemus,

obtineat; reliqui vero San&i ftellis merito

tum eadem illorum gefta frequenter comme-

comparentur , quos proinde in claritate diver-

morando & laudando, aliosque ad eorum ve-

fos effe, patet ex triplici capite, nempe ex di-

nerationem & imitationem incitando ; tüm

verfitate temporir, quia aliqui ferius, alii citius,

in neceílitatibus eosdem cum magna fiducia

Deo fervire, meritaque congregare coeperunt ;

invocando. 3. Ke , id eft , opere, varia in eo-

alii ante, alii poft rationis ufum ex hoc mundo

rum honorem obfequia przeftando , virtutes

translati funt : ex diverfitate flatuum & . of-

Ápx $

H

vn 9!

illorum imitando,& quod gratiffimum effe prio

iciorum: ut enim etiam in aulis , quo dignius

ri paragrapho in fine infinuatum eft, optiize

quis habet officium , tanto majus etiam ha-

vitzepuri(fimum , ampliffimum, & perpetuam

bet falarium , fieo munere bene füngatur ; ita

Matih.zl

Y, 12

cultum exhibendo. Vide Fabr. conc.6. in Feft.

in coeleftiquog;aulamajus utique praemium erit

Omnium . Sanctorum.

ilius, qui Deo in falute animarum coopera-

Efth. 6.

ll. Ex occafione thematis :

Sic honombi-

tus , officio omnium officiorum diviniffimo

V.5

tur, quemcungue voluerit..Rex . honorare : Often-

ut S. Dionyfius vocavit, fun&us eft,quam qui

datur , quomodo Deus .San&os fuos honora-

fuze tantum faluti invigilavit & ex diverfitate

rit , fcilicetad morem , quo olim Rex Affue-

fervorir , quam ob caufam Chriftus in parabo-

rus Mardochzeum honoravit. Nam 1. & ipfe

la de operariis vineze dixit, etiam eos , qui ul-

eos induit veftibus regiis feu ftola glorize im-

tima hora in vineam vocati funt,par praemium

* Vi bp.

mortalis,quze plus eos exornat,quam ullum ho

accepiffe, quia fcilicet defectum. temporis

ls ll

minem veftes quantumcung; pretiofze. 2. Su-

fervore actionis. compenfarunt.

In fecunda

H

per equum Regis 'pofiti funt, quatenus per

parté ex hac doctrina tria corollaria eruan-

L.2. c.9.gratiam Dei( de qua dixit Thonías Kemp.

tur.

I. Quod nemo de Sanétorum meritis L. 3. c.

« l.

fuaviter equitat, quem gratia Dei portat)

& przecellentia multum altercari debeat, quia 59* 3- ?-

ita roborati funt , ut ab omni peccato & per-

ut Thomas Kempenfis loquitur, talia vel-

turbatione liberi , fuaviffime in Deo requie-

le fcire ( cum Deo foli nota fint ) nullum fru-

Ícant.

3. Coronavit eos diademate , juxta

&um afferunt, fed magis Sancs difplicent.

Pf. 8 v.6.,

illud Davidis teftimonium. Gloria & honore

Sed neque de hominibus in terrà adhuc exi-

coronafti eum , Domine, & conftituifti eum

ftentibus ejusmodi judicia ferenda funt , quia

fuper opera manuum tuarum.Et iterum : Prze-

ut idem au&tor ait, merita nonfunt ex hoc ze- l^ 2 e 7

Pf. 20,

venifti eum in beneditionibus dulcedinis , po-

ftimanda,fi quis in altiori ponatur gradu , fed

Y.4

fuifti in capite ejus coronam de lapide pretio-

fi vera fuerit humilitate fundatus, fi Dei ho-

fo. 4.Per miniftros quoq; füos primarios in coe-

norem integre femper quoerat &c. . 2. Quo

lum deducijuffit, fcilicet per Angelos, ficut o-

nemo alteri invidere debeat talenta & fortitu-

lim Lazarus eodem eft deportatus. Dicergo,

dinem fuam,cum &ipfiSan&i fua forte conten-

nihil aliud fupereffe, quam utnos quoque eos

tiffimi fint,nec alter alteri majorem felicitatem

T

honoremus,& genua flectamus,id eft,varia fub-

invideat, fed omnes in jufüflima Dei volun-

Y. 16

tate

Titulus CXXP'IH. Sanfiorum Cultus €$ . Fefla.

15i

cate & diiributione acquiefcant. 3. Quod

lud Elifzei dicere poffumus : Noli timere, plu-

Va

nemo triftari debeat vel ob humilitatem fta-

res enim nobiscum funt , quam cum illis.

ha

tus , vel ob tenuitatem talentorüm , vel vi-

VIL. Ex occafione thematis

Gaudeamur

ccl. in

rium impotentiam , cum non ille, qui plus ac-

omner in Domino ,. diem . feftlum. celebranter. [ub;

nttoitü

cepit, fed qui melius impendit, in gloria ma-

honore SS. Omnium : doceri poteft , quomodo Miff.

jor fit futurus, hinc Chriftus etiam illi,qui non

pie & fru&uofe Sanctorum feltivitates cele-

nifi duo talenta acceperat, dixit: quia fuper

brarre debeamus , eumque in finem ufui effe

pauca faifti fidelis, fupra multa te conftituam.

poteft fequens S.Bernardi fententia: Tria funt cerm, in

Vide Hent, Engelgr. in Dom. 4. Quad. $. 2.

qua in San&orum feftivitatibus vigilantef V.g. Ap.

V. Ex occalione theniatis: Specier reli glo«

confiderate debemus, auxilium Sanét, exem- ?stri &

Eccl, 43

4

ellarüm , munduüm illusmnans $n excelfir : po-

plum ejus, & confufionem noftram ; qu»e tria ?auli.

«

v. IO. ï:l

dici per has ftellas te&te San&os intelli-

fufius explicatà vide fupra S. 3. n. 1. Poffunt

etiam pro fingulis pun&tis fervire fequentes

gi, utpote qui funt pulcherrima coeli empyrei

Ípecies & decor; praecipue tamen ob tres

hiftoriolae. Et pro primo quidem hiftoria Ab«

caufas ftellis re&e comparantur. 1. Ob malti-

batis Moyfis diicipulo füo , qui conliliütà pro

iudinem : de his . enim re&e dicitur , quod

tent:cionibus, quas graviffimas pati fe quere-

Deus Abrahatno dixit: Sufcipe coelum & nu-

batür,vincendis petebat, nunc ad ó&Cidentem,

inera (tellas , fi potes. Certe non defunt; qui

ubi ingens infernalium hoftium eXefcitus cer-

D

dicant, in folo Martyrum ordine tot San&os

nebatur: nuné ad orientem , ubi imajor coele-

in ccelis reperiri, ut fi in fingulos anni dies

ftium Spirituumnumerus apparebat, atque ad

diftribuerentur , quevis die ultra triginta mil-

fpem in ipfis ponendam excitavit , refpicere

lia proponi poffent. 2. Ob perfeftionem : quam

juffus eft. Pro fecundo pun&o fervire poteft

indicat rotunditas ftellarum , qus»eque tanta

hiftoria, quzé de S. Auguftinó narratur , quod

ícilicet, cum coóntinentiam fervare fe potfe de-

eft, üt minimà ftella decies o&ties muodum

Íperare magnitudine dicatur , licet nobis vix

fperaret , caftitàs multis pueris & puellis co-

pila major effe videàtur ; fed major longee

initata eldem' apparuerit, & fubridens dixerit:

Matth; $. Sanctorum perfe&io , utpote qui in Deum

Nunquid tupoteris , quod ifti & iftze potue-

E

Y. 48.

perfe&e abforpti , nihil nifi de Deo cogitàre,

tünt? Pro tertio fervire poterit hiftoria mo«

loqui, &agere poffünt, & nunc vere implent,

nachi, qui celize fuze inferipfit : altiffima paue

quod: Chriitus olim difcipulis dixit : Efto-

pertas , angelica caftitas , perfectiffima obe-

te perfe&i , ficut Pater vefter in ceelis pet-

dientià , fummáà utilitas &c. ut , quoties in-

feétus eft: 3. Ob effetur : illuminant enim,

furgere : fuperbize tentàtio ; Virtutum harum

recreant, & ad vitam animo pariter ac

lectione tàandem reprimeret.

corporis confervandam conducünt , uti faci-

Vill. Ex occafione thematis : Per. mult

$; À '

:

1

L

tribulationer oportet nos intrare regnum. .DEI:

le per varia exempla oftendi poteft.

Ápoc 9.

Vi. Ex occafione thematis: Et palme n

excitari poteft aüditor ad viam crücis poft

andnibus eorum: dici poteft, nonimerito Chri-

San(tos alacriter , fortiterque currendaim ; eo

v. 9.

quod omnes conditiones ad viàm optabilem

ftum, quàndo Jerufalem olim ingreffus eft , a

tffi«:

Matth.21. turba palmas in manibus ferente exceptum ;

requifitas contineat. Eft enim r. via cert

V. 12.

voluiffe enim pef hoc indicare , quód, cum re-

ina; nam juxta pium Afcetam , non eft falus

j

anim3e, nec fpes seternize vitze, nifi in cfuce. 3.

gnüm coélorum vim patiatur, & violenti ra-

piantillud , nemo in coeleftem . Jerufalem fine

Eft via re&iffima [eu breviffima : quia non. finitL.z. e, ra,

hominesin viis aberrantibus & flexuofis va-$. 2.

palma, id eft, fine victoria fui admittendus

fit. Oftendatur ergo 1. in quo confiftat victo-

narum dele&tationum morari. 3. Eft via tri-

ria füi, nempe in fubjiciendo voluntatem no-

fliffuna : quia omnes Sàn&i eàm calcaruntCrhi-

ftram divinze , nàm ut recte ex antiquis Pa-

fti veftigià fecuti. 4 Eft via jucundiffima : quia

fecundum multitudinem dolorum, confolatio-

Pfal 39,

Vita PP.

tribus quzefitus,quze ar&ta effet via ad coelum?

L

Refpondit: ar&a via eft; ut quis cogitatio-

nes divinze lzetificant ambulantes in ea , tefte- '

l5 lbell.

üibus Ífuis violentiam faciat , & abfcindat

S. David ; hinc S. Paulus defeipfo fatfus eft :.

Xt.

2. Cor, a,

proptér Deum voluntates füas, hoc enim eft

repletusfum confolatione, füperabundo gau-

P

;

4.

fcriptum de Apoftolis : Ecce nos reliquimus

dioin omni tribulatione noftra.

s.

. Eft via fe- '

6

curiffima : quia hoftes ab - eo .longiffime fu-.

' L

omnia, & fecuti fumus te. 2. Quam nobilis fit

hzec vi&oria , tum propter hoftis magnitudi-

giunt,ut ecclefia in officio canit : Ecce fignum

nem ( quis enim habetfortius certamen,quam

crucis ; fugite partes adverf»e, vicit Leo de

tribu Juda : Hinc eadem alibi paífi pfallit:

qui nititut vincere feipfum? ut rette Thomas

Kempenfis dixit ( tum propter temporis diu-

Omnes San&i , quanta paífi funt tormenta; ut

turnitatem ( non enim una tantum aut alterà

fecuri pervenirent ad palimam martyrii. Quid

hora vel die,fed per totam vitam durat hzec lu

ergo times tollere crucemi,per quam itur ad re«

67

&a ) tum pfopter praelii difficultatem , non

gnum ? Certe fi melior fuiffet via ad coelum ,

Chriftus verbo & exemplo dócuitiet.

enim procul aut fub muro , led cominus cum

hofte pugnandum eít, 3. Quantopere ad hanc

|X. Ex occafione ejusdem thematis , pof-

vi&toriam condueant Sán&i, tum afpectu fuo,

funt explicari caufze , cui Deus voluerit , ut

omnes per imültas tribulationes introirent in

quatenus agonemi noftrüm Ípe&ant, & ani-

4. Reg. 6 Imos praefentià addunt fua?tum exemplo,qua-

regnum Dei, nimirum :-Ne patriam in boc

W. 16.

tenus vi&oriv confequendz fpem excitant:

exilio quzeramus ; fi eniri nünc praefens vità ,

cuin amaritudinibus abundat, tantopere atmà-

tum gdjutorio, ob quod.jure animze noftree il-

tur »

&.

P.

Bibliothece Manualü Concionatoria.

£5

j

tur, quid üefet , fi deliciis f&ateret ? ut re&e

€9 Sanile Dei intercedite pro nobis : r&folvi "ti-

liter poffunt tres fundamentales quzeftio-

in Merel. $. Gregorius argumentatur.. $. Ut coelo di-

gni fiamus ; nam dulcia non meruit, qui non

nes , fine quarum refolutione ftare non poteft

guítavit amara.

3. Ut dulcior nobis evadat

invocatio Sanétorum. 1. Ergo quzeratur , an

fciant San&i noftras preces & miferias? & re-

& D

gloria tot laboribus & fudoribus parta ; ple-

dib f0f

rumque enim magis amamus & zeftimamus,

folvatur affirmative, juxta veriffimam S. Gre- L. moz;

4513

quod caro conftitit. Vide hzec omnia füfius

gorii fententiam, qua dixit: Quid illi non vi-** 5

dent, qui omnia videntem vident ? 2.An pof-

apud Fabzüm in auctario them. 4. in Dom.

6. poft Epiphan.

fint nos juvare ? iterumque refpondeatur affir-

mando ; fi enim , icum vivebant, hoc potue-

runt ; cur jam non poffint ? 3. Àn velintfuc-

X. Ex occafione fupra cifati thematis :

Gaudeamus omnes in. Domíino , diem feflum . cele-

currere ? & refolvatur , dubitari non poffe ;

brantes in honore. Sanflorum. omnium : explicari

non enim , ut recte dixit S. Bernardus , cum

poffunt rationes,cur hoc feftum praecipua lze-

putredine carnis fimul fe exuunt viíceribus

titia ac devotione celebrandum fit 1. Quia eft

pietatis : nec fibi ficinduerunt ftolam glorize,

feftum totius ecclefize triumphantis ; Si ergo

ut nolirz pariter miferie , fuzeque miferi-

cordiv oblivionem induerent. |Non eft terra

particularium San&orum fefta cum tanta fze-

pe feftivitate celebrantur , quid in tot Sancto-

oblivionis, quam anima San&orum inhabi-

rum folemni die facere par erit ? ?. Quia hoc

tàt : non terra laboris, ut occupenturin ea :

Msb

^

2, Il. ö'

feftum eft dies natalis noftrorum parentum,

non denique terra , fed coelum eft. Nunquid

avorum, fratrum , aliorumque cognatorum ,

coeleftis habitatio animas , quas admittit , in-

benefa&orum , & amicorum : fi ergo Nata-

durat, aut memoria privat , aut fpoliat pieta-

. Adverfus

lium fimilium perfonarum in hac vita tam fe-

te ? Si Apottoli & Martyres , inguit S. Hie

vigilant,

ftive celebramus, licet Natalis triftitize potius

ronymus, in terris coníütuti poffunt orare

procaeteris , quando pro fe adhuc debent effe

fuerit, quam lzetitize: qua letitia oportebit

celebrare eum Natalem, quod ad zeternam fe-

foliciti ; quanto magis poít coronas, victo-

licitatem funt nati? 3. Quod hoc feftum fin-

riszS Q« triqmphos'?

gulis annis crefcit innumerorum Sanctorum ,

quos hoc die colere oportet , acceffione , cura

25c X

dubitari non debeat, quin quotidie non pauci

ALIICONCEPTUS.

moriantur, & ad coelum perveniat. Si ergo

obje&um cultus & leetitize crefcit , caufzeque,

ob quas celebritas hzec inftituta eft, augentur,

Circa fq/iorum ob[ervationem.

cur non & in nobis devotio & loetitia crefcat?

Lg

Bernardinus ingeniofe obfervat, quodS. Bers.

ä

Gaudeamus ergo inprimis de ipfa San&orum

Deus decem Decalogi przecepta con-tr. *. $-

gloria, eisque fuam felicitatem ex animo con-

IO.n, I.

|

Í

dens, nulli alteri myfticum hoc verbum:

k lii o

gratulemur. Gaudeamus & nos de tanto Ad-

memento , przemiferit, nifi huic tertio , in quo

vocatorum & Protettorum, imo & Sociorum

fabbati fan&ificationem hominibus folicite

aliquando futurorum numero ; & ut cum iis-

precipit. Confideremus , inquit, recordatio-

dem ?eternum gaudere , fociique glorize effe

nem , quia ait, memento.

In nullo aliorum

poffimus, prius paffionum & t

przeceptorum Dominus hoc verbum «memento

focii efíe ftudeamus.

tibulationum

ufarpans , previderat humane fragilitatis

conditionem , & quantum in aliis diebus to-

| Dan. 5.

XI. Ex occafione thematis : Benedicite San-

tius hebdomaáda» mundanorum folitudines

v. 87:

&i €9 humiles corde Domino : poteft explicari

memorias hominum occuparent , intelligen-

potiffima , fed fubtilior caufa, cur omnes San-

tias excederent, & voluntates deleciabili-

étos fummo amore cultuque profequi debea-

ter infifterent , ideo ut animarum provide-

mus , quia videlicetipfi Deum fumme amant,

retruinz , tutasque redderet ante cafum,

laudant & colunt; Unde fequens difcurfus

memento, ait, ut diem fabbati fan&tifices :

ln iif

formari poteft. Deum,fi veri Chriftiani fumus,

dicit enim in fronte hujus p

7' nl 5

Xræc?pti , me-

plusquam nos ipfos diligere debemus , ergo &

mento,

officia , quzecunque ipfi ab aliis exhibentur ,

pluris seftimare & compenfare debemus,

Il. Adrichomius in defcriptione terrae fan- Arich.

oc. Em-

quam fi nobis ipfis hzec omnia exhibita fo-

G circa vocem Engaldi refert , in JEgyp-

&ad. '

rent ; atqui fi nos tantopere diligerent , lau-

to quemdam fcaturire frontem , in quo fan-

darent, & colerent, prout nunc Deum amant,

Giffima Virgo , Herodis fugiens perfecutio-

& laudant , iniquiffimum cenferemus , fi non

nem , divinum fuum lavit infantem , qui

omnem ipfis vicifim amorem cultumque

proinde J E SU fons communi nomine ap-

oftenderemus , ergo multo magis nunc zequif-

pellatur; cujus aquis hortus quidam bal-

fime id a nobis fieri cenfebimus , atque adeo

fami, eidem fonti contiguus , irrigatur;

omnem dabimus operam , ut vel hoc folo ti-

quia vero aqua hzec horto illi irrigando non

tulo , utpote honeftiffimo & efficaciffimo,San-

fufficit, ex vicino quodam puteo, median-

!

&os totis'viribus amemus , laudemus , & co-

te rota a 4. bobus gyrata, hauritur aqua,

lamus, id quod in particulari magis demon-

quanta pro horto fufficit; idem vero au-

ftrandum eft.

&or ad intentum noftrum fubdit ; Mirum

XIL. Ex occafione thematis : Omnes San&i

di&u , verum tamen , a meridie fabbati us-

que

ï

|

Tz'tul&: CXXVIIL Sancorum. Cultus && Fefia.

153

que ad aurorám diei Lunze, boves nullo ver-

profanorum, aliarumque vanitatum idola pro-

bere impelli poffunt, ut in protrahenda aqua

ponere foleat,ne ecclefias adeant, neve ex fta-

laborent: quod eft fidei noftrze teftimonium

tionibus, indulgentiis, aliisque lucris fpiritua-

celebre.

libus, quee per horum dierum fancficatio-

nem confequi

trj

S.Bemar- [I]. S. Bernardinus verba illa, quze Chriftus

E

ficiant.

.poiï-'en(t- , in animabus pro-

di;n-- x tomo

paulo ante Apoftolis fuis dixerat, fcilicet : //or

4. $.

Ibïdl nl 60

* afcendite, ego enim mon a[cendam ad. diera. feftum

VII. DEUS olim þer Malachiam Prophe-

iflum, confiderans quzerit : Quid eft, quod Sal-

tam comminabatur, dicens: Difpergem. uper

vator nofter dicat; non af[cendam, cum . tamen

vultum. veftrum — flercus — folemnitatum veftra-

paulo poft ipfe afcenderit? moxque ex ore

rum: fed quo fine Spiritus fan&us vili adeo

ipfiusmetSalvatoris refpondet : fgo mon afcen-

loquendi Phrafi hic utitur, ut fefta non obfer-

demad diem . feftlum iflum , ícilicet ad ifta fefta

vata, fed profanata, turpis ftercoris nomine

mundana, vana, & temporalia.

Alia funt fpi-

appellet; fcitisne caufam ? ideo nempe id facit,

ritualia fefta,&ad illa ivit Chriftus in occuito ;

quia ficut exomnibus fordibus,qu» ex quibus-

Fefta fpiritualia funt difplicentia peccati , do-

vis domus alicujus locis, vel ex plateis vicinis

lendo de peccato facto ; fimiliter gaudere de

colliguntur, quidam fit fterquilinii cumulus ,

bono & Deo.

ita & dsemon in magnam noftram perniciem

Manfdfe. IV. Olim Manna in deferto quotidie He-

& probrum ex omnibus gule, lafvivize, avari-

s. n. 8. brzeorüm populo depluebat, folo die fabbati

tize, vanitatum , luxuum , inimicitiarum, alio-

excepto, & quidem, ut hoc die perfectius feri-

rumque vitiorum immunditiebus turpe quod-

ari poffent , voluit Deus, ut preecedenti die

dam congregat fterquilinium , quo feftorum

veríog

Obfervantiam defeedat, & coinquinat; vix

duplicem fibi colligerent annonam.. Die fex-

lint,

to collegerunt cibos duplices, quos fi aliis die-

enim ullus eft vitii exceffus, qui in fanctis

bus congregaffent, fubito inde vermes fcatu-

nt

illis diebus a. daemone colligi non pofüit. -

riffent, hujus autem divinze provide

AiU

i ra-

Tdem dife,

VIIL. At dicet aliquis : nonne Deus idem

.

8 n.

*

tio hzec unica fuit; quia requies. Domtui [an-

ipfe erat,qui in Exodo, Levitico & alibi, facri-

&ificata efl Domino : pari quoque modo , fi nos

ficia, holocaufta, victimas, oblationes, incen-

feita debite fanüficaremus , juftumque Dei

fa, thymiamata, fefta, can&tasque alias folem-

cultum in iis exhiberemus Domino , Manna

nitates & ritus facros, in honorem fui exhiberi

saudiorum & confolationum . fpiritualium

preceperat? cum igitur Deus de feipfo di-

nobis utique defuturum non effet; quia vero

cat: Égo Dominus , €? non mutor , qua ratio-

illa transgredimur, vermes, id eft, malze con-

ne nunc rejicit, repellit, & abhorret, quid-

Ícienti» remorfus ex

)

perimur , corda noftra

|

quid in divini cultus fui hónorem an

tea prae-

corrodentes.

Y

ceperat? quo pa&o. dicere potuit : Calendas

.nl[l

Id n.9. V.S. Paulus in I.PEp, adCorinthios his ver-

veftras , folemnitates veftrar odivit anima mea ,

bis exhortatus fuerat : Pafrha. no[ftrum immola-

quando hzec fefta ejus erant, quae in faum ob-

fus eft. Chriftus ; itaque epulemur. mon in. fermento

fequium celebrari jufferat? fed facilis eft ad

veleri, meque im fermento malitie €9 nequitim ,

hzec refponfio ; etenim verum quidem eft,

edim aggmis [fimceritatir €9 veritatir.. Ex. quo

quod h»ec omnia fefta ab eo ordinata fuerint,

'Textu D. Chryfoftomus deducit, quamvis a-

quodque populus ejus illa adimpleverit : at

nimam fidelem quovis tempore iuum poffe

vero in honorem ejus idipfum non fecit; unde

celebrare Pafcha : nam , ut idom Do&tor ob-

S. Hieronymus notat, quod non fuas nominet

fervat ,. quando Apoftolus hzec Ícriplit , nec

feftivitates, fed eorum , qui male his abutun-

Pentecoltes nec Paícha erat , ac proinde indi-

tur: ideoque Deus in illis folemnitatibus

nihil fuum cernebat, illa quidem folum quo-

cat, non tempus , fed confcientiam mundam

feftum efficere, nihil enim aliud gignit, quam

ad externam appàrentiam ad fe ordinata eífe

bonorum operum confcientia.

videbat; caeterum vero eadem ob fines & lu-

idem difc.

VI. Salomon , ut Deus olim Davidi Patri

cra fua temporalia celebrari, non ignorabat.

7. . 5.

ejus przedixerat, fümptuofifimum — Jerofoly-

,

mnis Templum erexit, ut ad illud ex omni par-

Circa ,Cultizm SanBorum.

te concurrerent , quotquot veri Dei fidem &

IX.Tobi c. 33. v. 20. defcribit Eliu hominem Phil. Har-

rith,

notitiam habebant , ibidemque. per obla-

tung

^ EBL

tiones, facrificia & alios facros ritus debitum

adextrema redactum, cui nec panis fapiaf,

Conc, iv

"

nec quidquam defiderabile hujus vitze. Jbo-

*

m

Deo cultum in folemnitatibus, in ejus ho-

5

norem inítitutum , exhiberent: at vero Jero-

minabilis ei fit m vita. fua. panis , €9. amima tlliuirgog P

--

beam mox, ut decem tribuum Rex creatus

cibus ante defiderabilir, tabefcet caro ejus , €7 o[[a,fcha.

fuit, in Samaria, nimirum in Dan & Bethel

qu& te&la fuerant , nudabuntur. Si ad. extrema

duo idola erexit, fuosque fübditos ad ea. ado-

redigantur omnia, jantque defperent medici ,

adhuc eft referva quaedam v; 23. 551 fuerit pro

randa conftringendo , populum a templo fan-

&o ferofolymitano divertit; Omnia in figu-

eo /Ingelus loquens. Per hominem, cui abomina-

bilis fit panis & cibus defiderabilis , intelligi-

ra contingebant; hoc enim eft ipfummet Sata-

nz artificium, quod , ut Chriftianos in dierum

tur Catholicus , cui non amplius fapit panis

animze, verbum DEI; non vult amplius au-

feftorum fan&ificatione ab obfequio , Deo

debito , feducat , iisdem varia lafcivorum ob-

dire conciones, nifi tales, ubi fit humanum

illicium, do&ze fabulze, copia verborum , acu-

jecto

rum, luctorum fzeculariumfpe&taculorum

*

inen

R. P. Lohn, Bibl Mm. Tom. I1£

As

154

Bibliothece Mauualis Concionatorig

men conceptuum;non autem, ubi veritates 2e-

& Sampfon Dolenfis: 28. Julii Beata ani-

ternze proponuntur fimpliciter, & Apoftolice;

ma, qua Patronos fuos ita obftrinxit obfe-

item fi defipiat le&io librorum fpiritualium ,

quiis, ut pro illa in articulo mortis juvanda

oratio, templifrequentatio , imo & cibus deíi-

fuerit infer Patronos amica ;oncertatio.

derabilis, Euchariftia. Cum ejusmodi homine

fine dubio periculofum eft, nulla medicina per

Xf. Periiffet Loth . cum Sodomitis nifi prolbid. S.3.

os, per aures, per oculos, per cor poteftintro-

eo interceíhiffet Abraham, cum enim Dei de-

mitti. Nihilominus fi fuerit. Zingelus. loquens

cretum percepiffet, his fe verbis interpo-

unu de millibur ( fant tot millia Angelorum ut

fait: Zbfibe te, ut rem . hauc faciar , & occi-

pene fuperentomnes arenas & guttas maris,&

da; juftum. cum impio.

Quafi dicat, Domine ,

atomos aeris ) miferebitur ejus ( Angelorum &

decetne hoc mifericordiam tuam, ut filius fra-

mifericordiarum Pater ) €9 dicet ( ad Advoca-

tris mei, pro quo intercedo, pari calamitate

tam ) libera eum, ut non de[cendat in corruptio-

involvatur ? & fuit tam efficax oratio, ut

nem. Quafi dicat: dono tibi talem miferabilem

dicat fcriptura Gen. 19. v. 29. Cüm fubver-

creaturam, erue eam ex manibus mortis, ex

teret Dominus ! civitater regionis. illius , recor-

faucibus orci. Siunus Angelus tantum poteft,

datur Zbrahm , liberavit Loth de [ubverfione

quid facient novem,quid duodecim legiones ?

urbium, Periiffet Aaron propter vitulum fa-

quid millia millium ? omnes invocantur his

brefactum, nifi interveniflet Moyfes. Perüf-

diebus. Omnes Angeli & Archangeli ! omnes

fet populus Ifrael a faperbo Nicanore oppref-

Sanéti, beatorum Spirituum Ordines ! Intel-

fus, qui urbem cinxerat, templo ruinam

f $.

liguntur quoque nomine Angelorum, omnes

minatus fuerat, facerdotibus necem, popu-

|

animze Sanctorum, quia iis dicitur: Erunt fi

loque vaítationem intentarat, nifi Santti in-

terveniffent.

cut Zngeli Dei. ,Matth. 22. v. 3o. Praefertim

Cum enim fortiffimus Judas

viri Apoftolici: Jte ZIngeli veloces la. 18. v. 2.

Machabseus folicitus moerore collaberetur,

Sa.erdoter omnes Malach. 3. v. 1. Si unus de

vidit in fpiritu Oniam facerdotem, qui ante

millibus exorari fe finato quam bene tibierit,

paucos dies vita excetferat, fibi alioquin a-

ne pereas.

:

miciffü«:num , fupplices Deo manus tenden-

Ibid,

X. S. Gennadium Epifcopum a Sixto. II.

tem pro populo. Poft hune vidit virum zeta-

Pontifice in Gallias miffum , pro uniüs mori-

te, & gloria mirabilem , & magni decoris

bundi protectione , cum aliis codlitibus difpu-

habitudine, quem cum noffe cuperet, .au-

tantem audiamus: ita fcilicetSancti miferorum

diit; Hic eft fratrum amator, & populi

Patrocinia /affe&tant, [acebat quidam adole-

lfrael , hic eft, qui muitum orat pro populo,

Ícens Prito moribundus in villa , monafterio

& univerfa fantta civitate, Ffieremias Prophe-

ta Dei.

.

S. Salvatoris, in quo S. Gennadii coluntur re-

liquie, propinqua ; ac propterea a dicti mona-

XIL. Sunt Sanüi ftellis fimiles , majores

Ibid.

fterii Religiofo omnibus Sacramentis ad mor-

& minores, uti 5. Paulus r. Cor. 15. difputat,

tem munitus fuerat; cam ecce audiuntur cum

Sicut ftellze influunt in corpora , ita Sancti

j Bil $

demonibus pugnantium voces, dicentium-

& incorpus, & in animam, Planetze certis

que: quid , maligni fpiritus, hic exfpeGatis?

membris communieant fpeciales operationes,

nofter hic eft per Dei clementiam. Nam de no-

quod ex Calendariis novimus; eerti San&i

ftris religionibus huc peregrinus advenit, di-

etiam praefunt certis aífe&tionibus : capiti

gnumque ett, ut, quorum fervus fuit corpore,

B, Virgo Lauretana, vel S, Csefarea, oculis S.

ab ipfis fublevetur in zeterna requie : dzemoni-

Lucia, dentibus S, Apollonia , gutturi S.

bus vero contra dicentibus, homines, qui

l

Blafius, manibus S. Gerebrenus, peGori S,

aderant , voces quidem audiebant: Cum ecce

Martyr Ignatius, pedibus S, Julianus,, inte-

adfuit continuo ad. caput infirmi S. Gen-

fünis S. Era(mus.

Non vult Deus operari

nadius, fagatisque daemonibus, converfus-

in mundo, nifi mediis ftellis; ita & gratias

que ad tres Epifcopos, qui aderant, & inter

fuas non vult concedere, nifi medianteSan&o-

quos cum daemonibus fuerat altercatio, dixit:

rum interceffione, Meliori jure dicere poffu-

Quid hic Domini expeGatis? Refponde-

mus de Sané&tis, quod Abfolon dixit ad animos

runt, fe effe dominos ipfius infirmi, Epi-

devinciendos lfraelis, 57 on eft aliquir confti-

Ícoposque Britannive , veniffeque, ut eum

tuture Rege im Palatio : quem interponat , aul-

in veternam requiem perducant. Tum Genna-

lum bonum recipiendum a — Rege [peret. — g.

dius: Benefeciftis, inquit, quod veftrorum

Reg, 15. v. 3. addo, nullum malum averten-

curam habetis: hunc. vero a meis mona-

dum.

:

äf

chis Sacramentis munitum , mihique com-

XIIL Ifaias c. 1. Deum defcribens ait; d- S-4:

miffum mese tutele relinquite: dignum e-

Erit. juffitia cinflorium — lumborum ejur; €$ f

nim eft, ut quem ha&enus cuftodivi, ego

der cimgulum renum ejur. Septuaginta , quo«-

ipfe Domino JESU offeram: atque his au-

rum verfionem fequebantur Apoftoli , legunt:

ditis recefferunt tres illi Proefules ; moxque

Erunt jufli cinforiu . lumborum . ejus

,

des

infirmus apertis oculis, quorum fuerunt,

cingulum renum '"ejus.

Quafi dicat,

cin-

quas audierunt voces, & Epifcoporum no-

gent renes & lumbos Dei. Et quze ifta lo-

ä

mina aftantibus manifeftavit, moxque iterum

quendi forma? an lumbos Deus habet, &

iis claufis expiravit.

Erant autem Epifcopi,

cingi fe patietur ? Myfterium ! Jufti Deum

li

Paulus Przeful Lernenfis, de quo. :2. Martii.

cingunt & continent, ne contra nos jufto in

Machulus Alethenfis, de quo 15. Novemb.

furore procedat, Ligavit illum, Moyfes adhuc

1

|

i

g

kTitulm CXXFIILL. Szmz?ïorum Cultus €$ Fefla.

15

3

in terra conflitutus, cin&torio precum , ita ut

diftin&as , ftella dilfert a ftella in claritate, fie

Deus ligatum fe aguofceret : Düimitte- me ,

& refurretctio mortuorum.

At vero Chriitus

ut irajcatur furor meus eontra tos, €9 de-

Dominus indifcriminatim omnes beatos futu-

leam £05, Exodi 32. v. 10. Diffolve mihi vin-

ros aílerit infiar folis.

Tunc jufli fulgebunt

M

cula, quibus me ligas, & non perinittis, ut

ficut fol in regmo Patrir eorum. —^ Matth. 13.

vindicem. Non dicit Deus, dimitte me, ut ar-

V. 4-3 LJ

Si omnes; ut fol, ergo (tellae non

erunt,

ripiam fulmina , ut extraham gladium, ut ja-

Origenes hom. in cap. 13. Matth.

culer fagittas; fed , ut iraícatur furor meus,

ait, Paulumlocutum deSan&is, dum adhucin

quia oratio jufti non tantum Deo ligat manus,

terris funt; in ordine ad efficaciam precum,ita

fed voluntatem, ut ne quidem exurgatira ; ni-

ut unus magis profit; quam alter ; at vero in

fi Dei amicus non intercedat. Sunt lumbi,

regno Patris, etíi pari gloria praediti non fint,

locus voluptatum , juxta Philofopaum : vo-

quilibet tamen eorum folem refert; quia unus-

luntas juítitize eft, ulcifci, hanc oratio jufti li-

quisque omnia

fufficit.

lheminibus bona procurare

gat. Cant. 4. V. 3. Sponíus coeleftis labia

Íponfa comparat vittze coccines : Sicut vitta

ena

XVII. Dicebat Dominus ad Abimelech de D

coccinea labia tua.. Ad. quid coccinea vitta ? ut

Abrahamo : Orabit pro te, €9 viver, Gen, Ny:

£«

liget Deum & ligatum ducat, quo vult. Labia

20. Audit hec Rex , €$ tulit over, €8 boves,

!

*

89;' h9g deAÀs-

jufti Dei manum ligznt, ut non

punire queat,

Jervor , €9 ancllas, €9 dedit. Zdbr.

aham , bid.

brai & ^.

quod vidimus in Moyfe.

V. 14. Qul eis ex rebus valdelocupletatus fuit,

Ibid s.qe.

XIV. Exodi 25. v. 3o. Przecipit Deus : Po-

t

Sed quam ob rem illa dedit? Refpondet Abu-

e$

per menjam panes propo[itionis in confpe&tu

lenfis: ut inclinaret Abraham ad rogaudum

4Ht0

fe

myer. Duodecim panes illi, juxtaOrige-

pro fe, dedit & munera.

Cogitavit nimi-

nem Homil. 13. in Levit. adumbrant duode-

rum; quantum preces juftorum apud Deum

cim Patriarchas , quorum memoriam Deus

valeant, & quam facile iram illius mitigare

femper vult in facris effe adytis; ut Deum

queant. Pulchre & apte in rem iftam dixit

propitium reddat. Multum enim valete eorum

Philo judzeus in lib. de migratione Abrahze :

recordatio , qui jam vivis exceffere & funt

Revera fulerum generis humani juftus eft,

fuas

quodammodo panis Dei. Et cur fub panere-

dotes communicans ,

& in

oublt-

praefentantur ? Commune hominis nutrimen-

cum ufüm conferens.

Idem quidquid apud

tum panis eft, fine quo vivere non poffumus.

feipfum non invenit, a Deo folo ditiífimo

Nutriunt quidem alia, fed fine illis vivere pof-

pottulat ; at ille aperto coeli promptuario , ni-

füumus, Collige, quam non utilis modo, fed

vis imbrisque in morem bona depluit affa-

neceffaria fit Sancorum interceffio, quorum

tim,utinde omnes terrenze lacunz reftagaent.

fola memoria reprzefentata eft inftar precum

Quid amplius dici, vel exfpe&ari pot it ?

jid

ad Deum fufarum.

Profecto quisquis juftus eft, idem bafis eft &

XV. Matth. 11. Laudans Dominus S. Joan-

columna mundi, & Atlas, qui fuübje&is

nem Baptiftam , inquit : 47 diebur autem ;jo-

fuarum virtutum , ac fantctitatis humeris, er-

annr DBapüifle regnum celorum vim — patitur ,

bem terrarum excipit, ac fuftentat, fuorum-

€? violenti rapiunt illud. Quid coelo vim infer-

que ineritorum opulentia homines reliquos

re aufit; an fabula haéc eíft, an parabola ? veri-

locupletat.Quod fi ei defint, quae in alios di-

fnertiat

tatis ipfius eft oraculum , & apertiíima veri-

mox ad Deum confugit, atque ex

tas: S. Joannes Chryfoftomus homil. 33. in

illius copiofiifimo zerario füis precibus tan-

Matth, quem refert S. Thom. Aquin. in Cate-

tum exobfecrat, quantum mundo beneficiis

i

na vim iftam precibus Joannis Baptiítze attri-

opprimendo fat effe poffet. O potentiam julto-

buit, poftquam is carcere mortalitatis exceffit.

rum ! O gratiam amicorum Dei !

Preces enim San&ctorum , dum vivunt, Deum

XVIII. Judicum c. 3. poft commemoratas

mulcent,moventque: atvero, dum animam

verbi bene paucis. virtutes Othonielis , Ju-

egerunt, trahunt, impellunt, & vim faciunt vel

dicis Hebrzeorum , fic finit narrationem Scri-

invito. Ergo a diebus Joannis regnorum cce-

ptor facer

Quievit terra quadraginta | an-

lorum vim patitur, & rapiunt illud violenti, ii

nis, € mortuus eft. Othentel filius| Cenez. fad.. 3.

videlicet, qui precibus utuntur S. Joannis Ba-

v. rr. Origenes homil. 3. in lib. Jud. ait:

ptiftze, vel cujusque alterius, & per illius oífa

Vides, quam larga eft divina clementia. O&o

ac cineresDeum obteftantur; nam juxta phra-

annis fervierant filii 1frael pro multorum deli-

fim Doctoris melliflui per Sanctorum cineres

&is; quadraginta annis per unius juftitiam

& offa orare, eft, ceelum violente pulfare. Et

in pace perdurant.

Immenfitatem bonitatis

d:g'4'

hzc cauía eft offium facrorum relictorum ,

Dei inficiari nemo poteft, qui vel hoc fe-

Deo pro nobis aliquid melius providente , ut

cum reputet, quod pro unius Jufti merito,

ait S. Paulus Hebr. 11. v. 39. Diftulit corpo-

quadraginta annorum tranquillitate felicitavit

ribus beatitatem , ut Beati ftudio majori in

Ifraelitas, quos pro magnis plutimorum fcele-

noftrum bonumintenderent, cum adhuc ci-

ribus o&enni tantum fervitute plexerat. Re-

ves noftri fint, & dimidiam fui partem hic ha-

vertamur ad id, quod fuperior hiftoria narrat:

beant.

neque enim Origenes nos omnino dimifit.

Ivid,

XVI. Diftinguit Paulus inter San&os , &

Mortuus eft Othoniel, inquit fcriptura , ille ,

differentiam ait effe eandem , quze iuter ftel-

qui Salvator fui populi audire meruerat, De

las eft; hac fcimus in quatuor mägnitudines.

quo ibid. verf, . 9. ita: Clamaverunt ad Do-

2

pinum;

. &. P. Lohn. Bib(. AMan. Tom. L.

b E

156

Bibliotheca Manuali: Cahcianatoriga

euinum, qui fufcitavit eir Salvatorem €9 — libera-

dabis. Sic in epift. Abderitarium ad Hipyo-

vit cof, Othoniel videliret. filium Cenez, Cum

cratem in ejus Operibus. Ubi verba horum po-

in ea legendo incidiffet Crigenes, ajebat: Ita-

ftrema premite, qui propugnaculo fortiffimio

ne vir fanctus, & judex reétus, e vivis de-

fe obimunitos putabant, dum unum Lenno-

celit ? Itane fax illa tam flegrans, & fplendi-

critum modo fofpitem coucivem penes fe ha-

da extin&ta fuit ? rem video periculofam, in-

berent. Et vere quisquis vir juftus eft ac pro-

gens populo difcrimen imminet, incidetque

bus , idem pro meenibus eft his, cum quibus

rurfum in manus fuorum hoftium, eritque

degit, facitque, ut nulla penetrare ad eos

relapfio deterior, quam omnis anterior ca-

mala queant.

$

XXl. Divo Chryfoftomo homines fan&ti

Tbid, 8.

fus fuit: Defunttus eft Othoniel, quia jam

Chryfoft. -

*

indignus erat populus, qui haberet talem

dicuntur leones , qui talem metum afferant

o 53.in

udicem, inquit magnus Adamantius.

Vo-

dxmonibus, ut illorum przefentium tolerare .

ACa

|

ebat Deus czedere populum, fed preces,

non poífint. Affüefce, ait;proinde, ut pa-

TRU TR ATT ET m YTRR YR

& patrocinia fan&i Othonielis obítri&as illi

vimenta domus a fan&is calcentur pedibus, &

non calcabit daemon illic; nam ubi fan&tum

tenebant manus. Ut ergo libere caftigare

male meritos Ifraelitas poffet, fuftulit e me-

eft unguentum , ibi fuffocatur dzemon. Re-

dio Othonielem , facemque illam exfufllavit,

verentur diaboli San&orum veftigia, ficut leo-

& hoc primo fupplicio ingratitudinem illius

num vulpes. Introducamus hos leones in do-

populi eft ultus. Et fatis experti funt pericu-

um, & omnes abigentur beftiz, non cla-

fid.

lum, quod illis Origenes timuit, & quam

mantibus , fed fimpliciter loquentibus illis ; fi

ehacd

gravis fuerit relapfus. Nam qui antea Chufan

enim folum loquantur , devolant. Felix , qui

Brixis

Regi Mefopotamize fervierant oCto annis: Ser-

horum leonum opera uti novit; felix, qui il-

tomme

vierunt po[l hac Eglon Regi Moab decem. €9 otdo

los fub tectum fuum admittit, tutus fcilicetab

freb.:

annis, ibid. v. 14. Hinc arbitrari poteftis, quam

hoftium peífimorum infidiis futurus ,. donec

1 Va

talibus commitatus.

Ti

merito dixerit Philo: Revera íulcram generis

-X

humani juftus eft, Atlas mundi eft,eumque fuis

XXIL. Cum hoftes nominis Dei minaren-Idem $.2.

otationibus fuftentat.

tur Ezechix , velle fe unam toti regno ipfi-

Dom, rzr.

Ibid.

poft Pent.

ais sicRa EOE

XiX. Petrus Berchorius ex fententia Ra-

us adferre vaftitatem, & omnia diripere, quoe

bani, & Aftrologorum affirmat, tantam elfe

cunque ad illum pertinerent, mifit is Klia-

pernicitatem motus , quo ccelum rotatur, ut

cim , & Sobnam fcribam, & feniores de fa-

nifi ei moras contrariusPlanetarum motus ad-

cerdotibus opertos íaccis ad 1faiam Prophe-

ferret, jam pridem mundi machinam totam

tam &c. Ifai. 37. 2. Quo confilio hos fic indu-

folviffet; Coelum movetur velociífime, inquit

tos ablegavit ad Ifaiam ?. Refpondet eruditif-

ille lib. 5. Redu&orii moral. cap. 2. num. 7. &

fimus Forerius : Deum propitium optabat,

ideo ne motus. ejus velocitas mundi machi-

& eum, quem mediatorem atque interceffo-

nam diffiparet, voluit eum natura mota Vla-

rem inter Deum & populum noverat, ad

Bie

netarum retarda:e. Quid tam velox, tam rapi-

1

ncitatum

mifericordiam movere volebat. Hoc amico-

dum,tatá

x

u

quam ira ,

& furor ijei ?

P

rum Dei munus eft proprium , ut Deum ad

Deur nofler ignis. ozfumens eff , Hebroeor. 12.

reponendum in vagina gladium adducant , ut

V. 29. ignis celerrimus, fuülmen, quo nihil ma-

fl

flagellum illi e manibus eximant, utirati &

gis volvere, quod momento

BW a

-

re fimul, &

212

E

N

indi&tam parati impetum fiftant. At non-

conficere, in quzecunque incidit, poteft? quis

ne fufficiebat Deus ? inquit porro Forerius.

irv illius impetum retardabit ? Quis furoris

Dicerent idem n:agnis vocibus Lutheri &Cal-

celeritatem morabitur ? Quis motumtam ra-

vini, malorum ovorum malli pulli, fi quem

pidi coeli moderabitur ? Planetz, viri fancti,

hodie facco indutum ad aliquem San&oruin

amici Dei, fuis lacrymis, orationibus , pa-

converti viderent,& idolimaniam, & infignem

trociniis.

Nifi ii fefe irato Deo humiles, ac

Dei injuriam ( fed injuria ) clamarent. Suf-

fupplices, & lacrymis tantum , precibusque

ficiebat utique Deus , fed vult nobis inno-

armati objeciffent, dudum forte mundus uni-

tefcere, quantum gratia apud illum, quos ha-

verfus everfus diffipatusque fuiffet.

bet amicos, valeant, propterea difponit, facit-

ldem fer,

XX. Res eft omnibus cognita, quam fa-

que, ut primo illos adeamus, fubmittamusque

5. po

Cin. S. 4.

pieus fuerit inter Abderitas celeberrimus ille

fequeftres , qui vultum

ejus nobilum ferenent,

Philofophus Democritus. Vixit ille, quo tem-

& mitigent iram.

pore princeps medicine Hippocrates.

Ex

- feid,

XXIII. Peracuta eft Cajetani obfervatio,

morbo ad infaniam quandam, & vitze extre-

quod Scriptura fimul narrat, & Samuelis mor-

ma adductus Democritus, magnum attulit po-

tem, & Philifthzeorum congregationem adver-

pularibus fuis meerorem, qui pro oraculo,tan-

füs Saulem ; cüm quibus cum infeliciter figna

tumque non pro Deo quodam ,etiam illum

contuliffet, miferam & probrofam mortem

habebant, ideo ad Hippocratem de medicinze

cum ipfe opetiit , tum filiis fuis adduxit.

experientia notiffimum currebant, obfecra-

Samuel autem mortuus efl , — planxitque. eun

Sodlü:

bantque, ut tantum ejus municipem artis fuze

omnis l[rael , inquit facer Scriptor 1. Reg. 28.

hll

induftria fofpitaret, fervaretque. Ut vero il-

3. & mox. v. 4. congregati fuut Philiflhim : ubi

llö

lefe exorari pateretur, his verbis convenien-

Cajetani Commentarius fic habet : Comme-

dum putarunt : Adfis, optime vir, curaturus

moratur prius fcripta morsSamuelis, ad ma-

virum infignem, non medicus, fed conditor

nifeftandum , tempore, quo Saul defertus fuit

facratiorem tota Jonia nobis murum circum»

a Deo , fuiffe etiam deftitutum ope Samuelis,

utpote

——

"

Titulus CX XVII. San&orum. Cultur € F? a.

157

tjtpote moftui. Fuit ea commemoratione fi-

XXVIL Alter Aletii easdem in fpeciem ibidem,

gnificatum, quantum poflint jufti: cum enim

monilis contextas , fibi jullit collo circumda-

illi obfecrant Deum , & fuas apud illum pre-

Y ut eo feu

ornatü, íeu patrocinio,

ces pro aliis interponunt , detinent iram Dei,

dMortem contrü audienttor tret,

ut ne effundatur in peccatores , qui, cum tali

XXVIIT. In ea Brafillorum Sodalitate, quze i. . $.

prefidio nudantur, tunc relinquitur Deo lo-

a Patribus Collegii fluminis Januarii regitur,

cus, ut juftitiam fuam adver[us eos exerat. De

Sodalis quidam a vicinis hoftibus occupatus,

. quo hec FHieronymus Oleaiter in cap. 22

e

coufra&o vulneribus capite, & corpore con-

i

xodi: Ligati habent Santti Deum, ut non

Íícifío pro morte fuerat relictus. Is, cum pri-

puniat, nifi permiferint ipfi. Exfpectat Domi-

mum corpus fentiendi vires recepit, cruce

yfoft

nus in cclo Petri ligamina, & folutionem, ne-

511

frontem muniens, S. Barnabze Apoftoli, men-

d

que eum 1in coelis ligat , aut folvit, nifi quem

fttui Patroni,opem imploravit. Tum vatto flu-

N

Petrus in terra folverit, velligaverit. O infi-

mini fe commifit , fentitque auxilium , quod

gnem & grandem San&orum poteftatem ! O

poftularat. Nam & vitam polliceri, & ani-

quantum valentjufti, qui Deum pedes, ma-

mum adere, & quafi proetenta manu natan-

nusque velut obligatum habent! videtur

tem adjuvare vifus eft San&us: ita incolumis

Deus nec perfequi. poífe peccatorem , nec

evafit, & preter omnium expectationem, fa-

gladium, adverfus eum educere; pro quo fe

nitatem. quoque recuperavit,

Ibiä, VQ ï!

illi San&orum quispiam objeGat.

XXIX. Quidam, quamvis omni vitiorum

Íbid. RI-

XXIV. Hujus rei quidpiam affecuti funt

generi immerfus, ad Patres tamen Societatis

acceilit, atque ab iis Patronum aliquem in tali

chardus etiam veteresi:thnici,qui laurum appingebant

Brixi*". ei quem diis charum fignificare volebant, cu-

fcheda fcriptum fibi dari petiit: datus elt S.

b

comraen, .

us rationem Hichardus Brixianus talem tra-

Hieronymus forte eductus

L]

fequenti no&te

fym be to-

]

1. V.Lan-

dit: qui loci , ubi lauri confitze fant, vel affi-

cum fe quieti dediffet, vidit fan&tum fenem il-

fus.

]uin truci vultu , ardentibus oculis , acceifam

xz , incolumitatem przebere crediti funt ; vel

emfa.

quod, ubi lauri funt, fulmina non iciant.

dizito fibi fornacem. monftrare, atque horribi-

0Á, If.

li voce dicere: in hos quamprimum conjiciee

À Pent,

Quod extraictum fulminis fint loca, quze lau-

rus inumbrat,experientia teítis eft,cum in eam

ris ignes,nifi aliam vivendi rationem inítituas.

Alius accepta fchedula, fomno fe dedit, feda

arborem recipere fe aves foleant , quoties coe-

lum faülmina , aut tempeftates minatur , quas

dxmone excitari fe fenfit, & per vim e lecto

extrahi, & cum contra tam foedum hoftem

ertimelcunt, Prudenter ergo ab antiquis per

[

auros delignati funt divorum gratiofi, viri ju-

nulla aptiora arma infelici juveni fuppeterent,

quanta máaxima poterat vocis contentione,

fti, apud qnos paratum invenire poilis femper

Patrocinii fubfidium, Quse enim tales lauri

tutelarem fanctum appellabat, ecce tibi illico

contra furoris Dei fulgura, quales Sanci ?

niveis indu&a veftibus mulier, & damonem

^ Ébidem,

contuens : Án neícis , inquit, quibus juvenis

XXV. Simonizm vitio pariter fe obftrin-

hic hodie przefidiis fefe firmaverit? non tulit

xerunt Giezi, & Simon, a quo vitium hoc

longiorem orationem feediff mum maucipium,

turpem fuam . nomenclaturam traxit; & ille

& in fuas fe tencbras conjccit: mulier ex ocu»

quidem pro fceleris fui merito egreffus eft Je-

profus, quafi nix. 4. Reg. 5. 27. eandemque

lisy abiit. Vita emendate poftea in&ituþa eft.

penam omnes illius pofteri luerunt ; hic vero

$. XIII.

nullas peenas dedit. Certe Simonis erat in no-

va lege deterius , quam Giezi in vetere , pec-

catum. Quifactum ergo, utimpunis evade-

MISCELLANEA

ret, qui gravius deliquerat ? Refpondet Abu-

X

- lenfis in illud 4. Reg. 9. 47. Non fuit aliquis,

Qqualita.r.v

qui oraret pro Giezi , ideo punivit illum, tan-

Upli"(:is' generis ftellae funt ; alix enim G;an,t, in

quam non habentem auxiliatorem. Simon

I

D

J

datze funt , ut proeeffent diei, & alizeloe, cora,

autem Magus oravit Apoftolos , ut depreca-

no&i. Sic ergo & Sanctorum alii praefunt fuis tit. San&,

reüturpro eo. A&or. 8. 24. & fic ad eorum

preces remilfum eft, & doluit de peccato

fuffragiis & auxiliis diei, id eft, juflis ; alii no-

&i , id eft, peenitentibus , quibus poenitentize

fuo. Ita bonum eft, habere bonos, qui cau-

fas noftras apud tri

exemplum & firmamentum pr»ebent.

:

bunal Dei boni Patroni

Il Orta olim feditione populi Ifraelitici,

tn

ftil

agant.

*

dixit Deus ad Moyfen & Aaron: Hecedite Num 46,

de medio hujus multitudinis, etiam nunc de- v. 45.

Sortitio & Cultue. Menfiruur

lebo eos: quafi hoc facere prius non poffet,

San&lorum.

quamdiu illi duo viri jufti in medio rebellis.

yopuli erant.

Sodalis

Partheni-

- XXVI. Neapoli feptuagenarius fenex po«

HI. Alexander Magnus , cui Darii uxor

Platsrch,

captiva falutaffet honore exhibito Hephoeftio-

us |. 2, c, Ítremos vitze annos. Sodalitio confecraverat,

in ÁA!e-

6.5,5. atque hos tantum fe vixiífe dictitabat, amifif-

nem, & cognito errore pudefieret, non erra-y,..

fti, inquit, & ipfe Alexander eft.

fe reliquos nulla fructu. Hic moriens manda-

vit füis, ut fchedulas menfítruas filio colle-

IV. Prudentius Romanum Antiochenum Inlib.

arifte-

&as, colloque fufpenfas , fepulturze fecum in-

alloquens fic canit :

phanon,

Romane, Chrifti fortis affertor Dej,

ferrent , teftimonium pietatis.

U 3

ine

158

Jlibliothece IManualis: Conctonatorim

I

Elinguis orisorganum fautor move :

SS. Trinitas, te dictando, praedicándo. fct-

Largire comptum carmen infantiffimo :

bendo, canendo laudarem, Íi in corporc ::eo

Fac ut tuarum mira laudum concinam :

viverem. Quo vifo Clerus & populus Dei lau-

Nam fcis & ipfe poffe mutos eloqui.

/

dem clamarunt; & B. Augultinum diguis

Et poft medium :

praconiis extulerunt dicentes : $. ZIugujitne ,

Puerum popofcit Carnifex , Mater dedit ,

lumen Ecclefie, ora pro nobis.. Singulis quoque

Necimmorata eft fletibus, tantum obfculum

annis in fefto SS. Trinitatis cum mií!a cani-

Impreffit unum : Vale, ait, dulciffime ,

tur, & cor fupra altare pontiur , mox omni-

Et cum beatus regna Chrifti intraveris,

bus intuentibus fe cor movere incipit, quafi

Memento Matris jam Patrone ex Filio.

pifcis in aqua; & fic inolevit ex iuftit;tis Ro-

Josn.

V. SS. Cofmas & Damianus medici, cum

manorum Pontificum, quod femper in fefto

J, r

Bapt.Sig-gratis omnes curarent , aliquando S. Damia-

ejus canitur praefatio de.SS. Trinitate. Idem

de dof«

nius de

nus coactus, & per Deum adjuratus a quo-

SS. Re-

confirmat Jordanus de Saxonia vir fantitate

MZIEIS*I

slig.e, .

dam, quem curaverat, paululum aliquidacce-

& do&rina infignis Serm. 249. Secundum pro-

P

pit: quod alias nunquam folebat ; S. Cofmas,

batiffimorum virorum, ait, autloritatem in

ubi id refcivit, triftis praecepit, ne corpus ejus

tota eccleíia fide digna famatum eft, quod

una cum fuo poft amborum mortem fepeli-

coriftius Doé&oris inclyti in uno cryftallo in-

retur. Eadem vero no&te apparuit Cofmze

clufum, quoties SS. Trinitas coram eo nomi-

Dominus , & Damianum purgavit: eum fcili-

nabatur, velliberde SS. Trinitate expandeba-

cet non mercedis gratia, fed per Dei nomen

tur, cor ipfius quafi vitaliter & intelle&ualiter

adjuratum , munufculum fuícepiffe. Poft glo-

exultabat, cujus fimile de nullo alio Sancto

riofam vero utriusq; mortem fideles,gnari,quid

dicitur. Romaeus addit rem proríus finguja-

in vivis Cofmas preecepiffet,fed ignari coeleftis

Pedit

rem. Notandnm, inquit, ex hiftoriis illuftrio-

xeveiationis, dubitabant , quo loco eos feyeli-

ribus a veris ; nunquam in ecclefiam , ubi

aui

rent; cum ecce Camelus humana voce loca-

cor S. P. N. Augullini erat, iugceffum fuiffe

-' p. L C-(

f..10.

tus ait : ominer Dei , quam multa figna. €9 mi-

hominem hzereticum , vel enim intus morie-

- gabilia per. [antlos /Martures Dei yercepiflis , on

batur, velinlimine cadebat; hac de caufa

folum vos, fed €8 nos jumenta veftra ! idcirco cum

pingifolet Auguftini cor in vafe pulchro fu-

omnibus €9 ego gratits agens adveni , muntiare vo-

per altare, ante quod multi jacent hzeretici

bis, ut non [eparentur corpora San&orum, [:d in

confternati, & emortui.

uno loco recondantur. 'Tunc voci Cameli obfe-

VIlI. Idem San&us ccelefti voce Petri in- LYrzus

de mit,

cuti, ambos eodem tumulo fepelierunt.

ftar rogatus, num amaret Deum, in hunc mo-

L

&A

(OS. Greg.

VI. CorpusS.Thom:e exIndia in civitatem,

D

riftiex

de Gl «

dum : Zugufiine amar me ?. reípondit: Dom

!* Comit,

Matt, l. x.

dicam SyrizeDiffam,translatum eft, in qua ur-

ne, tu nofli , quia amo te:. lgeigitur, dic , quaz-Lancilot.

be ab ejusfefto diei per diestriginta nuadiuse

€. 3

topere me ames. Subjecit Auguftinus : Siguidem t« 3-c. 43.

funt: Ubi ( funtverba S. Martini ) non fcasda-

Domine, omnia coryoris. mei o[fa foreut. lampader

lum furgit in plebe, non mufca apparet, nor

qurec, €3 [anguis omnis meus tn bal[omum vertere-

aqua fitienti deeft: Nam cum aliis diebus rlus

tur , utraqueprofunderem, atque intui. [olius hono-

quam centum pedum altitudine aqua puteis

ren velut. holocauftum integre finerem conflagrare.

hauriatur, tunc paululum fodient aqua «rum-

|X. Sanéi Hieronymi corpus cum Cyril- Jo. Bapt.

pit. Poft illos triginta dies iterum telouium

lus Jerofolymitanus effoderet, repertum e

fr 9ignius

datur, mufcaze adfunt, aqua recedit, dehinc

illud in mediofoveze, tanquam in aerz, pen-

deSS.Re'.

c-"IZ.

emilfa divinitus pluviaita omne atrium templi

dulum,a nulla paite terram tangens,integrum

a fordibus mundat , ut putes eum locum . nec

& incorruptum.

Marchan. fuiffe calcatum. Plures Seriptores referunt,

Hort.

. &. P. Felix Reineccius inter alias præroga; Bibl.

Paf* tr. 4.

tempore Calixti II. An. 1120. Patriarcham In-

tivas S.Francifci recenfet:Primo, quod àd eam Paup. lit,

fe&t. S.

diarum, Joannem nomine , devotionis ergo

vitze fan&itatem pervonerit;ut,fecundüm mul- G- de

Romam veniffe, & in pleno Coníiftorio co-

torum Do&orum opinionem , ad ftatum per- &rstis.

p'ropof. 2.

ram Pontifice & Cardinalibus aliisque Proela-

venerit, a quo ceciderat primus parens Adam,

tis afferuiffe, S. Apoftolum Thomamvifibili-

& imperium obtinuerit omnium creaturarum.

ter annis fingulis apparere , & manu propria

Secundo, quod viderit humanitatem Chrifti

populum communicare, praefentando SS. Ho-

gioriofam, atque divinam effentiam. — Tertio;

Itiam dignis, indignos przetereundo.

quod poffideat in coelo primam ac fupremam

Jo. Fer. .

VII. Mirum eft, quod e pervetuftis Hifpa-

Luciferi fedem, a qua ille cecidit & eje&us eft;

difq. Re, nize & Germanizecodicibus manu exaratisLu-

acper confequens gloriam illam ac praeroga-

liq. . 2.. dovicus deAngelis lib. 6. de vita S. Auguftini

tivas,quas habiturus effet Apoftata ille Ange-

c. 5. de Corde S. Auguftini ad Sigebertum Lu-

l::ï:C.Q-

lus, fi ftetiffet in gratia. Quarto, quod quot-

rudunenfem Epifcopum ab Angelo quondam

annis ftatuto die fui natalis, ad purgatorium

delato, ac coelitus eidem fummis precibus fup-

defcendens, animas fratrum fuorum Ordinum

plicanti donato, in hunc modum exfcripfit.

videlicet trium, Minorum, Monialium , & Ter-

Cum . jubente piiimo Przefule Clerici pro

tiariorum , & fecundum aliquos etiam fuorum

gratiarum actione, 7e Deum laudamus, incipe-

rent, mira res ! cum verficulum : San&us San-

devotorum illic repertas fecum ad gloriam bea-

torum deducit. Quinto, quod ejus facrum cor-

&us Santlur Dominus Deus Sabaoth : canerent j

pus ftet in fepulchro jam a quadragintis annis

cor in cryftallo fe movere coepit, & quafi os

ac pluribus erectum, absq; ullo fuftentaculo ,

ad laudem Dei aperuit ; tanquam diceret : O

vividis ogulis,& in coelos elevatis, ejusque vul-

nera

—

159

Titulw CXXFIIT.. San&lorum Cultus 63- Fefta.

nera fanguinem vivum & recentem perenniter

ftisfan&is affe&ionibus habenas laxaret im-

füllent. Sexto, quod fignum crucis, quod

penfius & fecurius,

erit in coelo, quando Dominus ad judicandum

XIII. Civitas Segora Sodomoe incendio Gen.19.

venerit, aducet, & portabit vexillifer Chrifti

propter orationem Loth liberata eft , quod is

V. 21.

S. Franciícus.

Septimo, quod nunquam

eam ad perfugium elegerit : Ecce enim , ait

deficiet fratribus congrua fuftentatio corpo-

Angelus, in hoc fufcepi preces tuas,

ralis , ita ut fi folum duo panes effent in mun-

Gen. 18.

XIV. Sed & Sodomis, deprecante pro ea

V. 3í.

do, unus effet Fratrum Minorum.

Abrahamo, parfurum fe Dominus fpopondit,

Utülitas.

fi decem in ea jufti invenirentur.

XV. Filii frael armati afcenderunt de /E- Exod. 33.

S, Greg.

XI. Fefto S. Andrez die , ut llaiaet Gregob»

gypto , & offa Jofeph fecum portarunt, utin-V. !9.

de glor.

telligeremus eos, qui ad promiffam patriam re-

Mart. S. r.

rius Tur. manna in modum farinze ; vel oleum

C, 2I.

cum odore nectareo, e tumulo ejus exun-

gni cceleftis pergunt armari contra mundum

& daemones debere ; fed & offa Jofeph,id eft,

dat, perid tempus, qu: fit fertilitas anni

Sané&torum memoriam & exempla fecum

futura, conjiciunt : fi exiguum proftuxerit ,

exiguum fructum proventurum fperant; fi

portare, ut eorum virtute ad conítantiam &

patientiam duri itineris animentur.

copiofum ; fertilem ominantur. Ferunt ali-

quot annis ita e tumulo oleum. exundare, ut

XVI. De ecclefia ditum eft a Salomone :Cant. 4;

Mille clypei pendent ex ea,& omnis armatura v. 4.

usque ad med

?um Bafilicae rivus olei pro-

Huat.

fortium. Quid .autem ifti. clypei funt aliud,

quam exempla & virtutes Santtorum, quibus

'Pæääg.

nos in adverfis munimus ? recte enim dictum

Chriftian.

XIL Ingens terrze motus, & infecutze

zedificiorum inde frequentes ruinze, mor-

eft ab Antiquis : Facta praecedentium penfe-

p. r. e€.6

mus, &gravia non funt, quze toleramus.

ä' 10.

'tesque plurimorum Antiochiam univerfam,

in-. rf.!üg'. di-

-locaque circumjacentia metu compleverant.

XVII. S, Gertrudis quondam a Chrifto

",

N

Vivebat tunc ad inftar ÁAngeli carne ve-

tellexit, quod ii, qui fe aliorum orationibus "'

* *

humiliter commendant, quafi quibusdam ma-

ftiti Simonn Stylites : ad illum , ut miferia-

ruüm lumen unicum omnis conditionis ho-

nibus ducentium fübvecti, ac ex utraque par-

mines tam ex ecclefiafticis, quam ex lai-

te vallati, fine omni errore ad Domiuum re-

züf

"it,

cis.convolant, & columnam corona cin-

Go tramite properabant, alii vero interdum

fiex

gunt, eumque, ut Numen iratum precibus

devitabant.

it

XVIIHL Eadem divinitus

«cogn'oxþlit/, quod, Ibid.c.53.

fuis placare dignetur , fupplices rogant. llle

cilot,

primo illos accufat, ut calamitatis auctores,

dum aliquis finem vitze fu?e cujusvis Sancto-

54

quam peccatis fuis in caput fuum accerfie-

rum fpecialibus orationibus commendat , íta-

tim orationes illae deferuntur ante tribunal

rant; monet deinde unanimi confpiratione

ad precandum fe proíternant, aíperfique la-

Judicis, & ille San&us, cui committuntur ,

crymis fimul inclament : Kyrie eleifon, Ipfe-

confütuitur a Deo Advocatus fuper eas, ut

metin preces fendat, & aliquo fpatio tempo-

ex ipfis bona provident fibi de*vptis 'tempore

:

Bul

ris elaplo, vox e codlo ad illum delabitur:

oportuno.

1U$

de tot millibus hominum unius duntaxat

XIX. S. Antonius cum quadam vice Pau- $. Hier.in

rufticani hominis, & ipfius Simeouis pre-

lum eremitam vifitaffet, ejusq; admirandam Vi* Fauli.

cationem flexiffe Numinis iram, & exaudi-

SanGitatem contemplatus effet, ad monaite-

rium rediens dixit: Vae mihi peccatori, quia

ri meruiffe; jubet ergo quzeri rufticum illum,

D

eumque in confpettum adductum proprio

falfi monachi nomen fero. Vidi Eliam, vidi

oannem in deferto, & vere vidi Paulum in

». li

nomine compellans, coram omnibus vit2e

de

inftitutam & rationem apertiret,ferio mandat.

paradifo. Idem magis dicere poffumus , fi San-

(h

]lle primo pudore coopertus Íe excufare,

&orum vitam contemplemur: vidi Sanctos ,

fed ego nonfüm fanctus ; ut olim S. Maca-

ignorantiam fuam obtendere , fefe peccatis

inquinatiffimum profiteri: Sed a S. Stylita

yius monachorum quorundam vita infpeca

dicebat: vidi monachos, & ego non fum mo-

compulfus coactusq; eloqui : dixit, fe dies to-

nachus.

?

tosterram colere &inde collectum lucellum

in tres partes dividere, unam pauperibus ero-

XX. Quod Jacobus Socero fuo Lab

an di- Gen.. 39.

xit, hoc merito cuivis fuo clienti fan&ti dice- v. 3.

gare, alteram folvendis vectigalibus impende-

re, tertiam in vi&u quotidiano confumere ;

re queunt: Modicum habuifti ante, quam ve-

nulli unquam malum fe imprecatum , fed fin-

nirem ad te, & nunc dives effeCtus es, bene-

gulis tantum boni defideraffe, quantum fibi.

dixitque tibi Deus ad introitum meum.

Exceptafunt hoec magno populi clamore &

XXI. Dubitant nonnulli , meliorne fit I0- - enpend,

plaufu, omnibus illum propius intueri cupi-

dus Deum per feipfum , an vero per Sanctos ge cultu

entibus, & aliis mediatorem fuum appellanti-

orandi; & refolvitur bene hzec quzeftio a o.88. p. 8.

bus, aliis cum lacrymis in ejus amplexum

Andrea Coppenfteinio dicente, optimum qui-

ruentibus,aliis denique illum tanquam coelefti

dem effe, fiuterq; jungatur,fi tamen quivis fe-

calculo Sanctis annumeratum venerantibus ;

orfum fpeCetur, priorem quidem fecundum

fe przeftantiorem effe, cum fit Latrize actus ;

folus ipfe pudore perfufus expedire fe ex illo

gratulantium coetu,& tenebras quaerere,ubi in

pofteriorem tamen ob plures rationes fzepe uti-

liorem effe poffe. 1. Quia in eo major Del vene-

abfcondito cum. Deo ageret , & amoris coele-

ratio

160

i:Bibliothece Manualis Covicion;ztoriæ

ratio reperitüt; quo enim plures fe coram

Deo profternunt, tanto major illi honor ex-

$. XIV.

urgit ; 2. Ktiam major in illo demiffio exer-

cetur, dum homo orans indignum fe agnofcit,

AUTHORE S.

qui fine mediatore Deum interpellet. 3.Ma-

jor intervenit charitatis tum erga Deum (qua-

I. HI

eremias Drexelius in Trismegifto l. 5.

IL Ludovicus Granatenfis in fylva

tenus plures ad ejus obfequium follicitantur )

tum erga proximum ( dum caufa ea datur be-

locorum communium. Verb. Sanctus.

. ne agendi,&chari:$ tem exercendi)(ignificatio.

III. Theophilus Bernardinus de praefidiis

4. Articuli de communione Sanctorum , quam

religiofze perfeverantioe. lib. 7.

d

in.Apoftolico fymbolo profitemur , repetita

IV. Laurentius Beyrlinck in promptuario

profeílio exercetur, quze utilitas hoc màxime

morali them. 11.in fefto omnium Sanctorum.

tempore, quo haeretici di&tàm communio-

V. Petrus Sanchez in regno Dei p. 6. c. 3.

nem tantopere impugnant, merito non parvi

VI. Matthias Faber p. r. conc. 4. 5. 6. in

facienda eft.

Gen

e

fefto omnium Sanéctorum. Et conc. 5. in fefto

XXIL Cum du&us eft in /Egyptum Jo-

S. Martini. Item Fer. Rogat. conc. 5.

Y. $.

feph, benedixit Deus domui /Egyptii pro-

VlI. Nicolaus Lancizius opulc. 11. c. 27.

pter Jofeph, & multiplicavit tam in zedibus,

VilL Antonius Dauroltius in Catechifmo

quam in agþis-, cunctam ejus fubftàntiam.

hiftoriaü Lc.— 3. tit. 44,

k st

T.';.T" ULUS CXXiX.

GSUNCUN I T s

PROEMLU M.

äfä

m hunc Titulum mon ingfatum fore. Leflori , tauto certius. confido , quanto. jucundius

a

nobis accidit , legere. aut dijcurrere de ii5 boms, qum aut valde amamur , fi ea po[fide-

mus; aut vehementer defideramur, fi amifimus , aut caremur , quale bonum. vel maxime

conferi . fanitatem , patebit: exinfra 1ta. dicendis.

Quare licek modur. amiffam. [anitatem recuperandi proprio ad Miedicos. [peflet , modus

tamen eandem con[ervandi, ficut propria experientia, ma

[5

g

"Ü

udin ex medicorum, graeceptis, addi[citur,

ita [alubriur. quoque de &o legiiitr, €8 di[curritur.

Ande mom imutilis labor erit, fi ea , qum

de confervanda valetudine viri gropria experientia dotti . gracepta. €2. media. editis de hac — materia

libellis - tradiderunt — (uti. ag

md Lenardum.| Caffium Societatis: .JESU feriptorem, € Ludovicum

vCöævr?zczrum geritiffunum . medicum videre eft ) lnuc libro inþr:mtur.

gir

Itaäue duo pracipue capita. comple&letur bic. Titulus, quorum prisz de Natura fanitatir,

ejusque commodis C$. utilitatibur; Secundum de medüs. ad. eandem. conjervandam. mece[fariis . vel. uti-

libus , tra&labit,

k

Neque haze tra&fatio videri debek ab Inflituto meo. alienas agitur . enim , ut cum Caffio: lo-

quar, de virtute gulcherrima. temperantim , i quo nimirum ip[a confifiat, quod fit ejus medium,

qu& menfura objezi, quomodo hec men[ura inveftüganda , demique qui fru&us ex em ma[camtur,

ftaque hec confileratio non. eff adeo medicir propria , quin etiam. — [uo modo ad Theologiam €9

j

Philofophiam moralem pertineat.

l

Jccedit , quod fmir €9 [ropur, qui hic gotiffimum [peGatur ,' quovis hohzine, ftd pieiati gra-

cipue addi&lo fit digniffunus , qui efl, ut talibur per[onis | [uppetat: commoda : vatio, qua /. Domino

Do nóftro , longo tempore , facilius, letius , €? . ferventiur , ferviant , cum . magna f[ua. [yirituali

voluptate, €9 ingenti merito eterne. glorig. — Incredibile enim. ditiu eft , quanta facilitate , €9 in-

terua confolatione vacetur. internm. orationi , recitentur greces. Canonice , peragatur ,SS. miffe [a-

crificium, legatur. faera. [eriptura ab iir, qui. vel cum medtocri talium rerum. [cientia. vitez fobrim funt

addicli, Omitto , quantum momenti afferat etiam. aliis ommibus — ad. fludiorum . progre[Jus. €?. ad

omniad megotía, que :mente £9 ingenio peraguntur , facilius , feliciusque peragenda , — qug ommia

!

ex i5, qug in hoc Jitulo fufiur exyplicabuntur , c(arz'm intelhigentur,

CAPUT I.

Titulus CX XPII. Sangorum Cultur €$9. Fefla

I6r

CAPUT-L

etiam exftinctos animadvertiffet , domum in

De natura , €8 commedis fanitatir.

remoto loco Rom:e exoedificandam curarit

- 1. Sanitas in genere non male a quibusdam

in qua, qui literarum ftudiis invigilant, inter-

definitur ftatus corporis actiones fuas probe

dum laxarent animum,& aliquid de fumma il-

obeuntis,quem bonam valetudinem vocamus.

la ftudendi meditandique contentione remit-

Acm:eon afferebat, continentem fanitatis cau-

terent.

Sed cum inopia pecuniv obftaret ,

fam in zequalitate facultatum ineffe , nempe

nonnullique id dicerent,vivendi tunc tempus,

ficci, humidi, calidi, frigidi &c. una au*em ex

non laboriofe 2zedificandi ,

eífe , nunquam de

illis præpollente morbum fieri.

fententia deduci [gnauus potult pluris fibi

lI. Porro quanti facienda, & quanto ftudio

effe dicens , quam omnes thefauros , cujusvis

ac folicitudine confer vanda fit hzec fanitas, in-

Fratris falutem. Verum , quae humani corpo-

dicavit imprimis Siracides c. 30. 15. dicens :

ris imbecillitas eft , cum morbi omnes ne-

AMelior eft pauper. [anus , €9 fortis viribus, quam

queant anteverti, Przepofiti manus eft curare,

dives imbecillissmelius eft mrpmüvalzd um,guam cen f uf

ut, qui vegritudine quapiam tentantur,idoneis

ienfur. INon cenfus fuper cenfum [alutis corporis.

auxiliis juventur

TI.Confirmavit deindeS.[gnatiusLojolaFun-

VIL Singulariter vero hanc zeftimationem.

dator Societatis Jefu dicere folitus , pluris fibi

fanitatis demonftrat cura fingularis,quam ali-

effe cujusvis fratris fanitatem , quam omnes

qui in eadem fanitate deperdita, aliis iterum

mundi thefauros,cujus diéti rationé hanc red-

recuperanda adhibuerunt. Inter quos primum

didit,quod,cum homo egrotare cepit,raro aliguid

merito locum meretur Paulus Il. Pontifex ma-

ximus, notiffimum Romanis fafüs nomen, hic

boni potefl in aliorum utilitatem facere, quando ve-

ro [anus eft, multa boua poteft preflare.

toti ecclefje , cui preefidebat

exemplo fuit.

[V. Hinc & Albertus Auftriacus interroga-

Curialibus omnibus,inquit Platina, miram ex-

tus, cujus rei ellet jucundiitima poffeífio, fani-

hibebat humanitatem

dum male haberent

tatis, relpondit , cujus thefaurus tam pretio-

invifebat eos , remedia morbis adhibebat,un-

fus e& utquidvis potius pati debeat homo,

guenta Venetiis advecta , oleum , theriacam ,

quam illam fibi eripi finat.

ceeteraque , quze domi habebat , ad valetudi-

V. Quie caufa fuit, cur Pyrrhus Rex Epiro-

nem eorum procurandam liberaliter impen-

tarum cüm Diis immolaret,non regni fui dila-

dere fatagebat.

tationem ,aut contra hoítes victoriam , non

IX. Nec fummi Paftons degener, officio li-

opes aut glonam fed fanitatem tantum , pe-

cet minor , nequaquam tamen in ?egros (uos

reíoleret, tefte Czelio Rodigino.

charitate, S Carolius Borrom»eus Cardinalis &

VI. Ob eandem caufam Cicero & alii anti-

Archiepifcopus Mediolaneníis fuit, de quo fic

quiores fcriptores hoc exordio inchoare:Si va-

Carolus a Bafilica Petri l. 7. c. 5. fcribit: Vále-

les,bene eft,ego quidem valeo;& his verbis:va-

tudinarium pro domelfticis ?egris conftituit, in

le,valetudiné tuamdiligenter cura:claudere fo-

quo falutaribus remediis juvabantur,quos ipfe

lebant,& merito ; nam Satyricus recte cecinit:

invifebat, certis przefeCtis ei muneri conftitu-

Si ventri bene, fi lateri,pedibusque tuis, nil.

tis , quibus inculcabat frequenter, ne quid ze-

Divitiae poterunt regales addere majus.

grotis deeffet, fibi nunquam miniftros fatisfa-

ViiLl. Pro eadem confirmatione non parum

cere poffe proteftans, donec id plene cumula-

conducet ftudium , quo aliqui in fanitatem

teque perfeciffent. H»ec tantopere in zegrotos

officia illi haerebant in vifceribus , ut ex fum-

füam vel aliorum confervandam mcubuerunt

Pro quo ftudio demonftrando fufficiet unicum

mis rebus, quas animo quotidie agltabat adea

citati S. Ignatii fingulare prorfus exemplum ,

frequenter refpiceret. Cum pene moribundus

quod fequentibus verbis proponit Lyrzeus:Ol-

Mediolanum veniffet;jamq; per gradus zedium

vierio Manardo Collegii romani Re&ori man-

fuarum afcendens fuftentaretur , tanto ftudio

datum dederat,cubicula, fuppellectilem , vi-

quendam ex fuis Praefecto commendawt qui

&umque pararet ad duos & feptuaginta focios

gegrotus itidem venerat, ut de illo multo ma-

gis, quam de feipfo folicitus videretur.

Cum

novos excipiendos, Hoc ille impigre exíecu-

tus eft,& cum jam omne opus confectum &

ad Brixienfem eccleliam, ait praefatus Author,

cubicula inftructa effent,ea ut luftraret,vir fan-

in morbum incidiffemus , benignus nos invi-

&us aífcendit.Probavit quide pleraque , verum

fens,pannum, quo openabamur fuis manibus

ei difplicuit, quod cubicula in granario ftru&ta

tentabat, leviorem exiftimans, quam opus ef-

non alio operimento contra aeris injuriam de-

fet, aptiorem lecto fuo detrahi jufht atq; affer-

ri,ut incommodo fuo nobis commodaret.

feuderentur, quam ipfis te&ti imbricibus, tegu-

lisque, & ad Re&orem converfus , pauperem

X. Sed & S. Ignatius praeclarum iterumhac

de quo Lyrzeus

quidem vitam, inquit, fervos fuos vult degere

in parte exemplum reliquit ,

Deus, at non tam incommodam , uttu quidem

iterum fic fcribit : cum ex laicis adjutoribus

videris velle. Anin divinae prov1dent1æ the-

quidam fzeva confli&aretur febri,ad eumq; re-

fauris tantum non fupererat nummorum , ut

focillandum meliori cibo opus efTet tres eam

ad tabulatum conítruendum fufficerent, atque

unam in rem nummos infumi juffit,ac refiften-

ti paulifper obfonatori , nihilque praeterea pe-

adeofub tegulis , & iub dio propemodum ha-

bitandum arbitreris ? juíht igitur id acturum

cuniz ad czeteros alendos fupereffe dicenti,

parari.Ad eandem bcm gnitatem, refero,quod,

Atqui nos quidem,ajebat, valemus, arido pane

cum przeclaros quosdam adoicfceites magna

proin contenti effe poterimus,atq; ita languen-

ingeniüfpe, doctrinzque praeditos , aut la-

ti coemptum obfonium eft. Cum aliquem e

borum ftudendi magnitudine debilitatos, aut

fcholalhms romani Collegü in morbum inci-

ditfe

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. 11I.

i

n

16

P d

Bibliothece -IManualis ! Concionatoria.

diffe audiret,totus quodamodo prze metu con-

XII. S. Francifco Borgize Robertum adjun-

tremifcebat,& jubebat ftatim, ut quis in mor-

go Bellarminum romani Collegii tunc Recto-

bum incidiffet,ad fe referri,& quidem non per

rem,exin S. R. E. Cardinalem,quem non tam

alium nuntium, fed per ipfum Re&orem : Ob-

fua purpura, quam virtus , vitzeque fanctitas

fonatorem vero domus , bis quotidie fibi re«

eminentiífimum reddidit, de hoc ità Silvefter

fi

nuntiare, num praefecto infirmorum eruiffet ,

a Petra fan&ta l. 2. c. 10o. fcribit: Si cui ?egri-

quax adipforum ipfe ufum poftulaffet. Quod

tudo recens ingrueres, fubitus aderat , cujus-

fi pecunia ad fuimptus non fuppeteret,ftárineas

cunque Ordinis effet,jubebatque ftatim medi-

lances, vel quadras perpaucas, quze in dóme-

cum acciri,& nihil omitti ex his,quze ille prze-

ftica fuppelle&ili forte reperiebantur,vendi pri-

Ícriberet. Poft invifere interdiu folebat, & no-

mum , deinde le&torum ftragula diftrahi jube-

Ctu-fzepius, atque adeo commiferari ex animo,

bat. Accidit, ut,cum ipfe graviffime langueret,

fi acerbius niorbo afflictaretur. Interdum cum

& adillum fublevandum, Patruim, qui Rorize

artis przefidia deficerent, conftans opinio fuit,

tum quidem erant; precibus cogeretur tempo-

eum cceleftibus remediis multos faluti refti-

f;

ftituiffe.

L

"

raneum vicarium admittere,omnibus,quze do-

mefticus miniftef ad fe refette ex praefcripta

XVIL Ludovicus IX. Rex Galliv fanaiffi-

officii fui regula deberet, in vicárium rejectis,

rius?eque ac potentiffimus honori ducebat ,

illa tantum exceperit,quae ad curam, falutem-

non invifere modo cegrotos , & praefentia re-

que eorum;qui zegíà effent valetudine,pertine-

gia cohoneftare, fed tractare etiam & comple-

rent,hzecenim ad fe tunc quoq; referri volebat.

&i, & fingularem in eos benevolentiam effun-

Addit vero idemRibadeneira ad rei tantze con-

dere. Qu res illum & Deo charum, & mun-

firmationem,quod ipfe hac in parte faerat ex-

do mirabilem , & meritis reddidit opulenturn.

pertus : cum ; inquit, zegrotanti mihi de nocte

XlV. Quoingenere Placilize quoque Augu-

fanguis ex brachio effet extra&us, cuftodesq;

ftze Theodofü fenioris conjugis memorabi-

qui excubias agerent,Ignatius appofuiffet,reli-

le eft facinus , quo in fe merito omnium ocu-

ä

ui vero fe quieti dediffent, ád multam no&,

los convertebat. Solebat enim adire hofpitia

aliis dormientibus,bonus follicitusq; Pater vi-

languidis hominibus referta , & zegrotis in le-

gllabat. Bis,terve mifit;qui brachium explora-

Go cubantibus curationem adhibere , panem

ret,circumligatumne effet comode:ne forte fo-

frangere, czeteraque obire,quze ancilloe folent,

luta vena fanguis efflueret, & füubitum ( quod

cujus illud erat acroama in ara seternitatis

nonullis evenit)interitum adferret,& erat tunc

confecrandum zurtim quidem diftribuere, f[ummi

dictus Ribadeneira circiter quindecim annos

doininatus eff proprium , ego vtro pro ipfo domi-

natus. lmo contigit non raro,ut alios excitari

natu. , illi wfi qui dedit , hanz operam. lubenr fero.

nolens, aut fomnum eorum interturbari, ipfe-

Theodor. l. 5. c. 18.

s

met przefertim Novitios,tan,;uam minorem fui

X

V. Sed nec Ethnicorum hoc in genefe de-

curam gerentes,adiret, & num bene haberent,

funt exempla. Nam Alexander M. , cujus ut

i

brachiumque tuto colligatum feret,inquireret.

infinitam gloriam bellica virtus , ita precinu-

Alias duotyrones,unus Hifpanus,alterGallus,

üm amorem infignis in fuos charitas, clemen-

ut auctor eft Daniel Bartolus 1.5.vix pedem in

tiaque imeruerunt, dum gentes omnes in fati-

domum intulerant,cum in morbum inciderunt,

gabili curfu luftrat, tempeftate nivali oppref-

erat autem res familiaris admodum angufta ,

fus,fenio jam confe&um militem Macedonem,

plures domi variis morbis proftrati,quare fuit;

nimio frigore obftupefa£turm ; ipfe fublimi, &

qui éos cenferet ad nofocomium deportandos,

propinqua igrii fella fedens, animadvertit. l'a-

donec valetudinem recuperaffent;iNequaquam

&aque non fortunze, fed zetatis utriusque »efti-

vero,nequaquam id fiat;ait vir fan&us ; an do-

matione , defcendit , & illis nianibus , quibus

1ni noftrze locus hon erit eis, qui mundum to-

opes Darii afllixerat, corpus frigore complica-

tum pro Deo reliquere ? Quzratur locus,illis

tum in fuam fedem impofuit: id ei falutare fu-

ä

profpiciatur, & Deus propter illos nobis quo-

turum dicens; quo apud Perías capitale ex«

que providebit,

tiffet , folium regium occupaffe. .

XI. S. Patrem fuum filius quoque S. Fran-

. XVI. Cajus Julius Czefar vero, dum Cajuri

cifcus Borgia przeclare imitatus eft , de quo

Oppium militem fuum fubito morbo correptum

fic fcribit Ribadeneira l.4.vit. Eximiaillius in-

intellexit, diverforio, quod unicum erat, ceílit,

zegrotos pietas exftitit, nihil ut deeffe illis ,

ipfe vero humi fub dio accubuit.

qu:e medici requirerent, patéretur. Socii om-

XVII.Trajanus quoque Iniperator,poftquam

nes probe norant, tuto in illius aures ac finum

cum Decebalo Dacorum Rege plenis caftris

deponi omnia,quze cruciarent; moeftitiamque

conflixiffet, vulneratis fuis,cum faícize ad obli-

libenter detegere folere, five corporis morbis;

gandas plagas deeffent , pro fauciorum copia

five animi laborarent.Neque importunos fe fu-

paludamentum proprium conícid

turos, aut moleftos metuebant,nec ut plerique

milites partitus eft. :

1

1t , atquein

folent, de temporis anguftiis expoftulaturum:

XVIII. Finem facio cum Imperatore Tito,

quare dicere folebat, fuperiorem non unum fi-

qui vel hinc, licet coetera defuilfent , orbis a-

bi caput, binos oculos,manusque attribuere o-

portere,fed plurima membra cum czeteris ha-

mor , atque delicium dici potuiffet,dum zegro-

tantes milites non folum invifere, fed etiam

bere comunia. Quo fieret,utin fratrum fuorum

per femetipfura reficere folitus, quanti eos. &

calanitate,fenfum doloris ad fe quoq; pertine-

fanitatem faceret , liquido demonftravit,

|

re exiftimaret,fic fore,ut unius omnes corporis

COAX TUU TE

membra effent,& quod Apoftolus dicebat:Qwir

De mediis con[ervandi: fanitatem,

imfirinatur , €8 ego non infirmor 2 1. Cor. 11. de

XIX. Duo ordinarie praefcribuntur, quorum

g

fe quoque diceretur.

prius

ïïtuïu: CX LX Sahitär.

163

prius remotius eft , nimirum temperamenti , a

tiam fovere & confervare poffünt, inter quze

quo inultum dependet fanitas homiuis , ut fa-

cum ab hominibus plerumque numerenturjo-

pra di&um,cognitio; Alterum proxime neceffa-

ci & iimilia;ideo illis maxime dediti folenteffe

rium ad fanitatem coníervandam , videlicet

qui temperamentum funt nacti,nifi extrinfeca

ufus varlarum rerum ad eandem confervyatio-

aliqua caufa prohibeat, uti quandoque in reli-

nem conducentium, qualia juxta aliquos fuüt

iofis , & viris gravibus, contingit.

aer, cibus, potus, fomnus, vigilia, exercitatio,

XXIII. Probl. 3. Cur fauguinei ramores no-

excretio, retentio,animi alfectus, & fimilia, de

vos tam libenter audiant ? R. duplicem hujus

reirationem effe.

i

quibus proinde fiagulis nunc agetur.

Eft communis omnibus

I

hominibus , qui libenter nova audiunt ; Nam

äenfi hominir.

De notitia T. em;aär;,z

de illis libenter audimusloquentes, qu?e ve-

XX. Quoritur quodnam temperamentum

hementer amamus , cum ergo vehementer a-

hominis fitoptimum? pro R. nota r. Tempe-

memus , vel amicorum profperitatem, vel ini-

ramentum nihil aliud effe, quam certam mix-

micorum infortania,talia autem plerumque ex

turam quatuor qualitatum,fcil.caloris & frigo-

narratione intelligamus , aut certe intelligere

ris, ficcitatis & humiditatis. Nota 2. Quatuor

fperemus; ideo vel ipfa fpes audiendi talia,ad

communiter talia temperamenta numerari ,

narrationes tales defiderandas nos impellit. 2.

fcil.fanguineum, in quo fanguis praeponderat ;

Ratio eft fpecialis fanguineis, hi enim cum ob

phlegmaticum , in. quo phlegma feu pituita

fanguinis abundantiam & mobilitatem confi-

praevalet ; Cholericum,in quo praeponderat a-

ftere diuin uno objecto non poilint, necefífa-

tra bilis ; melancholicum,in quo bilis flava ab-

rio ad varia objecta mentem ditrahunt, & fo-

undat. r.Aeri. 2. Aquae. 5.lgni. 4.Terrrae com-

latium eidem quarunt extrinfecum ; quale

paratur. R. a plerisque judicari, optimum tem-

cum reperturos fe fperent ia novarum rerum

peramentum effe fanguineum. Ratio eft, quia

auditione , hinc taatopere narrationibus tali-

hoc,tefte Ariftote , optimum eft pro fun&ioni-

bus inhiant, & quidem tanto avidius, quanto

bus iatellettus. Przeterea vero alios etiam ef-

plus commodi pollicetur talium rerum narra-

P

fectus habet, qui comparati cum effectus cae-

tio, unde non magnopere geltimus cognofce-

terorum temperamentorum haud dubie me-

reea , qu:e ad noíftram utilitatem

parum emo-

liores funt. Kífectus hos'fcola Salernitana fe-

lumenti adferunt.

[

quentibus indicat.

XXIV. Probl. 4. Cur fanguinei ad luxuriam

Natura pingues ifti funt, atciue jocantes ,

& gulam tam pronifint ? Reéfp. Ra3tionem r.

Rumoresq; novos cupiunt audire frequenter,

partis effe, quod tales potillimum materia apta

Hos Venus & Bacchus dele&ant,ferculi,rifus,

generationiabundent,ut quae ex fanguinis co-

Et facit hos hilares, & dulcia verba loquentes,

pia nafcitur. Unde fit, t perpetuo natura fefe

Omnibus hi ftudiis habiles fünt,& magis apti,

ab onere tali liberare cupiat.Atque hinc reddi-

Qualibet ex caufa non hos facile excitat ira.

tut ratio,cur juventus ad libidiné pronior fit ,

Largus,amans,hilaris,ridens,rubeique coloris,

quam zetas fenilis aut virilis.Ratio vero 2. par-

Cantans,carnofus;fatis audax,atq; benignus.

tis eft,quod fimilia fimilibus ferventur, cum er-

Quorum omnium effectuum caufas fequentia

go vinum & cibi optimi ordinarie ad fanguiué

problemata fufius explicabunt.

nutriendum fint aptiífimi, utpote calidi & hu-

AMeibrum . £L

midi,hinc fit, ut avidiffime appetant vos cibos

Je Temperamento: fanguineo.

& omnia fimilia, utpote per quze tüm maxime

XXI. Probl. 1. Cur fanguinei fünt pingues

allimilare poffünt paftum , tum & Letitiam

ordinarie

9

r

*

pro R. nota, dum pingues dicun-

fuam bonosque fpiritus confervare;

i

tur, hoc non effe de pinguedine propria intel-

XXV. Probl. ;. Cur fanguinei ad rifam fint

ligendum ( hzec enim ex frigiditate oritir,qua

proni. Pro Refp. nota, rifum h. m.definiri : Eft

utique non przediti funt fanguinei ) fed de cor-

concitatior quidam animi motus ex re jucun-

pulentia , daf$ fie leibig und wohl befetzt. fegm ;

da,ad conceptuminutra gaudium explicandum,

Hoc not. R. Rationem hujus effe, quod tales

quo thoracis , & oris mufculi impetu quodam

hoc ipfo, quod fanguinis copia abundent, vir-

moventur, Hinc quatuor actiones interveuire

tutem affimilandi habeant valde potentem ;

neceffe eft in rifu 1. Apprehenfio & judicium

Unde fi calori intra debitosfines manenti bo-

de percepto bono. 2. Álteratio cordis & effu-

ui fanguinis accedat copia, neceffe eít, ut cor-

fio fpirituum & fanguinis. 3. Succeffio mu-

pulentia fequatur; ideo Avicena ait,corpus car-

fculorum thoracis. Oris didu&io. Quia fcilicet

nofum absque multo adipe & pinguedine eft

fpiritus , dum effanditur , in laryngem & cz-

calidum & humidum , i. e. fanguineze naturze

teras vocales partes attingit, ideo fonus in ri-

elfe dicitur , quia tunc infantes & plerumque

fu audiri folitus oritur. Hoc not. Refp. ratio-

funt corpulenti, nequetemperamentum eft vi-

nem probabilem effe, quia fanguinei, cum fan-

tiatum. Patet etiam caufa, cur plerumque filii

guinem valde benignum, copiofum , lucidum

hominum Nobilium & Principum fint fangui-

& tenucun habeant, facilius hic fanguis effun-

nes naturze,quia fcil, parentes habent bonum

ditur,atque adeorifum concitat. Praeterea ve-

valde fanguinem ob bonoscibos , &. confe-

ro etiam facilius objecta apprehendunt ut bo-

quenter talem etiam filis communicant.

na, unde ex apprehenfione ifta facilius etiam

AXII. Probl. 2. Cur fanguinei plerumq; joco-

alteratio cordis oritur.Hinc colliges,cur Chri-

fi fint ? R. hoc fieri,quod ex fanguinei amoris

ftus & alii, maxime Philofophi, toto vitze fuse

benignitate fpiritus valde fübtiles & perfecti

teporenunquam riferint,quia videl.tales omnia

generentur. Unde fit, ut laeti femper fint, 1. e.

objea apprehendebant,ut in fe erant,neq; ex

animo alacri, & ea appetant, quze talem Lzeti«

fümabant,ut

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 1.

rebus iftis gïeatis

2

-quidque adeo 2e

dignum

Bibitotheee Blanualis, Concionatorie

134.

TY

dignum judicaverint,propter quod aliquis fin-

Inde & maguarimi funt, lafgi , füumma pe-

—

tentes ,

gulari betitia efferretur. Patet etiam, cur zegri

Má€—————— —— M————MM

vt

& melancholici nonfacile rideant,quia videli-

Hirfutus, fallax, iraícens, prodigus, audax ,

cet corruptum plerumq; fanguinem habent.

Aftutus,gracilis, ficcus, Croceique colozis.

.

XXVI, Probl. 5. Cut fanguinei ad ftudia a-

Horum omnium indiciorum & effectuum cau-

fas fequentia problemata indicabunt.

ptiores funt czeteris ? Refp. Hoc provenire ex

fanguinis bonitate,ex quo proveniunt fpiritus

XXXI. Probl. ?. Cur cholerici plerumque

meliores, & confequenter ob bonitatem fpiri-

fint ambitiofi ? R. Hoc fieri propter caloris

tuum velut inftrumentorum anima. eft magis

abündantiam , & naturae excelfam indolem ,

apta ad apprehendenda & judicanda objecta,

quze ficut comparatur igni , qui fine pondere.

aliasque animze functiones exercendas. Nota

femper evolat, excelfaque loca fibi quzerit in

tamen, eos, qui nimium fanguine! fünt , non

arce, ita ad ignis modum femper fublimia pe-

femper effe aptos ad ftudia ; tum quia perpe-

tit,omnesque homines tranfcendere cupit.Ac-

tuas inflamationes patiuntur,, tum quia pro-

cedit,quod tales bomines hoc ipfo , quod pro-

pter mobilitatem fíanguinis non poffunt uni

pter innatum vigorem ad operationes valde

obje&to diutius inhserere, quod tamé vel maxi-

prompti fint; defiderant fibi materiam operan-

E — u —— — o —— CUM U.. - ER u .

me requiritur ad altiores fcientias addifcendas

di offerri, qualis cum in honoribus feu confe-

XVII. Probl. 7. Cur fanguinei non tam fa-

quendis feu confervandis reperiatur , hinc fit,

cile irafcuntur,ac czeteri ? Refp. Hocfieri,quia

ut honoribus avidius, quam alii, inhient.

iraexífervore bilis provenit , quem fervorem

XXXIl. Probl. 3. Cur cholerici leviter di-

fanguis fua humiditate temperat , atque adeo

fcant ? R. hoc provenire ex eo, quod habeant

facit, ut non tam facile ad iram concitentur

valde calidam cerebri fubftantiam,quaze formas

fanguinei. Unde comuniter. fanguis vocatur

cito ac facile (ufcipit ; hinc Galenus mentis

froenum flavae bilis. Przeterea vero etiam ían-

acumen & prudentiam a biliofo humore pro-

guinei non funt valde apprehenfivi , ficut funt

ficiíci dixit. Pfzeterea , cum laudis & honoris

melancholici & cholerici. Unde non modica

fint valde cupidi, magis etiam fe applicant ad

iterum materia irze. fubtrahitur , utpote qu»e

ftudia, & majorem conatum adhibent, unde

plurimum per apprehenfionem concitatur.

ob majorem animum ad difcendas fcientias

Hinc quo vehementius homines objectum ali-

major etiam facilitas nafcitur.

quod apprehendunt , eo vehementius quoque

XXXIIL. Probl. 4. Cur cholerici fint multi-

in iram excandefcunt.

vori, & cito crefcant? R. rationem effe rz.par-

XXVIII. Probl. 8. Cur fanguinei fint auda-

tis , tam quia fortem habent calorem conco-

ces? Refp. Hoc provenire partim a fanguinis

quentem , tum quia ipfis pef omnem cutem

caliditate,quae multum promovet audaciam ,

plus digeritur & in aerem ambientem evacua-

ficut in animalibus patet,& przeterea etiam ex

tur, quam aliis corporibus. Ratio vero 2. par-

eo colligitur, quod illi plerumque fint audacio-

1

tis eft, quia validiffimus calor,quo pollent, or-

res, qui plus virium fibi fappetere adventum ,

es actiones naturales adauget , & confequen-

quales ordinarie funt fanguinei ; partim quia

ter etiam eam, qua corpus ad fummum incre-

cumapprehenfivi valde non fint;pericula laten-

mentum perducitur. Hinc experientia docet,

tia non fatisadvertunt,aut certe f1 advertunt ,

Gigantes & fimiles homines magnze molis ple-

ob generofitatem animi , quam fanguinis boni

rumque cholericos fuiffe.

copia affert , facile contemnunt.

XXXIV. Probl. 5.Cur cholerici funt magna-

XXIX. Probl. g. Cur fanguinei plerumque

nimi ? Refp. Hoc provenire ab innata vi & in-

fint liberales & benefici ? Refp. Hoc fieri par-

dole,quam cholerici igni non abfimile fortiun-

tim ob pronitatem adamorem, quam plerum-

tar. Unde ficut leo fumme magnanimus eft ,

quefanguinei,ut dixitfupra,experiuntur ; unde

quia a fole nafci fingitur, ideo ob igneam

vim etiam cholerici maxime magnanimi funt,

cum amoris proprium fit , communicare fe &

fua aliis,etiam hi adlargienda aliis bona fuain-

Haec magnanimitas,licet rarius , etiam in mu-

clinantur ; partim vero ex affabilitate & focia-

lieribus reperitur, ut in Tomyri Scytharum

bilitate naturze,unde fit,ut vehementer defide-

Regina apparet, quze vi&ta a Cyro, & filio pri-

rent quamplurimos fibi amicos & focios bonos

vata,tamen non defperavit,fed exeffe regno per

efficere; Quod cum noufacilius obtinere pof-

Legatos viétorem juífit, nolentem fimulata fu-

fint, quam munerum largitione, hinc ad largi-

gainregnum pellexit, obruit milite , vicit,

tionem talem prz aliis inclinantur ; partim

& vi&um in faccum fanguine plenum immer-

vero ex ipfa fanguinis bonitate, qui hominem

i juffit , ut vel fic fanguine fatiaretur.

benignum , & bene affe&tum aliis facit. Unde

- XXXV. Probl. 6. Cur cholerici fint hirfuti?

naturaliter affe&tus liberalitatis confequitur.

R. Calorem hujus rei caufam effe ; nam per o-

Aembrum 1[.

itnnem cutem femper aliquid difflatur

De "Temperamento cholerico.

à calido, quod fecum etiam interim humoris

nofiihilad cutem aufert, unde pili generantur.

XXX. Probl. r. Quibus ex indiciie choleri-

ca natura cognofcitur ? Refp. Cum fchola Sa-

XXXVI.Probl. 7. Cur cholerici funt praeci-

lertana ex fequentibus : .

pites ad iram ? R. hoc fieri ob animofze faculta-

Eft humor cholerz ,

qui competit impe-

tis vehementiam , magnum caliditatis excef-

tuofis ,

fum,facilébilis comotionem & caloris in corde

A äHoc genuse

ft hominum cupiens przecellere

fervorem.Hinc enim fit,uta talifervore abrep-

cunéftis ,

ti perturbentur in intelle&u,& fic cogitare fa-

Hileviter difcunt, rnultum comedunt , cito

tis non poffint,quid hic & nunc faciendum fit,

crefcunt,

Qu

165

Titulus CXXIX. Santas.

. XL. Probl. 11. Cur cholerici plerumque fint.

Quse quidem proprietas eft valde peäcuïo?a ,

maxime hominibus ad ardua deftinatis , quia

Croceo colore przediti ? Refp. hoc fieri , quia

cum cutis hominis fit pellucida , ab huimore

er illam fe & integras res publicas evertunt.

XXXVII. Probl.. . Cur Cholerici fint pro-

exuperante inundata colorem trahit; cum

ergo cholerici bili abundent, quae crocei, id

digi. Refp. Hocfieri, quia a nativa indole ad.

fummos honores confe&andos impelluntur ;

eft, pallidi aut flavi coloris eft, necelfe eft, ut

color ifte etiam in ipfis membris externis,vul-

cum erg

o ad hos optimum medium efle norint

Fa

tu maximeappareat, & quidem tanto copio-

prodigalitatem , hinc in iftam totos fe e

nun-

fius,quanto magis ipfa bilis fe effundit. Unde

dunt. Sic Cleopes /Egypti Rex , ut famam

fibi perpetuam relinqueret, tantos fumptus

colligunt medici , certiffimam fucci animalis

fea temperamenti cognitionem ex colore da-

in unam Pyramidem fecit, ut ad inopiam,

redatctus fit, & coa&us filiam exponere ve-

^

ri,licet quandoque per accidens fallat, ma-

.

Xl

me fiad affe&us cohibendos fiat progreffus.

nalem ad meretricium quzeftum. Sic Plinius

Hine Socrates cuidam arguenti, quod ebrio-

de Neroneteftatur, felicem Arabiam non tan-

fus fit ob vultus ruborem , refpondit: Effem

tum odorum annuo parere, quam ille noviffi-

talis ; ni Philofophia me cohiberet.

* qo pomp:ze fuze die concremavit ; nullam ve-

ftem bis induit; nunquam carrucis minus

Alembrum [If.

mille iter fecit; theatrum totum auro ope-

ruit in honorem Tyridatis.

Cubilia viatoria

De. Temperamento Phleginatico.

unionibus conftruebat Tredecim , quibus re-

XLL. Probl. 1. Quibus ex indiciis tempera-

gnavit,annis,quingenties quinquagies centena

mentum phlegmaticum cognolcitur ? Refp,

millia aureorum effuditin varias donationes.

Cum fchola Salernitana ex fequentibus :

XXXVHI. Probl.9. Cur cholerici plerum-

Phlegma dabit vires modicas,latosque bre-

que fint aftuti ? Refp. Hoc provenire ob flavze

vesque ,

:

bilis tum caliditatem, tum mobilitatem. Hinc

Phlegma dabit pingues, fa

nguis reddit me-

celeres redduntur ad vàrios aftus inveniendos,

diocres ,

&ideooptandum eft,ut duces belli vel ob hunc

Otia non ftudi

otradunt , fed corpora fom-

effectum fint cholerici. Nam cholera dum ip-

no,

fos etiam ad fuia impellit,& confequenterad

Serifus hebes, t

ardus motus , pigritia, fom-

famam ex vi&toriis comparandam , etiam ad

ftratagemata , quibus vi&oriam ab hofte obti-

Hicfomnolentus, piger & fputamine ple-

neant,excogitanda impellet.Sic Epaminondas

'nus,

5

vagantibus de die hoftium foeminis extra moe-

Eft huic fenfus hebes, pin

guis , facie color

nia fuos milites mulieri veftitu indutos mifcuit

albus ,

& fic illi iutra portas recepti oppidum fuis a-

Quorum eife&uum rationes in pofterioribus

per

uerunt.SicZopyrus nafum fibi & aures ab-

dabuntur.

fcindens , & fimulans fe tam ma

e affectum ad

hoftes fugit, ibique poft aliquot praelia parva

XLII. Probl. -.2. Cur phlegmatici viribus

felicitergefta dux conftitutus urbemDario tra-

funt infirmis & invalidis ? Réfp. Hoc fieri ob

didit.Sic Hafiibal,dum Romani Tarentum ob-

frigoris abundantiam ; cum enim phlegma fri-

fidebant,Eoneo proditori fuafit,ut quotidie no-

gidiffimum ac humidiffimum fit omnium, quae

&u egrederetur, quafi venaturus, cui fubmini-

in animali habentur, mobilitatem corporis in-

frabant apros, quos duci romano velut ex

nati, & quze inde oriuntur facultates omnes,

venatione captos offerret, tandem ergo his ve-

magna ex parte obtundit, ac debilitat , & oc-

natoribus poenos fuos mifcuit Hafibal,qui cu-

cafione quidem frigiditatis torpidum, pigrum-

ftodibus occifis portam aperuerunt, & adirum

que corpus ad omnes naturze a&tiones reddit ;

in civitatem fecerunt. Sicilla Regina arcem

Humiditatis vero ratione nervos ormnes rela-

defendens Burghufianam,cum unicam tantum

xat, &languidos facit, quo fit, utphlegmati-

fcapham frumenti haberet , eam per muros

ci , in quibus humor hic prevalet,in omnibus

fparfit;umde putans hoftis obfeffos frumento

motibus voluntariis pigritiam fentiant. Hinc

abundate,folvit obfidionem.SicZugienfes olim

caufa etiam redditar , cur in hieme homines

a reliquis Helvetiis vi&ti,pulfato in fylva tym-

fint magis infirmi, & difficilius curentur ? Cur

pano, unde putantes hoftem ibi latere , tor-

item fptentrionales populi fint minus robufü

inenta eo exploferunt, interea vero ab hofti-

/

"fl

& validi.g

bus circumventi & coefi funt..

ciles ple-

XLIII. Probl.3. Curïphllegmatiai plerumque

XXXIX. Probl.10.Cur cholerici gra

funtlati & breves ? Ref. Hoc fieri ob debili-

rumque fint & macilenti ? R. Hoc fieri , quia

tatem caloris innati, ex huius enim . defettu

cum exuperantem nimium calorem habeant,

eumque iinodice difflent,non non peflunt facile

corpus in longum extendi non poteft , porri-

gitur ergo, & in latitudinem protenditur. Ta-

pinguefcere, cum pinguedo ex frigore nafca-

tur ut fupra di&um.Talis naturze videtur fuiffe

lis temperamenti crediderim fuiffe Maximi-

PhiletasCatus elegiographus,quiadeo tenui e-

num Imperatorem, qui adeo craflus erat, ut

uxoris fuze dextro cherio uteretur loce annuli.

rat corpore,ut neceffe fuerit plantis ejus plum-

tum adhibere , ne ventorum flatu raperetur.

Dionyfius Heraclotas 'Tyrannus adeo ventro-

]dem patetin canibus venaticis,quos Anglicos

fus fuit, ut no&u hirudines admovere debue-

vocant, & in aliis animalibg cholericze naturae.

rit, quze humorem

3

lfuperfluum exugerent.

5

166

Bibliothecee Manualit. Concionatorim

XLIV. Probl. 4. Cur phlegmatici funt ple- — gnari : 1.eft adufta &

naturals ; h»ec nafcitur,

rumque pingues &obefi ? Refp. Hoc ob fri- cum fangi

v

h:

(e

inis limus diutius moratur in cor-

i

gus & humiditatem fieri ; nam adeps vel pin-

pore,& neq; per alic

Juem fenfibilem fluxum ,

ii

guedo fuperflua frigiditatis & humiditatis ex-

neque occultum, excer

ceffum fignificat,& temperamentum phlegma-

nitur,fed transmutatur,

—

fi

corrumpitur , & putrefcit; hic enim humor j

(

ticum ; quidquid enim in fanguine pingue eft,

cum amplius incaluerit, nigram bilem efficit.

& tenue, id in calidioribus corporibus alimen-

j

2. eft non naturalis , quze oritur ex aduftione

|

tum quoddam calido fit , in frigioribus ferva-

aliorum humorum,v. g. flavee bilis,& fubfiden-

j0

tur, cumque id venz extra fe transmiferint ,

ti in dolio vini feculze, aut amurca , i. e. fzeci

ubi in frigidas particulas incidit , quod genus

olei refpondet. 5. fpecies eft non naturalis

,quae

i

membrane funt, iniis concrefcit,& in adipem

originem ex lapidofa concretione fumit

, quae

feu pinguedinem convertitur.Unde forte ratio

oritur , fi medici nimistrahentia medic

amemn-

reddi potelt,cur aliqua animalia,& forte etiam

r

. ta applicent

; tum enim tota diffipata fubtili

homines, facilius in hieme pinguefcant,

fubít

C

XLV. Probl. 5. Cur phlegmatici plerumque

antia morbidi humoris,id quod reliquum

Pl

valde fint ad otium & ignaviam inclinati ? R.

eft, plus deficcatum , lapidis duritiem confe-

quitur, atque in melancholicum humorem

Hoc fieri propter inftrumentorum torporem ;

j

cum enim .ad operationem humanam potiffi-

vertitur. 4. fpecies eft iterum non naturalis ;

que oritur ex permixtione alterius humoris

ma inftrumenta fint facultates hominis,eze au-

cum melancholia naturali, quod dum fit , dul-

tem per frigus, ut fupra di&tum, valde torpidae

reddantur, neceffe eft, tales homines ex de-

coratur & mitefcit magis , nifi cum alterutra

bilis adufta huic commifcetur. Et hzec ultima

fettu inftrumentorum bonorum minus prom-

optima eft , priores tres fere

deteriores funt.

ä

ptos effe ad labores fufcipiendos. Nihilominus

XLIX. Probl.

3. Cur melancholici

plerum-

tamen poteft hzec inclinatio naturze per ipfam

que fint pertriftes ?. R. hoc fi

eri ob turbidos

animi generofitatem corrigi. Unde fit, ut e-

' nimium & tenebricofos fpiritu

tiam phlegmatici, fipigri funt , odiofi fint.

S, qui ex me-

lancholico humore procreantu

r; quemadmo-

Hinc Athenienfes homines inertes non aliter,

dum enim puri actenues fpiritus

lzetitiam, ita

ac graviter alias delinquentes , caftigabant.

Malfilienfes omnino finibus fuis abigebant.

e contrario turbulenti ac crafíi tri

fütiam con-

trahunt.Talis naturae creduntne f

u

iffeCraffus,

! XLVt. Probl.6. Cur phlegmatici plerumque

Cato, Socrates,qui nun

fint valde fomnolenti. Hefp. Id fieri ob

quam ridere vifi funt.

L. Probl.4. Cur

melancholici taciturni fint

multam cerebri humiditatem & frigiditatem,

& paucorum verb

orum ? R. hec fieri tum ob

h:e enim qualitates faciunt,ut fenfus & organa

frigiditatem , quae perinde f

facilius obftruantur , & fic fomnus caufetur,

lentium generat ,

ut caliditas garrulitatem ;

tum ob tzedium ,

Unde infantes & fenes plerumque ad foimnum

quod habent er

magis inclinati fünt,quam alii homines. Quan-

de iis

8a resfere omnes , unde cum

tantum rebus libenter & multum 1o-

dotamen aliqui tamdiu dormierunt , ficut 7.

quamur,quas amamus,ifti utpote pauca aman-

dormientes 196. annis , aut ficuti Epimenides

tes pauca lo

fexaginta duobus , id vel miraculo contigit,

quuntur ; tum denique ob pruden-

tiam & perfpicaciam, qua facilea

gnofcunt pe-

cige

vel extra extraordinaria corporis aü"e&yi.one.

-ricula, quze ex nimia

garrulitate fequuntur ,

quze proinde tanto

cautius vitar

$

AMembrum IV.

e ftudent ,

quanto ea vehementius a

pprehendunt. S»pe

tamen virtutis & fapienti

ae ftudium faciunt fi-

De Temperamento WMelancholico,

lentes etiam fanguineos,

uti inS.Thoma Aqui-

nate apparet, quem condifci

puli bovem mu-

XLVIIL Probl, r. Per quae indicia cogho.

tum appellabant,&in Pitha

fcatur temperamentum

melancholicum ?

goreis, qui biennio

Reíp. Per fequentia

conticere debuerunt.A

gatho vero lapidem per

j

, quae fcholg Salerni-

triennium in ore tenui

tana indicat :

chre vero Cato ob ta

t, ut filere difceret, Pul-

citurnitatem reprehen-

fus dixit : Carpant ta

citurnitatem , modo vi-

Reftat adhue triftis cholerze fubftantia nigrae,

'tain probent.

Tum demum abr

Quae reddit pravos , pertriftes, pauca lo-

umpam hoc

U

meum filentium ,

cum ea loqui potero , quaze

quentes ,

funt indigna filenti

0. Zeno vero percontanti-

Hi vigilant ftudiis,nec mens eft dedita fomno,

bus Ptolom»ei Le

o

g

atis ,

Servant prohibitum , fibi nil rep

-quid de ipfo Regi fuo

Lïfarlt fore

effent nuntiaturi , dixit

: Nuntiate, vos fenem

tutum ,

vidiffe, qui in convivio t

acere potuerit. Cum

Invidus,& triftis, cupidus, dextrzeque tenacis,

enim czeteri ad oftentati

onem multa dixiffent,

Non expers fraudis,timidus, luteique coloris.

unus Zeno perpetuum

tenuit filentium.

. ALVIIL Probl. ». Cur melaneholici fint

LI. Probl. 5. Curmelancholici ad bonarum

pravi fepe homines ? Refp..hoc fieri, quia

artium ftudia a

propter humoris malignitatem eo facile indu-

fi

pti & habiles funt ? Refp. hoc

eri maxime propter folitudiné, quam amant,

cuntur,ut ex moeftitia mortem fibi defiderent,

nam,ut Horatius aitfcriptorum chorus omnis

jugularique petant, & odio profequantur om-

nes , quos viderint.

Nota autem quatuor

amat nemus, & fugit urbes. Hinc Ariftot £. 50

probl. r. ait,omnes fere , quiin ftudiis Philo/o-

communiter Melancholicorum fpecies alli-

L2

phiee, vel in republ, adminiftranda,vel carmi-

ne

Titulut C'XXIX-.- Sanitas.

167

letos effe advertant , facile ad invidendam

ne pangenäö , vel aliisartibus exercendis,ex-

cellaerunt, melancholicos fuilfe.

Hinc no-

illis talem felicitatem impelluntur. .

&urna tempora magis funt apta ftudio , quia

LVI. Probl. 1e. Cut melancholici frequen-

tunc fenfus magis collei, & iple etiam homi-

ter fint avari ? Refp. Hoc fieritum ex invidia,

nis intellectus magis aptus eft ad quzevis obje-

qua frequenter vexantur ; tum vero ex timore

fecuturi defe&tus in neceffariis , quem fibi me-

&aapprehendenda. Hinc Zeno folus depre-

henfus, dum quiereretur, quid ageret ? Refp.

lancholici frequenter,licet ex vano, imaginan-

Mleditor efTe probus, fentiens fcilicet optimam

tur.Hinc etiam ditiffimi quique avari funt. Sic

folitudinem effe ad hunc finem. . Unde etiam

Angelo&us facerdos Cardinalis particulam

Deu sde Sponía ait:Ducam eam in folitudine;

hordei fingulis ab equis clam furripuit, donec

a magiftro ftabuli deprehenfus intenebris va-

& loquarad cor ejus.

Lil. Probl. 6. C

ür melancholici parum dot-

pulavit. Martinus Pontifex clanculum cereos

miunt? Refp. Hoc fieri, quia ad fomnum

in templis folebat extinguere gratia nocturni

creandum requiritur calidus humor , ut qui

luminis, utque oleo parceret, juífit crudos pif-

prae czeteris facilius concoqui poteft , indeque

ces dari domefticis. Julianus Imperator por-

cellum atq; clepufculum ad fe muneri miffum

ad caput vapores fubmittere, hinc poft cibum

maxime fomnolenti fumus ; cum ergo melan-

in triduanas partiebatur coenas,prandebatque

cholici plerumque calido humore deftituantur,

interim paucis herbis & oleribus contentus.

LVII. Probl. 1r. Cur melancholici tàm ad-

necelffe eft , ut i minus , quam alii ad fomnum

proclives fint. Proterea vero melaucholicis

mirandas quandoq; patiantur imaginationes ,

qualesper varias hiftorias referuntur.Nam qui-

etiam frequentius horribilia vifa objicuntur ,

uze eo smaturius,quamalios a fomno excitant.

dam putabat , fe factum vas figulinum , atque

LIIL Probl. z. Cur melanchclici propofiti

adeo praecavens collifionem cedebat obvian-

tibus.Alius putans fe milii granum omnes gal-

fui tain tenaces fint? Refp. Hoc fieri tum pro-

pter ficcitatem qua abundant , quze non finit

linas fugiebat, timens, ne ab iis devoraretur.

Alius capite fe carere putabat,idque fibi ob ty-

propofitum facile imutari, tam quia per vehe-

mentem apprehenfionem valde imprimunt ob-

rannidem abfciffum , quem medici curarunt ,

je&tum aliquod phantafize , ünde difficilius ab

plumbeo pileo repente impofito.Quidam ftudio-

fus opinabatur,nafum fibi ita excreviffe,ut un-

eo removentur;tum denique quia hoc ipfo

quod plerumque prudentiores fint,veritatem ,

dequaque impingere fit veritus, quem medi-

& circumftantias objetti magis penetrent,atq;

cüs curavit, cultrum nafo applicando, & mbox

adeo difficilius fuam fententiam relinquunt ,

fruftum carnis,quod füb manibus abfconderat,

utpote de cujus veritate magis certi funt , aut

oftendendo. Alius mortuum fe putabat, quem

medicus curabat, collocando in lecto penes

certe certos fe effeputent ; atque hic effectus

maxime in mulieribus apparet, ex quibus ple-

?egrum aliquem fervum , qui fingens fe mor-

rumque melaucholicze viris fuis rebelles fuat

tuumomnia devorebat, quae ori ingerebantur.

ob judicii pertinaciam, uti apparet in illa, quae

Quidam vir magnae authoritatis vitreum fe

contendens pratum tonfum effe,etiam in aquis

putans , in omnibus aliis magno cum judicio

difcurrebat, hoc folum rogabat , ne quis pro-

fuffocanda digitos extulit,forcipisque tonden-

tis motum repraefentavit ; Item in altera, quze

pius accederet.Alius putabatfelateritium effe

merulas non turdos effe aves,quas maritus co-

atqueadeo omnem potum refpuebat.ne liquore

diffolveretur.Alius pedes vitreos fe habere pu-

quendas dederat,contendens,non illa tantum

vice,fed etiam redeunte poft annum die illoob

tans,timebat progredi,ne rumperentur pedes.

Ferrarienfis.quidam putabat, fe ex butyro

eandem femper caufam vapulavit.

LIV. Probl. g. Cur melancholici nihil fibi

compaéctum,nullo pa&to volebat igni appropin-

tutum effe putent ? R. Hoc fieri,cum propter

quare, ne colliquefceret. Senenfis quidam urt-

nam mittere timebat , ne tctam urbem dilu-

ipfum humorem melancholicum,qui tefte Hip-

pocrate & Galeno mentis fedem tenebris fi-

vio fubmergeret , quem medici curarunt , fin-

milem reddit. Undefit, ut quemadmodum

gentes urbem incendio correptam elfe,ac pro-

externze tenebrze omnibus fere hominibus pa-

inrogantes, ut huic incendio extinguendo fue

vorem inducunt , nifi vel audaces admodum

urinz; copiàm emitteret. Refp. Hoc triplici

ex caufa provenire. 1. Éx difpofitione corpo-

vel edo&i fuerint , ita' hoc ipfum etiam me-

Jancholia faciat ; tum propter apprehenfionis

ris reprzelentantis objecta fimilia , aut parum

vehementiam , qua obje&ta multo majora ap-

diffentanea ; hinc quia temperamento ficco

prehendunt, quam funt; tum propter trifti-

przediti funt, fi contemplentur vas fittile aut

tiam ipfam , quze omnem lzetitize materiam

vitreum,fi&tiles fe aut vitreos exiftimabuntjqui

flatu diftenduntur, volare,& in aves transmu-

arcet, & ad obje&ta fibi proportionata effin-

genda compeliit.

8

^

5

tati videbuntur. 2. Ex vitee genere & ftudio ,

LV. Probl. o.

Cur melancholici plerumque

cui fe addixerunt. Unde ambitiofi fingunt, fe

fint invidi ? Refp, Hoc fieri ob faftidium, quod

Reges effe, avari thefauros aut opes fibi effin-

habent cüm aliis agendi. Unde nafcitur facile

gunt &c. 3. Quandoque a füpernaturali caufa

odium & triftitia , ex his autem invidia, fi vi-

provenit;hinc aliqui tradunt,fe complures me-

dent eum, quem oderunt, felicem in omnibus

lancholicos vidiffe , qui ea,qu3e poft vere eve-

fucceffum fortiri. Praeterea contingit ex €o,

nerunt,predixerint.Habent ergo fe melancho-

lici, ficut fomniantes ; atq; adeo ficut tria fünt

quod valde doleant,fe adeotriftem & miferam

vitam vivere , unde fi alios ob felicem vitam

fomniorum genera,naturalia,animalia,fuperua

turalia

168

Bibliothecte IManüualis Concionatoria

turalia, ita idem de caufis & generibus me-

Conimbr. Dandino & aliis , probabiliter opti-

lancholiarum dici poteft.

mum dici temperamentum , & aptiffimum ad

LVIIL Probl. 12 Cur melancholici , fi in-

ftudia , cholerico-melancholicum. Ratio eft ,

cipiant , plerumque longe jucundiores fint ,

quia tales ob bilem facile apprehendunt,velo-

quam ullus alius ? Refp. Hoc fieri 1. quia funt

citer difcurrunt, motu funt agiles, &acres; a

in omnibus affeQibus fuis valde pertinaces ,

melancholia vero habent prudentiam,gravita-

unde ab aliquibus zequiparantur ferro , quod

tem & conftantiam ; Item ab ea habent , ut a-

fubito fumme calidum, & fübito iterum fume

nimum a rébus externis facile avocent, facile

frigidum eft. 2. Fithoc ipfum , quia cum ta-

fe colligant, affidue incumbant in ea , quzeap-

les homines neceffario guftent fuavitatem lze-

prehenderunt , diu ruminent, examinent , &

titize, fi femel incipiant, non poffunt ab ea di-

dijudicent. Deinde cholerico-melancholici ex

velli facile, quo quidem in cafu contingit illis,

atra bile calore cholerze fota & attenuata com-

quod contingere folet pauperibus ad menfam

parant fpiritus tenuiffimos & lucidiffimos, qui

divitis invitatis, hi enim vorant, quantum

ad ingenii operationes mire deferviunt,fpecies

poffunt, quia fciunt, raro fibi talis copiam

item valde exa&tas & perfe&tas recipiunt, ficut

convivii effe.

aer purgatus. Refp. 3. Ad hoc proxime acce-

LIX. Probl. 13. Cur melancholici valde fint

dere (.imo abaliquibus przefertur) fanguineo-

ad fraudulentiam & aftutiam inclinati ? Refp.

meiancholicum, quia ratione calidi & humidi

Hoc fieri, quia cum tales odio majori erga

in fanguine contenti valde aptum eft ad fun-

alios ferantur , & ingenio polleant , & facilius

Giones intelle&us; vitia vero pure fanguinei

cogitant vindiCtam, facilius etiam media, i. e.

temperamenti per melancholiam corriguntur.

fraudes, ad eam exequendam inveniunt. Sic

LXVI. Probl. 3. Cur in certislocis plerique

Maharbal medicato vino in caftris relicto fu-

homines habeant bona ingenia ? Refp. Hoc fi-

gam fimulans hoítes oppreífit ebrios, quod

eri,quia ibi extrinfeca aliqua accidentia,a qui-

idem Tiberius fecit,caftra commeatu plena re

bus anima in operando, atgue adeo ingenium

linquens hofti. Ariftippus Tegzeam mifit, prae-

etiam dependet , copiofiusreperiuntur. Talia

ciplendo militibus , ut inftar negotiatorum

funt v. gr. influxus coeleftes , aer circumfítans,

mulos faccis plenos agerent , & urbem intra-

ratio victus,genitores & fimilia. Hinc ]apones

rent.SicCallicratidas Cyrenenfis petivit ab eo,

& Sinenfes a potiori ingeniofi dicuntur.

qui arcem Magnefize.cuftodiebat, ut quatuor

.LXV. Probl. 4. Cur ii,qui acuta capita, vel

ex fuis zegrotantes reciperet,quo permittente,

latam frontem habent , ordinarie bono inge-

fingulos thoracibus indutos enfe fübter chla-

nio funt przediti ? Refp. Hoc contigere, quia

myde armavit, cum ergo , qui le&os quatuor

tales multum cerebri habent ; cum autem ce-

portabant inter portas veniflent, 20. fimul ju-

rebrum multum conducat ad functiones intel-

venes armati cuftodibus trucidatis arcem ob-

le&us peragendas ( uti colligitur ex homine ,

tinuerunt. Sic Leucon pecuniis indigens, pro-

qui ex omnibus animalibus pro fua proportio-

mulgavit fe aliam pecuniam cufuürum , affer-

ne plurimum cerebri habet )merito etiam tales

rent proin nummos fuos, ut alia forma procu-

homines pre czeteris ingenio pollere dicuntur.

fi plus valerent. Illis afferentibus,aliud fignum

impreffit, & duplum valere juífit, & fic dimi-

LXVI. Probl. s. An omnis ingeniofus fit

diam partem lucratus eft.

prudens ? R. poffe effe hzec duo feparatiffima,

LX. Probl. 14. Cur melancholici plerumque

ingenium enim a potiori confiftit in celeritate,

fint lutei coloris five fufci ? Refp. Hoc fieri

varietate, acumine conceptuum , quze habere

ex ipfa melancholici humoris abundantia ,

poffunt pure cholerici vel fanguinei, quiin

hic enim cum fit viriditati propinquus , & lu-

inveniendo plerumque fünt celeres & przeci-

teum colorem repraefentet, merito etiam fi-

pites , & tamen ob hanc ipfam celeritatem

milem colorem in faciem, quam replet, czete-

fzepe carent prudentia,quze eft vis quzedam ac

raque exteriora membra inducit.

cenfura difcernens inter fincera & ficta , foli-

JMembrum V.

da & frivola,vilia & pretiofa,inter ea,quze de-

cent, ac dedecent. Refp. 2. frequenter illos,qui

Je Ingenio Homini:.

valde ingeniofi funt, carere prudentia, quia ta-

les plerumque ob ingenii füi przeftantiam toti

. LXI. Placet &de hoc pauca quædaläll'pro-

funt in hoc talentooftendendo, neq; facile in-

blemata hic adjicere , cum ingenium pluri-

telle&tum applicant ad circumftantias a pru--

mum etiam a temperamento hominis depen-

dentia di&tatas confiderandas. Refp. 3. Qui in-

deat , ut ex di&tis colligitur.

genium bonum melancholico temperamento

LXII. Probl. 1. Quid fit Ingenium ? Refp.

conjunctum habent, ordinarie prudentes funt,

Ingenium nihil aliud effe , quam facultatem

ratio eft, quia per melancholiam corrigitur vi-

ad operationes homini qua tali convenientes

tium illud,quod ex ingenii excellentia,folitarie

exercendas. Unde qui difficultatem fentit in

confiderata, plerumque oriri, paulo ante dixi.

rebus rite apprehendendis, fcientiis addifcen-

dis & difcurfibus formandis , durum vel ma-

LXVII. Probl. 6. An prudentem deceat in-

lum ingenium ; fi vero in his omnibus facili-

geniumin jocis oftendere ? Refp.Affirmative,fi

tatem magnam fentiat, bo

conducat ad finem honeftura obtinendum.Sic

bere dicitur.

num ingenium ha-

Jonas apud Sern, Maximil.Bavarize Principem

LXÍIL Probl 2. Quodnam temperamen-

menfarum affecla maximeingenium fuum o-

tum fit optimum ad ingenium ? Refp. Cum

fuam ad

üendit,qugndo Sereniffimi conjuge &

inaxi-

Titulus CX XX Sanitat

109

'e

maximos clamores

[9.6)

485

&T ts

mä*i*ïi.t cuilibet feor-

OP)'"

E

2

logize ipfum ftudere, diceretei: Nunquam le-

fim dicens, alt:

AL AL

fü m

ZA

ud u'e item quando

gifti iltud: nolite folicitieffe de craftino ? re-

fortunatàm oliam

H

Y*

I

fïi

Lïl

,14.

il

;

Lu,

eique impofuit

Ípondit ftudiofus, imo ego omnem folicitudi-

crinia ceum,a

V (HMA

an

/acc

(;

g

ntes virgines auli-

nem de craftino deponele & certus elfe volut.

cae acuïeum ieïn ientes c

umr

ubore receüeï unt.

sic etiam ille, qui jmyvaexat fe Éuropam, ma-

Itém quando pedes V'f"w um & vaccarum

xime vero Italiam, peragrafle , qu*-*ehtus qua-

coemens, fimul eum iis fe coram Pimagle in

lis urbs Venetize

elle

-Aw.;

L refnondlï Íe crepui( uli

genua projecit, veniamque deli£&i petivit, di-

temporis eó venifle,& præteï moenia equitalfe,

cens non futficere unam genuflexionem ,

em

Cum au-

ac propterea non pofxe multa dicere.

to

Fufifall - fey. micht genug , dorum. hab er mz)ln

tem alter iuferret , quomodo equitare jux

Lé

tollen thun,' Sic etiam 1lle, qm feto adveniens

incenia potuifti ,

cum tofa urbs in aquis :Gï ?

in hofp]fmm & nihii inveniens, quando fe-

füccurrit deprehenfo quispiam dicens per hye

quenti die ab hofpite petebatur fV hn.Jm fal-.

inen ,

credo, füper glaciem fattum eft ? Hh

tem pro nidore, conjecit nummum in men-

Sycophanta ut. dïC]S ita contigit. Refponde-

Tam & recepit , jubens hofpitem acupere pre-

tur 2. rationem faci ,

fi id malum videatur,

tium tinnitus pro mdme

perjocum conve vienter prodi; fic quïäan*,

LXVIII. Probl. 7

. Àn licite poffit quis reti-

quod uxorem eximia fpe, caftam & divitem

nere bona aftu i mo,enupa ta? Refp. diftinguen-

dimiffet, reprehenfüs ab amicis pedem pro-

dum effe : nam r.fiita obtineantur, üt is,a quo

tendit, dixitque: En calceus ifte, quem cerni-

dantur, tantum videatur voluiffe mdïgeqtmm

tis, non videtur vobis. novus & elegans, & ad

fabl evare &æque contentus futurus fit, fi do-

pedemhabilis. Sic quoque. ftudiofus ille fero

lum agnofcat.poffünt retin

eri. Sic Jonas fupra

furgens dixit, fe quotidie duas muiieres,folici-

memoratus liberis fuis fübvenit, petendo a

tüdinem & pigritiam coram le&to difputantes

Priucipe , ut jubeat liberis fuis m,ncch m für

audire, interea ergo tempus labi, fierique, ut

die Fleck fuppechtan qua-facnltate concelfa ,

ferius fumat Sic & Jonas vocatus ad Princi-

curavit omnes veltiri. Ahas ab eodem Pnnmpe

pem, & quæütas ubi tamdiu fuiffet ? refpon-

petivit, ut Bgnum auf. der

Lendt folveret pro

dit, fe fuiffe apud pictorem, umd fabe fich abm[

p

eo,quo annuente protulit hgmum lumbis im-

fm l["/f

DALT

litigaverat enim cam pi&ore,& in vul-

politum , in quo debitum hofpiti pro viuo pet-

tu fatgiavïtw àb eo laceratus fuerat. Refp. 5.

folvendum annotatum erat. 2.S1is, a quo acci-

convenienter . fieri, fi Gebitum inique extortum

pitur, fit invitus futurus ,

non licet ingeniofo

peïatm Sicfur, cum a caufidico r2. aureos in

aftu illum fraudare bonis fms quia eft furtüm.

proemium petente inftructus effet, utin judicio

Sic ille male fecit, qui calceosindait, & difce-

nihi diceret, nifi hzec verba : Pam papi pa ; fic

dens; fütore fubfequente; rogavit hommes ne

enim fore, ut a' fufpendm liberaretur ; poft li-

impedirentipfum a curfu, üqmdem certaretur

berationem petenti przemium caufidico nihil

curfü pro cálceis duobus, er grlte eim paerSchuh.

aliud, quam eadem verba, refpondit, & liber a

^ non lice: 'efi debitum fer-

Pari ratione male fecit, qui mercatori perfua-

debito evafit.Refp. 4

fit, utcafulam facerdotalem indueret, quo fa-

vitium exigatura Dommo hinc male fecitille

&o is miultafecum abftulit ex taberna, fequen-

tubicen , qui,cum Dominus ejusUrbinas ad. a-

te vero mercatore in cafula clamavit: Tenete

quam ramdam & vorticofam cum equo venif-

eum, an enim non videtis ftultum effe, qui fic

fet, & proecedere fervum juberet, refpondit ca-

veftitus incedat ? Neque is bene fecit; qui ho-

pite nudato, & magna cum wverpntm Áver-

Ípitem rogans ,

ut equum concedat, cum eo

tat Deus, ne fim tam agr eftis & incogitans, jl

aufugiers, alibi [ud:eo vendidit, dtceasque fe

luftriffimze Excell. Ve& re, utin emmbus iía

1 o&enfurum quomodo equus cutrere poffit,

hic quoq;anteceffus debetur. Relp. s. conve-

cum equo & pecunia rediit, & hofpiti equum

nienter id fieri, fi quid inique' petatur; fic, eum

Themliï:ocle-: abAnamæ grande tributum e*cl—

Yefticuit.Tandem nec is bene fecit,quid videns

dormire aliquem aureotorque ornatum, finxit

geret, diceretq;, fe duas iecum Deas potentes

febonum amicum effe, acceffit, & dixit: quo-

adducere, fuadelam & vim; refponderunt il

apud fe quoque dio magna efïe Numina, quae

ties ipfum 3am monui, ut non fi deret , quia fa-

cile effet, hune torquem auferre, affervabo er-

dare prohiberent, paupertatem fcilicet & im-

go illijne illi alius eripiat,&fic auferens aufugit.

poffibilitatem,a quibus eorum mfula nunquam

3. Licet uti hoc ingenio, & retinere ablata,fi ab

relinqueretur.

alio inítigetür quis, qui velit damnum tefarci-

LXX. Probl. 9. An contra. deccrum aut pru-

fe.licut fur àd mortem damnatus, inftigatus eft

dentiam fit in morte jocari? Refp. 1. laudabile

a Thoma Moro, ut Senatori pecuniarum mar-

effe,fi ex virtute fiat, ad oüendendam fidei di-

fapium auferat, qui non poterat perfuadere fi-

vmæautgratmDel efïïmcmm autad hoer etlcos

bi,quomodo homines tam fimplices effent, ut

&infideles padefaciendos, Sic. Laur.in craticu-

permitterent fibi marfupia auferri.

la dixit adTyrannum:Affatus fatis fiim,verfa &

LXIX.. Probl. 3. Àn convenienter utamur

mandüca. Sic Agilbeus, Societhtis ]qu Sacer-

ingeniofis j jocis,

ad nos excufandos ? Refp

dos,usq;ad mortem jocos fecit,& hzereticorum

convenienter fieri, f quis deprehenfusin fa&to

irrifit machinas.Refp.2.fi areo proter furta aut

alia fcelera ad mortem damnato fiant,levitatis

perjocum. illudalleviare po(lt. Sic cumPhilip-

pusRex Francize pauperes quosdam ftudiofos

aut ftultitize indicium elfe.Sic quidam per por-

tam ductus,vocato cuftode, tanquam arcanum

ad epulas invitaffet , & unum eorum, qui par-

tem capoms abfconderat,po& menfam interro-

quid locuturus, dixit : Heus tu, hodie vefperi

garet;cui facultati ftuderet? audiensque,Theo-

portam horafolita claudas licet, ne me expe-

R. P. Lohn. Bibl. ]Vfcm. Tom. I1.

X

es,

N

179

B*ibl/i;:thtca AManualis Cowiomtarfæ

j

LXXII. Probl. r1. An & cur magis fimpli-

jv

&es, non enim redeo, Alius videns populum

currere dixit: Nolite, quaefo, properare, nam

cia, ftultaque dicta , fattaque, quam ingeniofa

-

-& egotarde iucedo,& tamen fatis mature ven-

& Íapientia, delectent ? Relpondetur

E

zX-

turus fum, cum fine me Tragoedia agi non

perientia quotidiana conftare, magis homines

poffit. Alterius jocum Ovvenus fic exprefht :

delectari fimplicibus ftultisque factis,quam in-

Bardellam monachus ducens de more la-

geniolis; ob hanc enim caufam etiam Princi-

tronem,

D

pes temipore meníze & recreationis ftultos &

. Magna tibi in coelis ccena paratur, ait.

parafitos magis adhibent, quam fapientes &

Refpondit Bardella : Hodie jejunia fervo ,

do&os. . Et vero quis nan rideat, fi fimplicia

Coenabis noftro, fi lubet ipfe loco.

quorundam dicta vel faéta audiat? v. g. 1llius,

Alius in gravi tempeftate maris carnes falfas

quifuper lagena recumbens , duramq; nimis

- comedebat avidiffime, rogatus;cur id faceret?

fentiens , juífit plumis eam impleri; aut illius,

Refp. quia mox plus mihi bibendum erit,

qui, aliquem mortuum effe, audiens, illi ob-

i

vianti dixit: audivi te mortuum effe , illo vero

quam in omni vita mea bibi. Reip. 3. Quan-

doq; fimplicitatis eft indicium, ut in illo, qui,

refpondente, nonne vides,me vivere? fubjecit,

!

cum vicinus morti audiret ab amico, brevi af-

fed is, qui mihi hoc dixit, tefide dignior eft;aut

;

futuros Angelos, qui ipfum in paradyfum de-

illius , qui audiens ex.duobus fratribus unum

ferrent, fane, inquit, bonum aifers nuntium,

mortuuin effe, altero fratre occurrente dixit

|

nam fi eo iter foret longius ; profe&to pedibus

ili: Tunc,an ífrater tuus, mortuus eft ? aut

illius, qui domum venalem proponere volens,

conficere nequirem, adeo emaciatus & viri-

:

bus fum defectus.

lapidem ex ea decerptum exempli loco cir-

LXXI. Probl. 1o. In quibus

| jocis maxime

cumtulit ; aut illius, qui ad ludumagiítrum dt-

oftendi poffit ingenium ?. Refp. in iis, qui &

xit: lgnofce filio meo , quod in ludum hodie

inexfpectati funt, & ad przefentem materiam

non veniat, eft enim mortuus.. Aut illius, qui

hoftibus advenientibus cum fociis in arundi-

g

funt maxime accommodati, quia tales par-

tim raritate fua magis deleCtant, partim iuge-

netum confugiens, unoque feciorum depre-

heufo,audiens ad eum dicentes hottes,fi tacuif-

nii velocitatem magis oftendunt. "Tales joci -

fuerunt 1. quandoille puer Grammatici plebeji

fes, te non cepiffemus, furrexit & dixit, ergo

me non capite; quia ego taceo ; aut denique

juffus fcribere in fcheda publice affixa : Magi-

fter non poteft hodie docere propter nego-

illius ftudiofi, qui in fatto quodain ftans a ma-

giltro deprehenius, ccepit ronchos ducere, ut

tium publicum , fcripfit: propter negotium

publiceum. |2. Quando filius patris matrem

dormire crederetur, Huc etiam pertinent car-

quotidie verberantis audiens no&tu patrem

mina a viris quidem prudentibus, fed ftu-

ä

dicentem , fe alicujus rei oblitum. effe, di-

diofe fimplici modo, compofita, quale eft

xit : Pater, ego, fcio, cujus rei oblitus fis, ma-

hoc Thom?e Mori:

Ü

,.

e

1

trem hodie non verberafti. 3. Quando mari-

Hic jacet Henricus,femper p

;

tatis amicus,

tus uxori percuffe ob otium, & dicenti, fe

Nomen Abyngdon erat, fi quis fua

na quaerat, -

i nomi-

nihil feciffe, refpondit, hoc ipfum eít, quod

conqueror , quod nihil facias. 4. Quando Pe-

Wellis hic eccl

efia fuerat fuccentor

in alma.

rulinus optimum vinum habens, petenti alicui

Regis &inbella cantor fuit ipfe capella,

per puerum tale vinum in magna copia, fum-

Miliibusin mille cantor fuit optimus ille,

;5to in manus vafe, & ori admoto dixit: Ohe,

Praeter haec & ifta fuit optimus orgaq; niíta.

iftud vas admodum fcetet, nunquam huic vi-

Nunc igitur Chriite, quoniam tibi ferviit ifte,

Semper in orbe foli da fibiregna poli.

num tam nobile comumittam ; Vade ergo, &

vacuum domum reporta. Item quando alius -

Refp. 2.rationem , cur talia facta , di&aque

fimplicia magis dele&ent, quam ingeniofa, ef-

valde fitiens, amico panem femper obtruden-

te, eum applicuit ori, & iterum removens di-

fe, quod cum homo ratione praeditus fit, haec-

que fit magnum illius bonum, tanto magis ali-

xit: Ifte panis eit valde reverens, non vultante

vinum ingredi. 5. Quando quidam,dicente al-

quo facto vel dicto dele&etur; quanto clarius

tero, fe brafficam tante amplitudinis vidiffe,

ex illo cognofcit, fe hoc bonum in alto gra-

ut.1590.tegeret equites,fubjecit,fe vidiffe ahe-

du polífidere,cum ergo ex talibus fa&is lepidis

nurm, in quo fabricando roo. homines labora-

id clare cognofcat, mirum non eft, fi multum

bant, nec pulfus propter vaftitatem invicem

quoque iisdem delectetur, Praeterea etiam ta-

audebant; cum autem prior diceret, quid fibi

lia faCa, diftaque, cum rationi admodum di-

cum tam yaíto aheno volebant? Refpondit

Ífconvenientia apprehendamus , hoc ipfo ad ea

pofterior, ut brafficam tuam in eo decoque-

exuffllanda excitamur, quod a plerisque per

ryent.

6. Quando Adrianus Princeps vidit in

rifum fieri folet. Atque hinc patet ratio, cur

balneo veternam fe fricantem, & quzerens, cur

fimplices homines adtalia fa&ta minus rideant,

marmoribus fe fricandum daret, audiens eum

quia videlicet eorum abfurditatem . minus

.

fervo carere, donavit fervis & fumptibus,Cum

cognofcunt ;

vero alio die plures fenes ad provocandam

Principis liberalitatem muro fefricarent, Prin-

Bdb

ceps advocans eos, dixit,ut deinceps fe mutuo

fricarent. 7, Quando imperiofa uxor a. mari-

De. Zlimentor um ïzotïsia.

to vapulans dixitjinjuftefe vapulare,velle enim

fe, quod vult maritus, nimirum imperium.

mpora

LXXII. Prgbl,. .x.)An invi&u certa te

int

IJ'Z'ï'

Titulu; CXAXLX. Sanita:.

fiat obfervanda? Re

f

p. affirmative : jükta

medi folitis ? Refp. quia talis cibus avide ni-

Ícholam . falernitanam:

mis comeditur, & confeqnenter replet ftoma-

Temppribus. veris modicum prander

chum, qui, cum poflit difliculter digerere ta-

beris,

-

lem cibum, hinc ejus immoderata comeftione

Sed calor xftatis dapibus nocet immode-

multü moriuntur, aut zegrotant.

ratis ,

LXXVILI. Probl. 5. Cur noxium eft, come-

De menfa füme quantumvis,

ftionem in menfa frequenter interrumpere, &

brum»e.

temppre

diverfos cibos longo poft intervallo fumere ?

Im Lenzen ifl mit Maffigkeit ,

Refp. quia partes in digerendo non sequantur,

Im Sommer wird. dir [chlemmen . leid,

& cibus deco&us corrumpitur. Unde refte

Des Herbflens Frucht winfche nicht viel ,

monent medici, quando plura fercula appo-

Im WHinter if nach allem IFAll,

nuntur, quorum quzedam fubtilia in digeftio-

Ratio r.partis eft, quia invere natura occupa-

ne, ut caro pullorum , hoedorum, vitulorum,

ta eft circa concotctionem humorum crudo-

ova mollia, &c. ejusmodi fercula prius fumi

rüm, qui in hyeme ob temporis gulofitatem,

debere, quam fumantnr craffiora, ut funt caro

& exercitii parvitatem , generantur ; Unde fi

cervorum,porcorum, vaccarum, ova dura &c.

multum comederetur, natura in concoCtione

quia alioqui illa, quze cito digefta funt, impedi-

ciborum horum occupata humores illos fu-

rent concoctionem aliorum, & violenter reti-

perfluos non confumeret, illi relicti morbos

nerentur inftomacho, unde eructatio, naufea ,

generarent, quod tamen intellizendum de

faftidium, dolores capitis, ventris, & magna fi-

adulto vere, quia novum hyemi affineiisdem

tis, aliaque incommoda caufantur.

alimentis indiget. Ratio 2. partis eft, quiain

LXXVIII. Probl. 6. Cur cena brevis fua-

zeftate calornativus egreditur ad extrinfecum

detur a medicis, juxta illud :i

calorem fibi affinem , atque adeo virtus con-

Ex magna coma [ítomacho fit maxima

coctiva valde debilis eft. Tamenob vehemen-

cena;

N

tiam caloris utendum potu copiofiori, fed

Ut fis noGze levis, fit tibi ccena brevis.

Refp. rationemeffe, quia fi multi nimis cibi

diluto, quia vinum purum nimium auget ca-

lorem. Ratio 3. partis eft, quia ob ebullitio-

ingerantur , fomnus corpori adimitur, & con-

nem,quam in corpore & humoribus faciunt,

fequenter ob minorem conco&ionem crudi-

generantfanguinem nimis fluidum , & putre-

tates, & alia mala caufantur. Non defüunt tamen

faCtioni accommodum. Certe Galenus teftatur,

medici, qui plus in cceena,quam in prandio, fu-

fe ob hos fructus aliquoties in juventute in

menudum.contendant, eo quod noftu frigus

morbum incidiffe. Ratio 4. partis eft , quia ca-

extrattum, fomnus, & longitudo temporis in-

lor innatushyeme intenfioreft, tum quia uni-

ter ccenam, & fequentis diei prandium inter-

tus, tum quia roboratus per Antiperiftafin ,

cedens plus conferant ad conc

*

oquendum,co-

unde pluribus etiam eget alimentis.

iofiorem cibum.

LXXIV. Probl.

2. Cur in cibo fumendo

LXXIX. Probl. 7. Cur iis, quilaborarunt,

mediocritas fervata optimum ad fanitatem

cibus non ftatim fumendus eft? Refp. quia hu-

confervandam medium cenfetur: Refp. Ratio-

mores adhuc funt in motu , neque fatis con-

nem eífe, quia ex copiofo cibo & potu crudita-

ftat, num natura perfecerit opus fuum, unde

tes oriuntur, & oppreífio nativi caloris impo-

non eft diftrahenda,atque ad opus contrarium

tentis concoquere tantam molem , unde mor-

revocauda, ne concoctio impediatur.

bi & immatura mors naícüntur.

Econtrario

LXXX. Probl. 8. Quinam cibi prae czete-

vero nitis tenui victu & defectu pabuli debi-

ris bene nutriant ? Refp. Eos in fchola faler-

litatur venter, & calor naturalis, diffolvuntur

nitana fequentibus verfibus i;;dicari. |

membra, continuo deficiente viventis fub-

ftantia.

*

;

Ova recentia, vina rubentia, pinguia jura

LXXV. Probf.

3. Cur varietas ci't;orum

Cum fimila pura , naturz funt valitura,

fummopere nocet fanitati ? Refp. rationem

Ein rother. IH'ein und Exer frifch,

effe, quod, cum varii cibi varias etiam fortian-

Stünden fehr wohl auf deinem 1

W. *

ge

tur qualitates, varietas hzec naturali calori in

Fefle Suppen und Semmel kl

concoctione multum faceffat negotii: Unde

Sind [ehr gefund , fag ich fürwahr,

Hippocrates malam dizetam appellat varieta-

Ratio prim»e partis eft, quia ova facilime con-

tem & multitudinem ciborum.

Et confir-

coquuntur, & diftinguuntur, & fanguinem

mant hoc ipfum animalia fuo exemplo, quae,

cordi quam maxime congruentem! generant,

ficut fimpliciffimum & maxime uniformem ci-

fi quidem fint de ovis melioribus ,

qualia fe-

bum fumunt , ita beneficio fanitatis vel maxi-

quens dyftichon defcribit :

me gaudent. Certe hanc ob caufam Alexander

RegulaPresbyteri jubet hoc prolege teneri,

Magnus fapidiffimos duos coquos repudiavit,

Quod bona fint ova candida, longa, nova.

additq;, fe longe meliores duos a Leonida ac-

Praterea nota, triplii modo przparari

pepilfe , fcilicet corporis exercitationem ante

ova, vid. ut fint coca , tremula , forbilia ;

prandium ad obfonandam famem,& in prandio

ex quibus 1. facile nocent, quia funt ad

temperantiam, ne coenze guftus tollatur,

conco&ionem difficilia , & tardi tranfitus ,

LXXVI. Probl. 4. Cur cibus novus, quem

& craffum alimentum corpori tribuunt.

nunquam guftavimus,vel quo diu abftinuimus,

2. optime nutriunt.

3. minns nutriunt,

vehementer nocet, & morbos facile creat,

fed faucium afperitatem lzvigant. Ratio fe-

uti apparet in carnibus tempore Pafchatis co-

s alimenti

cundze patris eft,quia vina rubra plu

2

51 u Lo/zf. Bibl. Man. Tom. ll,l.

habänt !

172

Bibliothece Manualis Conc!'omtorïæ

habent,quam reliqua. Unde etiam citius in

nuces non paruim profunt, juxta illud fchole

fubftantiam membrorum convertuntur , ma-

falernitanse :

xime propter calorem innatum etiam majo-

Adde pyropotum,nux eft medicina veneno.

rem. Alba vero cüm plerumque frigida fint,

Ratio fecundae partis eft, . quia cafeus fa-

minus quidem capiti nocent, fed tamen minus

cit, ut cibus adfundum ventriculi, ubi conco-

alimentum przeftant.Notànt tamen iidem AA.

&io potifünum peragitur, promptius de-

fi vinum rubrum immoderate fumatur, duo

fcendat.

incommoda fequi, his verbis :

LXXXV. Procl. 13. Cur unica nux prodeft,

nocet altera, tertia mors eft ? Refp. triplicem

Si vinum rübrurn nimium quandoq; bibaï:ur,

effe explicationem hujus verfus. Prima intel-

Venter ftipatur, vox limpida turbificatur. -

ligit per primàm nucem mofchatam, quze val-

de prodeft, quia calefacit, vifum acuit, ventri-

Ratio eít, quia vina talia craffa plerumq; funt;

culum &jecur roborat, urinam ciet, fluentem

& nimium calefaciunt, aluntque ; unde ratio-

alvum fiftit,flatus difcutit, & frigidis uteri af-

ne caloris exiccant, ratione nutritionis vero

fe&tibus miré prodeft, Per alteram intelligit

avidius detinentur, & alvumfupprimunt. Un-

avellanam, vel juglandem, qus funt ftomacho

de iidem magis fere

agprob?.nt vina candida &

inutiles, difficiles concoctu, biliofze, & tufflien-

dulcia.

E

tibus inimics»e,& capitis dolorem afferunt. Per

Corpora plus auge

n d. Pddi

tertiam intelligunt nonnulli nucem baliftze,

vina. Ratio eft, cum naturze fanguinis noftri &

alii methellam, ut quze duarum drachmarum

carnis proxime congruant, non folum ori &

pordere efitata torporem inducat. Altera ex-

palato,verum & aliis plerisque vifceribus acce-

plicatio per unicam nucem intelligit nuces ju-

pta funt, ut ab illis avidiffime recipiantur. Un-

glandes moderate füumptas v. g. decem , quia

gunt enim, implent; & feftituunt erofas parti-

hae profunt contra venepum , & quia alvum

culas: Excellenter tamen dulcia, ut Apianum,

fubducunt, & conco&ionem adjuvant. Per

fi nimium bibuntur, fanguinem corrumpunt

alteram intelligunt easdem largius fumptas;

naturalis enim vishepatis ea exugit;antequam

quia ut fic funt difficiles concoctu, & caput

concoGa fint. Ratio tertize partis eft, quia ta-

tentant. Per tertiam intelligunt easdem im-

lia jufcula cito concoquuntur, & ventrem fub-

moderatifhime fumptas, quia'caufant dyfen-

eunt; & quia plurimum fanguinis, & quidem

teriam , quz nifi preecipiti, & compendiario

- valde boni producunt.Ratio quarte partis eft,

auxilio cohibeatur, mortem brevi infert.

quia fimilago eft fubtiliffima farina delicatiffi-

LXXXVI. Probl. z4. Cur cafeus &

1i tritici. Unde

funt optima fercula fanis ?

panïs

í

alendum.

prze reliquis apta eftad corpus

Si non funt fani, tanc hunc nejungito pani.

LXXXI. Probl. 9. Cur mulieres przegnan-

Refp. quia panis adminiftratione redditur faci-

tes appetuut cibos adeo inordinatos, puta car-

lior concoctucafeus, cum alioqui per fe fum-

bones, cineres,& fimilia &c. Refp. quia fimilia

ptus admodum offendat, ob concoctionis tar-

appetunt fimilia fibi ; cum ergo ejusmodi hu-

ditatem. Unde natus ille verfus :

L]

mores in ftomacho mulierum reperiantur ,

Cafeus eft nequam, nam digerit omnia, fe

hinc fit, ut fimilia etiam alimenta appetant.

uam

LXXXIIL Probl. 1o. Cur poft cibum exer-

Cafeus, angitilla ; mortis eibus ille vel illa,

citatio alfumenda eft corporis? Refp. quia alio-

Ni bibis, & rebibas , & rebibendo bibas.

Hinc zegris non eft porrigendus cafeus, quia

quin per ferias occupationes calor ad conco-

&ionem neceffarius avocatur a ventriculo , &

illi debilem habent ftomachum , atque adeo

fic cibi crudi & inco&ti relinquuntur, morbos-

digerere non poífunt. Coeterum panis ufum

que caufant.

vehementer commendat Lemnius, eo quod il-

.LXXXIII Probl. ri. Cur cibus, qui ben

'e

le, uti ipfemet putredinis eft expers, ita etiam

fapit;bene nutrire dicitur ? Refp. rationem effe,

alios cibos a putredine cuftodiat,unde illi, qui

quodiicibi maxime nutriant, qui tempera-

parum panis comedunt, halitum foetentem ci-

tius contrahunt, & laxa fluidaque corpora ac-

mento eujusq; naturali maxime füunt confor-

mes; tales autem plerumq; funt, qui bene fa-

quirunt , uti in nobilibus infantibus contingit.

Nota tamen, qu»e hic dicta funt, debono pane

piunt; cum , quale temperamentum eft in ho-

intelligenda effe,

mine, tales etiam cibos, id eft fimile tempera-

gualem fchola falernitana fic

defcribit:

mentum habentes , prae czeteris appetat. -

LXXXIV. Probl. 12. Cur poft pifces nux,

Panis non calidus, nec fit nimis invetEratus.

& poft carnes cafeus fumendus , juxta illam

Sedfermentatusq; oculatus, fit bene coctus,

Íícholze falernitanze regulam :

Et falfus modice, ex granis validis ele&us,

Poft pifces nux fit, poft carnes cafeus adfit.

Ne comedas cruftam, choleram

Refv. Rationem primze partis effe , tum quia

aduftam.

'quia gignit

f,

nuces phlegma, quod ex frequenti pifcium efu

gencratur, calore & ficcitate fua difcutiunt ;

LXXXVII. Probl. 15. Cur pifces magni me-

tum quia, cum pifces ob frigidam & humidam

liores funt, fi molles fint; & parvi-meliores, fi

naturam difficile concoquantur, nuces eo-

fint duri, juxta fcholam falernitanam.

rura,concoCionem adjuvant, & pravitatem

.Si piftes molles funt magno corpore,

corrigunt; tum quia pifces nonnunquam ali-

tolles,

Si pifces duri, paxvi funt plus valituri.

quid Vgneni permixtum habent, contra quod

.Refp.

IT3

Titulæ& CXXIX . Sanitar,

Refp. Rationem primae partis effe , quia

vero fumpta laxant, & purgariï, id quod de o-

carnis mollities pro mo

humiditatis refpon-

mnibus fere leguminibus dictum volunt me-

dici ; jufculi tamen ex ipfis vehementer eidem ,

det, quze erudior in parvo, concoctior in ma-

gno exiftit. Ratio fecund?e partis eft, quia car-

commendant,eo quod nullos flatus generet,

nis durities concoctioni refiltit, & eonfequen-

per concocCtionem fcilicet ablatos,ventrem fub-

ter fubftantia majorum pifcium minus conco-

ducat, urinam cieat, venarum obftruttiones a-

i

&a eít, magis vero minorum , utpote qui mi-

moliatur,vafa hepatis,renii & veficze emundet.

XC. Probl. 18. Cur defiderium cibi, & fa-

norem habent duritiem. Ex his perca ( ber-

fich) & lupus prae caeteris laudantur & proban-

livae fubtilis fint fignum bonze difpofitionis ad

cibum fumendum ? Pro refponfione nota ver-

tur. Ruíticus tamen ille majores przetulit, qui.

cum Nobilibus comedens, cum minores tan-

fus fcholze falernitanze.

/

chum ni no-

tum ei pifces offerrentur, applicuit eos auri-

Tu nunquam comedas, ftoma

4

bus, caufamq; rogatus; refpondit, fe quaefiifie,

veris effe

num aliquid de patre in mari mortuo audi-

Purgatum, vacuumque cibo, quem fum-

pferis ante.

viffent, illosq; refpondiffe, fe nihilfcire ; fed

majores pifces quzerendos effe.

Ex defiderio id poteris cognofcere certo,

Hoec fint figna tibi, fubtilis in ore faliva.

LXXXVIIL Probl 1:6. Cur eft porcina

INimm nicht zu, dir neu Schnabelieid,

caro fine vino pejor ovina ?

Si tribuas vinum, fuerit cibus ac medicina,

Du habft denn vor dte alt verdeit,

Das aeirft du merken [elbft an dir,

Ilia porcorum bona funt, mala funt reli-

uorunt.

Zufl deinem Speichl und Effenr- Begier.

Nimirum fi novus cibus priori fuperingera-

| Refp. Tam ovill

am, quam fuillam carnem ex-

tur, ille non fatis concoqui poterit, & fic va-

crementofam & pituitofam effe, atque adeo

rios morbos generabit. Hoc not. Refp. primze

noxiam, nifi per vinum humor corrigatur, &

patris rationem effe;quia cum fames oriatur ex

concoquatur; fi tamen vinum accedat , tum

vellicatione ventriculi,qui,attrahentibus ex eo

humeéctando corpus inalterat, atq; adeo medi-

alimentum venis, & ipfe reftaurationem ablati

cinze officium przeftat. Notant tamen inter-

alirnenti percibum fieri petit, fignum eft cer-

pretes, hunc pofteriorem verfum de porcellis

tifimum, membra refectione non indigere, f

affis maxime intelligendum , vel de aprugnis.

ventriculus non vellicet, atq;appetentiam non

Ratio vero, cur ex iliis & fanguine porcorum

caufet. Refp. fecundze partis rationem effe ,

" maxime farcimina faciamus, eft , quia fanguis

quia,fi parva cibi copia exhibeatur. & hanc fa-

fuillus humidus,& minus calidus,atq;adeo hu-

mes fequatur, tum fignum eft, eam naturalem

manz temperiei maxime fimilis eft.Cum itaq;

effe ; unde medici inferunt, diutius tolerare fa-

porcorum inteftina fanguine plena fint, nec a-

mem nocivum effe, quia ventriculus malis ac

liud animal ex brutis facilius. tum faginetur,

putridis humoribus repletur,quos ad feloco ci-

tim pinguefeat, merito etiam inteftinis ejus li-

bi attrahit,quod conftat experientia,qua habe-

benter vefeimur,uti & ipfa carne fuilia, utpote

mus, poft jejunium noGe quidem nos fame la-

quze humance temperiei maxime fimilis eft,ita

borare , mane vero appetentiam ceffare , quod

ut aliqui hofpites carnes humanas pro fuillis

figuum eft, ventriculum malis humoribus re-

vendiderint, & appofuerint. Atque hine ex o-

pletum effe. Refp. tertize partis rationem effe,

mnibus earnibus fuilla maxime nutrit. Re&e

quia fubtilis in ore faliva eft fiznum abfolutze

tamen adhue notant medici, carnem fylveftris

bonze concoctio

s

nis, atque adeo &.fanitatis in-

porci praeferendam carni domeftici fuis , quia

dicium.

;

domelítici humidioris funt temperiel, quam a-

XCI. Probl 19. Anin prandio vel ccena

- greftes, tum ob aeris;in quo degunt, humidi-

plus comedendum fit? Refp. cum Arnoldo

tatem , tum vero etiam ob vitee ignaviam ; qui

Villanovano . fchobe falernitanze interprete,

veroin montibus degunt, multum exercen-

probabilius videri, quod tempore coenze plus

tur, a€ fatigantur ; propterea in aere ficciore

fumendum fit,tum quia no&efrigus externum

vivunt, unde caro eorum durior eft, & nullius

calorem nativum cogit in profandum fecede-

aut rar pinguedinis particeps; & alimentum,

re, & confequenter fm'tiolrem facit, aptiorem-

quod inde provenit, minus habet excrementi,

que ad conco&tionem ; tum quia fomnus ip-

hzc omnia confirmat Galenus, dum ait , ex

fe, qui coenam fubfequitur , mirum in modum

pedeftribus animantibus fuillam carnem pro-

adjuvat conco&ionem ; fanguis enim in fom-

batiffimum cibum effe, deinde hzedinam (quia

no ad interiora magis refugit, atq; adeo calo-

'eft mediocris temperaturze, nullius pravitatis

remfecumtrahit; fed & ipía naturalis facultas

particeps, facile concoquitur, & fanguinem

& tandem vitulinam,

in fomno (quiefcente facultate animali) validi-

temperatum efficit )

us agit; tum quia denique,fi cibi mnulti in pran-

quia minus habent frigoris & ficcitatis ac vi-

dio fumantur, ob tenuitatem facultatis , non

ícofitatis, & pr?eterea ewteris carnibus, fua-

poffunt tempore tam brevi, quod inter pran-

viores & jucundiores fünt.

dium & coenam intercedit, concoqui fatis.

LXXXIX. Probl :i7. Quoe fit ratio illo-

XCII. Probl. 2o. Quomodo aliqui tamdiu

rum, verfuum de pifis :.

cibo & potu abítinere potuerint ? NamHoma-

Ex inflativum cum pellibus atque nocivum .

nus eques Julius Viator cum intercutaneo

Pellibus ablatis funt bona pifa fatis.

niorbo laboransin pupillarib. annis medicorum

Refp. ratio eft, quia pifa cum pellibus fumpta

parens mandatis a potu abfítinuiffet, naturam

a abfti-

confiringunt, & flatus gignunt; absq; pellibus -

faciens e confuetud.ilïe, etigm in fene&

nuit

u

3

l

174

Bibliothecee Manuali: Concionutorie

nuita potu. Pontanüs quoq; teftatur,fuiffe ho-

fruétus fecum advehunt, calore fuo temperet: :

gï

minem, qui nullo unquam tempore biberit a-

pofterioris paxtis caufam eíffe , quod aqua non

[j

quam aut vinum, quiq; mox ?egrotaverit , ubi

ita penetret , atque adeo fuccum pravum non

j

Ladislai Regis hortatu bibiffet paululum. Ari-

ita deferat in omnes corporis partes, ficut vi-

ftoteles teftatur, fe vidiffe hominem, qui folo

num facere confuevit.

A

f

fole, & aere viveret. Sed & An. Domini 1288.

XCIX. Probl 4. Quodnam ex tribus po-

tf

puella reperta , quase folo SS. Euchariftize ufu

tus generibus eft utilis homini, cerevifia, vi-

.contenta 30. diebus abftinuit a cibo. Neque

num, an aqua ? Refp. coeteris paribus aquam

hoc mirum ; nam aliqui AA. fcribunt, urfos

puram przeferendam videri, ita enim probari

tota hyeme dormire, & aves aliquas in Brafi-

E— 3

videtur poffe.Primo,ex ipfa facra fcriptura, ec-

b

lia roftro ex arbore fufpenfo fex integros men-

clef. c. 29. ubi dicitur: Initium vitae hominis

fes fine pabulo tranfigere? Refp. talia anima-

aqua & panis. Secundo , ex primis hominibus

lia aut homines non vivere fine alimento om-

usque ad tempora Noe poft diluvium, qui 1on-

ni, nam habent indigefti humoris & pituitze

giffimo vixerunt tempore,& probabiliter alium

copiam ,quam docent medici magis ac ma-

potum, quam aquam, non habuerunt, faltem

gis excoqui, & fic in fanguinem converti. Si-

apotiori, cum Noe primum vini ufum inve-

mile quid dici poteft de foeminis, quze humore

nerit. Tertio, ab experientia quotidiana, qua

abundant : fzepe tamen fraudes interveniunt,

conftat, rufticos & operarios, aliosq; plebejos

diabolo vel aliis interea cibum fuppeditanti-

homines , folam aquam pro potu adhibentes,

Pus. Aliquando vero miraculum intervenit,

fani(fimos eíffe , & robuftifimos. Hinc etiam

ut cum Nicolaus de Rupe apud Helvetios 20.

Pefcennius Imper. militibus vinum petentibus

ia d. wiigaup QEMEES GWuped —ll

annis abftinuit , fola Euchariftia paftus.

tefpondit: Nilum habetis, & vinum queeritis ?

XCIII. Probl. 21. Cur, qui confuüetum

Quarto,éx ipfa natura & fimplicitate aquze, ra-

prandium reliquerunt , poftea ceenare neque-

tione cujus liberatur a terreftri illa materia, &

unt, cibosque averfantur, cum tamen hi maxi-

noxiis humoribus, quos vinum & cerevifia a

me nutrimento egere videantur ? Refp. id ob

terra mutuantur. Certe de facto carnes aliosq;

venerem male trattatum contingere; venter

cibos facillime elixari.& concoqui beneficio a

enim lefus ob jejunium importunum appe-

quae advertimus , cur non ergo etiam ad con-

cottionem ftomachi juvare poffit? Illad tamen

tentiam perdit, qui & imbecillis redditus a ci-

bo in coena màxime gravatur. Unde commu-

facile concelfferim, plus roboris & caloris a vi-

niter talibus medici fuadent, ut in coena copi-

no fuppeditari, fi moderate fumatur, quod i-

ofam alimoniam non affumant, eo quod ve i-

dem de cerevifia quoq; fentiendum , fed iftud

triculus ob lóngiorem abftinentiam affli& is

comodum facile per cibos refarciri poteft,ma-

concoquere non valeat, & acceífione fen iin

xime a viris & juvenibus,nam fenes,quia cibos

crefcente , non ftatim ad antiquum ftatum re-

«

comode commolere ac concoquere non pof-

dire poffit.

funt,re&ius vini beneficio fe confervant.

XCIV. Probl 22. Cur prandium con ue-

C. Probl. s. Quod vinum optimum cenfe-

tum relinquentibus extrem?e corporis pa tes

ri debet ? Refp, olim Diogenes, alienum opti-

N

frigefcant ? Refp. quia venter biliofis repl tur

mum elfe, quia hoc optime fapit, uti gratis bi- -

humoribus, quorum morfu affe&us virtutem

bitum. Sed hzec Refp.ridicula magis, quam fo-

diffolvit, & corporis extrema refrigerat.

lida, eft.Aliter ergo comuniter refpondent, vi-

XCV. Probl 23. Cur, valentius alimen-

num eos i. e. coloratum, odoratum, fapidum.

tum vefperi fumendum eft? Refp. quia non

Hze enim proprietates arguunt fpirituum in

folum quies & fomnus , fed longius tempus ,

vino latentium fübtilitatem faciuntque , ut

naturalem adminiftrationem excipit.

vinum avidius fumatur, & confe

De Potu.

melius nutriat.

;

qqenter etiam

XCVI. Probl. r. Cur potus eft neceffa-

CI. Probl. 6. Qu lex

obfervända eft ei,

rius homini ? Refp. ut cibum temperet, & ap-

qui vinum fine damno bibere cupit?Refp. Eam

tum digeftioni efficit; quemadmodum in ol-

a nonnemine eleganter fequentibus verfibus

la repleta carnibus aut pifcibus, fi non habeat

indicatam effe: Vino non fpurcato, poculo non

nimio utere , non abutere, bibe,non inebriare,

humiditatem, nunquam aut hos aut illas con-

coquet ; & ficut ex farina, nifi aqua mifceatur

obinfirmitatem, non usque ad infirmitatem ,

nunquam fermentum prodibit ; ita neq; cibus

juxta tuum, non ad alterins, ftomachum. Alio-

fine potu fatis concoquetur, aut in cibum fan-

quin vinum lethificat,non izetificat cor hominis

guini conficiendo neceffarium matari poterit.

CILProbl.7.Cur vinum,&non perinde etiam

XCVII. Probl, 2. Cur ftomacho jejuno bi-

aqua, facit difertos, juxta notos illos verfüs :

bere nonfanum eft. Refp. Avicenna & alii,quia

Qui bona vina bibunt, vates, bona carmina

* fcribunt,

talis fobrià potatio vini magnum damnum af-

fert in cerebro, & quandoque morbum cadu-

PöPc vinu

m verba, & poft imbrem nafcitur

cum , aut appolexiam, caufat.

herba.

E

XCVIH. Probl. 3. Cur poft cerafa, pepo-

Refp. quia aqua eft potus fimpliciter ad fitim

nes,perfica,mora &c. generofum vinum biben.

fedandam & concoCtionein iuvandam idone-

us ; vinum vero przeterea etiam fpiritus quos-

dum; poft czeteros vero fru&us aqua conveni-

entius bibitur,aut calidum bonze carnis juícu-

dam fubtiles habet , quibus ingenium acuitur,

-

lum ? Reíp. prioris partis rationem effe, quod

& hilaritas in animo caufatur,per quam homo

r.

vinum generofum frigus nimium , quod tales

ad confabulationem mutuam incitatu

CIlI.

Titulus CXXIX. Sanitai

1753

CIIT. Probl

8. Quodnam vini poculum

eft, quia, fi inter tempüra refectiónis bibatur,

ex maxime nocivum hormini? Refp.

quar-

interrumpitur, & impeditur fumpü cibi in

tum , namut ZEfopus dixit :

Primum pocu-

prandio concottio, fitg; ut inconco&tus , e ven-

lam ad fitim fedandata pa,ïtmeb, fecundum

triculo defcendat , ex quo non modlcum mor-

ad hilaritatem, juxta iliud 11bulh, odit Le-

bi periculum oritur. Pro 3. parte nota, aliquos

nzeus triítia verba pater ;

tertium ad volupta-

eam [ic

intelligere , quod in coena primo loco

tem; quartum ad infahiam.Unde. Athenzeus di-

fit fumendus. potuu, fed negant medici hunc

xit: Vinum facit fenes etiam nolentes faltitare.

fenfum effe ,

-dici

ntq; a cibo potius inchoan-

CIV. Probl. 9. Cur poít ccenam illico biben-

dam efTe,fenfus ergo illius verfus eft,quod coe-

dum non eft? Refp. quia, fi bibatur, cibi ita in-

a a cibo liquido & conco&u facili inchoanda

natant,ut eos ventriculi corpus propter inter-

fit, quia , fi poftremo loco talis cibus famere-

pofitum humorem non contingat,at ooü nutri-

tur, conco&tio ejus citius perageretur, quam

menti concoCtionem bibere nihil veï"*' tum

craffi & duri cibi ,ficq; in ventriculo, quia ob

enim dittum incommodum non fequitur.

craffum cibum nondum concoctum egredi non

CV. Probl. ro. Cur, cum muïtum bibitur ,

poffet, retentus nimis adureretur , aut certe fi

ficciores ventres efficiuntur

cum tamen Oo-

exiret,craffum fecum traheret, ex quo pericu-

porteret humectari magis? Refp. quia fi co-

lum morbi non leveiterum incurreretur.Ratio

piofe nimis bibatur, ventriculus tantam co-

4. partis eft, quia ,

cum materia ovi fit optima

piam concoquere non poteft, unde ftatim de-

ad nutritionem & conco&tu facilis, przeftat ad-

truditur usque ad eum locnm qui 2 natura ad

jungere talem potum, per quein cito in mem-

hoc munus preftandum ei*"f intentus, nempe

bra diftribuatur, tlis autem potus eft vinum,

ad velicam, ficque venter & inteftiia ficciora

Deinde quia ovum tardius defcendit per gu-

remanent, neque alvi hunidze- redduntur, fed

lam,; ergo convenit adhibere vinum, quod prae

adïm&æ cum vino ad veficam confïueme fo-

alio potu adjuvat defcenfum.

leant etiam biliofa excrementa, quae alvum

CX. Probl rs. Cur Cerevifia: nova minus

lubricam folent efficere , fimul eo deduci.

fana fit, quam veterata? Prorefp. not. fcholam

CVL Probl. r 1.Cur pueri, cum calidze natu-

Salerniti has notas bonse cerevifize affignare:

r?e fint, vini tamen minus amantes fint , bcy—

Non acidum fapiat cerevifia, fit bene clara,

thze autem & viri fortes calidi exiftentes maxi-

Ex granis fit co&a bonis fatis ac verteratis.

mi amatores ejusdem vini exiftunt ? Ref. quia

De qua potetur,ftomachus non inde gravetur,

Ratio :.partis eft, quia, ut acetum omne,ita &

vinofitas eft appetitus humidi, cum ergo pue-

ri humido, Scythae autem, & viri fortes ficco

cerevifia acida multum infrigidat, atque adeo

propter calorem abundent, hinc fit, ut hi, non

ventriculum, qui nervofus eft, deftruit Ratio 2.

autem illi, vini amatores ünt

partis eft,quia turbida cerevifia impinguat qui-

CVIL Probl 12. Cur vinum fng1dos affe-

dem, fed urinarum meatus obftruit, flatus gic-

Gus parit? Refp. id proptereafieri, quod mul-

nit fpxratlonem difficilem facit, & pituitam au-

ta copia humoris in corpus aftumpta, fi non

)

get. Ratio 3.partis eft, quia quo grana meliora

in

funt,tanto meliorem humorem inde gigni ne-

fuperttur & in alimentum non vertatur ,

crudos & aqueos humores transmutetur, calo-

ce(Te eft.Ratio4.partis eft,quia male cocta ven-

trisinflationes,termina,& colicos cruciatus ge-

remq; naturalem obruat, unde liquor, qui na-

türa fua calidus erat, non mutatus, & ca]orem

nerat, eo quod difhiculter concoquatur a ven-

obruens naturalem , multum fngorlb in cor-

triculo.Ratio 5.partis eft,quia nova foecibus re-

oribus producit.

ferta eft, atq; adeo proeter mala , quae fecum

- CVIII. Probl. 3. Cur vinum lac fenum di-

male co&a aífert, eüam ftranguriam gignit.Ra-

tio 6. partis eft,quia ebnetas ex cerevifia magis

c1tar ? Refp. cum cibum ob defe&um denti-

-um commolere non poflint, calorem fuum na-

nocet,quamex vino,quia craffiores fumos in ca-

turalem vino potiffimum, perinde ut mfantes

put emittit,unde etiam difficilius difcutitur.Ex

L,är?re, confervare ftüdent.

quibus facüeRefp ad Problema colligi poteft.

CIX, Probl. :4. Cur inter prandenaum üt

- CXI. Probl. r6- Cur in prandio & coena ex-

pediat hauftum cerevifize praemittere? ProRef.

faepe parumque bibendum * ?

Ut minus zegro es, non inter fercula potes,

nota effectus vini & cerevifize longe diverfos:

Nam vinum . moderate fumptum fequentes

Ut vites poenam,de potibus incipe coenam,

Singula poft ova pocula fume nova.

quinque effectus relinquit : r. Calore & fubtili-

tate fubftanti»e efficit ciborum in omnia mem-

Ref. Rationé r. partis effe,quia cibus in conco-

&ione debet fimilis fieri maffze, ergo interpo-

bra diftributionem , unde Hyppocrates vinum

vocat alimentorum vehiculum.2.meatuum ob-

nendus eft frequenter potus,ut cibus permifti-

one illius mollior fa&tus permembra nutritio-

ftru&iones aperit,& ad excretionem incitat na-

ni defervientia facilius pervehatur. Ubi nota,

turam. 3.flavam bilem per urinamyfudorem &

excrementa expellit. 4.atram bilem, quae craf-

triplicem effe potum a triplici neceffitate defti-

natum primus vocatur permixtivus,qui neceffa-

fa, & tardi motus eft,ab hepatead fplenem, &

a fplene ad. os ventriculi nullo negotio dedu-

rius eft ad cibos molliendos ad fac1horem cOrl-

co&tionem. Alter delativus, qui adjuvat cibum

cit, eandemq; e corpore tandem expellit, me-

concottum, ut per membra facilius devehatur,

lancholicos quoq; humores fugat. 5. medetur

"'Tertius eft fitis fedativus ,

quo explenda fiti,

omnibus modis laffitudinis, & feffos artus re-

creat ,

& humiditate corporis 1eneranda utimur ; de

calorem & fpmtum naturalem corro-

borat, totum corpus calefacit, cerebrum pur-

primo intelligitur refponüo, qui proin necef-

farius eft, etiï aliquis non fitiat. Ratio 2. partis

gat , intelletum exmtat cor exhilarat, iram

miti-

1

m

9

£

Bibiotheg Munualir Concdonatorie

mitigat.&, utloquitur Galenus, hominem ani- .1. 4. Viridarii Probl. 24.certuni imprimis vide-

ima & corpore viriliorem reddit,unde abftemii

ri, quod homo ad tertium usq; diem inediam

czeteris paribus funt effoeminatiores. Cerevifia

tolerare poflit. Sic enimEfther gentilibus fuis,

vero juxta fcholam falernit. hos effe&us habet:

Nabuchodonotor fuis fubditis, trium dierum

Das Bier gibt grober Früchte viel ,

& noctium inediam przecepit, ut ex SS. Litte-

Sterchts Blut, und. mehrts. Flafch ohne Zid ;

ris habemus.Deinde fatis etiam conftat, ad fe-

Es lert die Blafen, und blehet den Bauch,

ptimum usq; diem inediam tolerari poffe; nara

E

Z

Es kühlet ein wenig, bleft auch auf.

imprimis hunc terminum inediz przefcribit

Hoc not, Refp. rationem probabilern effe, quia

Hippocrates l. de principiis, & przeterea etiam

ventriculus ante cibifumptionem vacuus &

Philo Judzeus l. de vita contempl. fic loquitur:

nutrimenti indigus e proximis vifceribus ali-

Non defunt, qui przeiaute accepti epulo fapi-

mentum attrahit,illam vero, ut Galenus docet,

entizx perdurarunt duplum ejus temporis, &

nihil praeter fuperfluitates & excrementa tri-

vix fexto die guftant cibum neceffarium, affue-

buiffe, certum eft, quo fit, ut fuperfluitatibus

ti ficut cicadze rore vivere, canticis opinor fo-

& excrementis abundet. Si igitur in principio

lantes inediam. Tandem vero etiam nltra no-

menfe bibatur vinum, quo natüra przecipue

num diem hominem protrahere poffe vitam

dele&atur, adeoque avidiffime ab ea rapitur,

fuam probatur :.ex variis animalibus,qui tem-

fuperfuitates a. ventriculo attractee una cum

pore fat longo famen tolerarunt; Sic Lzelius

vino in omnia ftatim corporis membra non fine

Bifciol.l.to.x.horar. 1.16.c.2.teftatur,bovem fub

fanitatis difpendio diftraherentur. Et propte-

ingenti feeni cumulo fine alimento multos vi-

rea medici etiam in magna fiti cerevifiam po-

xiffe menfes, quem ruftici amiffum credebant,

tius bibendam ajunt, quia vinum cito nimis af-

tandem veroinventus eft adeo pinguis & niti-

fumptum, quia nondum fatis conco&tum eft, in

dus, ut fe loco movere non poffet; fed & galli-

acetum vertitur in membris!Cerevifia vero ut-

na quzedam repertaeft viva poft go. dies in tali

pote craifior & ad conco&tionem pertinacior

loco, übi comedere nihil poterat. 2. Variis e-

nontam avide rapitur, & prazeterea etiam hu-

xemplis idem probatur, quze a Mendoza 1. .

mores orificio ftomachi infidentes abluit, &

narrantur , videlicet quod aliquis ultra 3.:men-

fitim, quae ex nimia vini potatione timetur, uti

fes vixerit fine cibo, Puella germana integro

&quamlibet aliam mendofam,coercet & repri-

biennio: Faemina alia in Normandia r3. annis:

init.

Venetiis vero repertus eft, qui 46, annos jeju-

CXIL Probl. 7. Cur poft pyra potus fumena

nus tranfegerit, Sed & ipfeAlb. M.teftatur, vi-

dus fit, juxta illos fcholze falernitanze verfus ;

difle fe mulierem, quze 2o.

F'ertpyra noftra pyrus, fine vino fünt pyra

dies ab omni cibo abítinueri

t,

quandoque & 30,

virüs,

"

. CXVL Probl. 3. Cur juvenes magis efuriunt,

Si pyra funt virus, fit maledi&ta

pyrus. &:

quam fenes? Kefp. Hyppocr. juvenes propter

Poft pyra de potum :

:

tria capita magis indigere cibo, quam fenes: 1.

Kefp. rationem effe, q

uia pyra fänguinäm fe-

propter incrementum.. 2. propter reftauratio-

rofo fücco replent, pntrefactionig; obnoxium

nem vitz. 3. propter confervationem vitze,

reddunt,ac colicos cruciatus fufcitant, Vinum

Hinc mirum non eft, fi majorem etiam appe-

ergo cum calefaciat, tenuet, fíatus difcutiat, &

titum illis indiderit natura. Alii tamen & fere

ferofam redundantiain confumat, convenien-

rectius, caufam conjiciunt in calorem, qui ma-

tiffime poft illorum comeftionem bibitur.Quod

Jor reperitur in juvenibus, quam in fenibus,at-

idetn etiam ipfa pyra. per fe przeftant, fi coCta

que adeo plus concoquere poteft. Quze eadeim

fint, unde tal! modo falutaria ; fi vero. cruda

etiam caufa eft, cur quilibet tempore hyemis

fint, noxia eífe, eadem fchola docet hoc verfu:

majorem in fe famen, quam zeíftatis tempore ,

. Dum coquis, Antidotum pyra funt

E

fed

experiatur: tum enim calor

per gntiperi&af(ïn.

cruda venenum,

intenfus fortior evadit.

it ftomachum , reveiant fed

Cg,uda gravat

CXVII. Probl. 4.Cur ii,qui fpe

bulaticnib.aut

cotta gravatum.-

aliis mentis exercitationibus dediti funt, mino-

Quod etiam faciunt poma , dum flatus in ven-

rem famem,quam alii,experiuntur? Refp, quia

tre excitant , qui dein cibu

ducunt. .

De Fume.

m facile per alvum

per ejusmodi exercitia calor ad caput cote-

raque organa avocatur a ftomacho, unde mi-

CXIIL Quandoquidem cibus ac potus funt

nus tarde coneoquit ftomachus cibum, atque

obje&tum famis & fitis , nullus de his commo-

adeo minus etiam avide novum cibum a

ppetit.

dior agendi locus vifus eft, quam ifte, fit ergo

CXVIIIL Probl. 5.. Cur ad famem excitan-

CXIV. Probl. 1.Cur tolerare diu famem no-

dam füadetur. communiter corporalis aliqua

xjum valde cenfetur corpori ? Refp. quia fto-

exercitatio? Relp. quiaper talem motum,& la-

machus,fi non habeat cibum,quem concoquat,

bormajorincorpore, & confequenter etiam

4

attrahit ad fe loco cibi humores malignos &

in ftomacho calor excitatur, unde cibus ibi-

putridos, uti colligimus manifefta experientia.

dem contentus citius concoquitur, & abfumi-

diebus jejuniorum ; tum enim,licet no&te jeja-

tur, atque adeo novi cibi appetitus exurgit.

nanteshabeamus appetitum comedendi,mane

.CXIX. Prob. 6. Cur ii, qui longam famem

tamenappetitum omhné evanuiffe advertimus,

paíli funt, lividum colorem fortiuntur ? Refp.

eo quod fÍcilicet ftomachus malignos humo-

quia omnis füccus & fanguis a ftomacho per

res attraxerit,iisq;concoquendi occupatus fit.

partes propinquas attrahitur.

Unde fit, ut

CXV. Probl. 2. Poteftne homo naturaliter

membra exteriora fucco fanguineo deftituta

famem ultra 7. dies tolerare? Refp. Mendoza

ejusmodi colorem induant.

CXX.

L

177

T U/ul; CXXLX. Samtar.

C. 19. de Imp. Occid. füb Juftiniano Imp. duze

CXX. Probl..7. Cur famem patientibus fa-

liva falfor amariorque eflicitur ? Refp. quia

mulieres 17. hominum cadavera, quos dormi-

in talicafu in defectu aiterius alimenti ftoma-

entes occiderant, abfumpferunt. Pro fiti pu-

gnat teftimonium tumChrifti Domini in cruce

N

chus ipfam bilem invadit, unde poítea ama-

rus fuccus per totum corpus, & confequenter

folum prope fitis. tormentum exprimentis ,

inipfam etiam linguam derivatur.

4

*

tum divitis epulonis guttulam aquze petentis,

*

uturnam fa-

CXXI. Probl. 8. Cur ii, qui di

quafi & ipfe folum hoe tormentum maximum

mem paffi funt , fi nimis avide copiofeque ci-

crederet. Accedit, quod, ut Ariftoteles docet,

bum fumant, repente moriantur? Refp. quia

id zegrius plerumque percipimus ; atqui potum

ftomachus per longam inediam corrugatus ,

jucundius füuaviusque fumimus , ergo etiam

& ar&atus tam dilatari non poteft, unde tales

carentiam ejus pro majori tormento habebi-

inus.

s

n

famelici appetitus potius , quam neceffitatis ,

praefcriptam fequentes tantum cibi itmunt ,

CXXVI. Probl. à. Cur, quo plus potze funt,

ut denique calorem nativum opprimant.

plus fitiuntur aquze ? Refp. tum quia major

femper zeftimatio de dele&tatione, quam hau-

. CXXII. Probl. 9. Qui fieri poteft, ut. aliqui

fe ad longam inediam affuefaciant ? Refp. id

ftus fecum affert, percipitur , quze proinde

fieriilla ex caufa,quod tales homines paulatim

magis femper allicit appetitum ad rovum

fibialiquid de cibo fübtrahendo naturam atfue-

potum expetendum ; tum quia per nimium

faciant, ut paucisfit contenta , quatenus fcili-

potum hepar nimium incalefcit, ficut fieri

ï

cet calorem & humidum naturale paulatim

poteft in filicibus balneorum, qui per aquam

E

imminuunt, ut proin tanto pabulo amplius

affufam plus incalefcunt ,| unde plus femper

*

nonindigeat. Unde & ipfe ftomachus paula-

otus ad calorem moderandum expetitur.

h

CXXVIL. Probl. 3. Cur , qui noctu femper

tim magis adftringitur. Recte taznen notant

Ü

medici , ejusmodi mutationem paulatim , &

plus fitierunt , fi fuperdormierint, fitim mane

non repente , introducendam , eoquod a con-

fedatam advertunt? Refp. quia potusmaxime

ad cibos concoquendos expetebatur, qui cum

trario ad contrarium pericu

M

lofus ;plerumgue

fit tranfitus.

*

interea per fomnum licet difficilius, conco&i

CXXIII. Probl.ro. Uade fameslupina,quam

fint , mirum non eít, fi fitis po&eaxfine: cef-

fante ceffet. -

aliqui patiuntur, oritur? Refp.eam probabili-

ter ex nimia apprehenfione cibi, quam: tales

CXXVIH. Probl 4. Cur fitis potiffimum

homines de cibo conceperunt,oriri ; hinc enim

calido hepati adfcribitur ? Refp. quia hepar

incumbit ftomacho, & fuo calore ilium inflam-

quo plus fumunt , tanto majorem femper ap-

petitum ex recordatione praeteritze delettatio-

mat, ut potus refrigeratione indigeat, cum re-

fpiratio illuc non pertingat. '

nis concipiunt;quousque per frequentem abfti-

CXXIX. Probl. 5. Cur timidi vel rei ad fup-

nentiam ( qua optimum huic malo tollendo

remedium eft ) phantafiam ac memoriam de

plicium ducendi prze aliis vehementer fitiunt?

äy;

bonitate & dulcedine praecedentis comeftio-

Refp. id propterea fieri , quod metu inftantis

nis deponant. Alii tamen in calorem valde ve-

malifanguis & calor partes exteriores defe-

hementem ftomachi caufam refundunt , qui ,

rant, & ad interiores fe recipiant, illas-

quo plus pabuli fuppeditatur , tanto plus fem-

fitis oritur.

que inflamment , ad quam inflammationem

perappetit,atque adeo magis femper augetur.

CXXIV. Probl. 11. Cur lis, qui longam fa-

CXXX. Probl. 6. Cur aqua, autalius po-

tus paulatim fümptüs , celerius fitim extin-

mem paffi fant , pedes intumefcant ? Refp.

quia fübtra&o alimento , & fubftantia carnis

guit, quam fi celeriter hauriatur ? Refp. quia

aqua przeceps tota ruit,lente progrediens infi-

imminuta aer in lomm fucceditä pedesque

nuat fe in partes corporis , easque valde apte

i;ïflat. ;

De Siti

3

irrorat & madefacit , non fecus atque in agro-

CXXV.Probl. i. Majusne tormentum

eft

rum irroratione aqua raptim demilfa perfluet,

fenfim dedu&ta a terra altius imbibitur.

fitis, an fames ? Refp. proutraque parte argu-

qmenta fat probabilia occurrere. Pro famequi-

CXXXI. Probl. 7. Cur fitis hominis valde

"eftuantis multum lenitur , fi quis in loco fri-

dem pugnant varize hiftorize, ex quibus habe-

tur, nec ipfos etiam parentes filiis , aut filios

gido quietus fedeat ? Refp. quia cum talis

parentibus peperciffe , uti Jofephus Judzeus

fitis ex nimio zeftu orta fit, ipfo »eftu tanquam

caufa per frigus depulfa , fitis etiam tanquam

lib. 6. c. 11, & l. 7. c. 7. de fame Jerofolymita-

na teftatur, Apud Perfas quoque Rex Camby-

effe&us ipfius ex parte minuitur.

fes magnam partem exercitus fortito comedit

CXXXIL Probl 8. Cur oui fitim ma-

gnam experiuntur, arida adeo labra fentiunt ?

prze fame, utSeneca memorat. Apud Germa-

nos anno 849. univerfos populos fames ve-

Refp. quia humor a vicinis ftomachi partibus

xavit,ut patres filios ad fylvas dolo ducerent,

attraCtus facit , ut hze etiam a partibus fibi

propinquis humorem attrahant, & fic dein-

& ex illorum nocibus fibi cibos pararent, uti

Sigebertus in Chron. An. 851. teftatur, Apud

ceps , quousque ad ipfam etiam linguam hzec

tra&tio proveniat, ab eaque faliva, hutnorque

Anglos füb Rege Guilielmo aliquos ad extre-

infitus auferatur.

4

mam inopiam redaétos vicinorum pueros ra-

puiffe , & devoralfe , /Emilius lib.'3. teftatur;

CXXXVIII. Probl. g. Cur, qui multum fan-

fub Totila civés romanos in propria mem-

guinem fuderunt, fiti admodum gravi vexari

jos fines

bra pr fame converíos , refert Sigonius

fe fentiuat 9 Refq». quia, cum inter al

R. P. Lohn. Bibl. IMan. Tom. ILI.

potus

1278

JBibliothecem I[Mamualie Concionatoriiz

$

potus etiam ifte , ut ficcitatem membrorum

contingere anguftias , qux a compreífione

temperet, fimulque remoretur celerem ex-

pinguedinis obdurantur, utfpiritus libere di-

tinctionem humidi naturalis, fanguine exhau-

Ícurrere non poffit , unde poítea calor iniatus

fto aliud humidum m

:

extinguitur , maxime cum aeris refrigeratio-

fitis oritur,

embra gppetant ; ficque.

nem non capiant.

CXXXIX. Probl. 6. Cur, fi humidi copia

g. m.

longioris vitze caufa eft , homines przecipiti ze-

JDe JWMorte,

tate , cum jam funt ad moriendum vicini, hu-

more fcateant, uti colligitur ex frequenti ex

creatione & fphafmate, quo infeftantur ? Refp.

Etiam demorte & vita, quoniam ex defe&u

id non provenire ex aereo vitali humido , íed

aut abundantia cibi vel potus fzepe oriuntur,

ex aqueo duntaxat, & excrementitio , qui na-

vifum eft,aliqua problemata hoc loco adjicien-

tivum calorem prorfus iaterimit,

da effe. Sit ieitur

Á

CXXXIV. Probl. 1. Curhumidum innatum

CXL. Probl. 7. Cur manuum gefticulatio-

nes in morbo funt fignum mortis imminentis?

beneficio humidi nutrimentitii non poteft ex

Refp. quia capitis affectionem maximam in-

zequo refarciri,atque adeo in multa fzecula ho-

dicant ; hinc enim imaginatio vehemens , fi-

minum vita prorogari ? Refp. quia femper id,

milis illi , quse per fuffuliones contigit , oritur,

quod in locum innati humidi reponitur, dete-

& hinc fales gefticulationes caufantur.

rius eft,habetque fe ad illud;ut aqua ad vinum,

CXLI. Probl. g. Quibus rebus mors homi-

quod fui permixtione decolorat & debilitat.

nibus accelerari coufievit? Refp. quatuor

Tribuit enim natura in primo ortu humidum

maxime , quxe fequentibus verfibus indicane-

longe melius , quam velartis induftria, vel ci-

borum exquifita bonitate , aícifci queat, quafi

tur:'

propria preftantiffimi humidi officina fit ma-

ternus uterus,ejusque materia nativa illa,quze

Foemina chara nimis , curarum copia & aurze

Peffima temperies , luxuriansque gula ,

juventutis formam primo excipit.

CXXXV. Probl. ?. Cur mors omnium terri-

Hizec fünt , inceptae quae rumpunt ftamina vitze

Mgturum hzec perimunt fzepius ante diem.

bilium terribilittimum dicitur, cum tamen

natura eveniat. Refp. Ariftoteles, id propterea

CXLII. Probl. 9. Cur ex medulla & fpina

cenferi,quod,cam mors fit ultimum, nec quid-

hominis mortui putrefcentis vermes potius &

quam bonum vel malum praeterea mortalibus

ferpentes,quam alia animalia,nafcuntur?Refp.

videatur effe. Alii propterea cenfent,quod alia

S. Auguft.S.48. ad FF.in eremo,id fieri,ut foe-

1nala uno bono privent, v. g. bellum pecuniis

ditas peccati monttraretur, quod author eft o-

& opibus , morbus fanitate & voluptate,

mnium calamitatum, & corruptionis no&rze,

iors vero ominibus fimul fpoliet. Unde illis

ut meminiífemus,ferpentem;uti primi peccati,

potiffimum terribilis mors eft , qui multis in

ita peccati quoque fubfecuti authorem fuiffe.

hac vita bonis fruuntur, neque ob peccata

meliorem vitam fperare poffunt ; fecus vero fe

CXLIII. Probl. 16. Senesne an juvenes plu.s

xes in hominibus virtuti deditis, aut etiam fe-

mortem reforinident ? R. pro utraque parte

nibus habet, fenum enim natura fimilis eft lu-

probabiles rationes occurrere. Nam quod fe-

cernae ad extinctionem paratze ; Unde ut Pla-

nes mortem plus reformident, fuaderi videtüur

to ait , interomnia mortis genera mors, quae

3. ex parte fubjeGi, quiafenes , uti fupra vidi-

natura provenit, leviffima eft, & cam volupta-

mus, funt valde timidi,ergo vel maxime time-

te potius, quam cum dolore , contigit.

buntmortem , qu3e omnium terribilium terri-

CXXXVI. Probl. 3. Cur morshomini, quam

biliffimum eft. 2. ex parte objectiidem fuaderi

brutis,terribilior eft ? R. id duplicem ob ratio-

videtur , quia mors eft fenibus magis vicina ;

nem contingere, r. quia csetera animantia

atqui mors vicina multo magis movetanimam

folum circa praefentia verfantur , foius homo

ad timorem atque triftitiam,quam remota, uti

autem etiam futura profpicit, & formidat. 3.

patet tum exemplo Chritfti fanguinem fudantis

quia homo privatur nobiliori vita, ratione cu-

in horto, tum eorum, qui ad fupplicia ducun-

jus videlicet eft & plurium bonorum capax,

tur. 3. probatur experientia quotidiana , qua

puta, glorize , divitiarum , & fimilium. Unde

merito mors magis terribilis homini eft , quia

habemus nullos prope homines magis vitam

diligere,& mortem timere,quam feniculos, er-

huic majora bona eripit.

CXXXVII. Probl. 4. Cur bibones , & qui fe

go recte dicuntur hi magis morté timere,quam

juvenes. 4.quia juvenes plerumque funt ad-

frequenter ingurgitant , mortem fibi accele-

huc innocentes, ergo magis optabunt difcede-

rant ? R. quia afcititio calore humidum pri-

re ex liac vita, quam alio tempore, ne malitia

migenium celeriter abfamunt , ipfumque calo-

rem nativum evanefcente ejus pabulo diffi-

mutet intelle&tum. Quod tamen juvenes mor-

tem magis reformident , etiam fuaderi poteft

pant; fecus acciditiis , qui moderato vino

utuntur ; hoc enim nativus calor juvatur , &

1.ex parte fubjecti;jnam juvenes;ficuti funt cali-

dioris naturze,ita etiam ad lzetitiam magis funt

ciborum deco&tio promovetur.

inclinati, ergo mortem utpote rerum omnium

CXXXVIILProbl. 5. Cur ,qui nimia & im-

triftiffimam maxime averfabuntur. a. Idem

moderata craftitie funt obfiti , fubita frequen-

probatur ex parte objeCi , quia mors refpectu

ter morte occupantqr ? Refp. id ob venarum

enim eos

juventutis eft majus mglum ; privat

majo-

Titulus CX XIX, Sanmtas,

170

inajori bono , jucundiote fcilicet 'vita, hila-

pertus adftipulantur , & alii. Apud Conimbr.

riori zetate , grandiorifpe , ergo magis etiam

t. inlib. de Sene&. cap. 3. n. 4. & colligi po-

mortem àverfabuntur juvenes

quia fenes

teít ex ipfa facra fcriptura,quae Gen. cap. 3. fic

plerumque multis malis & moleftiis funt refer-

loquentem introducit-Deum : Nunc ergo , ne

forte mittat manum fuam , & fumat etiam de

ti,ergo,cum malis hisamovendis przeter morte

1

vix aliud occurrat medium , merito hoc prae

ligno vitxe , & comedat, & vivat in ?eternum.

aliis omnibus zetatibus optaie dicentur. 4.quia

Etüi autem fan&us Augultinus lib. 8. de

juvenes funt plerumque minus fapientes, quam

Genef, ad lit. C. 5. putet , inditam illis pomis

fenes; ergo minus moderari didicerunt timo-

fupernaturalem quahtatem fuiffe, per quam

rem, qui ex mortis propinquitate cogitata ori-

hominis vitam & juventutem confervare po-

tur. 5. Senes jam fzepius fuerunt in periculis

tuiffent ; S. Thomas tamen ,

Hügo de S. Vi-

&ore & Conimbr. loc. cit. ce*nfent

natura-

mortis, ergotimor mortis utpote affuetus m1-

nus illos vexabit.

lem fuiffe eam qualitatem ,

quze proin altri-

CXLIV. Probl. r1. Poteftne mors naturalis

cem facultatem ,

omnesque potentias minl-

u

non folum fine dolore , fed etiam cum volu-

ftrales ita roboralfet ac defendiffet , ut neque

p

.ptate accidere? Refp. affirmative cum Ari-

a&ione cibij, neque alterius externze caufse

ftotele, Platone & plerisque interpretibus, uti

occurfu infringerentur , aut deficerent : prze-

videre eft apud Mendoz. in Virid.lib. 4. Probl.

terea vero etiam primos parentes ab omuibus

noxiis rebus , & extrinfecis incommodis, tum

10. Et probatur hzec opinio r. exemplo cygni,

qui moriens tam fuaviter modulatur , eoquod

ipforum propria cura, tum etiam providen-

fanguis calidus ad cor fluens fingularem in eo

tia defendiffet ,

ut adeo facile per talia me-

letitiam & dulcedinem caufet

atqui fimili

dia infinitas feculorum getates vitam protra-

. modo etiam ii, qui naturali morte moriuntur,

here potuiífent.

calore abundant ( calor enim perfentiens de-

CXLVI. Probl. 3. Cur primis temporibus

fe&um humidi vehementius excitatur,& cona-

tam diu vixerint homines ,

non perinde au-

tur agere,quam poteft, in illud, quod refiduum

tem noftra setate ? Refp. id contigiffe , tum

- eft, atque ita, dum in humidum tam multum

quia illis temporibus complexio humani cor-

fimul agit, quaü revivifcit, quamvis mox ite-

poris erat melior robuftiorque , tum quia ci-

rum ob confumptum vehementiori actione

bus erat magis fimplex & naturalis , major-

humidum extinguitur ) er go etiam fimili mo-

que continentia ; tum quia genus humanum

2. Idem proba-

magis multlphcandï.xm fuerat ;

tum quia de-

do poffunt fine dolore mori.

tur ex revelationibus S. Brigittze apud Canif.

mque fic exigebat 'VCLentlarum artlumqueJn-

lib. 5. c. Ex quibus habetur, B. Virginem ta-

tentio , quze nonnifi per longam experlentlam

li morte fuiffe defunttam, & haud dubie etiam

acquiri poterant

Ífimili modo fuiffet mortuus Chriftus, nifi vio-

CXIXIL Probl 3 Cur etmm nofïns tem-

lenter a Judzeis fuiffet occifus. Neque obttat,

quod amiffio vitze, utpote rei omnium chariffi-

poribus aliquibus in locis omnes vel plerique

m2 , non videatur fine dolore accidere poffe,

homines tamdiu vivunt ;

nam fanttus Augus

;;

Nam refp. omnino poffe ,

cum fapientes hoc

ftinus lib. 15, de civit. De1 docet, fuiffe in

ipfo , quod fciant naturaliter fe vivere fem-

Hifpania vicum centum domuum , cujus om-

;ä

per non poffe, neque defiderent vitam perpe-

nes ihcolze erant oriundi a fene quodam qui

tuo confervare , atque adeo potius cum ma-

adhuc vivebat ,

ita ut propinquitatis nomen

gna quiete dicant notum illud : Si aliquando ,

deeffet, quo minimus natu vocaretur. Sed &

cur non modo ? aut illud Poetze:

Piinius lib, 7, c. 2. refert , in India gentem,

Vixi, & quem, dederat curfum natura , per-

quze Pandore dicebatur, in convallibus fitam,

errl

annos 200. folitam vivere. Refp. caufam hujus ,

Neque enim obftat Ariftotelis dl&um quo

tam longee vitze probabiliter in codleftem in-

fluxum , & foli regionisque bonitatem ac

- probat, mortem , quocunque modo eveniat ;

malam eftfe , eoquod alioquin etiam in Deós

clementiam, referendam efle utramque enim

cadere poiTet Nam Refp. Ariftotelem ibi de

hanc caufam multum conducere ad vitze lon-

morte violenta potiílimum locutum effe,quam

gitudinem , teftatur tum Ariftoteles , tum ipfa

fine dolore accidere naturahter NiX pofï"e

experientia ; cum enim , ut. Ariftoteles lib

ultro concedlmus.

. ait , hic mundus inferior con-

Meteor. cap. 2

tiguus fit fuperms üatwmbus ab iisque rega-

tur, dubitari non poteft, quia viventia pro ra«

$ IV

tione afpeCtuum nunc beneficam qualitatem

m

De.Vita hominis

ad tuenda corpora ,

nunc adverfam , e coeló

recipiant.

Pari ratione cum frigus ac aeftus

CXLV. Probl. x. Poffetne homo vitam fuam

perpetua alteratione corpora vehetenter af-

fligant ; & atterant, merito longam vitam fpe«

naturaliter: perpetuo confervare ? Relp. ita

Y

obabilius S. Auguftinum lib. 13. de civit.

rare pofTunt qui temperatam foli complexio-

ba

ei cap. 20. & a3. fentire, ubi ait,

homi-

nem funt nacti. Ob quam caufam Plinius l. c.

tum a

nem, nifi peccaffet , efa ligni vitev ,

narrat , in quadam Indize plaga homines non

nece(ütate moriendi liberandum , tum in flore

expuere., non capitis , aut dentium , aut ocu-

juventutis perpetuo confewandum fuiffe, Cui

lorum, raro aliarum corpons partium, dolore

fententize etiam fané&tus Chryfoftomus ;

Ru«

affici.

R. P. Lohn. Bibl, Man. dom. 111

5 4

CXLVIU

189

Bibliotheceg Manualis Concionatorig.

CXLVIIL Probl 4. Quodnam ex quatuor

Curas tolle graves , irafci crede profanum ;

temperamentis ad vitze diuturnitatem aptiüs

Parce mero , coenatum parum ; non fit tibi

eft ? Refp. fanguinem probabiliter prze czete-

vanum,

ris ad hunc finem conferre; hoc enim opti-

Surgere poft epulas ; fomnum fuge meri-

mam calidi & humidi permixtionem fortitur ;

dianum,

in reliquis autem cum vel calor vel ficcitas,ut

yvives.

Hzec bene fi ferves, tu longo tempore

incholerico ; vel humiditas;vel frigus , ut in

phlegmatico; vel frigus & ficcitas, ut in me-

Der unmafi Zorn [of von dir weit ,

lancholico, praedominentur, merito minus

Der Sorgen hüt dich. allezeit ,

comoda cenfentur ad vitam prorogandam.

Halt me[flig Mahlzeit , fits; nicht lang ,.

CXLIX. Probl. 5. Cur ingeniofi plerumque

non tamdiu vivünt, quam qui fimpliciore fünt

Flieh Mittag-Schlaf , er macht. dir bqng. :

p w

mente ? Refp. rationem efle, quod priores per

Ratio eft primze partis , quia curze corpus ve-

exercitationes frequentes ingenii multum de

hementer extenuant & exiccant, fomnum im-

fpiritibus & viribus corporis abfumant, & non

pediunt , vires deftruunt, febres accendunt ,

pál, 1

modice conco&cionem alimenti in membris

inelancholiam generant , & calorem innatum

vitalibus peragendam impediant ; Pofteriores

extinguunt ; quod idem detriftitia dicendum,

vero fortiori plerumque fint corpore ac mem-

& timore. Ratio fecundze partis eft,quia, cum

Prov, H

bris, & per confequens etiam vita diuturnio-

per iram calor in extimas partes corporis dif-

Matths

re, quia ordinariis laboribus moderate fe oc-

fundatur , neceffario corpus immodice calefa-

"B0

cupantes minus nutritioni

cit, & fic febrem nonnunquam accendit ; un-

peragendze impef

dimentum objiciunt.

de magis nocet natura fervidis ; frigidis vero

Aorar:

CL. Probl. 6. Fierine poteft, uthomo dupli-

quandoque prodeft. Ratio tertize partis eft ,

cet vitze fuze fpatium ?. Refp. bene vivendo,

quia vinum moderate fumptum calorem na-

6b

ita enim Mart. lib. 10. docuit , dum cecinit :

tivum auget. Ratio quartze partis eft,quia exi-

a. i

guus cibus a facultate vinci facile poteft ; fe-

Ampliat;aetatis fþatium fibi vir bonns,hoc eft,

cus, fi nimius fit, quia ficin fomno concoqui

lj

Vivere bis, vita poffe priori frui,

nequit. Ratio quintze partis, quia cibus fump-

CLI. Probl.7. Qu vita eft omnium ju-

tus facilius hoc modo defcenditin imum ven-

triculi, in quo concoGio peragitur. Ratio

cundiffima ? Refp. quze in fervitio confumitur.

Matti, T

Hinc 5. Bernardus * O vita fecura , ubi con-

fextze partis eft, quia fomnus, qui cibum fta-

tim excipit , fumofis exhalationibus caput re-

VI 4[0

Ífcientia pura : Sgd & S. Auguf?inus $

plet, diftillationesque parit.

]talus tamen

quidam, qui centum & quindecim annis vi-

Vive diu , fed viveDeo ;nam Yivere mundo i

: viva eft vivere vita Deo.

xerat, quzefitus, quo medio vitam prorogaffet

Vatih v

Mortis opus

Et alius fic :

tamdiu ? refpondit, cibum bonum comeden-

y. 6.

Vi;ie Deo grat

us,totimundo tumulatus,

do , pedes focculis velando , caput fedulo te-

gendo , curas omnes fugiendo. Kadem fcho-

Crimine inundatus, femper tranfire paratus.

la Salernitana medici loco hzec tria fübftituit,

ly.cr

CLII. Probl. 3. Quibus mediis poffit procu-

Si tibi deficiunt medici, medici tibi fiant.

rarilonga vita ? Refp. a fchola Salernitana

hilaris , re

RUIRNNURUERUUUETETPEUETINETU TTR

Maleh,

hzec media offerri :

Hec þria, mens

dizeta.

quies modegatg ;

62 "4

M gt od o eko ol oles o

—— — MM D CM

YCer c

ææææææææææææö

A

TYTIRPUSEETIX

SCANDALU M.

,

$. I

x

)' Eölmor

$ Grtg

Divz'fw;

$,

QUOAXD,/ESSENTIAM. !

II. Dividitur r. Iu fcandalum datum , €$ ac-

ceptum , [cu athivwm . €9. paffivum. — Tllud. eft. di-

Dq/initio.

&um vel faffum. occafionem . ruinm. alteri pra-

S.Hier, l.

ben;, ut füpra di&um. Etillud , juxta T heo-

Candalum ( de qüo hic fermo eft ) 9f

logos , femper eft in peccatum in eo , qui

apudBair-

di&um . vel fa&um aminus re&ium, quod

S

Ícandalizat , cum ipfum opus fit peccatum ,

dem,

ex . fe occafionem ruime prabet . alteri,

vel fpeciem habens peccati ; unde vitandum

Unde Tertullianus ait: Scandglum non bo-

eft, ne proximus ad idem pedem impingat, &

nzx rei, fed male, exemplum eft, sedifi-

labatur. — Jfhud feu pa[fivum eft., quod. provenit-

candi ad deli&um ; nam bonv.res nemi-

ex bono alterius opere , aut faltem. ex diído fatfo-

nem fcandalizant , nifi malam mentem , ex

ve [peciem boni habente ; & hoc proprie in eo,

fe enim , quod re&tum eft , potius inftruit ,

qui fcandalizatur, locum habet , eftque pari-

$ d

& munit proximum ad tutum vize progref-

ter peccatum , fi quis fine rationabili caufa

fum.

occafionem fuze ruinze accipiat.

h

III. D;—

181

Titulu C X X X. Scandalum.

TiI. Dividitur 2. Z2 fcandalum per [e , €9. per

quia cum homo: viderit hominerg bonze con-

Ícienti? negligentius viventem , sedificatur

accidens. IHllud committitur , quando dire&ie inten-

ditur ruina alterius , ut fi adulter alienam foli-

nonad ea , qu:xe perfcrutatur, fed ad ea , quze

fufpicatur : neque enim poteft intrarein con-

citet ad adulterium. J/lud eft , quando non qui-

dem dire£le intenditur talis ruma , previdetur. ta-

fcientiam tuam, quam videt Deus. Conicien-

men probabiliter fecutura, ut fi coram pufillis

tiatua coram Deo eft ; confervatio tua coram

fratre tuo, fi de te ille aliquid mali fufpicans,

quis peccet, vel die vetito cares comedat ,

perturbatus zedificatur ad aliquid faciendum,

dicendo, quod habeat yeniam.

quod te putat facere , dum fic vivis, quid pro-

$. H.

fit , quia venter confcientize taze haufit aquam

KFX S 5CRIPTUR X

puram, & ille de tua negligentia converfatio-

nem bibit turbatam ?

Uftodi me a laqueo, quem ftatuerunt

Pffd- 140.]. C

IlI. Si etiam perfe ipfas graves fant deli&o- S. Chryt.

n

mihi, & aícandalis operantium ini-

rum noftrorum poenze , ubi & iftze accedent , hom

NI

uitatem.

C

(

Píal. 139.

Ícilicet exemplorum malorum , quando falva- "

]I. Funes extenderunt in laqueum : juxta

bimur ? non enim putemus, nos excufationem .

iter fcandalum pofuerunt mihi.

;

I

Fuga.

*

habituros,fi quando deli&torum focios invene-

rimus , nam iftud fupplicium magis augebit.

EE RE EEE

Prov, rs5.

III. Via Juftorum absque offendiculo..

Damnwm. -

Matth.

ov a

IV. Vade poft me fathana ; fcandalum es

IV.Peccata majorum,i.e. Principum fzecula- Be!l

c. 16.

mihi, quia nonfapisea , quze Dei funt , fed

rium,&Przelatorum ecclefize,praecipue faciunt

pud Manli

us hominum.

tt/27 difc

nomen Dei inflamari , unde minores excufant

IO h. 9.

A&orum.

V. Stüdeo fine offendiculo confcientiam ha-

fea peccatisfuis propter peccata Majorum.

Apot,

Greg.

c.24.

bere ad Deum , & homines femper..

V.Scire Przelati debent,quod,fi perverfa un- 5

Damnum.

$

quam perpetrant,tot mortibus digni funt, quot *

3. paft.

L] (?.G-

Ezech. €.

VI. Homo de Ifrael , quicunque f«

caädalum

14.

ad fabditos fuos perditionis exempla mittunt. 455 ,

iniquitatis ftatuerit , contra faciem fuam , po-

VI. Qui alios fcandalizant, & impie con-

LDion. Car

nam faciem meam füper hominem illum , &

verfantur, Deum , quantum in ipfis eft , viliü-

thutinc.

i. Petr. z.

faciam eum in exemplum , & proverbium, &

care & maculare feruntur ; propter quod Deus

difperdam eum de medio populi mei.

per Ezechielem ait Judzeis : Commaculaftte INo-

Matth. 13 — VIT. Mittet Filius hominis Angelos fuos,

anen [au&ium meum. . Et iterum 1. Polluiflis No-

v. AT.

& colligent de regno ejus omnia fcandala , &

men meum in gentibur.

*

o

VILSi D

ominus preti

um fänguinis dedit in

S. Been,.

eos, qqi faciunt iniquitatem , & mittent eos

apwj Man-

:

in caminum ignis.

pretium redemptionis animarum , non tibi vi-

»i;:- ]3!

Matth,x& — VIII. Qui autem

fcandalizaverit unum de

detur graviorem fuftinere ab eo perfecutione,

v. 6.

pufillis iftis, qui in me credunt, expedit el, ut

qui fugzeftüione mala, exemplo perniciofo ,

fufpendatur mola afinaria in collo ejus , & de-

Ícandali occafione avertit ab eo animas, quas

redemit,quam abillo,qui fanquiné fuum fudit?

mergatur in profundum maris.

Luc.c7. 1X. Impoflibile eft;ut non veniant fcandala;

VIII. 5i eripere pallium vel tunicam alicu- 8. Thom.

vie autem illi, per quem veniunt fcandala.

jus,malum eft;uxorem vero pejus,& vitam de-

Villanov,

Malach,

erm, de

X. Scandalizaftis plurimos, propter quod &

terius ; quanto omnium horum peffimum eft ,

S, Mich.

€. ?. -8« ec0 dedi/vos contemptibiles omnibus populis.

ejus animam interficere , eam zeternis ignibus

x« Gor. c.

XLPeccantes in fratres, & percutientes con-

perpetuo torrendam adigere ? // , qui devo-

-

8. V. $- fcientiam eorumi infirmam , in Chriftum pec-

rat plebem Domini , ficut e[cam panis,

atis.

IX. Igitur & tu quoque, fi reliquis perdi-

S, Chryt.

.L

ham,. 25,

tionis caufa fueris, graviora patieris,quam qui

ad Rom.

EX SS. PATRIBUS & DOICT

per te fübverfi fuerint, neque enim peccare

RIBUS.

-

tantum in fe perditionis habet ; quantum quod

Qualitas.

inducuntur.

E

religui ad peccandum

p5

S, Greg. f !

Alumniatores dicere poffümus omnes

lp göumor.

iniquos, non folum, qui exteriora bona

PLA SACRA.

€, 100*

EXE:M

( Quulitas.

rapiu

nt, fed etiam qui malis fuis moribus &

vitze reprob

z exemplo interna noftra diffipare

*

L. )

Rigo primaria, feu primus.

fcandali in- Manf

contendunt ; i

lli namque ea , quae nobis extra

L]

ventor lucifer fuit, qui peffimum hoe li. 7-

füntjnvadere ambiunt ; ifti vero nos preedare

folium primo in paradifo coelefti feminavit, & "* ^

t. £t tandem paulo poft fubjungit, in-

poftea in terreftri, prius in natura angelica, &

quaerun

poftes in humana,qui tertiam ftellarum parté

quiens :

Quantnm morum vita a rerum diftat

fubftantia, tanto gravior ca

lumniator eft, qui

feduxit, preecipitavit, & ex firmamento ?eter-

no extraxit,easque in lethalesfecit degenerare

male vivendo vim infert noftris moribus,quam

qui vo

lentes opprimendo damna ingerit re-

cometas;quibus transactis adEvam fe contulit,

hil ifte de noftra fuftentatione fubtra-

eamque feduxit , easque mediante Adamum.

bus ; ni

Atque hanc ob caufam Verbum incarnatum ,

xit, fed exemp

Ja nobis perditionis appofuit.

Y

Necelfitas.

quando Petrum redarguit,ab humanz redem-

tionis calice bibendo eum retrahere volentem,

S. Aug.

1. Sunt homines, qui putant.fibi inbene vi-

tom. 9,

vendo fufficere confcientiam, & non valde cu-

fathanem nuncupavit , dicens: J'ade poft «me

t. 9.

xit Y2^

rant,quid de illis aliter exiftimetur,ignorantes,

Jathann ; cujus hanc immediate fubjun

ï-:iü"" i

3

*

182

Bibliotheca Mmuali;r Concionatorig

tionem : Scandalum es mi/ziw; volens per hoc de-

prianus etiam veneratur difcurfu fequenmti :

monítrare , eos doemones potius, quam homi-

Non juvenibus tantum , fed & fenibus con-

nes , appellandos

gruit, fratrum imbecillitati confulere , ne fe-

| effe, qui aliis praebent fcan-

dalum.

ne&us perire provocet juventutem , ex qua

Fuga.

debent omnia falutaria documenta procedere.

S. Hier.

jn c. r.

Il. Chriftus Matrem fuam S. Jofepho de-

Maluit vitam fuam tormentis objicere , quaim

fponfari voluit,ne lapidaretur a Judzeis ut adul-

cuiquamt caufa perditionis exiítere ; & nos

Matth,

tera ; five ut omne arceret fcandalum , quod

ubi nulla tormenta funt , fluxibus folis nolu-

alias Judaei ex ipfius nativitate concipere po-

musfalvandos fratres anteponere , nec con-

tenti fumus fine ullis cruciatibus tam nobis

tuiffent; Idem quoque Redemptor nofter ab

m ————————ÓÀ—H—BH—ÉSÉZD m —————————— ——

omni erattributi debito immunis , utpote in

prodeffe , quam czeteris , cum ille noluit vi-

vere moriturus.

cujus femore fcriptum erat: Kex Regem , €9

Dominus Dominantium ; & tamen S. Petrum

VI. Surius de S. Procopio Martyre refer

t,Sutiüs

folicite ad mare dimifit, utlex ore pifcis mo-

quod in perfecutione Diocletiani manibus il-$

L] ul.

netam erueret , qua pro fe & Petro tributum

lius a judiceigniti carbones impofiti fuerint ,

exfolvere poffet, idque, ut fapiens Magifter

utab eorundem ardore vi&tus eosdem fuper

Dios.

nofter ait, u£ mon [randalizemur eos ; ob ean-

aram projiceret, atque hocfigno circumftanti-

tf

dem quoque rationem circumcidi, & infami

bus, fe Diis facrificare, declararet ; at vero in-

MZ-G

filiorum Adze figno notari voluit.

vi&tus Martyr manus potius fibi comburi per-

Baron.t

IIl S. Theodorus Studita videns, quod per

mifit , quam ut tale circumftantibus praeberet

n,57.

anno 285. peffimum Conftantini VI, Imperatoris obfcoe-

fcandalum. Similiter de S. Barlaam, qui,utpo- Baron,

nitatis exemplum , quod legitimam conjugem

te rufticus , vilibus quidem erat natalibus o-ann.304.

fuam a fe repellendo edebat , multi quoque e-

riundus , fed per Martyrium valde illuftris fa-&. 63.

tiam in remotis provinciis fimiles exceffus

&us, referunt Annales ecclefiaíitici , quod pa-

committerent , repudiando a fe uxores fuas ,

gani,pofito fuper altareigne,manum dexteram

aliasque juxta libidinem fuperinducendo , ne

prunis incenfis repletam violenter coegerint

hoc venenum ferperet ulterius, poítquam

in altare excutere; ille veroin manum in me-

illum acriter reprehendiffet , contra ipfum in

diis carbonibus tenuit immobilem , illamque

ejus preefentia , & in confpe&tu omnium , ex-

pottus conflagrari permifit, quam ut fcanda-

communicationis fulminavit fententiam.

lum daret. Unde S. Bafilius ilum merito Deo

S, Bern.

V. S. Bernardus de femetipfo ait : Mori ti-

dicere potuiffe ait : Tenuiflüi manum dexteram

€, 35, de

meo, quoniam non fum paratus ; malo tamen

inten, do-

meam ; €9 in voluntate tua deduxifli , €4 cum glo-

mno,

mori,& mifericordize Dei me committere,quia

benignus & mifericors eft.At vero quamobrem

ria fufcepifti me.

fello

dDamnum.

1

s.f

. Doétor hic mellifluus mori cupiebat magis ,

Tor

quam vivere; num forte ecclefize aliqua hze-

: V II Suppliciu

m,quo divina juftitia inR

egemLib. 9. ",

$ ü:xi

€.22,

refium,fchifmatis,vel perfecutionis imminebat

Achab animadvertit , feverüm quidem & rigi- *€8

gravis tempeftas ? aut vero mortem defidera-

dum fuit , multo atrocius fuitillud , quod de ** 4

Reg.

bat, ob habitualis & poenofze cujusdam infir-

&

Jezabel conjuge ejus fumpfit; ille enim in bel- ",5/

mitatis,qua tenebatur,violentiam ? aut vero ,

lo infeliciter mortuus eft , & modicam fangui-

quam fieri poterat, citiffime Deo uniri anhela-

nis füi partem canes linxerunt: feptuaginta

bat ? nihil horam ; Sed audite verum hujus

quoque capita totidem filiorum füorum , a Je-

defiderii motivum, ipfiusmet melliflui Docto-

hu, qui ei in regno fucceffit, praefciffa poft

h

Y.3]

- Yis ore expreffiím : Malo mori, inquit, quam de

mortem ejusim aliquot cophinis miffa fuerunt;

mala mea converfatione alicui fcandalum da-

Jezabel autem efeneftra proecipitata , & to-

re ; & tamen non jam dico;anima ejüs,fed cor-

taliter , excepto cranio pedibusque ac fummis

pus ipfius vehementer extenuatum,uütpote ve-

manibus, a canibus devorata fuit, Abulenfis

rum sSpiritus fancti facrarium , ad integrum

caufam examinans, cur hzec majori cum rigo- Ábul. q;

quendam mundum 2edificandum fufficiebat.

re punita fuerit, inquit: Quanto peccata funtà4 i? 4-

Lc 2& Ma'*'

V. Eleazarus fenex, ab amicis multisque a-

chab, c. 6, lii

majora, tanto gravior eis poena correfpondet "*

sfuafus, utad dandam Antiocho fatisfactio-

& tamen czeteri de progenie Achab occiden-

nem faltem fimularet, fe vetitas in lege carnes

di erant , & Jezabel peccaverat plus, quam

manducare , intrepide refpondit, pramitti f

omnes illi , ergo illi debebatur poena major,

vtlle in infirmum, 'Cujus hanc fubjunxit ratio-

quam mors , & iftud erat, quod proculcare-

nem : JVon emm etati nofirg dignum eft , figere,

tur ab equis , &laceraretur a canibus. Inalia

ut multi adole[centium, arbitrantes , Elensarum

vero quaeftione difficultatem totaliter folvit,

nonaginta annorum tranfifle ad. vitam alienigena-

dicens ; /p[a incitabat dchab ad. omne malum ;

rum , €9 ipfi propter meam fimulationem . €$ pro-

erat enim calix aureus Babylonize , qui illum

gter moricum corruptibilis vita tempus , decipian-

iur,

inebriavit ; qïlia nihil fere iftorum feciffet ,

Radicemne fru&iferorum horum ger-

nifi Jezabel moviffet eum.

i

minum dignofcere cupitis ? a puero optimae

S Greg.

VIII. De Heli & filiis ejus praedixit Deus:

^

i—

nl. 2.

converfationis aCtus , per nonaginta folidos

Facio verbum. , quod quicumyue audierit , tim-

REg. Cs 2eo

yP

r, annos vitam duxerat exemplarem, virtutemq;

nient ambe aures ejus,

At vero cur , ob-

Bt

^

&i

ofl. folam colere didicerat;hic unius impulfus erat,

fecro , divina juftitia indignata tot in hanc

qui eum ab omni etiam fcandaliumbra avelle-

domum irze ífus»e fulmina vibravit ? Sacer

Textus ait : Erat ergo peccatum — puerorum

.bat & abfterrebat. Cujus Conftantiam S. Cy-

gran-

Titulus, CX XX. Scasdalum,

183

erande nimis corum Domino ; At vero in quo-

illos in faftu & pompa equorum, comitatuum.

EE C C hat

aliarumque fimilium vanitatum ; unde hzere-

nam illud peccatum confiftebat ? num forte

in eo, quod carnes.facrificatas fibi rapuerint ?

tici Ícandalizati dicebant ; Ecce quomodo ifti

fi ita et, peccatum hoc adeo grave effe non

preedicant nobis Chrittum Dominum fuum ,

videtur , cum Deus per os Píalmiftze dicat

equites peditem , divites pauperem , pompofi

humilem. Ktfic fine fruttu de terra confufi re-

ANunquid manducabo carnes taurorum , aut [angwi-

nem liürcorum gotabo ?. Refpondeo igitur , ma-

cedere debuerunt. Supervenit igiturS. Domi-

litia peccati ipforum non confiftebat in eo, fed

nicus , qui omnia ab Epifcopis & Abbatibus

data fcandala reftauravit, dum ad illos difcal-

execrandus exceffus , quem Deus in illis exe-

crabatut, fceandalum publicum erat,quia retra-

ceatus venit, & nudis pedibus fpinas calcavit,

hebant homines a facrificio Dei ; £t ideo S.

pauper, humilis, & cilicio veftitus, quo habi-

Gregorius ait: Grande nimis peecatum effe

tu illos compunxit, convicit, omnesque Deo

T

hl

cognofcitur , quod poenitentize lachrymis non

jucratus fuit.

deleatur. Et paulo poft ait: Grande nimis

XIII. Florentius Presbyter, dum felicia in- S. Greg,

peccatum erat coram Domino, quia ad. pec-

ftituti S. Benedi&i aufpicia, cujus tunc primal.2 Dial,

candum alios pertrahebat.

jaciebantur femina, tolerare non poffet, furiis *.8.

Dïoä. Car

IX. Simeon in

tov

C aL

fratres

fuos folus a Jofe-

ftimulatus infernalibus, feptem induxit mulie-

thuf. in

phoin carcere fuit retentus; quia , ut Diony-

res, que nudze in horto faltarent, monacho-

€.42. Gen.

fius Carthufianus ait, magis peccavitin Jo-

rum illorum incolatui vicino ; quare & Sanctus

feph fua crudelitate , & alios incitavit contra

di&tum fubito deferuit locum , cui veluti tri-

Ito,

eundem. Digaum autem erat, ut plus caítiga-

umphans illzetatus impius, folario domus fuze

1.39l,

retur, qui reliquos animarat fratres ad tribu-

ex improvifo oppreflus fuit, a qua ita in ver-

$

lationes contra Jofeph , quando eum occidere

ticem ipfius iniquitas ejus defcendit.

meditabantur, & tandemmorte in fervitutem

SuM,

frunt.

commutata, ipfum' ut marncipiumx vendide-

X. Quisquis libros

/Regum 'evolvet, inve-

/|SJIMILITUDINES.

niet,nullum inter omnes Reges Ifrael atrocius

fuiffe a-Deo caftigatum, quam Jeroboam ; fze-

a Qualitas.

pe autem, dum fulmiaum , a divina juftitia in

cut I;iajcrem univerfaliter admir

af.io,nem Salmer,

ipfum emifforum , fit mentio , ratio illorum

m Sï

126 & Ífo- 3pudMan-

his verbis infinuatur : quia peccare. fecit. Ifrael,

ftuporemque caufant eclipfes lur

ü difc- 12,

duos enim vitulos aureos a fübditis fuis ado-

lis, quam . aliorum inferiorum planetarum de-

:

.

Bellov. p.

r

andos erexit ; uhum in Bethel, in Dan vero

fectüs; ita quoque fi quis privatus mala vita ' ^

8. fpec.

fua proximos fuos fcandalizet,minus damnum

mor. 1. 3

alterum jduo autem vituli, ut Bellovacenfis

lb $;

ait, duoexemplorum malorum genera fignifi-

caufat, quam alius in dignitate conftitutus.

3. dift.17.

]l. Sicut in exercitu omni , ut. experientia Ibid. n. 2

(p444,

cantjin Principibus, Magiftratibus Cecularibus

(54

&c. alterum in Preelatis & perfouis eccieíia-

docet, oculus & cura in defolationem & con-

&

fticis; liic eft vitalus , quem pofuit in Bethel.

tritionem intenditur principalium ; ita quoque

|9,

.

inimicus communis in bello ifto , de quo fcri-

id eft, in domo Dei, ad fuinam populi: vitulus

in Dan, qui judicium exponitur, fignificat e-

ptum eft : Militia eft vita hominis. fuper terram ;

Ipfe enim inimicus infernalis ad hoc przeci-

xemplum malum terrenorum Principum.:

Efh.e,r. XI. Regina Vafthi, quia invitata a Rege ad

pue conatur, ut illos vel maxime proevaricari

Yy.27.

convivium venirerecufavit, hanc transgreífio-

faciat, qui authoritate & fanctitate funt. emi-

&

nentiores.

nem tam gravem Concilium regale judicavit ,

ut decérne non dubitarit : JVou foluim ' Regem

Iil. Sicut magna crudelitas eft

4, affligere 2e- S. Benav.

grotantes; fic magna perverfitas , feducere ibid. dife,

fefit, fed £ oimnes populos €9 Principer ,. qui [unt

in cuntlis provinciüs ZAfueri : egredietur enim [er-

fimplices ; nam de pufillis dicitur; ne coram !5 " $.

N

bul. (

coeco ponas offendiculum.

|iti,

mo Regiug ad. omnes mulieres , ut contemnant: vi-

Dg.

ror fuos , €2 dicant : Rex A[fuerus juffit , ut Re-

JDumnum.

giua Vaflhi intraret ad. eum , €$ illa noliit : atque

IV. Sicut in navigatione exilis putatur er- Manfi

ror,quem quis admifer

it e communi viato- difc. 12.

hoc exemplo omnes Principum conjuges. Perjarum

n. 5«

atque Medorum parvi peudent imperia marttorum ;

yum turba : graviffimus autem & periculofif-

fimus, qui perpetratur a Nauclero ; ita quoque

unde Regisjuflu. efl indignatio. Cujus hiftorize

textus noltto imprimis favet propofito , fiqui-

in teipublicze gubernio , quando aliqua perfo-

dem docet , quod vel unica anima , quantum-

na privata peccat,fibi ipfi praejudicat ; qui au-

vis Regis gloriz fit fponfa , multisque cumu-

tem gubernium tenet, habenasque dirigit im«

lata meritis , fi tamen forte fortuito malum

perii, nocet omnibus deli&o fuo , fiquidem ad

oinnes transfunditur , & quandoque omnibus

aliquod praebuerit exemplum , principaliter

autem , quando aliis tanquam exemplar prae-

malum ejus imprimitur exemplum.

V. Sicut fol , quantumvis fplendeat, nonfbid,

Gf

lucere debuiffet, mereatur ut repudietur , &

n

zeterno exuatur regino.

tamen confideratur fingulariter ; bene tamen,

Q»

Beliov.

XIL Bellovacenfis narrat, quod Epifcopi

quando patitur ; & iterum , ficuthorologium,

L 6,

non quando fluens horas indicat , fed quan-

quidam itineri fe accinxerint, ut hzereticis Al-

bigenfibus praedicando eosdem ab erroribus

do fifit , tranfeuntium in fe oculos ra-

alum de-

& horefibus fuis fiixnoverent; adibant vero

pit ; ita quoque , fi quis fuperior m

| derit

184

Bibliothecee . .Manualis! Concionatorite

f Beth

derit exemplum , omhnes ipi'um obfervant,

nem intendemus , quóties in medio malorum

fem

h

^

ic5

]

il

murmurant , quodque pejus eft, major fubdi-

nos deprehenderimus,

2

nat

torum pars idem fibi licitum effe, & imitari

XII. Sicut rofze prope allium olent fuavius

Ibid,

poffe arbitratur.

At

&. 'Thom.

& lilia inter fpinas fpeciofius albicant ; ita nos

)l

Villanov.

Vl.Sicut, fi quod zedificium atteritur fe

medias inter tentationes & fcandala, amoa-

dià

ferm. de

ipfo,plerumque corruere facit muros vicinos,

nius florebimus, & germinabimus,

L

divellit,rumpitque pavimenta, trabes, domos-

So MiCh L

XIIT. Sicut nives in monte /Etna non abfu-

Ibid,

que contiguas ; ita quoque fcandalofus unicus

munturaflamis, fedintegro perdurant ; ita

non folus cadit & ruit, fed etiam alios cadere

nosin maligno hujus mundi igne pofiti ni-

facit amicos, cognatos,focios, omnesque alios,

veam fervare puritatem , illibatamque procu-

ad quos malum ejus transmittitur exemplum:

rare innocentiam fatagamus,

ideoque S. Thomas de Villanova nos adhorta-

Ibid.

XIV, Sicut ex boum cadaveribus apes ena-

tur,dicens: Caveamus fcandalum przebere

fcuntur; ita ex vifis aliorum fceleribus coele-

3 $ Hiet.

pufillis, & dare illis occafionem ruinze ; fuffi-

eD ad

ftes enafcentur cognationes, & mellec ad

:

ciuntnobis peccata noftra, non fimus apud

Deum afpirationes evolabunt,

ï L r

Deum etiam alienorum peccatorum rei.

XV, Sicut amara ex thymo dulciffimos le-

[bid.

Manfi

VIL. Sicut Pharaoin extremam ruinam &

difc. IO6.

gunt favos apiculz ; ita & nos ex aliorum im-

n. 7.

defolationem populum Dei przecipitare decre-

pigtate(fuavifümqm devgtionis mel fugemus,

verat,ideoqué voluit , ut fe occuparent in o-

peribus luti & lateris ; aft laboribusillis homi-

2$ WL

nes authoritate pollentes praeeffejuffit ; prae-

pofuit eis magiftros operum ; Ita quoque Pha-

MOTIVA,

rao infernalis populum electum luxuriz luto

imergere volens , ordinat , & difponit, ut ma-

I *GRauitas , quam bene oftendit Abulenfis Abulenf.

lum iis obtingat fuperiorum exemplum;dicen-

obfervans in Palzftina molendina non 3- 34 in

te Origene: ldeo preefecit eis magiftros ope-

per vim aquze , ut ufitatum eft nobis , fed ab ;; !

Matth,

rum, qui eos cogant difcere opera carnis.

aíino quodam , circumagitari confueviffe ; Et

Hbid.n.x. V]II. Sicut is, qui integram civitatem toxi-

ideo S. Matthzeus , & S. Marcus faxum iftud

"

co molitur inficere, venenum fuum fontibus

molam afinariam appellant ; vel etiam ad de-

$. Thot

injicit,qui poftea aquam intoxicatam in omnes

notandam faxi magnitudinem , quia nonnullze

Vmä!. i

molze parvee funt , quze manibus circumagun-

Fefto $,

civitatis partes derivent : fcit enim, quod hoc

, paco cum facilitate ad unumquemq; infenfi-

tur; quae trahuntur ab afinis., inquit Abulen-

Mich

fis, molze magnse funt, & hanc magnitudinem

biliter dilatandum fit venenum. Eadem quoq;

aftutia doemon utitur,quando integrum quen-

exprimere voluerunt ; quia vero dicitur, quod

dam populum, provinciam, velregnum infice-

Jufpendatur molain collo , € demergatur in mare,

voluit Chriftns tangere maguitudinem poc-

re intendit, tunc enim fontem principalem ve-

neni toxico imbuit, id eft, efficit , ut Princeps

n2 ;interra enim Canaan five Palzeftina , in

vel Rex publicum fcandalum continuo prz-

qua Chriftus erat, confuetudo vigebat, proma-

beat, quo foveantur impii: fimiliter volens fa-

ximis criminibus reos fic demergi,ideo per hoc

mili alicujus rüinam , caput domus inva-

lignificavit , quod poena, quse datur a fcan-

dalizantibus proximos , major eft , quam ma-

dit, illudque peffimis moribus vivere facit;

Deniqueintegra alicujus dicecefis perditio-

xima poenarum , quae dantur hic pro crimini-

nem meditans, Epifcopum depravat: Pertu-

bus, & ita eos terret.

Hl Feditas; Ob quam etiam Angeli dete-

TIbid difc,.

tiam. Paflorem , € difpergentur. oves gregis.:

, Anhy

IX. Sicut, dum in colo funeftus aliquis

ftantur hoc vitium, utiSalvator nofter indica-

FOUR

9.n. 6.

cometa, vel alia infaufta aeris impreflio exori-

vi, dum, ubi cominatus eftfcandalum praeberi-

i G

tur, univerfa terra exinde patitur : talia enim

tibus comeritum fupplicium , iinediate poft

l. 3.

errantia fidera famem, ftrages,peftilentias, fe-

Angelorumfacit mentionem, quod utiquefine

ditiones, terrae motus,& quaevis alia zerumna-

myfterio fa&um non eft; quia quando malum

Coreel

rum genera comminantur ; eodem modo,

exemplum proximis noftris praebemus,fumus-

3

quando qui imperio przefunt,, fübditis fcanda-

que caufa ruinze animarum illorum,eodem t&-

. lum preebent, reipublicze varia füpplicia , fla-

pore pariter Angelos offendimus , qui illarum.

gella & damna imminent.

cuftodize invigilant, qui proinde zelo exíti-

h

n

S,Chryf., X

Sicut infoecunda arbor, fi fuerit in vi-

mulati, divinze juftitize gladium contra nos

d ver)

dum fundit mortiferam fubje&is vitibus

apprehendent; ac proinde Chriftus ait : 7/ide-

—

Olb

ul

umbram , inimica non fibijfoli , ed etiam pal-

££ , tie contemnatis unum ex fis pufillis meir, dico e-

09

nim vobis, quia /Angeli illorum in calis [emper vi-

mitibus fit foecundis ; itahomo defes,ignavus,

fi praefit populis , non fibi foli fit noxius , fed

dent faciem Patris mei, qui in calir e[t ; ventt entim

multis , dum fe

Filius hominis falvare , quod perierat : quibus

exemplo.

quentes fe fuo vitiat & pgrdit

verbis rationem affignat, cur nulli hominum

praebendum fit fcandalum,quisquis demum fit,

Scandalum pa[fivum. / vitandum,

ne quidem parvulis,quia ipfe nimirum de coelo

Philipp.

artunk,

defcendit ad falvandas animas,quas fcandalo-

in Dom,

XI. Sicut fontes in hyeme calidiores propter

fusmalo fuo exéplo perdere ftudet,ac proinde

6, poft

circumftans frigus redduntur, iidem vero in

vult dicere: Angeli zelantes honoré meum,&fi-

Pafch, in *ftate propter circumftantem seftum frigus

bi coinifforum falute,fuo tépore rigorofum de il-

Conc. Civíuum intendunt ; ità nos virtutem & devotio«

lis fapplicium fumere non intermittent;nam,at

J8»

S. Dern-

i

i

|

Titulur XCXXIX. Scandalum.,

I85

S Bern, S. Bernardus in quodam fermone ait , nihil

plorem. Ifta autem atena modica peccata funt

8 ferm. r.

de .S. Mi-

zeque offendit , & ad indignationem provocat

iftius fratris, & funt ante faciem meam , & in

lii

€hael.

eos , quomodo fcandala , fi forte inveniantur

ipfis exerceor judicans fratrem : quod non

in nobis.

oportet ita fieri , fed mea magis peccata ante

Manfi

Ill /nfanabilitar; nam quando in S. fcriptu-

me debent effe , & de ipfis cogitare, & rogare

diíc. 3.

B. d

ra de aliis peccatis fermo eft, ex modo,quo de

Deum, utignofcat mihi. Audientes autem

li,

illis loquitur, fatis colligitur, quod eorum fpe-

patres dixerunt: Vere hzec eft via falutis,

retemendationem : unde & pro illis pietas

II Malitiam hujus vitii ponderire; quam S.S. Aug.

coeleftis imploratur: At vero de fcandalofis

Auguftinus fequentibus verbis depingit: vi- tr.42.in

loquitur tanquam de hominibus a Deo fepa-

dete genus homicidii, fratres: homicida di-!9*P"-

ratis, vel tanquam de membris a corpore

citur diabolus , non gladio armatus , non fer-

hil,

procifis , unde hisce null

.

a fpes vïtæ reliqua

ro accinctus ad. hominem venit , verum femi-

effe poterit.

navit, & occidit. Noli ergo putare, te non

S. Hier.

ep. 7. ad

. IV...Proclivitar: nam , ut Hieronymus ait,

effe homicidam , quando fratri tuo mala per-

Lxtam.

proclivis eft malorum imitatio, & quorum

fuades ; fi fratri tno mala perfuades , occidis:

li,

virtutes affequi nequeas , certe imitaris vitia.

quis enim nefcit , magis perfuafiva effe exem-

Id quod etiam ia naturalibus patet, fiquidem

pla, quam verba? fi quidem infallibilis eft

S. Leonis fententia , dicentis : Validiora funt

ala herba & lolium naturaliter creícit ; bo-

nam vero cum induftria & cultura producere

exempla, quam verba.

Quisquis fcandali-

neceffe eft. Quze proinde veritas nec ipfos e-

Zat, mortem infert animae proximi , fangui-

tiam gentiles Jatere potuit , reliquos inter ita

ni injuriatur Redemptoris ,

quo anima illa

dilcurrente Seneca : Unum exemplum aut lu-

tin&g , & abluta erat.

xuriz , aut avaritize, multum mali facit; con-

iolenf

viétor delicatus paulatim enervat & eimollit ;

$. VIII.

4'3; ln

vicinus dives cupiditatem irritat,malignus co-

mes quamvis candido & fimplici rubignem

A S-CETIC.A.

datth,

fuam affricat. Ita quicunqueie a curfu, qui

faciliter & naturaliter praecipitat,deorfumque

IL!

Nprimz'f noffe debet: .A ceta , :quomudo intelli- S

"'Thüm.

illan.

OW T imm.

trahit,in quo vitium denotatur, fe abripi finit.

genda [imt verba illa - Chrifti : fi oculus. tuus

fexim. de

-

V. Difficultas in reparando damno ; Non enim

candalizaserit te , erue eum ,' €$ projice abs te:

5. M.'H;h.

Villan. in

Fef&o S,

fic erit in noftra poteftate corrigere, quos l-

id quod S. Thomas Villan. explicat, dicens:

Mich,

fimus ; qui enim fcandalo obedivit , forte non

Nonad literam fuffodiendum oculum , aut

proefcindendam manum , vel pedem , intelli-

obtemperavitconfilio , & videbis fratrem in

tuo exemplo labentem , nec fuüccurrere po-

gas,fed fpiritaalem oculum , aut manum,

aut pedem , id eft amicum , qui tibi pro ocu-

teris pereunti : Unde in hoc quodammodo ab

Dv

1"(7:3

alienis peccatis magisformidandum eft,quam

lo eft in confilio , aut pro manu in a:

Á aA

]io, aut

pro pede in lucro; etfi dexter fit, & ad bonum

a proprüs , quia minus noftrze poteftati fubeft

eorum remedium & medela.

teinducit, fialias te in peccatum trahit, pro-

jice abs te , declina ab eo , fuge ,

focietatem,

fuge xillius

$. VII.

IL. Noffe debet', quod. [candali malitia tanto gra-Did. Stel-

vior[it, quonto maujor efl ejus , qui fcandulizat ,lain c. 13.

MED IA/.

authoritas ; fi enim tam gravis eft poena il-

üc.

S'.A Ambr.I.

lius, qui pufillum unum fcandalizaverit ,

Hriflüi amor , uti S. Ambrofius fuafit

quid erit de illis, quos Deus tanquam mundi

apudMan,

dicens: Quantum valeat falus fratris ,

fi diíc. 13.

lucem pofuitfuper candelabra, ut omnibus lu-

n.

LÀ

ex morte Chrifti cognofcitur. Itaque qui fcit,

cerent ? quijam Epiícopatus , Dignitates , &

quantum conftet, confirmare illum debet, non

Principatus obtinent , non ut populum zedifi-

Ícandalizare. Qui enim fcandalizant proxi-

cent exemplo , & verbo, fed in fcandalumfunt

Corael 2« mum , in Chriftum peccant, quia Chrifti fa-

Lap.

multerum , & ruinam populi totius, viden-

bricam, puta proximorum probitatem & falu-

tis eorum potentiam , delicias , avaritiam.

tem , quam Chriftus fuo fanguine conftruxit ,

fuperbiam , qui ovibus funt in fcandalum.

S, Ifidor,

3)

malo füo exemplo deitruunt , & evertunt.

Quod confirmans S. Ifidorus, Reges, inquit,

InVit.PP.

. AI.. Sua propria peccata. confiderare ; uti Joan-

*

. fent,

de verb.

:

vitam fubditorum facile exemplis fuis vel zedi-

c. 50.

Sen.libel, !!

es Major fequenti exemplo docet: Fa&us

ficant, vel fubvertunt, ideoque Principem non

9. n. g.

eft aliquando conventus inScithi, & loqueban-

oportet delinquere,ne formam peccandi faciat

tur Patres de quodam fratre culpabili , Abbas

peccati ejus impunita licentia; nam Rex,

autem Prior tacebat.Poftea vero furgens egref-

quiruitin vitia , cito viam oftendit erroris ,

fus eft, & tollens faccum implevit eum arena ,

ficut legitur de Jeroboam , qui peccavit, €9 pec-

& portabat eum in humeris fuis , & mittens

cure — fecit l[rael ; ili namque adícribitur ,

infportella modica de eadem arena ) portabat

quidquid exemplo ejus a fuübditis perpetratur.

etiam ipfam ante fe. Interrogatus autem a Pa-

Hinc etiam Innocentius III. in epiftola qua-Innoc IIf

tribus , quid hoc effet? Ille refpondit: Sac-

dam ait: Quanto Antiochena ecclefia majo- .. 3- Reg.

cus ifte,qui multum habet arenze,mea peccata

ri, Domino difponente , przeeminet dignita- * $: €P-29-

funt, & quoniam multa funtï , pofui ea fupra

te , tanto vobis eft folicitius providendum, ne

dorfum meum , ne doleam pro ipfis , &

fieri contingat aliquid in eadem,quod alicujus:

R. P, Lohn. Bibl. Man. Tom. 11I.

a

pra-

Bibliothece

"Manualz'.r Concionatorite

186

pravitatis exemplo mentes poffet corrumpere

Deum feveriffime inhibuifï'ä arbitrof , ne If—

fubditorum ; quia ea, quse videntfieri a ma-

raelitze quidquam fermenti in zedibus fuis af-

joribus, facilefolent trahere in exemplum. Et

fervarent ,. non erit fermentum in domibus vefirir,

iS. Greg. merito, nam nemo , tefte S. Gregorio , in ec-

quicungue comederit. fermentatum , peribit anima

Ib.g 11

2.C. I.

paft, part. clefia magis nocet , quam qui perverfe agens,

illa de Ifrael. Sed quorfum obfecro cum tan-

adm,

.

nomen vel ordinem fan&titatis habet ; delin-

to rigore mortis poena illi intentabatur , qui

»

quentem enim hunc redarguere nullus praefu-

mafífam hanc domi fuze affervaret 2 fcilicet ut

mit, & in exemplum culpa vehementer ex-

in eo difceremus , quod vel unius duntaxat

tenditur, & quando reverentia Ordinis pec-

Ícandalum , in fermento figuratum, fufficiens

cator honoratur.

x

pefüs fit, qus»e inficiat , morteque- mul&tet

Ideml. 5.

II Noffe debet. fraudem damonis. quoad. hanc

omnes in tali familia degentes. Unde S. Tho-

mor. €, 7. materiam ; quam quidem optime detexit idem

mas inquit: Sicut per modicum fermentum

S. Gregorius dicens: Ca

Y

À.

lidus ferpens cum a

tota malfa corrumpitur , ita per unum pecca-

bonorum cordibus repelli fe confpicit, eos,qui

torum tota focietàas inquinatur : in cujus con-

ab illis valde diliguntur , exquirit, & per eo-

firmátionem illum adducit Ecclefiaflici tex-

rundem verba Dlandius loquitur, qui plus cze-

tum : Zb una [cintilla augetur ignis , €$ ab uno

teris amantur , ut, dum vis amoris cor perfo-

dolofo augetur Janguis , & hoc quidem contin-

rat, facile perfuafionis ejus gladius ad inti-

git, dum per peccatum unius alii provocantur

m»e rectitudinis munimina irrumpat.

dequaliter ad peccandum. Quem pariter tex-

Philipp.

. IV. .Noffe debet , quomodo pa[Jwum . [canda-

tam Dionyfius Carthufianus exponens, fub ti-

Hartung. ;

um vitare debeat ; id quod Philippus Hartung

tulo fermenti ad homines alludit fcandalofos,

in Dom

6. pog huncin modum explicat :

Babylonii , tefte

dum ait : Sic unum peccatum, feu unus pefti-

Pafch.

Andrea Tiraquellotom. 4. de Nobil. c.31. nul-

lens, & perverfus, totam maffam, id eft , ve-

ftram congregationem , contaminat , inficit ,

Conc.civ.lo utebantur in urbe medico, fed infirmos

e II.

in foro deponebant, ut de origine malorum

& feducit, nifi auferatur.

pro cautela fua fani confulerent,neque fas erat

cuiquam, infirmum pr?eterire filentio, quin di-

- HII. Confideratibne dignus 'eft modus , qU(;Manü

ligenter exploraret, quo quisque laboraret ex

incarnata & increata fapientia in praeditta zi- difc, 7. n.

$norbo: itaque .confulebat fanus segroto,

zaniorum parabola loquitur, dicit enim, quod

$, Ciny

ferm.27

quanam ipfe ratione fimilem morburnf*aliquan-

fupremus ludex Angelos fuos in fine fzeculo-

do effugiffet , aut alium effugiffefciret. Ecce

rum velut totidem melforesin ecclefiam fuam

proclaram medendi methodum, non a me-

militantem miffurus fit , ut in ccelefte grana-

dicis, fed infirmis exquifitam ! Morbi animz

rium frumentum congregent,zizania autem in

vitia funt : qui fuperbia laborat,luciferum con-

ignem infernalem conjiciant ; quzerendum e-

fulat; qui iracundia furit , Cainum quzerat ;

nim hic venit, cur, ex quo per hanc malam

. qui luxuria tabefcit , filium adeat prodigum ;

herbam , velzizania , quzevis culpa, omnis-

qui avaritia corripitur, Judam interroget. Ex

que perverfitas intelligitur , nulla fiat fpecia-

precipiti luciferi cafu , ex mortifero Caini

lis peccati mentio, przeterquam fcandali ? Di-

terrore , ex prodigi fordibus , ex fufpenfi cre-

cit enim facer textus : Sicut ergo colliguntur i-

pantisqueJudze fpectaculo plus proficiet,quam

&aünia , €9 igni comburuntur ; fic erit in confumma-

ab humilis Lazari, patientiffimi Abelis

P mun"

Hone [veculi , mittet. Filiur hominir Angelos [uos ,

f

€? colügent deregnoejus omnia [candala ; cur nul-

diffimi ]ofephi &c. exemplis.

lam facit mentionem de facrilegiis, de apofta-

$358

fiis,de hzerefibus , de atheifmo,

de paganifmo,

de inceftibus,

de blafphemiis, de fimoniis , de

MISCELLANEA ET CONCEPTUS

homicidiis, de ufuris &c, ? Cur fola fcandala

PRJEDICABILES.

memorat ? fcitisne , quodnam hujus fit myfte-

rium ? hoc nimirum , quia, cum ibi deigne

Damnum.

infernali agatur , nullum eft peccatum , quod

Vaf

$. Bruno Í.

majorem cum illo igne relationem habeat i

in :. Co-

.

Brun ol Carthufianorum Patriarcha tex-

quam fcandalum ; hoc enim unica caufa ex-

dl (

* tum illum Apoftoli,in quo Corinhthiis

l4

tinth. c.o,

perfuadet, ut fcandalofum illum inceftuofum

fitit, cur Deus abyffi illius voraginem ape-

V. 2,

ruerit, etenim a principio quidem Creator

e medio focietatis fuze auferant & amoveant :

totum univerfum produxit : /n principio crea-

ut. tollatur e medio veflrum , qui- hoc. opus fecit :

vit Deus celum €$ terram , fed fine inferno

Hunc, inquam, textum exponens , fubjungit:

Quando igitur juftitia vindicativa ighem illum"

Hunc, & omne malum tollite de medio ve-

centro terrze invifceravit , ibidemque tenebri-

ftrum ; quafi dicere vellet,fcandalum centrum

effe, & omnis malitize nidum.

P

cofum illum dilatavit carcerem ? tunc videli-

S. 'Thom.

cet , ut diximus,quando Draco infernalis ter-

I1l. Apoftolus in c. s. epift. ad Corinth. de

tiam naturze angelicze partem fcandalo fuo in

& Dion fc

andalo tractans, ipfum fermento aílimilat

Carth. 1In

abyffum protraxit : /Michael €$ 4ngeli ejus pra-

cit, loc.

dicens : JVefcitis, quia modicum fermentum. totam

liabantur cum. dracone , €$. draco gugnabat , €$

malJam corrumpit ? & paulo poft, eidem allu-

fioni infiftens, quale venenum annexum ha-

ZIngeli ejur , €? mon valuerunt , neque locus eorum

amplius inventus eft im cmlo, €9 projegus eft

beat, fübnettit, inquiens : fermentum malitia

draco ille magnur , [ergens antiquur , qui voca-

€9 nequitig,

Quam pariter ob caufam olim

üld: l

fuk diabolus &? [athamar : Caufa igitur , cur

ipü

|

Tüulus| CXAXX. Scandalum,

187

iph & fequacibus ejüs barathrum aþermm

aut feparatur a corpore, imo ad pedem curan-

fuerit inferni, eft hzec, quia feduxit univerfum

dum manus confeftim accurrit, ocn!lus fimili-

ter ad qualitatem mali difcernendam quaqua-

orbem , poftquam feduxiffet magnam cæleüis

Ed D UUSUE GUBNTEUE IU ERESENO

curize partem.

verfum vertitur; denique ftomachus haud in-

- fbid,n 8.

IV. Quzri non iferito poteft, cur Adam

vitus.eft ad fuftinendam pro cura pedis dize-

&|Eva a Deo interrogati fuerint, ferpens

tam; uno verbo pro invicem follicita funt mem-

vero non item , & tamen hic inftramentum &

bra,cur igitur tam Chriftusquam S. Paulus ad

auctor omnis mali fuerit ; quod dubium Pro-

Galatas, nociva membra praefcindi fuadent, &

. copius his verbis refolvit: Mirabile vide judi-

a corpore projici; quod idem eft, ac fi dicerent,

fuü

iv

$a comunione ,

cium, deceptos interrogat,deceptorem non in-

totaliter feparetur ícandalo

terrogat, fed quafi malum & mali authorem ,

& confortio noítro, tanquam excommunica-

& penitus incorrigibilem,veniaque indignum,

tus & praefciffus. ? cur non potius ad corre--

affatur. Voluit nimirum divina fapientia ,

&ionem admittitur , & per exhortationes

quie omnia alto cum myfterio difponit, ab

ad fui emendationem permovetur & induci-

tur ? Refpondeo, profequendo eandem fimi-

ipfis mundi crepundiis nos docere , iilos , qui

olfendiculum funt, &ruina animarum, ut plu-

itudinem membri putridi corporis noftri,

rimum incorrigibiles, venizxe incapaces,& per-

quamdiu enim fpes efb;ut fanari poffit pars ali-

ditze falutis homines eife. Non enim fuit exa-

qua corporis infirma, toleratur in corpore, &

ininatus ferpens, nec vocatus ad fe defenden-

ad illud curandum omnis generis remedia ad-

dum , aut rationem de fe reddendam, ficuti

hibentur ; at vero quando evidens eft pericu-

primi parentes, fed ex abrupto maledictus &

lum, ne ex eo totum corpus inficiatur , tunc

condemnatus fuit : Quia fecifli hoc ,. maledi&as

a corpore praefcinditur , &in terra fepellitur:

eri; Non enim opus eít examine , aut pro-

eodem modo de aliis peccatoribus & vitiofis

ceífu àà condemnandum illos , qui fcandalum

dici poteft ,.quod ad faciendam poenitentiam

magis fint difpofiti;magisque emendationis ca-

praebent ; nimis potens & deteftabile eft fce-

lus illorum , & quia in flagranti crimine de-

paces, & ideo fine perverfionis periculo cüm

illis, utpote fpem falutis faze promittentibus ,

)vManü

prehenduntur , tanquam atrocium delictorum

rei, inauditi condemnantur.

tute & fecure agere & converfari poflumus ;

Tdifc. ^

$. Chryf.

V. D. Chryfologns de malitia fcandali fcri-

at vero fcandalofi funt veluti membra putrida,

ferm.27. bens,alia hujus comminatze poenze myfteria

quae fana corporis membra inficiunt & deftru-

in medium adducit ; quare , inquit, non lapis,

unt,nec aliud fapereft pro illorum falute reme-

dium , quam fectio; ac proinde beneS. Pau-

fed lapis molaris? quia lapis molaris dum tri-

ticum terit , dum farinam fundit,a polline fur-

jus ait: Ütinam ab

N

[cz'mimztw i -Et salvator :

ZIb[cinde. €9 projice.

-

(

furum dumfecernit, panem pie laborantibus

fübminiftrat. Bene ergo illi , qui eligit mini-

ViII. Manaffi gravi

flimum coelitas inflictum Tdem difc |

fter ícandali magis effe , quam pacis ad col-

fuppliciumfcripturae facrze commemorant,qui9, n. 3.

lumilapis alligatur molaris, ut hoc illum ad

ut lib. 2. Paralip. afferit, vitam fuam in prae-

mortem trahat, quodillum trahere debuiffet

dam dederat, abominationibus horrendis, ita

ad vitam, qui fenfus ad vitam datos , mortis

ut non modo carnis defideriis fraena laxatffet ,

convertit in fcandalum , fuadendo aliud vide-

fedinfuperveriDei cultum conculcaret,dicente

fcriptura facra: Fecit malum. coram. .Domina ,

re , aliud audire , aliud fentire, aliud fapere ,

quamin Chrifto erat, quamerat in fcientia

juota abominahones gentium.

Et paulo poft

falutari. Hinc angularem lapidem , hinc ad-

idem facer textus aftruit , quod populum fe-

duxerit, ut eorundem gentilium fe&taretur

jutoriilapidem, hinc lapidem fine manibus

abíciffum , quod eft Chriftus, fic pufillorum

abominationes ; igitur Mapafles feduxit po-

'circuit, &traxit ad fcaudalum, ut non panem

pulum. Et nihilominus fi totam percurreritis

vitzx , fed panem lachrymarum conficeret &

Ícripturam facram , nuspiam invenietis ; eum

doloris , fiéut Propheta te(tatur dicens: Qui

a&u aliquo pofitivo Ifra»iem ad idololatriam

ananducatis panem doloris.

À

inftigaffe; qualiter igitur eum feduxit ? fuffe-

Maufi

VI. Confiderandum eft , quo

d reus ,qui fa-

ciffet equidem Spiritum fanttum

dixiffe , quod

difc. 8.

xo ad collum alligato in mari fubmergitur, pe-

Rex idololatra erat ; hoc euim futficiebat ad

u

B.de

nitus ab oculis noftris fubducatur, noi vero

inferendam hanc aliam confequentiam,feilicet

quod populum feduxiffet ; quia, ut S. Bern.

item qui in publico foro juftitize fupplicio affi-

ciuntur , hi enim qui omnibus expofiti funt ,

ait , Principis error multos involvit , & tantis

in fpectatoribus excitant compallionem,atque

obeft, quantis przeeft ; damnum equidem exi-

ad porrigendum pro anima illorum precum

le eft,quando is, qui feandalum pzzehet, homo

ä

fubfidium populum commovent , econtra ve-

privatus eft, quia fi quis de populo deviat, fo-

lus perit ; Princeps iter faciens, numerofum

roqui in mare demergitur & profundatur ,

exofus declaratur omnibus , & indignus , qui

poft fe comitatum trahit, & ideo, fi extra viae

R

limites egrediatur, per eius fequelam omnesa

videatur, nedum adjuvetur. Hanc autem de-

teftationem & abominationem feandolofi poe-

recta femita deviant,& in praecipitia labuatur.

nz loco füftinebunt , quia exofi funt Deo ,

Unde veriífima eft illa magni Gregorii omni-

ä

hominibus & multo magis Angelis.

bus manifefta propofitio dicentis: Cum pa-

ftor per abrupta graditur , confequens eft , ut

grex in praecipitium feratur.

VII. Per experientiam videmus, quod, fi pes

: ibid. n. 5.

y. g. in offendiculum aliquod impingens , gra-

IX. Ín exodo incredibilis illa ftrages refer-

viter ledatur, non ob id fubito przefcinditur,

tur, in qua Moyfes ex infüin&tu divino ali-

A 2

R, P. Lohn. Bibl. Man. T'om. ,ljl.

qqot

—— E À ERE

188

Bibliothezge — :Ianualis Comz'ofzaäo;:iæ

Satrapae & Principes primi effent , qui coram

quot hebraici populi millia, quze fua ante vitu-

lum aureüt Zenua flexerant , peremit : Ce-

illa genua fua fle&erent; aitenimfacertextus:

cideruntque in die illa quafi viginta tria millia

Tunc congregati [unt Satrape , Magiftratus , €$

hominum; & tamen numerus idololatrarum

Judices , Duces €8 Tiyranni , ac - Optimates , qui

ad ejusdem vituli adorationem concurrentium

erant in poteflatibus conflituti , €? univerfi Prin-

utique longe major erat , qui falvus remanfe-

cipes gentium , wt comvenirent ad adoratiomem

rat; undemmerito quzerendum venit, curinju-

fiatug ; tametfi enim per quotidianam expe-

ia divino cultui fa&ta in minori injuriantium

rientiam videamus , quod infima plebs , &

—ÀÀ

numero vindi&am fuam luat ! Sed facilis eft

frex hominum prinia effe foleat, quze matuti-

ad hoc refponfio , quia Deus przecipue illos

no tempore furgens , ad fatisfaciendum de-

punire voluit; qui idololatriam promoverant,

votioni proprize ecclefiam adeat; econtra ve-

ro Nobiles & Principes ultimi effe confue-

iliiusque authores & capita fuerant , quia hi

non folum propriarum culparum rei exiftunt,

verint: Nihilominus Rex ille fapienti confilio

j Thon,.

fed etiam omnium illarum , quee ob malum

ftatuit , ut Principes primi effent, qui ftatuam

ipopult,

illorum- exemplum ad alios transfunduntur.

iliam adorarent; cujus rationem S. Hierony-

pot, R

S Tfid,Pe-

luf. l. 3.

[

Et ideo S, Ifidoruus Pelufiota ait : Cum om-

mus indicat , dum ait : Principes congregan-

ipim .

opufcul,

nes pene in deferto vitulum effeciffent , qui-

tur ad adorandum.,

Pügü. (05'

ut per Principes fedu-

152.

dam poenas dederunt , ( hoc eft fortaíffe , qui

cantur & gentes.

Afï& 1- 8'

Ícelus aufpicati erant: ? quidam autem ve-

jih.c 9.

niam confecuti funt, ij nempe, qui per frau-

XII, Ap—udl]er*enäyam Deus introducitur in ferem, gx

dem & impofturam illorum veftüigiis inftite-

zec verba loquensf Acce ad te , monr peftifer ,

rant.

Etenim ille aliqua ex parte excufabi-

ait Dominus , qui corrumpis wnver[am terrum ,

ä

€9 extendam manum: meom . [uper. £e , €9. dabo

. les cenferi debent, qui malo Princpum &

- Praelatorum exemplo provocati errant, quia

1

ie in montem *combuji*z'amf; Enimvero nullus

eft morbus , qui communiter in univerfum

i

hoc illos ineantat , illorumque fcelus certo

quodam modo canonizat.

D

populum magis dilatetur , quam peftis, nulli

Manfi

diíc. 1o.

,X. Quseftio eft, quze fueri

t origo idolola-

enim parcitfexul, conditioni aut profeffioni

trive , quze infatiabile inferni barathrum , doe-

perfonarum ; at vero quando ipfos quoque

n,

*

?

mones pro diis adorari faciendo , per tot fe-

Principes inficit, fignum eft , quod ftragem

cula implevit ?. Nimirum antiquus ferpens,

quandam faciet irreparabilem ; Utique oracu-

confiderans , homines ad delicias , volupta-

lum Propheticum non fine myfterio hanc ad-

tes, gulam, avaritiam , vindictas, & fimi-

ducit fimilitudinem , quia quando in Superio-

lia fcelera vehementer effe propenfos , deos

ribus & magnatibus fcandalum reperitur,fubi-

adinvenit ; hisce illorum appetitibus valde

to omnes inde inficiuntur. Montes peftiferi, Befloy. -

proportionatos , ut peccata przedicta per e-

inquit Bellavacenfis , funt Majores , quorump. r. fpee,

xemplum Deitatis, quam venerabantur , non

corruptio derivatur in inferiores. Unde Prin-!.3. dift,

folum impunitate gauderent , verum juxta

cipis alicujus fcandalofi regimen , per cathe- 7*

falfam illorum fidem , per imitationem me-

dram, e qua docetur, & leges promulgan-

ritum conciliarent ; fic enim pro impudicis

tur , denotatum , cathedra peftilentize appel-

adinvenitimpudicam deam , Venerem; pro

latur, de qua Pfalmifta ait: .Beatus vir , qui Pfalm, A.

avaris Mercurium ; pro vindicativis Martem,

mon abüt im confilio impiorum , €2 in via gecca-

denique Bacchum pro epulonibus.

Lorum non fletit , €9 in cathelra. geftilentim non

Tbid, n.3.

Xl. Confiderabilis eft quzedam S. Hierony-

fcdit.

Tunc autem , S. Hugo de Victore

Lal

VO [91

mi fuper Danielem fcribentis ponderatio ; Ut

ait, recte cathedra peftilentize fit, quan-

enim ftatua illa aurea adorationis cultum reci-

do parvum opus in exemplum ve-

pergt ; fexquenis emanaviF "edi&um , üt fcilicet

ni.ens, plures corrumpit.

Fod a,

d

Y

Ü

v

A

NQUESSS

u U

37

1.,

f A

4

B-

[I

z

NNXWW 777

V

a

N

A

v

—

x "

)

g;x

/'*X*S

ub

7

)

(SNE

E m

Ms

M COr' 6.

TITU-

-i-übnü*' (189) 1GNOCRÉR —

wwwæmwwwwæwwwæwww gO CRÉICRON

TITULUS GXXXI

SOCIETAS

$. I

V. Fldehs Deus , W quem vocati eftis inr. Cor. r.

focietatem Filii ejus Jefu Chrifti Dormm

QUOAD ESSENTIAM

noftri.

VL Cum Sant&to nnäns eris,

& cam viroP£ t7.

[

Definitto

innocente innocens eris, &cum ele&o ele&us V: 26

eris.

S. Them, Í

XLAt

ST duorum, plurmmve conjun&io ,

VII. Qui cum fapientibus graditur, faplensProv 3

ip opufc,

contracta ob commodiorem ufum ,

erit: amicus ftultorum fimilis efficitur.

V, 20.

cont, Re-

lig. im

& quzeftum uberiorem. Sive eft a-

Viil. Cum viro fantto affiduus efto , quem- Eccl. 57,

pugn. c.5

dunatm hominum ad ahquld perficiendum ,

cunque cognoveris obfexvantem timorem v. x5

ut S.

jThomas . definivit.

"Unde Amfi;oteles

el.

Arift 1. g. alt

Sunt Societates omnes quzedam velut

IX. Ecce quam bonum ,

& quam jucun-Pf. :33.

'[em s

th.c. 9. partes. civilis focietatis.

Conveniunt enim

dum, habitàre fratres in unum.

Y^ I,

homines emolumenti alicujus caufa , & ut

X. Ubiduo veltres fuerint congregati mMatth 18

. V. 20

fuppeditent aliquid, quod ad vitze ufum, cul-

nomine ineo ,

: ibi fum in medio eorum.

tumque pertinet.

Putant aliqui fociam a So-

XI. Si v1dems fenfatum , evigila ad eum, Eccl 6.

dali in hoc differre, quod focius proprie di-

& gradus oftiorum illius exterat pes tuus.

v. 36.

catur, quiinre feria ac laboriofa juvat alte-

XII. Oculi mei ad fideles terrze, ut fedeant Pf 100,

rum: Sodalis autem, qui rebus levioribus alte-

mecum, ambulánsin via lmmaculata mihi m1— v. 6.

ri focletatem præftat

niftrabat.

XHI. Ferrum feïro achitur, & homo exa-Prev: 27.

.Da U?/O

cuit faciem amici fui,

V. 17.

IL Dividitur in fonam & malam ; ila eft ,

Societas wala , €9 fega r

quze inter bonos & virtuti deditos reperitur ;

illa , quze a malis & fceleratis hominibus ma-

XIV. Qui tetigerit picem , mgumabltur ab Eccl. 13.

lloy,

la intentione contrahitur,

ea: & qui communicaverit fuperbo, indue

tVI

Lfpet.

fuperbiam.

?. dl

4

*

$.H

XV. Fili mi, fi te la&averint peccatores, neProv. r,

V. 10, &

acquiefcas eis, ne ambules cum eis : pmïu

*

EX S SCRIPIURA

be pedem tuum a femitis eorum ; pedes enim

illorum ad malum currunt.

il ]

XVI. Difcede ab iniquo , & deficient mala Ecel. 7.

Qualitar

abs te.

V. 2,

ÉEccl. 18

Mne animal diligitfimilefibi; fic & om-

XVIIL. Exite de illa populus meus, ut neApec. g.

v. I9

P

-nis homo proximum fibi , omnis caro

participes fitis delictorum ejus & de plagis ": 4

ad fimilem fibi conjungetur , & omnis homo

non accipiatis.

fimili fu1 Íociabitur.

XVIII. Recedite , recedite, ex1te inde, pol— Ifsite s 53.

. II

lutum nolite tangere , exite de medio ejus.

XIX. Receditea tabernacuhs hominum im- Num, 16.

Soczetatz: utilitas

piorum , & nolite tangere , quzead. eos perti- V 25.

nent, neinvolvamini in peccatis eorum,

Eocl. 4.

IL..Melius eft , duos effe fimul

quam

XX. Cum fatuis confilium non habeas ,Eccl. g.

v.9.

unura : habent enim emolumentum focietatis

fusxe : Si unus ceciderit , ab 'altero fulcietur.

non enim poterunt diligere , nifi quae eis pla— V. 20,

cent.

Vse foli, quia cum cemdeut non habet fub-

XXIL. Cave, ne unquam cum habitatori- E*md-tl.

levantem fe.

Et fi dormierint duo , fovebunt

bus terrze illius j ]unaas am101t1as quae fint tibi *

fe mutuo, unus quomodo calefiet ? Etfi quis-

in ruinam.

plam praevaluerit contra unum , duorefiftunt

XXII. Quis mlferebltur 1ncantator1aferpen- Eccl. 13.

Funiculus trlplex difficile rumpitur.

tepercuffo , & omnibus , qui appropiant be-

füis? & fic qui comitatur cum viro iniquo ,

S ocieias bona.

& obvolutus eft in peccatis.

XXIIL. Beatus vir, qui non abiit in confilioPf. r.

Pf 85

iT Eleg1 abje&us effe in domo 'Dei mei

impiorum , & in via peccatorum mon ftetit ,

magis, quam habitare in tabernacuhs pec-

& in cathedra peftilentize non fedit.

fratres, ?: Theff.3

caforum

XXIV. Denunciamus autem vobis ,

in nomine Domini noftri Jefu Chrifti, ut fub-

2. Cor, 6.

IV. Quxe participatio ]ufcmæ cum iniqui-

trahatis vos ab omni fratre. ambulante inor-

tate ?

dinate,

Aa3

XXV.

190

$

: WBiblz'otlzzcæ JWanualit Concionatoria

Proy, c.

XXV. Nonkabitaveris cum viro furiofo , ne

VI. Quam vera fit h»ec fententia ( vze foli Thomas

22.

antipr.

forte difcas vias ejus , & fumas laqueos ani-

&c. ) ego novi : Qui triginta annis, & eo am-

1.2, apum,

ine tuae.

plius vices Epifcopi in. diverfis provinciis, &

dixcefibus habui. Quiin hoc articulo, quo

c, x1. S.2.

1

- Societatir Malæ damnum.

4

religiofi, vel foli vaduntin viis, vel foli ma-

nent in curiis, horranda mala, horrenda fcan-

i

Pf 10 ,.

XXVL Commixti funt inter gentes , & di-

dala , horrendaque pericula frequenter audi-

dicerunt opera eorum , & fervierunt fculptili-

Vi, quze nun

bus eorum, & fa&um eft il

quam fuftinuiffent adjunt&to focip,

]um.

T

;

lis in fcgnda-

vel feciü"ent.

£ Bort,

p

Eeccl, c.

XXVH. Filii abominationum fiunt filii pec-

VII. Volenti perperarh agæ;-ïe ,& äefeftum S, Bern.

Jani

ALVv.& catorum.,, &

abundantiam habet, & nemus umbram , & fi-apudNyf-

dile. 1b

.qui gonverfatur fecus domos

impiorum.

lentium folitudo. Malum quippe , quod in m

j 8'

videt , nemo arguit. Ubi autem non timetur

nic. l. 4.

c

äïï

$. U.

reprehenfor , fecurius accedit tentator , licen-

tius perpetratur iniquitas. ln conventu vero

PATRIBUS ET DO-

| EX SS.

bona, fi quzefacis , nemo prohibet ; mala au-

CTOR[BUS.*W

tem fi facere vis., nonlicet, mox enim a plu-

3

ribus comperitur , arguitur , emendatur.

Qualitas.

VIII. Dicam , quod fentio, etfi invite ab CantïPfg

S.Bern, J,

Nter bonos bonum effe , faïdtem habet ,

a e

f Amb

in ep,

(

;

improbis audiatur. Credo, folis , & fine focio,

la, of

inter malos vero, etiam laudem : illud

foris ambulantibus, mille infortüria, & plura,

620,

tantze felicitatis eft, quantze etiam fecuritatis;

quam credi poteft, fzepius occurriifejin quibus

hoc tantze virtutis, quantze difficultatis. Qua-

nec opere , necíaltem animo, offendiffent , fi

le nempe eft illud , tangere picem , & non ini-

juftus fratris focius aifuiffet.

quinari ab illa , inigne fine lasfione verfari,

$ Grg.

lo,5.i

II. Hoc unicuique proprium eft , ut, qualis

AEquitas.

Lzech,

fe fuerit, tales fibi conjungi & alios velit, ut

l. 4. Pha- diverfitatem vitze refugiat, atque hoc imitan-

VIX. 'i'u autem , fi in civitate aliqua fis ha- $. Chryf,

tet. €:22. du imprimat, quod amat. Nihilominus ab

bitaturus, de aere curiofe inquiris, an fit falu

ln 04.4

hacregula lubricam S. Bernardinus excipit

bris,num téperatus, num ficcus?deanima auté

juventutem , fevera difciplina & magna indi-

rationeni initurus , non es folicitus de eorum

gam cuftodia : proindeque ait : Sequatur con-

confuüetudine , qui cum. ea fünt congreffuri ,

$ Ámbr

verfationis electio , ut adjungantur probatiffi-

fed timere &inconfiderate eam omnibus per-

l Oæi

mis quibusque fenioribus. In iis, qui cum ju-

mittis ? Dic tu mihi, quomodo veniam afífe-

T

venibus converfaturi funt,eandem minime re-

T

queris , f1 eam fic negligis ?

quirit zetatem & profe(fionem , dum' potius

annos plures , authoritatem & prudentiam e-

— Utilitar.

minentierem , cujus hanc affignat rationem :

nam ut zequalium ufus dulcior , ita fenum tu-

*

-"ü

tior eft, qui magifterio quodam edo&i vitze co-

X Ub edtfunde , & unus non folus , fedS afin -

$, hn

--

in pluribus, huic vitze inftituto quid eft, quod Conftit-

füper

lorant mores adolefcentium , & velut murice

lith,

probitatis inficiunt. Non nego equidem, juve-

jure sequiparari poffit? quid beatius. dici ^ 9*

Quid hac conjunctione & unitate aptius exco-

nibus gravem. quandoque effe maturiorum

gitari : Quid elegantius fingi mutua inter fe

converfationem , aft oculusinid, non quod

inorum animorumque contemperatione ? Hic

oblectat, fed quod utilitatem animarum affert,

infirmo parata medicina , hic triftis fua ha-

bonosque mores promovet, coivertendus eft.

III. Inter profanos fan&us , inter obfcoenos

bet folatia , hic rerum neceffariarum ignarus

magiftros , hic debilis confortationem , hic te-

Origen, mundus, pius inter impios , bonus inter ma-

inc.39. Jos, tanquam fmaragdus in lut

, tanquam

pidus calorem ; & fi quis cadat, plurimos, qui

5 Petrm

Ob5,

N

manum offerant,& erigant ; & fi ftet,innume-

Chryol

margarita in arena eft.

ros, qui confirment , vel fuftentent , ne ruat.

Hugo-

IV.. Qui cum pejoribus converfari appetit ,

Vi&, de fatis fe depravatum oftendit.

He funt Coenobiticze utilitates; folitarise au-

inftit, no-

tem converfationis incommoda illa, quze to-

vit. c. $.

[

$

to hoc capite carptim perftrinximus.-Hinc ac-

M*cq[]ïmf.

cipimus, quantum debeamus magno Patri Ba-

filio, propterea, quod monachos folitarios ad

|

etrus |

V. Qui prius fueras Canonicus Regularis ,

Bleffeef. fat(tus es Canonicus Infularis. Solitudinem

communem in facris conventibus vitam ad-

S. QW

duxit, quos proinde a procellofis tot pericu-

opuíc. 9. Conrrepationi przetulifti, & Infulam clauftro ,

fplta

lorum tempeftatibus ereptos , in tranquillo

fecifti te anathema fratribus tuis, terram pro-

tutifiimoque portu conftituit. -

miílionis pro JVEgypto , pro Babylone Jerufa-

lem , & coelum deferis pro inferno. Quid tibi

XI. Undenam exiftimas eos, qui deferta in- S.kächryf,

"&folitudini ? Multos in difcrimen animi foli-

coluerunt, admirabiles , & claros evadere 2inPf.4.

tudo dejecit. Erraverunt in folitudine qui-

nonne quod ftrepitus , & fora fugiant? nonne.

A

dam , & aferpentibus perierunt.

quod longe a fumo negotiorum , quzefunt in

fühloq

medio

Titulus C XX XLL . Societaj.

igi

(Uftig

Dtye

medio, fe collecarint? eos ipfe quoque imita-

homo. Szepe familiaritas implicavit , (2epe oc-

An,

rein media civitate folitudinem perfequens.

cafionem peccandi dedit, fzpe, quod volun-

[T 824

Quomodo hoc autem erit ? fi fugias improbos,

tas non potuit, affiduitas fuperavit.

- Ibid,

:

fi bonos fequaris ; ita enim majorem perci-

AXI. Melius eft habere malorum odium,

pies fecuritatem,quam qui in defertis habitant,

quam confortium. Sicut bona multa habet

non folum in iis, qui profunt. Si enimi malos

comunis vita Sancorum ; fic plurima mala

quidem fugias , bonos autem fequaris , utrin-

affert focietas malorum.

m

ue & virtus augefcet & decrefcet vitium.

XXIL Agnuofcite , dile&iffimi , & expave-S, Berp,

S. Berh,

XIl. Duplex affert lucrum, inquit S. Bern.

[cite confortia eorum , qui falutem impediuntf. z.

Dem,

Sen. spud focietas bonorum : Primum eft , cognitio ma-

animarum. - Horrendum penitus facrilegium,

Maníi

dVyt

lorum evitandum ; nam ubi plurcs virtuofi fi-

quod & ipforum videtur excedere facinus,

| Phæ-

difc. I4.. ul congregati funt,

habentes plures fpiri-

qui Domino Majeftatis manus facrilegas in-

m

D. 6.

A

P

tuales oculos, plura vident, perfpicacioresque

jecerunt.

E

funt, atque amplius oculati ad evitandum

XXIIL. Gratulan

dum eft , cum mali de ec- S Cþpr.

clefia fepárantur , ne columbas. , ne ovesde fimpli-

mala; nam quod unus non cognofcit, alius

intellexit, & cautius unus per alium incede-

Chrifti faeva (ua & venenata contagione prae- cit Pra-

re nofcit. Virtuofa utens focietate, diverfa fi-

dentur. Cohsrere & conjungi non poteft **

ROR ONVAC EM E REU AE ETE TET

bi poteft promittere fubfidia. ]uvatur , inquit

amaritudo cum lumine , pluvia cum ferenita-

idem Sanctus, a fociis contra refurgentes ten-

te , pugna cum pace , cum feecunditate fterili-

aA

fltïpr,

tationes, confiliis & exhortationibus fan&is.

tas , cum fontibus ficcitas, cum tranquillitate |

v

S. Ambr, .XIII. Ubiqueinteradmiranda opera , & re-

tempeftas.

AXIV. D

€. 20,

l. 2. offic, verenda fecreta , fancto Moyfi individuus ad-

eplorandus ille ftatus eft , ubijam $. Cypr.

hserebat Jefus; unde factum eft , ut, qui fue-

non vitlis excufatio, fed authoritas datur : in Pf 48.

nullum enim malum difficilius extinguitur ,

rat focius converfationis , fieret fuccefior po-

:

teftatis.

quam quod multitudinis confeníu afferitur ,

2

S: Greg.

XIV. Qui fan&o

viro adhær/etþ, ex ejus af-

& exculatione blanditur.

vzuliiin ass u

G, 5, in

n i

Ez

fiduitate vifionis, ufu locutionis , exemplo

XXV. Nec mirum ett, fi fragilis p

operis , accipit , ut accendatur in amorem ve-

cius -perverfus efficitur , cum in terra & inSea. $. in

Chryf

ccelo pervería focietas perverfi fathanze per-

om,. 3.

MA

ritatis , peccatorum fuorum tenebras fugat ,

ent. n, 2.

-in defiderio lucis exardefcit.

veríam fecerit tertiam partem ftellarum , i. e.

Angelorum coeli , & mifit eas in terram. Pri-

Societas bona.

ma pars fuit, quae divinze voluntati adhzefit ;

fecunda, quze vacillavit, fed tandem Deo con-

S. Ambr.

XV. Ad inftru&ionem jungi bonis pluri-

jun&a eft ; tertia vero, quze ex feductione lu-

l: of um proficit, & ad probitatis teftimonium.

. 45.

ciferi perverfi focii a Deo perverfa fuit, & mi-

Oftendunt enim adoleícentes , fe imitatores

fit eas in terram.

effe , quibus adhzeferint, ea convalefcit opinio,

XXVI. Mala focietas corruptionem femi- $. Cypr,

quod ab his vivendi acceperint fimilitudinem,

nat ,ruinas zedificat, perditione gaudet , in- de üing.

teritum fovet , confufionem mercatur , crimi- U'er.

cum quibus converfandi hauferint fcupidi—

tatem.

8f

nationes exaggerat, & per infinita dedecora ,

S. Chryf.

XVI. Bonusficmalo conne&itur, ut aut pa-

fimplices mentes invehit in perditionem.

miïit,-

fuper

res reddantur,aut cito ab invicem feparentur;

9.

Matth,

XXVII. Mira res ! tanta eft malitia, quamS, Bern.

amicitize enim pares, aut quaerunt,aut faciunt.

docente diabolo quidam perverfi difcunt , ut Sen. l. c.

XVII. Amabilis focius eft omnibus officio-

multas nequitias pro eos in mundo doemones

fus,& nulli onerofus, quia devotus ad Deum,

operentur, quas operari quodamodo nequi-

benignus ad proximum, fobrius ad mundum;

rent per fe ipfos , majoremque poteftatem ha-

Domini fervus , proximi focius , mundi Domi-

bent fancti viri fuper doemones , quam fuper

nus, füperiora habet ad gaudium , zequalia ad

hos perverfos homines. In hujus myfterium

confortium , inferiora ad fervitium.

Dominus , convocatis duodecim difcipulis

S. Petrus

XVIII. Melior eft focietas fimplicis inter fa-

fuis , dedit eis poteftatem fpirituum imundo-

Chryiol. pientes nutriti, quam prudentis cum peccato-

rum, utejicerent eos: & non dedit eis po-

ribus educati. Dulcior eft vita fapientis afpe-

teftatem fuper homines malos.

ra inter fapiente

.XXVIII. Verfari inter fpinas, & minimeS- Bern.

tes.

$, quam dulcis inter inüpien—

ldedi , divinse potentize eft , non virtutis tuze. S. 48. in

ant. S,

XXIX. Vitze ufum cum improbis homini-

Alex, 1.3

/S ocietqf 4nala.

bus plane fuillum agnofcens fapientiffimus

C. II,

per Moyfen Pzedagogus ; feniori populo por- pd,

S, Chryf-. XIX. Reru;n natura eft ? Ub qubties bo-

fup.Math. ss malo conjungitur,non ex bono malus me-

cis vefci prohibuit , fignificans , non oportere

eos , qui Deum invocant , cum impuris ver-

lioretur, fed ex malo bonus contaminetur ;

fari hominibus.

diverfitas enim rerum nunquam poteft habe-

re concordiam , & multos folicitat felicitas

: |

nefanda.

$

A

lüd. !. 2.

XX. Ante ignem confiftens, etfi ferreus fis,

folilog.. aliquando diffolveris : proximus periculo diu

tutus non erit. Per affiduitatem cito peccat

$. IV.

192

Dibliothece Manualis: Concionatorim

IV.

g

$

de fola redimendorum falute folicitus, omne

temporis fpatium, quod. a perfequentium va-

EXEMPLA,CATHOLICA

cabat incurfu, myfíticis fermonibus , facrat2eq;

A Y

Ev

EXTERNA.V

doctrinze,ficut Joannis

angelio declaratur ,

impendit,elevans ad coelum oculos , & pro u-

ä

Fuga, '

niverfa ecclefia fupplicans Patri. Notat autem

San&us, Chriftum 'non àante pro fua Patrem

yoi dl

* Socitatis mole.

H

exorafle ecclefia , nifi feparato prius traditore.

g'n' 6:;

/

Oe , cseteris omnibus diffolutam vitam

quiLIq

agentibus , ifolus ipfe arcam parabat,

Quia nimirum , ficuti ( juxta tritum prover-

bium ) unicus peccator peffundat navigium ,

& in diluvio intrabat.

]l. Tobias Senior , cum irent omnesi ad vi-

ita praevidebat Chriftus, unico fcelerato &

Tob. r.

traditore Juda inter Apoftolos reliquos per-

tulos aureos , quos fecerat Jeroboam Rex If-

manente , myfticam fuam poffe periclitari na-

rael, folus ipfe fugiebat confortia omnium,fed

vim : Noverat perfe&iffime Verbum incarna-

n;

pergebatin Jerufalem ad templum Domini, &

ibi adorabat Dominum Deum Ifrael,

tum, quantum ecclefiz, trimumphanti dam-

num folus intulerat lucifer, tertiam ex firma-

III. Mathathias ab Antiocho ad Gentilif-

X.Mach. mum com

mento fecum in abyífam trahens ftellarum

2, YV.

pulfus, dicebat: Etfi omnes gentes

'9. Regi Antiocho obediant,ut difcedat unusquis-

partem ; quo exterminato , inquit S.Joannes,

audivi vocem magnam de celo

, dicentem ,nunc faGa

que a fervitute legis patrum fuorum , & con-

Íentiat mandatis ejus, ego & filii mei & fra-

eft [nlus, €9 virtus, $ regmum Dei noflri, €9 pote-

fias Chrifti ejus, quia proje&hus eff acculator fratrum

tres mei obediemus legi patrum noftrorum.

IV. Jofephi Patriarcha tantopere exofus eft

noftrorum,Paulo ante przemiferat,dicens: /fngeli

) Mp

Gen, 50.

&jus praliabantur cum dracone , €9. d;

'"üco pugna-

j

V.24.

malam focietatem , ut ne mortuus quidem in-

bat, €$ Augeli ejur , €$ non pravaluerunt , neque

ter /Egyptios morarivoluerit, fed reliquias

locus inventus-efl eorum. amplius , €9 proje&us eff

fuas afportari jufferit.

d

draco ille magnus

fergens autiquusqui vocatur diu-

Orig. in

V. De Jobo fcribit Origines , q

ä..:g,od fuerit

bolus &2 fathanas.

:

tanquam columba inter raptrices aquilas,

lib. Job

. IX. S. Joannes Apoftol

us", tefte D. Irzeneo ; $. lren. [.

tanquam. agnus in medio luporum diripen-

tium, tanquam ftella in medio nubium deter-

domum quandam ingreffus, ubi ex improvifo 2.2dv.

Cerinthum reperit hzereticum,fine mora, inde "eret.

riminarum. Item juftus inter injuftos,inter pro-

fanos fanttus, inter obfcoenos mundus, pius in-

profiliit, clamans & vociferans : recedite, pro- * *

fugite,timeo namque loci hujus exterminium,

ter impios, bonusinter malos , tanquam Sma-

ragdus inluto , tanquam Margarita in arena.

vel ob unius impii iftius przefentiam.

X. S. David de feipfo fatetur : Quoniam mi- Pfal. a5.

Cum ergo inter tales effet,non fuit talis,quales

illi: cum inter impios effet , non declinavit ad

Jericordia tua ante oculor meor eft ,. C2 complacui

in veritate-tua ; ideo. non [edi cum Concilio vani-

impietatem , cum effetinter injuftos , non eft

fntir, E9 rum imiqua gerentibur mon introibo ;

commiftus eorum injuftitiis, fed permanfit in

odivi eccle

i

medio impiorum tanquam adamas immobilis,

edebo.

fiam malignantium €9 cum impüs non

tanquam lucerna inextinguibilis, tanquam lu-

Al. B. /Egidius intärrogatus,an quis in fae- Manfi

men, quodimmutatur, tanquam radius , qui

culo Dei gratiam & falutem affequi poffet, re. difc. 12.

non occidit. Sicetiam nos oportet effe, o ami-

fpondit ; poteft utique,ego tamen malo vel u-* :

———————áÁ————

ci, ut fulgeamus tanquam luminaria cceli in

nicum gratize gradurm in religione , quam de-

mundo ,

verbum vitze continentos in diem

Chrifti.

j

cem in mundo; illa'namque gratia faciliter

in offic,

crefcit, & confervatur,fiquidem religio a malis

. V. De S. Joanne Baptifta

canit 'ecclefia :

El

Ànp. |

diei.

Antra defertiteneris fub annis civium turmas

divinze gratize oppofitis converfationibus &

z

C»nl

exemplis fequeftrat,plurimamque in fpirituali-

fugiens , petiifli, ne levi

u

tam crimine linguae.

poffes maculare yi-

bus fubminiftrat opem , fzeculum autem bene

operantibus mille infert praejudicia.

Vita PP.

VII, Arfenius interrogatuä , cur tantopef"e

NONUN

hominum confortium fugeret ? non poffe fe

cum Deo fimul & hominibus vivere, refpondit.

Daomna male Jocietatis.

Atgel

ifaias Ab-

XIL De Chrifo lfaias Abbas dixit: nec

&X 20

. XII. Refert Petrus Alfphonfus , /quod duo Späs Ex;

basorat. D)ominus Jefus prius afcendit in crucem,

22.

clerici euntes per quandam civitatem, in V.Sode-

quam Judam 'expuliffet e medio difcipulorum.

quadam taberna audierunt dulciffimos can- ^* **

In Collegio Apoftolico Chriftus fuam fun-

tus , & accedentes invitati per refidentes , ita

daverat ecclefiam fponfam , quam acquifi-

dixit unus alteri : Dixi fapiens, quod non eft

vit fanguine fuo ; nolebat itaque Redemptor

tranfeundum per fedes gentis iniquae , fed

. Judam poft mortem fuam reliquos inter demo-

fugiendze funt, & ideo nullo modo intra-

bo.

rari difcipulos, praevidens, illos ex hujusmodi

Alter vero l»tus ex dulcedine can-

S. Leo $. coimercio, contaminationis incurfuros pericu-

tus, & aviditate potus, intravit ad eos,

7. dé pal, lum , fiquidem modicum fermentum totam

altero recedente. Dum ergo ibi fruerentur ,

maffam corrumpit.. Hinc & S. L'eo, poftquam

letitia , fubito venit Re&tor civitatis , & cepit

inquit , Judas perfuafus a diabolo, difceffit a

eos omnes , eoquod alibi feciffent homici-

Chrifto, feque a corpore Apoftolicze unitatis

dium. Et cum ommes fuiffent adjudicati fu-

abff:idit , nullo Dominus pavore turbatus, fed

fpendio, & clericus una cum eis , dum effet

in

L

Titulus CX X.XI. Socitat.

i

L4

3

in mor

rte ccepit dicere intra fe : Nunc cogno-

f

COo, & exp

pferit;unus & folus futurze folvat impendia;at-

erimento percipio ,

quod malum

que fic lucrata ha&enus pecunia in aliud tem-

eft cum malis fe alfociare;

veftem fuam,quando

poteft, non lavare

pus refervetur. Placebat omnibus concepta

; pannum pretiofiffimum in

propofitaque inventio, & reparato iudo, quisq;

manibus m

ali farto

fis ponere; vas balíamo

X

3«.&.

toy

i

ut fic przecipere c2

is liceat, arte atque indu-

plenum in latrinai

n projicere.

Sed quia tarde

ria, qua poteft, elaborat,

Verum quia

9

i1C

dolui,

juftum. eft, ut fim d

amnatus.

quenter feliciora fata pravis arrident,foleatque

r

Mänü dif,

XTIII. D. Petrus

, quando gloriofiffimam e-

improbas comitari fortuna fecunc

L]

zS,

jul

$n 6, mifit divinitatis C

hr

ifti confeffionem, quando

omnibus nequior erat', juvante vi

G

fs*ä ; praes

L

ferventiffimi amoris

adactus incen«

A1li

ii

1

1

s,Ad mor-

ceptor effe&us eft ; unde folemni, celebrique

tem, & ad

quzecunque alia magiftro toleranda

coena completa cun&is imperat, fe fequantur.

)

)ï;'

fefe obtuli

1

t fupplicia, inChrifti & Apoftolor

um

Quo imperato fur

git nequama crena,exitprae-

degebat fo

cietate: Cum

fan&o Santtus eris, &

cedit : czeteri ignari & nefcii quo, iterum fcele-

cum viro innocente inn

Ocens eris.

At perju-

ris ducem fuübfequuntur. Heu res nefanda ! in-

rus inter reprobos & facri

greditur lupanar infauftus

!*g

iegos Caiphze mini-

lupus, & poítauam

ftros ; fedebat cum minifiri

j. Ecce vobis infalli-

completá lil//dine exiiffet, ut fimiliter vicillim

bilem regulam : Cus pe

rverío perverterir. Fac,

omnes facerent, fuüb poenalis pacti evsfio.e

elice , repete, quaecun:

4

turpis bellua imperavit. Parent omnes ncían-

bona; in virtutibus

]ue volueris, propofita

profeceris ; nequaquam

do praeceptolibenti animo ; nam libidine ze-

fufficit ; fi namque

ää

temerarius malorum te

ftuabant, quod agere juffi funt, adimplent. U-

É

confortiis ingefferis,certus e

fto,quod cum per-

nus tamen exeis, quem non íolum forma

verfo perverteris.

corporea, quae in eo elegantiffima erat , de-

3. Reg. c. :

XIV. Miffus ad Jeroboam Propheta :

ISI

imminentia ei fà

qui

corum etfecit , verum etiam probitas & hone-

pplicia denuneiaret, ad pro-

ftas,nec non &virgineus quidam rubor pulchris

bandum miffioni

brachium

s fuze veritatem, altare diviit,

reddiderat pulchriorem,ad exitiale praeceptum

Regis exfi

ccavit, quod & poftea ro-

exhorrens , pallentibus genis intremuit , petit

gatus priftino reftitu

it vigori, & tandem om-

fodales, ut liber fibi praeberetur egreflus,maxi-

nia Resis

Jeroboam, quantumvis pretiofa, re-

me quia ha&enus fervaffet inviolata caftra pu-

fen. [

pudiavit

munetra : $i

iv

dederir mihii mediam gar-

doris , firmaffetque animo, fe vitam potius,

&t

tem domus tum , mon ue

niam tecum

quam virginitatem , perditurum. His adole-

, ££ comedam

pauem , nec. bibam agquim in loco

ifo , fic. enim

Ícentis verbis non compunüi , fed provocati

mandatum . eft mihi in fermone. Don

Wni p

Vaciyien-

fodales,vi abftractum e collo palliolum teuent,

iir. Eandem nihilominus thaumat

urgum, tan-

nec feillud reddituros affirmant, nifi expedtau-

raeque fanctitatis virum, ipfo eod

em in die re-

tis fe foeminze amplexibus jungererur.Num tu,

17

perimus miferabiliter inter

inquiunt, fervata caítimonia unus & folus no-

emptum : Invenit

eum leo in via, & occidit,

& eratcadaver ejus

ftram omnium luxuriam irtidebis? Tum ju-

projectum in itinere ,

in poenam fcilicet trans-

venis, ut obftinatam fodalium malitiam vidit,

greffionis legis divin

?e, dum contra Dei prae-

nonignarus confilii , letos atque feftivos re-

ceptum falfo fe a

d

]

junxit Prophetze, qui multo

induit vultus , & lacerum doloribus animum

cum artificio & ftrata

ferena fronte diffimulans. Si omnino , inquit,

if

gemate miferum perver-

tit, inquiens : £ ego

Propheta fum. fimilis tui,

libet, me veftris complexibus habere confor-

i

€9 Zfngelus locutus eft

tem,valeat nunc felix virginitas,& cum id tem-

dicens : me

L

d.

mihi in [ermone Domini,

Uc eum tecum in domum . tumm

P ïat

pus exegerit, memorem fe faciat, quod ha&te-

comedat panem, €$. bib:

7 aguam : fefellit eum, &2

nus cum fumma veneratione in meis fit laribus

veduxit Jecum.

hofpitata. Et cum hzec dixiffet ; rapido curfu

S. Áug. I.

XV. Alipius Rome, cum ab amicis an Àm-

fe ad cubile meretricis,quafi concubiturus, in-

6

an. ph

itheatrum invitus

geffit. In cujus limine cum introiturus confi-

€, 8.

fuiffet perdu&tus, repente

. infano ludorum gl

adiatoriorum amore ífuit

ftere,verfa in tergum fronte, ut minus notare-

.correptus : fpe&tavit, clamavit, exarfit.

tur, fodalibus inclamavit: Num folis Virgi-

nibus coeli patebunt? & non etiam poft adul-

Spec. Ex.

XVI. Zwollis,

oppido infigni Traje&enfis

V. Angel. Dicecefis ,

teria David & plures alii regna meruere man-

&X 20.

quidam fcholares fua conceffione

fura ? Ad h»e

f

uti volentes, eo pa&to lufuri campos intrave-

odales in rifum concitati, plau-

4 Ex;

fum fecerunt. Ipfe tamen anxie fatis in intimis

jode«

runt,ut hi, quiludentes amitterent, bibendam

cordis fui penetrabilibus Dominum noftrum

ex 3-

illo vefpere cerevifiam foli folverent, fuosque

JESUM Chriftum precabatur, ne caveam

vi&ores ab expofitione tutarent. Cumque hu-

Ícorti, naufragum videlicet pelagus virginei

jusmodi lufibus diem duxitfent in vefperum,ac

pudoris ingreffus, caftitatis difpendia patere-

fufficiente fymbolo fa&o remeanduüm vide-

tur- Atque fic introiens, firmatis folicitius

rent, unus ex illis,qui eorum fignifer atque dux

forium feris, ne, quid.cum feemina loquere-

ad infolentiam videbatur. Quoniam, ingnit,

tur, expe&antes prs januis fodales refci-

fufficiens fymbolum lufuum "judicio factum

rent, & geftientem in fuos amplexus foemi-

eft,abundatque pecuniahoc vefperein potibus

nam paululum declinans, hujusmodi verbis

confumenda, nunc quia urgentibus temebris

affatur: Quoniam non ignoro, infelix foror,

éft oppidum repetendum, vel femel adhuc ea

quod te in hanc miferam, infamemque vi-

lege ludamus, ut, quisquis noftrum vi&tor ex-

tam non tam pudicitia. odium, quam ca-

titerit, quodcunque libuerit, eo patto aliis im-

piendze pecunive amor, transmiferit , aufus

peret, ut,qui imperantis juffa implere contem-

fum introire ad te, &

arbitris

R. P. Lohnu. Bibl. Man. Tom. 111

B

nunc amotis

colio-

—

194

BibHothecz Banualit Cangion;zto-r'äæ

colloqui tibi, cum fämeh Ionge fit anima mea,

quot diesin pubii.cüm procedere , tanta gena-

rum difparilitate, vereretur.

ut tecum (in pudicitize vaftum periculum) ve-

O felix jufti ri-

lim quicquam perverfe agere; vel virginitatem

goris, & e celüílimis codlis miffa cenfura,

ieam, quam gratia Dei usque ad mortem in-

qua, dum unius errorem digno verbere cz-

violatem tuebor, tuis, aliarumve fceminarum

cidifti, evidens dedifti documentum pofteris,

amplexibus conftuprare. Quia igitur me ad

quantum Deo Angelisque difpliceat, infontem

te non tam lafcivia invexit, quam compulit

adolefcentum setatem infolentibus fodalibus

—

commiíceri.

temerata malis práva focietas,redimere malo,

quam violare pudoretm. Interim apertis mar-

XVII. Jofaphat ob focietatem , cum Acha-». Paral.

fupiis non contemnendi valoris argenteum

boinitam , prope interemptus effet, fed & a 19. v. a.

nummum protulit, quem feeminze tribuens

[ehu audire debuit: Impio przebes auxilium,

D

ait: Sume bunc nummum & fecretum ha-

&his , quioderunt Dominum , amicitia

jun-

N

álh.

be, nullique pandas, quod falvis virginitatis

geris,& idcireo quidemiram Domini mereba-

MÓ ÓÓÓ— À

65

figillis, abs te hac hora fecefferim ; alioquin fi

ris, fed bona opera in venta funtin te.

fodalibus res haec innotefceret, fein mea dam-

XVIIL S. Petrus, licet aninofiffimus , ubi Matth.26.

LJ

pa armarent. Accepit nummum proftituta fce-

in domo Cayphz impiis militibus fe mifcuit, "

mina, & videns pudieitiam juvenis , verecun-

Dominum negavit.

damque effigiem , admirata eft vehementer,

XIX. Adolefcens, quem S. Joannes Evan- Eufeb. 1.

adolefcentem tenerum annis,tanta morum ho-

gelifta Epifcopo cuidam commendarat tau-9' * 93

neftate & verborum gravitate ftaré conípicu-

quam depofitum fuum, confuetudine malo-

um, ut nec in eam,nec in quamlibet polluti cu-

rum Sodalium nonlatro modo , fed princeps

$

bilis partem publicum lumen disjecerit. Unde

latronum, factus | eft,

adhortata eft eum , ne a propofiti füi puritate

XX. Gordiana S.GregoriiMagni amita, licet $. Greg.

cideret , fe rem fecretam retenturam fpopon-

faa&iífimo fororum fuarum Tharfillae & /mi-1. 4. Dial,

dit, & in pace abire przecepit. At juvenis

lianze exemplo frueretur, tamem, quia plus 2e-€. 16.-

x

cum ad focios expe&tantes rediiffet, & poft in-

quo confuetudine laicarum puellarum gaude-

folentes difcurfus, & varios platearum circui-

bat,;poft mortem fororum mifere fedutta eft.

tus, tempus profundze noctis quiefcendum

XXL S. Auguftinus de feipfo fcribit: Prae-S. Aug. 1.

praeciperet, ab eis divifus, ad propria commea-

ceps ibam tanta czetitate, ut inter cozetaneos ?- Cenf. e.

La

vit. Verum quia indecens fuerat tantze probi-

meos me puderet minoris dedecoris, quam*'

put, z

tati , tam improbis fodalibus fui przebere con-

audiebam eos jactantes flagitia fua , & tanto

n

fortium, non eft paffus piiffmus Deus', qui

gloriantes magis, quanto magis turpes effent:

femper, quos diligit,arguit & caftigat, hanc of-

licebat malum facere non folum libidine fatti,

fenfam impune przetergredi, fed tanquam be-

verum etiam laudis, Quid dignum eft vitupe-

nigniffirnus Paftor balantis oviculze fuze hoc

ratione, nifi vium ? ego, ne vituperarer, vi-

modo emendavit ertorem: Gradiebatur folus

tiofior me fingebam feciífe, quod non feceram,

per viam , ut iret domum, haud parum in fe-

ne viderer abjeCtior, quo innocentior eram;

inetipfo admirans , quod potuiffetillam metu-

& ne vilior haberer, quo eram caftior. Ecce

endze lezenze caveam illzetus, iataCtusque eva-

cum quibus Comitibus iter agebam platearum

Kho,|

dere.

Cumque talia inmemorans,gyrato in ob-

Babyloniv , & volutabar in coeno tanquam

, ;U) l

liquum gradu , in alium vicum divertiffet, qui

&ktioitt

in cinnamomo & ungu?ntis pretiofis,

rcito itinere ad fuum hofpitium dirigebat, fu-

bito vidit ante fe per horrendze no&tis caligi-

Societatis bong fru&lus €9. utilitas.

nem perfonam quandam , cujus virilis facies

XXII. De Jacobo Patriarcha ait Scriptura, Gen. 30;

(nam vir videbatur ) micantium aftrorum lu-

quodad Laban focerum dixit: Modicum ha- v. 3o.

men revicens invifa plateam luce perfudit.Qui

buifti, antequam venirem ad te, & nunc dives

appropinquans dextera manu tantoiCtus impe-

effe&us es, benedixit tibi Deus ad introitum.

tuin maxillam juvenis palmam fixit, ut vi ver-

ineum.

beris in terram relifüs palpitaret, dicens : vel

- XXIIL Sed & Putipharis domui benedixit Gen.39.-

hoc verbere do&tus pravae fodalitalis virulenta-

Dominus propter Jofeph, tam in zedibus, "

contagia vereare. At juvenis cum poft brevif-

uaminagris, cun&am ejus fubftantiam.

fimam moram cafus 'fui refurgeret, vifürus ,

XXIV. Sodoma fervata fuiffet ab incen-Gen. x&;

quisnam ipfum tam violenta alapa confternaf-

dio precibus Abrahze Patriarchze, fi vel decem V. 32-

fet, nullum praeter fecirca fe vidit. Qua ex re,

jufti reperti in ea fuiffent,

Angelum fuum fuiffe, qui divinoimperioipfum

Difcipu-

XXV. Cum aliquando fan&o cuidam ere-

lus ferm.

deerrore comiffo corrigeret, non ambigua ze-

mitze revelatum fuiffet, eum brevi moriturum

ftimatione arbitratus , ad hofpitium alacer re-

—

' 56.lit. b,

-

monafterium ille acceffit, & fufcipi petiit ; mi

edavit, non minus de prodigiofa & profutura

rantibus vero monachis, quod in fene&tute pri-

fibi correctione gavifus, quam de verberis a-

mum recipi peteret, refpondit, fibi mortis ho-

cerbitate folicitus. Caeterum ne phantafticum

ram, & tranfitum fuum revelatum effe, qui

aliquid circa fe contigiffe juyenis crederet, &

cum periculofus fit, malle fe inter fratres,

fomnio fe magis deceptum , quam re gefta in-

quam folitarium peragere. Itaque receptus, &

lh a

ftructum effe, putaret, divina difpenfatione fa-

paulo'poft mortuus eft.

AT

citum eft, quod per plures dies czefa maxil-

XXVI. Toffotius S, Paulze filius , quze fan-Baron.

la in tantum diftenfa pelle tumuerit; ut ad ali-

&itatem ex S. Hieron. imbibit converfatione, *!n- 482;

*

[

conju-

Titulu; CXX.XI Socictas,

195

eonjugem dixit Lsetam, filiam pagani & anti-

virtuofiffimi 'Philofophi direttione per duos

quae fuperítitionis PontificisAlbini , qui idolo-

anaos dimorans, tantos in mantuetudine fecit

latra &implacibilis Chriftiani nominis hoftis,

progretfus,ut non modo nullum períequeretur

in ultimis vitze fuze annis,hujus generi (ui foci-

Chriftianum, fed nec ulli; quautumvis juítz ,

etatem frequentans,tota obftupefcente Roma,

praefumieret fübfcribere mortis fententize ; aft

in devotum mutatus eft Catholicum.

vix cum vitiolis converfari ccepit, ut primum

adulatores fe ejus potuerunt infinuare amiei«

$. V.

tive, novimus omnes , in quam execerabile fefe

3

|

praecipitarit omnium iniquitatum barathrum.

EXEMPLA DOME-

Il.Symmachus de quodam eximize virtotis, 9Immee

STIC A.

fcientizeque Philofopho, cui nomen Horus,

€chusi $

"

]

&

e

[*

L]

39*

refert, eum dicere folitum , principalioribus

Maff. 1, a, T,

fortunzge bonis annumerandos effe locios bo-

€, 13.

Empore 5. 'Ignatii Lojolze, prout in vi-

taejus traditur, Romam venit juve-

nos.

Inter prima numerat bona fortunz, fi

1f

h

nis quidam Lutheranus , praeclariflima ex 2e-

optimis quibusque jungatur.

2

quo prefulgens origine, ingenio, atque idole,

1H. Diogenes adolefcenti formo

fo ad þ(;of;. Laeritue

&

. qui fuze infrenis per urbem diffeminare hzerefis

vivium eunti dixit: Nóli ire, deterior redibis; *

^l

venenum, ecclefiafticos extreme calumniari,

reverfus vero e convivio adoleícens €eum «di-

»

aliaque fimilia impietatis adorari molimina au-

xiffet Diogeni: Ivi, nec deterior redii ; refpon-

fus eftnihil fuppliciorum minis, nihi! Theolo-

dit Diogenes: Deterior igitur; fignificans ,

gicis ( quantumvis convincentibus ) obftanti-

fieri non poffe, utadolefcens ex convictu im-

;

bus difputationibus ; praehabito itaque matu-

piorum non fiat deterior.

feg.

ro confilio, expediens judicarunt omnes , ut

IV. Hippocrates , ceum ei aliquando adole-

Plutarch,

x

ial

in Lacon.

fancto Ignatio confignaretur, cujus ad aliquod

Ícens obvius fuiffet, quein amator lequebatur,

Ó

tempus ufus confortio, hzereticalia fua dete-

erubefcenti adoleícenti dixit: cum his oportet

ftatus eft dogmata , omnimodarm fuam muta-

ambulare,, éum quibus conípectus colorem

tionem & converfionem , fan&orum illorum

non mutes,

.l

Religioforum exemplarifmse converfationi

an. L

afcribens.

?

$. VII.

Lancïä,o-

II P, Ludovicus Gonfalvus Minifter S. Ign.

putc, 2. f.fcriptis ad Joannem IlI. Regem Lufitanize lite-

178.

ris (a quo juffüs erat, omnia dicta, [factaque S.

;SIMïLïTUDJNES,

Ütilitar.

lgnat. accurate obfervare) fan&e affirmavit,

fenullo tempore le&tionis vel orationis ad pie-

cut nätufa tenäit ad hoc, ficut vult Püi- B. Albert,

tatem tantopere commoveri , & ad amorem

l SI

Dei aecendi, quam eo tempore, quo ad mi-

lofophus, ut feparet nobile ab ignobili ; M. in Pf,

nimum femel de die juxta regulam miniftri,

fimiliter & gratia ad hoc tendit, ut pretiofum re5.

fan&tum Patrem vifitaret, ejusque confpe&tu,

a vili fegregetur , & hoc oftendit Dominusin

Rho. 1. 1,

& confüuetudine frueretur.

principio fcripturee ; Zidit, inquit, DEUS

IlL Haud facile fuerit inexpertis credere,

Lucen , quod effet bona ,. €2 feparavit lucem a te-

€,3.D. (;

exnoitris

"quanta fit mutuae confenfionis vis,& quam ad-

tbrir; per lucem boni intelliguntur, juxta il-

lud Apoftoli affertum: Ut

ii ducis ambula-

inirabiles cieat animorum motus ; quamquani

enim tacendo, perfuadet amoris eloquentia,

te ; illa a tenebris, id eft, a malis fequeftranda

eft: quia ut fan&us Bernardinus ex Seneca

j 30.

Exorientis Romee focietatis homines , non

gentis, npon morum, non 2etatum fimilitudo,

probat: Convi&tor delicatus paulatim enervat,

"

fed mutua ita invicem colligaverat charitas,

& emoliit; neceffe eft, aut imiteris, aut oderis:

ut & domi betiffima pax, & foris ingens homi-

utrumque autem devitandum eft, ne autem fi«

num admiratio confequeretur. Ttaque homo

milis malus fias, cum his converfare, qui me-

Germanus, cui rectam rerum 2aítimationem,

liorem te fa&uri fint,illos admitt

ï?o 39' x

tes facere meliores.

e, quostu po-

)l

quamvis magno fua malo haufta hzerefis non-

ll Sieut aqua elementum eft fluidum & in-

dum excufferat, admiratus, quam a fuis fe&ta-

rum Magiftris exulantem fruftra repofcebat

fipidum, ita pariter multi delinquunt, non

n. 19

j

concordiam, fuaviffimamque in tam diffimili-

quia ad id a proptio incitantur genio autguftu,

bus ingeniis charitatem,errores ultro abdica-

fed ut torrenteim fequantur fuorum. fodalium,

Yícipt"

vit, illorumque fe fidei permifit, quam Difci-

Hinc Job de quodam improbo differens in-

feriti

. pulorum Chriftüi;effe, Evangelica amoris tef-

quit: Zbominabilis. €9 inutilis homo. bibit quafi Job. €.8.

i, litl b'

feraj comprobavit.

uguam 4nigquitatem.

IlI. Sicut fol fine pollutione effandit radios S. Bern.

SF VIO :

fuos, füuper loca & corpora ron tantum im-Sen in

inunda ace foetentia , ac fordibus plena, ex

om, 3.

EXEMPLA PROFANA.

ent, ag,

T

quorum eontattu & homines, & plura alia in-

c, f,

Man& dif,

ficiuntur, & tamen radii folis, ea contingen-

( j-audius Imperator Neronem in fuum ad-

tes , remanent impolluti; fic profe&o folaris

iIl' n, 2,

optans filium , eum difciplinze atque in-

homo & juftus, juxta gratiam aDomino fibi da-

itótts

ftructioni commifit SeneczeMoralis, in eujus

y, 4

tam, impartitur peceatoribus inquinatis , fine

A

e

po:u—

R. P, Lohn. Bibl. Mam. ?'om. Iif.

á

Bübiiothece -Manualir, Conclomatoria

196

pollutione fui, r'adïägs folaret, vel falutares, ad

XIII. Sicut vel ünieum filum infe&um po-Ibid.n. $:

loriam fummi Del. .

teft transfundere peftem ; ita vel unicum ver-

$. Greg.

)

(

Maz, in

IV. Sicut facilius eft

, morbo alieno infiöi«,

bum, geftus, vel malum exemplum unicum ,

t

orat, de quam

fanitatem largiri ; ita facilius eft, vitium

quxcunque res mala, quantumvis minima,

S. Bafil. contr

a

fufficiens eft ut nos contaminet.

here, quam virtutem impertiri.

j Hi4, n. 9.

Manfi dif.

V. Sicut terra a femetipfa & fine u

lla agri-

XIV. Sicut fpeculum quantumvis claru

f&

s. n, 9. cole induftria lolia, vepres , urticas, aliasque

& mundum , vel unico obducitur flatu ; ita &

jp. !

anima quantumcunque pura & immaculata

nerþ,

inutiles ac noxias herbas, non vero triticum

vel alia utilis frumenti genera, quae aratrum,

per blànda amicorum colloquia & converfa-

tiones confpureatar ; Cum viro innocente in-

ligonem, hominumque laborem induftriamq;

nocens eris ; ecce vobis fpeculum limpidum :

Griti

expofcunt , progerminat; ita quoque naturà

£0

noftra ad vitium proclivis, malur facillime

cum perverío perverteris; ecce vobis idem

f

addifcit,& operatur; etiam deficientibus malis

vel unius perverfi communicatione & con-

fortio obtectum.

aliorum exemplis ;; bonum vero minime , ut-

pote quod magiftrorum regulam & difcipli-

XV. Sicut venenum, artificialiter fa&tum,S Bern.

conficitur ex commixtione plurium frigido- Sen. !. e.

nam requirit. Unde fic arguere poffumus;

quod fi a nobismetipfis absque ullo impulfu

rum & dum res frigida frigidis copulatur, fri-C. 5-

Jhi

alieno ad malum adeo proclives fumus, quan-

giditas augetur,& fic naturali calori fortius ad-

to ad id faciliores erimus, fi alioraum imitatio,

verfatur ; proinde contingit fepe , quod id,

fiftimulus , fi exhorationes, fi mala contuber-

quod non eft per fe nocivum , fit venenum ex

nalium noftrorum exempla accedant, quibus

nocivorum comrmaüixtione: fic contingit ple-

risque non perverfis, quia cum impiis copu-

pervertamur, inque communem perverforum

rapiamur torrentem ?

lantur, perverfiffimi fiunt,.

e

S. Greg. VI. Sicut aer hic ejus, quod forte attraxit,

XVI. Sicit muícoe mori

entes pärdunt fua-S.Hier. in

Naz. a

vitatem unguenti; fic malus homo mixtusc

iO.

fagd

Epift,

vel fragrantiam, vel foetorem acquirit, fic nos

[n»

in od

etiam quam celerrime tales evadimus, quales

bonis plurimos contaminat.

feü..

XVIL Sicut auceps ponit columbam, qu2eS. Bern.

Fpiph

Manfidife,

funt proximi nottri.

D

um eft ovibus imitari id,

3, D

VII. Sicut propri

confictos oculos habet , in decipula fua , adSen. l, e,

m k quod ab aliis fieri vident , una faltante omnes

quam alize accedentes non intelligunt eam ca-* "*

faliunt, errante una deviant omaes; ita & po-

ptam, & , quod mirum eft, cum illa, quze non

tiffima pars animarum fidelium dicüs & mae

videt, capiunturalize , quae oculos habent ; fie :

lis aliorum feducitur exemplis.

diabolus per unum excoecatum capit alies

oculatos,

Rabanus

Sorictar mala, ejur fuga , &ic.

XVIIL Sicut perfe&i viri perverfos proxi-

l.3. in c,

mos non debent fugere, quia illos fzepead re-

Eccl,

Gitudinem trahunt, & ipfi ad perverfitatem "

$ l

S Bem, VIIL Sicut multa bona habet communis

hom,|

Sen in vita fan&torum ; fic plurima mala focietas af-

nunquam trahuntur; ita infirmi quique focie-

Gord

Dom a. fert malorum ; proinde fequendum e't confi-

tatem debent declinare pravorum , ne mala,

Mart,

poftPent.]ium Caffiodori, qui exponens illud Pfalmi,

quze frequenter afpiciunt, & corrigere non va-

*€€ L dolime g memaligni, ait: Remedium enim

lent, etiam delectet imitari.

S ln

XIX. Sicut, qui farinam vitare cu

pit, & ve- Drexel.iu

h com.

eft, quem converti velle non videris, vitare, fi

lam vitet, Nicet. c.

OHiS :

ftium pullarum candidos n2evos, mo

9. l1. $.3.

pend,

IX. Sicut melli plurimo parum abfynthii

neceffe eft ; & qui atrorem metuit, Cyclopam

$. Aug.l.

& fabrorum ferrariorum officinas acfornaces

Diti

eontra

inje&um velocem amaritudinem inducit, mel-

fett, :

lis vero etiamfi duplum abfynthio injiciatur,

declinare debet; ita qui a malis fociis denigra-

1' A'

Ponat.

non poterit ejus obtineri dulcedo ; ita facilius

ri non vult, eorum focietatem declinare omni

ftudio debet.

lii

eft, ut boni a malis pervertantur, quam uf hi

S Athano

MaAU

per bona juftorum exempla & communicatio-

XX. Sicut pifcis de aqua edu&tus continuo

n yi

ta S

nem ad bonam frugem proficiant.

languefcit, & emoritur ; ita, qui a bona focie-

nt

tate ad malam tranfitbrevilanguefcere,& fpi- — '

I

*Manfidife,

X. Sicut nigredo picis adhzeret eam contre-

q.n.2. (anti; ita füperbia ei, qui communicaverit

ritualiter mori incipiet.

fuperbo,

XXI. Sicut vinum dilutum color

em perdit, Drexel

etfi non omnem vini virtutem perdit; ita bo- ^ ^

Idemdife, — XI. Sicut qui contagiofa inficiuntur pefte ,

4-3. 4 non eam contrahunt voluntarie , fed ex com-

ni nominis ac famse colorem amittit , qui fo-

cios tam dilutze probitatis admittit.

mercio & praxi cum perfonis infe&is ; Ita &

XXIL Sicut tetrum fpeculum vel halitu

Idem in

plurimi, dum malorum frequentarunt confor-

Noemo c.

tia, eorum imbiberunt culpas & vitia, longe

folo inficitur ; ita probus homo fola improbi

2' Sc 90

8 Bern

licet invitiffrdi, eoründem incurrunt pariter

vicinia inquinatur.

&D, in

icem tangit , inquinatur Ifaize 52,

0m

cenas & difpendia.

XXIII. Sicut qui p

*

lt

XII.Sicut is, qui eft ícabierefertus, iis etiam,

abea; ita qui communi

caverit fuperbo (aut "* ***

hE ]

Ibiq.

alteri malo focio ) induet fuperbiam (autalios

quifanifunt, eam impertit; ita etiam fzepe

mores malos ).

Á

contingit in confuetudine improborum homi-

num : & ideo etiam fuafitChriftus, non folum

XXIV. Sicut animalct

la quaedam parva fmnægeg

mordent,ut morfus quidem non fentiatus, fedl. e.

eos, qui funttales, fugere, fed etiam exfcinde-

te, fic dicens : $$ oculus tuus dexter. te [candgli-

tamen graviter noceat, partemque zefam intu-

mal, eyue eum.

nefcere faciat; fic pravi focii occulto blandog;

lzedunt

Titulus CXX XI. Sooietay.

197

lj.

bedunt vulnere, & , quod de Bafilifco fcribi-

lorum fortior in omnibus r&däeretur, dum u-

tur, folo afpectu vel

num alteri junctum effet. Nullum profe&o in

; halitu pravi exempli infi-

ciunt.

humano corpore membrum eft, quod cum

Io CorO 50

XXV. Sicut modicum fermentum totam

nobiliffimum membrum Ííit, minime vivere

l

maffam corrumpit; ita unicus malusfocius to-

poffet,nifi pulmo de aere fubveniret; nec etiam

" 9,

tam communitatem corrumpere potelt.

ipfe pulmo aerem contrahere poffet, nifi ei cor

S. Greg.

XXVIL. Sicut malus aer aífiduo flatu tra»

vitam & motum adminiftraret ; & fic de czete-

fap.

zech,

^ &us inficit corpus; ita pervería locutio affi-

ris membris confiderandum eft ; nullum fibi

due infirmantium inficit animum , ut tabe-

fatis eft, nifi altero adjuvetur; hanc omnino ob

caufam reciproóca inter homiues. exigitur

fcat dele&atione pravi operis , affiduitate pra-

vi fermonis.

communicatio

fic profeéto in hominibus

Granat.[in.

XXVII. Sicut in fuaviffima multarum vo-

manifefte contingit, quia unus alteri neceffa-

com. loc.

rius eft, ne deviet a via virtutum.

-

f. 242.

eum confonantia, fi vel una vox diffonans ac-

cedat, totam harmonlam diffolvit; ita vel unus

]l . Utilitas; nam, tefte Seneca, ;non magis Seneca

,

utilis eft ager cum reditibus amplis,quam vici-*P* 1**

l

improbus in conventu & focietate bonorum

moribus interfe fimilium , ,.totam planefocie-

nus zequalis cum moribus bonis. Quia per fo-

tatis concordiam turbate folet.

cietatem , fi bona fit, magis quis accenditur,

Ibid.

XXVHI, Sicut potentior eft exigua aceti

roboratur in bono, protegitur ab hoftibus, &

portio ad vini pretiofi dolium corrumpen-

facilius a Deo exauditur , eique parcitur; cum

Chriftus ipfe dixerit: Si duo confenferint fuper

dum, quam totum illud dolium ad exiguam

aceti portionem in vinum permutandam ; ita

terram do omni re, quamcunque petierint, fietMatth.18.

unicus malus focius potentior eft ad plures

illis a Patre meo; Ét Deus Sodomze propterV- 19

pervertendos, quam multi bor

lki ad qnum ma-

decem juftos parcere voluit. -

28

lum emendandum.

IIT. JTucunditas : cum, tefte Davide, bonum

9,

Engelgr.

XXIX. Sicut annulus annulo magnetis

& jucundum fit habitare Fratres in unum;tum

in coel.

feft

vim:; ita focius focio vim affricat.

propter jucunditatem pacis & concordize,tum

"I

Z piph

XXX. Sicut imperitus natator jam jam

propter praefentiam Chrifti, quam promifit il-

l

3.

Ibid

id, " fubmergendus focium adnatantem fecum in

lis. qui in nomine fuo congregati fuerint.Quod

profundum trahit; ita malus focius bonum,

ipfum etiam confirmans S. Bonaventura ait,

..-

ipfum emendare volentem , fecum in exitium

cum in itinere comes jungitur, via quidem non

onavy.

, 4. phar,

faepe rapit.

detrahitur, fed tamen de focietate comitis la-

£. 22.

Ut'l.litaf &

boritineris leviatur. Sed & S. Ambrolius, ami-

S. Ambr,

cus fidelis, ait, folatium vitze hujus eft, ut ha-

l. 3.de of,

Ilj

"

Bonmg Societatir.

beas, cui pe&us aperias tuum, qui tibiin trifti- &

c, €. 16.

ID €,

bus compatiatur, in perfecutionibus adhorte-

«tl,

S.Bafüiius XXXXL Sicut fuavia aromatum odoramen-'

tur. Facilis vox eft & communis : Tuus fum

hom,in taproprium quiddam per aerem continentem

totus ; fed paucioris eft effectus.

Gord,

fpirant, quibus praefentes recreantur ; ita vir

IV. ;Equitas; cum, ut idem Seneca ait, fe-

Seneca l.

Mart,

bonus toti fibl commorantium contubernio

3. de ira.

ras quoque videas convictu noftro manfue-

falutaris & jucundus eft.

S. Climac.

XXXIL Sicut carrentes equi curfu invi-

Ícere, fi hominis contuþernic diu paiïa eft.

xel i

[ 6i

incom- cem certant; ita & optima quoque focietas fe

"8 1X.

4

pend.

invicem excitat.

XXXIIL Sicut carbo frigidus accenditur

MEDIA.

Difcip.

*

Y

ferm. 56-ex conjunGione cum ferventibus; ita & tepidi

Y

Gen, 8, *.

L

ex adjun&ione ferventium calefiunt, .

EC

Onfideratio infirmitatis alieng : fic enim3-

Ibid,

XXXIV. Sicut lux five ignis non melius

cum fciamus, S. Scripturatefte, fenfum

Liam

accenditur , quam aliam lucem vel ignem ap-

hominis in málum pronum effe ab adolefcen-

lliti s:

plicando; ita fervi Dei non facilius inflamman-

tia fua, ultro incitabimur, ad malam focieta-

Ibid,

tur, quam fimul habitando.

tem ftudiofe vitandam, ne per exemplum ma-

XNXXV. Sicut in civitate unus murus aut

lum fociorum vehementius ad lapfum impel-

xel

turris corroboratur ex alio; fic in corpore con-

lamur.

gregatiois unus per alium in bono folidatur.

Il 'Conüdemïio infirmitatit. proprig : fic e-p;-ov, 18.

5 » VIII LI

nim , ut per alios fulciamur , & adjuvemur,v. 19.

bonorum nobis fociorum confortium provi-

BMOTIVA

debimus, memores fententize a Salomone

» ib

jl [

$, Bern,

Eceitas; quia fi unus folitarie vivens

prolatz : Frater, qui adjuvatura fratre, quafi

U

Sen. in

l. N

ceciderit, non habet füblevantem aut

civitas firma.

Dom.,

?5

confolantem fe. Id quod fufius etiam S. Ber-

II Confideratio conditiouis fumang ; / cum

"

1. €, T.

nardinus fequentibus verbis oftendit: Hoc do-

enim homo ex natura fua fit animal fociabile,

cet Deus, fcilicet fociabiles effe, per natu-

atque adeo difficulter fine focio vivere poffit;

ram, quam ipfe creavit; nam omnes quinque

ratio di&tabit, bonorum potius, quam malo-

corporis fenfus, videlicet oculos, aures, nares,

rum focietatem effe quzerendam , cum, tefte

xd.

& quafi omnia ejus membra, & venas, & offa,

Siracide , omne animal diligat fimile fibi , '&Eccl.yxg;

& nervos multiplicavit ; ut, quod unum non

omnis homo fimili fui fociari defideret.

vg 190 à

poffet, aliud fuppleret, ac per hüclvïrtus fingu-

Bb23

IV. Con-

H

Biüblióthecg Manualis: Concionatorigs

198

IV. Confderatio corporir Muftici : id eft, ec-

chrius, quam eosdem & magiftros vitos, & te-

clefize; fic enim, ut nullum in corpore noftto,

ftes habete.

putridum & noxium membrum patimur , fed

VI. JVoffe debet ,. cur facilius malorüm, quam

mox abfcindimus ; ita focios quoq; malos ve«

bonorum exempla [eguantur hominer; nimirum

lut putrida & noxia membra ultro deteftabi-

quia licet firma, & ftabilia nobis faciamus pro-

mur, & a nobis, aliisque abícindemus.

pofita cavendi, ne a malorum torrente in illo-

X.

-

rum rapiamur fequelam,ve! mala ipforum imi-

ASCETICA.

Ariftot

temur exempla,attamen, quia natura noftra ad

H

Nprimir no[fe debet Afceta , cur homimi tam

vitium prona eft, magna cum facilitate ab eo-

1, Khet,

:

jucunda accidat — [ocietar ; nimirum quo-

c. II.

dem attrahitur & imbuitur, ' Idipfum Diodo- Diod. Sie,

1n.

n

niam, quod fecundum naturam eft, jucundum

rusficulus confirmat dicens: declivis ad pejo-

Biblioth,

eft,uthomo homini, equus equo : hinc & pro-

ra eallis eft, defcenfum habens perquam faci-

C, 12.

verbia celebrata fünt, quod zequalis zequalem

lem,quo fattum , ut multi non exigua morum

$

U

l

dele&at, quodque femper a fimili fimile ama-

D

integritate praediti, occultis voluptatum blan-

$n

tur.

:

ditiis inefcati, in deterrima fzepe flagitia lapfi

5. Gng.L

IL. Voffe debet cominoda €9. fru&us, qui ex. [o-

fint. Hinc Theodora meretrix coram przcla-

9. ep, 39. cietate hauriintur , eumque in finem fententi-

riffimo Philofopho Socrate, 'quondam jacti-

ams5. Gregorii ob oculos habeat dicentis:Pen-

taffe legitur, fe omnibus eum facili negotio de-

fate, quzefo , ubi erit patientia, fi deeft, quod

fituram difcipulis , perverfuram cunttos, inq;

toleretur? Ego Abel éffe non fufpicor, qui

fuam attracturam confortium , fine ulla fpe, a

- Cain non habuerit.

Boni enim fi fine malis

fuis eos unquam avellendi amoribus ; cuj fa-

fuerint, perfe&ti effe boni non poffunt, quia

pienter Philofophus: Bene quidem dicis, quia

minime purgantur. lpfa autem malorum fo-

tu ad declivem tramitem omnes rapis;ego ve-

,Ccietas purgatio bonorum eft.-

ro:ad virtutem cogo , ad quam arduus & ple-

Plutat-

H AVoffet debet , quomodo. focietas bona ab a-

risqueinfolitus eft afcenfus. Ut adeo recte di-

chus apud ;;

latione diflinguatur ;id quod Plutarchus in-

xerit S. Bernardinus: Rernm natura fic eft,ut, S. Bern.

Manfi di

f.

I. n, 40

'dicat dicens: Principium amicitize ac ftabili-

quoties bonus malo conjüngitur, non ex bo- ^*h« * 1*

C ..

tas , in fimilitudine ftudiorum ac morum ta-

no malus melioretur, fed ex malo bonus con-

xime confiltit, earandemque rerum omnino

taminetur.

Drex

appetitio, aut averfatio, ob atfet&tuum animi

Nic]

V1I. JVoffe debet. modum,

"qu-xo huzli bonus ger-

fimilitudinem, primo homines conjungit ac

vertunt ; quem S. Greg. his verbis indicavit. S. Greg.

cl 9!

continet; adulatio autem in vitio potius, &

Unde bene per Salomonem dicitur: Fi/i gi, i fel- 4. mor.

C€» 253

proprio commodo fundatur.

la&averint peccatores ,. uec acquie[cas eiy; pecca-

Ploter-

chus de

IV. Moffe bebet , quomodo focii! mali a« bonir

tores enim lactant, dum vel perpetranda mala

diícrim.

di[cernendi, quod fapienter Plutarchus affignat,

blandimentis inferunt, vel perpetrata favori-

dum ait : Una cavendt infidias occulte malo-

adul, &

bus extollunt ; an non laCtatur peccator in de-

amlci.

rum ratio eft, quod in promptu femper ha-

fideriis anim?e fuze,& qui inique gerit, benedi-

bendum memoria : Cum animi noftri pars u-

citur?difficile enim emendatur peccatum,quod

na veritàti & honeftati dedita,rationi recte ob-

linguis pravorum nutritur. Hinc alibi monet:Idem lib,

temperet, altera bruta fit,falfi appetens, incer-

vizilanter debemus refpicere, quod antiquusa. mor. 1.

tisque obnoxia motibus, amicum femper me-

adverfarius non folum per femetipfum,fed perc 0.

liori parti fe accomodare confiliarium ac mo-

eos etiam, qui nobis adhserent , ftatum fatagit

nitorem, inftar medici fanitatem augentis &

noftrze mentisinclinare; cur enim cor noftrum

confervantis: adulatorém ( is eft perniciofuüs

fua perfuafione iion fubruit, ad hoc nimirum

Sodalis ) brutze, & cupiditatibus addit pat-

per linguas adhzerentium rapit. Duobusautem

tife applicare , eamque pravis voluptatibus

modis antiquus hoftis tentare confuevit, ut vi-

fubmittendis fcabere ac titillare, &

4

a re&a 14—

delicet. corda flantium aut tribulationibus

tionis obfequio avertere.

frangat, aut perfuafionibus molliat.

À

Lut,

V. JVoffe debet , cum quibus pracipue . focietar

VIIE. AVoffe debet , cur fugienda fint malorum

.

V,o

Seneca !tttiida fi£, nimirum ut jungatur quis probatif-

confortia, nempe quia, ut S. Bernardinus fap

l-

S, Bern.

S

. in

ep.* xx.

fimis quibusque fenioribus. Hinc Seneca mo-

enter advertit, per affiduitatem cito peccatur: pg

m. 3.

nuit, ante circumfpiciendum, cum quibus edas

nt. a 2,

fepe familiaritas implicavit, faepe occafionem Pe

& bibas, quid edas & bibas.

Melius vero id

peccandi dedit: f2epe quos voluntas non po-n. 3.

S. Ambr,ipfum 5. Ambrofius fequentibus verbis often-

tuit, affiduitas fuperavit. Etlicet malorum fer-

l. 1. offic, dit: Sequatur converfationis ele&tio , ut adjun-

1nonon [ftatim officiat, femina tamen in ani-

LA $$*

gamur probatiffümis quibusque Senioribus ;

mo relinquit, fequiturque nos etiam, cum di-

namque ut zequalium ufus dulcior,ita fenuum

Ícefferimus ab illis , refurrecturum poftea ma-

tutior eft, qui magifterio quodam & duétu vi-

lum, ut recte Seneca dixit.

tze colorat mores adolefcentium , & velut mu-

IX. ANoffe debet , cur . Spiritualibur pracipue

Manfi dif.

rice probitatis inficit, Namque fi hi, qui funt

virir conforliu humana vitanda [int ;id quod

l; 9 no IO-

ignari locorum, cum folertibus viarum iter a-

Manfi his verbis indicavit: Non fine myfte-

doririgeftiunt, quanto magis adolefcentes

rio Livitis diftinGia a reliquis tribubus nonjof. r4.

cumfenibus debent novum fibi iter vize ag-

obtigit habitatio :, Nec acceperunt Levitae a-

gredi, quo minus errare poffint, & a vero tra-

liam in terra partem; nifi urbes ad . habitan-

mite virtutis deflettere ? nihil enim |[pul-

dum, & fuburbana earum ad alenda jumen-

ta

Tiulut CXX XI. Societar.

100

ta & pecorafua. Cur tribus hzec locum. non

cii auferunt gratiam , uná cum virtutibus &

elegitfibi beneplacitum? cur ad unum fpecia-

meritis, 4. Quia, ficut latrones f'epe vulne-

iUto

ite

lem reftricta fuit ? fequentem pro intento no«

rant, & omnino occidunt;

1 & mali focii ple-

ftro quidam interpresrationem affignat;inqui-

rumque exitum & interitam animze alfferunt,

ens: Expeditiffima refponfio eft ; fic enim vi-

Quse ómnia facile fufius explicari poffunt.

tze commoditatem facile fecuti,fe omnes in a-

IL. Ex occafione Thematis : Profübe pedem Preov, t,

mceniffimas regiones contuliffent: ad hzec, nifi

tuum a Jemitis eorum : gedes enm tllorim ad ma-v. x4«

6t

À

3

feoifim habitaffent, qui peculiariter divino

lum currunt : pot

t oftendi, quomodo ma-

.Sit,

cultui dicati erant, verendum fuiffet; ne vulgi

li focii devitari poffint, iis fcilicet mediis, qui-

[2

À

3C

oth

vitiis affuefcerent ; eorum enim moribus faci-

bus latrones effi

A b C

re folemus ; nempe i. vi-

le informamur, quorum afífiduo utimur con-

tando loca, in quibus habitant, id eft, confor-

tubernio atque convictu.

tium eorum declinando, ne alioqui amando

S, Bern.

L-

X. JVo[fe debet. precipua. mala, que ex mala

periculum in illo omuino pereamus. 2. ÀAdfci-

Sen. l, c.

Jocietate Jequuntur, & S. Bernardinus fequenti-

fcendo focios,ut,dumfrater adjuvatur afratre,

bus verbis enumerat: Propter feptem a nobis

fit quafi eivitas firma, atque adeo acceffus

latronibus ion pateat.

vitandifünt mali; Primo £ comprimomur ab

3. Coutemptu rerum

0. 2. INeab eis. ünpediamur. 3. .Ne. demus eir

lerrenarüm : càm cantet vacuus coram latrone

viator, & omnes lites ac tentationesetiam 4

malignandi occafionem. . 4. Ne irritemus eos. 5. .Ne

involvamur cum e.-6. Ne bonorum . authoritas

malis fociis provesientes ex concupifcentiis,

minuatur. 7. Ut, coufundantur. de malir../ Sed ,

qua militantin membris veftris, oriantur.

pro dolor! his plurimisque aliis efficaciffimis

4. Prafidium militare procurando. (ein Comoy )

non obftantibus rationibus, innumerabiles ni-

id eft, Coclitum opem implorando.

Quxe onme-

hilominus fe ab improbis decipi finunt ami-

nia qua- ration

e in praxi ufurpanda [int,fufius ,

cis. Unde Dion. Carthufiauus ait:Idcirco Deus

erit oftendendum.

Be,

frequenter ac diftri&te prohibuit Filiis Ifrael

IIl. Ex occafione Thematis: Surge , €9 fügä*äatth. 2,

confortia Chananseoram, quze.quia non vita-

in ZEeyytum ; poteft oftendi, quod imali focil

?' L L

1

verant, in idololatriam inciderunt,fic nunc in-

fint Herodianis militibus crudeliores,

Qi.ï.ia

numerabiles ad divería peccata mortalia ex

Drex, in

illitantum vitam corporalem ademerunt; hi

praverum focietate labuntur. Id ipfum. Dre-

autem etiam fpiritualem eripiunt. 2. Quia illi

Nic. l, z,

xeliusfic confirmat: Nemo vitiofus non ali-

Greg

e, 9-

vi aperta,hi vero fraudulentis infialis,circam-

, Iofs

quod nobis vitium comendat, autimprimit,

veniunt. 3. Quia illi ad imperiumHerodis,ifti

! 5'

aut nefcientibus allinit:Sunt vitia, quse. com-

ad imperium dzemonis, mur«li, carnis, interi-

Tendantur exemplo: alia imprimuntur fermo-

munt innocentes. 4. Quia illi femel tantum

ne: plurimaallinuntur converfatione. Tutiili-

hi toties occidunt, quoties ad a&us turpes &

vitlofos invitant,

murn eft, omnes fufpeQe vitze amicos foda-

Unde merito tànto magis

les cavere, & difceffionem ab iis mature face-

fünt vitandi, quanto graviora damna inferunt.

re. Et iterum paulo poft: Viva vox & convi-

IV. Ex occafione Thematis : Fili mt, [i lépeov, r,

&us ad docenda vitia, & fuavis, & potens eft

lo&iaverint peccatores , ue. acquie[cas eir : mec am-v. xo,

i [ih,

perfuafio ; habet enim vim przecepti frequen-

bule$ cüm £s : oftendi poteft, quomodo mali

Iofe L

6.

ter afpici, audiri frequenter. Socium ergo im-

focii dignoíci queant, videlicetex diverfis cu-

probum aut imiteris neceffe eft, aut infecteris,

eullis ( Vebel- Kappeu ) Et 1. quidem ex mera,

utrumque vitandum eít, ne aut malis fitnilis ,

per quam intelliguntur, qui ad no&turnas graf-

aut multis inimicus fias. Malorum enim ubi-

fationes invitant, ideoque oderünt lucem , ut

que plurimos invenie

S.

non arguántur opera eorum. 2. Ex ruffu (Leib-

y XI.

farb) per quam indicantur ij, qui per turpia

"CONCEPTUS PRJ£

colloquia autfa&a alios feducere conantur ;

DICA BILE S.

Luc. 16,

quos proin exemplo 5. Thomze Aquinatis, &

x occafione thematis ; Jomo quidumi

Jofephi Patriarchze , fugere oportet, 3. Ex vi-

Y. 30.

EE

Bert,

x

defcendebat: ab erujalem in zJericho , €9

ridi , cum flirammea corona: per quam fignifican-

p. i

incidit in Latrones : poffant mali. focii latroni-

tur potatores ad hofpitiorum frequentatio-

n, ,

bus comparari, uti olim S. Bernardus eos vo-

nem, & iinoderatum hauftum invitantes; qui

:nt. à 2'

cavit, cum adhuc juvenis a malis fociis ad

proin folicite etiam vitandi; quia ex uno gu-

$

Ícelus incitatus exclamavit: Latrones, latro-

be vitio innumera vitiorum agmina ad con-

nes. Et merito; primo, quiaficut latrones ple-

I&um anim?23e producuntur, tefte S. Grego-

rumque infilvis & defertis locis fe detinent;ita

rio. 4. Ex varicgata: per quatn. inmuuntur, qui

& mali focii habitantiniis locis, quoe Deus,

ftultis & falfis axiomatis feducunt: qualia funt,

Angeli & San&i fua cuftodia & auxilio defe-

venialia peccata non magni facienda: oportere

ruerunt, & in quibus non nifi beftiales homi-

fe tempori & hominibus accommodare: inter-

uf d

nes habitant, nullus autem fructus bonorum

ponenda interdum curis gaudia: mendaciis &

negationibus honorem & famam defenden-

;g h 10'

operum reperitur. 2. Quia ficut latrones cla-

inoribusfallacibus velfiftulis decipiunt homi-

dam : vulpinandum cum vulpibus : devotio-

f Tb

nes, & in manus fuas perducunt ; ita mali focii

nem monachis & monialibus reliaquendam,

fallacibus & blandis fermonibus illaqueant, &

Qu prtoin ,

denduni erit.

quam falfa iïnt,:breviter often»

in infidias fuas preecipitant. 3. Quia, ficut la-

trones fpoliant veftibus & divitiis; ita mali fo-

$. Xil.

200

Bibliotheee Manualis/ Concionatorie -

$. XII.

pa originem traxit: ZMulier, quam dedifti mid

7

;

Jociam.

ALII CONCEPTUS.

IV, Cornelius a Lapide (exl Joaunis Mauhur- Cornel. a

5 Q'ualitä!-

mi ZAbbatis Lz'm'iamqäf'lï.nþta. I. €&üp. 3. ) re- Lap. in c.

fert, cur varizeReligiones a primaevo, vel anti- 2- Ofeze

r]

X.

Ib

quo fundatorum íuorum l[piritu , degenera-

rint; id namque in Cluniacenfibus per ot'um ;

Izaniorum mentionem ingerenti, zelofiil-

in Ciftercienfibus per negotia , feu ( ut melius

s. Cy-

prian. de

li occurunt operarii, qui multa cum in-

dicam ) in nimia agrorum colendorum occu-

fing.Cler,ftantia Patremfamilias inducere attentarunt,

patione: In Praemonftratenfibus ob nimia

ut confentiret in zizaniorum eradicationem :

miffarum & chori onera ; in Mendicantibus

Vis, eaumus €9 colligimur ea ? Quibus ille : nequa-

ex nimia cum faecularibus familiaritate &con-

quam : ne forte colligentes zizumia , eradicetis cum

verfatione accidiffe afferit; juxta illud Pfalmi- Pf, 1es,

eis fimul €9. triticum : Sed quomodo? fervis for-

fue: Commisti [unt inter genter, €7 didicerunt o- 15.

talfe defecerant oculi; aut certe inter bonam

qera eorum.,. Carthufiani pr2e czeteris in. anti-

qua füa femper & conltanter perfeverarunt

malamque herbam difcernere nefciebant ? Tta

fane, fiquidem granum bonum, femenque ma-

obfervantia ob folitudinem , adeoque rigidam

lum, dum crefcere & pullulareincipiunt, adeo

& aufteram a fæc"ularibus fequeftrationem.

fibi invicem aífimilantur, ut perquam difficile

V. Patriarcha Jacob ad ]Oft—iph dicebat: Dor- . Oleafter

fit ea difcernere ; aft myfterium contemplaturi

per zizania malos intelligamus fodales, qui ex-

miam cum Patribus meis ; inftanter urgens , ut ! *- 47.

$m

offa fua poftmodum in terram Chanaan inHe- **

n,

ternam multe virtutis bonitatisque fpeciem

m

prae fe ferentes,difficulter dignofcuntur , diffi-

bron transportarentur , ubi requiefcebant A-

deToa

cilius devitantur,id quod tamen facilius nobis

braham & Ifaac, Ex quibus Oleafter hanc ad

g

factu fuerit, fi S. Cypriano paruerimus, dicen-

intentum noftrum infert doctrinam : Non fo-

ti : Protecto implantator animam fuam deci-

lum in vita, fed etiam in morte, fugienda funt

malorum confortia. Poteritne efficacius quid

pit, qui non cavendo contraria noxiis rebus

in malze focietatis deteftationem adduci ? Por-

femetipfum commiferit ; ille autem tutius fibi

roidem auctor ad fimile Jofephi praeceptum

confulit, qui circa malos femper infidus, fpe-

( afportate o[Ja mea vobiscum ) fefe vefleCtens,po-

cies quascunque noxias extimeibit.

itea fubdit : Audis hic, quam mala fit conjun-

Utlitas.

&io malorum, ut non folum 'vivi, fed etiam

defunc&i jufti cum eis commorari nolint. Ne-

Va

dife, (t,

que his contentus idemmet auctor , ad Exo-

S. Cyrill, ÍI. Merito obfei*vandum eft, quanddnam

16

ÁAlex. lib. cgecus Eva

ngelicus Chrifto propter illumina-

dum digreffus, dum translationem offium TJo-

in c. :0.

fephi a Moyfe fa&tam (tulit quoque Moyfes offa

doan,

tionis Deneficium gratias egerit, quando fuum

eJofcphi [ecum ) confiderat , fequens exinde eli-

recognoverit benefattorem, quando in terram

cit documentum , inquiens : Non zequo ani-

fete profternens, Salvatorem latrize cultu ho-

mo ferebant Santi, inter impios requiefcere :

noravit ? Poftquam e Synagoga exterminatus

neque cadavera fua permittebantinter impios

Joan. 9. fuit.: .,:Ejecerzmt" ewn . foras; €8 cumiven[fet eum,

ixitei : JT'u credir in. Pilium Dei? cuiindilate

haberi.

illuminatus coecus : Credo, Dominue , €9 proci-

VI, Ex variis S. Scripturze locis colligimus,

, Greg.

dens adoravit eum. Ecce vobis expreffum S.

judicia olim ad urbium portas folita fuiffe ce- j

ix.mor,

*

Cyrilli Alexandrini conceptum , inquientis :

ebrari cujus ceeremonize diverfas interpretesc,

i.

Pharifei quidem illum prius coecum ejicie-

facri adduxere rationes. S. Gregorius ait: Ut

bant, fed Chriftus eum fufcipiebat. Tunc ma-

urbem, in qua concorditer oporteret vivere,

gis meruit cognofcere Chriftum , cum ejettus

difcordes minime intrarent. S. Hieronymus

eft de confortio inimicorum Chrifti.

non diffimilem his verbis caufam adducit: In

porta fuiffe legimus judicia,ne agricola ad cau-

Damnum Societatis mala.-

fum veniens , frequentia civitatis & novitate

terreretur afpettus : quafi diceret , inconve-

IIL. Seriam meretur ponderationem quod-

niens erat, ut rufticiin fimplicitate gradientes,

S. Cyrill,

lr.in

dam S. Cyrilli Alexandrini affertum inquien-

civium plerumque malitiofe viventium tur-

Gen,

tis

Modus peccandi nondum apparuerat,

mis fe immifcentes, finceritatis & naturalis in-

cum homo unus tantummodo eflet. Quam-

genuitatis fuze incurrerenþ dilcrimen.

diu folus degebat Adam, nelfciebatur in terris,

Manfi dif,

quid effet peccatum , fed ut primum focize &

VII. Genefis cap. r. dicitur Creator in quin-

IO,. R. XO.

confortis fuze , feu conjugis , mentionem fe-

to die volatilibus & pifcibus benedi&ionem

cit, in eodem pariter tempore fefe divinze

fuam impertiiffe

Denedixit. dicenr : ere[cite

transgreffionis confeffus eft reum, & culpabi-

€9 multiplicamini. Cur , obfecro, animalia ter-

lem: Dixitque Adam: JMulier , quam . dedifti

reftria, die fexto produ&ta, benedictione ca-

mühi [ociam , dedit mihi de ligno , €9 comedi.

ruere? Do&us quidam refpondet interpres :

Adeoque peccatum, quod' innumerabilibus

An ideo forte animalibus fext»e diei non be-

alis, usque ad fzeculorum finem committen-

nedixit Deus, quia inter omnia erat &

; Ibïd. (

dis, barathrum patefecit, a mala focietatis cul-

ferpens, cui poft paululum erat ipfe male-

4 p Ó

dictu-

Tituluy CXX X I.I Scandalum.

20I

di&urus ? vere itaque modicum fermentum totam

put , partem corporis prae reliquis magis fen-

ma[jam corrumyit. innumerabiles animaram

erant productze fpecies & individua , & nihi-

fitivam, lzedentes ; cum Xtaque juxta infallibi-

lem veritatem noftra Chri(tum transfixerunt

(

lominus unicus , paulo poít maledicendus ,

peccata ( figuidem propter [celur populi quei per-

qui cum reliquis animalibus degebat, ferpens,

cu[fit eum ) concludere poffumus , graviflima

omnia benedi&üone deftituit Creatoris. lerre-

omnium Ícelera effe, maximumque Salvatori

nà privata funt benedictione , inquit Anafta-

inferre tormentum , illa , quze in pravis focie-

. fius Synaita,quoniam in eis erat ferpens Evze

tatibus ad

perverforum fodalium impulfum ad-

hoftis & contrarius, & futuris erat obnoxius

mittuntur; quia,

tefte Nahum, ficut fping fe

execrationi. Voluit namque Domiuus vel ab

Wvicem comple&untu

r fic convivium eorum gari-

ipfo mundi principio docere, quantum praeju-

ler polantiwn.

dicium , & damnum integrze bonorum com-

XI. Jacobus Patriarcha Mefopotamiam pe- Ibid. n. 8,

1nunitati afferat unicus & perverfus.

tens,, quadam vice nocturnis praeventüs te-

nebris, in nuda terra quietem cepit. Quzerunt

VIIL Variz a variis affignantur rationes ,

interpretes facri, cur non intrarit Luzam, pro-

cur Salvator transfigurationi fuze in monte

xime ad eum locum fituatam civitatem , ubi

Thabor t:es tautum voluerit adeffe difcipulo-

indubie commodum reperiffct hofpitium, ma-

rum füorum : cüm enim per gloriofum hoc

xime eum opulenti patris effet filius, & verifi-

fpectaculum eos in divinitatis fide, fideique

mile videatur , ipfum quoque fuflicientes fe-

"t

conftantia iuter cruciatus & tormenta confir-

cum pro itinere contuliffe ex

penfas ? Refpon-

mare voluerit, aequum omnino vidcri poffet,

det Jofue Hebraeus apud Ly

ranum : JVofde fo-

$. Joann, omnes inibi debuiffe

effe praefentes. S. Joann.

Damaíc.

pilabatur in campir, fu[peBlos habens- habitatores

de

rfans-

Damaíc. ad noftrum peraccommode refpoudet

civitatum , propter eorum. malitiam.

Ne igitur

intentum, inquiens : Oinnes Chrifli amore

admiremini ,

figur,

quod ccelum ipfe fuerit contem-

praediti , fed unus pecunize ftadio flagzrans Ju-

platus apertum ,

das , unus hic duntaxat indignus erat , qui di-

quod fcalam coeleftem , per-

queeam gradientes confpexerit Angelos,quod

vinitatem fpectaret. Ne autem Chriítus hanc

Judae publicaret improbitatem, ne eum coraia

caeleftes habueritapparitiones & revelationes;

qui enim a confortio creato alie

ni degunt,ma-

omnibus diffg;marst,expediens judicavit, tres

Xime inter omnes di

vinorum participes facti

tantuninodo eligere ex omnibus, licet cum

funt favorum.

praejudicio aliquo czeterorum oéto.

Xll. Surdo, fimulque mutuo fanitatem im-

S, Aug.

pertiturus Salvator, apprehendens. eum de turba

Manfi

IX. S. Petrus, cum Chriftus de Pafü&ne fua

C. 3. folil.-

Jeorfun , mifit digitor fuos in auricular

ejur. Digi-

dife, vo, loqueretur, dixit : /fbfit a te, Dominé , 4on erit

mifero in-

tibi hoc.. At omnifcius dceinonis fubito frau-

tiilla denotabant, quze Chriftus

fundebat. Spiritus S. Dona ; Dextr Dei tui

des technasque detegens , magna cum indi-

gnatione confultorem pelfimum a fe r

epulit :

di2itur. Notate myfterium : quando Deus fuas

ab aliqua anima vult exaudiri infpirationes ,

Qui conver[us,dixit Petro : 'ade poft me ,

f

atana,

lingaamque in divinas refolvi laudes, ante

Jeandalum es mihi, quia uon fapis ea

qua Da funt.

omnia ipfam a turba, a converfatione , a ma-

Aft qualiter eum probrofo iatanze afficit titu-

lo, qui non modo a deemoae obíeffus non

lorum feparet fodalium commerciis. . Vze fur-

ditati illi , inquit S. Auguftinus, quando non

erat, fed & füper infernum poteftatem acce-

audiebam te !

A10-

perat? Refpondeo, Chriftum . optime co

É

qe

"

vifle inimici aftutias, Petrum ( quantumvis

XITL. Petrus Belfbhor.ïus in

0

,

ter ceetera ait ; Berehor,

nihil hujusmodi advertentem ) veluti faum

Vox unius fi fit diffona ,

multorum behne ca-l 2.*. 20.

adhibentis inftrumentum, ea fpe pleni, fore,

nentium turbat harmoniam. Audias mufico- - 9

ut per familiariffimum Chrifti difcipulum, tan-

rum chorum tam fuave canentem , ut cum

quam per omnipotens medium , Chriftus ab

odei coeleftis (ymphoniam referát,tum eorum,

imminenti retraheretur morte. Eandem ver-

qui coram adíunt in terris, totos animos abri-

fipellis adhibuit tnachinam in ipfa no&e mor-

piat, & fufpendat ; Fit , ut unus quidam a to- '

tis Chrifti, antiqux artis infidias repetens, qui

no cadat, & a jufta menfura deerret , illius.

ut Chrifti mortem praepediret, Pilatum a fe-

abfurdo cantu tota fuavitas vitiatur; vox u-

renda mortis fententia dimovere conatus eft

nius di'fona multorum bene canentium turbat

per uxorem : //ulta paffa fum. per vifum hodie

harmoniam. Sic in choro communitatis unus

€9v. At differentiam notate in verbis Chrifti;

malus pacem plurimorum folvit, facitque non

doemoni namque ipfi, fe ad idololatriam pro-

folum domorum privata, fed & regnorum pu-

vocanti, in monte refpondit : /ade fatana. Ad

blica diffidia, atque ut non Conventuum mo-

ii

Petrum autem ait:/ade poft me fatana ; moxque

Io

do, verum etiam Ordinum ampliffimorum di-

fabdit: Scandalum ts mihi , won fapis ea, que Dei

Junt : incomparabiliter enim quocunque doe-

fciplina religiofa cortuat,

mone pejor eft vel unicus focius malus. Nulla

XIV. Exodi càp. 36. 1o. dicitur : .Et depre-

pefts eft perniciofior ad nocendum, inquit

cabitur. Zdarot [uper cormuá altaris femel per an-

Boetius , quam familiaris inimicus,

num , in Janguine quod oblatum efl pro geccato, €d.—

/

?

placabi! juper eo in generationibur veftrir. Pagni-

i, die, —X. Suppliciorum paffionis Chrifti graviffi-

nus prima verba fic redditex Hebraeo : Et ex-

a2. n« S. mu

m fuit , quod intulerunt fpinze , ut

pote €a«

ronu ejur , hoc eft , altaris.

giabit quon Juper co

v

Ubi

: Ro .Pq LO(I"- .B'ibls Mcm,- TOm. Il]ä

202

Bibliothecg IWignualu 'Concionatqriæ.

Ubi facto ritulaterà arze mundare fummusSa-

$. XIII.

Oleaft. a-cerdos juffus fuit. Oleaitro novus accedit hic

:

pud Nyff. ritus , querit, adeo , car mundari debuerint

MISþELLANEA

jent

, 4/

2 Dom coínua , fiveextrema latera; altaris Deo con-

ellïp T*

S ocietas. läomz.

v

13.

jec

ratt , dice

11«

11

; Quid , qusefo , altare pecca-

)j

vit , ut fanguinis expiatione indigeat? Re-

LO

Mnium focietatum nullà þræüantiog' ) Sanàéà

fpondet : Contagiofa valde funt peccata noftra;

nulla firmior eft, quam cutü viri boni ; ep. xx,

ut nou folum nos contamiuent, fed etiam

moribus fimiles.; funt fariliaritàte conjuncti.

Sanüi Dei; nam quzecürque peccator tangit,

II. Nulla res magis animos inhoneftos , & Ipid,

etiamfi facerdos fit ; iiimunda reddit : llla

in pravum inclinabiles revocat ad re&um ,

ergo vetus ara , quoniami tangebatur à facer-

quam bonorum virorum converfatio. Paula-

dote ; qui ; quod homio effet, non ferper abs-

tim enim defcenditin peGora , & vim Pra-

que omni peccató erat , fanguine expiari , &

Ceptorumi obtinet ; fréquenter afpici ; frequen-

mundari debuit.

'Tam virulentüm eéít mala

ter audiri.

TX

A

.

-

9e:4

vicinitatis contagium , utinipfas Dei facras

III. Apollonius T

hyanääus hoc unum a

l1s

Alex, ab . ;

fet.

aras fe diffundat corruptórum iïïgfüm peftis.

petiiffe fertur : Noffe bonos, malos vitare.

€. 7..

Alex& lt4ö /

Vb

. ]V. Arifippus interrogatus , quid in vita

2

iaxune a

»

i

Griti

*

dmirandum e

et? refpondit: Vir Sff)b- feif.

S obfeia; ZO'M;

bonus inter improbos.

t

243 ]

(01],

V, Themiftocles Dux Ath

enienfis proediám plutarch,

i

rl

hfÜ

Venale proponens juflit a praecone addit : Etin polit,

:

*

Engelgr,

XV. Fei*tur þäütïs abhinc ä;ïnïs inter viros

V

in fefto

xicinum habet bonutu.

B V. Vi-

vere religiofos, fpiritu ferventes, hzec contro-

. VI. Dentices pifces focietatis tam amaántes Fab.tonce

fit,

verfia ventilata ; qua via, medio , modo , aut

methodo quis citiffime & certiífime ad apiceim

fant; ut nor feranta gregalibus fuis fe fepara-8-inDoms

ri , atque hac mutua focietate fe contra pifca- [I);fch. li£

perfe&ionis , & fanttitatis pervenire poffet ?

varii in varias abiere featentias. Primus nihil

tóres tüentur; nam ubi hi cibum demiferint ; c

o

congregati ; & in orbem confiftentes circum-

efficacius ad perfe&tiónem conducere affirma-

fpiciunt, & quafi figno. dato admonent , ne

vit, quam jugi orationi inhszrere , hanc effe

elevatiónem méntis in Deum; qua homo velut

propius accédant. Accidit autem, utinterdum

coeli civis cum Deo confuefcat, & familiariffi

folivagus quispiam hamüm devoret , ac proiu

me fermocinetur, atqué lhiuic fefVenter & con-

folitudinis fuze poenam morte kluat,

ftanter infiftendo plurimiós, àd fublimem fan-

306;65(13 malá,

*

&itatis gràdum confcendiffe: nàm ; ut aureo

ore S. Chryfoftomus dixit, is novit re&é vive-

VIL Sturnus cumi didiciffet hzec verbd : Majol *

re, qui novitreCte oraré. Alter breviffimam ,

Cave tibi à malà ; eaque frequenter ceciniffet, coll. .

ac certiffimam viam crucis affignavit, mor-

tandem aliis fturnis fe adjungens in aucupis ^"*

tificatiónem Chrifti in corpore noftro circum-

retia incidit, ubi advertit , fe monitum fuum

ferendo , atque hac nos duceré fanguinolenta

fuo damno non fervalffe.

Chrifti veftigiá. Tertius his longe fublimius ,

. VIII. Verfat nos , inquit Seneca ,

& -PfæCþ Seneca a-

& fanttius duxit ; in converfionem animarum

w

rex,

incumbeie , quia , juxta S. Dionyfium , divi-

pitat, traditus per manus error, alienisque

ia Nicet.

erimus exeriplis. Nemo ftbi tantum errat

l'- I. C. 90

forum ominium diviniffimum eft; cooperari

ied Aliis erroris caufa & au&or eft.

Deo ii falutem animarum, pro iis fe totum ,

[X. Unicus focius pluresinterdumà corrum-

vitam & fanguiném profundere , hinc divino

fretus oràculo àdjunxit : /Majorem charitatem

pere poteft.

Sicut grex totüs in agris Juvenal,

nerio hábet, quam ut ànimam [uam ponat. Quartus

fe rem acu tetigiffe arbitratus , omnem perfe:

Unius fcabie cadit, & porrigine porci. - Satyr.2. -

&ionem in contemiptu ferum terrenarum &

| Uvaque confpe&a livorem ducit ab uva.

voluntaria paupertate collocatam effe dicta-

X. Summuntur a converfantibus iores ,geneca

bat, jüxta illud Salvatoris confilium — adole-

ait Seneca, & ut quaedam in contattos vitial, 3. de

fcenti evàngelico datum : $i. quis gerfettus e[Je,

tranfiliunt , ità animus mala fua proximis tra-ira c. 8.

vade, vende omma , qu& habes €9c. Pofthaec

dit.

tám varia , tam diffita, tam diverfa Patrum

XI. Ergovize cüm quidam Pater ftemimate Engelgr.

fuffragia, fenior quidam fpiritu Dei plenus af-

nobilis & fenex , duos filios in lacu fe natan-in

CCet.

furrexit , qui , ubi praedictas omnes aliorum

eft. Epi-

do exercentes afpiceret, fubito eorum alter in

fententias folide refutaffet, hanc fuam edixit:

voraginem incidit , cumique frater ei fuccur-

phan. $.3.

nullum medium potentius ad perfectionem ,

rere vellet, etiam ipfüm fecüm in profündum

nullum remediun.prasefentius ad. omnes defe-

&us & imiperfe&ione extirpandas, ad omnem

traxit. Idem fxpe malis fociis evenit.

fanctitatem, quam citiffime & certiffime con-

Neægïta:,

fequendam , quam viris perfectionis confues

Ícere, cüm lis commorari, co]loqui,converfari,

€

. XIL. Nullius rei fine focio quunää poffeffio Seneca

€p. XI.

fecundum illud Regii Vatis : Cum Sanéto [anttus

erir, €9 cum viro innocente iunocens eris , €9

XIII. Si quis eft,qui congreffus & focietates

Arift. l x

| Cun

fleö?o Nel.e&'u.r eris,

eat,quod de republ,

hoxginumferre non poteft,aut nullo eg

feipfo

Titulus CXX XII. Solatia Spiritualiäh

203

feipfo contentus fit, is profe&oin parte civita-

. V. Nulla fine focio

ücunda poffeffio.

tis non eft habendus.

:

Sen,e p

ita vel beliua, vel

VÀ. Frater, qui adjuvatur ä):&"atre, quafi

X—'h

Deus putandus eft.

Erov, 18

Seneca-

civii:asþ firmia.

Vs iQ. ,

l. 4. de

XIV. Fac nos fingulos , inquit Seneca,

benef. c.

quid fumus ? praeda animalium & victima ,

$. XV.

2

18.

ac viliffimus & facillimus fanguis. Quoniam

L.

caeteris animalibus in tutelam fui fatis virium

!

JAUTHORES

datum eft. Qusecunque vaga nafcuntur, &

l. Hieremias Drexclius in Niceta l. r, 9.

d

acura vltam fzevam , armata funt ; hominem

imbecillitas cingit, unguium vis,non denutiuim,

, l. NHenricus Eugelgrave in ccelo empyreo

in feito Epiphan.

terribllem caeteris fecit, Nudum & inürmum

focietas munit.

Ill Joannes Bufzus in Panario V. Societas

mala. -

S L] XIVO

IV. Difcipulus conc. 56.

A XIOMA T*A,

V. Matthias Faber

P

X, ab

^ fis in conc.

p. 3- operis ïgrïg)arti?:i Va

s

X l,

Eeccl, 15

'I. Qui tangit picem , inquinabitur ab illa.

VL Ludovicus Granatenfis in locis comm,

Vs Iv

1. Homo homini lupus.

doemon.

Homo hLOHï;lini £2

N

Sb. [

Granat, £,

- Vli. Laurentius Beyrïii;k m theatro Vitæ

III. Comes facundus pro vehiculo eft in via.

hum, V. eodem.

243.loc.

IV. Scabiofa ovis totum inficit gregem.

VIII.

Ilreh,

com, Sen,

Xolit

Ein raudiger Schaaf macht das ander raudig.

V, eodem.

Jofephus Lgngius in Polyanth.

in prosfä

u5

(s

,

TA

Q'/;Q

SZRN

A

A

DA

,

)

"

,

, ODi

BOLU NU

BU TU UUR T

SS

VM NG

NESES

MOVCmS

de A

E

Z

NS

&

CNS

e

S

SS

i

N

nDom,

b

b

-

N

[c li

TITUDUSUCXYXH

]

SOLATIA SPIRI

UALIA.

PROEMIUM,

Uantopeye bujus etlam. Tituli tra&atio eft. nece[faria , e.äc' eo facile caüägitz;r a

quod , cuim : te[ge S. foriptura , ommes. bosnines oporteat per vneltas. svibula-

j )

tioges introire in regnum Dei , merito folatio , roboreque imaigere eredanter,

il

ad ejusmi

z0di tribulationes eque patientique auimo [ufferendas. Etfi vero [piritualibus

ïu. L

il

ejussnodi folatis paffim fcateant hbri utiliffimi Afcetavum ; quia tamen iidema vel ad aua-

"us non babentur , "vel ob fufovem tractationem legere non cuique vacat, vifum eft

opere pretium me fachurum , f m compendiusm fiunlia folatia vedigantar , quod cum

éneua d

ab antiquo aliquo auctore smpre[fo. quidem , [zd. fvae bownines percommuode preflitum

yiDrex,

veperevim , ea ip[a [olatia , üsdem pene vevbis , licet auutato Ordime, Lectori commu-

Nicels

mcapda cen[ui, . Pateor quidem , ea fatis [uccincte fuiffe propofita , fed quia. bec non

b 6 9-

cuivis , fed fapienti Lectori fuggero,, facile 1s eovum Jenfum &2 energiam capiet , alüis-

que fanplicioribus fufius explicare , 67* fuggerere poter:t.

Dividetar autem bic Ti- )

tulus im tria capita , quortm primum [olatia veligiofis praecipue. comvenientia; alte-

yyenal,

atyn a

van fecularibus potiffimum accammada; tertius uirisque ferventia. coutinebit,

C APUITI6:

/

Vitia; velut diabolus, ob tenebras ignoran-

ti», ob ignem pravae concupifcentize , quis

éheci

SOLATIA PRO RELIGIOSIS

inferaum non ultro fu

2 de

^

git, & libenter ac fa-

cile.

166

S. IO

IV. Quia ängufï*.a eit via, C'juäe ducit ad vi-

sgeli

Circa dijïculf;ztgm in virtutibus. as«

tam eo, quod angufto initio incipitur, fed

3009

qu')fmdif.

, D

proceffa temporis ineffabili delectationis dul-

cedine dilatatur. Hinac Salomon : Ducam

bün- 8'3'

L £^YUia virtus fecundum naturam eft , vita

vero inimica & infelta, tefte Seneca ,

te per femitas zequitatis , quas cum ingtef-

fus fueris , non ar&abuntur greffus tui'

quid autem. facilius reli

)

RU. quam ini-

currens non habebis offendiculum.

d

micum ?

II. Quia vitia faciunt contemp

tibile.m *

qui?

V. Quia quemadmodum minuta Iuini'ria

non ultro deferit deprimentum fe ?

claritas folis obfcurat; fic dolores , moleftias,

tefïä

od

III. Quia ut anima juíti eft coelum ,

injurias virtus imagnitudine fua elidit, & op-

"

pII

S. Bernardo, ita anima peccatoris infernus ob

primit,

j

tf

& F. Lolm. Bibl. Man, Tom, 11

T

Cca

$. 1.

204

Biblhothece Manualis Conctonatorie

IT

faciem -admodum deformem , libenter cum

Cirea. carertiam. prada'ionis

fano & pulchro capite mutares ; cur non &

Et: efia i.a.

voluntatem propriam fcabiofam , & vitiis de-

formem , cum voluntate divina, quzde omnem

VI. Quia,, tefte S. Gregorio, fi perverfa per-

animae decorem conciliat ?

petrant,tot mortibus digni funt,quotad fubdi-

XVIE. Quia, fiid, quod przcipit Deus ,

tos fuos perditionis exempla transmittunt.

facimus, id , quod petimus , fine dubio impe-

VIL. Quia , fi fanguinem Chriftiin vafe fiCi-

tramus,tefte S. Ifidoro. Hinc Germani : ///aun

li commendatum haberes, an nonin difcrimi-

wir tlueten , was wir follten , thet auch G O T T,

ne tanto folicitus effes, fi f2epeillud vas tecum

quas )eir itollten.

portare deberes ? quanto magis , quando ani-

- XVIII. Quia , teft

& S. Auguftino,nullo mo-

moe pretiofo fanguine emptee commendatze

do onerofi funtlabores amantium , ficut pi-

funt ?

Ícantium, venantium, aucupantium ; in eo e-

VIIL Quia Benedié&tus XII. Papa dixiffe

nim, quod amatur, aut non laboratur, aut la-

fertur : Creditur Papatus aliquid magni effe ,

bor amatur. Hinc Pfalmifta dicit: Fingis la-

cum fit nihil ; nam poftquam fuimus in ifto

borem in praecepto

Quemadmodum fÍcilicet

fiatu, nunquam habuimus unam horam ju-

imago fub columna lapidea fculpta , vel depi-

cundam ; nec habere intendimus usque ad

&a, quze ftatincurvata , ac fi portet grave ali-

mortem noftram,quid erit ergo minor dignitas.

quid , cum vel nihil portet, aut minime fibi

$. HL

grave. Undemerito S. Bernardus: an nonla-

. Circa gauper

tatem voluntariam.

bor fi&us jugum fuave , crux inuncta ?

IX. Quia, ficut arbor tempore hyemis de-

XIX. Quia, fi in tenebrofo & periculo iti-

nudata veftitur floribus in vere ; ita anima in

nere conftitutus nihil magis optas , quam lu-

hoc mundo, & hac vitze hyeme fpoliata rebus

men, etiamfi non fine labore, & impenfis il-

terrenis induetur in altera vita vefte glorize.

lud cuftodire poffis ; cur non & in itinere pe-

X. Quia regnum cali promiffum eft paupe-

riculofo ad coelum verfans amas praecepta Dó-

tibus, cur ergo triftis es, tanto

mini,de quibus David ait: Przeceptum Do-

fis dives ?

promiffo cum

rmnilucidum , illuminans oculos. Et: Lu-

Xl. Quia fi miraris divitias illius,qui caftra

cerna pedibus eft.

]

emit & arces, cur non magis paupertatem ,

XX. Quiafi jucundum

.tibi eft, citharam

quae majora operatur ? Hinc S. Auguít. non

trattare , ut taedium leves laborum'; cur non

difpliceat paupertas tua , nihil ea potes ditius

magis adhibes citharam mandatorum Dei ,

invenire ; vis nofcere, quam locuples fit ? coc-

de qua iterum David dixit : In decachordo ,

lum emit. Ét alibi: In charitate pauper ett

& pfalterio pfallam tibi ; Hinc S. Auguftinus

dives ; fine charitate omuis dives eft pauper.

decachordum & pfalterium fignat decem prae-

Charitas eft divitize pauperum in temporalibus

cepta legis.

ditifima. Et S. Leo, femper , inquit, dives eft

- KXI. Quia, fi amantes optarent arCüiífimis

chriftiana paupertas, nec pavet in ifto muado

vinculis fibi mutuo conne&ti , cur tu refugias

indigentia laborare , cui donatum eft, in om-

per vincula praeceptorum ar&tius Deo alliga-

nium rerum Domino omnia pollidere.

ri? an nefcis, quod in Threnis dixit: In funi-

XII..Quiafi gauderes , quod pro uno obolo

culisAdam traham eos,in vinculis charitatis ?

centum aureos reciperes,cur non magis,quod

XXIL Quia , fi gauderes ad menfam Prin-

pro rebus temporalibus centuplum fit pro-

miffum ?

cipis admitti, & eodem cum ipfo cibo vefci ,

an non potius gratulari tibi debes, quod ad

XIIL. Quia, ficut calix aureus , fi ab omni

corpore, quod fuüb coelo eft, evacueretur,

menfam Chrifti admiffus , eodem cum ipfo ci-

bo fruaris, juxta illud : Cibus meus eft, ut fa-

etiam ab aere , naturaliter furfum afcenderet;

ita multo magis anima,fi a creaturis fit libera.

ciam voluntatem ejus , qui mifit me

XIV. Quia, fi gauderes , te ad fubfellia Im-

Circa jhþe;fior;zf talos.

peratoris, fenatus, evectum effe , cur.non ma-

XXIII. Quia, tefte S. Auguftino , fi bonus

gis gaudebis , te per paupertatem cum Afo-

fuerit, qui tibi praeeft,nutritor tuus eft; malus

ftolis judicem mundi conftitutum ?

fi fuerit, tentatortuus eft. Et nutrimenta li-

XV. Quia paupertas fola proprie quietem

benter accipe , & in tentatione probare.

animo praeftat ;hinc Seneca: quietiffime vi-

verent homines, fi hzec duo tollerentur, meum

XXIV. Quia , qui cuftodierit praeceptum ,

( non attendens, a quo ponatur ? non experie-

actuum. Redigete ad pauca, ex quibus cade-

tur malum,tefte Ecclefiattico; Hinc & Petrus:

re non polfis; ineft paupertati, fine qua nihil

Quis vobis nocebit, fi boni aemulatores fueri-

eft jucundum , fecuritas. Et S. Gregorius ,

tis ? fcilicet fuperiores mali funt pugiles, &

Tmagna , inquit, eft fecuritas cordis,nihil con-

argumenta dantes occafionem artis & fcien-

cupifcentize habere fzecularis ; qui nihil habet

tize oftendendze proebentes.

in mundo , quod diligat , nihil eft in mundo,

XXV. Quia obediens talis loquitur

quod pertimefcat.

vi&torias.

I

Contra elementa , ut often-

IV

ditur in aqua afcendente ad os putei, quan-

Circa dzf[j'icultatäm jugi dominici.

do monachus dixit : O putee, Abbas meus

precepit , ut hauriam aquam. 2. Con-

arbore

XVI. Quia, fi cgput haberes fcabiofum, &

tra yegetantia ; m 'apparet in

fteri-

Titulur CXXXU Solatia Spiritualia

non refiftitur

fatta eft necelfitas

Et alibi:

fterili Joannis ex obedientia quotidie eam ri-

gantis fru&tus proferente. 3. Contra fenfitiva.

Vincula hujus mundi habent afperitatem ve-

uti apparet in leono capto ,

& crocodilis ab

ram, jucunditatem fallam, certum dolorem ,

alio obediente manfuefadtis 4. Contra ratio-

timidam quietem, rem plmam miferize, fpem

nalia , uti teftatur quotidiana experientia, &

beatitudinis inanem.

L

Dominus in Levit. 5i in przeceptis meis am-

bulavetitis, perfequemini inimicos veftros , &

& v

corruent coram Vobis. 5. Contra Deum , uti

teftatur fol ad Jofue vocem confiftens,

Cirea. Religioforum moleftias

XXVI. Quia, ficut fi arbori abfcindantur ,

proprii rami. & inferantur ramufcüli. nobilio-

XXXIII. Quia mundus clamat

Ego defi

ris arboris , illa hujus fru&tus producere inci-

clam caro clamat: ego mhcmm

dlaleuS

pit; ita fi propria voluntas homini adimatur,

clamat : ego decipiam ; Chriftus dicit : egoree

& divina inferatur , iftius etiam fru&us pro-

fidam: quem modo feqae ndum putas ?

ducit.

XXXIV. Quia , tefte S. Bernardo mundus

XXVH Quia Dommus in domo Bethanive

plenus eft fpinis ; in terra funt; intua carne

( quæ fignificat domum obedientiz ) & Si-

funt; verfari in his & minime lzedi ,

divinae

monis ( qui fignificat obedientem ) fzepius di-

potentzæ eft , non virtutis noftrae.

vertere vohut

XXXV. Qma , tefte S. Hieronymo , quod

XXVIIL Quia obedientia eft navis celem-

Angeli faciunt in czelis , hoc monachi faciunt

me ad portum falutis vehens ; quid ergo curas

in terris.

Cur ergo triftaris de comtmifífo An-

fi Navarchus fit homo malus, modo te bene

gelorum officio.

ad portum dirigat ?

XXXVI. Quis in paradifo habitare non de-

XXIX. Quia obediens velut eques tendit

fideret? Atqui Petrus Ravennas ait: Si para-

ad patriam , cum non propriis pedibus judicii

difus in hac vita elt, vel in clauftro,velinífcho-

& voluntatis , .fed alienis , fcilicet fuperioris

lis eft. Quod enim extra hzec duo eït pienum

feratur.

eft anxietate, inquietudine, amaritüdine, for-

.XXX. Quia obedientia eft fcala a ]acob

midine, fohmtudme & dolore. Et S. B€ïï 3ar-

vifa. 1. Quia per illam in altum afcenditur,di-

dus : Clauftralis paradifus ad fuavem fpirantis

cente Domino per [faiam : Dum non facis vias

auftri clementiam , quafi tot floribus auitri

tuas, & non invenitur voluntas tua , tanc de-

vernat, quot virtutibus abu*ldat

le&taberis fuper Domino, & fuítollam te fuper

altitudinem terrae , & cibabo te hereditate

$. Vi

/

Í

Jacob patristui. 2. Quia, ficut fcala,habet fe-

araz nbdiczonem proprie vo-

ptem gradus, fcilicet obedire libenter , fimpli-

iuntati.

citer, hklauter velociter , utiliter , humiliter,

conftanter. 3. Quia ; flcut fcala duo habet la«

XXXVIL.Quia , tefteS. Bernardo, grande

tera ,ita & obedientia abrenunciationem du-

malum propria voluntas ; cut ergo hoc Tialo

plicem;judicii & voluntatis. 4. Quia, ficutíca-

hberatum te doles ?

la Jacob erecta itabat ,

ita & obedientia per

fuam intentionem nonmü furfum tendit , &

XXXVIIL. Quia propria voluntas infernum

aperit, juxta id S. Bernardi :

ceffet 'voluntas

per culmen fuum attingit Deum , dum non

nifi ejus beneplacitum quærit 5. Quia ficut

propria, & infernus non erit, cur ergo clavem

adinfernum non libenter abpcls x

fcalse Jacob innixus eft Deus, ita & obedien-

XXXIX. Quia, fiDeus tibi omnipotentiam

tiv.. Hinc S. David : tenuifti manum dexteram

meam, &in voluntate tua. deduxifti me , &

fuam communicare vellet, an non odio ha-

beresillum, qui ab hoc munere te impediret ?

cum gloria fufcepifti me,

Atqui hoc facit voluntas propria, dum tea

voluntate divina impedit , per quam omnipo-

$. VI

tens efficeris , juxta illud S. Hieronymi: Vo-

luntas per['e&a faciendi pro opere reputatur

Circa votorum difficultatem

fatii. Et S. Auguftinus: Quldqwd vis , & non

potes, factum Deus reputat.

Et n:erum S

XXXL Quia dicit S. Auguftinus : Non te

Hieronymus : In lege opera requiruntur , in

voviffe poeniteat ; imo gaude jam non tibi li-

,evangelio voluntas quzeritur, quze etiamfi ef-

cere, quod cum detrimento tuo licuillet, Fe-

fectum non habuerit , tamen proemium non

lix neceihtas qu?e te ad meliora compellit.

amittit, Et S. (Iregome Non eft manus ya-

XXXII. Quia, fi liber effes, magis forte con-

cua a munere , fi arca cordis plena fuerit bo-

ftritus effes, juxta illud Salomonis: Iniqui-

na voluntate.

tates fuze capiunt imperium , & funibus pec-

XL. Quia, tefte S. Leone,nihil arduum hus

catorum fuorum quisque conftrmgltul Hinc

milibus, vel afperum mitibus; & facile omnia

& S. Auguft.: Sufpirabam ligatus non ferro

alieno, fed mea ferrea voluntate ; velle meum

praecepta veniunt in effectum , quando &gra-

tia przetendit auxilium , & obedientia molht

tenebatinimicus, & inde mihi catenàm fece-

imperium ; nec dura ibi neceffitate fervitur ^

rat,& conftrinxerat me ; quippe ex voluntate

bi dlhgltur, quod jubetur.

perverfa facta eft libido,& dum fervitur libidi-

nifacta eft confuetudo

& dum con(guetudini

C65

$. IX.

296

Bibliothecg . -Manualis Concionntorim

$. 1X.

Vl. Quia vexatio dat ?nteïle&pm', quicun-

que ftultus eft in culpa , lapiens erit in poena,

Circa. diftra&iioner pro [alute-

'tefte S. Greg,

proximi,

VII. Quia tribulationes furt via afpera du-

cens ad ccelum , profperitas via jucunda du-

XLI. Quia tefte S. Bernardo , is puritatis

cens ad infernum.

interioris gloria non fraudatur, qui dicere po-

teft cum Propheta : Oblivioni datus fum, tan-

quam mortuus a corde : bona oblivio , fi te-

$. IL

ipfum nefcias, ut proximo profis. Bene au-

tem mortuus es a corde, fi jam tibi vivere non

ftüdeas,fed ei, qui pro te mortuus eft ; fane

: Circa. carentiam- fortung.

in tanta oblivione fui neceffe eftcor bene elfe

: V;[II; Quia fortuna eft rota, in qua poft

conícium fibi,quo fe in lucra ifecurius foris ex-

tendat,cum fecuram intra reliquerit confcien-

elevationem femper depreífio timenda eft.

IX. Quia fortuna nihil aliud , quam infi-

tiam.

XLII. Quia S. Bern. ait: Noli , noli nimis

diaze.

X. Quia fortuna eft mari fimilis, ubi repen-

infiftere ofculis contemplationis , quia melio-

ra funt ubera przedicationis. Nam etfi Rachel

. tetempeftas exurgit navigia abfíorbens.

Xl. Quia dolor de infortunio convincit ,

formofior ;'Lia tamen foecundior eft,

XLIII. Quia communis utilitas fpeciali , &

te non effe bonum ; nam bono omnia coope-

ideoetiam doGrina filentio , folicitudo con-

rantur in bonum , & fapiens omnia fua fecum

templationi, & labor quieti , przeferenda funt;

ortat.

XIL Quia ille bonus eft artifex , qui de

:ad quod defignandum unigenitus Dei Filius

'non de Rachaele fecundum carnem,fed de Lia

omni materia poteft optimum facere. Hinc

Seneca: Sapiens, fi licebit, virtutem in di-

progenitrice, natus eft. Nec legitur eum in

domum fuam Maria, fed Martha , excepiífe,

vitiis explicabit, nonminus in paupertate ,

quamcunque fortunam accepit, aliquod me-

XLIV.. Quia, fi mille pondo a. ri dacentur,

moriale ex illo efficiet.

libenter contemplationem omitteres , ut pau-

XIII. Quia , qui ufus eft alieiis, gratias po

peribus fübvenires ; cur eam omittere uon vis,

:

ut animas lucreris 2

tius agere debet , cum auferuntur,

X

XIV. Quia codlum modo lucidos , modo

* Circa defää'u

u

: virtuti.

tenebrofos dies profert ; annus nunc floribus,

& fructibus, nunc civibus & frigoribus terram

XALV. Quia haec ipfa opinio defe&us -eft

replet ; mare jam tranquillitate blanditur, jam

via ad virtutem ; nam tefteSeneca : Nulli prze-

procellis minatur ; cur a fola fortana conftan-

tiam exigamus favoris ?

clufa eft virtus, omnibus patet, omnes admit-

mit, omnes invitat, non elizit Dominum,non

XV. Quia famulus a ludente domino cola-

cenfüum, nudo homine contenta eft,

phum accipiens non zegre fert; atque ludit

XLVI Quia hoc ipfo quod doles de virtu-

in humanis divina potentia rebus.

XVI. Qnuia nemo fitim ftercorum aut famem

tum carentia, oftendis te amare virtutes,ergo

vel proprias amas ( & ficutique habes eas ) vel

habere cupit, quid autem aliud funt omn

ia

alienas, & hoc iterum fignum eft eas te habere;

terrena , nifi ftercora 2

quia Seneca ait: Scias eum multis virtutibus

abundare, qui alienas amat. Nimirum quia

jam olim etiam Auguftinus afferuit : [lle ha-

^. Ut.

[

bet dignitatem , ama illam , & tua &c.

C-APUT Il.

Circa carentiam ornatus corporis,

SOLATIA PRO SJECULARIBUS.

- XVII. Quia injuriam facit artifici,qui orna-

tum adjicitimagini ab ipfo fattze. Hinc Boe-

s r

tius: Alia quidem fuis contenta funt. Vos

autem Deo mente confimiles a rebus infimis

Circa carentiam. mundang | gro-.

excellentis naturae ornamenta captatis.

Nec

peritatir.

intelligitis , quantam Conditori veftro facia-

I, Quia fic Chrifto & San&i:s affimilatis.

tis injuriam.

Ile genus humanum terrenis

opibus proeftare voluit, vos dignitatem ve-

II. Quia profpera feducunt, adverfa perdu-

cunt ad patientiam.

ftram infra infima quzeque detruditis.

XVIIL. Quia impoflibile eft ab extrinfecis

M. Cuia profperitas animam fufpectam fa-

cit, adverfitas probat.

laudari, nam tefte eodem Boetio, fi quid

ex appofitis luceat , ipfa quidem , qusxe appo-

. " V. Quia ut fegetem nimia fternit ubertas,

& rami onere franguntur, ita animus pro-

fita funt, laudantur; illud vero his tectum,

atque velatum in fua nihilominus feeditate

fperitate corrumpitur.

erdurat.

V. Quia adverfitas eft fignum medici divi-

XIX. Quiatefte S. Ambrofio , neglecta de-

ni nondum de falutenoftra defperantis. Vitu-

lus mactandus liber ad pafcua admittitur,

coris cura plus placet ; & hocipfum,quod nos

-

non

Titlus C X X*ïX' Il, Solatia fpiritualia.

207

ión ornamus , ornatus eft. Econtraà "'V?;e'x"'o eó

XXXL. Quia 'quanto quis altius erigiturz-,

ornatum perdit, quo fe corporalitet ornare

tanto curis gravioribus oneratur , eisque ipfis

quaerit.

A

populis mente & cogitatione fupponitur, qui-

XX. Q

Quia corpus àncilla eft animze ; non

bus proéponi

tur dignita'tfa , ut ait fanctus

decet autem magis ornari ancillam , quam

Gregorius.

:

Dominaàm.

AXXIL Qui

a eodem t(:;Pce , fepe mifericors

. XXI. Quia tefte S. Gregorio , pro fola ina-

Deus, quifuos tenere diligit, eos folicite ab

ni gloria;veftimentum przetiofius quxritur ,

exterioribus actionibus cultodit. Nam & ple-

res ipfa tetàtur; quia nemo vult ibi pretiofis

rumque paterfamilias ad eum laborem fer-

veftibus indui ,ubi àb aliis non . polfit videri.

vos dirigit, a quo fubtiles filios fufpen-

dit. "

Et, tefte S. Bernàrdo , vanum cor vanitatis

notitiam iugerit corpori , & exterior füpet-

XXXIIL. Quia majoritas ftatus inducit ma-

fiuitas interioris vanitatis indicium eft, rol-

joritatem periculi , peccati, & poenze ; nam

lia indumentaanimo mollitiem indicant. Quis

utin córporibus , ita & in imperio graviífi-

autém nolit indiciis criminis carere coram Ju-

mus eft morbus , quia capite diffunditur ,

dice àpparens ?

?

i

teíte Seneca & S. Gregorio : quanto quisque

XXll. Quia, t

efte S, Hieronymo, fi vir vel

honore fplendoris cellior eft, tanto, fi de-

linquat, peccator major eft.

muülier fe ornaverit, & vultus hominum ad fe

provocàverit , etiamfi nullum inde fequatur

XXXIV. Quia, telte S. Gregorio , f»epe

fufcepta cura regiminis cor per divería verbe-

damnum , judicium tamen patietur aeternum,

quià venenum attulit , fi fuiffet , qui biberet.

rat; & impar quisque invenitur ad lingula ,

dum confufa mente dividitur ad multa,

Quis aütem venenatum ornatum non hor--

jeat ?

XXXV. Quia, qui difpenfandis rebus ter-

XXIII. Quia , tefte S. Auguftino, verus or-

renis praefidet, occulti hoftis jaculis latius

patet, eodem tefte.

natus Chriftianorum boni moresfunt, Hinc

XXXVI. Quia filius Principis non triftatur,

Davifd': Omnis gloria fil'fää Regis ab intus.

fi caret officio vili alicujus mechanici artifi-

$. 1V.

cis ; cur ergo Filius Dei doleat, fi careat of-

ficio vili temporanex poteftatis,

H

-

Circa defeBhum habitationir.

AXXXVII. Quia, tefte S. Hugone, folus is

regnat , qui depofito cordis imperio , legera-

XXIV. Q;iia in loco p(eïegrinatïonïs nemo

tionis ordinat totam familiam motuum inte-

curat de habitatione prertiöfa» [tabili fibi pro-

riorüum, & exteriorum.

videre.

XXXVIII. Quia, ficut hominibus Reges,

.. XXV. Quia nemo gloriatur de luteis sedi-

ita & Regibus dominandi defideria dorui-

ficiis; quid autem aliud funt domus noftrz.

nantur, hoc eft regnum , molle regnare,

'Sh Vb

cum polfis, Vis ergo regnum ? Do tibi ma-

&

gnum, rege te ipfuim.

|]

Circa tarentiam i?emporælz"; poteftatir.

$. VL

,'XXVI. Quia plus ab hoftibus appetuntur

Circa carentiam lï!&erorum. :

duces, quam milites ; & vehementius a ven-

tis vexantur culmina altiora, quam infima.

XXXIX. Quia vix fïeïx;i poteft, ut non mul-

XXVII. Quam vana eft potentia, quze nec

in menfa folatii tempore eft fecuta , fed fic

tis curis ac triftitlis affligaris inde, cur ego ma-

teriam tanti mali ultro optas ?

ipfos, quibus nititur ; habet anxia formi-

A

da*e.

XXVIII, Quia , tefte S.

Àu guítino , optan-

XL. Quia, fi nomen tuum confervaripetas,

quid ftultius , cum plures forte alibi temere

dum eft, ut nonhifi coatra vitia detur poteftas,

propter qu»e vincendap otentes nolunt effe ho-

fic vocentur ? Si fenectutis praefidium , quid

infirmius ? Cum fzepe citius moriatur ? Si hao-

mines , & volunt propter vincendos homines;

redem,cur non magis eos optas , qui plus tibi

atquid hoc,nifi ut vere vi&i falfo vincant; nec

honoris & folati tum in hac , tum in altera

fint veritate , fed opinione , vittores.

vita caufabunt 2

3

XXIX. Quia , fi inter mures videres unum

aliquem fibi jus ac poteftatem vendicantem ,

[

$. VIL,

quanto movereris cachinno ? Idem eft , fi po-

teftatem intef homines arrogentur vindices.

Circa. defehum. matalium

XXX. Quia, fi quid naturalis boni ineífet

potentize,nunquam peffimis obveniret ; refpuit

XLI. Quia, utin Lib. Decretal. dicitur,Oro-

fius Papa filius fuit Stephani fubdiaconi ; Bo-

enim natura, ut contraria jungantur, .Hinc

S. Auguftinus : apud viros bonos indigna fit

nifacius filius Jocundi Presbyteri; Felix Pa-

ipfa dignitas, quam multi indigni jpoffident.

pafilius Felicis Presb. ; Agapitus Papa, filius

Et Boetius : Talia funt praedicata, qualia prae-

Gordiani Presb. ; Theodorus Papa filius Theo-

miferint fübje&a. Certe fi quis multiplici con-

dori Presb..decivitate Jerofolyma ; Silverius

fulatu fanQus ad bárbaros veniret, non eum

Deus dedit

Papa filius Siludrii Epifcopi.

veperandum barbaris potentia faceret,

Papa filius Jocundi Presb. Gelafius Papa ex

patre

A

208

Bibliotheca

Mänualf: Concionatoriag

patre Val

CLX

£ l"; £

9

Epifco

po 5,€

uf ergo A"tu erqbe-

claro genere eontemptibilem nafci

z

&

Ícis ob natalium defectum 2 (

; qui enim

de claro clarus naícitur ,

gloria claritudinis

ejs uon eftejus folius, fed

communis videtur;

XLIT. Quia , tefte S. Augu&i;lo, undecun-

qui autem de contemtibili

que boinines nafcantur , fi parentum vitia non

genere clarus egre-

feGentur, honeíti & falvi erunt; femen enim

ditur , tota gloria claritud

inis ejus folius eft ;

. Similiter qui de contempti

bili genere contem-

hominis ex qualicunque homine Dei creatura

ptibilis nafcitur , omnis tur

eít, & eo male utentibus male erit, non

pitudo folius ipfius

eft; ideo melius eft,

ut in te

ipfum aliquando malum eft. Kt S. Chryfofto-

rentes , quam tu in parentibus.

glorientur pa-

imus: Izx meretrice natus aut adultera , fivir-

tate ; ropria decoretur, parentum fuorum non

LII. Quia nobilitas extri

nfeca aliena eft ;

Unde, te

fte Boetio, illi folum fi

dedecoratur opprobriis.

unt clari, qui ob

virtutem fuam praedicantur

; quare fi tuam

XLITI. Quia , tefte S. Hieronymö, nafci de

non habes, fplendidum te alj

non efficit,

ena xclaritudo

adulterio, non eft culpa illius , qui nafcitur ;

fed qui generat; quomodo in feminibus non

,LHL Quia, qualiumcunque parentum fis

peccat terra, quaxe confovet ; non femen,

filius , fola opinione ignobilis eris.

quod in fuleis jacitar, non humor vel calor,

fi

LIV. Quia omne hominum genus in terris

quibus teniperata frumenta in.

germen pullu-

mili fürgit ab ortu ;

ergo, fi patereft Adam,

lant; fed v.

cunctorum mater

g. fur , vellatro , qui fraude vel

& Eva: Omnes nonne fu-

yi eriPit femina.

mus nobilitate pares ?

: LV. Quia , ficut Rex Fr

.XLIV. Quia femper inter illas facri ventris

ancize, cum qui&am

aiiguftias facta Dei manus o

peratur, idemque

Dux Auftrize illi fcribens 1

ongiffimum titulum

appofuiffet, repeti eum juffit, & quoties v. g.

eft Creator corporis & animze ; noli ergó de-

lecum eft : Leopoldus Dux Auftrize &c, fem-

Ípicere bonitatem figuli, qui te blafmavit,

& fecit. Ipfe eft virtus Dei , & fapientia.

per fubjecit : & ego Rex Francize ; & fic ad fin-

gulos titulos, indicans, plus effe Regem Fran:

— XLV, Quia Dominus ipfe non folum vo-

luit de alienigenis, fed etiam adulterinis com-

[

ci?, quam omnes titulos illos habere ; ita &

mixtionibus naíci.

N

anima Chrifto defponfata dicere poteft ad om-

nes mundi titulos : Et ego fum Sponfa Chrifti

$. VIIL.-

& Regina coeli: ego fum Rex coeli,

Circa carentiam nobilitatir.

5 IX

Contra: carentiam divitiarum.

XLVI. Quia , ut liber Decretalium» dicit ,

nos , qui poffumus , non ex locorum velgene- na

LVI. Quia potieifz onerant , amatze inqui-

ris dignitate , fed morum nobilitate

nt, amiffze crnciant, tefte S. Bernardo.

; innote-—

LVII. Quia terrena fubftantia, zeternae feli-

fcere debemus.

XLVII. Quia,

citati comparata , pondus eft, non fubfidium,

tefte S. Hieron;imo ; fola

tefte S. Gregorio; hinc S. Bernardus , poft-

apud Deum libertas eft , non fervire peccatis,

quam audierat, fexcentas marchas per quen-

fumra apud Deum nobilitas, clarum effe vir-

dam Abbatem fibi transmiffas eífe atniffas ,

tutibus. Et S. Chryfoftomus , ille tunc inte-

dixiffe fertur : Benedi&us Deus , qui nobis

gram fuam nobilitatem

putet , fe dedignetur

pepercit ex hoc onere.

fervire vitiis, & ab eis fuperari.

LVIII. Quia pacem turbant, & animi quie-

XLVIIL. Quia , tete S. Hieronymo, ille a-

tem ; Hinc , cum Diogeni a capite fur de no-

pud Deum przeeft potior; non quem nobilitas

&e facculum cum nummis fubtrahere conare-

generis, nec dignitas f»eculi , fed quem de-

tur. Tolle, inquit, infelix , ut facias utrosque

votio fidei , & fan&ta vita, commendat.

dormire. Idem expertus faber ferrarius fem-

XLIX. Quia, eodem tefte, nefcit religio

per cantans poft crumenam a divite receptam,

noftra perfonas accipere , nec conditiones ho-

quam clanculo hic in officinam projecerat,

minum , fed animas , infpicit.

LIX. Quia, tefte S. Auguftino , aurum eft

L. Quia , ut idem iterum ait, pleruthue

materia laborum , periculum poffidentium ;

nobilitas carnis ignobilitatem parit mentis.

enervatio virtutum , malus domi

Ll. Quia, tefte S. Chryfoftomo , patrem

tor fervus.

"

Düs , prodi-

omnes habemus Abraham ; quid ergo prodeft

LX. Quia, teft

e S. Chryfoftomo divitiarum

ei, quem fordidant mores , clara generatio 2

fequela eft luxuri

aut quid nocet illi generatio vilis,quem mores

a, ita intemperatis , furor

injuftus , arrogantia , fup

erbia , omnisque ir-

adornant ? Quid nocuit Abrahze, quod habuit

rationabilis motus,

patrem Tharam luteorum deorum cultorem ?

LXI. Quia fideli homini , rtefce Bernardo ,

Nonne feparatus a genere fuo pofitus eft in

totus mundus divitiarum eft ,

. totus plane,

caput fidelium , ut non jam diceretur filius

quia tam adverfa ,

peccatorum : fed pater San&orum ? non po-

omnia ferviunt ei.

quam profpera ipfius aeque

; ?eque cooperantur in bo«

tuerunt ejus gloriam fordidare patrum errores.

nui : ergo avarus terrena efurit, ut men-

Stanoum de argento egreditur,fed non eít ar-

dicus ; fidelis contemnit, ut Dominus ; ille

gentum ; itaque colatum argentum fervatur,

poffidendo mendicat , ifte contemnendo fer-

Íed ftannum foras expellitur, Melius eft de

vat.

contemptibili genere clarum fieri, quam de

fte Salva.

,

LXII. Quia fpiflæ divitize funt, te

tore:

A

: Titu!w CXXXIL Solatia Syiritualia.

209

vatore: cur ergo fpinam ex pede ejicis, & cor

tibi tam triftis eft, non tam molefte ferres, fi

3

tuum noxiis fpinis replere ultro fatagis ?

tanquam.perditurus habuiffes , ita Seneca.

LXIII. Quia divitize, tefte S. Aug. ingerunt

LXXVI. Quia ut nullum datur purum bo-

curas femetipfo privantes ; hinc venditts , in-

num creatum, ita nec malum purum, nec da-

quit, rebus veftris nullum majus earum accepi-

mnum purum, cur ergo malum in da

mus pretium, quam nos ipfos , implicati enim

confideras, & non potius bonum ?

mno

talibus noftri non eramus.

LXXVII. Quia arenam íi ex vefica amifi-

LXIV. Quia,ut Seneea docuit, ratio arbiter

fü, gaudes ; cur non potius , fi aurum ex ani-

eft bonorum & malorum,aliena & externa pro

"

mo & manibus ereptum advertis , quze ma

jus

vilibus habet,omne illi bonum in anima eft.Et

tibi tormentum & damnum cauíant 2

alibi : Huc cogitationes tuae tendant, huc cu-

LXXVIH. Quia palmes, fi faperet , gaude-

ra, huc opera, omnia alia Deo vota miffurus,

ret abfcindipartes fuperfluas,cur non & tures

ut contentus fis temetipfo, & ex te naícenti-

temporales, quae impediunt, ne vinum gratize

bus bonis. Et iterum: Contentus eft fapiens ad

& fpiritualis lzetitize cor tuum progerminet.

bene vivendum, & non ad vivendum ; ad hoc

LXXIX. Quia, tefte S. Auguftino, qui coe-

enim rebus multis illi opus; ad illud tantum

leftis vitae dulcedinem, in quantum poffibilitas

animo fano & ere&o defpiciente fortunam.

aámiterit, perfecte cognoverit, ea, quze in ter-

LXV. Quia fi ad naturam vives , nunquam

ris amaverat, libenter cun&ta derelinquit

eris pauper, tefte Seneca, fi àd opinionem

.

LXXX. Quia, tefte Seneca, nemo eft Deo

B

nunquam eris dives.

dignus, quam qui opes contemnit;

LXVI. Quia fumma dementia eft hzeredis

LXXXI. Quia, fi bene vivas, & Dominus

fui res procurare,& fibi omnia negare, magna

regat te, nihi! deerit tibi. Hinc S. Auguft. Tu

enim hzereditas ex amicoinimicum facit, pius

Chriftiano, tu Deifervo, tubonis operibus de-

enim gaudebit morte tua, quo plus accepit. -

dito, tu Domino fuo caro aliquid exiftimas

LXVIIT, Quia verae divitiae non opus funt,

defuturum? an putas, quod, qui Chriftum pa-

tefte S. Bernardo, fed virtutes, quas fecum

Ícit, aChrifto ipfe non pafcatur? an putas,ter-

confcientia portat, ut in zeternum dives fiat,

rena deerunt,quibus coeleftia& divina tribuun-

LXVIII. Quia,tefte S.Bern.divitiarum amor

tur? Unde hzc incredula cogitatio ? unde

infatiabilis longe amplius torquet defiderio a-

impia & facrilega meditatio ?

nimam, quam refrigeret ufu fuo , utpote quo-

LXXXIL Quia, tefte S. Scriptura, magna

rum acquifitio laboris, poffeffio timoris, amif-

gloria eft fequi Dominum; quid ergo erit con-

fio plena doloris eft, Hinc & Seneca: quid re-

fequi? cur ergo non gaudes te exoneratum re-

fert,quantum illi arca, quantum in horreis ja-

bus temporalibus, ut facilius Chriftum fequa-

ceat, fi etiam alieno inhiet, fi non quefita, fi

ris, & confequaris ? de quo S. Hier. Chriftus

quazerenda computet, non enim pauper eft, qui

eft omnia , ut, qui propterChriftum omuia di-

minus habet,fed qui plus cupit, nec qui plus

miferit, unum inveniatpro omuibus, & libere

habet, fed qui minus cupit, dives eft.

poífbit clamare: Pars mea Dominus.

LXIX. Quia negotiatores merito cum di-

XT

voPaulo dicere poffunt, fe effe in periculis flu-

- Circa þaupe'ria.tä

77 ä-a*olzm*arizzm.

minum, periculis latronum, periculis in civita-

LXXXIIL Quia tefte S. Hieron. ob hoc

te, periculis in folitudine;periculis in mari,pe-

unum eft amanda paupertas,quod, a quo aime-

riculisin falfis fratribus, in labote & seramna,

ris, oftendit; quippe non habet adulationem

in vigiliis multis,in fame & fiti;in jejuniis mul-

comitem fibi parcentem , fortunam. hominis,

tisiin frigore & nuditate.Sed & pericula inferni

& non perfonam amantem.

inveniunt eos.

&X

f

LXXXIV. Quia, Seneca/tefi'e,tria—præcipue

Circa amiffionem rerü

m iempomlium.

extollunt Philofophiam , contemptus mobilis

LXX.Quia meminiffe debes,te non femper ea

affluentize,appetitus futurze felicitatis,& men-

habuiffe;nam tefteS.Greg.magna confolatio eft

tis illuftratio,quorumprimo nihil eft honeftius,

inreri amiffioneillatempora ad mentem revo-

fecundo nihilfelicius, tertio nihil ad amborum

care,quibus aliquando non habuit;quod amifit,

compendiofam adeptionem efficacius.

LXXI. Quia non fünt bona hominis , tefte

LXXXV. Quia iterum, teftante Seneca, aut

S. Ambrofio, quze fecum ferre non poteft , er-

pauper fis, neceffe eft, aut pauperi fimilis, fi va-

o de illarum amiffione cur conqueris ?

care animo vis. Hinc & S.Au guft.inquit,Philo-

LXXIL Quia nimis avarus eft, cui Deus

fophize (tu dic perfe&tionis) magiftra inopia eft.

non fufficit.

LXXXVI. Quia paüpertas eft fanitatis ma-

LXXIII. Quia ignis coeleftis non invadit in-

giftra, curarum remotio, absque folicitadine

feriora,cur ergo anima ad coelum mente trans-

femita , fapientize reparatrix, negotium fine

lata ad terreítria inclinat ?

damno, intra&abilis fübftantia, paffio fine ca-

LXXIV. Quia omnia perdidiffe debuäras,

lumnia, incerta fortuna , fine folicitudine fe-

A

cur de parte tantum amiffa doles ? nihil per-

licitas.

didit, qui feipfum poffidet. .Cogitas, quod

LXXXVII. Quia,fi gauderes,x te Vice-Regem

perdideris, fed non , quod evaferis.

in aliquo loco ereatum, vel te miffum ab im-

LXXV. Quia eris nunc in via expeditior,

peratore, ut loco ipfius debitum fervitium aut

domi tutior. Exoneravit te fortuna, fi intelli-

honorem alicubi reciperes ; cur non magis

gis,& tutiore pofuit in loco, damnum putas ?

gaudeas, utloco Dei, quidquid in eleemo-

remedium eft. Defles miferum te ? clamitas,

Ífynam tibi datur, aut aliascharitatis exhibea-

quod opibus excuffius es, tuo vitio ifta jactura

tur,recipias? ut quafi thefaurarium ipfius agas?

LXXXVII,

,

R. P, Lohn, Bibl, Man. Tom, l,l,Z.

210

Bibliothece IManualis | Concionutorig

LXXXVIII. Quia tot in Scriptura fenten-

XCVIII. Quia, fi avem ftultam credis, cum

tizxe de pauperibus funt prolatze,ut pulpare pof-

virgae infidet vifco illitze ; cur tu prudens effe

fit pauper felicitatem fuam ; nam :. Chriftus

cupis, & tamen vücofæ mulierum converfa-

beatos dixit. 2. His præparat ccenam: Parafti

tion1 adhxerere ?

in dulcedine tua pauperi Deus.

3. Adjuvat :

$. XIV

Adjuvit pauperem de inopia. 4. Eligit, tefte

Ifam : Elegi te in camino paupertatis. Et S.

Ctrta carentiam. conjugit.

Jac. Nonne Deus elegit pauperes in hoc mun-

— XCIX. Quia, teíte S. Ambrofio, copula nu-

do? s. Defiderium pauperum exaudivit Do-

ptialis non eft quafi culpa vitanda , fed quafi

minus. 6. Memor eft illorum

Non in finem

neceífitatis farcina declinanda.

oblivio erit pauperis

7. Eft folicitus pro il-

C. Quia uxor non permittit fuum effe, uti

lis : Ego autem mendicus fum, & pauper, Do-

mdlcawt tefte Valerio Maximo ,

Matellius,

minus folicitus eft mei. 3. Factus eft Dominus

cui cum a Marw filia dote dives,forma amabi-

refugium pauperi &c. 9. Et, tefte Ifaia, fattus

lis, genere clara, fama felix offerretur, refpon-

Cum vero

eft fortitudo pauperi, 10. Salvat; nam parcet

dit: Malo meus effe, quam fuus

pauperi & inopi, & animas pauperam falvas

Marius fubjiceret: Imo ipfa erit tua; Refp.

Áacit. Et ?. Reg. 2. Populum pauperem fal-

iterum Matellius : Virum oportet eífe uxoms

vum facies,

TEI

Affumit :

'Tibi derelittus eft

Logicum enim eft adagium, talia fore pl;'ædi—-

pauper &c. Pater meus, & mater mea dereli-

cata, qualia fubjecta effe permiferint.

querunt me,

Dominus autem affumpfit me.

CI. Quia, tefte Diogene, nulla uxor eft tam

.12. Elt fpes eorum, Hinc Ifaia, in ipfo fpera-

bona, in qua non aliquidinvenias, quod con-

bunt pauperes. 13. Providet de exequiis, ut

queraris

Hinc eodem Valerio te&e cumPa-

Lazaro mendico, &c. -

chimiusRexArtio vicino fuo diceret: Amice,

LXXXIX. Quia quos morum nüirmxtas

arborem habeo in horto infelicem , in qua fe

vulnerat, paupertatis medicina curat , tefte

prima uxor mea fufpendit

& poftmodum

- Gregorio.

fecunda & tertia

Refp. Arrius , miror te in

$. X

tantis fucceffibus lacrymas inveniffe , cum ar-

Circa carentiam. amici.

bor illa iterum ac tertio tibi di ipendm fufpen-

derit. Amice, da mihi de arbore illa furculos,

XC..Quia, fi malus erat, multum gaudere

quos feram.

debeas ; fi bonus, non perchälih

quia , tette,

5. Bernardo, quando nos moriendo deferunt,

CII. Quia, ut idem Dmgenes dixit, mulier

fpeciofa eft termplum fuper cloacam zedificatii.

quos amamus IIOVXIBJJS eos non in 2eternum

relinquere non, manfuros fed aliquantulum

CIIL. Quia, tefte S. Hier. Adam,Samfonem,

Regem David, & Salomonem fcemina decepit,

. praecedere fecuturos.

XCI. Quia S. Sebaftiani ad amicos Marci

quis modo tutus erit? S. Ambr. Samfon, in-

quit, validus & fortis leonem fuffocavit, fed

& Marcelliani adhoratio folari debet ;

Noite

tunere non feparabuntur a vobis, fed vadunt

amorem fuum fuffocare non potuit ;

vincula

folvit hoftium, fed fuarum non folvxt nexus

vobis przeparare fidereas manfiones, in quibus

una vobifcum, & cum filiis veftris in perpetuo

cupiditatum; meffes'incendit alienas,fed unius

mulieris accenfus igniculo melffem füze virtu-

gaudio erunt manentes. Nolite , O amici, re-

vocare, quos diligitis, a vita ad mortem agau-

tis amifit. Sed & Valerius : Sol hominum Sa-

lomon, thefaurus deliciarum , fapientize Do-

dio ad luctum, a jumine ad tenebras,

ACII. Quia talis amor plerumque amariti-

mini üngulare domicilium, craffo tenebrarum

obfafcatus atramento lucem animze fuze , glo-

ei multum continet. Hinc Cicero: Amari ju-

cundum eft, fi curetur, ne quid infit amari.

riam domus fuze, foeminarum facinore amlfit.

$. Xl

CIV: Quia, uxor cum amatur, amaro pun-

git folicitudinis aculeo.

Hinc Hugo : Quieta

Circa carentiam familiaritatis cum

eft vita, quam non uxoris fufpicio , non foli-

mulieribus

citat ancillarum füumptus, nec conturbat filio-

XCIIT. Quia, fi venenata animalia fugis, cur

rum perverfitas, quae munditize gignit florem,

non multo maffis mulierem , qu»? venenum

pietatis parit fru&um , bonze confmentlæ pro-

fert odorem.

concuplfcentlæ animoe tuae mfhllat L

XCIV. Quia fi Sirenum cantum Vlyffes &

CV. Quia nihil magis infidiatur , quam mu-

focii deteftati funt; cur tu colloquia mulierum

lier. HincSeneca: duo generalacrymarum ha-

amas, quarum cantu tolerabilius eft audire ba-

bentur in oculis foeminarum, unum veri dolo-

ris, alterum mfidlarum Et Valerius: Amice,

filifcium fibilantem.

Tefte S. Auguftino.

XCV. Quia, fiterram fpinis confitam non

det tibi Dominus ommpotens omnipotentis

facile calcas, cur ultro te in mulierum familia-

foeminse fallacia non falli, quia audax eft ad

ritatem infinuare cupis, ubi nihil nifi fpinze cor

omnia, quzecunque velamat, vel odit foemina;

vulnerantes reperiuntur ?

& artificiofa eft nocere, cum vult. Lege Au-

XCVI. Quia Adam , Samfonem, Regem

reolum Theophrafti, & Medszeam Jafonis, &

David, & Salomonem foemina deceplt quis

vix pauca invenies impoffibilia mulieri. Sed &

modo tutaüs erit ?

Cato Uticenfis : Siabsque feemina effet mun-

AGVII. Q!ua

uti juxta vulgare prover-

dus, converfatio noftra non effet absque Diis

bium , nimia familitaritas contemptum parit

Verbo : nemo foeminarum execratur ludibria,

ita cum mulieribus fzepe contemptum parit

nifi lufus ; ut bene notavit Valerius.

CVI.

Tituus CXX X1I. Solatia Syiritualia.

2il

CVI.QuiaCicerone tefte, viros ad untiquodq;

Coepi enim jam non effe ibi, pergimus , ubi

maleficium fingulze cupiditates impelluntimu-

melior mei portio , nunquam fiquidem in

lieres ad omnia maleficia una ducit cupiditas.

me totus fui,fed in altero noilri pars major am-

CVII. Quia, eodem tefte, mulier amicitize

borum. Utrique autem eramus in Chrifto, in

inimica, ineffugabilis paena, neceffarium ma-

quo & fumma univerfitas , & portio fingulo-

lum, naturalis tentatio, defiderabilis calaimi-

rum eft.

tas, domefticum periculum , deleGabile detri-

CXVIL Quia, liberi tui thefaurus fuerunt

mentum, mali natura boni colore depicta; er-

(juxtaillud Annz: Omnia in te habentes,non

go fi dimittere illam, peccatum eft, tenere

debeamus dimitterete

)in fortifïimg coeli ar-

autem vere tormentum , neceífe eít, ut aut

ce tibi tutius affervatür. -

dimittentes adulteria faciamus, aut quotidia-

CXVIII. Quia, fi flofeulum ex horto de-

nas puguas tenentes habeamus.

cerptum non doles, fi Deo in altari cohfecre-

CVIII. Quia tefte S. Hieronymo uxorem

tur ; cur doles, recentes tuos flofculos libero-

pauperem alere difficile eft, divitem ferre tor-

rum in ccelefte templum translatos?

mentum. Pulchra cito adamatur, fieda eoncu-

CXIX. Quia, qui propter Deum reliq

uerit

pifcit. Difficile cuftoditur, quod plures amant;

flios, centuplum recipiet &c.

moleftum poffidere, quod nemo habere -

4

CXX. Quia fi e periculo vitze corporalis ,

gnatur, minore tamen miferia deforinis habe-

V. g. incendio, ereptum videns gauderes ; mul-

tur, quam formofa fervatur ; nihil tutum , in

to magis laetari debes , fi liberatu

inierni videas.

:

ma periculo

quo totius populi vota füfpirant: alius forma,

alius ingenio,alius facetia,alius liberalitate ifo-

CXXI. Quia, fi gauderes e bello reducem

licitati; aliquo modo ex

pugnatur , quod un-

in patriam feliciter appuiz/e; cur non gaudes

dique inceílitur,

vitze, quae eft militia fuper terram, finem im-

$. XV.

pofuiffe, ut zeterna pace fruatur ?

Circa amilfionem. conjugis.

CXXII. Quia voluutas Dei, tefte S. Hie-

CIX. Quia omnia bona tecum portas ;

ronymo, fola debet fufficere ad folatium, cui

cur ergo triftaris de amiflione illius, quod bo-

nulium praeponere jubemur affectum.

Hinc

num verum non eft ?

idem alibi: Placeat homini, quidquid Deo

CX. Quia, tefte Seneca , Conjunx eft ad-

lacet, ob hoc ipfum, quia Deo placet.

ventitium bonum , nec eft int

&

erilla, quze :fe-

z

CXXIIL Quia liberis quietem non negas ;

mel alicui contingunt.

cur ergo fomnum mortis non potius gratule-

CXI. Quia fic facilius in medio virtutis

ris, quam felix adeo refürrectio fequetur ?

confiftes, Hinc Deus Ezechieli : Filii hominis,

CXXIV. Quia illi gaudent fe evafiffe ex

€cce ego tollo a te defiderabile oculorum tuo-

carcere corporis; cur ergo tu doles, quod li-

rum & non planges,neque mortuorum luctum

berati fint, & retrahere cupis? non eft lugen-

facies.Locutus fum ego,inquitPropheta;ad po-

da mors, quam iminortalitas fequitur. HincA-

pulum mane, & mortua eft uxor mea vefpere,

poítolus: Nolumus ignorare vos fratres de

$. XVI.

dormientibus ; ut non contriftemini, ficut c»e-

teri, qui fpem non habent. Sed & S. Ambto-

Circa amilfionem liberorum.

;

fius: Mortem probamus non effe lu

i

endam,

. CXVII. Quia ftultus eft, tefteSeneca,qui flet

quia ad modum fomni a labore mundi requie-

mortem mortalium: periere perituriehabebant

fcere facit in-fpe refurrectionis

illi cujus magis eraut,quam tui; educandos ti-

CXXV. Quia fentire debes de liberis, ut S.

bi illos mandaverat ; recepit illos; nonabftulit.

Auguftinus de amico, dum fic lojuitur : Bea-

CXIII. Quia, fi bonifuerunt, incoelum re-

tus, qui amat te, & amicum in te, & inimicum

cepti magis tibi proderunt ad folatium & ad-

propter te; nullum enim carum ille folus a-

jutorium ; fi vero mali, de gravi es onere li-

mittit, cei omnes inillo cari füunt, qui non

beratns;imo & confufione, cum, teite Syrach,

amittitur ; te autem , Domine, nemo amittit,

confufio Patris fit filius indifciplinatus.

nifi qui dimittit.

-

CXIV. Quia raptifünt, ne malitia mutaret

CXXVI. Quia filii quafi dicuntid, quod

intelle&um, quia placita erat Deo anima illo-

Chriftus ad Apoft. Expedit vobis,ut egó vadam;

rum &c. an triftareris , fi Princeps ad fe in

fienim non abiero,Paraclitus non veniet ad vos

aulam propter talenta transtuliífet ?

&c. quia fcilicet in me folo folatium ponitis.

CXV. Quia, fi infans fuit, major eft incc-

SAVIT.

lo, quam Joannes Baptifta fuerit. in terris ; fi

Circa carentium. folatiorum. mundi.

ergo B. Elifabeth de fuo filio fibi gratulabatur,

CXXVII. Quia melius eft gaudio carere,

& per eum multa dona a Deo impetrare con-

quam de eo habito graviter poftea dolere ; at-

fidebat; an non tu magis de filio tno &c.

qui, tefte fcriptura, extrema gaudii lu&us oc-

- CXVI. Quia non funt amiffi, fed przemiffi.

cupat. Et S. Greg. Jure reftat,ut, quot prius in

Hinc dicere poffünt, quod B. Ambr. de fratre:

mundo incolumes habuimus gaudia, tot de

Quid te, mi frater amantiffime, fleam? non

ipfis poftea cogamur fentiretormenta. Hinc &

enim perdidi ufum tuum,fed commutavi. An-

inApocalypfi.Quantum glorificavit fe, & in de-

te in corporeinfeparabilis, nunc individuus af-

liciis fuittantum dateei tormentum & luctum.

fe&u ; manes enim mecum , ac femper mane-

CXXVIIT. Quia ftulte illis gaudiis reficere

bis; nunquam patria mihi eripuit,nec mihi pa-

conaris animum,que fitim defiderii magis irri-

triam przetulifti , & nunc alteram przefitifti,

tant, juxta id; quo plus fuünt potze, plus fitiun-

tur aquae,

2

AAXIX.

R..P, qum. Dibl, Man, Tom. 111,

212

Bibliothece Manualis/ Concionatoria

CXXIX. Quia, tefte S. Bernardo, illud re-

n voluntatis. 2. diffolvit vincula , uttribus

vera verum gaudium eft,quod non de creatura,

puetis in fornace ; & illi Chriftiano, quem cum

fed de Creatore, percipitur : quod cum poffe-

Saraceni exponerent ante fua caftra,fperantes,

deris, nemo tollet a te, cui comparata omnis

quod Chriftiani fic lapides in eam partem non

fuavitas dolor eft; omnis aliunde jucunditas

jacerent; ille adhortatus eft,utnon defifterent

toror; omne dulce amarum ; omne decorum

propter fe, & fic lapis conjectus diffolvitillum-

foedum; omne aliud, quod dele&are poflit,

que liberavit. 3.quiautignis probat aurum,&

moleftum..

"

vafa in honorem efformat.

4. quia ut ignis

CXXX. Quia vas cordis noftri, cum fit ad

rarefacit, id eft, ampliorem locum virtutis oc-

capiendum Deum factum , non poteft ab ullo

cupare facit;& przeterea etiam disgregat hete-

creato gaudio fatiari.

rogenea (creaturas) & congregat homogenea,

CXXXI. Quia,tefte Seneca, fola virtus prae-

[cilicet imaginem cum fuo exemplari.

fiat gaudium perpetuum & fecurum, etfi vero

ä

V. Quia purgat 1. feparat paleam a tritico,

nuübium materia interveniat, hzec tamen infra

2. fcoriam ab auro & ferro. 3. fzeces a vino. 4.

fertur, nec unquam diem vincit.

malum fanguinem a bono,ut inPhlebotomia.s.

CXXXIL Quia mundana gaudia

Tondb

noxios homores a ftomacho, ut medicina.

funt ebrietati, quze unius horze hilarem infa-

,VI. Quia eft velut pilula faccharo confola-

niam longi temporis tzedio

penfat.

tionis involuta, juxta id Davidis: Secundum

. XVIII.

*

multitudinem dolorum &c. eft cauterium ; fi

Contra [ervitutis. jugum.

ergo, tefte S. fcriptura, non eft cenfus fuper

CXXXII. Quia, licet corpora obnoxia

anim?e ?

cenfum falutis corporis; quid facies pro falute

P

fint Dominis, mens tamen fui Juris eft, ut ait

Seneca. Hinc & S. Bernardus : Voluntati nec

VII. Quia tollit curvitatem , faciens homi-

leges imperant, nec Principes dominantur, li-

nem furfum refpicere, cum ignoram::s,quid fa-

bera eft, maxime, fi fpiritu ducitur, quia, ubi

ciamus , hoc unum habemus refiduum, ut fa-

Ípiritus , ibi libertas.

giamus ad te: Item tollit czecitatem mentis

CXXXIV. Quia tefte S. Ambrofio ille fo-

juxtaid. Vexatio dabit intelle&um. Et vel pi-

lum fervit, qui vel metu frangitur, vel dele&a-

ícis Tobize oculos aperiens praefiguravit.

tione irretitar, vel cupiditatibus ducitur, vel

VIII. Quia illamiuat hominer ad videnda

indignatione exafperatur, vel moerore dejici-

mala przeterita,uti fratres Jofeph : Merito hzec

tur, fervilis enim omnis eft paffio. Hinc Tul-

patimur &c.ad fperanda bona futura ( quia tri-

lius: Liber eft »eftimandus, qui nulli turpitudi-

bulatio patientiam;patientia fpem operatur(ad

ni fervit-

Et S. Auguftinus, Bonus etiam, fi

videndumDeum (fic columbareverfa eft ad ar-

fervit, liber eft; malus autem, etiamfi regnat,

cam ) ad cognofcendum fe ipfum ; nemo enim,

fervus eft tot dominorum, quot vitiorum,

tefte S.Greg.vires fuas in pace cognofcit,fi bel-

quorum damnationem , inquit Ambrofius,

la defunt, virtutum experimenta non prode-

i

necnoctu poteft fugere, quia contra |e habet

runt.

dominos, intra

Te fervitium patitur intolera-

IX. Quia excitat a Íomno pigritize , ne

bïile &c.

perdas tempus meriti.

CAPUT ll

.. X. Quia eft veluti abfynthium , quo hi, qui

SOLATIA PRO UTRISQUE, REGULA-

funt fpiritualiter parvuli, a la&e temporalis

RIBUS SCILICET ET SJE/

2

confolationis feparantur. Hinc quidam Pater:

CULARIBUS.

Ipfe, inquit, mundus, dum tot amaritudinibus

$. L

cruciat, quid aliud, nifiutnon ametur,clamat ?

Circea. tribulationes, .

X].Quiafacit hominem recurrere ad quzeren-

da folatia divina,ficutPrinceps,qui vulta fe emi

1. Quia roborant , ut olla-

bores in mari robuftiores crefcunt,

per ignem , & ar-

vinii vel frumentum, prohibet, ne alii vendant.

XII. Quia facit recurrere ad Deum,exemplo

lI. Quia cor dilatant, ut malleus aurum, ut

Jonze. Et teftePfalmifta : Multiplicatze funt in-

fiat monftrantia, & capax divinorum dono-

firmitates eorum, poftea acceleraverunt.Nam

rum ; intribulatione dilatafti mihi,

fatigatus quzrit quietem , zeger fanitatem,

III. Quia tribulatio, ut aqua , r. temperat

naufragus fufpirat ad portum , famelicus ad

vinum Loetitize , ne rationem auferat, aut mor-

cibum , tribulatus ad remedium , quod nus-

bos generet. 2. extinguit ignem libidinis, ut

quam melius reperit, quam apud Deum,

expertus eftmonachus juffü Abbatis vexatus ab

[j

alis;fiergo gaudes aquam offerri, cum do-

XIIL Quia tribulatio eft loco purgatorii

3

quis debitor mille talentorum pro tanto debi-

mus füccenfa eft, quidni & quando anima ar-

to unum crucigerum non libenter porrigat ?

det? 3. quia fubmergit hoftes : operuit aqua

juxta id Ecclefiaftze : Eft, qui multa redimat

tribulantes eos, unus ex eis non remanfit. 4-

parvo pretio.

nntrit pifces fideles, ne pereant, aut compu-

XIV. Quia eft fignum przedeftinationis ;

trefcant. 5. provehitfideles in patriam. 6. ex-

non enim confürget duplex tribulatio , tefte

tinguit fitim cupiditatum.

A: ejt apta ad bapti-

Nahum; vel, ut feptuaginta vertunt, non ju-

fmum fpiritualem.

dicabit Dominus bis in id ipfum.

IV. Quia ut ignis emollit, ut ex imagine

XV. Quia ficut in tribulis pulchrze aves car-

diaboli fiat imagoChrifti, facitque, ut recipia-

dueles infident, ita Angeli in tribulato corde.

mus colores pulcherrimos florum feu virtu-

tum; facile terminemur termino alieno divi-

XVI. Quia aqua tribulationum per faccum

lïumanitatis Chrifti fuit colata , de quo di&um:

1put

Tiulus CXX XH.

Solatia Spiritualïa.

213

ficut cinnamomum &c, unde Chriftus quon-

Hine ZEgyptii (id 6&2 tribulationes) cbgebant

damrevelavit : Cum homo gravatur, fiin pro-

filios Ifrael exire de /Egypto; nimium amor

j

de facilialoco fubtrahitur, in quo no

prio merito mihi illud propinaret, ego, cum

.n nifi

inde biberem , ex ore meo tantum dulcedinis

fupplicium invenitur.

ei tribuerem, unde fic nobilitaretur , ut nun-

XXV. Quia tribulationes multze funt, mul-

quam de czetero perire poffet. Sed cum homo

taora ad Deum clamantia ( juxta id : Ad Do-

inde prior. biberit , inficit illud ; & quo prius

minum, eum tribularet , clamavi &c. ) Unde

bibit, eo magis amaricatur, & arefcit, ut inde

oratio facilius exauditur, quia, tefte Hierony-

non deceat bibere,nifi poenitentia & confeílio-

mo, impoffibile eit, multorum preces non ex-

ne purgetur,

E

audiri.

Hinc & ecclefia petit, multiplicatis

x

/ch focios habere :

VII. Quia folatium

intercefforibus fibi largiri, quod petiit. Et qui-

Unde S. Bernardus, quomodocunque fzeviat

dam Do&or de Lazaro ait, quod tot habuit

tribulatio, non putes te derelictum, fed memi-

ora clamantia, quot vulnera.

neris fcriptum effe : Cum ipfo fum in tribula-

XXVL. Quia aquae multze amar, quales

tione.

Et albi: Da mihi tribulationes , ut

funt in mari, nutriunt & producunt piíces

femper poffis mecum effle, Hiuc X Doininus :

graudes, id eft, homines magn:e virtutis , &

Cum tranfieris per aquas , tecum ero. It Na-

elevant arcam,id eft juftum,in altum perfe&tio-

buchodonofor vidit in fornace cum pueris

nis. Hinc Job : Cor eorum longe eíta diíci-

uartüm fimilem filio Dei.

plina, propterea non exaltabuntur.

XVIHL Quia virtutem manifeftat , & perfi-

XXVIL Quia aque multe, maxime lixi-

&it; nam, ut aromata, tefte Gregorio, non nifi

vii, purgant & delabaut : hinc in Apocalypfi:

cum incenduntur, fragrantiam expandunt ; ita

Hi funt, qui venerunt ex. magna tribulatione,

San&i viri omne, quod virtutibus redolent, in

& lavarunt ftolas fauas, & dealbaverunt eas in

tribulatione innotefcere faciunt, t S.Bernar-

fanguine Agni. Quia multze tribulationes

/, ut

dus: Species odorem integrz quidem red-

vulnera multa veftem, ornant,

dunt, fed non tantum , quantum coníractte;

XXViIHL Quia multi ictus ! tribulationum

fic & virtutes in pace fortiter redolent,fed for-

ut ícarificatio, emittunt fanguinem peccati &

concupifcentive , a quo petit liberari S. David

tius in tribulatione, quia virtus in pace acqui-

ritur, in perfeveratione probatur, in victoria

Píalm, 5o. Libera me de fanguinibus &e. ma-

xime fi prius caro igne vel calore per vento-

approbatur.

XIX. Quia per tribulationes cuftoditur cor,

fam inflammata eft. Unde & Spiritus fanctus

ficut ignis fub cinere,femen fub nive, taberna-

prius Apoftolorum corda infiamimavit , ante-

culum fub fagis cilicinis. Hinc,tefte 5, Grego-

quam per tribulationes fanguinem emitteret.

XXXIX. Quia tribulationes funtgeimmze ve-

rio, adeo fapientiacor Salomonis deferit, quia

illum nulla difciplina tribulationis cuftodivit.

ftem charitatis ornantes ; Unde íicut veftis

XX, Quia tribulatio eft mater:a fpiritualis

non abjieitur propter gravitatem ; ita nec

gaudii; nam, tefte Seneca,nullum ita magnum

charitas propter tribulationes,

folatium eft, ficutillud,quod extrahitur de ad-

XXX, Quia tribulationes funt malleus pre-

verfitate, Hoc in aquain vinum mutata prae-

tium operibus noftris & animze imprimens, &

N

figuratum eft; nam aqua tribulationem, vi-

imaginem Chrifti.

num lztificans cor gaudium, fignificat. Hinc

XXXI Quia, ficut varietas gemmarum

ornat coronam,ita & animam varietas tribula-

Apoftolus: Superabundo gaudio in omni tri-

Y

bulatione noftra;&Pfalmifta: Lzetati fuimus pro

tionum.-

diebus, quibus nos humiliafti ; nimirum ficut

$. IIl.

zzer ob curationem , operarius ob merce-

dem, mercator ob rem pretiofam vili pretio

Circa. per[ecutioner.

emptam &c. betatur, Sed & Mater atfl

i&um

N

filiolum magis fovet.

XXXII. Quia ecclefia, & ejus filii, tefte

XXIL. Quia educit hominem e carcere , fi-

Gregorio, funt ficut Ar&urus, qui femper ver-

cut Augelus Petrum, percuffo latere ; nam la-

fatur fupra Horizontem , fed nunquam mer-

gitur; hinc Hilarius: Hoc ecclefize proprium

tus in feriptura vocantur omnes affinitatis vel

alio vinculo conjunci.

eft, ut tunc vincat, cum lzeditur; tunc intelli-

XXIL Quia funt malleus coronam fabri-

gat, cum arguitur: tunc obtineat, cum defe-

cans, de qua ecclefia: Corona aurea fuper ca-

ritur. Etalbi: Hoc habet proprium ecclefia,

dum perfequitur, floret; dum opprimitur,

putejus; nimirum nobile vincendi genus eft

patientia ; vincit, qui patitur; fi vis vincere,

crefcit: dum contemnitur, proficit ; dum lze-

difce pati,

i

ditur, vincit ; dum arguitur, intelligit; & tunc

ÉM .

ftat, cum fuperari videtur.

Circa. mumerun tribulationum.

$. IV.

XXIII. Quia hzec certa eft via ad coelum,

juxta illud : Per multas tribulationes oportet

Circa flagella.

introire in regnum Dei,

XXIV. Quia funt nuntii celeriter hominem

.XXXIH. Quia ubera matris habes, ergo &I

vocantes adDeum,|vel, ut Pater quidam nofter

verbera Patris habe; fi enim decet, per amari-

dicebat, equi curfores, juxta id : Multiplicatee

x tudinen? filios abla&ari.

funtinfirmitates eorum,poftea acceleraverunt,

XXXIV.

Dds

214

Bibliothec Manualis/ Concionatorie

XXXIV. Quia funt figna amoris ; qui enim — apud Deum eo major fit retributio, quo apud

diligit filium, affiduat ei flagella, tefte Syrach.

homines minor eft gloria.

Virga tua & baculus tuus ipfa me confolata

XLV. Quia eft fimilis Echo currens per

funt, inquit David. Sunt virga aurea , quam

concavitates aurium humanarum. Eft fumus

Deus, ficut olim Affuerus, in fignum gratioe

ex accenfis amore tui cordibus afcendens ; in

oftendit.

quibus, dum tu ignem amoris divini accen-

XXXV, Quia & granum gauderet fe flagel-

dis, fumum laudis ad te furfum in cathedram

lari,fi faperet, ut fic converti poffit in homi-

emittunt.

nem; quanto magis tu, ut convertaris in De-

XLVI. Quia ftultus eft, qui in theatro

um? Certe fic Chriftus ut

pofitus homines pauperes magis pro laudato-

gellari prius voluit.

purum granum fla-

2

ribus habere cupit ,

quain DEUM ipfum,quui

XXXVI. Quia tefte S. Bernardo ejusmodi

dives elt in omnes.

flagella funt thefaurus infinitus , quo qui ufi

funt, participes facti funt amicitize Dei.

N

$. VII

XXXVIL Quia fervi Principum non z-

ftimant colaphos a domino joco datos, fed

Circea. humanc glorie caren-

potius gaudent, & fpem promotionis inde

tiam,

concipiunt: atque luditin humanis divina po-

tentia rebus.

XLVIIL Quia totus mundus pun&um eft

XXXVIII. Quia fi exceptus es a paffione

refpe&tu coeli , & hoc plures gentes incolunt

flagellorum, exceptus es & a numero filio-

rum.

adeo diverfze, & diífitze, ut vel difficultate iti-

nerum, velloquendi diverfitate,vel commercii

infolentia, ne urbes quidem omnes agnofcan-

$. V.

tur. Certe zetate Tulii Romana fama, licetjam

adulta,ne Caucafum quidem tranfierat; an ubi

Circa gomitentie laborem,

Romani nominis tranfire fama nequit, roma-

XXXIX. Quia penitentia -omnia folvit de-

ni hominis gloria progredietur.

XLVIIT. Quia gloriam vel appetis in vita,

bita; omnia advería mitigat confideratione

culparum ; omnia contrita fanat, fcilicet corda

vel poft mortem? fi primum.tibi ignota eft ple-

rumque, cum nemo facile in faciem glorificet,

per peccatum vulnerata; omnia defperata ani-

& przeterea non tua fit/fed dicere debeas;Non

mat, fcilicet animas ad fpem venize erigendo.

nobis Domine, non nobis, fed nomini tuo

XL. Quia ut amaritudinem radicis dulce-

da gloriam. Si fecundum , veleris in purga-

do pomi compenfat, pericula maris fpes lucri

torio aut inferno , & fic non cognofces ; vel

dele&at, dolorem medicinze fpes falutis miti-

gat; ita poenitentiam fpes venize & mifericor-

eris in coelo,& fic non curabis, juxta illudBoe-

tii : Si bene fibi mens conícia terreno carcere

dize. Qui nucleum cupit , frangit nucem; ergo

E

refoluta ccelum libera petit, nonne omne ter-

& poenitentiam agat, qui seterno cupit adh2e-

xere bono: S. Hieronymus.

renum negotium Ípernet, quaxe fe coelo fruens

terrenis *gaudet exemptam.

XLI. Quia ficut pennz? avium dum por-

taritur ab his interra, portant eas ad coelum ;

ita & poenitentia hominem; unde groffefcit

$. VIIL 5

Tateria, inde farcina levigatur; & quantum

crefcit in maffa, tantum decrefcit in pondere.

e

Circa Xcarentimxn honoris,

Tefte Be;nardo.

XLIX. Quia cafum appetit, tefte Gregorio,

qui ad fummi loci faftigia, poftnofitis gradibus

$. VI.

per abrupta quzerit afcenfum. Et quia, ut idem

XLIT. Quia', tefte S. Auguftino, bonum

ait, qui nititur ad altiora afcendere, quid aliud

laudare non laudato , fed laudanti prodeft.

agit, nifi ut crefcendo decrefcat, & afcenden-

Unde S. Ambrofius ; Illo tempore potiffimum

do altius, exterius, interius in profundum de-

^

merita fan&titatis extollo, quando nec laudan-

fcendat.

tem adulatio, nec laudatum tenet elatio; lauda

L. Quia, ut zedificati parietes, fi prius

ergo poft pericu

i

lum, Rprædica fecurum, fcili-

pondera recipiant, quam novitatis fuze humo-

cet poft mortem.

reficcentur, ruinam afferunt; ita fi honoris

XLiIL Quialaus fua juftos cruciat ( unde

pondus animo nondum a fui zeftimatione va-

quidam concionator dicenti fibi : Benedi&tus

cuo, & in virtute fundato imponatur , nihil ni-

fermo oris tui, refpondit : fed maledic&tus fer-

fi ruina timenda eft,

mo oris tui, ) & iniquos exaltat, quos dum

LL.Quia ad honores vera via per folam

laetificat, reprobos monftrat.

virtutem patet, ut olim Romani gemino tem-

XLIV. Quia tenebrze mifcentur luci, vähe-

plo ita exftru&o , ut non nifi per virtutis tem-

num cibo fuavi, fi cum bono opere laus hu-

plum ad honoris zedem intrare liceret, docue-

mana conjungitur. Hinc S. Gregorius: Chari-

runt,

tatis & pietatis miracula amate , quze tanto fe-

curiora funt , quanto & occulta, de quibus

$. IX

Titulus CXX X1I. Solatia Spiritualia

215

LXI Quia, tefte Job, qui deridetur ab a-

$x

mico fuo , ficut ego, invocabit Deum , & ex-

audiet eum. Hinc olim dicentimpii : Hi fum:

ä

Circa. carentiam. fama

quos habulmus in derifum.

LlI. Quia, qui te infamant, non judicio,

Xil

fed morbo, hoc dicunt.

$

LIII. Quia teftis confcientia eft; hinc S. Au-

Circa. contemptum

guftinus; Senti de Auguftino, quod lubet, fola

me in oculis Dei coníclentia non accufet. Et

LXII. Quia quilibet, qui tezeftimat, & amat,

S. Gregorius: Inter verba laudantium, five vi-

partem cordis tui rapit. Hinc S. Gregorius :

tuperantium,ad mentem femper recurrendum

Tanto unusquisque a fuperno amore disjun-

eft; & i in ea non invenitur malum, quod de

gitur, quanto inferius delectatur.

nobis ioquuntur homines

in magnam debe-

LXIIL Quia, magiftro Seneca, fi beatus

mus lvtitiam profilire. Quid enim li non om-

nes laudant, & conícientialiberos nos effe de-

vis effe, hoc primum cogita, contemnere &

ab ählS contemni.

monftrat. Habemus Paulum dicentem : Glo-'

ria noftra hzec eft, teftimonium confcientize.

LXIV. Quia, qualis quisque apud fe latea£,

illata contumelia probat teíte S. Gregorio.

5. Job: Ecce in coelo teftis meus. Si ergo eft

nobis teftis in caelo , teftis in corde , dimitta-

LXV. Quia S. David elegit abje&us effe in

domo Dei magis, quam habitare in tabema-

mus ftultos loqui fons quod volunt.

LIV. Quia coeci fuat, qui infamant, quis cu-

culis peccatorum.

ravit coecos de fua phyfiognomia judicantes ?

$ XII

$. X

Cirta. humiliationem

cha Jimplicitatis infamiam

LXVI. Quia, tefte S. Bernardo,

bona eft

. Quia fimplicitas eft optima dlre&nx

humilitas , quze & in przefenti ab h*l asmodi

mordacibus curis mentem facit effe qu1etam

v1tæ no*tz ze, nam, tefte David, fimplicitas ju-

& a minacibus poenis in futuro iecuxam ïed-

ftorum diriget eos.

LVI. Quia cum fimplicibus fermocmatm

dit eonfcientiam.

&

ejus ; quid autem elcqum Dei dulcius ? Quam

LXVIL Quia Deus humilia refpmt

duh:la &c. vivus eft fermo &c. tefte Paulo &;

alta alonge cagnofmt Item : At q

uem mfvn-

Salomone. Omznis fermo Dei ignitus. Hinc

ciam, nifi ad pauperculum ?. &c, Qais autem

David: Ignitum eloquium tuum vehementer;

non gauderet, fi fe prze alio videret ab impe-

& diícipuli in Emaus :

Nonne cor noftrum

yatore gratiofe refpeCtum ?

ardens erat, quando loquebatur aobis, &c. Et

LXVIIL Quia, tefte Hugone, ficut mel

fponfa: Anima mea iquefa&ta ef£, ut dilectus

concordat in confe&ionibus medicinze cum

locutus eft

omnibus diverfitatibus fpecierum; fic ex hu-

LVIL Qauia, tefte S. Gregorio, nihil fim-

militatis dulcedine condiuntur omnia genua

phm cordefelicius; nam qui innocentiam erga

virtutum,.

alios exhibet,nihil e:& quod pati ab aliis formi-

LXIX. Quia fic pr:e czeteris Deum recrea-

det. Habet enim quafi artem quandam fimpli-

mus odore humilitatis , juxta id : Dum effet

citatem fuam, nec metuit pati, quod fe feciffe

Rex in accubitufuo, nardus mea dedit odorem

non memmlï

At contra mens prava femper

fuavitatis.

in laboribus eft; quia aut molitur mála, quae in-

ferat, aut metuit, ne fibi hzec ab aliis inferan-

$. XIV

tur

Cirea pudorem groprig azcu[ationir

$. XL

LXX. Quia szeger ad vitandam mortem

Cirea — derifum.

temporalem affumit amarum medicinam ;

quidni nos magis,

ut effugiamus mortem

T VIIL. Quia Tobias ab uxore & cognatis

zeternam ?. Melior e[ï inquit S. Auguftinus,

deri(us eft. Sed & Job: Nunquid derident me

modica amaritudo in faucibus ,

quam eoeter-

juniores? Difcipuli repletiSpiritu S.derifi fant,

num tormentum in V1fcer1bus.

& mufto pleni di&i. Teremias de fe:

Fa&us

LXXI. Quia, S. Bernardus, ait ;

Ama con-

fum in derifum omni populo. David : Omnes

feffionem, fi affe&as decorem ; ubi confeHio,

videntes me deridebant me, Sed & Chriftum

ibi pulchntudo & decor.

deridebant in domo Jairi, & in cruce

LXXIL Quia tempus confeffionis eft tem-

LIX. Quia funt derifores derifis deteriores

quia, tefte Salomone , parata funt, deriforibus

pus vernum fimul ( ob flores propofitorum )

& autumnale ( ob früétus poemtenuæ )

judicia, & illufores 1pfe deludet.

LX. Quia, tefte Seneca, nondum felix es,

fi te turba nondum deriferit

LXXIII

216

Bibliothecm Manualis. Concionatoria

LXXIIL. Quia confeffionale eft torcular, in

LXXXIV. Quia ut folis radii in. cloacä

quo exprimitur vinum lzetitize tum pro Ánge-

non foedantur, ita nec virtus hominis boni in

lis, (juxta id: Majus eft gaudium coram Ange-

focietate malorum corrumpitur.

lis ) tum pro nobis ( juxtaid, 5i eft gaudium

LXXXV. Quia rofz & lilia non nifi inter

in hoc mundo ) hoc utique poffidet puri cor-

fpinas naícuntur.

dis homo. Hinc Sponfa : Jam hyems ( negli-

LXXXVI. Quia, ut erinaceum fpinze con-

gentize in divino feryitio ) tranfüit, imber (la-

tra animalia, ita juftum contra vitia fociorum

crymarum ) abiit, & recelfit ; flores ( propofi-

maiorum tribu!atio defendit.

ä

torum ) apparuerunt in terra noftra; vineze

Horeqtes dederunt odorem fuum.

$. XIX.

Circa. carentiam. husmami favoris,

$. XV.

LXXXVH. Quia , fi divitias tuas rapere

Circa. accu[ationem in. gublico.

quis conaretur, doleres, cur ergo appetis favo-

rem hominum , per quern tibi cor eripiatur ?

LXXIV. Quia, ficut vengnum nonnun-

LXXXVIIL Quia, tefte S. Ambrofio, de

quam cum aliis herbis mixtum conficit falu-

divina miferatione tunc fperandum amplius

berrimam medicinam ; ita accufatio aliena

eft, quando przefidia humana deficiunt.

( etiam a malo fine profecta ) cum noftra hu-

LXXXIX. Quia maledi&ttus, qui confidit

militate conjuncta, plurimum nobis proficit

in homine; cur ergo maledicentize materiam

ad meritum, ad virtutes obtinendum.

ultro ambis ?

LXXV. Quia per publicam accufatio-

XC. Quia. manna coni'olätionum "divina

&

nem peccator velut vas luteum & contume-

rum nonnifi in deferto datur.

lize tranfüit in vas honoris & glorise.

XCL Quia, fi dimittas homines propter

Deum, centuplum accipies.

g XVI-

XCIL Quia.ut aurum in vacuo afcendit

furfam, ita & animus a fovoribus humanis

Circa. detra&fiones,

evacuatus.

LXXVI. Quia, tefte Seneca, rhalis difäli—

7

p

XX.

cete , laudari eft.

LXXVIL Quia qui propria decoratur vir-

Circa , odium/? & iæimicitim.

tute,parentum fuorum vitiis ( aut aliorum ver-

bis) non dedecoratur, ut dicitur i Decretis.

XCIII. Quia inimic;us eft meritorum oc-

LXXVHI. Quia detra&ores [funt mufcze

cafio, maxime implendi przecepti: Diligite

inimicos veftros.

moriturze , tefte S. Gregorio, cur ergo has ti-

mes,fi tu verze charitatis igne circumdatus fis?

XCIV. Quia inimicus übi- magis nocet,

LXXIX. Quia S. Bernardus dixit: Ego

quam tibi , ut Phreneticus,

plagis confcientize meae nullum judicio ac-

$- XXI.

commodatius - inedicamentum opprobriis &

contumeliis.

r Cirm carentium. voluptatum

LXXX. Quia, tefte S. Gregoris, juftus mi-

.. guftus.

randa agit , & opprobria recipit, ut, qui exire

foras per laudes potuit, repulfus contumeliis

XCV. Quiä, ficut homo per pomum eje&us

ad femet ipfum redeat , & eo fe folidius intus

eft ex paradyfo voluptatis , ita & anima gulae

in Deo folidet, quo for

is non invenit, ubi're-

dedita feparatur a Chrifto, cum quo effe dul-

guiefcat.

-

€is eft Paradyfus, tefte Thoma Kempenfi.

XCVI. Quia Ífi corpori cibus naturalis

| 9; XVII-

tam Íolicite quaeritur, quanto magis quze-

Circa — confufionem..

rendum eft anim?e convivium , de quo Salo-

mon: Secura mens quali juge convivium.

LXXXI. Quiaincitat ad quaerendum Deum,

XCVIL Quia tefte S. Hierónymo, im-

juxta illud Pfalmi:Imple facies eorum ignomi-

poffibile eft, ut quis praefentibus & futuris

fruatur bonis; ut & his ventrem; & ibi men-

nia, & quazerent Nomen tuum Domine.

tem impleat; ut de deliciis ad delicias trans-

eat, & inutroque fzeculo fit beatus.

ACVIII. Quia vinum & cibus blande in-

grediuntur, fed in fine mordent ut coluper.

Circa malam focictatem,

XCIX. Quia, tefte Seneca, venter preece-

LXXXIL Quia tefte S. Gregorio toleran-

pta non audit, pofcit, & appellat; non eft

di ubique funt proximi; quia Abel fieri non

tamen moleftus creditor ; parvo contentus eft,

valet, quem Cain malitia non exercer.

das illi quod debes, non quod potes.

LXXXIII. Quia honori ducis, fi quis Thefes

. C. Quia tefte Boetio; Felix nimium prior ze-

tas. Somnos dabat herba falubres, umbras al-

te propugnantem oppunet; cur ergo focium ,

dum virtutem tuam impugnat, adverfaris?

amnis,

tiffima pinus, potum quoque 1ubri;11-s

non

Titlus C X X XU.J Solatia Spiritualia.

hzïy

non bacchicamunera noratliquido confunde-

CXI. Quia venient noviffima , tefte Augu-

remelle, utinam modo noftra redirentin pri-

ftino , quando nulli bono erit male , nulli ma-

Ig,

Ícos fzecula mores.

lo erit bene. Hinc S. David : Labor eft ante

me ,donec intremin fanctuarium ',& intelli-

$- XXII.

gam in-noviflimis eorum.

CXIL Quia , tefte S. Auguftino ,

efi-am

Circa dijjïz:ultæt*em jejunii.

nunc malis. male eft; nam multum intereft ,

J

inquit, inter malum efle, & malum pati. Tu,

CI Quia, fi maculam in facie haberes :

quod pateris , non es. llle autem malum non

gauderes , quod illam perjejunium poffes re-

patitur , & malus eft. Noli ergo falli ; non po-

movere ; cur non magis gaudes,quod maculas

teft fieri , ut tibi male fit, quia pateris malum,

animze per jejunium pellere pof'is? an nefcis,

& illi bene fit, qui eft malus; cum enim eft

quod ecclefia canit : Qui corporali jejunio v1

malus , putas, quia non patitur malum , cuin

tia comprimis ?

patitur feipfum? tibi male eft,quia pateris alie-

CIHL Quia, fi voragini proximus optares

num malum in corpore tuo ; & illi bene, qui

aliquem , qui te, ne caderes, teneret; cur

malum fe ipfum patitur in corde fuo? tibi ma-

non jejunium amas , quod mentem elevat, ne

le eft, qui malam habes villam ; & bene eft il-

r d

:

in. gule & aliorum vitiorum voraginem cadat?

li, quia malam habet animam ?

CIIL. Quia , tefte S. Bernardo, femper vir-

CXIIL. Quia, tefte S. Auguftino , omnis

tuti cibus jejunium fuit; & de abftinentia pro-

animus inordinatus fibiipfieft poena ; cur ergo

deunt caítze cogitationes , rationabiles volu-

putas pacificum; qui, cum exteriori pace gau-

ptates , falubria confilia, & per voluntarias

deat , interiora plena domefticis hoftibus ha-

affli&iones caro concupifcentiis moritur, &

bet, juxta id Chrifti : inimici hominis do-

virtutibus fpiritus innovatur.

n

*

meftici ejus.-

CIV. Quia, fi condimenta vari

a queris ,

$. XXV.

ut cibus magis fapiat; cur jejunium negligis,

Circa dolorem €9. fletum,

quod velut praeitantifünum — condimentum

oinnes tam cibos, quam potus , fapidiffimos

facit ?

CXIV. Quia ut hoftes , quanto funt pro-

pinquiores , tanto magis cogunt ad arma re-

$. xxiL.

currere ; ita dolores ad Deum celerius cogunt

confugere. Hinc S. Gregorius : Maja , quae

Circa. triflitiam.

nos hic premunt, ad Deum ire compeilunt.

. CXV. Quia , ut frigus circumttans calorem

CV. Quia femper habes remedium triftitioe

auget, & continet , ita tribulationes & dolq-

aS. Auguítino affignatum , dum dixit: Vis

res calorem amoris divini &c.

nunquam effe triftis ? bene vive , bona vita

CXVI. Quia ut aimici [ob videntes ejus do-

femper gaudium habet.

Hinc Apoftolus :

lorem, non. loquebantur ei verbum ; ita &

Gaudete in Domino f^mper.

tentator ceffat tentare , quem

viderit. dolori-(

CVL. Quia, ui fomnium trifte fequitur fum-

bus occupatum.

i

:

e

mum gaudium; ita triftitiam mentis , quae

CXVIL Quia, qui feminant 1

n ].acfymis ,in

tranfit ut fomnium,maxima leetitia fequetur.

exultatione metent ; cur ergo parce femen

CVIL. Quia triftis eventus funt velut vincu-

lacrymarum feminas ?

lum aureum , quo Deus trahit hominem tri-

CXVIII. Quia Deus ; te

Be Davidé ; cibabit

bulatum 2d fe,cur ergo non fponte fequeris ? "

nos pane lacrymarum , & potum dabit nobis

CVIII. Quia Deus cum foenore compen-

in lacrymis in menfüra, id eft, non ultra vires..

penfat triftitiam , juxta id : Gaudete &c. quia

Hinc Apoftolus: Fidelis Deus , qui non per-

merces veflra copiofa eft in coelis. Item fecun-

mittet vos teutari fupra id , quod potettis.

dum multitudinem dolorum confolationes

- CXIX. Quia fi gauderes , aquam a teobla-

tuze letificaverunt animam fervi tui. Car er-

tam a Chrilto fuiffe in vinum converfam, cur

go ufüras hic folum conceffas non achibes ?

non magis gaudes , fi aqnam lacrymarum

CIX. Quia, fcires lapides tuos in aurum

tam copiofe olim in vinum lzetitize converten-

j

vertendos , majores & plures babere optares;

dam memineris ?

cur non & triftitias; quas fcis infolatia ver-

hs ille , qui

CXX. Quia lacrym?e funt fo

tendas ?

afcendebat de terra irrigans univerfam fuper-

ficiem terrae.

,

$ XXIV.-

CXX. Quia lacrymz extinguunt flammam

ito

iC

concupifcentize, fpiritualem intirm

tem(hinc

| Circa. tentationem de fortuna

Ezechizx di&um: Vidi lacrymam tuam, &

malorum, :

fanavi te)lavanta culpis,oculos aperiunt, ; jux-

CX. Quia non funt in manuimpii bonafua,

ta id S. Gregorii : Saepe quod torpentes latuit,

fletibus innotefcit. Hinc & Apoc. collyrio tuo

tefte Job. Hinc Seneca : Quid ftultius, quam

in homine aliena laudare ? quid eo demen-

inunge oculos tuos , ut videas ^ ferenitatem

mentis inducunt,( quia, ficut poft vehementes

tius , qui circa fe miratur, quae ad alium pro-

imbres purus aer eflicitur,ita poft lacrymarum

tinus transferri poffunt ; non faciunt melio-

fequitur,teiteChryfo-

rem equum aurei freni.

pluvias mentis ferenitas

ke

ftomo )

R, PL

ohn, Bibl. Man. Tom. I 1.

218

Bibliothece Manualis: Concionatorig.

ftomo) mentem elevant, ( juxta id , afcenfio-

CXXVIL. Quia, tefte S. Ambrofio, quo

nesincorde fuo difpofuit in valle lachryma-

diutius abeft , quod defideratur , tanto exfpe-

rum. Et multiplicatze funt aquze, & elevave-

&antis defideria majori quadam vi amoris

runt arcam infublime ) holocauftum impin-

ignefcunt. Hinc Ofeas dicit de Chrifto ; ve-

guant, ( juxta illud S. Gregorii: holocauftum

niet quafi imber fübtemporaneus & ferotinus

aridum elt bonum opus, quod orationis lacry-

terrze. Et Job : Vifitas eum diluculo , & fubi-

m2e non perfundunt ; holocauftum pingue eft

to probas illum.

bonum opus, quod cum a

mis impinguatur. )

gigur, etiam lacry-

$. XXVIII.

CXXII. Quia regnum coelorum Deus rapi

vuit noftris fletibus, quod noftris meritis de-

Circa fiudii difficultatem.

betur,tefte S. Gregorio. Hinc & S. Hierony-

CXXVIIL. Quia, tee S. Hieronymo, (i

mus: O humilis lacryma , tua eft potentia ,

quidquam eft, quod in hac vita virum ía-

tuumregnum. Tribunal Judicis non vereris ,

delictorum tuorum accuíatoribus filentium

pientem teneat, & inter preffuras, ac turbi-

nes mundi aequo animo perfuadet manere ,

imponis, non eft, qui te accedere vetet. Si fo-

id effe primum reor meditationem & fcientiam

la intras,vacua non redibis,magis crucias dia-

bolum, quam poena infernalis. Quid plura ?

Ícripturarum. Et alibi : Sicut ftellas coeli non

extiuguit nox , fic mentes fidelium inhzeren-

vincis invincibilem , ligas omnipotentem , fi-

tes firmamento S. fcripturze non obfcurat mun-

lium Virginis inclinas.

dana iniquitas. Hugo veroait: Nihil in hac

CXXXIIT.. Quia, tefte S. Bernardo , lacry-

vita dulcius fentitur, nihil avidius fumitur ;

"m?e funt delicize & vinum Angelorum , in illis

odor vitze, fapor grative , guftus indulgentize,

nihilita mentem ab amore mundi feparat ,

reconciliationis jucunditas , & ferenatae con-

nihil fic animum contra tontationes roborat,

nihil hominem ita excitat & adjuvat ad om-

Ícientize fua vita reperitur.

neopus, & ad omnem laborem , ficut ftu-

$. XXVI.

dium facræ Ícripturze.

CXXIX. Quia, tefte Chrifto , omnis fcri-

Circa defzderium communionis.

ba do&us in regno coelorum fimilis eft homi-

CXXVI. Quia obediendo obtines , quod

ni patrifamilias , qui profert de thefauro fuo

per communionem obtinuiffes. Unde obedien-

nova & vetera : Quis ergo pro hoc thefauro

tia fimilis eft hoftize. 1. Propter rotunditatem,

confequendo nonlibenter laboret ? maxime

unde Chrifti manus tornaties dicuntur. Et E-

cum Salomon dicat: divitias nihil duxi in

zechiel vidit rotas moveri, quocunque fpiritus

comparatione illius.

ferebatur. Sed & Calfianus narrat, antiquos

monachos ad pulfum campanse, vel litera im-

CXXX. Quia ftudium eft fimile venationi ;

perfecta relicta acceleraffe. 2. Propter latitu-

hinc 5.Bernardus quibusdam interrogantibus,

unde haberet fcientiam ? refpondit: vos quae-

dinem, quia ad modum hoftize latze jacet , ubi

ponitur. 3. Propter tenuitatem , quia ut ho-

ritis eam in Ephrata( iá eft,pulverulentia via)

ftia , ita & obediens , patitur fe facile frangi.

nos autem invenimus ea

m in campis filvze ;

( id eft foliis fagi v

el quercus nos docentibus)

4. Propter colorem , quia candidus eft obe-

diens per innocentiam , ut hoftia. JHinc Pfal-

experto crede, aliquid amplius invenies in fil-

miíta : Beati immaculatiin via , quiambulant

vis, quam in angulis; in lingua & lapides te

docebunt , quod a ma

giftris audire non poffis.

inlege Domini. Accedit ferenitas , de qua S.

CXXXI. Quia lab

Bernardus, ferenitas in vultu , & dulcedo in

or manducandi non mo-

fermonibus multum colorat obedientiam.

J

mf

leftus , fed fuavis eft ; at

qui non in folo pane

vivit homo, fed in omni

verbo , quod exit de

Propter faporem , quia fapit odorem cibi, de

quo Chriftus , cibus meus eft,ut faciam volun-

ore Dei. Hinc & S. David : quam dulcia fau-

tatem ejus,qui mifit me. 6. Propterimaginem,

cibus meis eloq

uia tua &c. Hinc & Hierony-

mus : Pinguiffimus fermo divinus eft ; omnes

quia ut hoftia continet Chrihi plerumque ima-

ginem,ita obediens Chriftum per imitatio-

habet in fe delitias ; quidquid volueris, ex fer-

nem. 7. Propter nomen , quia ut Kuchariftia

mone divino nafcitur, ficut manna fecundum

fignificat oblationem , ita obediens holocau-

voluntatem cujuscunque fapiebat in ore.

ftum.

CX XXII. Quia, tefte S. Gregorio , S. fcri-

ptura eft mentis oculis quafi

fpeculum quod-

CXXV. Quia vel ipfo Chrifto tefte, non

dam, utibi interna faci

es noftra videatur ;

femper tantum beatus venter eft , qui ipfum

ibifoeda, ibi pulchra difp

icimus, ibi fentimus,

portavit, fed etiam qui audiunt verbum Dei

quantum proficimus,& quantum a profectu di-

per obedientiam , & cuftodiunt illud.

ftamus. Hinc & S. Hieronymus : Utere facra

Ícriptura vice fpeculi , foeda corrigendo,

$. XXVII.

pulchra confervando , & pulchriora facien-

o

Contra ariditates,

CXXXIIL Quia ficut fJacobo omnis labor

propter amorem Rachaelis levisita & tibi pro

CXXVI. Quia Chriftus dicit : Nifi :ego abie-

confequenda fapientia eífe deberet.

Hec

ro , Paracletus non veniet ad vos.

enim eft, de qua Salomon ait : fuper falutem,

Titulus CXX XII. — Solatia Syiritualia.

210

& fpeciem dilexi eam. Hanc amavi,& exqui-

quale fit, fratres mei , perpendite , in via

fivi a juventute mea , & amator factus fum

laffari, & viam nolle finiri.

formz illius, & quzefivi mihi eam in fponfam

CXLV. Quia, cum corpus fit quafi carcer

affumere.

anim?e, quis cupiat diutius in carcere hoc de-

tineri ? Hinc Ofeze pro. beneficio datum eft ,

$. XXIX,

ut citius moreretur.

CXLVI. Quia fapiens , tefte Seneca , cogi-

Cirea. morbos,

tat qualis , non quanta fit vita. Non enim vi-

vere bonum eft , fed bene vivere.

CXLVII. Quia, tefte Ambrofio, tantis ma-

CXXXIV. Quia fi gaudes , te a Principe

vifitari , cur a Deo vifitari molefte fers ? cur

lis hzec vita repleta eft , utcomparatione ejus

non fequeris fenem dolentem, quod anno

mors remedium effe putetur, non poena ; nam

quodam per morbum non vifitatus faerit ?

ideo brevermn illam fecit Deus , ut moleftize

^ CXXXV. Quia fignum eft falutis ; nam

ejus , quia profperitate vinci non potuerunt ,

?egrum corpus fanas cogitationes parit. Hinc,

temporis exiguitate finirentur.

Zacharias dixit: Ad dandam fcientiam falu-

.CXLVIIL Quia, tefte Vincentio , fi quis

tis tuze in remiífionem peccatorum, per vifce-.

fciat , quis fit bonorum finis, quz vera feli-

ra mifericordize vifitavit nos Oriens ex alto.

cit

r

a

a

3

s; nunquam videbitur fibi præmayura mor-

CXXXVI. Quia virtus in infirmitate perfi-

te periturus.

citur , ficut difcipulus per occafionem difputa.

S. XXXL,

tionis. Item eft cambium , in quo homo pro

fortitudine . corporali reliéta recipit internam

animae fortitudinem.

Y

Circa mortem imminmtem.

CXXXVII. Quia debitum olim in purgato-

rio mille tormentis

, modo perfolvitur levis

CXLIX. Qüia ,i tefte S. Ambrofio, mors

doloris patientia.

$

corporis juftis videtur bona , in ipfis namque

CXXXVIIL Quia fi equ

um ad þräecipitia

quietis eft portus. Hinc Cyprianus : Mortali-

te ducentem gauderes ab alio. vulnerari ; cur

tas ifta Chrifti hoftibus peftis eft , ejus autem

non & cor

fervis falutaris excelfus.

firmari ?

pus in peccatum trahens öptas in-

CL? Quia mors, tefte S. Auguftino, eft reli-

CXXXIX. Quia fi duellum tibi effet cum

Cio corporis , depofitio farcinze gravis , nam

altero , gauderes utique hoftem ab amico tuo

corpus aggravat animam.

debilitari ; atqui perpetuum animze cum cor-

CLI. Quia, tefte S. Bernardo , mors jufti

pore duellum eft, cur er

bona eft propter requiem, melior propter no-

.per morbos infirmari ?

go non gaudes corpus

vitatem , optima propter fecuritatem. Item

CXL. Quia fi cauterium unius membri pa-

quia finis eft laborum , victorize confümma-

- teris, ut plura falves , cur non & corpus

tio, vitz? janua, & perfecto fecuritatis in-

per infirmitatem aduri pateris , nt animus fa-

grefius.

netur ? Hinc S. Gregorius : Durum non »efti-

CLII. Quia mors eft debiti naturalis perfo-

mes , ob quod pateris , dum exterioribus cru-

lutio . cur ergo non gaudes tandem te impor-

ciatibus ab interna paífione liberaris.

tunitate hujus creditoris liberatum.

CXLI. Quia infirmitas addit alas, quibus

CLIII. Quia ftultum eft timere , quod vita-

anima ad Deum volet, juxta id : multiplica-

re non poffis.

tv fuut infirmita

*

tes .eor)um ; Poüea accele-

CLIV. Quia

vita no&ra exilium eft, & mi-

raverunt.

litia; quis ergo non

.

CXLII. Quia morbus eft res neceffaria &

imponi finem ?

gaudeat his per mortem

fumme utilis. Hinc quidam fenex roganti ,

ut eum a tertiana liberaret , refpondit , rem

$. XXXII.

fibi neceffariam cupis abjicere ; ut enim cor-

pora nitro , ita animze languoribus purifican-

Circa. defeum. ingenii,

tur.

Alius vero dixit, cum Deus dat infir-

CLV. Quia, tefte S. Gregorio , idcirco d/e-

mitatem , donum adeo magnum effe, ut ne-

que fi roo. annis pro ea ferviret , gratum fatis

fidiofus ingenium f»epe accepit , ut de negli-

fe exhibuiffet.

gentia juftius puniatur , quia quod fine labore

affequi potuit , fcire contemnit. Kt ideo

CXLIHWH. Quia fi poffeffio animze eft fumme

optanda, cur nonj& potentia, perquam,

nonnunquam ftudiofus tarditate negligentize

premitur , ut eo majora proemia retributionis

tefte Salvatore , anlmas noftras poffidemus.

inveniat,'quo magis in ftudio inventionis./ela-

borat. Nihil ergo eft in terra fine caufa, quan-

$ XXX.

do & ftudiofo tardltas ad praemium proficit ,

Circa brevitatem m'tæ.

& defidiofo velocitas ad füpplicium crefcit.

CLVI. Quia ficut aqua, quaxe figuram per

impreffionem cito accipit, cito etiam perdit;

CXLIV. Quia longa vita eft longa peregri-

ferrum autem tardius quidem figuram capit,

natio; hanc ergo quis amet ? Hinc quidam

fed diutius retinet; ita & res cum bono &

Pater: Quid eft vita mortalis, nifi via? &

duro ingenio fe habet,

R. P. Lohn. Bibl. Man, Tom. 11I.

Ee2

CLVIL -

220

Bibliothece IManualis Concionatoria

$. XXXVL

CLVIIL, Quia plus proficitur mediocri inge-

nio cum virtute conjuncto , quam optimo in-

genio, cui virtus conjuncta non eft. Hinc

Contra timorem — mali immi-

Hugo: Non confidat przedicator vel auditor

nentis.

verbi divini de acumine ingenii , nec de fub-

tilitate fcrutinii , nec de fedulitate ftudii , fed

CLXIV. Quia re&e monet Seneca : Non

magis confidat de bonitate Dei, de pietate

fis mifer antetempus , cum illa , quze. velut

imminentia expavifti, fortaffe nunquam even-

oraculi , dek humilitate cordis intimi.

tura fint , aut futura funt, quid juvat dolori

fuo occurrere, fatis cito dolebis , cum vene-

$. XXIIL.

rit; interim tibi meliora promitte. Aliquan-

do gladius ab ipfa cervice revocatus eft, & ali-

Circa dffe&um memorig,

quis fuo carnifici fuperftes fuit.

CLXV. Quia , tefte S. Paulo , fidelis eft

Deus, per quem vocati fumus in focietatem

CLVIII. Quia , fi amplam haberes , optare

magis reftriéctam deberes , paucorum fed uti-

filii ejus, quidni ergo focios liberet a malo,

lium capacem , quis enim fanze mentis fcri-

aut adjuvet ? an non dixit Job: Libera me

fntt,

nium aureum luto, aliisque rebus vili

Domine, &pone me juxta te , & cuivis ma-

lris t

Á

if;mis

nus pugnet contra me.

An non Ifaias : jux-

)d

recondendis applicare velit ?

t4^

ta eft, qui juftificat me,

.quis contradicet

CLIX. Quia, fi non plus fapere monet A-

mihi ?

poftolus , quam oportet, fed fapere ad fo-

CLXVI. Quia, tefte S. Auguftino , timor

brietatem , an non illud Chrifti accini nobis

profens fecuritatem generat fempiternam.

-poterit : Martha follicita es , & turbaris con-

Time eum , qui fuper omnes eft, & homi-

tra plurima , porro unum eft neceffarium ,

nem non formidabis. Etalibi: quid times

fcilicet ut cum Tobia memor fis Domini tui

hominem , homo in finu Deipofitus, Tu de

in toto corde tuo ? Certe S. Daviddicit:; Me-

finuillius noli recedere, & quidquid paffus

mor fuüi Dei , & dele&atus füm. Dic ergo,

ibi fueris , ad falutem valebit, non ad per-

quod Anna de Tobia : Omnia in te habentes,

niciem.

non debebamus dimittere te.

$. XXXVII..

$. XXXIV.

- Circa. defgerationem ob peccata,

Contra defefium [cientie.

CLXVII. xQuia , tefte S. Bernardo, ubi

fuperabundavit delictum , fuperabundare con-

CLX. Quia ,, üägaudes , materiam rumo-

fuevit & gratia.

ris, aut hydropis tibifubtra&tam , cur non &

CLXVIII. Quia, te

fte S. Gregorib , non-

materiam fuperbive ? an nefcis, quia fcientia

:

nunquam fortium culpa occafio virtutis fit.

.inflat, tefte Apoftolo ?

CLXIX. Quia, tefte S. Chryfoftomo , non

eft ad virtutem ulla talis exhortatio , qualis

- CLXI. Quia cui plus creditur , 'plus etiam

eft peccatorum recordatio.

ab eo exigitur ; cur ergo doles, quod minora

CLXX, Quia , tefte S. Ambro

üb, non qua-

apud Deum debita, quam alius, contraxeris ?

ritur , quis fuerit , fed quis fit. Et S. Augu-

ftinus: Non nocent mala przterita , fi non

$. XXXV.

lacent.

If

CLXXI. Quia Deus dat humilibus gratiam,

Circa pa[fionem. irg,

quidni & humilitatis , fi patienter ferant hu-

miliationem. ?

'ulat

CLXII. Quia, tefte S. Ambrofio , przecla-

CLXXII. Quia , ut lapfus equum fti

rüm eft, motum temperare confilio , nec mi-

ad fortius currendum , ita peccatum exci-

tat hominem ad amplius proficiendum.

noris eft virtutis , indignationem compefcere,

B Albe

quam omnino non irafci, cum plerumque id

CLXXIIL Quia,ut ex herbis viliffimis prze-

evius , iftud fortius , zeftimetur.

ftantiffima nonnunquam aqua elicitur , ita ex

3 i

peccatis aqua lacrymarum.

Pandif

CLXIII. Quia, tefte S. Chryfoftomo, fi ira

CLXIV. Quia, tefte S.

Ambrofio , novit

&tin,

Deus mut

21.

non fuerit, nec doGrina proficit , nec judi-

are fente.ntiam? fi tu noveris mutare

cia ftant, nec crimina compefcuntur,

delictum.

!

TITU-

s

C (22r) «

WWXXX*MWXXX XOCOCGGNOCROt 3CX iB u XOOOCO IU X XOOCG U ROt

TITULUS CXXXHIE

À

T FIDUCIA IN

SPES E

D E U M.

*

$.L

quze eft in intelle&u ( potentia, in qua promi&

certitudo fita eft ) proficifcitur alia quzedam

QUOAD ESS-ENTïAM.

certitudo fpei in voluntate, quze certitudo di-

citnr , quia cum intelle&us certitudine habet

fimilitudinem, deque ea participat. Et confi-

Definitio.

ftit hzec certitudo in eo, quod motus, conatus-

que voluntatis ad beatitudinis finem afpiran-

"^Pes, unaex virtutibus Theologicis eft,

tis,certus eft, neque fallitur,eumque certo con-

Frane,

quia Deum pro objecto habet, fperans

Arias to.

I.S

— beatitudinem , quae in ipfius Dei vi-

fequitur, neque in illius confecutione deficit.

$. thef,

ær. 3. c. Ic

fione ac poffeffione confiftit , eidemque Deo,

IIl. Dependet autem hzc certitudo ex Ariasl.c.

& divino ipfius auxilio ad illam confequen-

multis caufis. Prima primariaque eft Dei bo-

dam innitens. Atque ita fperat infinitum bo-

nitas & liberalitas, qui hominem ad beatitu-

num , quod Deus eft, & ad illud adipifcen-

dinem ordinavit, eique omnia ad illius confe-

dum infinite virtuti innititur, quse eft po-

cutionem neceffaria media tribuit. Altera eft

tentia ejusdem Dei. Et fequitur fidem fpes

€eodem ordine, quem virtutes inter fe habent,

fides , qua verbo Dei, qui hanc revelavit veri-

tatem credimus. Tertio dependet eadem cer-

cum generanturin anima , easque Deus illi

titudo abipfo habitu ac virtute fpei, quxe Dei

infundit : Siquidem virtute fidei , quze in in-

telle&u eft, cognofcimus & apprehendimus

liberalitati innitens voluntatem cum certitu-

dineinclinat, eamque ad confequendum hunc

bonum infinitum , quod eft Deus , idque co-

finem immediate movet. Ethoec certitudo ex

gnofcimus ut bonum noftrum , in quo noftra

confiftit beatitudo, & ut bonum,quod arduum

habitu,ac virtute fpei oriunda,propria fpeicere-

titudo eft;a fidei certitudine diftin&a. Et quo-

ac difficile, ad confequendam tamen ejus-

niamin hominibus, ufutn rationis habentibus,

dem Dei ope poffibile eft. Ex hac cognitio-

ne oritur in voluntate defiderium poffidendi

ad confequendum beatitudinis finem propria

merita requituntur, dependet hzec certitudo

Deum, eoque fruendi, ac poft defiderium

etiam a charitate , omnibusque caeteris virtu-

fpes, quae defiderio addit certum quendam

tibus , cum omnes voluntatem ad hunc beati-

conatum, ejusdemque voluntatis elevatio-

nem, qua anima Deo magis appropinquat ,

tudinis fínem, ad quem ordinantur , inclinent,

omnesque bonorum operum , quibus hunc fi-

ipfurnque Deum adipifci conatur, & ad eum

nem meremur, caufa fint; quo pacto hanc fpei

in seterna vita poffidendum, videndum,

ac fruendum accedere, idque per me-

certitudinem augent. Hinc fequitur , tametfi

in fidei certudine defectus, dubiumve effe ne-

dia a Deo ad hunc finem confequendum

quit ( innitatur foli primae,fümmzeque verita-

ordinata quæxfit.

ti, quze nec deficere , nec falli poteft; Unde

fi quis voluntarie de iis, quze docet fides,dubi-

Ibid.

1l. Hinc colligi potefï,quid fit fpes,videlicet

taret, fidem amitteret,ut fupra oftendimus)ta-

donum , five habitas fupernaturalis animze

men in certitudine fpei defeCtum effe poffe ,

a Deo infuüfus, quo fe movet voluntas , elevat-

cum innitatur non folum liberalitati ac pro-

que fupra omnes naturales vires ad fperandam

miffioni Dei, qua deficere, & falli non po-

cum auxilio & gratia divina, nec non bono-

teft; fed etiam hominis bon: vitze ac meri-

rum operum ab eadem Dei gratia auxilioque

tis, in quibus, qua homo ad bonum & ma-

procedentium meritis,zeternam beatitudinem.

lum eft liber, defectus & deceptio effe poteft.

BF. Albert, Brevius ; Eft certa exfpectatio futurze beatitu-

in dinis,proveniens ex gratia Dei,& meritis prae-

Magu.

Dim'jio.

Paradifo cedentibus. Certa,

inquam, debet hzec fpes ef-

anim, c, fe, ita ut a Deo beatitudinem , & ad eandem

2I,

confequendam auxilium , certo fperemus.

IV. Dividi poteft in fpem minus perfe&am Drex. in

Heliotr,

feu robuftam , & perfe&iffimam feu firmiffi-

Quam certitudinem accipit, & participat fpes

mam. Prior commune nomen fpei retinet ;5 ** 85

a virtute fidei, qua certiffime credimus, Deum

effe omnipotentem, & infinitam bonitatem, &

pofterior fiducia appellatur , cujus diftinctio- ^"

nem ab altera fpe clare indicavit Seneca;dum Epift. 16;

qui paratus fit , faam beatitudinem omnibus,

quia merentur, omniaque ad eam confequen-

ait :;de te fpem» habeo, fed nondum fiduciam.

l

dam ac promerendam neceffaria auxilia , &

favores dare , reque ipfa omnibus det, qui ex

A fhus

hac vita in ipfius gratia , & cum aeternae vitae

merito, difcedunt. Ex hac fidei certitudine;

V. Cum neceffitas aliqua occurrit, ftatimn

3.

e 3

222

Bibliothece Manualis Concionatqriæ.

T

p

Pf. 120. ad Deum recurrrere , ab eoque opem petere ,

N

i

I

$, 10

v. I'

exemplo S. Davidis: Levavi oculos imeos ad

C

P.

montes , unde venict auxilium mihi: auxi-

EX

ke

DOCRIPTUR A.

.A

lium meum a Domino.

p

v

Pf. »6.

VlL. Non abjicere animum , quando diffi-

l

Qualitar.

Y» 14s

cultas aliqua , autnecellitas grandis occurrit ,

yar.

fed potius ejusdem Davidis monitum fequi di-

,2

Abe äduciarn in Dominoex toto cordeProv. 3.

centis ; Exfpecta Dominum , viriliterage , &

.I. H

tuo, & neinnitaris prudentize tuze. V. 5-

yac

confortetur cor tuum , & fuftine Dominum.

V. 7'

- Vii. In adverfitatibus tacere, & ab omni

ll. Sperate in eo omnis congregatio popu- Pf. 6x.

p

Dan. 13.

li, effundite coram illo corda veftra.

V. 9.

v. 35-

murmure abftinere ; intus vero in pe&ore ad

!]l Dominus illuminatio. , & falus mea , Pf. »6.

y.l

Dominum fufpirare , exemplo Sufannze , quae

quem timebo? Dorainus prote&tor vitze meze, V. 4

falfo accufata flevit , & fufpexit in coelum ;

a quo trepidabo ?

gpï

erat enim cor ejus fiduciam

habens in Do-

V. Revela Domino viam tuam, & fpera Pf. 36.

j*

mino.

V. $.

in eo , & ipfe faciet.

Drex.]c. Vlll. Gratias agere', quod dignos nos ju-

V, Spes, qua videtur , non eft fpes , nam Rom, $,

jJe

$- 3.

dicet, qui aut patiamur innocentes ; aut certe

V. 24.

UET

fi nocentes fumus , patientia innocentiam re-

quod videt quis, quid fperet?

. Vl. Propter nos fcriptum fuit : quoniam de- x. Cor. 9,

paremus.

bet in fpe, qui arat , arare : & qui triturat, in V. 1o,

P(, 7a.

IX: Divinze voluntati fe conformare, ei-

v.38.

demque voluntate fua velut arttilfimo bra-

fpe fruttus percipiendi.

4

— VJl. -Etfi coram. homi

nibus görmenta paffi Sap. 2,

chio adhzrere, juxta Davidis exemplum:

d.

Mihi autem adhzerere Deo bonum eft, ponere

funt, fpes illqmm immortautate plena eft..— V* 4

V 9'

in Domino Deo fpem meam.

: Nece[fztaf.

jac. Alv,

X. San&orum auxilia imp

lorare , ut, qüqd

Pf)ï

de virt

meritis noítris non valemus

Vl Nolite confidere in Principibus , in pf, »4g.

, eqrum patromf

v.3

adept,

nio atffequamur.

L

filiis hominum , in quibus non eft falus.

€. 4.

Xl. Ubi omnia medi

a tentáta , & adhibita

]X. Maledi&us homo, qui confidit in homi-

Jer. 17.

funt, nec tamen , quod petebamus, imy;etra-

ne, & ponit carnem brachium fuum, & a Do-

v.

Eu

Bameh, Vimus, tranquilitatem mentis retinere , &

mino recedit cor ejus. IÉrit enim quafi myricze

Y, 1l

c. 4. v, 4,hancipfarm effe fuaviffimam Dei providentiam

in deferto, & non videbit,cum veneritbonum,

Cap. 3

-

ac ordinationem credere,fibique illud Baruch

fed habitabiti

l

.

af

i ficcitate , in deferto ,*in terra

Pror,

Prophet?e occinere : Beati fumus ifrael, quia,

Y.À

quae Deo placent , manifefta funt in nobis.

falfuginis , & inhabitabili.

XIL. Propriis meritis divinam gratiam ,&

f

Equitar.

auxilium promereri ftudere : Nam , ut recte

Jv

B. Albertus Magnus advertit;fpes fine meritis

X. Confidite , quia vici mundum.

UT

Xl. Fiduciam autem talem habemus per]Jo. 16.

non eft fpes , fed przefumptio dicenda; licet ,

cum nefciamus , an merita noftra Deo pla-

Chrittum ad Deum,non quod fümus fufficien- V. 33.

ceant, & omnes juftitive noftrze velut pannus

tes cogitare aliquid ex nobis ; fed fufflcientia *. Cer. g.

menftruatae reputentur , nemo in fuis meritis

noftra ex Deo eft, qui & idoneos nos fecit": 4-

fed folum in fuperabundantia bonitatis divi-

miniítros novi teftamenti.

Xll. Refpicite filii nationes hominum , & Eecl. 2.

n confldere debeat.

fcitote, quia nullus fperavit in Domino , & v. 11z.

confufus eft ; quis invocavit eum , & defpexit

$ G

v Gradus.

illum ?

-

3

Db m

XIll. Confiderate corvos, quia non femi-Lac. xa;

nant, neque metunt, quibus non eft cellarium, v. 24.

. Ber

Roügh-ol. XIII. Pfifnus eft, firmum concipere pro-

ff o

neque horreum , & Deus pafcit illos. Quanto

pf qn

de difc.

l.3 c.5. pofitum fperandi omnia , quze fub fpem cade-

magis vos pluris eftis illis.

hii

re poffunt , qualia funt tum ipfa beatitudo ze-

XIV. Confiderate lilia, quomodo crefcunt:

Ibid,

Chrift,

terna ; tum Dei gratia, fup

non laborent, neque nent ; dico autem vobis ,

perfe&.

grnaturalia auxki-'-

lia , & merita.

nec Salomon in omni gloria fua veftiebatur ,

ficut unum ex iftis. Si autem foenum , quod

XIV. Secundus eft , usque adeo firmiter in-

Serm, 3.

hodie eft in agro, & crasin clibanum mitti-

de 7. pa- hzerere huic fpei , ut, quemadmodum S. Ber-

tur, Deus fic veftit ;

quanto magis yos pu-

njbus,

nardus loquitur,nulla me penuria meritorum,

fillae fidei ?

E

nulla confideratio proprize vilitatis , nulla 3e-

XV. Bonus eft Dominus fperantibus in il- Thren. 3.

vü 25.

ftimatio coeleftis beatitudinis , ab altitudine

lun, anim?e quzerenti illum.

S n

fpei dejicere poffit in ea firmiter radicatum.

XV]l. Fortiffimum folatium habemus , qui He*r. 6,

l li,

V. I8.

ütil )

1

confugimus ad tenendam propofitam fpem ,

Rom. tr5.

XV. Tertius eft, cum alacritate & hilari-

quam ficut anchoram habemus anim?e tutam

$

ac firmam , & incedentem usque ad interiora

v. 13.

tate fperare: Quem quidem gradum 5. Pau-

in o

lus indicavit, dum dixit: Deus autem fpei re-

velaminis , ubi praecurfor pro nobis introivit

pleat vos omni gaudio in credendo , ut abun-

Jefus , fecündum ordinem Melchifedech Pon-

tifex factus in ?eternum. -

detis in fpe, & virtute Spiritus fan&i.

XVII.

T itulus CXX XII. Spes €?. Fiducia in Deum,

223

P a.

XVH. Sperantem in Domino mifericordia

V. In p.römiHïs verifatis nemo dubitet. Site tites,

V. YO.

ci:cumdabit.

homo, qui effe debet, & mox ei addentur

Pf. 72.

XVII. Mihi adhozerere

'Deo bonum eft, &

omnia, propter quem fatta funt omnia.

v. 28.

oncre in Domino fpem meam.

A

VI. O fidelis, noli corrumpere fpem, noli a- S. Aug.

1. 30,

.le

a9.

v. 15.

XVIll. Infilentio & fpe erit fortitudo veftra.

mittere charitatem. Quid expavelcis, quia pe

: de veib,

-

Beati omnes , qui exfpe&ant Dominum.

reunt regna terrena? ideo tibi coelefte promi

L2

Hebr. 10o.

XX. Nolite amittere confidentiam , quse

fum eft, ne cum terrenis perires. Veniet ille ,

DV3

v. 3$.

magnam habet remunerationem.

de quo di&um eft : & regni ejus non erit finis.

ót,

Nahum. 1

AXXl. Bonus Dominus , & confortans in die

VIT. Laborans meffor, quod in femine non $. Chryf.

V. 7,

tribulatiouis, & fciens fperantes in fe.

videt , videbit in meffe: & quod in fulco de- !**

Pf. 124.

x 40.

l

f

V. .'0

XXll Qui confiduntin Domino, ficat mons

flet, gaudebit in fru&u. Hodie promiflionis

h

Sion: non commovebitur in aeternum , qui

tempus eft ; audi, crede , exfpetta. Crede cre-

2, Patal.

habitat in Jerufalem..

ditori tuo , qui tibi credidit debitori fuo : expe-

3f

XXlll. Oculi Domini contemplantur univer-

&a parumper ut veniat, quite diu fuftinuit, ut

10- 9 fam terram , & przebent fortitudinem his ,

venires: da illi inducias promiffo , qui tibi ,

om' 8»

qui corde perfetto credunt in eum.

quidquid erat debiti, jam donavit. Ouare tu

n

1. Jo. 5

XXIV. Et hzec eft fiducia, quam habemus

fatigaris fpe Dei, cum genus omne hominum

V. 14-

fubfiftat fpe , fide vivat ?

Cor j

ad Deum ; quia quodcunque petierimus fe-

I0

cundum voluntatem ejus , audit nos,

Vill. Dubitas , quod dabit tibibona fua , qui?. Aug.

de verb,

non dedignatus eft fufcipere mala tua ?

Dommin.

Jucunditas.

IX. Spes noftra tam certa eft, quafi res jam

Ider ia

..2:3'

perfe&a fit. Neque enim timemus promitten-

: 133,.

Eecl. ?.

XXV. Qaui timetis Dominum , fperate in

te veritate. Veritas enim nec falli poteft, nec

v. 9.

illum , & in oblectation

fericordia.

&

em ven;þt vobis mi-

fallere.

Pf. 5.v.12

X. Nemo diffidat :

Nemo veterum con-S. Asmbr.

XXVl. L2etentur omnes , qui fperant in te:

fcius peccatorum , defperet przemia divina, i^ Lue.

f-j.4s-

in zeternnm exultabunt, & habitabis in eis.

Novit Deus mutare fententiam , fi tu noveris

mutare delictum.

?I'. Ih

, Dignitas,

Xl Si impius es, cogita Publicanum : fi . Chyt

)

Pf. 146.

XXVII. Beneplacyitum eft Domino füper

immundus es , attende meretricem — f hoini- ho. z. in

V. I

cida es, perfpicelatronem : fi iniquus es , co- * "- 59

timentes eum , & in eis, qui fperant fuper mi-

:

fericordia ejus.

gita blafphemum , confidera Paulum prius

l

Prov. z XXVIlL. Gemma gratiffima , exfpe&atio

perfecutorem , poftea annunciatorem.

1f

V. 8.

^ XIll Gaudium noftrum nond

:Umn ei

tin re, S.Aug...

praeftolantis : quocunque fe vertit , pruden-

ter intelligit.

fed in fpe. Cum credimus,fpes eft in ifto fzecu- Pf r13in

Jer: i.

XXIX. Benedictus

vir, qui confidit in Do-l

lo: cum videbimus, res erit in futurofzeculo. -

V. 80

Capitis przecelfio , ipes membrorum eft.

mino , & erit Dominus fiducia ejus.

0.16

Xll. Mihi magis videtur fidei filius, quiS. Aug.

,25

$. L.

novit,a quofperet, quam qui fibi tribuit - 5pirit. &

quod habet.

itur,

'. bot. $.

EX:æ.pATRJBUSETDo-

d

i

XIV. Sibiipfi fidere, non fidei, fed per- S Bern.

CTORIBUS.

fidize eft: nec confidentie , fed diffidentize ,feff. « ia

magis in femetipfo habere fiduciam. 1s vere

vigil,Nat,

t 2

- Qualitas.

Chrifti

ao

fidelis eft, qui nec fibi credit, nec in fe fperat,

fattus fibi tanquam vas perditum , fed fic per-

: S; Greg. T.

E fpe incaffum prafumit , qui timere

dens animam fuam , ut in vitam zeternam in

lib, mor.

D

:

luc- 12!

Deum in fuis operibus renuit.

veniat eam.

S. Bern.

l. Tu es, Domine, fpes mea. Quidquid

,- 24-

feff. ».in agendum , quidquid declinandum , quidquid

Pf qui.

Necejïtas,,

hahitato

. tolerandum , quidquid optandum , tu es, Do-

B. Zeno

mine , fpes mea. Hzec unica mihi prormiffio-

li

num caufía, hzec tota ratio meze exípectatio-

XV. Tolle fpem , torpet humanitas tota. feff de fid,

Tolle fpem, artes, virtutesque univeríze ceffa- fpec. &

nis. |Przetendat alter meritum , fuítinere fe

bunt. Tolle fpem, & interempta fünt omnia,

car,

jaGet pondus diei & zeftus , jejunare bis in fab-

bato fe dicat , poftremo non effe , ficut caete-

Quid facit apud literatorem puer, fi literarum

non fperat fru&ns ? Quid ratem profundo gur-

ros hominum, glorietur ; mihi autem adhze-

giti nauta committit, fi ei nunquam lucrum

rere Deo bonum eft, & ponere in Domino

nunquam portus defideratus occurrit ? Quid

meo fpem mearm.

qmiles , non dicam horride hyemis , aut torri-

rh!ell- 3,'

8. Aug.

Ill. Nemo defperet. Judam traditorem non

m

In lix. detam fcelus , quod commifit, quam indulgen-

dae seftatis injurias , fed feiplum contemnit ,

1ebr. 6:

fi glorize fpem futurze non gerit? quid agrico-

£ 18'

atil. pcen. tize defperatio, fecit penitus interire.

la femina fpargit , fi fudoris fui preemium

IV. Tanto fpes in Deo folidior furgit, quan-

»

$, Greg.

to pro illo graviora quisque pertulcrit ; quia

non colligit , meffem ? Quid Chriftianus cre-

in faor,

ditin Chriftum , fi promiffum fibi ab eo per-

nequaquam tribulationis gaudium de zeterni-

petus felicitatis tempus non fperat effe ven-

tate colligitur , quod non hic pia tribulatione

turum ?

femi,n'atur.

XVI.

4639 81

D!

io! imæï AManualit Concionatoria

224

$. Aug.

X*xlfl; Viator, quandolaborat ambulando ,

XXV. Dicit fides: parata funt magna , in- S. Bern,

Tolle illi

9.in

fetf. 17. ideo laborem tolerat, quia fperat.

excogitabilia bona a Deo fidelibus fuis. Dicit$

f. quiha

de veró

fpem perveniendi, franguntur vires ambu-

fres , mihi illa fervantur; nam tertia quidem ,

itat

Apoft,

landi.

charitss, curro ego , ait ad illa.

XXVI. Omnis locus , quem calcaverit pes Deut. 11.

/Eqï,iimy.

vefter, vefter erit. Super quem locum S. Cy-

V. 24

[

prianus ait : Pes vefter utique fpes veftra eft,ó&

Sx,l

S. H-ïer.

XVII. Quod fi parva animalia absque Deo

quantumcunque illa procefferit , obtinebit.

apud $,

Auftore nondecedunt, & in omnibus eft Pro-

XXVII. Tantum per nos operabitur Deus ,

Bern.

"Thom i

* .

Cat, inc.

videntia ; & quzxein his peritura fant, fine vo-

quantumi fe noítra in eum fiducia extenderit.

luatate Dei non pereunt, vos, qui aeterni

XXVIIl. Spesin zeternitatem animum eri- . Greg.

xo.Matth.

Inor.

eftis, non debetis timere , quod absque Dei

git; &ideo nulla mala, quz exterius tolerat, *

vivatis providentia.

fentit.

XXIX. Quantum nos addiderimus ad ftu-

Cefar to.

$. Chryf.

XVlll. Tua malitia menfuram habet, Dei

3. ad Mo-

orat. 3.

vero pietas & clementia menfuram non ha-

dium , tantum ille apponet ad adjutorium ; pach,

de pcen.

quantum nos appofüerimus ad. diligentiam ,

1564

to. 5.

bet. Tua malitia,qualiscunque fuerit,humana

61

eít,Dei clementia & pietas eft incircumfcripta:

tantum ille addet ad. gloriam.

ipfa igitur tuam malitiam fuperat. Cogita fcin-

XXX. Noftrum tantum fitlat. pecus, &

D. Cypr.

ep. 2.

tillam, fi in mare ceciderit, num poterit ftare,

pateat: quantum fidei capacis afferimus,tan-

aut apparere ? Quantum inftar habet fcintilla

tum gratie inundantis haurimus.

S. Ármbr,

admare, tantum ad Dei clementiam pieta-

XXXI. lbi plus eft auxilii , ubi plus eft pe-

de Jo-

temque malitia homiuis , imo vero non tan-

riculi; quia Deus eft adjutor in o

$

feph. c. $.

tun, nam & pelagus , tametli magnum fit ,

bus , in tribulatione.

pportunati—

S. Aug.

menfuram recipit , Dei vero clementia & pie-

XXXIlI. /Eterna promifit zeternus ;' fi cre-

feiT. ag. c.

Ti

tas menfuram non habet.

didero , ex mortali fiam seternus.

ö.de Verbo

c»

5S. Bern,'

XIX. Tria confidero , in quibus tota fpes

XXXIH. Tanto animus a . laboris afflictio- Dom.

S-3- de 7- ia conufiftit, charitatem adoptionis, verita-

neubtrahitur, quanto per fpem ad fumma S. Greg.

peen.

fuftollitur.

in moral.

S. Bern.

tem promiffionis, poteftatem redditionis.

XX. O nomo, fecurum habes acceífum ad

XXXIV. Ille bene novit in exterioribus mi- idem fu-

&S5 Arn. Deum , ubi Mater ante Filium, Filius ante Pa-

feriis fubfiftere ,

Carnot,

trem.

qui fcit de fpe interna fem- perEzech

£r. de lau- .

Mater oftendit Filio pe&tus & ubera :

per gaudere.

de Virg.

l

"*ilius oftendit Patri latus & vulnera. lbi non

poteft effe ulla repulía , ubi tot funt charitatis

3ucmzd£taf.

LICIS

infiznia.

'

'S. Bern.

XXXV. Modo nos ipf labores jucundant,Sþ. Aug.

XXl. Si quid illi impoffibile, vel difficile ,

feff. q.in

quare alium, in quofperes; fed verbo omnia

& letos faciunt de fpe. Si ergo labor nofter Àn Pfx17.

Pí. qui

poteft, quid facilius di&to ? an vero de facilita-

potuit manducari , & jucundare , manduca-

habitat,

tej1am non dubitas , fedtibifufpectaeft volun-

tus fructus ipfhus laboris qualis erit ?

l154

tas ? quando in fe fperanti defiitilla Majeftas,

qu?e tam ftudiofe monet in fe fperari ? plane

$. 1V.

f2

non derelinquit fperantes infe. Adjuvabiteos

& eruet eos a peccatoribus. Quare ? Quibus

EXLIBELLO DEIMITATIONE

CHRITI.

meritis ? quiafperaverunt in eo. Dulcis caufa,

1565

attainen efficax & irrefragabilis. Quis fpera-

L

vitin éeo, & confufus eft ?

Qualitas.

S, Aug.

XXIl. Tu Chriftiano , tu Dei fervo, tu bonis

operibus dedito , tu Domino fuo caro aliquid

n MOn ftes fuper teipfam , fed in Deo fpem L« r. eT.

A

tuam conftitue.

.I.

Fac, quod in te eft,

exiftimas defuturum ? an putas, qui Chriftum

& Deus aderit bonse voluntati tuze.

pafcit, a Chrifto ipfo non pafcitur ? an putas

» C, X,

l. Pone totam fidüciam tuam in Deo , &L

I.

terrena deerunt, quibus coeleftia & divina tri-

fit ipfetimor tuus , & aimor tuus.

buuntur ? unde hzec incredula cogitatio ? quid

lll. Domine, quzx& eft fiducia mea, quam L 3.c.59:

faciat in domo Dei perfidum pectus ?

.I.

in hac vita habeo ? aut quod majus folatium

S. Aug.

XXlll. Ante oculos omnium ponit folutio-

ex omnibus apparentibus fub coelo ? Nonne

in Pf.ix5. nem debitorum fuorum. — Quaedam reddidit

M&tth, |

tu, Dominus Deus meus , cujus mifericordize

fub majoribus noftris, qu»e nos non vidimus ;

non eft numerus ? ubi mihi bene fuit fine te ?

quaedam reddidit temporibus noftris, quase

ili non viderunt : per omnes generationes

aut quando male eiïe potuit , præfente te?

(

reddidit, quae fcripta funt. Nunquid propter

pauca, que reftant, infidelis eft fa&us ? Abfit,

AVece[fitas,

quia fidelis eft Deus in omnibus verbis fuis ,

& fanctus in omnibus operibus fuis.

IV. In te ergo , Domine Deus , pono totam L-4-c. 59»

.3.

fpem meam & refügium: inte omnem tribula-

Utilitar,

tionem & anguftiam meam conftituo, quia to-

$. Hier.

in epift.

XKIV. Omne opus leve fieri folet, cum ejus

tum infimum & inftabile invenio,quidquid ex-

pretium cogitatur ; & [ípes praemii folatium

tra te confpicio. Non enim proderunt multi

as

fit laboris.

amici , ngq»ue fortes auxiliarii adjuva

re pote-

runt,

9)

Titulur CXXXZI. Sper 65' Fiducia in Deum.

2

-t

5

i.

PA

runt, nec prudentes Confiliarii refponfum uti-

Il Abraham contra fpem in f;pem credidit, Rom. &

;

le dare, neque libri DoGorum confolari , nec

qui in repromiffione Dei non hzfitavit diffi- v. 18.

Quihs

at,

aliqua pretiofa fubftantia liberare, nec locus

' dentia, fed confortatus eft fide, dans gloriam

:ut. I[

aliquis fecretus & amoenus contutari, fi tu ipfe

Deo; pleniffme fciens , quia, quzcun

que .

2

non affiftas , juves , confortes , confoleris, in-

promifit , potens eft & facere.

[

gs

ftruas , & cuitodias.

llI. Jonathas ageretturus Philiftaeos , dixit - Re

V. Fili, ezo Dominus confortans in die tri-

L; 31. CI go.

Armigerofuo: Non eft Domino difficile fal-

14« V. 6,

Bem,

bulationis. Venias ad me, cum tibi non fuerit

vare vel in multis, vel in paucis.

"

bene. Hoc eft, quod maxime impedit con-

1V. David cum Goliatho pugnaturus dixit: r Reg.17,

folationem coeleftem , qui tardius te convertis

Tu venis ad ine cum gladio., hafta, & clypeo, v. 37.

Greg.

) of

ad orationem, ideoque fit, ut parum omnia

evo autem venio ad te in nomine Domini Ex-

profint, donec advertas, quia ego fum, qui

ercituum, Dei agminum Irael, quibus expro-

3

àt to

eruo fperantes in me: Neceít extra me valens

bratti hodie, & dabitte Dominus in manu mea,

ad l

auxilium, neque utile confilium , fed neque

&perc

[

[2

l

tiam, te, & auferam caput tuum a te.

d

durabile remedium.

!

V. jofaphat Rex ftans in domo Domini, in 2,Paral.2;

!;'3.

c.49. VI. Da mihi auxilium , Domine, de tribu-

*

medio ccetu Judae & Jerufalem, inter alia fic v. 1a.

latione, quia vana falus hominis. Quam fe-

.-fuam in Deum fiduciam conteftatus eft: . Ín

Cyyr,

A

pe ibi non inveni fidem , ubi me habere puta-

nobis quidem non efttanta fortitudo, ut poffi-

vi? quoties etiam ibi reperi, ubi. minus prae-

mus multitudini huic refiftere, qu?e irruit fu-

fumpfi ? Vana ergo fpes in hemimbus', falus

per nos.Sed eum ignoremus,quid agere debea-

Ánjr

mus, hoc folum babeamus refidui, ut oculos

de]o

autem jaiïorum iu te, Deus.

noítros dirigamus ad te.

Poftea ad fuos con-

l.cs

Utili tafl,

verfus dixit : Audite me viri Juda, & omnes

Ang.

— habitatores Jerufalem : credite in Domino

T

deven,

Ibid. $.2.

VII. Qui in te confidit , ac fimplici ex cor-

Deo veftro , &fecuri eritis : credite Prophetis

de qusxerit, non tam facile Jabitur. Et fiincide-

om,

ejus, & cunt&ta evenient profpera.

reg,

rit in aliquam tribulationem , quocunque mo-

VI. S. Job affli&us corpore, orbatus liberis, yop, ra;:

|motal,

do fuerit etiam implicatus, citius per te erue-

derifus ab amicis, fpoliatus omnibus op/ibus, V. 15.

lem (]-

tur, aut a te confolabitur, quia tu non deferis

dicebat tamen : Etiamfíi occideritme , in ipfo

.

erizech

fperantem in te usque in finem. — Rarus fidus

- fperabo.

amicus , in cun&is amici perfeverans preffuris.

VIL. Tobias cog

natis & uxore eum ifri- Tob.2. v.

Tu Domine, tu folus fideliffmus in omni-

dentibus & dicentibus : Ubi eft fpes tua , pro 1

bus, & przeter te non eft alter talis.

qua eleemofynas & fepulturas faciebas? incre-

l.-g. C 3.

VIIL Promiíío mea neminem fallit, nec

pans eos dicebat : Nolite italoqui, quoniam

03l

confidentem in me dimittit inanem. Quod

.Aug.

filii San&torem füumus, & vitam illam exfpe-

Ti5

promifi, dabo; quod dixit, implebo, fi tamen

&amus, quam Deus daturus eft his, qui fi-

usque in finem fidelis in düe&iüne mea quis

dem fuam nunquam mutant ab eo.

permanferit.

VIIT. Tuditha ante le&um Holofernis confi- yudith,

l z. c. 46.

IX. Qui in me confidit, nec proprio judi-

ftens, cum lacrymis dixit : Confirma me , Do- 3. v. 7.

630

cio ftare appetit, absque humanoterrore erit.

mine Deus, ut hoc , quod credens per te

fieri poffe cogitavi, perficiam. Deinde Bethu-

Jucunditar.

lize portis recepta, in primas has voces erupit:

Laudate Dominum Deum n

1.3.0.59. X. Fihiä omnium bonorum, & altitudo vi-

ofirum, qui non

deferuit fperantes in fe.

x

$

tze, & profüunditas eloquiorum tu es, & in te

IX. Tertius filius maatris Machabseorum », Mach,

fuper omnia fperare, fortiffumum fo!atium

lingaam poftulatus, cito protulit, & manus;.v. ro.

L Il cü?l

fervorum tuorum.

conftanter extendit, & cum fiducia dixit: E'

S L

coelo' ifta poffideo , fed propter Dei leges

SU M.

nunc hec ipfa defpicio, quoniam ab ipfo me

OM

$

EXEMPLA CATHOLICA

ea recepturum fpero.

EXTERNA.:

X. S. Paulus, quantam de divino auxilio, ce, ,.

, 3659

/

fiduciam conceperit, clare Corinthiis explica- v, s.

$l

| Qualitas.

vit,dum fecripfit: Non enim volumus ignorare

Virgo fpem fuam in tribus przcipue

vos, fratres, detribulatione noftra , quee fa-

Matth, | 1.l B ;

1. Quando

&a eftin Afia, quoniam fupra modum gravati

cafibus przeclare oftendit.

S. Jofeph eam dimittere volebat,ipfa vero my-

fumus, fupra virtutem,ita ut tzederet nos etiam

fterium neutiquam aperiens,fpem fuam in Deo

vivere. Sed ipfi. in nobismetipfis refponfum

collocavit.

2. Quando Minifiris in nuptiis

mortis habuimus, ut non fimus fidentes in no-

Cane Galileze dixit :

Quodcunque dixerit

bis,fed inDeo, qui fufcitat mortuos, qui de tan-

tis periculis nos eripuit, in quem fperamus,

vobis, fervate,& facite: licet paulo ante audi-

:,,4.64 59)

verit: Quid mihi & tibi mulier ? 3. Quando

quoniam & adhuc eripiet, adjuvantibus & vo-

bis in oratione pro nobis. Sod & alibi fcripfit: a. Tim, z.

$

poft mortem Chrifti non perinde ut mulieres

alize ad fepulchrum cucurrit,fed certo fperans,

Scio, cui credidi, & eertus fum,quia potens eft, V 12.

Chriftum refurreCturum , totum illud triduum

depofitum meum fervare in ilium diem.

*

Xl. S. Bernard. cum gravi

morbo affli&tus Suriusso,

. in oratione & exfpeGatione Chrvifci apparentis

vifus

ug.in

confumpfit.

jam pene extremum fpiritum traheret ,

Vita.

fibi

R. P Lohn. Bibl. Man. Tom. 1.

226

Bibliothezg Manualis . Concionatorig

fibi eft ante tribunal Dei ftare. Ubi cum graüi—' j

omnes peccatores poenitens mifericordia , &

bus & improbis accufationibus a daemone ac-

quam ipfe de ea fitfecurus. Neque hancfen-

cufatus fuiffet, refpondit: Fateor, nec mihi,

tentiam San&tus fine bono fundamento dixit.

fhi

nec meis actionibus deberi ccelum : tanto prze-

Tametíi enim diabolus nequeat potnitentiam

mio indigniffimus fum. At vero duplici in re

agere, neque hoc pro eo fit, utpote obftinato,

Dominus meus id obtinuit,&Patris haeredita-

tamen fi eum poeniteret, quia talem poeniten-

te & Crucis perpeffione, altero ipfo conten-

tiam fine altiflimo, ac fupernaturali Dei fa-

tus, alterum mihi donat,

Ab hoc dono me

vore habere non poffet, fipnum clarum fo-

quoque illius hzeredem fore confido.

ret , eum , qui illi talem favorem ad poeniten-

Pf $4.v. XILS. Francifcus fuis in viaticam dare con-

dum poenitentiamque agendam daret, etiam

*

g

23-; Vita. fnevitillum Pfalmiftae verficulum : jJa&ta fu-

3

peccatorum fuoru

TY

ii

] ve

Lii.

$11

am daturum. Ethoec

per Dominum curam tuam, & ipfete enutriet.

erat fiducia, quam San&ti habebant in Deimi-

Romano autemPontifici de alimentis fcifcitan-

fericordia circa poenitentium peccatoruim ve-

.

ti dixit : Matrem quidem habemus pauperem,

niam ac falutem.

fed Patrem ditiffimum.

/i. S. Nicolaus vehementer onus fui E-Leon. Ju-

Staplet, XlIIl. Thomas Morus ad Filiæ .Margaritee

ftin. in

pifzapatus timuit, & quoad potuit, fugit; per-

ejus Vita,

de tribusobjectiones refpondens , inter alia fic locutus

fuafum habens, fe tanto muneri prorfus effe

Thomis£.eft : De Dei bonitate diffidere nolo, ut cunque

2

1

j

"

BE

AA

iüs humerisa Deo im-

IN

297.

imparem; at ubi k

* v

"m

me fragilem fentiam. Imo fi ex terroremejam

pohtum vidit, moagnopere certiffimoque in

exanpl

labi, aut omnino cum Petro lapfum, Chri-

bonitate illius ac mi'ericordia confidit, ipfum

ftumque negaffe viderem , fpero nihilominus

fibi tantum favoris impertiturum , ut abunde

fore, ut oculo mifericordi me refpiciat, &

lis omnibus; ad quze ex officio, & ex lege cha-

erigat, ut de novo veritatem confitear.

Heliotr.

ritatis teneretur, fatis poffet facere, & quod a

XIV. Cum Fridericus 1I. Dux Saxonize bel-

EO fperavit, liberaliter obtinuit ad exe-

E6 4

« 4

lum cum Friderico Antiflite Magdeburgico

quendum non modo, quod .debeat, fed multo

gefturus, exploratores mifilfet , qui de appa-

etiam plus, quam debeat. .

ratu bellico & confiliis adverfze partis cogno-

XVIL S. Hugo Epifcopus in omnibus re-Surius in

fcerent, iftique retuliflent, nil opportunum

is,qu»e illi in hac vita, quantumvis graves & P*

bello parari , Antiftitemque dixiffe, fe caufam

alporze, accidebant, aut accidere poterant, (e-

fuam Deo commiffurum, qui pro fervo fuo

curitimus, eum ingenti, quam in Deum hahe-

arnía fumeret, Alius iuquit, infaniat,& bellum

bat, g'pe, id iibiin omnibus eventurum, quod

inferat ei, qui confidit caufa füperiorem fe fu-

magis e re animze fuse foret, dum ipfe in DEI

turum Deo defenfore.

obfequio perfeveraffet. Idque fic effe feipfa

SSulpitus —.XV. S. Martinus animze fuae: þuritätb j

comperit;ut quantoipfe diligenter res divinas,

in Vita, quod eiDeus infüderat,divinze fapientize lumi-

,& qu» ad Dei cultum fpe&abant , procu-

ne, pietatem clementiamque Chrifti erga pec-

rabat, tanto ipfi facilius idem' Deus de om-

catores adeo bene cognofcebat, tantamque ac

nibus rebus neceffariis provideret. Et cum hac

tam certam fpem habebat, eum omnibus

magnain DEUM fiducia, quando fe teneri,

quantisvis peccatoribus, quos ex corde pceni-

: Tij

aut magis e re divini honoris eífe , cenfebat,

teret , veniam daturum, ipfosque in fuam gra-

non dubitabat, Regem ac Magnates peccato-

tiam recepturum,ut hancChriíti pietatem imi-

rum, quze.committebant, arguere , quamvis

tatus,& hacfpe nixus,quosvis peccatores ad fe

ipfi minitarentnr, adeoque ftri&tos gladios ca-

pro remedio confugientes,etiamfi in errores fi-

piti ejus intentarentur,quia de divina bonitate

dei, & in facrilegia contra religionem lapfi ef-

eertus erat/fe, quoad fuze fpirituali faluti expe-

fent,ad Sacramenta & unionem ecclefi? ad-

diret, ab omni periculo liberatum iri.

Q

"a

4 ct.

13

LO

mitteret, fi praemiffo diligenti examine veros

tumvis etiam gravia, periculofa, perplexa-

effe peenitentes judicaffet, quin etiam horum

que negotia fefe illi offerrent, cum hac ingen-

quosdam, quos in virtute profecille cernebat,

tiin Deum fiducia nihil turba

A

H

&X

x

tur,nec de fua

in monafterium fuum pro religiofis fufcipe-

pace& quiete quicquam perdebat,nec de necef-

ret.

Quod cum Diabolus ?egerrime ferebat,

fario ad vitam confetvandam fomno remitte-

apparens ei in forma vifibili , coepit ipfum re-

bat;faciens enim , quantum in fe erat, fibig:

prehendere, dequetanta pietate objurgare.Re-

ipfi multum diffidens, certus erat, Deum in

Íponditilli Sanétus, per poenitentiam purgari

omni re manuimm. faam admoturum, bonum-

omnia peccata, hocque mifericordiam Dei

que in omnibus exitum daturum, & quod ma-

poítulare , ut quicunque poenitentes venirent,

gis in bonum anim:e fuze diviaainque gloriam

abfolverentur, Ad quod excepit doemon ; il-

cederet, eventurum.

x

lis, qui contra fidem & contra baptifmum

Caftillo in

XVIIL B. Fr /Egidius e B. Dominici fa-

peccaffent, remedium omnino non effe.

Hic

ift. S.

milia, poftquam de fuis magnis peccatis poeni-

Omin,

San&us cum ingenti fervore, inque divinam

tentiam egiffet, multaque cum patientia tenta-

CX 96

mifericordiam fiducia exclamans : Si te mife-

tiones, & hominum dzemonumq; p

erfecutio- &2

: -

rum, inquit, ex corde tuorum peccatorum

nes gravilfimas pertuliffet ; his probationibus

poeniteret, tanta Chrifti mifericordia eft, ut e-

in virtute fpei de falute fua usque eo crevit, il-

go ex parte ejus veniam illorum tibi promitte-

lamque tantam & tam certam affecutus eft, ut

rem: fignificans per hanc exaggerationem,

adhuc mortalis magna cum fecuritate pacem,

quam ineffabilis quamque certa fit Dei erga

um fentiret.

&,quam fperabat,æternæ vit2e guít

Vixitque

Titulus 'CXXXIII. Syer €2 Fidueia in Deum

2*

Vixitque cum ingenti lzetitia, & extraordina-

do vero divinze landisincrementum. Contigit

ria confolatione, certze hujus fpei filia, donec

aliquando per viam ambulanti , ut in acceutu

in codlum abiit.

coliium ad idecliviora iterum caderet , propter

Tbid,

XIX. S. Catharina Bononienfis, cum prius

quod multo hilarior fatia in fpiritu. Domino

ingentibus tentationibus exercita, probataque

loquebatur : Amabiliffine TE£ SU, quam be-

fuiffet , ad tantam humilitatem pervenit, ut,

ne mihi contigiffetfi cafus ille mihi ad te cele-

quamvis clariffimum íanitatis fpeculum in-

rius perveniendi dediffet. occafionem ! Hec

ter ful monafterii religiofas foeminas effet, fe

verba dum inter nos admiraremur, percon-

tamen pro maxima peccatrice, omniumque

tantes,formidaretne Sacrimentis non munita

viliffima, & , quze inter ipfas verfaretur, iudi-

mori? refpondit : Toto corde Sacramentis

gniífima duceret. t cum hac humilitate fpem

falutiferis opto ante muniri, quam moriar, iis

..

falutis tam certam habebat , ut omni careret

tamen confidenter praefero providentiam , &

triftitia, jamque fibi ob eam, quam habebat,

Domini

Dei voluntatem.

Hanc faluberri-

certitudinem,coeleftis aulze cívis effe videretur,

mam non ambigo effe ad mortem przeparatio-

.. ]u.

neque hoc de fe quicquam pr2efumendo , fed

nem: Propterea morte autíubita, aut diutina,

n n

i Vifa,

totum a bonitate & auxilio Dei, in quem

utrum illi placuerit, ad eum optatius eft mihi

!

füam fpem collocabat , fperando.

venire.

Spero enim, qualicunque morte hac

Joh. Rho.

XX. Admirationi fuit conftantiffima Co-

luce defuntta fuero , Dei mifericordiam nun-

l. 2. c- 3*faris Ferdinandi II. fpes, qui rebellantium po-

quam mihi defüturam , fine qua zeque mihi

exempl.r

'pulorum, ac totius pene Septentrionis conju-

certa incubat damnatio, tam in ea morte, quze

imvr

ratione petitus,regnis,aut raptis, aut laceratis,

ia

ovifa irruit, quam in illa, quze longe ante

vultu nihilominus clades illas audiret reniden-

praevifa eft. Hoc modo in omnibus, quae fibi

ti,illud patria lingua identidem ufurpans:Deus

evenerunt, exultabat, quia fecuram femper ad

Deum habuit confidentiam , alacremque &

ex hac aqua meeruet. Nec illum fpes confu-

dit,quippe firmiffima veluti anchora folido di-

fortem aninyum, qui nunquam deficiens

| per-

vinze bonitatis fundo comprehenfo, victor ho-

Petuo florebat.

ntius ]

ftium, frementes necquicquam flu&us , cum

— Utilitar.

lor,

maxime humano judicio defperataíalus effet,

XXIII. De primisChriftianis teftatur S.Pau-Hebr. ro.

ponere vidit, immanesque conjuratorum Re-

lus,quod rapinam bonorum fuorum cum gau-": 3*-

gum conatus ad nihilum recidiffe,ac ne regno-

dio fufceperint, cognofcentes fe habere melio-

rum horum minutiis fpes magna tantum oc-

rem & manentem fubftantiam.

cuparetur, fuprem?ze admonitus neceffitatis,

XXIV. Mater Machabzorum fupra modum^?:

Mach. d

. 20,

profeffus ; fe quamquam peccatis obnoxium,

mirabilis, pereuntes feptem filios fub uniüs

nihil tamen eorum, quze meliora putaffet,omi-

diei tempore confpiciens , bono animo ferebat

fiffe, ere&iffimo ad beatitudinem animo fe

propter fpem, quam in Deo habebat

Sed &

comparavit. Ille demum juftiffime fperat, qui

adfilium natu minimum inclinata dixit:Peto, v, ag.

nihil unquam pro Deo timuit.

Nate, ut afpicias ad coelum, ita fiet, ut non ti-

meas carnificem iftum , fed dignus fratribus

Tbid.ex,?. -^L Joannes Avilapaupertatem pröfeiï'us;

utexpeditior Evangelio przedicando effet, fibi

tuis effe&us particeps fufcipe mortem,ut in il-

nihil perfuaferat defuturum ; quumque pluri-

la miferatione te cum tratribus recipiam.

mos annos eodem vitze inftituto transegiffet,

XXV. Wenceslaus Bohemize Rex cum to-

jEneas

Sylvius

ajebat fibi optimum femper füundum fuiffe il-

to exercitu profligato , & viribus fractis capti-

in hift.

lam Chrifti Domini pollicitationem : Quari-

vus teneretur, rogatus, quo animo effet ?s65h.mica

te primum regnum IDET, €9. heic omnia adjicien-

Nunquam meliori, refpondit ; cum enim

tur vobir,neque menfam hancunquam fefeliffe.

omnibus humanis przefidiis vallatus effem,vix

Qua porro fpe ad fuprema illa bona beatamq;

de DEO cogitandi fpatium dabatur; nunc

ilis omnibus exutus, DEUM folum cogito,

vitam graffaretur, vel in ipfo mortis confinio

przeclare docuit,dum aftantem fibi facerdotem

& in illo omnem fpem meam colloco; qui, fat

fcio , non me deferet, fed invocantem exaudiet.

eodem ritu facere juffit, quo de refurre&ione

fieri confuevit ; tanta enim erat animi ac fpei

XXVL Quidam juvenis monachus qua-lyitis

fublimitate , ut femimortuus refurrectionis fe-

rebat ex feniore, annon liceretfibi partem pe- " *

licitatem cogitatione przeciperet.

Quid enim

cuniz in futuros ufus refervare?2 cui fenior

temporis quamquam longiffimi moras oefti-

refpondit: Hoc fi feceris, fcito, DEUM nul-

met, qui vela pandit zeternitati?

i

lam tui curam habiturum, ut qui tibi ipfi pro-

XXIL. S. Gertrudis , qu»cunquea DE

videri ftudueris. Quo audito monachus ftatim

pecuniam a fe projecit, ut fpein fuam firmius

c;&iïloin

receperat bona, foli confidentise tribuit,, zefti-

mans illa eo magis gratuita, quanto vere gratis

in DEO collocare poffet.

nidt. 3.

jonits

atque citra ullum meritum hoc nobile confi-

( t

PA

DCR

Pll

dentixz donum a D EO gratiarum omnium

66

Largitore recepiffet.

Hae confidentia adeo

MPLA DOM E-

EXE

STICA.

confortabatur, ut morifpe numero defide-

raret,divinze tamen femper unita voluntati,cui

fe adeo conformabat, ut tam vivere quam mo-

| Qualitas.

ri perinde illi effet. Per mortem namque fpe-

Tgnatius,licet viribus fraCtus,multum in-

Ribad ]. 5,

rabat ?eternam obtinere beatitudinem, viven-

' digeret aliorum Pafrum operain admini-^ ^

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. I11I.

Í2

ftranda

E

228

Bibliothecee . Mamnualte: Concionatorig

ftranda focietate, ubi tamen e divina gloria

| p

committat: crebro etiam expertum, nunquam

cenfebat, omnes fere hujusmodiPatres a fe di-

fic agentem fpe fua deludi: & quauto magis

Y 7'

nittebat, folusque omnem molem fuftinebat.

diffidat fibi quisque, tanto majori potiri fidu-

Hift, Soc. Paulo. quarto Pontifice fatto, metuebatur ,

cia Dei. Quoties autem incidebat in hoc argu- i

^ 15.3.4: eum parum Societati faaturum. Verum S. Ign.

mentum, tanta verborum copia, tanta vi len-

cum in Sacellum fe recepiffet, totamque rem

tentiarum fuadebat hanc fiduciam, ut omnes

.DEO commendaífet, mox placido vultu &

mirifice ad eam excitarentur,

LI

animo perquam fedato egreffus, fperare fe di-

: ]V. P. Balthafar Alvarez, cum effet egeniVita 23« —

xit, fore, ut, qui metuebatur infenfus, eum,

cujusdam collegii Re&or; habébat miniftrum

0]0

*

focietas experiretur propitium,nec divina de-

valde folicitum,qui anxius ad ipfum currebat,

fideraret praefidia, fi defiitueretur humanis.

fignificans,quae deeffent,& uecelfe effet ftatim

Ib l.h

- Ribad.l. c.

p ^

Spem eventus confirmavit,

Cum quemdam

profpicere.

Cui vir fan&us refpondebat:

Principem ipfi videret fubinfenfum effe , quod

Quam anxius venis P. Minifter : communica-

alios, fe praeterito , ad. defenfionem adhibere-

ftine id cum Domino DEO noftro ? Refpon-

mus, converfus ad Ribadeneiram Ignatius, di-

debat ille : Adhue non tempus habeo orandi.

hH

cam, inquit, illi, & aperte dicam, me ante tri-

Et tunc enim magna tranquillitate dimifit il-

ginta annos didiciffe, ut in iis efficiendis,quze

lum, dicens: Hoc debuit effe primum. Eas ad

p b

DEI (unt, omnia auxilia conquiram, fed ita,ut

cubiculum & ores, & offeras tuam orationem,

non in externis adjumentis fpem meani, fedin

& poftea revertatis huc. Cogitas gregem hunc

- jpfo DEO bonorum omnium effectore, con-

non liabere Dominum ? Dominum autem ta-

ftitutam putem. Quod fiinter hzec fubfidia &

lem habet, cui non tam parvi confütit, ut peri-

efficiendi inftrumenta fe unum vult effe, liben-

re permittat, Fas in pace ,. & cogita, hoc non

ter eo utemur , fed ita demum, ut intelligat,

a tua induftria pendere. Difcedebat P.Minifter,

Hif. Soc.nos ab uno DEO pendere, & non homini-

utfaceret, quod Pater przícribebat, & b»epe,

P.'--7. busniti. Solemnis S, Patris vox erat, focieta-

quando revertebatur, iuveniebat profpettum

n. 172,

tis hominibus eniténdum effe , ut fe ipfi vince-

P

jam effe neceílitati per media judicio fuo pro-

rent, timoresque omnes abjicerent, qui D E I

digiofa, id promerente fidelitate & fiduciaRe-

4

I if

fiduciam minuerent, impedirentque , quo mi-

&oris in DEUM, .

In Proy.

»1L

nus vfpem omnemin uno DEO ïrepqne'rent.'

V. P. Joaunes de la Haie [ummam habebat

Bel:.Coll.

in DEUM fiduciam , quo tretus nihil 5on ar-

Duacenf.

Vit. l 3. IIL S. Francifcus Xaverius ingentem fpenr"i

dui fufcepit, alacriter feliciterque perfecit.Cuf r63o.

e, 2.

erga DEUM oltendit in itinere ad Mauricen-

autem rebus maxime dubiistantopere in divi-

fes; nam & amicorum preces & lacrymas pe-

na ope confideret, efficiebat, :. quod dome-

Vi p

ricula demonftrantium fola fpe in DEUM re-

fticos valde obedientes habebat. 2. Egregia

n 5

pulit; & cum navem negarent, refpondit, fe

vit2e ifiocentia. 3, Ardentilfimum divinze glorize

DEO incubantem transportaturum ad Mau-

augendze ftudium. 4. Jugis cum Numine per

ricenfes ; cum vero remedia contra venena

aíhiduas preces velut confuetudo. , Unde tam

offerrent,rejecit dicens: Ne fe tantaergaDeum

certam profperorum eventuum fidem ejus

l.2.epift.a

diffidentia onerarent. Ídem de periculo nau-

animo afllare folere, fit quam probatiffimum.

fragii fcribens, ita loquitur : Noluit Deus nos

Mirati funtfrequenter Provincize Praefides, in

]idex

ex of

erdere, fed periculis erudire, ut ufu doGti in-

eo liberum prorfus ab omni folicitudine ani-

telligeremus, quam infirmze fint opes: noftrze,

mum, quamdiu adminiftravit numerofiffimam

quoties aut noftris viribus, aut praefidiis niti-

familiam Duacenfem nullis propemodum cer-

mur humanis ; nam ubi fenferis , quam falla-

tis nitentem vecigalibus,utanguftiarum fami-

ces funt fpes tuze, & humanis opibus omnino

liaris rei mentionem nunquam fit auditus in-

diffifus, in folo DEO , qui unus perieula ipfius

tuliffe,quade re & filentio fuo interrogatus re-

caufa fufcepta facile propulfare poteft , ipem

fpondit,, non folere Numinis beneficentiam

omnem pofueris, tum vero placide experieris,

ipfius ope confidentibus Alumnis unquam de-

DEI imperio ac nutu omnia- gubernari, &

efle, qua una cogitatione dicebat, mentem

quantumvis vite difcrimen pra coeleftibus

fuam plane acquiefcere.

P

gaudiis, quze in tali re ac tempore divinitus

- Uilitas.

Vita 1, 4.impertirifolent, effe contemnendum. . Ubi-

VI. S. Ignatis folebat frequenter dicere :Ribi. 5.c.

C. 9.

cunque divinus honor agebatur, nulli cedebat

Jactemus cogitatum noftrum in Dominum, & 9:

LR

difficultati, periculove; ita nihil moliebatur,

ille nos enutriet. Speremus in Domino & fa-

A.

quod non efficeret: nihil inchoabat, quod

uf

non abfolveret.

ciamus bonitatem, & pafcemur in divitiis ejus.

Mirantibus, quomodo tam difficili tempore

Vita!, ^.

HIL P. Ludovicus de Ponte vifus eft non

nullis certis reditibus tot e iioftris aleret , re-

6 7. $ 7aliterin DEO confidere, quam foleat filius

fpondit: An nefcitis , quantas vires fpes in

aliquis tenere dilectus a patre. Quare de nullo

Deum habeat? velignoratis , parum illi effe

bono facceffu unquam timuit, neque malum

loci, ubi omnia abunde fuppetunt? quae ex-

timuit,

S?epe etiam auditus eft dicere, fe iis

plorata fi effent, & manu tenerentur, ubi effet

rebus,quibus alii ad animum abjiciendum im-

noftra fpes? Spes enim, qux videtur, non eft

pelluntur , cujusmodi funt humána fragilitas,

fpes.In magna licet domus paupertate, nullum

imbecillitas, atque peccata, animari ad confi-

ad Societatem idoneum exclüfit, fed decem

"dentiam, fi pariter oculos refle&at in bonitaté

fufcepit,fperansinDomino,necfruftra;»nam qua- Hif., Soc.

' & mifericordiam divinam DEI, cui fe & fua

am accepit.p. z. l, 9,

ternis yieibus mi;*aculoic pecuni

VILPri- n g.

—

^

Titulus CX X XIIL. Syis €? Fiduciain Deum.

—t

29

füpra e&ogefimum abitione fua , ipfam fene-

Ih.p.r.L2. "VIL Primis Patribus 1537. in fuma reruin

&utem fibi folatio effe dicebat, Apoítolicum

y.7.

jopia Romam petentibus , Tolenunumque

ilud ad levandam dilatee mifhonis affliGio-

czecis tenebris ingrelfis, fpeque de more qua-

nem crebrius ufurpans, quod fenelcit, prope

rendi cibum fublata, Simoni Roderico gra-

interitum eft. Ita demum exceffit, ut ibi jam

dienti per coenum fit obviam quidam obvolu-

eíle fibi aliisque videretur.

to capite,qui prehenfam ej

üs explicat manum,

iterum compli-

D 9

impofitisque filentio nunimis ,

$. VIE

*

cat, & abícedit.. Simon aperta manu reperit,

quantum ad pauperem coenam effet argenti, &

EXEMPLA PRQFANA;

una cum fociis laudat divinam providentiam.

Ib.

l. 12.

Revifius

E

VIIL, Salmanticze cum 1553. nihil cibi do-

L. A

Lexander Magnus mane ante omnia

Lv

.

n,

B. 49.

mi effet, jubet P. Re&or mane omnes rem Deo

diis Sacra faciebat, utpote fine quibus

offiz.1.. 3.

E

C, i.

comendare; finita oratione pul

fantur fores,

nihii fe poíffe eredebat.'

affertur pecunia, qua omnes & corpus cibo,

&

]l. Pericles fuggeftum confcenfurus femper

ibid

animum fiducia in Deum, paverunt.

rius diis vota faciebat, ne verbum aliquod

Ib. l. 14,

IX. Hifpali 1554.

cum nec panis, nec

alius

imprudenter & inconfulte evomeret.

& S. Francifcus Borgias

Plutärch.

n. 84-0,-

cibus in domo effet ,

IIL. Sylla tempore belli femper Apollinis

nihilominus fignum ad prande

ndum dari juf-

icuculam ferebat in finu, eamqueiminente

lfavit, ab Ifa-

fiffet, fübito puer ad januam pu

difcrimine ofculabatur, & velut adjutricem in-

bella Galindia cum copio

fo comeatu miffus.

d Patres converfus,

'*vocaþaþ

Quo audito S. Borgiasa

COW

Hse, inquit, funt fcholze quaedam & documen-

. ta divini Magifterii, quibus nos ad ejus fpem

erudit ac fiduciam. Intelligamus itaque, nihil

SIMILI;UDINES,

illis, qui divinze ejus glorize ftudent, vel ad ani-

mi, vel ad corporis commodum defuturum.

Qualitas.

Ib. l. 6.

X. P, Andreas Oviedus Rector Gandienfis

Proy,

n-ö 7 I»

admirans, laudansque erga Societatein DEI

cutx hedera naturaliter quaerit vallum Lud. Gr,

" clementiam,in rebus,que ad eam pertinerent,

I. SI

"C ]

feu ftipitem, cui nitatur ;aut murum ali-in Duce

icenfe

profidebatur.fe fingularem opem fumm2e ejus

tum Pecc. LU

i

Majeítatis fentire, quam non ita eXperireþur

quem, a quo fulciatur, & per quem in al

ZAC.ISQ

!

N

ferpat; ita & ipfa natura humana, tauquam *

in aliis,

inops & multarum rerum indiga, quaerit um-

Vitap.4. . XLl. Joannes Berchmanuus ajebat: Chriftus;

bram & refugium Dei.

P38- 297:etfi corpus fuum nimis debile fciret, tamen

duo homines fex-

Drexel.in

li. Sicut navi perclitante,

Heliotr. 1.

crucem humeris fuis excepit ; tu, anima mea

rore vicini periculi ita fe complectuntur, ut

5.6.5. $. 3*

obedienti? mandata ob pufillanimitatem tu-

alter alterum brachiis implicet, nec dimittat ;

am non fufcipies ? Chriftum Simon juvit, ju-

ita homio in periculo coníititutus fimili modo

vabit te Chriftus ipfe.

DEUM amplecti per fiduciam. debet.

Ibid.ex.4.

XII. Jofephum Scammacam fupremo jam

lli.Sicut tunc vel maximelocum habet'fides,Granat in

ex noftr.

cum nulla fübeft ratio humana ad credendum;loc, com.

fenio abíolutzeque difciplinze hominem placi-

de, ac quafi per ludum a nobis pauciores

ita tunc maxime commendatur ípes, cum?^ 227.

abeuntem, eaque Cepius ufürpantem : Letatur

nulla fubeft in creaturis caufa fperandi, fed

fum in his, qug di&a funt mihi, in domum Domi-

omnia exitium peftemque minantur , quando

ni ibimus; €2, Fuleize me malis, flipate me floribus;

videlicet in fpem contra fpem credimus , uti

rogavit adítantium quispiam, zetern

2e hveredi-

Sufanna fecit, cujus cor erat fiduciam habens

tatis capeffendze effetne illi certa fpes? Tum

in Domino, cum tamen ad mortem damnata

ille paululum comotus : Numquid ego Ma-

duceretur.

*

hometo fervivi per tàntum sevi, ut nunc de

1]V. Sicut qui torr

entem tranfit, non ad a- Petrus

Domini mei bonitate dubitem ? Utramque

quas, fed ad coelum oculos convertere debet,

Sanch. ip

egi Dei.

Ípei alam explicavit, quarumaltera fi defit, af-

ne per ignem patiatur ; ita qui defperationis

( Cs 5

fligitur humi fpes.

vertiginem ex peccatorum confideratione o-

)gL 5«0-

Jo.Rhol. XIIL Utriusque laudis , quze fpei contin-

riri folitam declinare eupit, non ad peccata,

2.3-eX:6. perc folet, haudquaquam egens Bernardinus

fed ad bonitatem. & mifericordiam. divinam

exnoftr. Do;

B

LU.

ita de Dei bonitate fecurus acquie-

quae omnes homines falvos fieri cupit, con-

fcebat, ut quum Lupienfe collegium rege-

vertere oportet.

retmonente non femei Miniftro, nihil effe do-

V. Sicut pater, cum

filio- parvulo iter fa- Granat. c,

mi quod fociis ceenaturis apponeretur , fubri-

ciens, ubi via plana eft, eum fuis pedibus am- . in die

bulare permittit ; ubi autém ad flumen vel ali-Pafch.

dens ille, hominisque trepidationem blande

um difficilem locunf venitur, humeris fuis

caftigans, confueta nihilominus hora dato fi-

imponit , ita Deus in facilioribus negotiis nos

gno evocarijuberet in coenationem ; nunquam

falfus;nam in ipfo rei articulo , quod fatis effet

nobis ipfis relinquit, in arduis vero fpeciali

fuo auxilio juvat.

ad religiofam refe&ionem , ex infperato fub-

VI. Sicut naucleri oculos femper in aftrumsS, Bafil.in

mittebatur. Sed beatitatis tam certa illi fidu-

cia, ut fe amicis inde adfuturum, liberaliter

aliquod convertunt, & per hoc rectam in pela-

pfinc

mens

Proverb.

&c Soc'

polliceretur, Verum dilata inannum quartum

go viam tenent ; fic in omni neceflitate

[ L 9'

,3

ad

)

220

Bibliotheceg . Mumualir Conciamfm*im

ad Deum elevanda eft, ne a recto voluntatis

equere, €9. inhabitabir terrem. cum. magna yace ,

divinae tramite aberremus.

€? pa[ceris hic divitiis , bonisque . fpiritualibus

atque eternit. Cui Sapiens in proverbiis fucci-

ZEquitas.

nit : Habe fiduciain in. Domino ex toto corde tuo.

Arias.-

II Aeceffitas ad. [ulutem ; Si. enim adeo gra-

" ibid0 Gr,

Nierenb.

VIL, Sicut quiaperto fibi regio thefauro du-

viter tulit Deus, quod Ifraelitze poft /Egypt

l.

in loc,

gbet

de aóor. bitaret, nam debitum paucorum nummorum

tot plagas & miracula nec dum'confifi funt

*com. f.

g

l. 1. c- $. folvere poffetmerito infipiens videretur; ita &

quid faciet, fi poft tot filii plagas, vulnera, alia- 295,

pinll

is, qui ambigit, an peccata fua per infinitum

que amoris evidentiíffima figna illi minus fida-

meritorum .Chrifti thefaurum deleri poflint.

V'ita P.

mus ? Certe profe&o , nifi homo fperet, fe a

VIII. Sieut, fi videremus hominem de cu-

Deo ad fervandam ipfius.,legem adjatum iri,

Balth Al-pro fervando folicitum , re&e argueremus,

Var,

ac nifi ab eodem propter bona opera beatitu-

eum multo majorem curam argenti & auri ha-

dinem fperet, neque animum ad laborandum,

biturum; ita merito credimus , Deum fingula-

neque vires ad faciendum , néque omnino vo-

rem curam hominis habiturum , cum tam fo-

luntatem ad quicquam boul defiderandum ha-

lieitum effe pro plantis & brutis videamus.

bebit. . Quare ut in vita bona elaborare, & fi-

yin i

Deontr.

IX. Sicut apis naturaíua mel fundit , acu-

ia

in Paed.

quidem peccator eft, poenuitentiam agere ; in

Chrift. p..

leum vero. non exerit, nifi injuriis laceífita;

autem juftus, perfeverare, mala fuiferre, diffi-

2. C. 29.

fic Chriftus magis ad benignitatem , fuaque

cultatesque vincere poffit, necelfe eft, ipfam a

dona communicanda , quam fupplicia decer-

Deo auxilium ad bonum , nec non bonorum

$. 6.

nenda ( quod non nifi per finalem impoeniten-

operum pramium aàc mercedem, fperare.

tiam coaftus facit, ) inclinat.

Debet enim, Apoftolo tefte in fpe, qui arat, ara-

Staplet,

X. Sicut parvuli, ubi primum aut lzetum

re; €9 qui triturat , in [pe fru&lus percipiendi , id

them.2.

"^ aliquid,aut trifte, illisoccurrit, ftatim in gene-

Dom,

4

eft, quemadmodum, qui agriculturam exer-

uadr.

tricis fuze finu abfconduntur; fie Jufti in uni-

cet, aterra, quam colit, bona fperare debet,

u En

:

A

verfis eventibus ad Deum confugiunt ; in pro-

quae nifi fperet , nec propter ea laborabit ;fic

Íperis,ut gratias agant; in adverfis,ut auxilium

qui in Dei obfequio elaborat, ab eodem favo-

res, auxiliaque ad laborandum , & fuorum la-

& confolgtionem petant.

f

Utilitas.

boram praemia fperet, neceffe eft, qua fpe fi

careat, nec laborabit, nec omnino falvabitur.

Hinc divina Scriptura paífim tradit, fpem nos

Drexel.*

in Heliot,

XI. Sicut fagitta Jonathze nunquam rediit

falvos facere, fpe nos falvos fieri. Deur, inqui£

p.5.c

retrorfum ; fic fiducia Dei cor penetrat jacu-

Daniel, [nlvat [peranterin [e.. At Apoftolus; Sye

j

: ^-]is fuis nunquam aberrantibus.

Jatvi fa&i fummus, Salvat fpes, quia homo fpe-

Gramat,

XII. Sicut canis leporem per dumeta & tri-

rans in Deum, facit, quidquid debet£ , ut eum

in loc

bulos infequitur, fpeque praedze alle&us, nec

c'm. p.

fpinas & vulnera, nec laborem curfüs , fentit;

idem Deus ab omni maloliberet; & quiafpes

viva principium ac pignus eft zeternze falutis

296.

ita quifemel firmam fpem ?eternze beatitudi-

ac glorize, Verbo: ut nemo vineamautagrum

nis concepit, omnes diflicultates in ejus confe-

cutione occurrentes facile contemnit. -

colit, qui fpem meffis aut vindemize non ha-

A*ius in

bet; ita nec animo?e fuze vineam aut agrum ex-

XIlII. Sicut anchora humi defixa navim re-

colere ftudebit,

thefaur.p,

tinet, ne a flu&tibus aut ventis jactetur, & nau-

non habet.

quizeternze beatitudinis fpem

i

D. tr. :

c. 24

fragium patiatur; ita fpes animam in Deo &

T. Utilitar:Quse triplex przecipue in fpe re- Sap. g.

zeterna beatitudine fixam tenet, ne

i

adverüs

)

peritur ; nam 1. comunicatur fperantibus in-Y- 9-

cafibus frangatur.

gens lumen ad veritates divinasintelligendas,

|-'

S. Bafil. in

XIV. Sicutiter per afpera loca facientibus

juxta illud Sapientis: Qui confidunt in Domi-

L

tzedium laboris mitigat fpes commodioris ho-

no, intelligent veritatem.

2. Speciale robur

fpitii ; ita laboriofum hujus vitze iter agenti-

confertur, quo omnes difficultates faeile for-

bus omnem diffieultatem lenit fpes zeternze

manfionis fecuturae.

titerque fuperentur, juxta teftimonium Da-

Wa

vidis : Qui confidunt in Domino , ficut mons

S. Chryf.

XV. Sicut galea principale membrum eo-

hom 9.in

rum, qus in corpore noftro funt, confervat

Sion. In quem locum S. Chryfoftomus fic

InPf.x14.

2. Theff,

loquitur : Montem dixit fpem in Deum fir-

dum caput circumdat, & undique tegit; ita &

fpes cogitationem noftram concidere non fi-

mam, & conftantem, invincibilem & inexpu-

gnabilem. Quemadmodum enim, fi quis in-

Hà

nit,fed capitis inftar erigit, nihil extraneumin

numerabiles adhibeat machinas, montem nec,

V

illam incidere permittens.

convellere , nec labefa&are poterit; ita etiam -

qui eum aggreditur, qui fpem in Deum collo-

$. IX.

cavit, revertetur domum vacuis manibus. Sed

MO T IX X

lj

cur non dixit abfolute, ficut mons , fed ficut

Franc. ].

ut ih

mons Sion ? Docens, nos non debere animam

Arïas TO.

0 Uia altiffimum. Dei proceptum eft ,

2,tr.3 C.2.

w eum [peremus , moftramque in ipfum [gem

dejicere in calamitatibus,nec ab eis peffumda-

collocemus ; idque non uno divince Scriptu-

ri, fed afpe in Deum pendentes omnia fer-

re loco reperitar. Spera in Domino , inquit,

refortiter, & bella, & pugnas,; & tumultus.

David, & /ac [pe fac bonitatem , €?. quidquid. ex:

Quemadmodum enim hic mons , qui fuerat

ribus,

Dei lege juftum , bonumque e[fe [cir, diligenter ex-

quandoque defertus & nudatus habitato

ad

N

-

E

23I

Titulus CXX XIIT. Spes €9 : Fiducia in Deum.

ad priorem redierat profperitatenr,vete

ri ftatu

mus Deum effe omnipotentäm, & infinitam

recepto , cum incolae rediiffent , miracula rur-

onitatem, qui nobis omnem ad fancte viven-

dum beatitudinemque acquirendam necelfa-

fus oftenderentur ; itaenim vir fortis & gene-

N

rofas, licet ab inumerabilibus invadatur cala-

tium favorem , auxilia & gratias dare poteft,

3

-v

G.

mitatibus, minime evertitt

A.

3. Nihil fere fic

ac vult : Ipfa naturalis ratio docet, obligatque

,

nos, utaccedamus eum, omnemnque favorem,

S Bern.incapacem facit hominem ad coeleftia dona per-

fu

& quicquid boni nobis opus eft, ab ipfo peta-

Pf.qui ha-cipienda:ita S. Bern. teftatur dicens: Dulciffi-

bitatf.15.ma liberalitas in fe fperantibus non deeft, Hoc

mus atque fperemus. Quis ex vobir, inquit Ifa-

ias, timens Dominum , audiens vocem Salvatoris,

enim totum eft hominis meritum, fi fpem po-

natin eo, qui totum hominem falvam fecit.

lii ejus, quamvis ambulaverit in. vitiorum tenc-

Hinc merito SS. Patres fpem vafi comparant,

bris, €? non fit gratie lumen &2 Quod ad om-

nem favorem, &quicquid boni defiderat, ob-

qnod quo capacius attulerit homo, tanto plura

a Deo dona accipiet; fiquidem mifericordize

tinendum facere debet, hoc elt, fperet in no-

mine, virtute, auxilioque Domini, & innitatur

Dei,ejusq;liberalitatis dona omnibus,ex corde

U

fuper Deum fuum, in eumque fpem fuam col-

in iplum fperantibus, uberrime cofuniean-

locet. O quam fecuram fpem noftram reddit ;

Arlas ibi-cup. - Sperantem in Domino, 2it David; ejusdem

4

,-dem.

mifericor

dia circumdabit , ex omni eum parte

ejusque certitudinem confirmat, quod nos

ab omnibus

D

D

-

us ipfe in fe fperarejubet ! Cum enim Deus

protegens,defendens, liberansque

malis,& implens ac cumulaus véristam huius,

in(initz potentize, & infinitze bonitatis, neque

quam alterius vitx bonis. Suntque hz mite-

ulla iu eo düplicitas aut fittio fit, cumque nos

ipfe jubeat ad fe accedere,feque niti, & noftram

ricordiee , quas Deus fperantibus in fe facit,

adeo certze & magnze, ut menfurz fpei mife-

in fe fpem ponere, clarum eft,eum, cum,accel-

ricordiarfum iisdem comunicandarum abun-

ferimus, ipfique innixi fuerimus, non fuübtra-

Gurum fefe,neque manum , ut cadere nos pe-

dantia refponfüra fit, eodem Propheta teíte:

2

m dÉ

Es

rireque finat,abfconditurum, fed ipfummet ac-

Pf.3

a.Figt mi[ericordia tua , Domine , [uper wos, quen-

ceffurum ad nos, fuisq; potentibus brachiis ac

adinodum [peravimus in te; ihenfas ejus opes, te-

benedi&is manibus nos excepturum, &, ne ca-

cundum fpei noftrae modum , nobis impertire

n

3

tof

[07480

damus, futte

urum ; quicquid ab ipfo bont

Tbid,

IV. jucunditas: Nam patit etiam fpes in ho-

Íperamus, nobis daturum , nosque conítantes

minis jufti corde fecuritatem, pacem & quie-

4

:n;!ï

faturum, ut perfeveremus, & in nobisimplea-

tem in mediis turbis, fu:

ibile

que periculis, fiqui-

rem

tur, quod ipfe perProphetam fuum dixit: Qui

dem is omnipotentem Deum protec

n*

r

ts

-

Ja-

coifidunt in Domino , erunt firmi , inque bono con-

^fuum,cui innititur, habet. Quod exper

flantes , ficst: mons Sion , qui fixur eff , neque loco

vid dixit : /n Deo [peravi, non timebo, quid [aciat

fuo mobilir. Porro ad hanc fpem juxta P. An- Lib. de

mili Romo. Dominus mihi adjutor , mon tumsbo.

felrnum, feptem caufze nos impellunt. Prima, menf.

Quamobrem

"

Apoftolus seternze falutis fpem

quia juftum illud defiderium tu das,(inquit ad Cruc- in

galeam vocat,

& anchoram; illud , quia ficut

Deumloquens ) & ad quid dares, nifi etiam ^"*

galea de

f

endit corpus, fic fpes ab omni malo

velles exaudire? Secunda;quia non ad noftram.

riorem anim?e partem, quia unitur cum

fupe

utilitatem, fed ad tuam gloriam , volumus ex-

Deo per €

haritatem ; hoc, quia quemadmo-

audiri. Terfía; quia majora, qu:»e pro nobis fe-

dum anchora hu

mi defixa navem retinet, ne

citti, animant nos, ut etiam de minoribus con-

£X

av

aut a ventis & fluctibus dam-

frangatur inm

fidamus ; omnia enim, quae petere poflumus,

num capiat, ita fpes animam in Deo,cce

*

lique

$

i& làileX

1

H

ia 6

m facit, ut folida

j

longe rainora funt, quam quod dignanter pro

comoratione fixam, & f

nobis incarnatus & pa(fus es. Quarta, quia tam

e ab ullo inimicorum

6*

.

duietaque confiftat, nequ

5

1

facile eft apud te in maximis, quam in mini-

füorum detrimentum pat

A^.

atur. Atque hzec fpei

mis, exaudiri." Quinta , quia nos ad hoc pro-

nobis impofita neceffitas eft, h»c quam iio-

vocat tuz confideratio bonitatis.

Sexta,

bis affert, utilitas, hi mira

hi

RJRA

es illius effectus.

t S.Da-

quia intercefforem te, JESU Chrifte, habe-

Pf. 39. v. imprimis jucunditas tanta ineft fpei, u

.l

jus eft no-

mus & omnes Sanctos. Septima , quia infini-

50

vid beatum dicere aufus fit eum,cu

tam ad nos habes bonitatem. Si enim modica

men Domini fpes ejus, & non refpexit in va-

dile&tio, quam ad te habemus,ad hoc nos co-

Ilb

nitates & infanias falfas. Cujus ratio eft, quia

git, ut in omnibus tuze voluntati libenter pa-

----- x

(pes noftra tam certa eít,quafi res jam perfecta

rere velimus,curidem dei

I:ie

ftimabili dilettio-

Bebr. &..fit. Hine merito S. Paulusait: Fortiffimum

ne tua non praefumeremus ? alioqui fidelio-

v. 9.

folatium habemus, qui confugimus ad tenen-

res vellemus apparere qua n tu,fi tales nos tibi

dam propofitam fpem.

exhiberemus, qualemte nobis e converío non

»

crederemus.

V. ZEquitat ; Nam homini pauperi ac debi-

J

Arias L. li naturalis ratio di&at, ut fe homini diviti, a

tur,ad-

VI. C/zrijï? amor €9 merita ;

quo' motivo B.Augoff;

quo fuítentetur , & potenti,;a quo fovea

in mann.,

S. Auguftinus fe ad fpeim excitavit dicens: Tu,

c. I2. &

jungat. T

enemur bonam vitam ducere, & bea-

titudinis co:

ifequendze incumbit nobis necet-

Domine,es vitamea;qua vivo; fpes , cui inhze-

3

reo; gloria, quam adipifei defidero. n te

fitas : Pauperes fumus,

neque boni quicquam

neque facultates ullas

Deo meo, & Domino noftro JESU Chrifto

ex nobis ipfis habemus,

noftra ad bene vivendum;

debiles fu-

dulciffimo & benigniffimo uniuscujusque no-

ex parte

ftrum & portio , & fanguis, & caro eft, quia

mus, oinni virtute ,

viribusque domi natis ad

divinae

vere nataram humanam affumpfitti, &

confequendam beatitudinem

deftituti 9 Sci-

tuae

232

Bibliotheca IManualis, Concionatorig

tuz perfonze unitam habes: Ubi ergo portio

majorem repugnantiam ac difficultatem, ho«

mea regnat, ibi regnare me credo: Ubi caro

mo magis feipfum abnegat, magis oftendit,

mea glorificatur, ibi gloriofam me effe cogno-

Íco.

quanti Deum, propter quem patitur, zeftimet,

Quamvis peccator fim, de hac tamen

fuumque Dei amorem, qui ipfum ad patien-

pi.!

comunione grati non diffido. Et fi peccata

duin movet, teftatiorem facit, & ad facienda

j

1nea prohibent, fubftantia mea requirit : Et fi

bona opera.majus in natura ( quippe quze ip-

p

delicta propria me excludunt, naturze coinu-

fum ad bene faciendum inclinat) przefidium

nio non repellit.

Non enim tam immitis eft

invenit, majoremque facilitatem ac guftum

Dominus, ut non diligat carnem fuam, mem-

fentit; unde tanta ad bene faciendum virtute,

bra fua,& vifcera fua. Defperare utique potuit-

deique amore, quanta ad malum eo, quod de-

fem , propter nimia peccata mea & vitia, cul-

cet, modo ferendum non eget, Minc fit, ut

pas, & infinitas negligentias meas, quas egi,&

quemadmodum ípes crefcit cum merito bo-

quotidie indefinenter ago corde, ore, & opere,

norum operum , fic etiam crefcat multoque

& omnibus modis, quibus humana ftagilitas

magis perficiatur per fan&am malorum pe-

peccare poteft ; nifiVerbum tuum, Deus meus,

n: tolerantiam. Quare homines jufti pro ma-

caro fieret, & habitaret in nobis. Sed fperare

gno Dei beneficio mifericordiaque deputant ,

jam audeo,quoniam fubditus ille tibi usque ad

quod ipfis in hac vita poenas zerumnasg; imit-

mortem, mortem autem crucis, tulit chiro-

tat; neque tantum eas patienter ( ad quod ob-

graphum peccatorum noftrorum , & affigens

ligantur) fufferunt, fed plus, quam teneantur,

illud cruci, peccatum crucifixit, folvendo pro

faciunt,hoc eft, amant eas, fibique fpiritualiter

€0, & mortem de(truxit, merendo nobis vi-

gratulantur. Rurfum crefcit, quia per illas ho-

tam. In ipfo confido, me per virtutem ac me-

?

1no juftus magis affimilatur Chrifto , qui pro-

rita ejus falvum fore, m

ei

u

iante, poenitentia,

pter nos paffus efi; & fic plus participat de ejus

ejusque mandatorum obfervantia , ad fruen-

meritis, donis,gratiis & favoribus, quibus vir-

dam tuam beatitudinem me perventurum fpe-

tus, & bonze vitze meritum, & fpes zeternze

ro. Tibi laus, tibi gloria, tibi gratiarum a&io,

glorize amplius crefcit. ita S. Leo Papa, Certa, $. Leo f

per omnia f7ecula, Amen,

inquit, atque fecura eft exfpe&atio promiff» 1"*r-

beatitudinis, ubi eft participatio Dominicze

patt;onis; ficut Apoftolus ait : 51 vite hujur. af-

$.X

füi£ioner

tribulationergue — tolerantes , — Chrifto

compatunur, €9 conglorificabimur, Et alibi:

MEDIAA

Putientia : g

om, 5,

robationem , wrobatio verq f[gem 'v

3

I

oyeralitur.

Arias

II Oratio fervens, £$ frequens ; cum. enimS.Auguft,

'Thef, to,

B

Ünorum oyerum. conflans -exäroïtïm; cum

procipuum Ípei noftrz fulcrum fündamen-ferm. 1.de

enim fpes przeter principale fundamen-

8. tr. 9, c.

tuinque fit auxilium divinum , crefcente hoci/unio

24.

tum; quod eft auxilium divinum , fundetur

per continuam, qua petitur, orationem, crefcit & *ra&-

etiam in meritis hominis jufti, ideo poftquam

etiam valde fpes ipfa, qu» in illo fandatur,

divina virtute generata eft, crefcitin nobis per

Quod S. Auguftinus monet his verbis: Spem

exercitium bonorum operum, viteque .puri-

tuam femper in Deo pone, & in quacunque

tatem ; Hzec enim bona opera, quia ex gratia

re, quze tibi occurrit, five bona, five mala,

Dei procedunt, merentur augmentum virtu-

tam ut facias, quod bonum fuerit, quam ut fe-

tis infufae fpei ; Unde quo plura opera bona

ras, quod malum, dic femper Deo ex toto

homo juftus facit, quoque majore cum purita-

corde tuo, & pura finceraque cum intentione:

te ac devotione ea facit, hoc illa amplius cre-

Pf.69.v.2.

Domine 4n adjutorium meum . inteude

ad in-

fcit. Etquia hzec bona opera funt fecundum

vandum me feflina. i vis falvari, ftade hunc

fpel fundamentum ac fülcrum , eadem virtus

verficulum femper in corde tuo dicere,nec un-

fpei cum ipfis fortificatur , fitque indies robu-

quam tibi inde excidat, cum hoc dormi, &

ftior ac perfe&tior. Quamobrem Spiritus San-

cum hoc vigila ; quafi diceret, cum hoc dor-

&us, qui iií divinis Scripturis nos docet jubet-

que Tperare in Deum, jubet nos fimul bene o-

mitum concede, & cum hoc expergiícere.

perari, ut fpes fit viva, hortaturque nos ad ope-

randum fortiter ac ferventer, ut fpes perfecta

IV. Proäij]?onem pramiorum ob afzzjof gone- S. Bafil.

fit. Ex[oeBa Dominum, inquit David, & dum

hom. de

ré; nam ex hac confideratione , inquit Ma-

exfpectas, noli effe negligens & otiofus,fed vi-

gnus Bafilius, nafcebatur, quod. fan&i Marty-

riliter age, operaque Domini operare.

Byar'aaam.'

res tam . generofe dedignarentur equuleum ,

tam fortiter afpernarentur cataftas , tam ma-

fbid. S-S- IL. Paüentia foftiy es9 .gonjhm; ; crefCit

gnanime defpicerent laminas, ipfam adeo

quippe etiam fpes tolerando in hac vita humi-

mortem pro nihilo putarent, ut qui non

liter & patienter, & propter Deum , res ad-

prefentem poenam, fed futuram gloriam,

verfas, & qux» hominem affligunt ac cru-

Ípectabant.

Vide, quam eleganter hoc a ma-

ciant. Talis enim magnorum malorum tole-

gno religionum Patriarcha expreffum : Pe-

rantia majoris virtutis meritique exercitium

ricula non refpicit Martyr , coronas refpi-

lsT

eft, quam bona opera facere. Idque propterea,

cit, plagas non horret , fed proemia numerat,

h Ezg

quia in malis poenze tolerandis fentit natura

AC

U

non videt li&orcs il'xfei'xle flagella

ntes, fed

Ange-

Q

&

Titulus CX X .XIII. Syes 69' Fiducia in. Deum,

233

Angelos fuperne lxtis omnibus acclamantes

poena, medicina eft. Hinc recte S. Nilus: Non

ora,ut fiant,qu2e fieri velis,fed potius ora,ficut

imaginatur, non fpettat ad temporalia peri-

orare didicifti;utfiat voluntas Deiin te. Quivis

cula, fed ad proemiorum zeternitatem.

i0d. Deus, qui dedit velle, daturus

ergo merito cum S.Greg.Naz.dicet : Ego qui-

pu.Nym V. Credere,qi

1. 6.Poüt. fit perficere, uti przectare Didacus Nyffenus fe-

dem exploratum habeo,apud fumam rationé

P.

m

LoJ

nihil rerum noftrarum expers rationis effe.

» € I. quenti difcurfu oftendit : Digreffusa [ocero

fuo Labano JaCOb Patriarcha , po&quaml mu-

VIL . F'irginir invocatio ; hzec enim eft Ma- Eeek 4;-

Hinc Y« 24- In

tuam cum illo amicitiaminftaurarat,& religio-

ter pulchize dile&ionis, & fane fpei.

*

àb ecclefia quoque Mater mu

fericordisee, &

Antiph.

fo juramento conítabilierat , profequebatur

f3

Salve Re-

iter füuum, cumque vix aliquantum proce

ii

ffet,

fpes noftra falutatur.

L

Vl Puritatis con[cientie fludium: Si enim

occurrerunt illi numerof» copi» cceleitium

cor noftrum non reprehenderit nos, fiduciam

fpirituum , quales generofi & ftrenui tmilites,

quos ut vidit, incredibili perfufus gaudio, aje-

habemus ad Deum , inquit S. loannes ; hinc

S. David monet, fpera in Domino, & fac bo- r. Toh 3.

bat: Caftra Dei funt hac ; Genef. 32. v. 2. ex-

xX P.

ercitus coelorum funt, inde huc fubmiffi, ut

nitatem , & inhabita terram ,

& fprafceris in

30. V.3

me tueantur, & firmo fuo preefidio defencant,

divitüs ejus.

ut difficultatesitineris fubmoverent, & per vi-

IX. Frequens memoria ben

äþcio*rum divinorum, L« 13. de

af

.C,

przecipue Incarnationis, & P

[6 0

fionis : nam, ut i

amillam protegerent, ac propugnarent. Prius-

quam enim ad patrem fuum per veniret, multa

re&te $. Augutt. dixit ad erigendam fpem no-

L

^

ftram nihil convenientius fuit, quam ut de-

ilium expe

C

labant pericula , quse fuperaret,

monftraret nobis Deus , quantum nos dilige-

multaimpedimenta;quee vinceret. Animadver-

y

:

endum hic, quod iter illud Dei juffu fufcepit,

ret; atqui,

ut fapienter Salvianus advertit,

qui ei dixerat : - Revertere in terram patrum tuo-

evidens eft, quod fuper affe&um filiorum nos L. 4. de

Deus diligit,qui propter nos Filio proprio non provid.

rum, €$ ad geerationem tuam. Genef. 31. v. 3.

velut pluribus dixiffet : Temipus eft, ut'paren-

pepercit; & quid plus addo ? & hoc Filio ju-

Len (

tes tnos confoleris, quare mando tibi, utpatri-

fto, & hoc Filio unigenito, & hoc Filio Dei ;

'dr.

& quid diciamplius poteft ? & hoc pro nobis,

amrepetas. Etquampuam aliquee fe offerant

difficaltates , quamq:

Ya

bCA, x

nimpedimenta occur

id eft , pro malis, pro impiiffimis, pro iniquis.

at

*31^

rant, & obftaculafe objiciantnil propterea me-

Quis hunc Dei erga nos amorem aeftim

queat, nifi quod j

uftitia Del tanta eft , ut in

tue,quia ego ero tecum,ego comitabor,culitodi-

amq;, ne quoda tergo te malum invadat,omni-

eum aliquid injuftum cadere non pofiit.

l, 5

exte

;yotens d

V aM L

ramea tuum fcutum erit, mea

4 Emm;almfum veterum conþdehztio ? Teili-

D

quze te ab omni-

cet quomodo jam olim populum fuum ex /E-

juffio tuus falvus conductus

bus tutabitur adverfis, & periculis. Ubi enim

gypto eduxerit, Jofephum de cifterna & carce-

10f

exinea authoritate defcendit preceptum,ibi ex

re, Noe a diluvio, trespueros ex camino ignis

it.de

ardentis, Danielem elacu leonum,Sufannam a

nio

mea poteftate venitauxilium : & ubi mea. vo-

luntasjubet , ibimea manus obfeq

uendi vel

morte liberarit, non enim mutavit Deus in-

dnig,

4» 1

[

4

mit, vel minuit difficultatem. Nam fi illi

genium fuum, fed novit nunc, ficut & antea,

Navarcho vela vento dare timenti, eo quod

pios eripere a tentationibus fuis, ut S. Petrus

fzeximaris furentes fluctus fupremum exitium

loquitur. Hinc & S. David tefte , Deus legem Ffal 77.

V' 5'

minarentur, Coefar,quem vehebat, dixit, ut eft

potuit in Ifrael, quanta mandavit Patribus no-

no

ftris, nota facere ea filiis fuis, ut cog

LIX

cat ge-

apud Lucium Florum l. 4. c. 2. Quid timer ? Car-

vaOYsie

o zM

la v

farem velis. . Quid trepidas, quid ve

lCii»

COIn-

neratio altera ; Filii, qui nafcentur,&

urgent,

&narrabunt filiis fuis, ut ponant in Deo fpem

jicere navem in oceanum , qui Czefarem pro-

xime'ad manum habes, cujus unicus' nutus

fuam, &nog obhvifcanïur operum Dei.

9;V42'

iratum placare mare, & omnem fedare tempe-

S

XI.

4

ftatem poteft ? Si hoc dixit homo (qui hoc ti-

ASC

ï

tulo tantopere gloriabatur, quod Czefar efiet)

ETU CUR

ut nauclerum meticulofum erigetet, cur ior-

Uafuor funt praecipue , quze de hac virtu-

midathomo, qui immenfum Deum vitae comi-

tem habet, & tutorem ? erotecum. Age er-

Q

te Afceta bene apprehendere,, aliisque

go, mi Jacob, & viam fecurus, intrepidu

sque

culeare debet. Primum efl, ut bene cogno[:t na- Arius de

turam [pei €2 fpeciatim, qualis fit ea certitudo,qu

capeffe, nam cum ad meum imperium iter fu-

tr, 3.6.25.

glerumque ei attribuitur ; pro quo fciendum , du-

3

ifil

fcipias, egote liberum,inoffenfum perducam,

s

inem, dequa hic quetio

; de

quo tendis, quantavis inte incurfarint pe

.'

PU

l-

plicem effe certituá

12f

moveri poteft. Prior diviua vocatur, & eft illa,

la. Quid timer ?. Deum vehir : Infinitam. impe-

quze in divina revelatione fundatur ; neque in

rantisDei poteftatem fociam vize habes, proin-

de tu

r

Ciri

imus vadis. Meo hortatu & mandato

hac vita fine fpecialiffimaDei gratia habert po-

teft, uti Concilia, SS. Patres, & Theologi do-

iter ingredieris profperum,itaque futurum ett,

& felicem habiturum claufülam. Quando enim

cent. Pofterior eftmoralis,quae omnem dubita-

1Y31

Dominus onüs aliquod imponit ,, aut i

Ail

s

j

erat

tionem & metum prudentem excludit, qualem

v. g. habemus nos Catholici, quod a parenti-

opus, fimul auxilium przebet, & vires, quibus

bus catholicis geniti fimus : Quod exiftat In-

confici , & abfolvi poffit, mminiftrat.

A». Drex.

VI. Frequens moditatio grovidentig . divina :

dia, Ítalia; &c. etfi nihil horum viderimus , &

Heliotce ].

hzec certitudo in fanctis hominibus reperiri fo-

vere enim, ut S. Hier. teftatur, omnia provi-

&.€. 8.S.

let,& h

aritur ex fequentibus fignis : 1. Ex vir-

€;ap. 29

' dentia Dei gubernantur, & fzepe, quze putatur

tvti;s

R. P, Lohn. Bibl. Man. Tom, 111,

Gg

de cïta;.

d

234

Bibliothecee Mauualis Concionatorice

l. 1. Dial. tutis & humilitatis præcipue ftudio,uti S. Gre-

tres, inquit, hanc amate, hanc tenete, non ta-

€, I,

gorius teftatus eft, dicens : Mens, qu: divino

men fine timore, quia qui fperat, & non timet,

Spiritu impletur,habet evidentifIima fizna fua,

negligens eft; quiautem timet, & non fperat,

virtutes fcilicet,& humilitatem ; quae fit utraq;

depreffus eft, & defcendit in profundum quafi

]

perfecte in una mente conveniunt; liquet,

2

apis. Merito ergo, ut S. David ait, beneplaci- pfal. 146.

quod de przefentia fantti Spiritus teftimonium

tum eft Domino fuper timentes eum, & in eis, v.31.

D Bafil.in ferat. 2. Ex odio peccati; nam, tefte S. Bafilio,

qui fperant fuper mifericordia ejus.

Arias

L

qq.brev. certo perfuafus elfe aliquis poteít , Deum fibi

IV. Quartuin eft, ut bene difcat exylicare €2 re-

q 120 q..

peccata remififfe, fi affe&tionem animi in fe ef-

'Thof. to,

296.

Jolvere dubium, an juflis eo usque [pes. erefcere go[-

2. tr. 3. C,

le animadvertit fimilem illius , qui dixit ; Ini-

fzt in hac vita, u eos certos de [alute efficiat 2 Ad.

5«

quitatem odio habui, & abominatus fum. 3.

quod dublum malo alienis Francifci Arize,

/ Excharitate & mifericordia erga proximos: fic

quam propriis meis verbis, refpondere. Sic er-

tr.5 inEp. enim S. Auguft. pronuntiavit, dicens: Redeat

go ille propofitam quzeftionem refolvit: Quam-

Joan,

unusquisque ad cor fuum : fiibi invenerit cari-

quam verum fit , uti facrzelitterze, commaunis-

títem fraternam , fecurus fit, quia tranfüt a

1*1

1

que Sanctorum do£trina habet, & facra Conci-

niorte ad vitam. 4. Ex inimicorum ó

L

Es

lt

ctione,

lia definierunt , hujus gratize ac mifericordize

&.Anfel. juxtaS.Anfelin. dicentem: Per hoc,quodSpiri-

Dei, fine fpeciali & evidentirevelatione, non

adRom.t. ts fanctus charitatem nobis infundit, q

1

VCLCAL

r

nos

x

j2

poffe hominem habere tantam certitudinem,

npc

facitimitatores effe diviuee charit

&

itis., ut di-

quanta eft ea, quam fi

CUU

divina in anima gi-

ligamus inimicos noltros , evidenti teftimonio

enit, fundatam in divina revelatione, totiec-

Alenfis

declarat menti noftrze,nos effe ilios Dei. s. Ex

clciïæ', aut aliquibus hominibus juftis i parti-

part 1. Q G6

,quod anima habeat lumen in parte rationa-

culari fa&a ; Nec quantam evidentia rationis

71.1ne.3.

art. 2.

li, letitiam in parte concupifcibili ,

C eR

pacem

humanum intelletctum convincens , efficit; ta-

in parte irafcibili

h

OC

enim certa

(L

le indi-

men,ficut iidem Sant

T

Ui

'ï

cexperientia teftatur,

cia eratieinfafe, Alexander Aleufis docet.

ipfag; divina docetScriptura, poteft homo ju-

n

22

Il. Zliterum efl ; ut - bene. getci

t T 527

4

l

tat potiffunum.

ftus tantam hujus gratize ac doni Dei certitudi-

Sap.1.v.1 fun

Ubb r PLl

twn,. cul [per nofira innitl debet ; quod

né habere; ut omné ei dubitationem, metumq;

eft bonitas divina, uti Salomon monuit, di-

eximat; quemadmodum videmus in multis ca-

cens : Sentite de Domino in bonita

tae

te

& iu

fibus humana teftimonia facere, quae tantam

fimplicitate cordis quzerite illum : Certe ipfe

iile

n

Blofius c,

generant certitudine

4

ut omné dubitationem

H

Chrittus S. Mechtildi quondam revelavit,& di-

tollant. Cujusmodi ce

ii

itudo eft, quam homi-

I IK MOHi*

lis fpir,

xit: Perplacet mihi videre homines confiden-

nes habent,quod fititalia,&Grzecia, &India ; li-

D

$ te

tes de mea bonitate : talis enim quicunque eft,

cetl

159

ftr

OVinc

AC x

LEl

t Dis

ACOoO» SL/

propris oculis non viderint

h

& inhoc perfeverat,fingulariter eum in hac vi-

fed folum ita perfuafum habent ex comuni om-

taremunerabor, &inaltera uberrimam ei

nium,qui eas viderunt, fermone : fimilég; cer-

mercedem conferam. Et quanto plus de me

titudiné, quze eos dubitarenon finit, habent,

confidet, tanto plus etiam a me confequetur ;

quod fint catholicorum parentum filii, quodg;

$ h

g.

impoffbile enim eft, ut , quod quis fan&te de

in tali civitate nati; Nam licet ipfi;utpote cum

me credidit, & confequi fperavit, non obti-

MY

CL

A

1dehac re

Q12

naícerentur infantes,ex fe, judici

39b

neat, cumhoc ipfum ego promiferim.. . Mihi

ferre non poflint,ex coinuni tamen multorum,

igitur fidat,qui grandia a meexfpe&tat. . Alias

qui eos nafci viderunt, fama. credunt citra ul-

- TIbid,

vero . Gertrudi dixit : F'iducia illa, quam ho-

lam dubitatione,tali fe matre,& in tali civitate

SOy

Y

l' w. i

mo in me folo collocat, credendo, poffe, fcire,

natos effe. Quet

iic

dmodum igitur humana te-

Jonne

& velle me ipfum fiducialiter juvare in omni-

ftimonia fufficiunt ad. fzciendam hujusmodi

bus, cor mihi transfigit, tantamque pietati

certi

tid

CULU.

SAng

iné,fic etiam teftimonia ad eand& cer-

mee violentiam facit, ut non pollim non ei

titucinem gignendam efficacia funt. Et quam-

LE

Jotn,

gratificari, & manus porrigere ob guftum,

quam certitudinis iftius caufa divina eft,nempe

quem ex eo, quod totus a me pendeat , capio.

viva fpes,czeteraq;teftimonia,quzeSpiritus fan-

[*l ;?'

Etmerito; fi enim Artifex, qui opus aliquod

&u

; ii

$ Ànl

1 cordibus operatur, quam ob rem aliqua

Mlon

pr?ecipuum ad artem fuaim & ingenium in eo

ratione divina certitudo dici poteft,tamen quia

oftendendum fecit, cupit illi fuam perfectione

dependet etiam a conjeGuris,fignisque huma-

dare, cavetque fedulo, ne quis dicto vel facto

nis , quze funt bonze operationes interiores &

maleid tractet, & fi forte detrimentum paf-

exteriores liberi arbitrii , quze cum Dei dona

x

$. hn

fum eft, omni modo reftaurare ftudet ; quan-

fint,hominis etiam funt o

pera, & propter fimi-

em.(

to minus Deus patietur, ut homo, in quo om-

litudinem, quam cum hümana certitudine ha-

l Cgy

nemfuumamorem & fapientiam oftendit, non

bent; dicitur certitudo moralis. Divina tefti-

pereat, fed omnem perfectionem acquirat?

monia, parata acquifitaque bonorum operum

IIL, Tertium eft , ut folidam [ciat. praxin. [pei

exercitio , patientia in adverfis , & oratione,

exercenda , quze quidem in eo confiftit , ut fem-

quze hanc certitudinem efficiunt, funt ifta : In-

per filialis cum illa timor conjungatur ; nam,

Serm.

gens peccatorum odium & horror , quem ho-

inPf.

15- ut S. Bern. ait,cumtimore fpes magnum habet

mo in füo corde fentit, firmiflimum propofi-

habitat.

"'meritum : Cum hoc metu fru&uofe fperatur.

tum non offendendi Deum ob ullam rem hu-

Prov.14.

Eft autem is ipfe timor firmiffima quzedam &

jJus mundi, a longo tempore nihil delibe-

v.16, Ser, efficax materia fpei ; cum etiam , Salomone

rate contra Dei voluntatem peccatfe , licet

35. ad tcíte , in timoreftit fiducia fortitudinis.

Hinc

Alenfp

enim multa venialia peccata per hebdomadoe,

R

Frat. in S.AÀ

hm

eremo,

Aug. Fratzes in ezemo adhortatus: Eja Fra-

adeoque per diem x íragilitate & incuria

q-2. |

com«

Titulus C;XXXIII. Sper €9 . Fiducia in. Deum.

235

L

commifetit; nullum tamen commifit adver-

mentum effe,quod anima habetgratiam a Deo

tenter & deliberate : Sentire in corde fuo ma-

infufam,quando habet lumen in parte rationali,

enum erga proximos, etiam inimicos , :a. qui-

letitiam in parte concupifcibili,& pacé in par-

bus injurias accipit, amorem , hzec magnua

teirafcibili. Intelligens, utfeipfe explicat, de

f

funtteitimonia gratize in anima,& bona figna,

mortali certitudine,qua in anima jufti experi-

ipfum in bono coepto perfeveraturum.

Alia

entiam parit, quod in fe fignaeffectusq; gratize

fpecialiora teftimonia funt, amor experimen-

habeat, przefertim letitiam & pacé fpiritualé,

à

talis Dei,ingens ac continuum defiderium pla-

quae funt divini amoris excellentiffimi effec&tus.

TA

cendi ipfi,deque hoc exilio, ad videndum eum,

XII.

CONCEPT US P

RJEDICAAILES.

perfe&tteque amandum, exeundi, facilitas &

fua;itas in domandis paífionibus , & divinis

X occafione thematis: Confugimus ad tenen- Bebr. 6.

.E

praeceptis fervandis ; contemptus fui ipfius,

dam proyofitam [pem , quaim.ficut. anchoram V* 9-

omniumque rerum temporalium

»

aonum

ha"emus anima tutam ac firmam : poteft natura

contemplationis ; pax & quies fpiritualis , fi

& utilitas fpei explicari. Et in priori quidem

valde magna fit & abundans, quam Ifaias flu-

parte natura ejus per comparationem cum an-

mini comparat, & S. Paulusait, tara magnam

chora explicari. Nam ficut anchora debet effe

& fupernaturale donum Dei effe, ut illud in-

ex ferro , ita fpes quoque firma ac folida effe

telligere, ac ponderare, omnem creatum in-

debet,utpote bonitati & fidelitati Dei innixa.

telle&tum hominum & Angelorum exfuperet ;

Deinde ficut anchora habet duas laterales cu-

ac denique Ltitia fpiritualis admiranda,quam

fpides ; ita fpes quoque duabus virtutibus fo-

Deus jultorum animabus communicat, de qua

ciata effe debet,nimirum timore Dei,& longa-

Sapiens dicit, effe quafi juge convivium fpiri-

nimi patientia. Denique ficut anchora a fune

tuale, quod fuaviter recreat, & delicate pafcit

dependere debet, ficque in imum mare demit-

animas, quas Deus per illam vifitat; & quam

ti;ita fpes quoque funiculo charitatis divinze

S. Petrus vocat inenarrabilem & glorificatam

jun&ta effe debet,ficque immenfo mari bonita-

id eft, habentem aliquam fimilitudinem

tis divinze infigi. In pofteriori parte oftenda-

Hoec

cum. gaudio & gloria beatorum.

tar finis & fru&tus hujus anbhore, fcilicet ut

funt divina teftimonia ,

quae dat Spiritus

navem cordis noítri a fluctibus variarum ten-

fan&tus jufterum cordibus, quae notitiarh ac

tationum & tribulationum illzefam fervet , id

em certam pariunt, quod homo in gratia fit,

quod variis authoritatibus & exemplis fupra

n

falvandus. Hanc ipfam doctrinam etiam SS.

citatis facile demonftrari poteft.

$.Greg.l.

1. Dial,;c,

Patres paffim confirmant,& imprimis S. Greg.

Il. Ex occafiooe thematisSpera in Domino, Pf.36.v.3.

X

Mens, inquit, qux divino Spiritu impletur,

€3 fac bonitatem,€9 ga[cerir in divitiir ejur: often-

habet evidentiíTima figna fua, virtutes fcilicet,

di poffunt tria przecipua capita,in quibus tota

& humilitatem ; quzefi utraque perfe&te in

fper exercend?e ratio & praxis confiftunt.Nem-

una mente conveniunt, liquet, quod de prze-

pe 1. Cau[a fperandi : quas tacite indicare vo-

$. Bafil in fentia fan&ti Spiritus teftimonium ferat. S.Ba-

luit S. David, dum fperare nos in Domino ju-

qq. brgv.

filius, certo, ait, perfuafus effe aliquis poteft,

bet, non quocunque, fed tali, qui ob fummam

q. I2. q.

296.

Deum fibi peccata remififfe, íi affe&tionem

fapientiam /riar , & ob infinitam omnipoten-

animi in fe effe animadverterit fimilem illius,

tiam po[fit , & ob bonitatem infinitam , velit,

ui dixit: Iniquitatem odio habui, €? abominatur

fuos fervos juvare. 2. Modus [perandi : fcilicet

S.Cyrill

3

um. S. Cyrillus : Qui omni virtute , ait, men-

ut ita fperetur, ut tamen fe quis per obferva-

l

[97

]oan.c.;.

tem fuam purgarunt, Spiritus fancti illumina-

*

tionem mandatorum dignum efficiat, qui ex-

S.Aug.

tione recepta,oculis animi habitantem in ipfis

audiatur. Hinc S. David dixit: Spera in Do-

*r. Deum videbunt. S. Auguftinus: Redeat, in-

mino, & fac bonitatem. 3. Fru&tus & effectus

5.in epift

lJoan

' quit, unusquisque ad cor fuum : Si ibi invene-

fpei, qui indicantur iliis verbis : Et pafceris in

rit charitatem fraternam , fecurus fit, quia

divitiis ejus : Nam per verbum pa/reririndica-

tranfiüt a culpe morte ad gratiz vitam. S.

tur abundantia liberalitasque divinze benefi-

S. Aufel.

Anfelmus: Per hoc, inquit, quodSpiritus fan-

ad

centize : per divitias autem fignificatur varie-

om8. &tus charitatem nobis infudit, quze nos facit

tas ac praeftantia donorum, quze per fpem ob-

imitatores effe divinve bonitatis, ut diligamus

tinentur ; ut enim per divitias omnia acquire-

inimicos noftros, evidenti teftimonio declarat

re aut emere poffumus , ita per fpem omnia,

$.Bern. mentinoftroe,nos effefiliosDei, S.Bern.ait : Si

quze. animus defiderat, ipfam videlicet beati-

ferm.69. fenfero mihi aperiri fenfum, üutintelligam fcri-

tadinem , obtinere poffumus.

inCant.. ptaras, autinfufo lumine defuper revelari my-

III. Ex occafione thematis : at miferi- Pfal. 32

fteria, non ambigo, Sponfum in anima mea

cordia tua [uper nos , quemadmodum [veravimus in V 22-

adeffe; Quodfi fe pariter infaderit humilis

te : explicetur przecipuus fructus fpei, efficacia

quaedam,fed pinguis intimse adfperfionis , de-

fcilicet ad bona celeftia a Deo impetranda.

votio, quze odium vanitatis mundi in me ge-

Eumin finé oftendatur 1. quod meritoilla aSS.

neret, ac contemptum,tunc zeternum Patrem

Patribus vafi comparetur, quod quo capacius

in anima mea adelffe non dubito.

Intelligit

ad Deum attulerimus,tanto plura ab eo benefi-

Santtus de certitudine morali , quae animam

cia accipiemus, idq; triplici exemplo, e S.fcri-

quietam ferenamq; facit, & dubiis ipfam tur-

ptura petito, probetur, quorum primum Prin- Matth. 9,

Aienf.p.g.

bantibus, affligentibusq; liberat. Doctor Alen-'

ceps Synagog»e offert,qui,quia credidis quide, "- 18.

q. 71.

memb.3,

xander Alenfis quoque docet , certum experi-

filiam fuam a Chrifto fufcitari poffe , fed ma-

Gg3

nuum

q. 2.

R, P. Lofm. Bib(. ÀWon, Tom, lll.

Bibliothece IManualis Concionotorig.

236

inquirere folent.Quartus eft,quod fit [erv;thei; Matth.25.

nuum duntaxat impofitione , non aliter etiam

Ibid.y.20, (iize refufcitationem impetravit. Alterum a

fi ergo jam olim. promifit, fe fervum fuum fu- v. 23.

muliere menftrui duodennem fluxum paffa pe-

peromnia bona conítituturum, quanto minus

temporalia,velut minimam eorum partem ne-

Hebf- 6'

titur, quae , ficut crediderat, folo fimbrize ve-

y, It

ftimenti attactufe fanari poffe,ita hoc etiam, &

gabit? Àn non dixit: Volo, ut ubi ego fum,fint Joh.rz.

& illi mecum ? Quintus. quid fit Zicur ejus ; V* 25-

Matth, g, non alio medio, fanitatem obtinuit. Tertium

v. 60

vero Centurio prebuit ,

qui uti folo verbo

fi ergo Apoftolis dixit: Vos amici mei eftis, fi Joh.15.

491 *5 U

puerum fuum fanari poffe credidit, ita audivit

feceritis, quae ego praecipio vobis : Et al

Luc. 22.

Vos eftis, qui permanfiftis mecum in tentatio-

quoque a Chrifto : Vade, & ficut credidifti,fiat

9.

tibi. 2. Oftendatur, quam zequum fit, ut am-

nibus meis. Et ego difpono vobis regnum, fi- '

pliffimam quisque fiduciam erga Deum con-

cut difpofuit mihi Pater meus, ut edatis &* bi-

pan j

batis füuper menfam meam in regno meo. t

y. 25

cipiat ; fienim Princeps quidam thelauro aper-

tocuivis poteftatem faceret tantum inde divi-

iterum: Quando mifi vos fine faculo & pera, fbid.v.

3$.

pi.3)

y.b

tiarum auferendi, quantum vas aut faccus ab

nunquid aliquid defuit vobis ?. Cur non aliis

fuis amicis idem praeftet? Sextus, quod fit. fi-

ipfo allatus caperet , annon capaciílimum

]on

quisque faccum atferre ftuderet? Quanto ma-

lius, Siergo vos, cum fitis mali, noftis bona Matth.7.

; ?

daze filiis veftris , quanto magis Pater velter, y. 1.

)5

j

gis ergo ad divitias coeleftes participandas vas

./.]

fiducize ampliffimum Deo offerendum erit , ca-

qui in coelis eft, dabit Spiritum aliaque bona

vendumq; fedulo,ne pertufum fiat , ut foret, fi

petentibus fe? Septimus, quod fit [pon[a : Quis

autem fponíam dile&tani Regis etiam terreni

Geneh

fpes noftra charitati jun&ta non foret,tunc enim

y, lh

Cap. L

vereimpleretur illud Aggzei : Quimercedes

unquam ab eo defertam audivit ? Annon A-

v.6.

congregavit, mifit eas infacculum pertufum.

fuerus Eftheri dixit: Etfi dimidium regni pe-

Hehr. 1

Matih. 6-

IV.Exoccafionethematis : Querite primum

tieris , dabitur tibi: Quanto magis, fi victum

Y 25'

v(— 53.

regnum. Dei, €2 juflitiam ejur , €9 hec omnia ad-

tantum petiiffet, negaturus non fuiffet * Àn

autem credi poterit,Deum paffurum, ut libera-

jicientur vobir: comparari poteft hzec fenten-

tia literis cenfualibus perpetuis,& earum prz-

litate a Rege terreno vincatur? an fponlze ne-

Serm. (

faper?

ftantia ex triplici capite, ex quoliteras cenfua-

gabit, quodinimicis tam liberaliter concedit?

Ex his inferantur fequentia corollaria: t

Q;lä D*

es plerumque zeftimare folemus, demonttrari.

piat

1. Ex.quantitate in iis promiffa, (hzec omnia

Quam male agant & imprudenter ii,qui literas

adjicientur vobis,nulla re excepta) & levitate

has vel.non procurant, velprocuratas abji-

mutue obligationis, nempe, ut quzeratur jufti-

ciuat, vel abjectas nou ftatim recuperare fata-

tiajid eft, obfervatio mandatorum, que, tefte

guut. 2. Quam male agant divites, in divitiis

fuis fperando, pauperes vero,literas has negli-

X.Joh.5. S. Joanne, gravia non funt, fed vere juguia

v. 3.

fuave, & onusléve. 2. Ex parte dantis,qui &

gendo,quae funt efficacius, facilius, & fecurius

Matth. r 1«

v. 30.

oteít dare, quod promifit, ob omnipotentiam,

medium neceffaria impetrandi. 3. Quam ftulte

(.'-L'o

Acy

ant parentes,laborando, ut filiis fuis copio-

& vult propter Fidelitatem , id quod exemplis

ex utroque teftamento petitis facile vrobari

fa patrimonia relinquant, &non potius procu-

rando has literas,ut dicere illis cum Tobia pof- T'ob. 4.

poteft, ut adeo merito Ecclefiafticus dixerit :

£cd.2. Refpicite filii nationes hominum , & fcitote,

fent: Fili mi, pauperem quidem vitam geri- V. 23.

V- I I"o

quia nullus fperavit in Domino & confufus eft,

mus, fed multa bona habebimus, fitimue-

quis invocavit illum, & defpexitillum? 3. Ex

rimus Deum, & recefferimus ab omni"pec-

feptem figillis appenfis, id eft, feptem tituli ,

cato , & fecerimus bene.

propter quos merito fperare quivis Juftus po-

V. Ex occafione thematis : Habe fiduciam in Prov, ;

teft, Deum illi omnia neceffaria provifurum,

Doinino ex toto corde tuo : Poffunt explicari mo- v. s.

quorum primus eft , quod fit fiomo creatura ex

tiva ad fpem noftram in Deum excitandam.

Et r. quidem : fi fupra nos convertamur ad

omnibus in terra exiftentibus nobiliilima,pro-

pter quam ipfüm mundum creavit; fi ergo

Deum, offertfe titulus Dei fumme boni,Patris

Deus lilia fic vetit, & aves, aliasque creaturas

amantiffimi, Benefactoris maximi ; lItem pa-

fic nutrit, quze funt mancipia hominis, quanto

trocinia À. V. & San&torum. 2. /nfra nos de-

magis ipfum hominem velut eorum Dominum

fperationis barathrum,locus omnium mileria-

non derelinquet ? Secundus, quod fit ovi*

ruüm, & quidem perpetuarum. 3. Éxtra mos

tot exempla eorum,qui Dei fidelitatem & libe-

pretio fanguinis Chrifti empta , & poftquam

perdita fuerat,tam folicite qusefita & empta. 5i

ralitatem funt experti. 4./ntra nos : Propriam

impotentiam & neceífitatem, qu»e merito nos

ergo paftores ovibus etiam non fuis pafcua

cum tanta cura queerunt,quis fummum & opti-

ecarrere cogit ad eum, a quo omne datum

mium paftorum fuis & tanto pretio conftan-

optimum & omne donum perfectum deícendit.

tibus ovibus nonfimilem charitatem exhibitu-

Qu?e omnia motivafufius explicata videri pof-

rum credat ? Tertius eft, quod fit Chriffianus :

funtapud Fabr. conc. 6.1n Dom. 18. poft Pent

fi enim Ifraelitis & turbis fe fequentibus tam

VI. Ex occafione thematis : /ihi adherere Pfat. »s,

liberaliter manna & panem olim obtulit,annon

Deo bonum efL, €9 pouere in. Domino [pem meam : v. 28.

de Chriftianis, qui veri Ifraelatze funt, & greffu

explicari poffunt tria praeeipua incitamenta

fpei, quae S. Bernardus fequenti fententia in- Serm. 3;

Mu

mentis potius, quam corporis, eum fequuntur,

idem beneficum magis fperabimus ? ideo

dicavit : Tria confidero, in quibus fpes mea de7. pan.

Y, 37.

nempe dixit in Evangelio : Nolite foliciti effe

tota confiftit,charitatem adoptionis,veritatem -

&c. hzec enim omnia gentes, qui Deum & pro-

promiffionis, poteftatem redditionis.

Pri-

m, quibus

miffiones ejus ignorantk, aut non credunt,

mum ergo explicetur per medioru

adoptio-

Tituus CX X XIIL Sve & Fidüria in Deum.

237

lz).

oftendi, quomodo ut ga]liüa äx amore & cura

adoptionem illam procuravit, proeftantiam,

nempe per incarnationem, paílonem, facra-

x

erga nos debilitatus & infirm.tus fuerit, affu-

mentorum inítitutionem. Alterum declaretur

mendo humanse nature infirmitates & paf-

Hebr. 6.

fiones.

2. Quomodo ad efcam invitet , tum

u

tum per fententiam S. Pauli dicentis : n quo

V. 17.

abundantius volens Deus olftendere pollicita-

S5. Corporis fui , & Verbi divini ; tum cor-

tionis hzredibus immobilitatem confilii fui,

»

poralem cibum, quem magna cum charita-

interpofuit jusjurandum, ut per duas res im-

te & folicitudine providet. 3. Quomodo ut

)N

mobiles, quibus impotlibile eft mentiri Deum,

galiinà fub alas fuas colligat , & ab accipi-

tris infernalis unguibus deféndat. Inferatur

fortiffimum folatium habeamus, qui confugi-

mus ad tenendam propofitam fpet : Tum ab

dein, quantopere oporteat nos pullorum af-

ipfa experientia, qua habetur, nullum , qui in

fe&um induere , & fub alas bonitatis & mi-

Pfal. 56

* Deo fperavit,confufum effe, meritoque S. Da-

fericordize divinze per veram fiduciam confu-

v.25.

3f

vid dixiffe: Juniorfui, etenim fenui, & non

gere.

Qua de re videri poteft Fraucifcus A-

Pfal. 33.

v. 8N.

vidi juftum derelitum. Et iterum : Timete

rias in thefaur. tom. 2. tr. 3. c. 7,

Dominum omnes Sancdi ejus, quoniam non

XIII.

1.

Jerem.12. eft inopia timentibus eum. Tertium probetur

ATITCONCE?PTUS

V. 27.

Num

tum ex ipfo Dei teftimorio, dicentis

LQ Gregorius Nyffenus quzrit, cur facerDiz. Nyt-

quid mihi difficile erit omne verbuin?tumAn-

^* Propheta tam multis Pfalmis hzec. pau- fen. $ r.

n** b.

geli, prouunciantis : Numquid Deo quidquam

cula praefcripferit : /m finem ; quibus nos ex-in 5

DDom

»

hortatur, ut intentis femper oculis finem "*

r

*

Genef.18. eft difficile : tum ipfa experientia , qua habe-

Quadr,

YV. d4e

mus, ipfum totum mundurm folo verbo creaf-

fpe&emus. Textus gracus habet: lw villori- "

n

ii

fe, & etiamnum om:

iviventia paícere.

am ; tanquam admonens, utvictoriam habea-

Hebro Iol

V1II. Ex oecafione thematis : JVolite amittere

mus ob oculos , Dicit nunc Nvffenus : Quor-

*V. 25'

confidentiam, que magnam habet remunerationem ;

fum tantopere nobis commendatur confide-

ratio finis, & vi&torie ? Forte an malum et-

pöte& ext

licari remuneratio fpei , eumique in

Serm. 9.

linem ufurpari illa S. Bernardi fententia : Di-

fet cogitare initium ac bellum , quando eti-

[

fuoer Pf,

citfides , parata funt magna inexcogitabilia

etiam rilitia efl , necaliud quidpiam , vita ho-

Qaài ha-

N bi tat-

bona a Deo fidelibus fuis, ( ubi breviter ex-

minir fuper terram? — Job. 7. v. 1. Qnare ergo

plicetur beatitadinis natura & proftantia)

tanquam negligentes principii femper refpi-

Dicit fpes : mihi illa fervantur (ubi explicen-

ciamus finem , aut velut incurii pugnze fpe-

turtitüli, ob quos fperare quis merito pofiit,

G&emus victoriam ? refpondet Nyffenus Tra&.

- fe beatitudinem confecuturum, quales in Zo-

2.in Pfalm. Cum omnis certaminis viéctoria

diaco P. Hieremize Drexelii & aliis reperiun-

fit finis, ad quam , qui certamen ingrediun-

tur) nam fertia quidem charitas, curro ego,

tur , omnia fua referant , eaque freti pugna-

ait, ad illa; per hanc enim anima appropin-

nare incipiant, mihi plane perfuadeo , íinis

nomine, velut brevi quzedam commonitione

quat, & unitur Deo, atque adeo fperatam

beatitudinem acquirit ; quze fingula proin fu-

excitare omnes , qui in hujus vitze ftadio per

;

fius erunt explicanda.

virtutis exercitationem decertant , utfinem

VIII. Ex occafione ejusdem thematis folvi

refpicientes , fpe corom» obtinendze, certami-

& refutari poffant objectiones , qux plerum-

num laborem levent& minuant. Variis in hoc

que homines a fpe retrahere folent, quales

mundo urgemur undique przeliis;monftra £e-

pra reliquis funt 1. Indignitas noftra ; cui ta-

pe multarum & magnarum miferiarum fubi-

l]

men opponatur'dignitas meritorum Chrifti,

genda;ut vero quisque ardenter puguet,& for-

& neceílitas noftra, unde dicere poffumus,

titer dimicet, praeliatoxbus ommnibus occla-

quod ruftici de facro. epulo ufurpare confue-

mat contenta voce David : /n fimem , in vitfori-

verunt : Bin ichs nicht würdig, il doch mein Seel

àm; tanquam diceret: Certa viriliter, fortis

Athleta Chrifti, committe intrepide , animofe

uotldürftig. 2. Experientia, tot pauperes &

miferos oculis noftris objiciens :

cul occur-

congredere, fidenter dimica, quando vides,

yatur, oftendendo rationes, cur Deus tot pau-

quodad remunerandum tuos labores,ad prz-

miandum tuos fudores, ad compenfandum tu-

peres in mundo relinquat, fcilicet ad humani

generis confervationem , ad Dei gloriam, &

as fatigationes, coelüm coronas tibi 2eternas

remedium divitum , ad noftram inftru&io-

adornat, & lauros perpetuas paratas fervat.

nem , adbonumipforum ; quas fufius apud

Et quis non fe ipfum ad pugnandum excitet,

Fabrum conc. 4. in Dom. 2. Adventus expli-

qui certa conftituta operis fioe praemia , ea-

7à

que tam prezeclara certo novit ?

catas vide 3. Repulfa tot precum a variis ía-

&arum : cui refutandoe oftendantur rationes,

II. Huc allufit Salomon, cum ait : Exaltatic [bidem.

quare Deus fepe non exaudiat,nempe ob dit-

oculorum eft dilatatio cordir ; Proverb. 21. v. 4.

. fidentiam noftram, probationem , & melioris

Qui tametfi difficilis fitlocus, ob variam in-

cujusdam utiliorisve doni largitionem.- De

terpretum expofitionem , rei tamen przefenti

1.7!'

fervit cujusdam moderni (Salazar' commen-

h

quibus vide Fabrum conc. 4. in Fer. Ro-

tarius, qui id fic dictum vult a Salomone,

Mütth&?-g tIX. Ex occafione thematis : ;Jerufalem, JJe-

ut , fi quis anguftiis pe&toris inter hujus vitze

m

V. 37*

adverfitates , *quae tolerantur , laborans

p

rufatem,quotier volui congregare filios tuos , quem-

admodum gullina: cougregat pulior. [uor fub. alas :

dilatari animo, & ex serumnarum aríto in

poteft bonitas Dei ad fper incitantis,per gal-

apertum evadere velit, non figat obtutum

in calamitates prefentes, fed erigat magis

linze fimilitudinem explicari; & i. quicieæ

N

Gg3

Bibliothecom Manualit! Conctionatorice

238

& furfum afpiciens videat,paratam effe his af-

ex eo nafcantur, quod quis terram fpe&tat, &

fli&ionibus gloriam, conftitutam his zerumnis

folas adverfitates praefentes confiderat, fac, ut

remunerationem, atque hinc futurum,ut miti-

fubducant oculos, & in gloriam, quietemque,

gentur dolores, extenuentur angores, refpirct-

quz illos pofthzec expectat, figant, ita efficies,

que interanguflias, & dilatetur animus. Nec

ut minus clament, lacrymasq; illis abfterges,

euim aliud eft, quo latius exfplicatur, quam

& cor dilatabis. Sic enim habet Tertullianus 1.

quod certo fciat , conftitutam effe fuam cuique

ad Martyr c.3

*

Nihil crus fentit in Nervo,

jabori, & adverfitatum tolerantive, remunera-

cum animus eft in coelo., Ornantur compedi-

tionem. Et hoc eft,quod ait Salomon: Zxalta-

bus, non onerantur pedes eorum, qui animo

tio oculorsre eft dilatatio cordir.

Scilicet mag-

ccelorum amplitudinem , gaudia , voluptates

num illud robur venit ab oculis,qui furfum fe-

penetrant. Le enim funt quaeftus,, aut lucri

dulo fpectant, & quze merces fortiter adverfa

vires, ut omnem zerumnarum velut confopi-

ferentibus pr?eparata fit, diligenter confide-

ant acerbitatem & amaritudinem.

$

rant. Hincillad Marci Senecv epito. con-

od

trov. l. 5. controv. 1. Tolle fpem hominibus,

V. S. Auguftinus in tit. Pfalm. 47. ufitataS.Augu&. :

1ü i

nemo victus tentabit arma , nemo infeliciter

fua fubtilitate fic in ea ver:a inquirit: Si ergoin Pf. 47.

expertus negotiationem , alios appetet quae-

nondum habes petitiones cordis tui , unde de-

ftus ; nemo naufragus vivet.

Spes eft ulti-

lectaris in Domino ? Gaudemus rebus przefen-

ruun adverfarum rerum folatium.

cbidem.

tibus, futuram autem exfpectamus, quamcun-

ill. Populus Dei, quem mifera confufae Ba-

que petimus a Deo, felicitatem,quid ergo jubet

bylonis fervitus oppreffum tenebat, de feipfo

David dele&ari in Domino ob ea, quze ab illo

quidplam pronuntiat, quod obícurum habet

petimus, neque hactenus habernus, fed dein-

fenfum : Super flumina Babiylonis illic [edimus, 72

cept fperamus,& praeftolamur ? Nonne magis

evimus , dum recordaremur tui , Sion; ajebat

confequens fuiffet, fi jutfiffet tunc gaudere,

Píalm. 136. Eft hzec figura eorum , quae Chri-

cum eorum, quae rogabamus, copia nobis fa-

ftianis in hac mundi Babylone captivis acci-

&a effet,ex quibus betitia oriri poterat? Quid

dunt, donec furfum in fuperam caelorum Sio-

mihi przecipis,dele&tare in przefenti, cui & ais,

nem emergant. Sed animatvertendum ftudio-

dabit tibi in futuro ? Refpondet Auguftinus :

fe diligenterque quod ajebant : Super flumina

Magno myfterio factum, quod juffus jam nünc

Babylonmis? illic fedumur: quod. quis five trifti,fi-

in praefenti dele&tari, quanquam ea, quze nunc

ve hilari animo in viridi, & opaca ripa pellu-

petis,pofthzec primum esaccepturus;Quia cer-

cidarum aquarum przeterlabentium fedeat,

tam tenes promiffionem ejus, qui fe efficit pro-

id quotidie videas; led ut quispiam incon-

mittendo debitorem. Suadet, in przefenti gau-

ftantibus & fluxis in aquis , tanquam in foli-

dere de bonis, qu:»e rogatus Deus futuris die-

do ac firmo pavimento fedeat,aut hzereat, nec

bus dabit, quia illius verba tam funt certa ; &

fubfideat , qui fieri poffit ? At fiita eít, quid

promiffa tam firma atque infallibilia, ut de eo,

eft, quod captivi ifti ajunt , fe tam fuiffe agi-

quod ab illo fperas, tanquam fi habeas, gaude-

les, tam leves , ut fuper aquas federint, nec

re poffis, & de eo, quod defideras, tanquam fi

abrepti ab eis aut merfi fuerint? Super flumi-

j

e

offideas, lzetari. Ea propter dicit Auguftinus,

na fedimus. Undeillis tanta tum agilitas, tum

praevelle fperare ea,quee Dominus promifit,

ftabilitas, ut nec forbere eos aquze , nec de-

quam poffidere quzecunque hzec vita dare po-

orfum , abftrahere fecum potuerint ? Non vi-

teft: Omnes delicize meze in hac vita non funt

des, quid ipfiilli dicant : Super flumina [edi-

in re, fed ipfa fpes tam certa eft, ut omnibus

anui , dum récordaremur tui Sion : Gloriam Sio-

hujus fzeculi divitiis praeponenda fit ; caufam

nis animo volvebant ,

quietam coelorum,

diéti fübjungit, dicens: Vita enim hzec qua-

zeterna praemia cogitabant hzec illis inter me-

libet redundans felicitate multos fallit , Deus

dias aquas tantarum adverfitatum addebant

neminem , quia promifforum videri, & haberi

alas, & ftabilitatem , ut nec per triftitiam

tenacem, fummz»e gloxfiæ duciþ.

eosforbere, nec per defperationem abripere

poffent. Abbatis Tuitienfis hzec tam fapiens

VI. Tertius liber Reäum memorat , ita pe-$. Antio-

eft cogitatio, quam talibus verbis reddidit :

ne congelaffe Davidem , ut, cum operiretur ch. ho.a.

Illorum erat hoc dicere, qui recordabatur

veftibus , non calefieret.

Deliberarunt ejus

Sinn. Tales nimirum non fub aquis fluminis

famuli, quo remedio afferre calorem regi füo

abforpti erant , fed fuperfedebant, fimiles

poffent , opportuniffimumque vifum eft, ac-

avicülis, quas aquze imperio Dei produxe-

cerferepuellam , qu:e illi accumbens frigida

runt paratas ad volandum.

Theo-

membra concalefaceret ; Quweramur Domino

IV. Defubulcis fcribit Theophylactus : Por-

mofiro Kegi virginem. adole[ventulam ; ajebant,

phyla&uscorum paítores cum non poffunt compefcere

Dc.I

€9 foveat eum , dormiatque in finu. fuo, €$ cale-

Luc,

$* porcum clamantem, refüpinantet illum effici-

faciat Dominum noftrun. Regem ; 3. Regum z.

unt, ut minusclamet. Debent hoc agere pa-

verf. 2. Diétum fa&um, conquifitaque Vir-

Íftores, & praedicatores cum rationali grege,

go .algidos frigidi fenecionis artus calefecit.

Nitol,

quam illis Deus commendavit. Si quem vide-

S. Antiochus hom. 2. quxrit , quid illo

fitin

rint, qui z2erumnarum impatiens demurmu-

22 G

fatto fignificatum ? — Refpondet , in Da-

ret, qui calamitates animo iniquiore ferat,re-

vide frigidum inertemque peccatorem ad-

fupinantes illum efficient , ut minus clamet,

adumbratum , eum, qui ad virtutem incale-

eum obmurmuratio & impatientia hominum

Ícere nolit, neque excitare fefe , ad ftrenue

ineun-

j

-

£39

Titului CXXXHJT Spe:. €? Fiducia in Deum.

riar , Genef. 27. 3. 4. Nicolaus Lyranus que-

ineundum pietätä-ä currieutum. Duo vero. is

remedio curari queat , & inflamari ? Quzera-

rit, quam ob rem Ifaac przecipere a filio cibos

mus adolefcentulam virginem ; prodat fpes

voluit, priusquam illi extremam benedictio-

nem relinqueret. Refpondet , quia filius roei-

przemii, dormiatq; cum delide, quia hzec illum

calefacit,cun&antemq; ac fegnem adeo confir-

xiens benedictionem, debeat patri facere ob-

uium, & fervirein menfa. Propofitam erat

mabit, & excitabit , ut ex teftitudine in aqui-

feq

jatri, extremum bene precari filio, utq

ue hip

lam vertatur. Hzec enim eft efficacitas lucri, &

V

vis gloriz, qu:e certo ex

f

E

D

ecatur. Propterea

illum obfequiis eo impelleret,& parenti quan-

dam benefaciendi obligationem filius adierret,

etiam fpes (ut eft apud S. Eligium hom. 11.)

voluit Jfaac deceffurus e vita accjpere ab --

eít di&a, quod.fit pes, & progrediendi facul-

tas, quod claudo pedes , manco lacertos ac

íau efculenta , ut pro his illi relinqueret be-

nedictionem.

Qui officium idem vices mu-

brachia, omnibus denique vires miniítrat,

tuas reddendi nece(litatem admittit, fperare

it^vinrfibi im via virtutis inferant.

d

4

r

S, Chryf.

VIL Quartus liber Regum narrat,

GU

iCc

endif-

autem ab illo beneficia, cui nulla przeftiteris

1n

€

1

offiia, ftulta prefidentia eft, & inhgnis

tugu&.

hom.?8. (o indecur

rum igneum, fia

iil

[6,

N

i

ue equos qui

a

in Ger,

bar

EC

amentia, .ein viereckete Narrethey, oder T horhait.

*

! 4'7-

Ícintillas emitte

it, ut Eliam e terris in cce-

lum fübveherent : Kcce currus igneus ,. €9 equi

IX. Davidpropter ferocientisSautis imnia- Abulenfis

nitatem e

PoWU

*z1

L inte

: ESCPY

Yi

im Regis Archis tranfit,in e. 27. L

ignei, € afcendit Elias per turbinem in calum ; 4.

; * egi

cumque videret non fine moleftia Rezis fieri,

*

Regum 2. Veríic.'r1. Vix currum Propheta

r

4*

etur, altériusloci gra-

fanttus vidit , quando fubintravit.-

uis non

quod in aula ejus verta

admiretir fa&um Prophete , quodque nihil

tiam petiit , ubi citra illius incommodum de-

gere poffet, dicens :^ 1 imveni gratim in oculis

veritus ignem, nihil extimefcens fiamas, quas

tuis., detur auihi locus in una urbium regionir hu-

ejaculabantur equi, currum intrepidus con-

o

9d

g. 37. 5. Dedit ei itaque

fcenderit? Przefertim cum nihilfit, quod homi-

jus, ut hubitem ibi; 1.

1140

LA CT

rit À-

p

:

" Achis in die illa Siceleg. ibid. verf. 6. Q

nimajorem metum af

rat,quam ignis, ut pro-

adifi excubitor pofi-

bulenfis, dominium ne civitatis; an utum fo-

pterea inlimine oftii

*y:d.ï

tus fit Cherub cum gladio flameo, qui aditu

lum petierit David. Refpondet q. 2o. Dicen-

dum, quod noluit urbem vetere in titulum ;

prohiberet intra volentes ,

de quo 5. Bern.

fed quid caufie habuerit fan&us David , ut fo-

ferm. 5. de verbis |faize fic ait : Nec incongrue

lum domicilium petierit; dominium autem

ferm. s.de verbis Ifaize fic ait: Nec incougrue

fimul rogare adfüs non fuerit ?. occurrit ite-

forfitanCherubino flameus traditur gladius, ut

2

ruüm ; Qu

iicu.

verecundum fibi erat , quod ipfe

a ligno vitze incifio pariter & incenfio, quibus

ulum a Rege Achis

uihil carni terribilius, manum prohibeant cor-

peteret, unam urbem in tit

cui nihil unquam fervierat. Nulla extabant

poralem, At fijamforraidabilis eft ignis, quo-

modo nonabfterrent Eliam flamze,nec moran-

Davidis in Regem Achis officia, qua fronte

1

iv

tur fcintil

Hosr

quin plenus animi, nihilque ve-

ergo ab illo civitatis dominium exfpetaret 2

Vana elt fine meritis fpes omnis mercedis.

ritus ineat currum igneum, tanquam is ex ar-

h

Verecundum erat Davidi petere ab eo , cpi

gento, vel auro conflatus fuiffet? Difcuffit fa-

pientime hanc du

bitationem S. Bafilius Va-

nunquam fervierat,.

14

lCL

XVVQ j:.'*

enus homo de Baptifmo : His tam po!

S, Juftas

bis

Elias currus, equosque igneos minime

X. Difcedebat ab opulenta & lauta pronfi

Oigelit.in

expavit,verum itineris fuperni defiderio incen-

fuidomo fponfa, jamque aliquantum abierat,

c.6. Cant,

quando ille dulcem coniugem fuam bis verbis

fus,contra formidolofa eft aufus,ac hilaris gau-

N

den

"PA

H

c

n flam

iil«

s

ntes afcendit currus,cum ad-

identidem revocabat, dicens : Revertere, Sula-

'öki

mitis, revertere, revertere, u$ intuamur te, — Cant.

huc effet in carne. H»ec ille. Sciebat facer va-

p

X

N^ 63 .(;

A U

i alua,

6. 12, Quxri hocloco poteft, cur tot voces de-

tes,non effe aliam currum,quo iretu

t

u

derit fponfus, ut fponfa rediret, & videndi

fciebat illo peti ac penetrari paradifum, itaque

fpernebat fcintillas ; cum enim gloriam ob o-

copiam faceret, cum vox una facile fat fuerit

1

M

illi revocandse , cujus folius res hic age

n

tur,

culos haberet, ad quam ifle currus fübvche-

5e-

bat, nihil extimuit, fpes namg; przemii, & de-

& fponfus nihil utilitatis ex reditu illius ex

4

hatie,

ac tantop

j

fiderium glorize ridet pericula, & flocci facit

Garepotuerit, cur ergo toties

]i

;

Z

h

ev

o

o

illam inclamavit? Refpondet egregie 5. ju

omnes diflicultates : Itineris fuperni defid

Lb

£

1 AA

Or

:

»elitanus : Idcirco tam crebro ei, rever

incenfus,contra formidolofa eft aufus,;ac hia-

nf

ULL

ltii»5.

1911

rfa deligaerit, in de-

ris gaudensque flammantes afcendit €

dicitur , ut fi jam conve

fperationem non decidat, fed a peccandi.con-

Nam,ut eftapud S. Chryfoft. hom.28. in Gen.

i

1 -«f)n. €x

1Uda

t. Quicre-

- 'Talisneque gladiumtimet,neque przecipitium,

fuetudine fpei indulgentia refip

Tb5

bris-vocibus abeuntem quempiam

iW

vocat,

neq; ferarum dentes , neque tormenta, neque

quantum illius reditum expetat, fatis indicat,

liétorum manus, neque aliquid trifte in hac

»

vita, fed etíi carbones videat fubftratos , quaft

cujüs uaaquazeque vox defiderium, quo erga il-

prata & paradifos videns tranfilit.

Jum fertur, velut proclamat. 'Propterea fpon-

fus abeuntem a. domo fua fponfam tot voci-

Nico.Ly- VIIE Ifaac in confinio mortis pofitus, & fu-

bus revocat ; ut ei animum fidenter reverten-

raninc. premam benecictionem primogenito fuo im-

di faciat,ne timeat, quantumvis offendiffe fci-

27. Se pertire cupidus,dicebat ad Efau: Tolle arma tut,

at; nec defperet , graviffime licet atque enor-

pharetram. €$ arcum, €9 egredere forar, cumque

miffime irritaffe noverit ; qui enim tot clamo-

venatu. aliquid. appreheuderis , fac iif inde put-

L4

1

b)-

res edit,ut eam revocet,admittere illam

:M'l e

á J'.! S;..]

Ya*

mentum , ficut velle me nofli , €9 affer, ut con

ot

Idcirco

tiam priflinam vehementer defider

4 "n

dàm , €$ benedicat tibi anipma mea, antequam mo-

tarmm

! Bibliothecæ AWanualis: Concionatorim.

240

tam crebro ei dicitur revertere , ut etiamfi

taret totius terrze dominium , fi illi offeretuf;

convería deliquerit, non decidat in defpera-

fed cum onere longe exfpeGationis , nul-

tionem , fed a peccandi confuetudine fpei in-

lus ei honor offerri videretur , plus enim

^^

dulgentia refipifcat.

torquet fpes, qua dií

lertar, quam impe-

rinm, quod longe lateque diffunditur. *

S. Gteg.

*

XI. Gregorius Nyffenus verba hzec : Quo-

XIII. Cornelius a Lapide verba illa Salomo- Cornel, ts

am mille anni ante oculos tuot tanquam . dies he-

A

Nyff.tr. 1. !

nis : Sper, qua differtur, affligit animam , (Prov.€. 13-

rov,

in Pf.9r, flerna, que preterit: fic explicat : Licet vi-

13.) fic explicat: Sicut corpus cruciatur,dum

y o

cl 7.

oA

ta infinitis fcelerum maculis notata fit ,. ut

extenditur ultranaturalem modum,&jfitum in

collectio illa peccatorum mille annorum effe

equleo ; fic pariter.c

LU

Yi

ciatur animus , dum

videatur, pro nihilo tamen illam congeriem

extenditur diltenfione fpei, & longa expe&a-

tione rei defide

lato-c.

$56 f0

reputatum iri, dummodo pedem referat;

Quod. ergo eft corpori

nam divinus oculus przfentia fem

13

i

i2

er intue-

equuleus, hoc eit anim:e dilatio rei fperatae.

nih

tur, preteritum vero non zftimat, fed in-

Ut enim corpus f

Lkílt;

us immodice coutentis

ftar unius diei vel noCüs , quze jam preeteriit,

luxatur, fic anima dilatione diuturna poena-

a Deo habetur. . Hec ille tr. z. in Pfalm. c. 7.

liter convellitur, & diftrahitur.

Senfus ergo Davidis ex commentatione Nyf-

XIV, Duo poli , quibus omnis bona &D:d.Nyg,

feni eft, de benignitate Dei , & peccatorum

)

rudens gubernatio nititur , & geminze co-P-2- Pelit,

&i

fuorum remiffione diffidere neminem debere,

|

ummnes , quae

futt

/

&2 l4

tant virtutem , conftabi-7?

li

ii 090f

Uilv

[0, 505

GU It

£ fove

fi modo peccaffe ferio doleat ,. quamvis pau-

&

juit

1, coercent, recteque infor-

UW af x

culo tempore tam multis flagitiis fe contami-

mantmores, funt

þni&.a

s & juftitia, fuavitas

naverit, quanta alius per millenos, & his

& afperitas, timor & fpes, fupplicium &

plures annos vix perpetrare potuerit, idque

premium , laurus & gladius. — Hsec, funt

(3 g,.m

H

eam ob cauíam , quod plurimum amet v

w Co

fandamenta , ex q

&

tü"ï

$

,

PL.

I

omnis bon?e affe&tio-

nis. felix fucceffus p

LA

2

;:

1

j'

f

ïä.

etz

His duobus fo-

poenitentize ftudiofos , & praefenti tempore,

r

quo poenitentiz ftrenuam dant operam, fic

ciis comitatus homo per viam fuam animo-

0

oble&tetur, ut prseteritos annos , quos pec-

fus , fecuru

54

c tutus pergit. Si autem ab

alterutro horum deftituitur, aut deficiet ani-

cando exegerunt, non eítimet, . fed inftar

unius dieculee , ejusque jam. dud

1mo aut fuze confidentize manibus conficietur,

habeat.

um elapfze,

ac peribit. Jnter fpem & metum , tanquam

XII. Propheta regius ait: Credo videre bona

duas molas verfari debemus , inquit Ponti-

Idem in

otát,a, de

Domini 1n terra viventium ; Pfalm. 26. 13. hoc

fex Maximus Innocentius IIL ferm. 1. Dom.

*

eat,

eft : Firmiffima fpe teneor , quod oculis ali-

3. Advent. ut videlicet timor temperet fpem,

quando ufurpabo ea Domini bona , quibus vi-

ne profumamus, ípes vero timorem , ne

gentium terra fruitur ; S. Gregorius Nyffenus

defperemus.

Palam eft, quod re&e moli

ait, quosdam velle, Prophetam regium Da-

triticum , commodaque pani coquendo fari-

videm deilla terra materiata hic loqui , in

na confici nequeat , nifi faxum faxo immine-

qua boni & mali , fancti & peccatores coha-

at, ejusque rapido , & valido rotatu tri-

bitantes vivimus. Verum huic ille fe opponit

tum frumentum pro rubicundis, autfulvis

opinioni, aitque, Davidem, cum iíia ex

granis candidos pulveres reddat. Concurre-

Nam

fuo omniumque fervorum Dei nomine dixit,

re ad eum effe&tum faxa neceffum eft.

non fuiffe tant corrupto palato , vel judicio,

id , quod in orbem' femper, agitur , parum

ut praemio tam exili, tenui ,. paupere conten-

efficit absque focio , & illad, quod immo-

tus effet, fuosque labores digne remuuera-

tum perpetuo jacet; non fatis eít folum , fi

1.5 putaret hujus peritura , caducseque ter-

non juvetur db eo, quod nunquam conquie-

rv exfpectatione, ab eo maxime ,. cujus tan-

ícit, ambo faxa , quod impendet, quod-

taeft munificentia, tamque generola proli-

que fuccumbit, conjuncta aptant comniodio-

&

xitas, ut exigua officia, & parvas zerumnas

ri alimonim triticum. — Jam ut frumentum

animo magno pro fe toleratas ingenti merce-

inter duos lapides molares verfari debet, quo

de foleat compenfare. Videamus caufarn, ob

apta pani, & vi&tui farina inde fiat, inquit

quam non cum aliis confentit Nyffenus, qui

Innocentius: Sic etiam vita foiritualis , &

in Orat. 2. de beatitudine fic habet : Quid igi-

omnis bona reipubl. procuratio inter fpem &

tur opus eft iis inferna terra , quorum vita

timorem, rigorem & lenitatem , gaudium &

Ípe füfpenía eft ? Omnes jufti, & fanci fide a

dolorem , poenam & remunerationem, pieta-

Deo infufa noverunt , pr?emium extremum,

tem & juftitiam veríari debet , ut afperitatem

quod pro fuis laboribus expectant, non in hac

unius leniat fuavitas alterius, & rigorem

Dioy

paffionibus obnoxia, fed in illa gloriofa terra

N

timoris mitiget dulcedo fpei; hzec enim nos

lp'lk

conferendum. Quamdiu hic mortales vivunt,

roborat, quando ille angit, & in officio ti-

£ "

femper anhelant,perpetuoque fufpirant vitam

mor continet eos, qui a fpe intumefcunt fu-

zeternam, exclamantque identidem cum Pfal-

perbia. Huc procul dubio allufit fecundum

mographo : Zfeu qmfi, qniaiucolatus meus prolon-

fenfum fpiritaalem Dominus in lege veteri,

gatusefl ! Pfalm. 119. 5. Heu quantum tardat

quando & hanc , praeter multas , tulit, qua

tam longis votis expetita patria ? Dicit Nyf-

feveriffime cavit, ne quis pignoris loco ab

fenut : Spes protracta, & diuturnum defideri-

Hebrzolapidem qualemvis molarem aufer-

um ejus, quod appetitur, tam acerbe cruciat,

ret, quo ille ad molendum feu triticum,

tam acriter afflictat, ut juftus luto vilius pu-

neceflarium famili

feu aliud guodcgz*zquc

efui

Tiuu. D XX YIH: Selata Seiriucha.

24t

kefu.ï , & ufui frumentum uteretur : Non ácct-

amabiliorque forma, fpes enim preesmii vehe-

gies loco pignoris inferiorem , €2. [uperiorem ftio-

menter allectat , & roborat. Si autem fpes ni-

lam , ajebatille 24, 6. Aliauid myftici fentus

mis provfidentem faciat papillam timoris inva-

fubeft huic juffioni, quod nobis indicatum vo-

.

de, ut is immodicam temperet praefümptio-

nem., Una enim mammilla absque altera per-

Ccfüel,ïnv

luit legislator.

C, Ia

BU

fecte, ut videtur, nutricari, & confervare a-

r

S. Laur.

XV. Subnotavit S. Laurentius Juftinianus

mantem'in ftatu gratize non poteft.

Juft. o.

myfticas circumftantias, quze concurrerunt in

de Ágon

Tuffus ia

Chrifti.

converfione Vicarii Chrifti, quasque divinus

XVII. Decreverat Dominus nominare fum-

c, £. Eccl.

Magifter conjuugit, ut infidum ad relipifcenti-

mum Sacerdotem fratrem Moyfis, ad placan-

am & lacrymas permoveret difcipulum,de quo

dos animos, praeoccupandamque , & averten-

Lucas ibid. 62. £t egreffus foras. Petrus flevit

dam omnem tanti honoris ambitionem. Prae-

anm

(s Ub 3

ar?

cepit ergo, ut quisque duodecim tribuum

commigransque e Babylone palatii

tranfiit ad contritionis Jerofolymam. Concur-

Princeps virgam adferret,cujus fummitati no-

runt autem cantus galii , & vifus Magiftri ad

menuniuscujusque infcriptum eíffet. De Aa-

Dd .

Quid vero fibi

rone hoc feorfum mandavit: AINomen . gutem

converfionem facri Apoftoli.

TM

vult ifta rerum talium conjun&io , cum nul-

Zlaron erit. in tribu Levi, Tum juffit, ut virgas

a

)

J

la fitin fcriptura , & Domini noftri geftis

in tabernaculo collocarent, & ab ea, quze fola

circumftantia , quze plurimis gravida mytte-

ex omnibus germiparet, difcerent,quis fummt

riis ? Refpondet magnus Venetorum Patriar-

Pontificatus fedem occupare deberet. Obtem-

cha de agone Chrifti cap. 9. In gallicautu [u-

peratum eft divino hortatui , & die fequenti

dicis terror , in afpe&u Chrifti gratize coeleftis

admirabile vifum portentum , quod facer fcri-

infufio. Prezecedit judicii pavor , fubfequitur

ptor his verbis exponit ; /nvenit /Moy[er germi-

autem benevolentia charitatis. Ambo tamen

na[fe virgam daron , €7 turgenii

c

/

"j gemmi; eru-

P

immutant propofitum , adducunt fletum , di-

perant flores.qui folüis dilatat

$9 d

n amiygdalas defor-

le&ionem ingerunt, amoris enutriantflamam ,

mati funt ; lbid. v. 7. Dubitari poteft, neque

convertunt ad Chriítum.

Gallus regie

denihilo, quo confilio Dominus , cum tam

Majeftatis eft fymbolum. Corona, quam ca-

admirabili modo Pontificem , & faummum po-

pite praefert,; hocloquitur. Vox illius ferociifi-

puliSacerdotem declarare vellet,ad hanc rem,

mum quemvis leonem terrefacit,ut ajunt Pie-

uti voluerit arida,& exíucca v;

x

L.

Yoa

quae repen-

rius, Bercorius, Ricciardus, Bartholomoeus ,

te viruit, fronduit , floruit, germibavit, cum

alia media prodigiofa infinita illi 0n deeffent,

Anglicus,& Vincentius Belvacenfis & alii non

pauci. Eft przeterea contentiofum , &pugna—

quibus indicare polfet illo munere digniffi-

cillimum animal, cujus feveriorem indolem

mum , quemque ille prae omnibus aliis Ponti-

ficem cuperet. Cur aita illius providentia ele-

produnt & erectum collum & rigida cervix, &

flagraates oculi, & ipfa inceffus immdica gra-

git virgam primum ficcam, deiade viridem, &

vitas. Oculi Domini plurimum funt pietatis

florentem,qu»e defignaret eum,qui ex univerfo

illius, & amoris figzna. Confperfze funt divinse

populo aptiffimus effet tam fublimi minifterio?

Multi

multas

&

literze crebristeftimoniis,quae hanc veritatem

acutas ,

congruentes

hujus fa&üi rationes excogitarunt , do&ti vero

comprobent. Quod ergo ad convefionem Pe-

tri , & ad extrahenda ab intimo illius corde

alicujus de hac re cogitatus caufz proefenti

per oculorum feneftras pignora doloris, ad la-

commodus venit, & fic habet: Virga , qua

Aaronis electio defignata eft,floruit, cum effet

crymas , inquam , proliciendas concurrerunt

tertor feveritatis adumbrat» in gallo, & dulce-

arida, ut fignificaret , etiamíi virgam nobis in

do pietatis natze ex benevolo intuitu Domini,

uperiore eligamus excifam trunco , nihil hu-

id factum, ut judicio & documento effet,quod

moris ab arbore, aut terra trahentem , & ari-

ad converfionem peccatoris, & gratize divinze

dam, facturum Deum, utflorefcat , & fructus

ftabilitatem fovendam , confervandamque ,

nobis pariat. Sic Tuffus in c. 8. Eccl. v. 7.

nulla funt aptiorz , & commodiora remedia ,

Hinc accipiemus , quod Dominus , cum alicui

quam terror judicii, qui eft pater timoris, &

oflicium curandum imponit, aut committit ;

fuavitas divinze clementize , quze eft fpei ma-

quamquam is truncus fit,vel fpes,vel lignum

ter. Ex his parentibus nafcitur perennitas &

aridum, faciet,ut virefcat, frondefcat, fragret.

confervatio ftatus divinze gratioe.

Quod Dei juffione & ordinatione fit,quantum-

vis fit arduum, ac diflicile, id femper feliciter

Dioyfius

XVI. vaVida natura duo ubera conftituit,

perficitur, qui, cum onus immittit, vires

fimul fubmittit , quibus ferri queat ; Pro no-

Nyll. p.2tanquam duos fontes,qui fuam infantibus dul-

apolt. -I.ci fcaturigne alimoniam la&eam fundant.

mine fuo preliantibus auxilium pollicetur.

€, 7!

Sunt autem gemini fontes, ut, cum unus fati-

Certiffima eft victoria , ubi ex Dei imperio e-

gari coeperit , alter illum fuo onere tantisper

tiamn cum innumeris hoftibus pugnatur.

levet, pietatisque minifterium levius illis acci-

dat, dum per vices obeunt. Sic etiam ut cha-

XVIll. Propheta Regius inter alia dicebat:9. Ambr,

ritas nutriatur , & crefcat, utroque timoris &

Fiat mi[ericordia. tua ,. wut. con[oletur me , fecun-

L]

fpei ubere alenda eft, inquit S. Laurentius Ju-

dum. eloquium tuwm [ervo tuo , Pfalm. 118. v.

in P[ïug,

76. Alia verfio habet: Fiat mijericordia tua ,

ftiniands, ambo amoris enutriunt flammam.

Quodfi te alterum uberum fua horribili *fpe-

ut exhortetur

9H£.

Quamobrem Propheta

cie terreat , arripe alterum, cujus elegantior,

R

rogabat,

ut Dominus ilum & adhortare-

R. P. Lohn. Bibl. Man. T'om. 11l

tur

,H h

242

Bibliothece Jïfanuafif Concionatorice

tur ad paffionem , & fui eloquii decreto , divi-

Vill. Mendicus fuiffe dicitur, qui, ubi man-ibid. q. 4.

nzeque voluntatis fuze mandato decerneret 2e-

ticam bene oppletam vidit.tum demum dixit:

rumnas,quascunque toleraze neceflum effet ?

jam ipero. Hiuic plutes ex hominibus fimiles.

Cur tam anxie obfecrabat pofitusinter adver-

IX. Thales fcifcitatus , quid maxime com-

fa David,ut hoc Deus illi fignificaret, fingulari

mune effet omnibus ? Spes , refpondit , hanc

providentize ejus confilio, conftitutum effe ,

enim etiam illi habent, qui nihil aliud habent.L^ 2- €P-

X. Effe&us fpei pulchre defcribit Tibullus , ^

j

quicquid calamitatum fubiret, quod hoc ipfi

vet,

maximam inter graviffimas zerumnas confola-

dum canit :

tionem allaturum effet ? Huic quoefito re-

Spes alitagricolas:fpe

ä fulcis credit arantis

Semina,quae magno foenore reddat ager.

Pal*

fpondebit S. Ambrofius O&onario ro. in Pf.

Chá

118. inquiens: Non omnis paílio digna con-

. Hsec laqueo volucres, haec captat arundine

262

folatione eftfed quze paffio proChrifto eft,haec

pifces ;

d

Cum tenues hamos abdidit ante cibus.

confolationem Chrifti meretur. Pulchreautem

Rib

addidit , fecundum verbum tuum [ervo tuo , ipfe

Spes etiam valida folatur compede vinctum,

enim Dominus pro fuo nomine preliantibus

Crura fonant ferro,fed canit inter opus.

invit

.

auxilium pollicetur, Optabat ergo Propheta

Xl. Sed & Ovidius non male eos expreffit; o ,i4 | ,.

fcire, ex Dei ordinatione venire,quod adverfi-

dum cecinit :

de Pont.

äsi Numina

tatibus affli&taretur, cum hoc non ignoraret ,

Hoec Dea, cum fugerent fcelerat

el. 7.

certo adfuturam fibi Domini opem , fi quam

terras.

ex illius conftitutione fubiret calamitatem.

' InDiis invifa fola remanfit humo.

Semper enim Deus fuum pollicetur adjuto-

Hæg facit,-ut fo

flor vivatquoque compgde

Iu

rium his,qui pro illius nomine ac juffu incom-

vinctus ,

i Pl

moda tolerant. Pulchre addidit, fecunduin ver-

Liberaque a ferro crura futura putet.

£1098

bum tuum [ervo tuo. , 1mperet Deus pugnare ,

Hxc facit , ut , videat cumterras undique

Diu.

& indubitata fequetur vi&toria. Injiciat Deus

nudas.

humeris cujuspiam onus tribulationis , &

Naufragus in mediis brachia ja&et aquis.

non deerunt vires ferendi.

Szepe aliquem folers medicorum curarelin-

uet.

l

$. XIV.

Nec fpes huic vena deficiente cadit.

MISCELLANE A.

Carcere dicuntur clauíi fperare falutem.

Qualitar. .

Atgue aliquis pendens in cruce vota facit.

Dex.i

Petr.Sau— I. j

A Squinus pifcis, tefte S. Ambrofio , cum

Neceffitas.

Míp,

chez. p.4«

* ^advertit tempeftatem, tam ar&te rupi ad-

61

€. S.i

hzeret, ut nullis flu&ibus ab ea divelli poffit.

,Xll.xVenatores Elephantem captufi árbo- Drexel.in

l]. Livius narrat, Terentio Varroni e Can-

rem inimo ita fecant , ut (tare quidem adhuc Heliotr.

lib. 22.

nenii clade infeliciffime redeunti, fenatum po-

poffit, fed minimo motu concidat ; huic ergo!

. 5. €. 10.

dum Klephas fomnum capturus fe acclinat,&

N 2.

Ànon

pulumque romanum quafi re bene gefíta oc-

curriife, gratiasque egiffe, quod de republica

ipfe & arbor magno impetu corruunt. Simile

Proy,

non defperaffet, fed quantulumcunque fuper-

quid acciditillis , qui fpem fuam in homine

YU

erat de exercitu , reduxiffet.

fragili potius , quam Deo ponunt. Hinc Ori-

Senen

Drexelin - lll. Coefar afcenfurüs navim, in terram pro-

gines illam fententiam : Maledi&tus homo, qui

Vede

R»fis p- ?- nus cum corruiffet,milite nonnihil perterrefa-

pendet in ligno : Explicans , ait idem effe, ac

maledictus homo, qui confidit in homine. Ex

Pgtrare

€. 8. $- - (1o. " Teneo te , ait , o terra mater , teneo te.

Dl (

— ]V. Spem in te caduca collocatam fic prifci

ligno namque pendere eft fpem fuam ex ho-

Átony

depingebant : Arborem proceriffimam ad flu-

mine , velut fragili trunco, fufpenfam habere.

Bnchi

Ide:þ $.4.

Xlll. Alii ejusmodi humana auxilia hederze Jon. c. 5.

ldeg

minis marginem ftatuebant,quae prona in ftu-

men brachia extenderet. Ín arboris vertice

Jon:e fimilia dicunt, quze uno die exaruit , & v- 4.

virguncula mifere haerebat, aurea catena col-

omnem Jonz fpem lzetitiamque corrupit.

ligata. Haec imminentem arboris rainam ex

XIV. Amilcar Dux Carthaginenfium obfi- Valer.l.r.

continua fluminis alluvione cernens, defcen-

dens Syracufas, cum fub fomno audiviífe fe - 7-

fum ex arbore tam periculofa omnibus viribus

crederet vocem dicentem , quod proximo die

moliebatur, ne trunco radicitus fubruto prze-

in urbe coenaturus elífet, mane fa&o lvetus ur-

ceps in aquas raperetur, fed aurea vincula vel

beni oppugnavit, fed a Syracufanis erumpen-

invitam retinebant.

tibus captus , errorem fuum agnovit.

Ídem iw

V. Plato dicebatfpes mortalium nihilaliud,

XV. Scipio, cum miles quidam fcutum ali- Drexel.in

Heliotr, quam fomnia vigilantium , aut potius defide-

quod fuum impenetrabile gloriofe oftentaret , Rofis p. z.

C. $.

Lyantium effe.

increpuit ipfum, dixitque,Romanos non in 12e- : 9 - 33*

VI. Maximilianus II. Romanorum Impera-

va manu & clypeo, fed dextra , id eft, gladio,

Ibid. c. 4. i

r

quotiescunque res adverfze animur fo-

fpem fuam repofitam habere.

S0y

fetï de

licitabant , familiare fibi fymbolum profere-

XVI. Mythologi fpem fallacem hominum

Ibid.

&t

bat: Dominus providebit.

apte fequenti Apologo explicarunt : Bubulcus

VIl. Marcus Anachoreta dicere folebat:

ftabulum ingreffus , boves mire laetos reperit,

Tbid, c, 7.

S. 1.

qui Deo non fiditin his caducis, quanto mi-

caufam betitize interrogati,refponderunt fom-

nialfe fe, fe,quod hunc diemin pafcuis pinguic-

nus in aliis a?ternitatem fpectantibus fïdet.

Inis

Titulus CX X.XII. /Solatia Splrztualm

243

Prævalet in manlbus fexcentis una volucris.

fxrms fint tranfacturi ; qu1bus Bubulcus re-

Ibid

ïld.g i

fpondit: Aft ego fomniavi, vos hodie aratrum

Es ift befler ein F'ogel in. der Hand, als t:ujnd

tra&uros , fimulque eidem illos alligavit.

im Luft. Eriftbeffer. ein Spatz; in. der Hand ,

als ein. Kranich au[ dem Dach,

Utilitas. .

VL Der, Ackermann verlaft fich. auf. da.r

ü

hr.

2ep

XVII. Spes omnis oblivifcitur pencuh,

| neu 5(7

Hoffen - darf mun nicht. kaufen.

Jamb

Edulcat omnes optima fpes moleftias.

- Holïimng UM.&LEkWt alle Ai"l)ält und JBe-TFloril. v.

vet

eodem.

Speres meliora : quidquid accidit , feras

fehieerni

AE Hofnuno macht lange Ztehn , und wa]e-

Paeda.

XVIII. S. Paulinus dicere folebat : Illi, qui

rig Maul.

Chift, p. fpes fuasin Deo collocavit, funt telae aranea-

XIIL. IPer viel lzaft mufl vidl forgen.

2. €.23,

S

e

rum pro fortiffimis moenibus ; ficut ex adverfo

AXILL Hoffen und harren , macht groffe

fortiffima moenia illi , qui rebus humanis niti-

Narren,

Ribaden.

tur, nonnifi aranearum funt telze. Sic S. Felix

FV. Es4ft bein füffer Leiden , alf Hof-

" Nolanus, dum hoftes fügiens inter duos parie-

in vita 14

tes fe abfcondit,fubito aranearum opere tectus

fen.

Jan.

XF. Das Beft foll man hoj]ïn,olaji Bæj.? 7

: Pont,

fex totos menfeslatuit, nullo alio ufus cibo ,

fw fich felb/ï

quam quem mulier,licet ignara rei,eo fubinde

:

recondebat ; potu autem, quem Deus immiffo

$. XVI

quot1d1e rore fufficiebat.

X

AUTHORES

cunditas.

XIX. Blas rogatus, quid effe dulce hom1n1

Langtus

in Poliant

bus ? fpes , refpondit.

tF

Ranc1fcus Arias in thefauro mexhaufto

tom. 2. tr.

f. 1088.

XX. Francifcus Petrarcha de fpe fic loqui-

IL.

acobus Alvarez to.2.1. $ ps €c4wWt

Dial. 1og.tur: Vereitaque bona fpes eft, quae de vero

bono rite concepta eft. Hanc,qm habet, ftrin-

HI. Theophilus Bernardinus de religiofze

gat, teneat, neque abireeam velin ultimis fi-

perfeverantiae praefidiis 1. 5. c. 7.. & feq.

IV. Hieremias Drexelius in Heliotr op1ol

nat, fororesun illi fuas jungat charitatem &

5. C. r. & feq. Etin Rolüis p. 2

C 8

fidem Hoec fpes dulcis, lzeta, verax, felix eft,

qu2eque nec fperantem fallit , nec confundit ,

V. Philippus D' Outreman in Pædagogo

chriftiano p. 2. c. 2

AE

fed ad optlmum provehxt animumque intefim

VI. P. Nicolaus Sault in fonte folatii, feu

fperati boni anticipatione lzetificat.

tractatu de fiducia in Deum,

Drex. in

XXI. S. Auguftinus dixit, fpem effe beatitu-

Rof. p.2- dinem hujus vit2e mortalis.

VIL Alphonfus RodnqueZp 3: t£i 1. . 15.

€, 8

& feq.

. VHIL. Bernardmus Rofignolius de difciplina

rexelit

$. XV

chrlfhanæ perfectionis l. 3. c.: 5.

jeliott

AXIOM A.

5610

IX. Thomas Stapletonus theim. 5. in Dom.

|

2

m ipn'o fpero, recte dixit nonnemo.

14. poft Pentec. them. 3. in Domin. 18. &

Anonym. l DU

»

them. 4. in Dom.23. Item t. 4. inDom. Pafch.

Prov, 13.

II. Spes , quze differtur , affligit ani-

text. 1. in Dom. r. po& Pafch t. 4. in Dom.

V. 42«

-mam: Lignum vitze, defiderium veniens.

HI. Qui nihil- poteü* fperare, defperet nihil,

4- poft Epiph.

Senecain

IV Magnus labor exfpe&are. .

X. Matthias Faber conc. 6. inDom.18. poft

Medea

Pentec.

Petrarcha

. In portum veni, fpes & fortuna valete.

XI. Petrus Sanchez in regno Dei p. 4. c

L

Dial. tog.

Nil mxhl vobiscum : ludite nunc alios.

Ánonym,

. VI. Sapientis in fpe vita femper fic decet.

XII. Jacobus Marchantius in Horto Paito-

Buchler.

. VII. Capta avis eft pluris , quam mile in ru

mis tr r

XIIL Jofephus Manfi Biblioth. mor. tr. 85

ot, €.5

Idem. - gramme rufris.

L

æMMæamæMæä ææ&ææfæmææææawwæææwæ

TITUL US, CXX XJV.

Tiler] t

h

SANCTUS

SPIRITUS

vocatur quia 1pfius velut amoris divini, pro-

rium eft ad fantctitatem perducere.Tice

t auté

Q UOAD ESSENTIAM

etiam Pater & Filius vereSpiritus fanCtusfint,

E

yexelil

fisp.!

dicique poffint,hoc tamen nomen Períonze ter-

V

Deþmtzo

tize per approbationem eidem attributum eft,

$. Cypr.

t tertia Perfona in- dmms a Pa-

tum quia nomen aliud proprium non habebat,

. felt. de

Pent.

tre Filioque procedens. Vocatur

ut Pater & Filius ; tum quia, ut S. Auguftinus c. Auj

]i

IES

Spiritus a vento , tefte S. Cypria-

dlfcumt,convemebat ut, ex nomine,quod utri- | z. de.

no,quem trahimus , & afHamus

ut refpi-

que convenit,utriusque comunio fignificaretur Trinit,

fufpiratio ,

mfp1rat1o ex-

tum quia,ut S.Thomas ait,proprium eft amoris * 11.

ratio, afpiratio ,

fpiratio, e Spmtu fan&o & caufam habeat

per quem Spiritus fan&tus procedit, quod mo- S. Thom.

& materiam , & proventum. San&us autem

veat & impellat voluntaté amantis in amatum. *« P- 0:36,

* 9

R P. Lolm. Bibl, Man Tom. 11l

2

g

244

Bibliothece Manualir Concionotoria |

D;)na 5 joqz'ritm. fangi.

Taiz r1.

II. Super quem videris Spiritum defcenden-Ibid, v.323

II. Sunt feptem, per Ifaiam lindicata : Et

te, & manentem in eum ,

?. Z,

requiefcet fuper eum SpiritusDomiui Spiritus

Zatin Spiritu fanéto.

hic! eít, qui bapti-

j

Sapientize & intelle&us, Spiritus Confilii, &

in^!

HI. Hoc cum dixiffet, infufflavit, & dicitJo.20.

Lï.jC.

. Fortitudinis, Spiritus Scientize & Pietatis , &

eis : Accipite Spiritum fan&tum.,

V 224

replebit eum Spiritas Timoris Domini.

Marti

IV. Nefcitis , quia templum D

ei ePci.sk VOS ,

v

i. Cor. 3.

16.

il

1Ii. Donum Sapientig eft internus quidam,

Spiritus Dei habitat in vobis.

eii

ac fuavilfimus guftus & fapor, quo etiamnum

V. Bonum depofitum cuftodi

Burd)

per Spiritum z 'I;'m L

interris exiftentes coeleftia gaudia przeliba-

fanttum , qui habitat in nobis,

mus, &an

gelicam vitam vivimus , juxta il-

VI. In hoc feimus , quoniam manet in no-

ff- 33. V.lud Davidis : Guftate, & videte

n

"

fuavis eft Dominus.

; quoniam

I

bis, de Spiritu, quem dedit nobis.

$, G

VII. Tres funt,qui teftimonium dant in coe- 1. Joatt; s.

i mo

Lud. de

IV. Donum Scientiz eft, quo noftrze naturze

Pontep, fragilitas,&divinze voluntatis regula ac falutis

lo , Pater, Verbum, & 5piritus fan&tus , & hiY- 7*

tres unutmn funt.

5. mmed,

via cognofcitur , fraudesque acaftutize mundi,

VIIL. Ego rogabo Patrem , -& alium Para-Joan. 14.

27.

carnis ac doemonis deteguntur.

cletum dabit vobis, ut maneat vobiscum inY- x6. ;

V.-Donum Zntelleus elt, quo dubia , pet-

zeternum , Spiritum veritatis ,

Y

quem mundus

plexitates , nebulze, diffidentize & torpores in

non potett accipere.

operando, credendo, & fperando pelluntur,

IX. Divifiones gratiarumfunt ;

yidem'auteni 1. Cor. 12.

]iem

& pax gaudiumquein articulis fidei credendis

j

Spiritus.

communicatur.

Q z?:i!iäzr.

fianibuä

V. Donum Conf[ilii eft, quo in occa

X. O quam fuavis

eít,Domine,S

piriftis tuus. iSap. r2.

peccandi media nobis falutaria ad vitandum

Xl. Spiritus omnia fcrütatur,etiam profun-Y- !«

peccatum & interitum fuggeruritur.

da Dei.

^

1. Cor. 2

M

VII. Donum |Fortitudimis eft, quo cor no-

-XIL Signati eftisSpiritu promiffionis fanéto, Y- !9

ftrum imbecille ac timidum roboratur,ad tem-

iph. r.v.

poralia detriment

qui eft pignusähæreditaüs nofirae,

i3.

i

a Íp emendg*, ut zeterna eva-

damus.

Neceffitas,

Tder!

- VIII. Donu

n 1 Pietatir eft , quo cor noftrum

tb

I .Cor. Iz.

"emollitur ad benefaciendum proximo , mife-

XIIL Nemo poteft dicere D

ricordiamque in occafionibus praecipue vindi-

Fiü. in Spiritu fantto.

omin—qsy j&fus ;

v z

&te exhibendam.

l

$ Ber

[

Ufifitaz;. ?

infeff,

" IX. Donum 77moris eü, quo fpiritus fuper-

Pat,

bize reprimitur , animusque ad fecreta & tre-

: RXIV. Sp

irifus fanttus doc

ebit 'vos i

hora , quid oporteat vos dice

J

n ilabue ï""

menda judicia Dei exphvenda compungitur.

re.

: Unde patet , per prima tria hominem in ope-

XV. Charitas Dei diffufa eftin cordibus no-Rotn. 5.

ribus vitze contemplativze perfici ; per ultima

ftris per Spiritum fan&tum,qui datus eft nobis. V: 5

XVL Ubi

[

tria vero in operibus vitze aQivze dirigi, &

i

Spiritus Domini, ibi libertas.

Y

2. Cor, 3.

ergafeipfum , proximum & Deum ordinari.

AVIIL. Emittes $

AUs

piritum tuum, & crea-Y:!7.

buntur, & renovabis faciem terrze.-

" 101303.

Donum Confilii autem in medio velut folem

o)

effe, & lumen circa agenda

.

; Vuti*iüsq;*ag | vitae

XVIL I

pfe Spiritus teftimonium. reddity

'praeferre.

Spiritui no

ftro , quod fumus Filii Dei.

V« 16,

0!!?4; 8. :

Num. 8.

V.

e

X. Hxec ipfa dona aliqui volunt per fäptem

XIX. Dabo eis cor novum, & Spiritum no- Ezech.1z

Yaj

- lucernas , quas Dominus voluit in tabernacu-

vum tribuam in vifceribus eorum : & auferam V. 17*

lon,

Gen. $1. ]o lucere,defignata fuiffe : Alii per feptem fpi-

cor lapideum de carne eorum, & dabo eis cor

i Lu

N d.

ln

Zsch

cas,quasPharao in culmo uno pulcherrimas &

carneum, ut in przeceptis meis ambulent, &

tonjl

v. 9.

pleniffimas pullulare vidit: aliiper feptem o-

praecepta mea cuftodian tfaciantque ea,utfint :

mihi in populum

Apoc.5. culos,quiapudZachariam erant in lapide uno:

N. 6.

, &ego fim eis in Deum. . Rom.g.-

. Alii per cornua feptem a S. Joanne confpe&a:

XX. Quodfi Spiritus ejus, qui fufcitavitV. 11

$G

Ezech. 40 4]ii per feptem apparitiones a Chriíto poft re-

efum a.mortuis , habitat in vobis , qui fufci-

Lyvan

li,

furrectionem fa&tas : alii per feptem gradus,

tavit a mortuis , vivificabit & mortalia cor-

quibus a loco. vulgi ad atrium mundorum in

pora veftra ,

»

ejus in vobis.

propt&er*inhabitgntem Spiritum

taberncaculo aícendebatur.

! XXI. Similiter autem. & Spiritus '*adjuvz:ttïbid.v. 26

Fru&us Sþirim Jan&i.

!

infirmitatem noftram ; nam ; quid oremus ,

ficut oportet, nefcimus, & ipfe Spiritus poftu-

Dbi

Gal: 5.

Xl Fru&us Spiritus efï,v charitas, gaudium,

V. 22,

pax , patientia, benignitas , bonitas, longani-

lat pro nobis ge'mitibus inenaxli»lrabilibu-s. "

mitas , manfuetudo , fides , modeftia , conti-

-S HES

nentia , caftitas.

OH RE

ly

À

E)? SS. PATR I,BRU*!S.

fe

la

EX S.SCRIPTUR A.

Qualitar.

j

8;2

€htet

Veritas.

I. E Tabitarein cdrpore animam,probant vita-

di Spiritum defcendentem de coelo,

S., Gr;ægf.

do. I.Vfgz.l. VI

lesfenfus corporis;habitarein animaSyi-

in mor,

$.H

quafi columbam , & manfit fuper eum.

ritum,plfobat vitafpiritualis;illud ex vifü & au-

L

N

Inttd

ditu

dt Q

245

Titulä C X XX IV Spirätw San&tur.

Ibïd, v'g

ditu congnofcitur ;iftud ex charitate & humi-

animantis. Ex quo intelligimus, n.mi de fpi-

htate , caeterisque virtütibus,

ritu mundi dici, ut nonnvulli arbitrantur, fed

S . Ámbr,

h, Q

in C, f.

ll. Nefcit tarda molimina Spiritus fan&i

de Spiritu fan&o , qui & i

píe viviücatox om-

LP

Luc.

gratia.

: AVecelfitas. -

nium a pïincipio dicitur.

u

V16

Martial,

IIT. Recedente Spiritu fan&o a tabernacu-

$. IV.

P

Epiíc, in

2Tlm I

epift. ad

lo mentis,evacuatur homo dulcedine,& imple-

V! 14'

Burdigal.

tur omni amaritudine ; nullusque ei locus in

| 'E':XE'* MPLA- CHR:ISTIAäNA; ;

ccelo eft,quia alienum fe fecit a bonitate.

X

y

I.]Oau. 3

4,

$s eritqf:

Qualitas.

ï JOAB, "

'o

S. Greg,

L Aþüzänte Chriftum S, Joanne defcendit Jo. c é.

&7.

in moral,

IV. Porro ad faciendüm bonum quid in no-

N

bí

t

bis bonus Spiritus operatur ? profecto monet,

xiritus fanttus de coelo quafi coäumþa,

& manfit fuper eum.

:

L

movet, & docet: monet memoriam , movet

es Pentecoltes , A&

l, 1 "

voluntatem, & docet rationem, nec minimam

IL. Dum complerentur di

x

: g.'/

Z

Bo

erantpariter omnes in eodem loco , & fa&tus

paleam intra cordis, quod poffidet, labitacu-

na

VE C

t advenien-

eft repente de coelo fonus tanq

lum patitur refidere , fed flatim igne fübtilifüi-

tis Spiritus vehementis, & replebit totam do-

me circumípectionis & compun&tionis exurit

I.COI, m.

mum;, ubi erant fedentes. Et apparuerunt

fpiritus dulcis & fuavis

illis difpertitze linguse tanquam ignis.

'»Icklem.

"V. Tdeirco Spiritus fan&us igne & columba

- JIL. Anno Domini 1275.quvedam mulier de- D. Anton,

nobismonftratus eft,quia videlicetomnes,quos

vota a fenfibus abftracta vidit, quod, cum Pa- p:3. hift,

"

implet, & columb:e fimplicitate manfuetos,&

tresFrancifcaniComitia generalia celebrarent, 8f 20.

igne zeli ardentes exhibet. N equaquam ergo

L. Cor,a

Spiritus fanétus fuper illos in ecclefia congre- ^ *

Spiritu fan&o plenus eft, qui aut tranquillita-

Y, 10

temanfuetudinis fervorem semulationis defe-

gatos in i"pecie iguis defcendäyit.

4

Eph' I-V.

rit, aut rurfüs in zemulation

!

l3.

manfuetüdinis amittit,

is ardore ïi?'tutem

N-

'Utilitmf

Idemho.

VI. IAn terra datur Spiritus , ut äiligatur

- 1V, ']"uveni:s qtuidaïn , cum poft juventutem Specul,

in fce

E

xempl.

! Cor.na,

2l6-.

proximus ; e ccelo datur Spiritus, ut diligatur

leragrayiflima exattam , periculofa in-:

/, Con-

Deus ; ficut ergo una eft charitas,

firmitate correptus, prima noGea Patre coele-

E

& duo pi*æ'—

feífex 29 .

cepta; itaunus Spiritus, & duo dona.

fti fibi apparente , & fequenti no&te etiam a

S. Bern.

in feff. 2.

VIL Spiritus Paracletus dat pignus falutis,

Chtiíto, fanquinem a vulneribus hauftum in il-

Pent.

robur vitze, fcientize lumen. Pignusfalutis, ut

lius vultum projiciente, fententiam damnatio-

Lu1T.

. 12,

ipfe reddat teftimonium Spiritui tuo,quod Fi-

nis »eternze accepiffet,& jamjam defperare coe-

[

lius Deifis: Robur vitze;ut, quod per naturam

piffet, junioris tandem fratris preci

D

us & con-

lo $,

L5

tibi impoffibile eft;per gratiam ejus nonfolum

filiis erectus, poftquam Spiritus fancti benigni-

poffibile , fed etiam facile fist: Lumen fcien-

tatem imploraffet,& peccata fua maximo cum

) or, $

tize, ut, cum omnia bene feceris,te fervum in-

dolore füiffet confeffus, eunder fan&tiffimum

1

1 103

utilem putes, & quidquid boni in te inveneris,

Spiritum afpettabilem tertia nocte habuit, ab

y. 20,

illi tribuas, a quo omne bonum eft. In iftis

eoque nüntium reriflorum peccatorum acci-

Rom. 8-

tribus Spiritus fan&tus docebit te omnia,quze

piens , ad cceleftia regna poít triduum iugre-

. 16

pertinent ad. falutem.

dienda invitatus eft , ficque elapfo conftituto

; Ven,Beda

Ezech,rt

VIIE. Nulla in difcendo mora eft, ubi Spiri-

tempore,cüm fumo fuo aliorum; folatio & gau-

y. I^

hom. 9.

tus fan&tus doCtor adeft. .

in Luc.

dio migravit, uti füfius loco citato narratur.

Idem in

IX. Spiritus fanétus in columba & igne ap-

V..Infirmarius quidam , qui cibos delica-

Ib, ex $.

homil.

paruit, quia omne cor, quod ejus gratia tangi-

tiores pro infirmis praeparatos gulofeabfumere

tur, & manfuetudinis lenitat

/

confueviffet,& quondam Abbati fuo ad miffam

e tra/nquillum; &

( 8- :

Zzelo juftitize fit accenfum.

fe praeparanti confiteri volenshoc delictum,re-

ID

s, Greg.:

lio, 30

X. In linguis igneis apparuit Spiritus, quia

pulfam petitionis( non adeo,ut Abbas rebatur,

i^ omnes , quos repleverit , ardentes pariter &

necelfarize ) paffus fuiffet , eo tandem defpera-

Evang.

I

loquentes facit. Linguas igneas doctores ha-

tionis redactus eft,ut in locum abftrufum fece-

bent, quia dum Deum amandum przedicant

dens, cultrum gutturi feipfum interempturus

corda audientium inflammant. Nam & otio-

immiferit.Sed ab ipfis doemonibus permittente

Deo , in praeruptum campanilis murdm , ne a

fus fermo do£toris eft , fi praebere non valet

N

,

incendium amoris.

fratribus inventus ad poenitentiam incitaretur,

Ibid.

XI. O qualis eftartifex ille Spiritus , nulla

afportatus eft. Verum cüm die Pentecoftes il-

addifcendum mora agitur inomne , quod vo-

lucefcente, Abbas cum fratribus devotiífime

luerit ; mox enim ut teti

gerit mentem, docet,

Spiritui fan&to fapplicaffent , ne miferum fra-

folumque tetigiffe, docuiffe eft.

trem perire fineret,eundem infpirato in cam-

S. Aug.

XII. Quod eft anima corpori hominis , hoc

panili femianimen inventum, cum maximo

feff.2. in

eft Spiritus fanctus corpori Chrifti , quod eft

gaudio ininfirmorum cubiculum deportave-

Fer. a,

ecclefia: hocagit Spiritus in tota ecclefia,quod

runtjibique qua fpiritualibus,qua corporalibus

Pentec,

agit anima in omnibus membris unius

medicinis tamdiu foverunt;donecreftituta ple-

corporis.

k

i

ne fanitate, fofpitatori fuo tanto ferventius de-

, Gtef

8. Hie f.

N

IIl. SpiritusD

ömini ferebätur füper aquas,

ceps fervivit,gratiasque egit,quanto majori be-

j $fs

neficio & charitate fe ab zeterno

intradit, feu ut in Hebroeo habetur, incubabat,five con-

;

interiþu prae«

in Gen. fovebat, in fimilitudinem volucris ova calore

overat,

fervatum cogn

H

[5)

VL

3

246

Bibliothece Ianualit Concionatorim

Íb, Verbo

hoc negotium ferio Deo commendaret, dicens

VL Frater quidam,cum in /Egyptum veni-

; Chr

Miferi- ens filiam facerdotis Pagani formofam admo-

eum in finem hymnum : Z*mi Creator. Syiri-

]o. ??

cordia

dum confpexiffet,ejusdem amore captus.ipfam

iu;: utlucem impetraret, qua poffet difcerne-

op. It

Dei, ex

re, quod melius eft. ld quod hac ratione fee

p

^ fibia patrein uxorem dari petiit. Verum facer-

dos,fe eam dare non poffe refpondens,nifiido-

liciter ab ea effectum eft.

lo fuo interrogato, abiit in templum , & an fi-

1dem.äï

5 ovr

liam fuam coinittere ei deberet, quzefivit. Cui

525;;1.'.

aur

doemon dixit : fi negat Deum fuum, & baptis-

mum,& propofitum monachi , trade eam illi.

S;MILITUDINES..

Cum itaque frater hoc intelligensomnia prae-

l

Qualitaz.

ftitiffet,vidit columbam de ore fuo exire,atque

ad ccelum volare. Sacerdos tamen necdum fi-

I. SI

cut ars in Eo ; qui ipfam na&us eft, fem-S.Bafil de

liam tradere volens, fed iterum idoli fui con-

per quidem przefens eft , fed non fem-S. Spir.

$. n

filium requirens, audivit ab illo : Non des illi

per operatur ; ita gratia quoque Spiritus fancti

L [ Vi

filiam, quia Deus illius non receffit ab eo ; fed

In eis , quiipfam receperunt , przefens elft, fed

adjuvabit illum. Quod cum totidem verbis fa-

juxta divinze fuze providentize ordinem diver-

cerdos fratri retuliffet,hic in fe reverfus dixit :

fimode operatur.

f.:gfc'nz!

Idem.

jo hort

Si tanta fuit bonitasDei mei erga me, ut etiam

IL. Sicutradii folis ita a quovis hominhe par-

poftquam illum tam turpiter & fcelerate abju-

ticipantur,ut,licet quivis plene iis fruatur,non.

pá, t

ravi,a me nonrecederet , cur ergo ab eo re-

minus tamen & reliqui participent; ita Spiri-

4

cedam ? ]taque fecedens,& ad fanttum quen-

tus S. fic fingulorum corda fua gratia replet ,

dam fenem fe conferens, omnia,qu?e fecerat ,

& vivificat, ut perinde etiam aliis abunde fut-

viderat, & audierat, narravit, qui blande eum

ficiat.

4

confolatus,federe fecum in cella,& tres hebdo-

IlI. Sicut ignis

äccenfu.s hanc habet natu- 5 Pafch..

mades jejunare jutfit, ipfe vero interea Deum

ram, ut, quanti ad crinem purpurci fplendoris

e Spir.3.

Fab.eot

e,inDo!

aífidue pro eo deprecatus eft,effecitque, utla-

afpexerint , tantis ufum fuze lucis impertiat ,

pía prima hebdomada frater columbam de

tantis minifterium fui muneris tribuat,& tamé

pf

coelo advolantem,fed longius adhuc diftanté ,

in integritate fua permaneat; ita fancti Spiri-

Paíeh,

fecunda juxta caput volitantem, & completa.

tus virtus, quantumlibet effluat, quantumlibet

tertia feptimana omnino per os intrantem cer-

in plurimos gratize divinze largitatis exuperet,

$. t

nere tnereretur. Quo auditofenex Deo gratias

Catech

ficut probatur recipere menfuram, ita nullam

10.

agens , dixit ad fratrem : Ecce fufcepit Deus

fentit. expenfam.

Faber

cenitentiam tuam,de czetero attende tibimet-

IV. Sicut cor per os producit flatum ; ita

conc. 8.

ipfi, & folicitus efto. Et refpondens frater di-

Pater per Filium producit Spiritum ; vel po-

ia Dom.

xit: ÉÉcce a modo tecum

ero , donec moriar;

tius ficut anima ex intelle&tione rei amabilisPentec,

quod & fecit.

fpirat & producit ejusdem amorem ; ita Pater

Surius 5.

VIII. S.Vincentius Ferrer. tam copiofe Spi-

per Verbum fpirat & producit Spiritum S.

April,

ritu fan&e repletus erat,utlicet Valentinatan-

V. Sicut ab igne manat lux & cal

or ; ita aS.Damafc:

tum velut propria fibi lingua loqueretur, a. di-

Patre & Filio Spiritus fanctus.

l. de fide

c 9:

$. Ch

verfiffimis tamen nationibus in concione pra-

'VL. Sicut Deus homini in corpore duo de-

reg.

it gií

fentibus intelligeretur,ampli(fhimosque ex

þon—

dit przecipua, caput & cor, ut refpondeant po-," q

e ho-

&d Ile)

li

cionibus fuis fru&tus reportarent.

tentiis przecipuis animze, intellectui fcilicet & mine.

$. V.

$ j

voluntati ; ita ecclefize fuze dedit Chriftum ve-

EXEMPLA DOMESTIC A.

lut caput, & Spiritum fan&tum velut cor , ut

n

T^j

ll

perhuncamaremus, per illum intelligeremus.

deSp.:

Epift, In- I.

Francifcus Xaverius Apoftolico plane

dic, 1555.

5

VII. Sicut mater filio , quem temere amat,g.. i

Spiritu divinitus accenfus , inter alias

porrigit utrumque uber, ne forte quidquam eire;, z.

Spiritus fanctigratias etiam hanc acceperat,ut

duodenis interdum aut pluribus períonis di-

defit ; fic Pater »eternus Filio dato SpiritumPent. t. 3.

fan&um adjecit , ut fuum erga homines amo-

verfiffima quaerentibus eodé tempore refpon-

rem abundantius demonüraretf

deret.. Sed & fingulis horis canonicis Hym-

Orig |

num, //eni Santte Syiritur,pro attentionis gratia

Necegitd—r.

Ibid,

ho,

impetranda praemittere folebat.

VIIT. Sicutliterz , quze fücco mali citrei

Mift. 5oc.

II. P.Petr. Faber infingulis horis canonicis,

Ícribuntur, legi non poffunt, nifi ad ignem ap-

l, 3« n.35- preter alias piasinduftrias,ad mentem ab eva-

plicentur ; ita quzecunque cceleftis Magifter 1n

gationibus cohibendam adhibitas-etiam hanc

corde hominum fcripferatjntelligere ipfi non

magno animi fui fenfu ac devotione adhibebat

poterant, donec ignis de codlo, id eft Spiri-

utSpiritum fibi bonum & fan&um ad preces,ab

tus fanCtus defcenderet , & intelligendi facul-

eo ecclefioe & Pfalmiftze dictatas, cum debita

tatem tribueret.

H

reverentia perfolvendaslargiri dignaretur.

IX. Sicut fi lucem pellas de mundo, vel de

S- Baü!.

Vita P.

de 3. Spi-

II. P.Balthaf.Alvarez, cum S. Therefiam ni-

notte lucernam e domo füpereft,ut nihil vide-

á

Batba5, mio affe&tu,& privataamicitia quibusdam per-

ant oculi, nihil operentur viventes, nec agno-

riþu.

Dïdymw

Aivar« 6 (5nis adhzerere adverteret,& per hoceam non

Aeng

llv-

fcatur rerum dignitas,fed perignorantiam au-

d di

mediocriterab interiori & ar&tiori cumDeo fa-

rum perinde conculcetur,ac fi ferrum effet ; ita

miliaritate impediri feiret, ad hocimpedimen-

in intelligibili gubernatione impoffibile eft il-

M

1

i

tum removendum fuafit illi,ut pex aliquot dies

lam infititiam manere vitam absque

Spiritu.

X- Si*

"Tiulur CXXXIV.

S piritm San&ur.

-

£

47

$. Chryf.

X. Sicut non eft poffibile, ut ex fola pla-

XX. Sicutis, qui aliqua difciplina plenus

ho. 2e, via fruCtificet terra,nififuper eam flaverit ven-

eít , qui perfecte eam habet, erudite & fubtili-

Mart,

S.Pamph,

0p. im-

tus ; fic non eft poffibile, ut fola do&rina cor-

ter deea poteft proferre fermonem ; fic qui

perf.

rigat hominem , nifi cooperatus fuerit Spiri-

Spiritam fanctum confummate acceperunt ,

ita utimpleantur eo, cum fiducia verbum Dei

tus fanGus in icorde ipíius.

Idem dec

Xl. Sicut navis, quantumcunque rebus aliis

loquuntur , quía przefens Spiritus fanctus di-

*

5, Spir.

fit inftru&a , moveri non poteft , nifi per ven-

gnam Deo vocem miniftrat.

ador.

ti operationem ; Íta , licet adfit fermonis am-

XXI. Sicut ventus , przefertim vehemens , Fab cone.

pla fuppellex , profunda eloquentia ac intel-

uti turbo, turres dejicit, arbores evertit, rupes *-iu Fer.

ligentia, nifitamen etiam Spiritus fanttus co-

fcindit;ita Spiritus fan&us per Apoftolorum? * *5tee.

lfll de

operetur , & virtutem mov

:

gndi fuppeditet,

praedicationem mundum idololatricum ever-

wplr

otiofaà erunt omnia.

tit, potentiam, fapientiam, & eloquentiam ty-

S. Be'rn;

ll. Sicut non habet corpus , unde vivat, nifi

rannorum & Philofophorum ftravit.

tr, de vit.de. fpiritu ; fic affe&us hominis, qui amor di-

XXII. Sicut paterfamilias diftribuit fami-

Ibid, -

citur, non vivit, hoc eft, non amat. Deum ,

lize fuze neceffaria ad vitam pro cujusque exi-

nifi de Spiritu fancto.

gentia; fic Spiritus fan&us in ecclefia parti-

,

Mai'chant

Xill. Sicutterra fine aqua nec confiftentiam

tur dona fua fidelibus pro eorum capacitate ,

in hort. habet, nec veftitur herbis, nec ornatur flori-

fuoque beneplacito.

Paft. tr.

bus, nec producit fru&tus,fed eft inanis & va-

XXIII. Sicut aqua pluvialis e nube effufa ,

Ibid, -

!-P^P-** 003 ; fic anima fine gratia Spiritas nec tenta-

dum per aeris regionem decidit, in minuiffi-

tionibus refiftitfed ficut pulvis jaCatur a fa-

mas guttas dividitur,utin minimas etiam her-

cie venti, nec veftem habet juftitize,nec orna-

bas plantasque placide fe infinuet, omnibusq;

Pafch,

tum fapientize, nec fruttum bonorum operum.

viventibus fuam portioném , diftribuat ; ita

Utilitas.

x

i,

Spiritus fanttus neminem adeo negligit, ut

Fäb.conc. XIV. Sicut mater infantem deferens , nu-

non fufficientem ei gratiam i:npertiat ad hoc ,

2.inDom.tricem) ei relinquit : Pater filium a fe able-

ut converti, vivere Deo , ac crefcere in virtuti-

4. po

bus pofhit.

y

Paích.

gans, Paedagogum ei aífBgnat; ita Chriftus

ab eccleíia recedens non relinquit eam orpha-

XXIV. Sicut du&or vive gnarus, & peritiffi-Idem Fer,

nam , fed Paracletum ei dedit.

mus Navarchus maximo funt folatio & prazefi- 5 Peutec,

S.ICyrill. XV. Sicut paradifum totum fons unus ir-

dio iis, qui iter terra marique faciunt, ita €one. r.

Catech. rigavit , & una pluvia in univerfum defcendit

etiam Spiritus fan&us , cam fit Dux & Na-

1er

10.

varchus ecclefize, omnibus fideiibus füummam

mundum, quae alba quidem fit in fpinis, rubra

ebet.

'ncc 80

in rofis, purpurea in hyacynthis, ac in diver-

afferre confideutiam d

Dom,

fis fpeciebus divería , & in omnibus fit omnia,

R

1t6C,

MOTIV A.

cum nihilominus eadem fit , ejusdemque fpe-

ciei ; fic & Spiritus fantctus , cum fit unus &

ld Spiritum S. amandum. $ invocandum, .

idem , & non divifibilis , unicuique dividit

Eceffitar : quia tefte S. Auguítino, quod . Aug,

Damsft

I.N

eft anima corpori hominis, hoc eft Spi- feif. 2..

de fide

ratiam , prout vult.

Fer. ,

S. Chryf.

XVl. Sicutnavis, quze profpero flatu fertur

ritus fan&tus corpori Chrifti, quod eft ecclefia,

g

in epift. in pelago, non poteft impediri, neque demer-

atque etiam cuivis particulari mermbro eccle-

Pentec,,

'de ho-

ad Hebr, gi; fic anima adjuta a Spiritu fancto, omni-

fize ; meritoipfum perinde ut animam noftram

NG

bus rebus fuperior exiftit , & omnibus fluttua-

diligere,cuftodire;ac confervare debemus;quid

- tionibus vitze eminebit.

enim prodeft homini, fi mundum univerfum Matth, 16

S, Bafil.

XVIl. Sicut corpora illuftria , pellucidaque

lucrctur,anim?e vero faze ( hujus maxime, íci- v. »g.

deSpir.

'conta&a radio folis , fiunt & ipfa fupra modum

licet Spiritus fanct ) detrimentum faciat ?

IL. Utilitar : Si enim pietas , tefte S. Paulo , r, Tim.4,

eyrlïnk

fplendida , & alium fulgorem ex fefe profun-

fi s

dunt;Ífic. & animze fpiritu afllatze ac fpiritu

adomnia utilis eft , promiffionem habens vi- v. 6.

t to 3'

te ,qus nunc eft, & infuturo ; qffanto magis

illuftratze , fiunt & ipfe fpirituales , & in alios

gratiam emittunt.

ipfe pietatis au&or S. Spiritus hanc utilitatem

Orig, in

XVIll. Sicutíi naviges, & in navi pofitus

in fupremo gradu continebit?

Pf. 36.

videas terras,& promontoria,& montes trans-

]. Digmtar : Sienim tanto mal

ori seffima-

|

ho. 5.

Anonyin

il

euntes, non quod illa continuo moveantur ,

tione ac honore res quzelibet digna cenfetur ,

fed quia tu vento profpero flante tranfis illa,fe

quanto praeftantior eft forma , ex qua compo-

fubducere videntur ac fieri ; ita & in hoc fze-

nitur; quis negat, fummo honore dignum ef-

culo,fi fan&o Spiritu mentem tuam perflante

fe eum, qui Spiritum fanQum velut alteram

& fpirante, fecundo ac profpero naviges curfu,

animam fibi unitum habet ?

]V. Jucunditar: Si enim tam jucundum ac

pertranfibis fenfü tuo omnia hzec, quze viden-

tur,quia temporalia funt, & intueris illa , quze

gratum eft, cor amore creato occupatum ha-

zeterna funt, fine dubio dices,quia hzec omnia,

bere ; quanta erit voluptas, amore increato

; Dl

] J'.sPi*

us videntur,jam non funt, quia futura funt.

pe&us animamque impletam experiri ?

i,

Didym,

XIX. Sicut difciplinze & virtutis affumptor

Alexand. fienaculum & figuram ( ut ita dicam)in fuum

M E D 1 A.

1. r. de

fenfum xecipit ejus fcientize, quam affumpfit ;

A. Spiritum S, vecipiendum.,

iSpir. S,

fic & is, qui Spiritus fancti particeps effici-

I.P

Eiccati fuga : Sicut enim vultuum imagi- S. Chryf,

nes non in qualibet materia redduntur, in Ifa,

tur , per communionem ejus fit fpiritualis pa-

riter & fanctus.

m & pel-

fed in iis, duntaxat; »quæ laevore

lucen-

Bibliothece IMusualis: Concionatorie

248

lucentiam quandam habent, ita non in qui-

fanétus.

Unde recte. Theologi triplicem in

buslibet mentis operatio Spiritus , fed iis,

Deo atfignant, effentialem & abfolutum, qui eft

u:e nihil habent obliquum , nihil obtortum.

omnibus perfonis communis : JVotionalem pro,

S. Chry(.

lL. Carnalium dele&ationum odium ; Nam ficut

ducentem , quo Pater & Filius producunt Spi-

e pur

hom.24. aranearum [tamina flatum venti non fufci-

ritum fantctum : £t notionalem produ&um, quo

"

in ep, ad

modo JSpiritui fan&o appropriatur.

Unde

[/7!

Hebr,

piunt; ita nec anima fzecularis, nec homo

animalis gratiam poterit Spiritus fanc&i fufci-

merito colligitur, Spiritum fanctum effe ter-

pere , ut re&te advertit S. Chryfoftomus ; po-

tiam & diftinétam Perfonam , quod difficulter

Gen. 6.

teritque huc non immerito illud Genefis 'di-

probari poffet , fi. non etiam a Filio procede-

ret. Hinc de Spiritus fancti adventu dicitur :

V. 3.

&um applicari:Non permanebit Spiritus meus

in homine , quia caro eft.

Fattus eft repente fonur: ut indicetur , quemad- A&. 2,

Aseor. 2,

Il. Panitentie fufceptio : c enim S. Petrus

modum íonus ex collifione duorum corporum

f d

v. 37.

]udseis dicentibus: Quid enim faciemus , viri

exoritur ; ita Spiritum fanttum ex conjuncta

(at

fratres ? refpondit: Ponitentiam agite, &

Patris & Filii fpiratione, mutuoque amore

baptizetur unusquisque veftrum in nomine

procedere.

Jefu Chrifüiinremiffionem peccatorum veftro-

rum , & accipietis donum Spiritus fan&i..

IL. Alterum eft , ut bene cognofcat caufä;,

Luc, tr.

IV. Orattonis frequentatio : fic enim Chriftus

ob quas Spiritus fanttus miffus eft, quarum

V. 23.

ipfe indicavit , dum dixit: Si ergo vos , cum

tres afiignat Ludovicus de Ponte , fcilicet 1.

fitis mali , noftis bona data dare filiis veitris ,

charitatem Dei & bonitatem infinitam , quze , Lud. de

quanto magis Pater vefter de coelo dabit Spi-

uti inovit ipfum ad unigenitum Filium dan-

Ponte p.

A&. I!

.med. 2x

V. 142

ritum bonum petentibus fe ? Hinc & Apoiíto-

áuin , ita etiam ad Spiritum fíanctum mitten-

li; accepturi Spiritum fanctum , erant perfe-

dum permovit ; quemadmodum amicus,

Mat

i

verantes in oratione unanimiter.

füuum amorem abundantius oitendere volens,

V

S. Aug,

V. Pacis €9 concordia; fl'udium ; quia , utre&e

poítquam omnia fua dedit, etiam cor dare op-

feif. 2,

advertit S. Auguftiaus, ficut fpiritus humanus

tat, ita & ipfe poft Filium fuum datum, e-

ad FF, in

Eremit.

nunquam vivificabit membra , nifi fuerint u-

tiam cor fuum,id eft,Spiritum fanctum, daret.

nita ; fic Spiritus fan&tus nunquam nos vivifi-

2. Merita Chrifli,qui morte,& palfione fua hanc

Eccl. 25.

cabit, nifi pace uniti fuerimus. Hinc & per Si-

gratiam promeruit , fedensgjue ad dexteram

V- Io

racidem dixitDeus : In tribus placitam eftSpi-

Patris velut Advocatus nofter, hanc Paracle-

ritui meo,quae funt probata coram Deo & ho-

tuin petivit, & obtinuit,ut impleret,quod pro-

minibus : Concordia fratrum. & amor proxi-

miferat, dicens : Ego rogabo Patrem,& alium

morum, & vir & mulier bene fibi coafen-

Paracletum dabitvobis. 3. Moffram necefitatem J091«. Ut

Vo[ .

tientes.

€$ mif[eriam : Quae exigebat , ut Confolator de

A&. zx.

VI. Quietis amor : ita enim ipfe iterum Deus

coelo mitteretur , ficque impleretur illud Da-

indicavit,dum Apoftolos Spiritum S. acceptu-

vidis : Mifeticordia & veritas obviaverunt fi-

ros federe voluit,& cum quiete orationi vaca-

bi , juftitia & pax ofculatze funt,

re; ficut enim apes fugiuntloca inquieta , &

mella non colligunt, nifilocis pacatis & a tur-

III. Tertium eft, ut fines miffionis hujus e-

ba femotis ; ita Spiritus fan&us quietem in

tiam cognofcere ftudeat, quorum quatuor af-

cordibus , in quibus operatur, requirit.

fignat idem Ludovicus de Ponte, videlicet 1. Lud. de

Beyrlink,

VII. .Bonorum operum €9 virtutum exercitium :

Ut Chrifto fuccederet in officio Proteétoris , Ponte L.c;

Fer. 2.

ficat enim lucernze lumen oleo fovetur, eoque

Advocati , & Confolatoris; hincipfe Chriftus pun&. s.

Pentec,

confumpto illud quoque evanefcit; ita Spiri-

dixit : Ego rogabo Patrem & alium Paracle-J?*

n. L4«

e. 3.

LJ

6.

tusfantctus quoque , velut animze ljumen &

tum dabit vobis , ut maneat vobiscum in 2e-

ignis, nonnifi bonis operibus cuftoditur.

ternum. 2. Ut eidem in officio magifterii fuc-

Idid,

cederet ; hinciterum dixit Chriftus : Cum ve-

u p

nerit Paracletus, Spiritus fanctus, quem mit-

Áockl1i1cs.

tet Pater in nomine meo ( hoc eft, loco mei )

L (

Uinque fere fünt, quze Afceta præcïpue

ipfe vos docebit omnia, & fuggeret vobis om-

» de hoc diviniffimo Spiritu fcire , alios-

nia. 3. Ut interne illis teftimonium daret de

que docere debet. Primum eft,ut bene cogno-

Chrifto, quis effet. 4. Ut hujus mundi vitia re-

Ícat naturam & proceffionem ejusdem , quod

4

prehendat, corrigat , eumque deillis convin-

fcilicet fit vere idem cum Patre & Filio Deus,

cat ; ut iterum Chriftus dixit his verbis : cum Jo- 16.

ab utroque tamen procedens' ; uam dum Pater

venerit ille Paracletus, arguet mundum de "- **

feipfum & fuam effentiam comprehendens ,

peccato , & de juftitia, & de judicio.

producit vivum conceptum & perfe&am ima-

IV. Quartum eft,ut dignam de facratiífima

ginem fui,quafi in fpeculo fuze effentize fe con-

Perfona aeftimationem concipiat , quam qui-

templaus,& haec imago Filius eft,ejusdemque

dem facile hauriet, fi bene ponderet ,. hoc

cum Patre fubítantize , diciturque Verbum

effe donum illud , quod Chriftus in coelum a-

Dei : quem Filium dum Pater amat amore in-

Ícenfurus mundo miffurum fe promifit ; ex

finito, quia bonitasinfinita eadem, & infinitze

hoc enim merito colligitur, illud omnium do-

PFOV. 4

perfectionesin ipfofunt ; & ob eandem ' cau-

norum pr2eftantiffimum, ecclefizeque ac mem-

Y.0

bris ejus utiliffimum effe debere , cum fit uti-

LUCx U

fam etiam a filio viciffim amore infinito ama-

U

tur, procedit ab utroque tanquam ab uno

que amori Chrifti infinito, quo humanum ge-

principio amor infinitus, qui eft ipfe Spiritus

nus femper amplexus eft , proportionatum.

V. Quin-

249

Titulus CXX XIV. Spiritus Sanus.

V. Quintum eft, ut folidum fciat modum di-

Spiritus San&us. Nempe 1. quia ignis apte

fponendi fe ad recipiendum hunc diviniffimum

fignificat ejus divinitatem ( femper enim pro

hofpitem, qualis quidem optimus eft, fi cor ab

fymbolo divinitatis habitus eíft ignis ; unde

$ Bern./,.Omni amore creato evacuetur; nam , ut recte

& imperatores,tefte Alexandro abAlexandris, Aj... ag

6. de af-advertit S, Bern. errat omnino,fi quis coeleftem

facruma ignem. velut imaginem imperii , fibi Alexaed,

cenf,

ilam dulcedinem huic cineri, divinum illud

praeferri finebant, eoque proecipuo infigni, &l i. ge-

balfamum huic veneno,charifmata illaSpiritus

fingulariornatu utebantur ) & Perfonalitatem neat.

mifceri poffe mundi hujus illecebris arbitratur.

( nam uti ignis in fphaera fua nihil producit,ex-

Quis enim fectans lenocinia carnis fuze illam

trafe vero plurima, ita Spiritus Sanétus intra

N

fperare audeat gratiam Spiritus vehementis,

fe nihil, extra fe vero omnia, cum Patre & Fi-

lio producit). 2. Quia per iguem fignificatur

quam ne cumipfa quidem carne Verbi obtine-

re Apoftoli potueruut ? Hinc idem S. Doctor

aptillime primarius ejus effectus qui eft calefa-

[dem. in

cere, &accendere, & omnia, in-ie convertere,

Cant.

alibi ait: Quomodo agnofcere potero Spiri-

tus hujus praefentiam: nonoculis, quia colore

calore & fervore charitatis Dei & proximi, id

caret ; non auditu, quia fonus non eit : non ol-

quod facile exemplo SS. Apoftolorum & pri-

fattu, quia fine odore eft. Cognofcam ergo il-

morum Chriftianorum probari poteft.

3.

]um mutatione cordis meli, cum e terreno il-

Quia perignem pulcherrime etiam fignifican-

tur feptem dona, velut nobiliores operationes

lud coeleíte fa&um video, e carneo fpirituale.

S. Spiritus ; nam ficut ignis conterit petras,&

A de

X

?ontep,

montes fubvercit, ita Spiritus fan&tus fuperba

;'medl ZI

CONCEPTUSPR/EDICABILES.

corda per donum timoris compefcit: Sicut

ignis liquefacit congelata & indurata objecta,

Matth

X occafione thematis : Quid prodeft fto-

itaSpiritus fan&tus frigidas & congelatas men-

V. 26,

A6.T. E

j

mini, fi univerfum amundum lucretur , ani-

tes liquefacere in lachrimas cogit, juxta illud

mt vero fum detrimentum patiatur'? poteft Spi-

Davidis : Flabit Spiritus ejus, & fluent aquae:

ritus fan&tus animze comparari, & r. quidem

Sicut ignis confolidat humida & vifcofa , ita

oftendi, quomodo exerceat officium quadru-

Spiritus fanctus per donum fortitudinis vafa

plex animze, fitque id, quo vivimus,itt eft,vege-

ele&ionis confolidat, & ad omnes tribulatio-

tamur, & alimentum triplex, Verbi Dei, man-

nes fortiter ferendas indurat: Sicut ignis lu-

datorum divinorum, & SS. Euchariítize attra-

cem,ardorem,calorem producit,& orania pene-

himus : Sit id, quo fentimus, id. eft, videmus nos

trat, femperque furfum tendit; ita Spiritus

ipfos, creaturas, Deum ; audimus loquentes

fanctus furfum tendere facit per donum fapi-

Iom. !40

nobis utilia Deum & homines ; odoramur ex-

entize , illuminat per donum Íícientize, pene-

r. i6.

empla Chrifti & hominum fan&orum ; gufiz-

trare omnia facit per donum intelle&tus, &

mus coeleftia, & nauíeamus vanitates mundi;

tandem torporem excutit per donum confilii.

pud

tangimu; pexicula, fentientes frigus animze ,

Unde merito quivis cum S. Auguftino excla-

Marchan,

ignem concupifcentize , fugereque conamur:

met: O ignis fauce! quam fuaviter ardes

5tr. 4 le&.

fit id, quo movemur, deferentes creaturas velut

quam fecrete luces, quam defideranter aduris!

2. infin,

terminum a quo, & per Chrifti velut vize no-

Vse iis, qui ex te non ardent, qui pert e norfol. 209.

ftrze imitatlonem tendentes ad Deum , velut

lucent; tempore enim füuo naufeam & vomi-

Lod, de

terminum ad quem : fit id, quo intelligimus;

tum Deo provocant, & caligine circumdati,ad

Ponte lts

Quod ne fiat,

apprehendentes & xeftimantes coeleftia, judica-

ignem tenebrofum pergunt.

n t.

mus fincere de Deo & proximo, aliisque rebus:

oremus cum ecclefia: Veni San&e f[fpiritus

joan. 140

V l6.

appetimus & elicimus virtutes, averfamur vi-

reple tuorum corda fidelium , & tui in nobis

tia: meminimus Dei, & delectamur in eo ;

amoris ignem incende.

Et iterum : Illo nos

peccatorum noftrorum, & deteftamur illa. 2.

igne, quzefumus Domine, Spiritus fanctus in-

If

Oftendi poteft, quomodo hanc animam &

flammet, quem Dominus nofter Jefus Chriftus

fpiritum tueri & confervare debeamus, caven-

mifitin terram, & voluit vehementer accendi.

dofedulo omnia ea, quae unionem cum ea

Qui tecum vivit &c. Vide Marchant. l. c.

tollere poffun:, fcilicet ne per ignem concupi-

III. Ex occatione thematis : fa&us ef repen-

fcentixze comburamur : Per aquam delectatio-

te de calo [onur, tanguam Spititus. vehementis :«

num terrenarum fuffocemur : Per latrones, id

Foteft Spiritus fanctus vento comparari. i.

w3

eft, malos focios jugulemur : Per vulnera pec-

Quia ficut venti originem ne

ia

o Ícire potuit ;

]0. 16.0

cati pereamus : Defe&tu cibi fpiritualis feu im-

ita nec Spiritus fan&ti; hinc Chriftus apud S.

0.

letionis mandatorum divinorum, Verbi Dei,

Joannem ait : Spiritus, ubi vult, fpirat, & vo-

Jo.3. v. 8.

Euchariftiv ; famc fpirituali contabefcamus :

cem ejus audis, & nefcis, unde veniat, aut quo

Aut ob refpirationem feu orationis ftudium

vadat. 2. Quia easdem habetproprietates cum-

impeditum ftrangulemur: Ne ex alto przecipi-

vento vehemente; ut enim hic eft velociífi-

tati Spiritum elidamus &c. fed potius femper

mus, omniaque fibi fubjicit, dejiciendo tur-

ob oculos habeamus illudSalomonis monitum:

res, fcindendo rupes, arbores evellendo ; ita

Omni cuftodia ferva cortuum, quoniam ex ipfo

Spiritus fan&tus nefcit tarda molímina, & om-

PR;OV. 4.

vita procedit. Vid.Engelgr. in Fefto Pent. $.2.

nia, qus ipfi adverfantur , potenter vin-

V. 23'

Luc. x2.

IIl. Ex occafione fententize: legnem veni mit-

cit, uti in

rimo adventu fuo fuper Apo-

tere in terram €9 quid. volo , nifi ut. accendatur ?

V. 49.

ftolos fufficienter oftendit, per quos to-

poteft oftendi, cur in fpecie ignis apparuerit

tam Gentilitatem ,

infer«

R. P, Lohn. Bibl. Man. Tom. l1

1

ipfuwmque adeo

num

Bübliothece . -Manualis Concionatoric

250

num etiam fortiffime expugnavit, fibique fub-

gulam, & gravitatem virilem fervans;ad quod

obtinendum Spiritus fanttus confert donum

jecit. 3. Quia eosdem etiam affe&us & com-

moda habet cum vento ; ut enim hic aerem

timoris, quo reverenter & cafte velut Deo

urgat ac ferenum efficit, calorem zeftus tem-

przefente & audiente loquamur :

Italicam, ut-

perat, agros fertiles reddit,naves propellit,mo-

pote ornatam & urbanam linguam , ut fcili-

las verfat;ita fan&us Spiritus purgat animam

cet, quetnadmodum S. Ignatius in regi mode-

ftie monet, in omnibus verbis & geftibus mo-

a peccatis,ferenam facit confcientiam,mittigat

deftia & humilitas cumreligiofa maturitate ap-

nimium calorem concupifcentize , fru&tuofas

efficit mentes hominum,propellit in via perfe-

pareat; ut enim mollicalum aut infractum vo-

cis fonum aut geftum corporis non probo , in-

&ionis, & molas trumentum fpirituale Verbi

Dei conterentes, id eft Praedicatores, animat,

quit S.Bernardus,ita nec agreftem & rufticum:

pro hoc fine donum fcientize datur decoru

m

atque ad idem verbum Dei digne tractandum

ab indecoro difcernere docens: Gallicam . id

inítruit: quze omnia facile per exempla, ab

Apolítolis & primisChriftianis defumpta , con-

eft.fuavem & hamanam, qua in hortationibus

reprehenfionibus, & lefionibus preecipue

firmari poffunt. Vide Fabr. conc. 1. in'er. 3.

Pent. aut Beffzeum in Dom. Pentec.

utendum, utpote in quibus cafibus femperSpi-

A&, 2. v,

IV. E£x occa(ione thematis

ZAAyparuerunt

ritus amoris potius, quam timoris, regere lin-

g.

illis difpertitz lingue tanquam . ignis, [cditque [u-

guam deberet, quod per.donum pietatis rnon

gra [fingulor eorum : potelt oftendi, cur Spiritus

difficulter obtinetur : Germanum , id eft vera-

cem & finceram,ad quam loquendam, quia fze-

fanétus in linguis igneis apparuerit, nimirum

1. Ut oftenderet, ob quem potiíffimum finem

pe refpe&tas humanus & timor incommodo-

miffus fit , ícilicet propter geminam flammam

rum füperandus eít,merito donum fortitudinis

a fanctoSpiritu confertur.

"

4

Afferantur mo-

charitatisDei & proximi accendendam,id quod

mox in exemplo Apoftolorum & aliorum pri-

tiva, cur pro hislinguis ad.i/cendis libenter

morum Chriftianorum patuit; utpote qui &

hunc magiftrum adire & audire debeamus, vi-

P. us

füuum erga Deum amorem , tum abftinendo,

delicet tum ob ipfius excellentiam ac peritjam,

y, 10

tum fuftinendo, ipfaque morte tam gloriofe

quam in exemplo Apoltolorum fatis oftendit,

primus autem difcendi ardor eft nobilitas

obita ; & fimilem erga proximum charitatem,

dum eorum erat cor unum & anima una, tam

Magiftri,) tum ob linguarum itarum neceíhita-

tem , utilitatem ac facilitatem,quae omnia fa-

egregie probarunt. 2. Ut oftenderet, quo me-

cile uberius dernonttrari poffunt.

dio potiffimum hanc duplicem flammam in

cordibus hominum eflet accenfurus , fcilicet

VI. Ex occafione thematis fupra allati: .Ef

A& 2.

apparuerunt illis difpertite lingum : poffet. dici,

per ferventes & zelofos Praedicatores, qui non

verbo magis, quam exemplo, duplieis hujus

ideo etiam Spiritum fan&um in linguis appa-

charitatis duplicem legem effent promulgaturi,

ruiffe, ut oftenderet, fe ad artem loquendi,ut-

id quod difpertitze linguze fignificabant, & eti-

pote omnium difficillimam , quam, qui novit,

am ecclefia indicat, dum in hymno quodam

perfe&tus eft vir, tefte S. Jacobo, docendam

adveniffe, unde de hac arte per tres Ferias

canit: lgnis vibrante lumine linguze figuram

L2

- detulit, verbis uteffent proflui,& charitate fer-

Pentecoftes tres utiles conciones inftitui pof-

ho. 30.

S Greg.

"vidi. Et confirmat S. Gregorius, dumait: In

fent; & in prima quidem alferri quinque re-

gulae , qu» ab ifta arte praefcribuncur, fcilicet

fupci- Ev.

linguis igneis apparuit Spiritus , quia omnes,

quos repleverit, ardentes pariter & loquentes

ut pie ( ift eft, ab omni noxa abftinentes ) ca-

: b

facit. Linguas igneas Doctores habent, quia,

tholice, confiderate, charitative, [eu benigne , €9 ve-

u

dum DEUM amandum prvdicant, corda

raciter [eu fincereloquamur. In fecunda explica-

audientium inflammant. Vide Fabr. conc. 2.

ri poffent quinque motiva impellentia ad hanc

in Fer. 2. Pentec.

artem. addifcendam, fcilicet mece[fitas , utilitas,

A&.2. v. V. Ex occafione thematis : Repleti [unt Spi-

dignitas, jucunditas €9 facilitar hujus artis. In

Q.

ritu. [an&lo, €9 ceperunt. loqui varüts linguis : Po-

tertia fuppeditari poffent quinque media ad

eandem addifcendam, videlicet, oratio, filen-

teft dici, adveniffe novum magiftrum lingua-

rum, fcilicet Spiritum fan&um , & 1. oftendi,

tii amor, tarditar'in loquendo ad confideratio-

nem verborum ferviens, mul&la pro transgref-

quales linguas potiffimum doceat, fcilicet H-

bream, qu:e eft divina lingua, & docet nos re-

fioiibus impofita , & radicir, ex qua defectus

&e cüm Deoin orationibus loqui, id quod per

in loquendo oriuntur, extirpatio, quae radix a

Toma Kempenfi indicata eft, dum dixit:

donum fapientize efficit Spiritus fan&tus Lati-

nam (eu Romanam, qu»e docet nos loqui confor-

Multum libenter de his , quae multum diligi-

miter ecclefi» catholicze , & verze fidei, quod

mus,vel cupimus,vel quae contraria fentimus,

per donum intelle&us obtinetur: Gracamjd eft

libet loqui & cogitare.

Pro quibus omnibus

accentus prze aliis linguis ftudiofe obfervan-

fufius deducendis poterunt non modice fervi-

re, quge Rodriquez p. 2. tr. 2. habet.

tem,atque adeo circumftantiarum , que in lo-

quendo'fervari debent,obfervationem coinode

VII. Ex occafione thematis fupra citati:p . 15

lIgnem veni mittere in terram, €9 quid volo, nifi ut q, 49,

defignantem, ad quem finem :donum confilii a

S. Spiritu datur : Hi[panicam, id eft, gravem,

accendatur ? poffet per easdem tres Ferias

u REg,

ita ut , quemadmodum S, Bernardus monet,

Pentecoftes oftendi, quomodo Spiritus fan&.

ignem triplicis charitatis in cordibus accendat.

10, V. &5

vox ipfa noa fit remiffa, non fra&a , nihil foe-

mineum fonans, fed formam quandam , & re-

Ex primo quiderm die oftendi poffet, quomodo

ignem

251

T: ;'t-uluf- CXXXÀIF. Spiritus San&us.

ignem charitatis erga Deum aceenda*þ, id quod

ci caput fitChriftus, collum Deipara, oculi an-

tifites, lingua do&tores, dentes religiofi,

per tres przecipuos. actus charitatis divinz fa-

cile probari poffet, fcilicet per infentionis - puri-

aures confeffarii, manus & pedes caeteri fide-

tatem , qua femper furfum tenditut ignis: per

fes, cor autem ipfe Spiritus fan&us , idque ob

tres caulas.

I. Quia ficut cor eft fedes

a&onir intentionem , jua omnia cum fervore

agit, quae Deo placere novit: per adverfitatum

amoris, ita & Spiritus fan&us eft fedes

amoris illius, quo Pater & Filius fe mutuo am-

tolerantiam , qua amor maxime probatur. Al-

tero die oftendi poffet,quomodo ignem amo-

ple&untur. 2. Quiaficut cor eft fons caloris &

ris proximi accendat, impellendo ad obfer-

fpirituum vitalium. quos toti corpori fubmini-

vandas binas regulas hujus charitatis, fcilicet

ftrat; ita Spiritus fan&tus eft origo gratize,om-

ut, quze fieri nobis nolumus, alteri non facia-

niumque virtutum. 3. Quia ficut cor, tefte

Ifidoro, a cura di&um eft, quia perpetuo vigi-

mus; & quod nobis fieri optamus , proximo

quoque przeftemus. Tertio die oftendi poffet,

lat, & in motu eft ; ita & Spiritus fanttus per-S. T. L.

petuo vigilat pro ecclefia, eamque in mem-11. Etym.

quomodo ignem charitatis ordinatze erga nos

ipfos accendat, adjuvando , ut regulas tres ab

bris fuis animat, confolatur,inftruit,arguit, pu-

hac charitate przefcriptas fedulo obfervemus,

nit, ut merito dicere pofit ecclefia : Ego dor- &*nt- *.

videlicet ut finem, propter quem conditi fu-

mio,& cor meum vigilat. Cum ergo cor fuum"" ^

mus ob oculos femper habeamus : Media ad

dederint Deus & Chriftus, & cor iftud fit re-

eundem neceffaria fedulo adhibeamus, qualia

Giffimum,quia amat re&iffime, ideft, non nu-

fuat virtutes & opera bona: Impedimenta ab

dis verbis, fed etiam opere & veritate: Con-

ftantiffime, quia usque in finem ; merito hzec

eo abducentia, qualia funt paíliones inordi-

natz, & peccata inde prodeuntia, fortiter re-

eadem in noftro quoque corde viciífim requi-

moveamus.

Quem in finem fervire poffunt

rit Deus, quod proinde, quomodo in praxi fie-

Fabri conciones. 6. in Fer, 2, Pentec. 2. in

ri debeat, paulo explicatius eft oftenden-

Dom. 12. & 17. poit Pent.

dum.

XI, Ex occafione thematis: Eco rogabo Pa-

[oh, v4,

J Pf r43.

VIII. Ex occafione thematis : Spiritur tuur

V, 46,

YV. IO.

bonus deducat me in terram | retiam : Poffant po-

tren ,. €9 alium Paracletum dabit vobir ; Poteft

oftendi, quam perfe&e Spiritus fan&tus Con-

tiores Spiritus fan&i proprietates & operatio-

nes explicari, & 1. quidem oftendi, quam vere

folatoris munere fungatur, nempe quod tr.

fciat, goffit, €& velit confolari, ex quorum trium

dicatarSpiritus bonus,tum propter intrinfecam

bonitatem, tum propter extrinfecam homini-

defectu plerumque vana aut nulla ett hom. .

bus communicatam. 2. Oftendi poteft, quo-

confolatio. 2. Quod Jolide €9 copiole €o:iolc-

A .

tur, cum fit fons & origo verze & folidoe boni-

snodo deducat,fcilicet ut olim Ifraelitas, per co-

lumnam nubis ( id eft, beneficia ac promilffio-

tatis, 3. Quod conflanter confoletar, utpote

qui nullis temporum autlocorum cireumftan-

nes fuas ) in die profperitatis, & per columnam

ignis,feu ardentem charitatem,in nocte adver-

tiis circumfcribatur,& coerceatur. Excitentur

proinde Auditores, ut, quoniam ex una parte

fitatis,

3. Oftendi poteft, quomodo deducat

in terram reilam , id eft, terram promiffionis,

dulcius ex ipfo fonte petuntur aqu ; ex altera

melle & la&e abundantem, id eft , coleftem

vero confolationes & delectationes carnales

cum fpiritualibus fubfiftere non poffunt , illas

patriam. Quse fufius deducta videri poffunt a-

pud Marchant. tr. 4.leCt. 1. in HortoPaftorum.

generofo animo contemnant, ut his tanto co-

piofius frui mereantur.

Eph. 4.

IX, Ex occafione thematis : Zfrendens. in

v. 8.

altum , captivam duxit. captivitatem , dedit dona

& Xxr*

hominibus: Poteft dici, Spiritum S. effe hoc do-

num, utpote qui pluribus ex capitibus fumme

MISCELLANEA.

fit zeftimandus , ideoque merito multis donis

zequiparandus. 1. Quia eft donum przeftantif-

Qualz'm.f.

fimum , fi in fe fpe&etur , eum fit infinitzebo-

I A

D ignem ab initio fuccendendum uti- Beffzeusin

nitatis & dignitatis. 2.Quia etiam is,qui donat,

mur ftramine, ftupa, & fimili tenui ma- Dom.

eft aitiffimusDei Filius, omnes homines digni-

teria ; at jam fuccenfo grandiora injicimus ]i - Penc.

tate infinities fuperans. 3.Quia affettus dantis

gna; fie Spiritus S. primoin Apoftolis velut vi-

eft pariter infinitus,eum abinfinitate donantis

libus feftucis accenfus erat, poftea Reges,Prin-

accipiat dignitatem fuam, 4. Quia etiam re-

cipes , totumque orbem pro alimento habuit.

fpe&tu noftri eft donum maximum , utpote in-

II. Ethnici in medio arz perpetuo ignem

Ibid.

finitam utilitatem continens, cum pietas, quae

fovebant, quafi mediatorem inter Deos & ho-

eft particula duntaxat hujus bonitatis , fit ad

mines; quidni magis ignis divinus, [cilicet

omnia utilis, tefte S, Paulo. Merito ergo hoc

Spiritus fan&us! ob hanc caufam in pectore

donum fumme seftimandum, defiderandum,

chriftiano foveatur ?

Ibid.

petendum, excipiendum, confervandum. Quze

III. Legatis olim pro infigni legationis lin-

[06. 1

omnia fufius apud Fabrum conc. 1. in Fer. 2.

gua dabatur; fed & diis pro felici Legati fuc-

Pentec. videri queunt.

celfu linguze offerebantur. Similequid SS. A-

(

4. Reg.

X. Ex occafione thematis

INumquid ef

poftolis fa£&tum.

X9, V. 15* coy tuum rettum cum corde meo , ficut. cor meum

IV. Reliquize. Agni Pafchalis igne abfumi Exo4. z4.

debebant ; quidni ergo & Apoftoli, velut reli-

cum corde tuo ? poteft Spiritus fanctus cor ec-

clefixe dici, utpote cujus velut corporis myfti-

uizx ex Ágno in cruce immolato relictze ?

li 2

V. Ven-

R. P Lofhn. Bibl. Man. Tom. I1I.

252

Bibliotheee JMunualir Concionatoriat

T

Beff, - c,

V. Ventos Perfze inter deos numerabant,

'XVI. Cum campanze fundendze fixnt,magnoBeiT. l. c;

;,fio

50 1

-quod iis vitam hominum acceptam ferrent, at

igne opus eft; quidni ergo ad Apoftolos , vel-

41

uüt campaaas totum orbem ad cultum Dei

errabant; at Spiritus fanétus elt ventus, in quo

vivimus, movemur , & fumus.

convocaturas , coeleftis & maximus ignis recte

Ibid,

VI. Cor Caligube Ceefaris, cum cadaver

adhiberetur ?

in rogo fuiffet exuftum,ab igne intactum man-

XVII. Euripum, fepties in die reciprocari

Idem Fer;

.rentec,

fit ; confulti Augures refponderunt, veneno

folitum, cum capere non poffet Ariftoteles, in

plenum effe,unde theriaca perlitum,facile exu-

eum fe praecipitem dedit, dixitque: Quia te

Abuïe:';'

ftum eíft. Idem contingit hominibus, cor pec-

non capio, tume cape. Quanto magis hoc re-

q 5/

cati veneno infectum habentibus; nam & hi

fpectu S. Spiritus, per feptem do»a toties in

H

|

ignem $. Spiritus recipere non poffunt, donec

mentes hominn reciprocari foliti, dicendüi eft?

theriaca poenitentiv perlinantur.

XVIIL. Olim dum totus mundus diluvioB.y:linck

ÍIdem Fer,

VIL. Nilus feptem oftiis in mare devolvitur;

aquarum merfus erat, fola columbe illius tem-in Fer. 2.

$. Pent. Spiritus fan&us per feptem dona in animas

peftatis oftendit finem,dum emilffa extra arcan, "entec.

hominum.

ramum olivze virentibus foliis ore detulit , pa-

- Neceffitas.

cem mundo reftitutam annuncians. Idem po-

Ibid.

VHI Duse terreftres perfonae interitum hu-

ftea fecit S. Spiritus in columbze fpecie fuper

man genti intalerunt ; du?e ergo etiam per-

Chrifto apparens.

fonze falutem afferre debebant ; Filius, ut pec-

Ibid.

XIX. Si campi, vinee, horti, diutina ho-

cata lueret velut fatisfactor : Spiritus fanttus,

minum focordia excreverint in fyleas, nihil

MC:

ut elaeret velut fanctificator : lille, ut hoftes

igne ad illos afpinis purgandos eft aptius; cum

23

Ibid,

ejiceret, hic, utpraefidium gratiaríi imponeret.

ergo & orbis terrarum fpinis errorum fuitfet

z. Cor,

IX. Ecclefixe navim inftruxeratChriftus.gu-

obfitus, merito hic ignis cceleftis miffus eít,qui

Y

bernatoresApoftolos dederat,fideles in milites,

eum ante,

. quam ab Apoïïoljs extoletur pur-

facramenta pro armis , virtutes pro telis, cru-

garet.

cem pro malo , folus ergo ventus deerat, qui

Dz'gæzz'tdr.

decjluceret in terra

mrecam; hic datus eft.'

XX. Cum olim

in capite L. Marii flammu- Beff. in

Dom.

Utilitas.

la apparuiffet, Augures regnum ei offerendum

E. s

2. Par. Z. X. Cum Salomonis templum dedicandum

Pentec.,

.

portendi auzurabantur; rectius hoc de Spiritu

effet, ignis de coelo lapfus id dedicabat; fimili-

5. fuper capia Apoitolorum in fpecie ignis ap-

ter Spiritus fan&tus exemp!a fpiritualia, Apo-

parente dicitur.

.

XIL

ftolos aliosque fideles , dedicavit.

Beffzeus

Xl. Cum domus pefte infecta eft, igne pur-

AUT

HOX EkS.

in Dom.

gatur; unde Hippocrates, ad Greeciam hac

A.poc.

Pentv

L. Jacobus Marchantius in horto Paftorum

In

lue infe&am purgandam, totam filvam incen-

tract, 4.

dit, & fic feliciter patriamliberavit, Graviori

lL. Laurentius Beyrlinck in theatro vitze hu-

pefte infectum mundum Deus pet Spiritus

manze. V. eodem. Item in promptua-

fan&i ignem liberavit.

rio mor. Fer. ?. Pent. trex. 3.

Ibid.

XIl. Tria femper expiationum genera fue-

III. Petrus Beffeus in Dom. & Fer. 3. Pent.

L 1

runt, ventus, aqua , ignis ; eadem

pro mundo

IV. Matthias Faber inDom.Pent. con.2.3, 4.5.

V-"l

adhibita per Spiritam fan&um.

l1tem Fer. 2.Pent.conc.1.2.3.Item Fer.

$. Don

XIII. Figulus vafa e molli luto efficta igne

3.Pent.conc. 1. Item inAuctario Dom.

Ibid Beff.

1 Centi

durat; ita & Spiritus fanctus mollia corda fi-

Pent.them. 2, Itei Fer.2.Pent, them.

log.p,.

delium fuze charitatis igne confolidat.

1. 2. Item Fer. 3. them. r. 2. a.

» 17

i

Ibid,

XIV. Tormenta nondum ornerata pulvere

V. Ludovicus Granatenfis inlocis com. fol.4o.

& igne a nemine timentur, fecus , fi utroque

VI. Petrus Canifius p. 1. in explie. 9. articuli

inftru&a fint; idem contigit Apoftolis non-

Symboli Apoftolorum.

dum Spiritu fan&to repletis.

VIl. Joannes Major in fpeculo Magno exem-

DBetf, 1. c.

XV. Gedeonlampades ardentes tradens mi-

lorum V. eodem & V. Confeffio.

litibus Madianitas debellavit; Sic Spiritu fan-

VIII. Antonius Dauroltius in Catechifmo hi-

&usApoftolis fuis lampades charitate& fapien-

ftoriali c. 1. Tit. 5o.

Iid,

tia lucentes tradens, mundum devicit..

IX. Henr. Englgr. in folemnitate Pentec.

| wæwæwæmæwæwzæawæw-æwæwnæuaæwæua

TITULUS CXXXV.

S UPERSIX

I

petitus, Perverfa enim celfitudo eft,deferto eo,

QUOAD ESSENTIAM.

*

De

nitio.

cui debet animus inhzerere, principio, fibi quo-

5l

dammodo fieri atque éffe principium. Hoc fit,

s. Augr l. I.

Efinitur a S. Thoma & aliis inor

diha—-

cum fibi nimis placet.Sibi vero ita placet,cum

!-Sxpe

4. de civy,

1&]35 ï

Dei c. 15.

D

tus appetitus proprize excellentize ; a

ab illo bono immutabili deficit, quod ei magis

5. Auguftino perverfze celfitudinis ap-

placere debuit, quam ipfe fibi.

Super-

253

Tiuur CXXXV. Suprbia.

dl 8

S. Thom, . Superbia nominatur ex hoc, quod aliquis

orir, quae & jactantia dicitur , quanäa homo

2. q. 162, per voluntatem tendit fupra id , quod eft; unde

[

I

non folum magna de fe fentit, fed etiam lo- ,.

i.I :kVæ4.

*ig

dicit Ifidor. in lib. Etymolog. Superbus dictus

quitur, de qua idem Pfalmifta dixit: Difperdat

efi, quia fuper vult videri, quam eft. Qui enim

Dominus univerfa labia dolofa, & linguam

vult fupergredi , quod eft, fuperbuseft ; habet

magniloquam. Superbia operir , quando homo

af

n entec.

enim hoc ratio recta, utvoluntasuniuscujusq;

exteriori quadam fuperbia , ut magnus appa-

feratur in id, quod eft proportionatum fibi. Et

reat, agit; de qua idem Pfalmifta agit: Non ha- Pf. 10o,

ideo manifeftum eít, quod fuperbia importat

bitabit in medio domus meze, qüi facit füper- v. 7.

Abuier':üs

C.

:

aliquid , quod adverfatur rationi re&ze. Unde

biam. Superbia fabitur, quando quis pretiofis

q. 53.in

Abulenfis clarius fic eam definit: Superbia eft

veftibus fe ornat, ut gloriofus appareat; con-

1$5. Matt.

Matth,1 Ij

appetitur immoderatus honorir, quo homo contra

tra quos Dominus : Qui mollibus veftiuntur,

eyrln

V. Se

lF,z.

Deum extollitur molendo. ei fubjici ,/ vel molendo

in domibus Regum funt, uti fuperbia abun-

Y

dat.

chiet,

confiteri, quod ab eo aliquid recepit , aut contra

groaimum extollitur , injufle. nocere Uoleyædo.

A&q:.

Dz'm'þ.

V]. Primus äü . humanar louder —iïnordinate Mstth, 6.

li,

appetere, ique vane dele&huri

contra quam *. 1.

Es

Chriftus monuit dieens : Attendite, ne juftiti-

S. Greg. : II; Dividitur z. juxta S. Gregorium in qua-

1.23.mor. tuor fpecies, dum ait : Quatuor funt fpecies,

am vefítram faciatis coram hominibus , ut vi-

deamini ab eis.-

quibus omnis tumor arrogantium demonftra-

T. CO]'. 4, tUI',

L Cum bonum a [e ipfis habere exiflimant

VII. Secundus, feipfumi €9 opera fum vaneProv. 17,

Y

laudare: contra Salomonis monitum : Lau-V* 2-

de qua fpecie Apoftolus locatus eft, dicens:

Quid habes, quod non accepifii? 5i autem ac-

det te alienus, & non os tuum ; extraneus, &

cepiti, quid gloriaris, quafi non acceperis ? 2-

non labia tua.

f n

VIIL Tertius, /fonorer

€? digutater inor- Matth. ao.

om,

um a Deo quidem aliquod. bonum datum cre-

Eph. 2

« dust, fed pro [uis meritir accept[Je putant: contra

dinate appetere; non obítante Chrifti. effato; V* 26

entet,

v.

$.

quos dixitidem Apoftolus : Gratia falvati eftis

Quicunque voluerit inter vos major fieri, fit

perfidem, & hoc non ex vobis, fed Dei do-

vefter minifter; & qui voluerit iuter vos pri-

num eft,non ex operibus, ut ne quis glorietur.

mus elfe, erit vefter fervus.

IX. Quartus, [an&itatem €$ jufütium . fa- Matth.a3.

3. Cum ja&ant, [e habere, quod. non habent : Quo-

modo Deus carpebat fuperbiam Epiícopi cu-

ma aucupande gratia [imulare: .contra quam v. 13. &&

Ápoc, v,

D

17«

jus

dam dicens : Dicis, quod dives fum,& locu-

hypocrifin toties Chriltus in EVangelio deto- feq-

letatus, & nullius egeo, & nefcis, quiatu es

nuit.

miferabilis, & pauper, & coecus, & nudus. 4.

X. Quintus,

'Zæfolmter f aätæ*iäuere, qua ifojz. 10,

non conveniunt : Quoinodo Rex Affur pecea- v. 13.

Cwumn . defpe&lis carteris -figulariter videri. appe-

tunt habere bonum , quod habent ; uti Pharifaeus

vit dicens : In fortitudine manus meze ego fe-

ci, & in fapientia mea intellexi, & abftulitter-

Luc, 18

. fecit, dum dixit: Deus, gratias tibi ago, quod

* non fum ficut czeteri hominum.

minos populorum , & Principes populorum

V. IT.

S. Donav.

III. Has differentias S.Bonaventura fic fere

deprzedatus fum ,

& detraxi quaü potens in

in centi- effatur:; Prima eft, quando homo attribuit fi-

fublimi refidentes.

leq.p. £. bi bonum, quod habet: Secunda eft, quando,

XL Sextus , JWente inu

niter €9 fup.f:ræ infy. 9. Auguft,

Tertim elt,

9T

etfi non fibi, tamen fuis meritis.

me[cere : de quo a&u S. Auguftinus dixit : Eft

quando jactat fe habere,& non habet ; Quarta,

fuperbia non magnitudo, fed tumor ; quod au-

uando fe exiftimat aliis przevalere.

tem tamet , videtur magnum, fed non eft fa-

IV. S. Anfelmus alias quatuor a

Hignät i

num. Hincfíuperbi Bufoni /Efopico compa-

Quzedam eft Exaltatio in opinione , quzedam u

rantur, qui videns bovem in eodem (íecum

prato pafcentem, invidere coepit magnitudini

voluntate, quoedam in fermone , qugedam n ope-

re ; Exaltiatio in opinione cfl, cum quis reputat fe

illius, eique affimilari cupiens , tanto conatu

dignum Epifcopatu , vel aliqua dignitate , ta-

fe inflavit, ut denique ruptus omnino interie-

d

men nollet eam habere. Exaítatio tn voluntate

rit

.

I)

f XI,

efl, cum quis vellet habere Epifcopatum , ta-

XII. Septimus, Elato corde aliquid. fupra

V. 20

virer temere attentare : Id quod . Apoftolus dif- :

men non reputat fe dignum , vel etiam opina-

tur. Exaltatio in fermone eft , quando nec fe di-

fuafit dicens: Tu auten fide ftas ; 1?oli altum

gnum reputat, nec vellet habere, tamen lo-

fapere, fed time.

5

XIIL. Octavus,

Zlios arroganter contemne.-/LüC- I8.

quitur ambitiofe de aliqua fcientia, ut magis

appareat. Éxaltatio in opere eft, quando aliquis

r£ : Ubi Phariteus fecerat dum dixit: Deus , ^ 9-

eratiás tibi ago, quod non fum , ficuti czeteri

nec fe dignum reputat, nec vellet habere, nec

loquitur magna, tamen exaltatur in opere, ut

hominum.

quando vocatur ad confilia & hujusmodi.

XIV. Nonus, Suo judicio €9 confilio plur - Prov. 3:

V. Adhuc aliam , prioribus non prorfus ab-

quo €$ pertinaciter imherere: cuam tamen mo-V. 5.

S.Befn, f.

$.ex parv.

fimilem, divifionem fuppeditat 5. Bernardus,

neat Salomon : Ne innitaris prudentize tuze. Rom. 13.

Et S. Paulus : Non plus fa

1fsj£5.21.

dicens: Eft fuperbia cordir, quando homo in

pere, quam opprtet, v 8

,

oculis fuis magnus eft juxta illud Ifajge : V?e,

fed fapere'ad fobrietatem. .

XV. Decimus , JDifcordiar cum alüs gerere prov. 18,

qui fapientes eftis in oculis veftris. Superbia

lia

V. O«

254

Bibliothece | IManualis. Cbnm'omitoriæ

€? fovere : Quod Salomon jam pridem przedi-

in coelum confcendam, flipra aftra Dei exalta-

xit dicens: Inter fuperbos femper funt jur-

bo folium meum, fedebo in monte teítamen-

|

gia ; nam ficut vapores terrze, in altum afcen-

ti, in lateribus aquilonis, afcendam fuper alti-

L[lc- 6

tudinem nubium, ero fimilis Altiffimo.

f 5^

dentes, tonitrua , fulmina , aliasque imprelfio-

nes tumultuantes generant; ífic füperbize va-

IX. Si mei non fueriit dominati, tunc ima-Pf. 18. v.

gb

4,

pores, de corde in caput afcendentes, difcor-

culatus ero, & emundabor a delicto maximo, 24.

y.J/*

dias & diffenfiones excitant.

ift eft, fuperbia, ut SS. Patres interpretantur.

Hugo' de

XVI. Undecimus, JVolle [e aliis fubjicere , €9

X, Superbia eorum ,

2134

frov.*

abufi^,

obedire: Hinc Hugo ait: Inobedientize mor-

dit femper.

qui te oderunt, afcen—2f

9

pj v

pf 9

fzeculi.

bus ex fuperbize tumore procedit, ac ficut fa-

Fuga..

24

nies ex ulcere, fic ex fuperbia contemptus ma-

XI. Superbiam nunquam in tuo fenfu autTob. 4.

nat.

pl

in tuo verbo dominari permittas; in ipfa enim *

*'.V. .2

2.Tim.g. XVIL Duodecimus , acceptum — beneficium

initium fumpfit omnis perditio.

claro animo extenuare , contemuere, oblivi[ci: Si-

XII. Non glorietur fapiens in fapientia fua,J*r- 9

cut Apoftolus indicavit, dum ad Timotheum

& non glorietur fortis in fortitudine fua, &V **

J. 25

dixit : Erunt noviífimis temporibus homines

non glorie*ur dives in divitiis fuis , fed in hoc

MU

feipfos amantes, cupidi, fuperbi, blafphemi, pa-

glorietur, qui gloriatur, fcire & nofie me.

eeL - lg.

rentibus non obedientes, üngrati.

XIII. In die honoris tui ne extollaris, quo-

V. 4.

SS. Bonav.

XVIIL. Brevius, fecundum Bonaventuram,

niam mirabilia opera Altiffimi folius,& glorio-

ff 100

de pugnacarnalis fuperbia his indiciis ( & a&ibus ) de-

fa, & abíconfa, & in vifa opera illius.

Y,À

fpir. €.7. monft«atur: Eft clamofa ; cum tacet, amara &

XIV. Quid fuperbit terra & cinis ?

Eccl. 10.

indignabunda,& in diffoluta lzetitia,rifus irra-

Y. 13«

$g 5

tionabilis & fine caufa ; in triftitia fua eft feve-

yt

; .Dammmz.

Ya, dura ; reprehendit eum rancore, non ex

compatfione: verba profert paífim fine aliqua

XV. Ubi fuerit fuperbia, ibi erit & contu,;- Prov, 1.

E(' "L t

10, Y

cordis gravitate, vel ponderatione ; expers pa-

melia; ubi autem eft humilitas,ibi & fapientia. V* ?

tientize & charitatis, aliena audatter injuriat,

XVÍ. Omnes autem invicem humilitatem r-Petr. 5.

EZA h

fed pufillanimiter injuriam patitur ; difficulter

infinuate; quia Deus fnperbis refiftit, humili- Y 9-

163

aliis obedit, exhortationem recipere fpernit,in

bus autem dat gratiam.

propria voluntate permanens , non vult con-

XVlI. Dies Domini fuper omnem fuper-Ifajz 2,

PrOV. C.

filium ab aliquo recipere , magis fibi credens,

bum & excelfum, &

Y 2,

;

garrogantem , & humilia-V. 11.

Ti.c.

quam fapientibus.

bitur.

v, 1'00

Filig.

XVIII. Omnis ,

qui fe exaltat , humiliabi- Matth.2.

$. Bernze

XIX.Superba ex ufu voluntas in magna fze-

tur: & qui fe humiliat, exaltabitur.

V. 22,

lit,

pe cordis inopia tumentem efficit animum ;

XIX. Radices gentium fuperbarum arefe-ÉEccl. a.

unde procedunt vana gloria, fiducia fui, negli-

cit Dominus, & plantavit humiles ex ipfis V: !9

gentia Dei, ja&antia, inobedientia, contem-

gentibus. -

5 hg

ptus, praefumptio , & caeterse animse peftes:

XX. Abominatio Domini eft omnis arro-PToV. 16.

L

M.

Quze proficifeà folent ex tumore , & ufu fu-

gans, etiamfi manus ad manum non fuerit in-

perbize.

nocens.

& Hen

$

l

XXI. Initium omnis peccati eft fuperbia.

Eccl. Io,

EX S. SCRIPTURA.

XXIL Vifitabo fuper omnem,

qui arro-sg,ph'. Y

ganter ingreditur.

v. g.

Qualitas.

XXIIIL Anima , quze per fuperbiam aliquidNum. rs.

commiferit, five civis ille fit, five peregrinus, Y- 3e

Prov. 59. L S

Uperbum fequitu.r humilitas, & humi-

quoniam adverfus Dominum rebellis fuit, per-

fs

y. 23.

lem fpirita fufcipiet gloria,

ibit de populo fuo.

i

Prov. 16.

II. Melius eft humilitari cum mitibus,quam

AXIV. Juravit Dominus in füper

forum

"wW.l 9.

bia Ja- Ames g.

I9

fpolia dividere cum fuperbis. -

cob, fi oblitus fuero usque ad finem omnia Y' 7-:

Prov. 8.

IIl. Antequam conteratur cor hominis, ex-

opera eorum.

'—V.

Y?.

altatur ; & antequam glorificetur, humiliatur.

XXV. Juravit Dominus Deus in anima fua, mos 6.

£32l1.6,v.8.

IV. Si quis fe exiftimat aliquid effe, cum

dicit Dominus Deus Exercituum : Deteftor : 9

Sap. 5. v. nihil fit, ipfe fe feducit.

ego fuperbiam Jacob, & domos ejus odi, & tra-

$

Idem 0

V. Quid nobis profuit fuperbia, aut divi-

dam civitatem cum habitatoribus fuis.

cifir

tiarum ja&tantia quid contulit nobis: Tranfie-

XXVI. Ecce enim dies veniet fuccenfa , Malach.g

runt omnia illa tanquam umbra,

quafi caminus, & erunt omnes fuperbi, & om-"* '*:

itim, ]

Prov. 60

VI. Sex funt, quxe odit Dominus , & fepti-

nes facientes impietatem ftipula : & inflaima-

fVo L i 6o

mum deteftatur anima ejus. Oculos fubl

bit eos dies veniens, dicit Dominus Exerci-

jmes.

tuum, quaenon derelinquet eis radicem & ger-

linguam mendacem.

job. c. 15.

VII, Tetendit adverfus

Deum manurh fu-

men,

Y. 16,

am, & contra Omnipotentem roboratus eft ;

XXVIIL. Initium fuperbiz hominis apofta-

Eccl. xo,

Iitoce

cucurrit adverfas eum ere&to collo, & pingui

tare a Deo, quoniam ab illo , qui fecitillum

V. 14.

? vili

cervice armatus eft.

recelfit cor eius.

totd h

VIII. Quomodo cecidifti de coelo lucifer,

XXVIII. Difperge fuperbos in furore tuo, &]ob. 4o.

Yfaje X4

5 Buf

NV. 13'

qui mane oriebaris? Corruifti in terram , qui

refpiciens omnem arroganté humilia. Refpicev. 6.

ilv pr

vulnerabas gentes ? Qui dicebas in corde tuo:

cunctos fuperbos, & confunde eos , & contere

impios

Tituus CX X XV.. Superbia.

255

pios inloceo fuo. Abfconde eos in pulvere fi-

fi decorus videatur afpe&u , tamem inutilem

mul, & facies eorum demerge in foveam. .

Lue. c. T.

eum manifeftant opera iplius, & per inceffum

XXIX. Fecit potentiam in brachio fuo,

& motum dignofcitur ejus fuperbia, & ex ver-

v. 5!-

difperfit fnperbos mente cordis fui,

bis publicatur ejus levitas. Cupit femper lau-

XXX. Oculi fublimes hominis humiliati

: Y, ä

Ifajæ 2«

dari ab hominibus, & a virtutibus, a quibus eft

V. 17.

funt, & incurvabitur altitudo virornm , exal-

alienus, praedicari geftit. Ambulat femper tu-

73-V.

tabitur autem Dominus folus in die illa;

Prov. c.

mens, ututer vacuus, & utnavis gubernatore

XXXI. Domum fuperborum demolietur

deftituta a fluCtibus hue illue jactatur.

b d i ii i d d

15: V. 15-Dominus.

VII. Nihil tam periculofum eft, quam glo- S. Hier.

Pf. 30. v.

24.

XXXII. Retribuet abundanter ,facienti-

:

ri» cupiditas & ja&antia, & animus confi-ad Fa^r.

bus fnperbiam.

dentia virtutum tumens.

Job. c. 20.

XXXIII.. Si afcenderit usque ad cslum

v. 63

VHI. Cun&is fuperba apud fe cogitatione S Greg.

füperbia ejus,& caput ejus nubes tetigerit,qua-

tumentibus ineft clamor in locutione , amari-in mor. l.

fi fterquilinum in fine perdetur, & qui eum vi-

tudoin filentio, diffolutio in hilaritate , faroy 4- - 9.

derant, dicent : ubi ett ?

Pf. 55.

in triftitia, inhoneftas in actione , tumor in

NV. I2.

XXXIV. Non veniat mihi pes faperbize, &

imaginatione , erectio in inceffu, rancor in re-

Ll

ianus peccatoris non moveat me: ibi ceci-

fponfione. Horum mens femper eft ad irro-

derunt, qui operantur iniquitatem , expulfi

gandas contumelias valida, ad tolerandas in-

Pf. 100,

funt, nec potuerunt ítare.

i

firna, ad obediendum pigra, ad laceffe

XXXV. Non habitabit in medio . domus

mios

Y. 2.

vero alios importuna.

L Inl

P

Sap. s.

mese, qui facit fuperbiam.

IX. Superbus monachus d?vmone opuss. Climac,

XXXVI. Quid nobis profuit fuperbia? aut

y. 8

non habet;ipfe enim jam fibi & daemon, & grad, 22.

divitiarum jactantia quid contulit nobis? in

inimicus, & ho&Ris eft. Alienifiimee aluce funt .

|

malignitate noftra confumpti fumus.

tenebrz , ita & fuperbus a virtute omni alie-

m

Eccl. c

nus eft.

|

XXXVIL Odibilis coram Deo eft & homi-

l[r s'

16. YV. 7. nibus fuperbia.

X. Maximum peccatum in homine füper- s. Bern,

Ezech. c.

XXXVHL Hsc fuit iniquitas Sodom» ,

bia eft, quandoquidem inde manavit noftri3, 7 in

16. v. 49. Superbia, fatu

N

ritas panis, & abupdantia,& oti-

origo deliéti. Hoc telo nos primum diabolus Pf 1:8.

x;

um ipfius,

t

vulneravit; nam nifi homo ferpentis perfua-

22

Prov. c.1.

XXXIX. Ubi

fuerit fuþerbia, erit & con-

II,

v. 2,

fione deceptus, ficut Deus effe voluiffet, nun-

tumelia.

quam feralis culpae ad nos tranfiffet hzereditas.

Ibid. c. 13.

Quid igitur hoe peccato poteft eífe deterius,

ho |

V. i0.

XL. Inter fuperbos femper jurgia funt. 3

A

quod a Dei coepit injuria ?

EX SS. PAÀTRIBUS ET

XI. Lata fovea hic, quze nolo vos lateat,de $. Bern.

ao

DOCTORIBUS,

7;.9.7! $4

18

;

qua is ipfe fuperbize fpiritus tanto periculofi-

in Cant,

Qualitas.

us, quanto occultius ( ficut habetis in Pfalmo)

i. Aug..ï.ni. j

Lia qusecunq; iniquitas in malis ope-

infidiatur quafi leo in fpelunca fua. Nam fi im-

'm&.

Reg.

ribus exercetur,ut fiant: Superbia vero

)0

Ei

pedire non praevalet actionem , tentat intei-

in bonis operibus infidiatur, ut pereant.

tionem, fuggerens & fuadens , quatenus effe-

S. Hieron.

]l. Superbia nztione coeleftis, fublimium

]. 10,

&um gratize arroges tibi ; quod quidceim fuper-

^

appetit mentes, & quafi ad proprios revolans

bize genus longeillo priore intolerabilius eífe,

;hl Iu

ortus , appetit gloriam & poteftatem homi-

non ambigas.

ql

num irrumpere, quze de gloria & puritate Àn-

. Áug.

XlL Vitia caetera in peecatis , fuperbia

E

I

gelorum erupit, ut, quos invenit participes

vero etiam in re&e fa&is timenda eft: ne illa, P* 55

jo

naturz , faciat confortes ruine,

que Jaudabiliter fa&ta funt, i

pfius laudis cupi- -

]üd.l! ? ,d e

l. Omni vitio deterior eft fuperbia, feu

ditate amittantur.

fumm.bo- 4juia a fumis perfonis affumitur, feu quia de o-

XIIÍ. Exofi funt fuperbi, non folum pro-S. Chryf.

0$ aa

no.

pere juftitize & virtutis exoritur,minusq;culpa

pter verba , fed per ipfam corporis figuram h?. 20« ad

ejus fentitur.Luxuria vero carnis ideo omnibus

ridiculi; quid enim ( die qu»efo ) cervicem in ^?-

notabilis eft , quoniam ftatim per fe turpis eft,

altum extendis ? quid fummis pedum articu-

ot 6

)

& tamen penfante Deo füperbia minor eft.

lis incedis? quid fupercilia extollis? quid

IV. Quatuor funt, quae trahunt elationis

pe&us inflas ? capillum capitis tui non po-

Idem

de CUurrum, amor dominandi, amor proprize lau-

HRotaze vero

tes vel album, vel nigrum facere, & non ali-

clauftr.

dis,contemptus, & inobedientia,

ter, quam fi Dominus effes omnium, elatus

hdu

anim. l. z. fünt jaCtantia mentis & arrogantia , verbofitas

quafi in aere incedis. Forfitan optaresttibi &

L

& levitas: Auriga in hoc curru eft fpiritus

pennas innafci, ne fuper terram incederes ?

fuperbize. A matores mundi funt, qui ferunturin

Forfitan prodigium effe defideras ? Imo vero

- hoc curtru, infrenes funt equi , volubiles rotze,

nunc prodigium ac monftrum ex te ipfo feci-

auriga perverfus,& qui portatur, infirmus.

fti, qui, cum homo fis, volare conaris, imo &

V. Omnis vere vitiofus diligit fibi fimilem,

ab intus volas.

j 10

Innocent,folus fuperbus odit elatos, unde inter fuper-

. XIV. Superbis tumor in cogitatione, cla- Bello vac.

de vilit, bos femper funt jurgia.

mor in locutione, amaritudo in filentio , dif- (P€*-mor-

i

cord. hu.

VI. Vir humilis Deo eft fimilis, fuperbus

folutio in lzetitia, furor in triftitia, inhoneftas '

3

40

S. Bafil adautem cum fit Deo odibilis, diabolo fimilis

inactione, erectio inceffu, rancor in refpon-

Fil, Spir. & Humilis licet in habitu videatur viliffimus,

fione.

gloriofus eft virtutibus. Superbus autem et-

Dumnuum,

d

256

Bibliothece JIManualis / Concionatorie

S Ch.'ï!c

Damnum.

XXIHI Jufto judicio'fuperborum facies Do- 5, Greg.

jo.5)-

Ceffianus

XV. Utgraviffimam Tyrannidis ejus poten-

minus in foveam mergit, quia intentionem . 32.mor.

1.2. c. 4. tiam agnofcamus, Angelum illum, qui pree ni-

cordis eorum fefe ultra homines erigentem in- * 7-

mietate fplendoris ac decoris fui Lucifer nun-

ferius dejicit ; ima enim refpicit; cujus facies

cupatus eft, nullo alio , quam hoc vitio deje-

foveam attendit. Et bene de fuperbis dicitur,

&um coelitus invenimus,& ex illa beata fubli-

quod eorum facies in foveam demerguntur,

mique Angelorum ftatione telo fuperbize vul-

quia ima petunt, dum fuperbiendo altiora ap-

Richard.

neratum ad inferna tuiffe collapfum.

petunt, & quo magis fe extollendo erigunt,eo

XVI. Cito mens fe in fuperbiam erigit ,

magis ruendo inferius tendunt.

'Terrenam

de S,Vi&.

in Cant,

quae fead virtutis culmen excreviffe perfpexe-

namq; gloriam quaerunt & infima funt, que

Habacus,

rit, fed quanto quis altius fuper fe per fuper-

profpiciunt,dum fuperbiendo alta fequuntur.

S. Ambr.

Pí.1:06. biam erigitur, tanto inferius fub fe, deferente

26.

XXIV. Quid hoc peccato poteft elfe dete-

S. in Pf, '

Deo, per culpam dejicitur, ficut fcriptum eft :

rius, quod a DEI coepit injuria? ideoque Scri- ,,,

ptura dicit: Dominur fuperbis refiflit, Tanquam

"Ícendunt. usique ad. celos , e de[cendunt usque

quar

ad abyffor.

fuze contumelize propulfator veluti quoddam

hO. 4;'6

S Chryf.

XVIL Etfi quis innumera bona fecerit,

fufcepit adverfus fuperbiam fpeciale certa-

hom. 3r.

E

p»

in

en

virtutemque omnem abfolverit ; fi tamen ma-

men, tanquam dicat: Meus ifte adverfarius

gnum quid de fe fentit, maxime omnium mife-

eit,qui me laceffit,mihi debetur ifta congreífio. S, Bern.

rabilis eft & mifer.

XXV. Quid fuperbis, terra & cinis, fi fu- in llor. c.

Caffianus

XVHL. Nullum eft vitium aliud , quod ita

e

perbientibusAngclis Deus non pepercit,quan- ?e-

rtutes exhauriat,cunctaque juftitia &

to minus tibi, putredo & vermis? Nihil ille fe-

l. 12. 1, 3, 0mnes v1

fan&titate hominem fpoliet ac denudet, ut fu-

cit, nihil operatus eft, tantum cogitavit fuper-

perbiae malum, tanquam generalis quidam, ac

biam,& in momento,in 1&u oculi, irreparabili-

VS. GE

peitifer morbus; non enim unum membrum

ter proecipitatus eft, quiain veritate non ftetit.

] 1680

partemve ejus debilitare contentus, fe folum

XXVI, Nulli unquam pepercit fuperbienti S Laur. .

[ 13'

corpus lethali corrumpit exitio, & in virtutum

five in ccelo, five in terra, quod Propheta cou- Juft. de

jam faftigio collocatos graviífima ruina deji-

fiderans, Dominum deprecatur dicens : Nor c9mP.

cere ac trucidare conatur.

$, litet

veniat milà pes fuperbim, €9. manus peccatorir non

de fofn

S.Auguf, XIX. Qui fuperbiam habet , fine caufa ha-

moveat me. |bi prorfus reciderunt, qui operan-

bono

s. l: Obed.2et alias virtutes, imo eas non habet, fed vide-

tur iniquitatem , expulfi funt , nec potuerunt

& humil. tur habere, qui enim hoc habet, quod Deo

ftare. Quamobrem diligenter confideret pec-

Tdem or

contrarium eft, quomodo poteft habere, quod

cator homo , fiAngelis fuperbientibus non pe-

,

j

de hum

DEO amicum eít?

percit Deus, fed rudentibus inferni detractus

S. Greg.

XX. Aliavitia eas folummodo virtutes im-

intartarum tradidit,in judicium cruciandos re-

c.

l. 3v4'mot'

petunt, quibus ipfa deftruuntur, ut videlicet

fervari, quid perpeffurus eft ipfe, fi adverfus

H

äg.; 1 ia patientiam, gaftrimargia abftinentiam,libi-

conditorem cordis fui cervicem levaverit.

de anim, do continentiam expugnat, Superbia autem,

XXVII. Humilitas homines fantis Angelis $. &ug«ad.

Lj

am vitiorum radicem diximus, nequaquam

fimiles facit, & fuperbia ex Angelis dzemones

ond

unius virtutis extinCtione contenta, contra

facit: Et, ut evideater oftendam, ipfa eft om-

cun&ta animze membra fe erigit, & quafi gene-

nium peccatorum initium, & finis, & caufa,

ralis ac peftifer morbus corpus omne corrum-

quia non folum peccatum eft ipífa fuperbia,

fed etiam nullum

pit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamfi

$ Ayy

virtus effe oftenditur, non per hoc Deo, fed fo-

effe fine fuperbia,

peccatum pþtuit, aut poteft

N

d?üät«

gnt,

li vanze glorize ferviatur ; quafi enim Tyratius

XXVIII. Trabs in oculo grandis, & groffa in S. Bern.

quidam obfeffam civitatem intercipit, cum

mente eft fuperbia, quse quafi corpulentia fui

$. Bern

vana nonfanat, tumida non folidat, oculum

$ rd

mentem füperbia irrumpit , & quod ditiorem

Afeenf

quemq; ceperit, eo in Domino durior exurgit.

mentis obfcurat , & veritatem obumbrat.

r d

Donini

S. Bern.

XXI. Nihil ita oculos ejus ( Dei ) offendit,

XXIX. Superbia turrim evertit, linguam

Innocent.

de Vilit. .

S. in feftoficut fuperbia, quzgeAngelum de coelo, & homi-

confudit, proftravit Goliath, fufpendit Aman

! condit.

urif,

nem expulit de paradifo. Merito hzec ocu-

interfecit Nicanorem , peremit Antiochum

: hum.

los Chrifti offendit , quze pulcherrimum opus

Pharaonem fubmerfit, & Sennacherib inter-

ejus 1n ccelo & in paradifo feedavit , quze fecit

emit.

Sedes Ducum fuperborum deftruxit

de Angelo diabolum, & de homine nuper

Deus, & radices gentium fuperbarum arefecit -

creato jufto perfidum ; quze , ficut & peccato-

DEUS.

rum primum & maximum, fic & omnium re-

XXX. Sub hofte, quem profternit, mori-

lr

ina & mater vitiorum eft.

tur, qui de culpa, quam fuperat, elevatur.

S. Climat.. XXIL. Superbia eft negatio Dei, inventum

grad,

AXXI. Ad imperium coelorum non perve-S. Greg.

diaboli, defpe&us hominum, parens temerarii

nitur fuperbia, divitiis, praefe&ura,fed humili- l20. mor.

judicii, feu condemnationis alienze, mala pro-

tate, pauperie, lenitate; arcta enim & angufta

L lt

$4

genies laudum, fterilitatis argumentum, auxi-

via eft, quxe ducit ad regnum. Quisquis ergo

lii divini obítaculum , lapfuum procuratrix ,

honoribus inflatus fuerit, & auri thefauris dila-

NT

fons furoris, fimulationis feu hypocrifis janua,

tatus,tanquam onuftum & impeditum animal,

propugnaculum d2emonum , cuftos peccato-

per anguítum regni iter tranfire non poterit.

rum, immanitatis feu immifericordive caufa,

LSc

Simul etiam ut fe exiftimat perveniffe, farci-

commiferationis ignoratio, hoftis Dei, blafpe-

nam ejus exigua porta non capiens, repercuf-

95

mie radix, divini auxilii negatio.

fo limine retroríum redire cogit.

XXXI.

Titulur CXXXV: Superbia.

254

XXXII. Cum inflatum videris hominem,

V. Qui aliquid boni fibi attribuit, gratiam L. g. 5-'

eg,

S. Chryf.

4*

Ilor

ho. 59.

qui meliorem fe czeteris arbitretur, contemni-

Dei in fe venire impedit , quia gloria Spiritus ^^*

que opinetur, fi czeteris hominibus confera-

fan&i cor humile femper quzerit.

VL Quid eft homo inde melior, quia repu-l- 3. c.52:

tur, nullum jam aliud fignum vecordive homi-

nis requiras. Tanto quippe ridiculofior his eft,

tatur ab homine major ? Fallax fallacem , va- 3- **

qui natura infaniunt , quanto ipfe fponte hunc

nus yanum, caecus czecum, infirmus infirmum

fibi morbum injecit : nec hac re folum mifer,

decipit, dum exaltat ; & veraciter magis con-

verum etiàm quia in miferize fundum fe detru-

fundit, dum inaniter laudat. . Nam quantnm

fit,ut nihil fentiat. Quando enim is peccata

unusquisque eft in oculis tuis , tantum eft, &

fua, ut oportet, cognofcet ? Quando nimium fe

non ampligïs , ait h-umilis S.F rax;cifcus.

delinquere fentiet ? Certe quafi vile manci-

Itbr

W

pium & miferum, & captivum diabolus abdu-

E M

cit, agitatque verberibus, & mille contume-

l

P

liis , quocuüique velit.

EXEMPLA CATHOLICA

EXTERN A.

S, Chry;'. ,

L

XXXIII. Nullum ma

lum par elationi , ho-

ho, 43. ad

nem reddit doemonem , blafphemum, con-

Pop.

tumeliofum, perjurum , cupidum coedium &

j

| Qu/alitaf:

2

homicidiorum. Elatus femper in doloribus

T. (

vivit, femper indignatur, femper moeret, nihil

I.P

ocdvit primus homo per fparbiam , in- 9. Thom.

ordinate appetendo divinam fimilitudi-* ?4.:63

eít , quod ejus polífet explere libidinem ; ficut

m

enim avari, quanto plura acceperunt , tanto

nem , nonmodo quantum ad fcientiam boni

'pluribus egent: fic fuperbi, quanto majori fün-

& mali,quam principaliter appetiit, fed etiam

quantum ad propriam operandi poteftatem ,

untur honore, tanto plus concupifcunt.

. Greg.

XXXIV. Cum hominem Deus tumere con-

appetendo propriis viribus confequi divinam

aur'

l. 1o.mor, (oicit , fe fibi illum oftendendo derelinquit ,

felicitatem : nulloautem modo naturze divinze

d

€13: — ugtejus mens derelicta, quid fit, inveniat, quze

fimilitudinem appetit. Duplex eft fimilitudo :

4nale in fe fecura gaudebat.

una oninimod»e zequiparentize , & hanc fimi-

S. lüdor.

XXXV. Superbia ficut eft origo omnium

litudinem primi parentes non appetierunt ,

defufno criminum, ita ruina cuncarum virtutam ;

bono

quia talisfimilitudo ad Deum non cadit inap-

ipfa enim in peccato eft prima , in confli&u

prehenfione, praecipue fapientis. Alia autem

-poftrema.

:

eft fimilitudo imitationis , qualis poffibilis eft

Idemorat XXXVI. Omnis füperbia tanto in imo jacet

creaturze ad Deum , in quantum videlicet par-

de humil. quanto in alto fe erigit , tantoque profundius

ticipat aliquid de fimilitudine ipfius,fecundum

fuum modum. Eadem enim fimilia funt Deo,

labitur, quanto excellentius elevatur. Deus

enim exaltat humiles, & d

j

eponit fuperbos

& diffimilia ; illud quidem fecundum contin-

^ de fede.

gentem imitationem , hoc autem fecundum

^« XXXVII. Alia fe&a eft in Africa , alia eft

quod caufata minus habent a cauía. Quodli-

Iug."ad

in Oriente, aliain /Egypto, alia in Mefopota-

bet autem bonum in creatura exiftens , eft

m

quaedam participata fimilitudo primi boni. Et

mia. Diverfis locis diverfa funt , fed una ma-

ideo ex hoc ipfo, quod homo appetiit aliquod

tþr fupgrbia otnnes

genuit.

Fueda,

2

fpirituale bonum fupra fuam menfuram , con-

S val&nt,

fequens eft, quod appetierit div

$.Aug. L. XXXV IlLCoetera vitia in malefa&i

a

dinem inordinate.

*inam, fimilitu-

de nat.

&Íola fuperbia etiam in re&e fattis eft cavenda.

grat.

XXIX. Beatus, qui ubique te ducem habet,

-- JI. David praefumptione

virtutis elatus di- S. ,Ambr;

d

Jet,

xerat: Nom movebor in etermun : ftatim. info-?

gj-ofeph.

S.Bern. Domine Jefa, non illum refugam fpiritum,

*

$. * de qui ftatim afcendere voluit, & tota divinitatis

lentix: hujus poenam fubiiffe memoravit di- "

Afecenf,

dextera percuffus eft. Nos autem populus

cens : Zlvertiflt faciem tuam a me , € faius fum

Domini.

conturbatus, Siipfe Dominici generis au&tor in-

ytents

tuus, & oves Paftus tui , fequamur te , per te,

(ilit

adte , quia tu es via,veritas, & vita ; via in e-

folentize excepit offenfam , quanto magis nos

dit.

peccatores,quibus nulla fuffragatur praerogati-

xemplo, veritas in promi.ïfg, vita ig praemio. 1-

và meritorum,infolentize fcopulum timere de-

$.1V..

bemus,in quo naufragium fit bonorum ?

jIL In Annalibus eccefiafticis mentio fitBsronius

LO DE IMITQA.TIONE

E'X'L.XIBEL

COHRISTE

Herefiarchae Valentini, qui primo profeffione?"- 1.45j !

fuerat Philofophus Platonicus; hic poftquam

L. r. c.2.

Elior eft humilis ruftcus, qui Deo fer-

tum. in /Egypto,tum Roms promulgaffet

s. r

vit , quam fuperbus Philofophus , qui

Evangelium & fidem catholicam,ac propterea

te.

fe negle&o curfum coeli confiderat.

non effet promotus , uti przetendebat ad. Epi-

mor.

QL. 1.C, 8

II. Jugis pax cum humili, in corde vero fu-

fcopatum ( alius enim propter proerogativam,

$.3.

N

uam habebat,martyrii,ei przelatus fuit) tanta

perbi zelus & indignatio frequens.

L.rc.6 ll Superbus & avarusnunquam quiefcunt

exarfit ira,ut fide illam,quam antea praedicave-

T.

rat,acerrimeimpugnare,& dilacerare cceperit.

fantur.

pauper humilis in multitudine paeis conver-

[

IV. Annales iidem de Origine hoc referunt [dem an.

:3c6.

IV. Multum pr2ecave a vana c

omplacentia

teftimonium , quod fuerit vir fummze honefta- 156. n. 41

[Z,

E

& füperbia ; propter hoc multi in errorem

tis,patientize,filius martyris, propter amorem :

ducuntur,& in czecitatem pene incurabilem.

Y

Chrifti omnibus fe fpoliaverit bonis & di-

vitiis

R P. Lohn. Bibl. Mmz Tom. 111.

^

»

58

: Bibliothece

Manualig ancäoyaatbriæ

vitiis, aliquoties propter fidei confeffionem

nem quotidie fordidiorem,demum vero niger-

imartyrio affectus,fummo dotatus ingenio,Ma-

rimum & quafi a muribus corrofum accepit ;

gifter innumerabilium do&orum facerdotum,

utide ex 'eremo in. [zeculum reverti ftatuens ;

confefforum , & martyrum: aft quis fuit ille

dum aliisin monafterio quopiam verbum falu-

Ícopulus, ad quem allifit, & naufragium paffa

tis dividit, & ad conítantiam hortatur,fibi ap-

]

fuit navis tam opulentis onufta mercibus ?

(5

Donis Dei & gratiis fibi comunicatis bonus il-

plicans, Poenitentiam agit, & revertfitur.rl

le vir abufus fuit , quia nimium proprio fidit

Fuga. |

judicio, fibi quoque nimium credidit, plus re-

liquis omnibus praefumpfit fcire, & fapere ,

*

.XII. Superbia tentatus Liffardus, qui prius Ib. dift. 6.

majorem doctrinam ac tra

in fzeculo nobilis , poftea in monafterio fübul- ex. 27.

ditiones -egcleüa&i-

bï E"lq

cas fprevit, & contemnit.

cus fattus fuerat , cum jam deferere fequenti

in i

die ccenobium cogitareti, oftenfis ab A ugelo

Ideman, . ". De Eunomio hzeretico Galata legimus,

f

360. n.35

eum intantam elatum fuiffe fuperbiam , ut,

mortuorum foétidis fepulchris,a tentatione li-

j2 4

quemadmodum fcribit Theodoretus , afferue-

beratus, & invocatione coufervatus eft. —

fit,

git

xit,nihil effe in divinisquod ipfumlateret ; eo-

- XIlI.. Abbas ifidorus , quoties co

«(.7)1,3,

atio illi Vita Pp,

quod divinam comprehenderet fübftantiam ,

dicebat: Quia magnus es :

refooiidit : Nun-

eandemque cum Deo, qua cognofcit feipfum ,

quid talis fum,qualis Antonius, aut certe Ab-

bas Pambo, vel reliqui Patres , qui Deo pla-

haberet cognitionem , undehzeretici hujus af--

feclze dicere folebant, ita fe co

gnofcere Deum

cuerunt. Et quoties hoc cog

itabat , requie-

ficut Deus cognofcit feipfum.

Ícebat.

XIV.

Idem 362 — Vl. Hilarius ecclefize romans Diaconus

'S; Hieronymus de feipfo faffas efi: ni- S. Hïer.

D. 224.

non fe feparavit duntaxat ab ecclefia catho-

hil ita a pueritia vitareconatus fum , ficut tu-in epift.

lica, verum etiam eandem hzerefi infecit ,

mentem animum , & erectam cervicem lei

afferens, baptifmum h»ereticorum non effe ad-

contra fé odia provocantem. Novi enim , Ma-

mittendum. Miffus erat hic Hilarius a Liberio

giftrum & Dominum meum in carnis humili-

tate dixiffe ; Difci

Papa ad Conftantium una cum lucifero Lega-

tea me, quig ;nitäs ;& hu- -

[u

to,& poft verbera & carceres perpeffus, taadé

milis corde.

0pe

JDomnum.

y, od

cum lucifero relegatus fuit in exilium ; at in-

RD

felix homo.a&tus in füperbiam,propter gloriam

CA David, quia ex fuperbiä quadam popu- Q.Reg,. 24.

nobilis fuze confeffionis , defpiciendo czeteros,

lum numerari juffit, graviffima peftilentize re-

non fchifmaticus folum , fed etiam hzereticus

gnum faum devaftantis poena punitus eft.

fattus eft. Pelagium infuper legimus ja&antem

.XVI. Nabuchodonofor propter füperbiam Dan.

5.

fe , & gloriantem , quod fteminarum cinctus

fuam de reg

R.

tutus . eft.

no depofitus , & beftiis ailimila-

caterva ne minimutm infeftaretur aut molefta-

ie

retur a concupifcentia, multo minus ei fubje-

XVII. Antiochus ,

M

quia þræ fuperbia— exi-2.

"

ach.v 3

, &us effet : etenim de me dittum eft, ( fic ja-

ftimabat , fe terram ad navi

gandum , pelagus

Zach. 9. Ctanter de feipfo lo

quebatur ) lapider fantti ele-

16,

ad iter agendum dedu&u

rum ;'a vermibus

vabuntur [uper terram; ac propterea (imiles

confumptus interiit. -

haud fentio moleftias,utpote qui virtute liberi

»SXVIIE

lafphemus clericus fententiam il- Spec, Ex.-

arbitrii,circumfem trophzeum Chrifti.

lam : Omnis , qui fe exaltat,humiliabitur : £a]- d. z. ex.-

fam dicens, fülmineo enfe in acie transfi

gitur. 9*

Cafarius — VIl. Obfeffüm quendam ämici fui ad quod-

XIX. Delucifero dicit Ifaias: Quo

todo ce-

^

It 14. v.-

l. 4 c, 5. dam coenobiumOrdinis noftri, fpe liberationis,

cidifti de coelo lucifer, qui mane oriebaris

? I3.

traxerunt. Ad quem egreffus Prior , affumpto

corruifti in terram,qui vulnerabas gentes.Qui

fecum monacho, magne opinionis adolefcen-

dicebasin corde tuo :In ceelam confcendam,

te, quem noverat Virginem corpore , ait dze-

fuper aítra Dei exaltabo folium meum , fede-

moni : fi przeceperit tibi monachus ifte , ut

bo in monte teftamenti, inlateribus Aquilo-

exeas, quomodo audes manere ? Refpondit

nis, afcendam fuper altitudinem nubium fimi-

*

domon : non eum tifeo, füperbus eft enim.

lis ero Altiffimo, V

!

erumtamen ad infe

T

«mum

i

Gen. 3.

VIII. Eva propter appetitum excellentize ,

detraheris, in profundum laci.

cum audiffet a ferpente: Eritis ficut dii; de

1

XX. Simon de Torniaco, quia de humilita-Spec. Ex.

ligno vetito comedit.-

teChrifti difputans, elato & procaci animo di- dift. 5.

Gen. iI-

IX. Superbia Babyloniorum volentium 2e-

ex« 99.

xerat, tres fuiffe in orbe feductores primarios,

dificare turrim,cujus culmen ad coclum pertin-

Moyfen Judzeorum, Chriftum Chriftianorum,

gat,& per hoccupientium fibiimortalé famam

Machumetem Turcarum , mox everfis oculis

comparare,confufione linguarum damníata eft.

pro humana voce mugire coepit, & epilepfia

HGe"nQ 16

X. Agar ancilla Sarai concepiffe fe videns,

in terram elifus , omnique fcientia

V. 90

defpexit dominam fuam , fed paulo poft cum

tertia poft die mortuus eft.

fp?liatus 3

E

partu fuo ejecta domo audiit ab Angelo: Re-

AXI. Circa anuum Domini r370. VefperiPzden

vertere ad dominam

?

poft Completorium vifi Neapoli in quodamChrif. p.

nu illius.

tuam,w humiliare fub ma-

ccnobio longo ordine accumbentes, quos':*-7:

Spec,Ex. Xl. Monachus quidam , cui Deus pr—opxter

cum Prior domus in virtute V. Sacramen-

d.2, ex. 3. virtutem quotidie panem mirze fuavitatis &

ti , quod manibus pratendebat , ju(lif-

candoris in menfa pofuerat , hoc meritis fuis

fet dicere , qui effent , refpondit unus ,

adfcribens & fuperbiens,ab initio quidem pa-

fe omnes

qui Cætggis praeeífe vidgbatur ;

fuiffe

T:tulm CXXXYV. Sypirifus Sangus,

550

fuifï'e iftius. ordinis rmhgwfos do&tores, Dac-

femel dixiftis ad me,vade & tace, & ab illo di

calaureos, Prlores, Subpriores, Lectores,jam«-

" femper tacui, nifi interrogatus fuiffem. Tunu

que ob fuperbiam & ambitionem damnatos

Abbas dixit : quare tu fleviíti,cum illum S. e«

effe.

Quo di&to , didu&is tunicis , ardere vifi

remitam comunicavi, & tu rififti,cum ille ma«

funt ,

& evanuerunt.

lus latro poft nos cucurrit,volens nos ipohare,x

Revel, 1.5

XXII. Quaedam perfona ad purgatorium

vel occidere, & fic peccando in peccatis fuis

C. 52.

damnata 5. Drigittze dicebat , guou i cet gra-

obiit. Tunc frateri refpondit : Pater, caufa fle-

viffima fentiret in aliis membms tormenta ,

tus mei fuitifta , quia cum comu mcafh illum

nullum tamen adeo cruciaret, ut rumpere vi-

eremitam infirmum , tunc latro ftetit foris ad

dit, f

l

deantur ; hanc vero poenam propter fuperblam

januam exhumilitate cordis , dicens : o fi ef-

I27

fuiffe irrogatam.

fem talis, qualis tnes? & eremita refpondit

Marchant

in tuüba

XXIIl. In Peruenfi regno fuüit magni nomi-

in elatione mentis : Hoc poftes hbenter veliej

nis Theologus , qui familiaritate cujusdam

& fic mortuus eft , & damnatus , ideo flevi ;

W

— fac. tr.!r.

!Pa41

mulieris extafes patientis usque adeo dece-

fed latro, qui poft nos cucurrit, habult firmüm

z

fine.

ptus eft,ut crederet,fe Regem & Pontificem

propofitum confitendi ,

& non fpoliandi,nec -

occidendi,& fic currens cecidit, & obut,& An-

ila DP

futurum,fibi quoque fanctitatem füpra omnes

— Angelos & Sanétos conceffam , quin & unio-

geli ejus animam rapuerunt,& ad ccelum cum .

nem hypüftaücam oblatam , quam tamen no-

gaudio deduxerunt,quia fua contritio fuit taa- "

luerit acceptare. Denique datum effe mundi

ta,quod delevit poenam & culpam,ideo rifi.

Redemptorem quoad efficaciam,cum Chriftus

XXV. Virgo quzedam a. juventute fetvivit [ ^; in

quoad fufficientiam duntaxat fuerit. Omnem

Deo , quandam tamen fpiritualem fuperbíam P:óin J.x

THier

ftatum ecclefiafticum , & coelibatum clerico-

in fe habuu: in complacentia fui ipfius. Quze Lit

€XxX. Zïl

&il

ruüum tollendum

multitadinemque uxorum

venit ad extrema, & Epifcopus illius loci per-

concedendam. Quareinquifitioni traditus ,

fonaliter eam vifitabat , & cum Sacramentis

cum ad fanam mentem adduc:1 non potudï'et,

eam procurabat, & propter fanétitatem vitoe

- flaimis abfumptus eft.

ipfius virginis dixit circumfítantibus : Merito

die& ifta eft celebranda,in qua ifta virgo devota

Sper Ex,

XXIV. Refert Fr. W1lhelmus Lugdunen«

& fancta eft moritura

a.lila verba ifta audivit, &

: v. eedem fis Epifcopus , quoniam fuit qmdam frater in

valde fibi ipfi compl awut & fieobüt ; &infra

n, 5

monafterio quodam multum verbofus,& femel

fpatium 3. dierum apparuit ipfi Eplfcopo di-

LC

accidit,quod loquebatur de non fibi commifis:

cens,fe effe damnatam propter fui ipfius com«

tunc Abbas illi fibi feriofe : vade, &tace. Qui

piacentlam & fpiritualé fuperbiam,quam in fe

recedens ab Abbate , & cordi fuo imprimens

habuitin extremis fuis , quandb ila verba

m

illa verba Abbatis ,

amphus in monafterio fi-

audlvm

entium tenuit. Et cum fic tacult tunc ab intra

XVVI. Alia quzedam virgo devota tàm m Iäw feif.

in fpiritu in tantum profecit ,

quod Deus fibi

&am vitam duxitjejunando,vivilando,oraud

hi &

13

& caftigando fe, quod ab homlmbus fancta re-

rjulta fecreta revelavit , ita quod alii fratres

mirabantur de taciturnitate fua. Accidit au-

putabatur. Contigit autem eam infirmari us

tem, quod quidam eremita in filva non lon-

que ad mortem ,

cujus confe[honem quidam

gea monafterio infirmabatur,qui mifitad Ab-

devotus facerdos audivit, & fuam fpiritualem

pet x

batem, ut ad eum veniret, & fibi ecclefiaftica

LLX

fuperbiam ignoravit. Cui poft obitum ipfa ap-

Sacramenta porrigeret; tunc Abbas duxit il-

paruit nigra valde & horribilis, Et facerdos

gt

lum taciturnum fecum,& ivit cum Sacramen-

expavefcens,quzefivit, quidnam effet. Et ipfa

[v

tis ad cofiunicandum illum eremittam. Tunc

fatebatur, fe effeillam virginem , quze ab ho«

I5

in via quidamlatro audiens campanam: par-

minibus quafi fantta reputabatur,& fubjunxit

vam fecutus eft eos usq; ad cellam eremit»e &

dicens : Ego infelix tradita futn infernalibus

incendiis cum mfeuombus doemoniis, & cum

manfit foris , reputans fe indignum, quod de-

beret intrarecellam tam fandi viri , fed poft-

infimis damnatis »eternaliter crucianda , pro»

quam eremita confeffus eft, & communicavit,

pter vanitatem , & meam propriam compla-

tunc latro ftans propejanuam cum humilita-

centiam, & fpmtnalem fuperbiam, quam ha«

te cordis fui dixit :

N

o fi effern talis , qualis es

bui, quod nullum aequalem mihi reputavi, fed

tu! Et eremita in' elatione menüs & com-

fuper omnes me extuli, & alios homines judi-

9^ E

placentia fui ipfius dixit : Hoc libenter debe-

cavi, fprevi; propterea ad profundum inferni

1K h

res velie,quod effettalis quahs ego fum. Tunc

defcendi, dequo nunquam liberabor. Nam fi

X 99

.. frater ille taciturnus coepit flere araaré,& poit

ficcatze effent aque maris, & fundus jreple-

quamAbbas &frater ille recefferunt.tünclatro

tus papavere , & una avicula omni 'anno u«

ille cucurrit a remotis poft eos, & invocavit

num granum educeret quod & tünc poflem

Deum , ut datet fibi centrmonem veram , &

falvari, omnes poenas mferm eligerem usque

vitz:e emendationem , quia profuit illi Abbati

ad illud tempus fuftinere, fi finito illo tempo-

confiteri, & amplius nunquam peccare velle,

re coelum poffem intrare ; fed non ita non fiet,

fed poenitentiam pro peccatis affumere ; &

quia ex inferno nulla: !redemptw Unde pater

hi

fic in veloci curfu ille cecidit, & mortuus eft

fancte, nec tu , nec aliquis alius oret pro me ,

;, 6f

immediate. Quod videns fxatc,r ifte, coepit I2e-

quia nunquam liberabor.

tanter ridere ; fed poftquam Abbas cum ifto

XXVII. In quantam fuperbiam afcenderit y , Mach,

fratre ad Conventum rediit, quafivit ab ifto

Antiochus qum ex abundantia cordiros loguitur, e. 9 v. gà

fratre, quare fic taceret? & relpondit : Pater,

ex vexbis ejus id mtelhfnmus qm i fibt videbae

z

R.P. Lohn. Bibl. Man. Tam. IH,

tur

260

Bibliotheze Manualir. Concionatoria.

l

iur etiam flu&ibus maris imperare,[upra humanum

rediifti ; refipifce &c. At ille infolentior quo-

modum [uperbia repletus ,. €$ montium altitudines

tidie fatus , omnes alios habuit contemptul.

Juffus eft ergo iterum in Hungariam redire :

V H

Ibid, v. .in flatera appendere. . Paulo ante facer textus,

ntom.

25

qualis prius erat , jam indicaverat, nempe fu-

non longe aberat ab urbe, quando ad fo

E

fedens, & manducans cum fociis, prius petü-

perbia repletus , ignem fpirans; at fubito,

.quando jam in fupremo elationis & fuüperbize

lanti verbo, dein cultro unum fauciavit. Re-

tractus ad Capiítranum , conje&tus eft in car-

gradu conftitutus erat, obruit eum , ac tetigit

"y'imL

ira divina : Humiliatur ad terram in. geflutorio

cerem ; deinde poft aliquod tempus expleta

6 IT

gortabatur , mamifeflam .Dei. virtutem in [emet-

poenitentia aufugit in regpum Neapolitanum,

ip[o contefians , ita ut. de corpore impii vermes

ubi ea perpetravit, ob qu:xe iterum reiegatus

eft in urbem, & iri vinculis mifere decc'Uit.

[caturirent , ac viventis in doloribus carnes. ejus

effluerent , odore etiam . illius €9 [etore. exercitus

XXX. Bubulcts filium fufceperat, queim ut Majol,

Tit

gravaretur , €9 qui paalo ante fidera cal contin-

e facro fonte fufciperet , Confülem loci illins ^ :84

rogavit;isnegat, & per jocum infuper ad

gert fe arbitraliatur ,. eum nemo goterat. propter

intolerantiam. fatoris portare.. Hinc igitur. conpit

Principem ablegat , futurum haüd dubie pa-

ex gravi

trinum, paretfimplex Bubulcus, & fane Prin-

&-

Juperbia. dedu&us , a

d agm'tiongm f[ui ve-

nire divina udmonitur plaga.

ceps re intellecta,obfequitur voluntati paupe-

nf

ris , finitoque baptifmo , jubetapud hofpiteimm

NUN

Bellovac,

-XXVIII Epifcopus Bellovacenfis profert

l. 3. fpec

exemplum Sennacherib , Regi Antiocho non

laute hominem haberi ; interim Confulem vo-

cat, ejusque füperbia exprobrata, mandat, &

p. 3. dift. a

bfimilis. Contra Deum fuperbierat, ut legi-

i.

tur 4. Reg. c. 18. quem ut magis confunde-

impenfos convivio fumptus , & quinquaginta

ret , noluit eum occidere cum fuo exercitu ,

taleros inopiBubulco perfolveret: Sic luit mi-

Vitsl.

una fiquidem no&e Angelus de'coelo veniens

$U

fer conful jocum etiam officio fuo deje£tus.

L, 4 Reg,magnam ín exercitu fecit ftragem, occidendo

€.19.v. 35centum o&toginta quinque millia hominum ;

XXXI. Saceräos quidam Nicolaus Rom:e Pictr. Me-

ipfum vero Sennacherib refervavit vivum, ut

fpe cupiti honoris excidens, indignatus,in O- fs p. 4.

rientem abiit, ubi plurimis Saracenis a fein^ F

V,

folus rediret confufus , & reverfus, trucidare-

turafilis: namin terram fuam confufione

fraudem addu£tis,a veriDei cultuipfejam alie-

nus,fuafit quidem, utidola defererent; fed fe-

Wif i

reverfus , coram Deo fuo in templo ejus , ubi

adorabat, ad majorem Íui confuüonemï a fi-

querentur non aliam do&trinam, quam ipfe eis

P

effet traditurus. Ibiin Mahometem incidens

(

y

liis fuis occifus :e[ï.

erudivit, promifitque, Regem eum Saraceno-

S. Bonav. . XIX. F. ]u&inuä, qui opulento Baronatuï,

rum fe fa&turum: id aítu egit. Columbam e-

in Riblio-& Regis Hungarize favoribus fpretis , Inítitu-

nim e nido fumpfit, eamque affuefecit, e Ma-

'the';, paue

.

tum Minorum fufcepit , contemplationi dedi-

chometis auribus cibum capere. Ita columba

per!

tus, initio fzepe ecítafes patiebatur & ra-

fenfim affueta fuis auribus , ubi primàm Ma-

&piit

Ex'Hti

Ambitio.

ptus. Sui inftitutoris veftigia, & SS. limina

hometem vidit, ad hamerum ejus advolans ,

Bqur-gü

veneraturus, venit in Ítaliam , ac demum in

roftrum auribus applicabat. Ibi ergo omnes fui

Vïta :

urbe fübítitit. In conventitarze coeliqui nuper

fequaces Saracenos Nicolaus collegit,dicebat,

de gt

expedire,ut eum Regem, fibi deligerent,quem

przf

adObfervantes translatus fuerat,dum quadam

die pro more inter prandendum pia Santto-

Spiritus S. in forma columbse delapfus mon-

ftraret. Affentientibus illis, mox dato confciis

rum gefíta legerentur, extra fe raptus , diu

immobilis,& velut exanimis manfit, in altum

fraudis figno, columba emiffa, pro veteri con-

corpore elatuse regione cujusdam imaginis

fuetudine in humeri&m Mahometis infidens ,

$ylii

B. Virginis fuper fratrum capita depitize, ubi

auri roftrum admovet. Eo miraculo, ut cre-

Prori

Perua

retractis cruribus in modum genuflexi in aere

debant , moti Saraceni, Mahometem Regem

pependit. Aderat tunc B. Joannes Capiftranus

pronunciarunt. Aliihanc circa Mahometem

Ordinis Vicarius,qui dimiffis fratribus in tem-

fraudem Sergio fe&ve Neftorianv tribuunt.

Idem mentiebatur , fe jumento , Klborac di-

plum, ut gratias agerent fecundum cofifuetu-

dinem, folus cum focio claufo oftio remanfit,

&o , vectum , fpatio unius horze quinquaginta

milliaannorum iter confeciffe. Unum coelum

finem exploraturus.Poft longam moram vidit,

omnia fe bene habere , & ex fignis placidze

ab alio diftare quingentorum annorum itinere.

mentis, fereni vultus, humilitate animi, aliisq;

In feptimo cclo vidilfe fe innumeros Ange-

notis;alienum hoc effe a vanitate & przeftigiis.

los, quorum quilibet millies füerit miajor

HisauditisEugeniusPontifex hominem accer-

toto mundo ; quemvis horum habuiffe feptua-

fit,ac pedes ofculari volentem ulnis excipit &

ginta capita; in quovis capite millies millena

ofculo, juffitque prope federe:Longo dein tem-

orafuiffe ; in quovis ore feptuaginta millia

linguarum, quibus Deum laudabant , feptin-

Eroi,

pore protra&o fermone , munufcula addidit ,

& lndulgentias. Inde fa&us altior Juftinus ,

gentis millibus millium linguarum feu idio-

32,

domum regreffus alter ab illo, qui erat egref-

matum. Idemfingit, Deum in fine mundi

fus.occurrit Capiftrauo, eoque corporis habi-

omnem creaturam occifurum , & neminem

fore vivum,nifi Deum & mortem,quz eftAn-

tu & vanitate coepit ja&tare Pontificis infe be-

V G

nevolentiam, ut, quem ante per revelationem

gelusquidam Adriel di&us ; eum dein Deus

Qt, c

jubebit feipfum occidere. Ait etiam , in coelo

acceperat,ejus cafum nunc coram experiretur.

Igitur ingemifcens ait : Heu fratercule ! ita te

Angelos fore tam pulchros,& adeo magnos,ut

re diftet,

honores mutarunt ? Angelus abiifti, diabolus,

oculus unus ab aitero totius diei itine

$. VL

461

- Tituu C X X X111.- Solatia Syiritualia.

AR

UIV

tionis fuze fe fupra homines extulit , ipfum ,

EXEMPLA DOMESTICA

quem comimunem cum homimbus habebat,

fenfum amiíit.

Vita.1, 5.1

Ignatius adeo omnem de feipfo exifti-

(. p

IIl. Diocletianus poft tnumphum de Perfis Msrch. ia

mationem depofuerat, ut fateretur,ni-

humanam. fortem oblivioni tradens, ut Deustu^a S«m

hil minus fe, quam fuperbiam, timere, addide-

adorari voluit, & frater folis & bunoe haberi,e& I 3

ritque,fe intra viginti annos ne minimam qui-

Unde coram eo fe homines profternebant , &

dem hacin materiatentationem paffum fuiffe.

Vital, 4.

pedi ofculum figebant

Sed fuperbiam L*ïam

€, If,

I[. S. Francifcus Xaverius plerasque fuas

immox ultio divina fubfecuta eft ; nam toto cor-

exhortationes "fere ponebat in atrogantia &

pore intumuit, lingua blafphema verrmnes focti-

proprize virtutis opinione radicitius ex animis

diffimos protulit, poftremo autem cams mfcar

1

U

evellenda.

fcetidam animam exhalawt

M

Vita,

III. P. Jacobus Laynes,dum ultima Socie-

IV. Caligala, ut pro Deo co]eïetur hacPhil 1. de

tatis monita dabat, inter alia addebat:

Am-

ut&

ratione perfuadere id conatus eft : Ovium pa-c Legat, ad

Cajum,

bitionem imprimis fugiendam cenfeo ,

ftor non eíft ovis ,-nec bonum bos , nec capra-

difcordiam ; conjun&ionis enim civilis peltes

e? maxim: funt, eruntque femper. :

rum capra , ergo nec hominum homo. Quid

Hift. Sac.,

ergo ? Deus. Unde infignia deorum , nem»e

É

n P !woæus Equia ( qui communiter

!36..9 San&tus a. liebat) folebatfrequenter dicere ,

Mercurii caduceum & talarla,Apollvm, radia-

tam coronam , arcum & fagittas ; Martis tho-

illum qui putat, aliquid fe fcire , parum fci-

OM

re ; Qui vero putat ,

multum fe fcære nihil

racem, gladmm & clypeam affumebat.

V. Alexander M. diu Jovis filium fe appe

]- P'ataceh

omnino fcire.

lari paffus eft, donec tandem , fagitta per-

& Ca

l

a ao ii

Vita l. 3,

V. P. Cafpar Barzaus dicebat : Qui habet

de re-

cuffus , fangumemque afp1c1ens dixit: Om-y. Alez,

8. 19

aures audiendi, audiat, & corde intelligat ,

nes me

fillum Jovis , omn»es DEUM

ut nemo fe fuo fpu itu declplat fed femper fe

!t Me

& immortalem dicunt; fed hoc. vulnus , &

M

provehat,de fe non przefumat ; fpiritus quippe

hic cruor me hmnmem moxt1 obnomum ev1-

[,

Societatis non poteft effe fuperbu's

i

Vita,

denter demonftrant.

VE B. Aloyüus tanta fe demiffione tracta-

- VI. Machiavellus, cum ex una parte cogl- Ma*ch . !,

bat,ac ( ex mendicatis fordibus fublatus elfet.

Hift foc,.

taret, Ariftotelem, Platonem Alexandrum M. f't"a [2

VIL.. S. Francifcus Borgias fub fzeculari ad-

elfe damnatos ; ex altera vero parte eos , qui'*

d

P

: hachabitu hasthefes compofuerat : ex nihilo

c. 89.

inter Beatos cen(entur homines ut pldrxmum

: fattus fum. Ad nihilum redactus fum. Quid

fzeculo defpe&os confideraret,in hanc infanain

fim ,

ignoro.

Si aliquid fcio ,

hoc tantum

icio, nüemum domum meam eiTe Problema ;

erupit vocém :

Malo cum illuftribus viris in

infernum defcendere , quam cum hls infirmis

ex meipfo facio nihil.

in ccelo degere.

Ex Hifp.

VI. P. Thomas Sanchez ut novitium primi

"VIII. Domitianus edici juffit, utne fcmpto

La- g*ms

epift. &

anni per totam vitam fe gelfit , & ita habe-

Polianth,

Burgn

ti ab omnibus voluit

quldem aut fermone aliter,

quam Dei nomi-

Àü ügo

ne appellaretur. Statuas fibi in Capitolio non-

Vita to.

IX. P. Francifcus Suarez , cum ad fummum

de grat

nifi aureas & argenteas poni permmt Hmc

prafixa,

literarum famzeque faftigium perveniffet,can-

illud adulatoris carmen :

dide tamen fatebatur, fe animi elatione neuti-

Edi&am Domini , Dexque noftri,

quam moveri ,

quod fciret etiam rufticum

Quo fubfellia certiora fiunt.

quemvis ,

fi nsdem

quibus ipfe, a Deo ju-

VIII. Menecrates nullam ab iis , qu.lbus Idid.-

varetur auxiliis , do&xorem evadere potuilTe.

medebatur, mercedem folebat accipere ,

fed

Syliabus

X. Augi iftinus de Petra fancta Coadjutor

hoc tantum petebat, ut liberati fe fervos illius

L

Provinc,

tanta auimi contentione fuperbize fibras exci-

Peruan,

faterentur, eumque Jovem dicerent.

dere ftaduit, ut ne diem quidem elabi permi-

IX. Tigranes Rex Armenize e tenui & con-Plar. in

;ä

ferit, quo cum elatione & arrogantia manus

tempta exorfus fpe,multas gentes in dïtlonemLucuUG-

non confereret ; ;quarefingulis noctibus cubi-

fuaim redigit. Unde fpiritus concepit tam ar-

D

|

. culum P. Re&oris adiit , eique non fine ube-

rogantes , ut , quidquid mortales optant, rion

fe lacrymarum profuüone omnes animi etiam

tantum in. arbltno fuo , fed propter fe effe na-

ä

leviffimos motus , quos ea die expertus fue-

tum arbitraretur. Reges multi ei ferviebant;

rat ,

pacefemt

quatuor Reges habebat in comitatu füo appa-

iA

t

ritorum vel fatellitum loco. Hi ,

fi equo ve-

Y

$. VIL

heretur, pedes juxta in tunicis currebant. In

EXEMPLA PROFANA

folio fedenti, & refponfa gentibus danti, ad-

La ia nl

ftabantpectinatim complicatis manibus , quae

Exod. $

I !)Harao tam arrogans & fuperbus fuit , ut

erat confeffio fervitutis,quafi vendita libertate

V.2.

dicere aufus fit : Quis eft Dominus , ut

offerentium corpus ad patiendum,quam agen-

M d Émsss t

audiam vocem ejus , & dimittam lfrael ? N ec

dum, promptius. Lucullo mittenti Appium

fcio Dominum , & Ifrael non dimittam

ad fe Claudium Legatum,indignatus eft, quod

S. Greg

lL Nabuchonofor ftatnam auream fieri

in epiftola Regem fe tantum , non autem Re-

mor, c. 6 przecepit, ut in ea tanquam Deus adoraretur,

gem Regum falutaffet. .

hinc tefte S. Gregorio , quia elatione cogita-

K

3

$. VIH

262

Bibliothecæ IManualir Concionatorig

ng.

nullum jam äliud fignum vecordize hominis

exquiras. Tanto quippe ridiculofior hic eft

*siMILITUDINEs.

lis, qui natura infaniunt , qu

€

£X

uito ipfev fponte -

hunc fibi morbum injecit.

Qua(ita:.

XII. Sicut fi quis plurium annorum decur- S. Bern.

fu percurriffet maria , magnamque accumu-de paff.

erfh;

tub. fac,

I Slcut fpecula quædäm fallacia fänt,&

laffet pecunize fummam, przedivitem congre- Dom. e.-

tr, I,

quod longius vel minus eft , tat propin-

gallet thefaurum,hunc vero fponte predze ex- !7

lea. 80

quius vel majus reprzefentant ; ita fuperbia,

poneret piratarum, an non amentem illum & -

que infe parva funt;ut magna fuperbis often-

^

fatuum pronuntiares ? Talia eft fuperbus,qui

dit, & per hoc altos fpiritus excitat.

dum propter operüm bonorum merita fuper-

Lang. in

II Sicut ignis omnia extenuat,& annihilat ;

Poljanth.

bit, & intumefcit, cun&torum facit jacturam

S. Bonav.

ita fuperbus nullius alterius focietaté tolerat.

meritorum , 2eternamque amittit mercedem.

HI. Sicut fumus, quo altius tollitur, hoc

in dizte

Multe virgines excluduntur ( ait S. Bernar-

falutis tit,

magis evanefcit; ita fuperbi, quo magis ele-

dus ) quia fuperbarum nulla ingreditur. Ani-

1. C. 3.

vantur, tanto magis in fenfu & cogitationi- !

ma in poenam fuce füperbize omnibus exuitur

bus vani efficiuntur.

divitiis & thefauris fpiritualibus, & ad extre-

S. Chryf.

IV. Sicut avari, quanto plura ceperint,tan-

mam redigitur inopiam ; Unde S.Joannes Cli- S, Clim,

ho.43. to plura concupifcunt; fic fuperbi , quanto-

adpoP- majori funguntur honore, tanto magis novos

macus ait : Superbia eft extrema animze ino-gra. 23.

pia, quz fibi divitias in tenebris fingit, adeo-

honores appetunt.

ue execrata illa peftis non folum progredi

Stapl.text

V. Sicut ridiculi nobis videntur pueri , qui(**

I.inDom,vde

non finit adfcendentem,fed ex alto etiam de-

Xo. po

pileoauttunicanova fibi vehementer pla-

turbat. Etin progreffu ejusdem gradus de

cent,& aliis ideo fe praeferunt ; ita non minus

hoc przecipitio ita difcurrit : Qui a fuperbia

ente !

coram Deo & Angelis ridiculi, imo & exofi

occupatus eft, & captus, auxilio divino in-

funt , qui de donis a Deo acceptis fuperbien-

diget; Vana enim apud hujusmodi falus ho-

. di occafionem fumunt.

minum ; quod idem eft dicere, falutem zeter-

Ibid.

VI. Sicut ii, qui ex modico vino aut ce-.

nam fuperborum effe difficilem.

revifia inebriantur , per hoc oftendunt , feca- -

put infirmum habere; ita qui ex modicis do-

Damnum.

nis & talentis extollu

2

antur , de

2

bilis fe ertutis

$NI

effe oftendunt.

XIIL. Sicut przedones in eam pb'tiHïmuan. Nilus

lo ci

Ibid.

VIL. Sicutignis fulphureus aqua inje&ta ro-

navem , quze mercibus onufta eft , impetumde o& Vi-

$4

boratur, ipfa aqua materiam ei & alimentum

faciunt; eodem quoque modo diabolus pecca-tiof.cogit.

. proebente, quae tamen czeteros ignes foletex-.

toribus non admodum infeftus hoftis eft, ve-

104 d

tinguere ; fic fuperbia crefcente virtute & re-

rum juftis acerrimum bellum indicit.

Ónt;

bus przeclare geftis magis inflammatur , -&

XIV. Sicut fuperbia eft origo omnium cri- $- Been:

B. 4lb

ilis quafi materia utitur, cum tamen alioqui

minum ,itaeft ruina omnium virtatum. I

in o

L

píae. 40, de-

g. l

Ibid.

ex c?etera vitia pertimere foleant.

enim eft in peccato prima

2

ipfain confli&uint. dom,

VIIT. Sicutumbra corpusfemper & ubique -

poftrema ; ipfa aut in exordio mentem per

confequitur,nifi cum in Zenith feu fümo apice :

peccatum profternit, autin fine de virtuti-

cceli fol confiftit; fic fuperbia virtutem femper

bus dejicit. Idcirco eft omnium peccatorum

comitatur,donecaliquis ad eum perfectionis a-

peffima, quia tam per virtütes, quam per vi-

Man£

picem veniat;ubi nulli amplius vitiolocus eft.

tia, humanam mentem exterminat.

Ibidetext. — TX. Sicut mare , ut feipfum purget , folet

IL.0,

vicina litora foedare,fordes fuas in illa ejicien-

XV. Sicut fumus magis afcendendo defi- Iläidei;u

cit : fic fuperbus plus exaltatus , plus evaie-?. Aug. ^

do ; ita fuperbi, ut fe mundent , aliis male-

fcit, juxta illud: /ox ut honorificati fuerint, &i Pf. 36«

dicunt , maculamque afpergunt. -

exaltati , deficientes , quemadmodum fumus de[j-Y: ?9*.

cimt, Fumus alongo ignis erumpens in al-

Manfidift X. Sicut exercitati ac dextri praedones & .

?.».9. fures per foramen puerum prius in domum in-

tum extollitur & ipfa elatione in globum e-

rumpens intumefcit,fed quanto fuerit ille glo-

tromittunt,qui domus aperiat oftium,per quod

bus grandior, tanto fit vanior,ut videas ipfam

ipfi poftea intrent domum fpoliaturi; eodem

uitur artificio fagax ferpens infernalis : tenta-

ei obfuiffe magnitudinem. Ipfa experientia

hoc & ipfum verum effe cómprobat , quod

vit primo protoparentes noftros vanitate,prze-

fumus tanto citius evanefcit , quanto altius

fumptione, & arrogantia, & poftea in illos in-

exaltatur ; idem accidit fuperbis , qui quando

travit cum tota peccati malitia , fpolians illos

funt in apice fuze arrogantise , cum fint exofi ;

innocentia & juftitia. originali.

non Deo duntaxat, fed &i

S. Chyy, XI, Sicut fi quis, cum ftatura ::ubit'um non

cafui tunc funt viciniores :

pfis hlq'minibus ;

Matth,

ho. 59. in fuperet;inftar montium,

imo altiorem fe putet,

"Tollunter. m altun :

ac ideo fe quafi montes exceffurus erigat, nul-

Ut lapfu graviore

ruant ;

lum aliud argumentum fuze infanize quseri-

mus ; fic cum inflatum videris hominem, qui

Fumus infuper nuncupatur fuperbus , quia

N

meliorem fe czeteris arbitretur, contemnique

p

dum afcendit in altum , & in camino ventum

Ongr,

opinef:ur ; fi cæteris hominibus conferatur,

um repel-

obvium habeþ fibi obfiftentem, quie

2 at,

E

Titulur CXXX V. Superlia.

)

263

pellat , & redire cogat,totam adimplet fua ca-

'XX!. Sicut ventus lumen exxtingu?t I,,, l'G&SS.Bäämv.

ligine domum,ut omnes, ne coecutiant, & of-

rem exficcat, pulvefem excitat; fic fuper. ia

f

1196 E,

fendantur oculi , domo cogantur exire. Idem

bia lumen

fapientize obfufcat, exficcat rorem ^.

Ain

Ber,

iC

plane eft cum arrogantibus & fuüperbis , pro-

gratize , & pulverem . vanitatis fufcitat.

: paü'

rumpunt in actus iracundizeindignationis,im-

€

Om. t

^

properii,clamoris,infolentize,ac propterea,quia

XXH'.' Sicut aranea, ut mufcam capiat, fe- $ n

V.

redduntur intolerabiles , neceffe eít , illos de-

ipfam texendo evifcerat ; ita fuperbi , ut xu.in di:

L

clinemus, & fugiamus , nifi velimus incurtere

fcam ,vanze zeftimationis & famse acquirant , ?2 iic-

pericülum rixandi cum illis , & frangendi pa-

feipfos confumunt ; & bona fua pfodigamt. E,ü

fY

cem & charitatem. Neque folum fuümus u-

"u

É

7

perbize fugat homines, fed etiam ipfum Deum

XIII. Sicut gallina clamore fito ova prodit, .

S

&

& perdit ; fic fü

ibid,

a nobis recedere facit, Unde D.Chryloitomus:

perbus bona fga per jactan-

Ne extollaris in fpecie tua,ne forte propter fa-

tiam amittit.

perbiam tuam avertatur Deiüs. Fumus przete-

rea eft effe&us, & certiffimum fignum iznis ;

XXIV. Sicutis , qui oculis baptus e&/,zäbj 3. Chryt/

.

CU- ^.

no,.dc.

fuperbia pariter magnam habet connexiosem

omnibus facile offenditur ; ita füperbus o

i

'v Chm,

qum igne infernali ; quamvis enim peccatum

lo mentis delítitutus

E

'ib omnibus fagilä Cu-

:a. 23.

accenderit infernum , füperbia tamen princi-

Qpitukï.

palis extitit caufa,quze incendit,& aperuit for-

nacem illam extinguibilem ; fuperbia quoque

.XXV. Sicut aquila ad piædazï.l nata teftas, Béfizus

teftitiidines, nuces & fimilia altiffime eveh

&E in 1JOH.

fumus appellatur fpecialiter ; hic enim caligi-

ne fua privat nos lumine, & fplendore, oculo-

ut in petram deje&ta elidat, fic arrogantia ( 1* 9?

L4

p

perbos evehit, ut confringat juxta illud Pfal. ;

»

rumque obtenebrat lucem ; idem pariter eífe-

t

V. 28:

miftz : Dejecifti eos, dum allevarentur, Ht

&us eft,quem operatur fuperbia in anima no-

illud Poetze : Tolluntu

fira; lumen, quod quis primo a Deo olitinue-

:

b

r in altxum ; Au*c[ *cafur |

graviore ruant.

rat, difperdit, divinaque gratia, quze eft lux

vera, quze illuminat nos, privat : Ut tenebrze

TE

eius

XXVI Sicut modicnm fellis optimum o^

T

alienze fünt a luce ( inquit Climacus, ) ita fu-

queinque fuccum

iuit

b

ii

perbus ab oimni virtute eft alienus.

thü.fv » 49

nem virtutem. -

'dgi'trquit; ita iþp?rbi*a Onm-

S. Nilus

XVL. Sicut contagiofus morbus in totum

V

(

Niüus

loc.cit, -

a

l

e of Vi-

corpus , fic i

/Á

mam ferpit.

pfa quoque fuperbia'in totam ani-

: szftga.

*s

ofcopit

$. Aug.

XVIL. Sicut navis absque gubernatore a

104,. de

ventis hinc inde agitatur , ita & fuperbus le-

- XXVII. Sicþutkiä(q, qui ceïlam q

u1dem .am-R cïv eotn.,

Orat,c

plam habet, fed vino vacua&m , ftuite ob il- i ecad.

? vis circumfertur inftabilis per actus fuos.

Bv

Á

-

lam gloriatur ; ita nec ob ingenium aut nara- Ponor.

, Dern,

in Dom.

A5.S. XVIIL Sicutfulmen quandam brevem clari-

ram ad ícientias & virtutes aptam quis pru-

tatem habet, fed tamen teneris creaturis val-

40 &

$. Ad

denter extollitur , nifi actu illas poffideat.

t dom,

b nocuam ; ita etiam eft de füperbis, quia lu-

cere volünt in hoc f»culo per elatam fuper-

XXVIIL Sicut i$ ,

: qüi, 'pi&tori im.—agine'rx(l— Mardoch,

biam, per quam tamen pauperes incenduntur;

artificiofiffmam & perfe&iffimam pin

R.actr,

genti , ï

le&. g

dicitur enim in. Pfal. g. -Dum fuperbit impius,

alias lineas & colores fuper

inducere vellet,

incenditur pauper.

merito injuriam faceret ; ita qui homini, ve-

Man$ difc

XIX. Sicut elementum ignis innatam fibi

lut imagini perfe&ze Dei , colores fplendoris

I-.7.3. habet proprietatem , ut femper afcendat , ita

& vanitatis extrinfecze addere ftu

[idem

det , non

v

j

Aop, !

füperbia, veluti fupra jam dittum eft, afcendit

leviter eivd?m Deo difplicebit.

,.;

P(.3

femper. lgnis nunquam fatiatur quacunque

20,

materia combuftibili; fuperbus etiam nun-

8 BO

quam fua forte contentus eft,infatiabili corde ;

ignis vult effe füperior , & eminere fupra alia

MOTIVA.

elementa; talis pariter fuperborum natura eft,

ambiunt femper przeeffe aliis. Ignis lucet , &

!Q

Um contra naturam humanam eji Juperbia , S. Gf*e;*ä-

refplendet, at generat fumu

,qui obescat ,

ut S. Gregorius infinuavit dicens : ex l- 21 mor

aut ad minus obfufcat lumen oculi ; fuperbus

cap. 9. Genef. .Ef terror vefler ac tremor f^.*

quoque 'in honoribus , obfequiis, in imperio

[uper. cun&a amimalia terrg ; Non enim ait : fit

& regimine fuo timetur,refpicitur, honoratur;

fuper homines qui faturi funt , fed fit fuper

at eodem tempore amittit lumen divinum,in-

cunéta animalia terrae ; homo animalibus ir-

tellectus & judicii füi ,lux manet obfufcata.

rationalibus , non autem cseteris hominibus,

Iguis fubjectum fomentüm , quo converfatur

natura przelatus eft , & idcirco ei dicitur , ut

& alitur , confumit ; fuperbus pariter opera,

ab animalibus, & non ab homine , timeatur ,

& merita vitae zeternze

| difperdit , &-deftruit

quia contra naturam füperbire eft , ab zequa-

vX

fuperbiendo.

s

li velle timeri. Cui confentiens S. Laurentius

S. Lauf.

XXIL Sicut bafilifc

Rieheom,

us fefe refþicien'do fe-

Juftinianus : a propria , inquit , COgnitione ,

inacad. ipfuminterimit, reflexione quorundam radio-

& laudabili virtutum :ftudio , cofnunique de-

honor.—

rum ab ipfiusmet oculis procedentium ; ita fa-

viat lege naturse , quicunque iuperbiz in-

perbifeipfos & füa dona confiderando,fplendo-

flatus fpiritu , renuit humiliare fe Deo , ipfi-

usque preecepta fervare , cui profecto cuntta,

re eorum fibi ipü,s'*mortem anim:e accerfunt.

N

quzg

264

Bibliothece . :Manualis Contionatorie

| (uin

&us ) fuperbiä, a qua omnes Job. 41.

qu fa&ta funt , five fuperc

cleftes fpiritus, ( ita declarat 5an

D

Y

12' [71

vize diaboli procedu:

x Ipfe eft &ex fuper ini-25.

throni fcilicet , dominationes , principatus ,

virtutes ; feu coeleftia cor-

wer[os filios. fuperbie.

hinc com-ídem ia

poteftates , atque

V. Quia divinis gratiis priv

at ;

Diszet. tit.

pora, fol, luna,

f

&

ftellze : five quze vegetantur

ia ventus extin-

adiuntur fuper terram, vel mo-

paratü

r vento propter tria, qu

I. C. 30

in terra, aut gr

& exficcat rorem,& exfufflat pul-

ventur inaquis , o

btemperant; quibus omni-

guit lucem,

rerem ; Sic fup

erbia extinguit lumen fapien-

bus, perhibente

Propheta, przeceptum pofuit,

exfufflat pulverem a. Reg. c.

non przeteribunt;

hinc hominum coritumacia,

tize, exficcat rorem gratize,

vanitatis mundan?e. Un

d

e de ea Prophe-s.7. V2X

hinc merito inobe

dientium redarguitur fuper-

: Montes. Gielboe , nec

biz» vitium , dum creaturis c?eteris proprio

ta locutus videtur dicens

ros, nec pluvia veniat. fuper vos. Per]

H

os montes,

/authori famulantibus , ipfi fe extollentes ei-

denotabantur

fuüperbi, in

qui erant altiffimi ,

dem negligunt effe fübjecti.

uit,nec infundit rorem gra-

üria , ut S, Bona-

quos Deus non infl

IL. Quia Deo direte contr

tiarum fuarum ;

fupra hos tnontes merito

S.Bonav ventura oltendit dicens :

In. hoc autem con-

cum omnia fubj

ecta fint

fuit extinétus Saul ;

fiquidem cum in primo

lr.de trariatur Deo, quia

regni [ui ingreffu val

de humilis effet, ( abfcon-

uris, & fpoliat eum debi-

c. g.

prot.rel- &i - jpfa vult effe fui j

derat namque [e , ne inves

üretur, ) adeo fuperbus

$ n

to honore fuo, id eft, univerfali dominio,quan-

ut Deo rebellis,

& propter

$i

tum eftin fe. Et S. Bernardus: Ille primus fu-

evafit poltmodum ;

faperbiam,cum fai

inaxima confufione(veluti Cafarius

TT

S.Bern. perbus,

- qui fecundum fcri

pturam rex eft juper

iuelem. Deus fignificariArel ho.

ur , altior

éi per Prophetam 5an

$.s.in ommes fili

o5 fuperbie, dixiffe non legit

jutlit: ) regno

exutüs

fuerit. ld quod Cae- 4*

Vigil. Na- ero | fed ero inquit fi

milis Altiffimo. . Attamen

m fimilitaidinem declarat di-

farius per apta

tiylc.

non mentitür Apoftolus ,

quoniam ille ex-

cens : Optime noitis ,

quia pluvia, fi mon-

quod. dicitur Deus , aut

rit,cito in vallem

2. Theff.

- tollitur /fupra omne ,

tem nimis erettum invene

quod

colitur.

Horret

humanus auditus ver-

d accipiendam be-

A

9. 4.

fed utinam horreat fimiliter animus co-

decurrit, & ideo , qui fe a

inai

$en. t^

bum,

nedittionem humiliter inci

;tes , quafi val-

$ den

gitatum

malignum pariter & aí

ecum.. Dico

vinze benedi&tionis

zmon, fed &

les faciunt, ipfi pluviam di

4

Luc, 3"./ 3.

edt

enim vobis, quod non tantum d

accipiunt ; & impletur in e

is illud , quod fcri-

omnis fuperbus extollitur fupra Deum. Vult

€2 ommis

ptum eit :

Omnis vallis. implebitur ,

-enim Deus fieri voluntatem , & fuperbus

mons €9 col.

lir humiliabitur. Quid eft : Omnis val-

vult fieri voluntatem fuam , jam vide-

fs. implebitur ,

nifi omnis qui fe humiliat , exalta-

tut zequalitas ,

fed attende male congruam

uidem in his tantum ,

bitur 2 Inde S. Bernardinus exponens ver-

P

roportionem ; Deus q

ba illa : rraverat in fosi:udine , 1n loco inaquo[o,

quze ratio 'app

Yobat , fuam vult fieri

volunta-

fic ait: Nec mirum , quod folitudini huic íma-

tem , fuperbus

vero & cumratione , & contra

ut dicatur in folitudine, inina-

)

quofum additur,

in folitudinibus aquae de-

rationenl.

auofo ; Sicut enim

effefolent, &l

oca deferta fterilia quoque &

S.Bgnav, li. I.Ql«z'i(,z &idbolo

affunilat. ; ipfe;enimä eft

arida effe confueverunt ,

fic fuperbiam im-

wperbig. Unde ficut Do-

1.2 comp. Rex fuper ommer filios

p

cenitentia comitatur , elatum enim durum ,

TTheol.l. minus ait de charitate z Ín hoc co

gno[rent. om-

& expers eft pietatis ,

ignarum compunétio-

3. 15.

joan. 1

nes , quia di[cipuli mei eftis , fi diletionem habueri-

nis , ficcum ab omni r

ore gratize fpiritualis ,

* fis ad invicem ; ita poft diabolus dicere de füper-

milibus autem dat

85.

quia fuperbis Deus refiftit, hu

;

bia. Ubinam lucifer pofuit ac plantavit me-

gff'atzqm.

s

? tyrannidis ? quis ita ignarus ,ut

tropolin fü

Hugo Vi-

Tioc nefciat

? In Babylonia , quae fuit fuperbize

M Quiaþip[q/m Deum aufert

; uti Hugö Vi-

&o:, apud

T,

$, Es

ftructa fuit a gigantibus , qui

Manfidifc

fvmbolum & con

&orinus infinuavit dicens : Superbia aufert

fem de

ex turris illi

us altitudine cum Deo contende-

mihi Deum, invidia proximum , in meipfum.6,n, ,.

& ,

itendebant. Notatu dignum

nt,

re & dimicare con

Superbia Deo

eft odibilis, & quidem pre

eft di(crimen iftud , q

uo

d affignat D. Augu-

Deo exofum eft, non

Dei & diaboli : Qua-

czeteris hoc peccatum

$, Ch

fünus inter civitatem

quia D

eus a nobis reced

it, fed quia Deum

,

in civitate Dei, &

ho ro

propter ait

*

quod nunc

fuperbi

a noftra fpernimus , & . conculcamus.,

Ton,

civitate Dei

in hoc fzeculo peregrinanti maxi-

Audite m

t

odum loquendi fuperbum : Qui dixe-

datur humilitas, & in ejus Do-

me commen

yunt Deo:

Recede a.nobis,[cientiam 'arum tuarum

tnino, qui eft Chriftus ,

maxime pr?edicatur ,

Yc

4

uti elationis vitium in

nolumur. Quis eft omnipotens, ut ferviamus & 9

contrariumque huic vi

S. Aug.

us, maxime do-

ejus adverfario. qui eft diabol

"VI. Quia cau[a eft pal]ionï: Chrifti , uti S. Au-

in P 18

minari facris literis edocetur ;

profecto ifta eft

guft.indicavit dicens : Propterhoc vitium,pro-

unde loqui-

magna differ

entia , qua civitas,

pter hoc magnum fuperbize peccatum , Deus

mur, utraque

difcernitur , una fcilicet focietas

humilis venit. Hzec caufa, hoc peccatum ma-

jorum hominum ,

altera impiorum , fingula

gnum,ifte ingens

morbus animarum omnipo-

s ad fe pertinentibus , in

tentem medicum

de coelo deduxit, usque ad

'quieque cum Angeli

quibus przeceffit,

hac

amor Dei , hac amor fui.

formam fervi humiliavit , contumeliis egit, li-

tatu eft ponderatio five ex-

tantze medicinae

Digna quoque. no

gno fufpendit,ut per falutem

ofitio illa, quam S. Anton

ius de Padua adhi-

curetur hic humor. Jam tandé erubefcat

homo

73 0THHETL

humilis

Eccl.s. 1! bet huictextui Ecclef. Non ventiler t2 i

/

quae eft

effe fuperbus, propter quem fa&u's eft

»

Deus.-

ventum , C4 mon eur im ommem viam ,

m

56

»

Titulus CXXX L. A'Supeïbia.

H

gantis, an &ultiïj, ita unum eft' ä.tque,idem in

Caffian L DEUS. . Et confentiens Caffianus, ideo, in-

12, c. $. quit, univerfitatis creator & medicus Deus,

utroque vitium, Nam &alius item barbarus

dicit ; Ego fum .DEUS , €9 non homo. Rur-

caufam principiumq; morborum cognoftens

l

fum & alius: JVon goterit DEUS [alvare. vos,

t.t

effe fuperbiam,contrariis fanare contraria pro-

Et /Egyptius ille,

3

curavit, ut ea fcilicet, quze per fuperbiam cor-

aut exipere ex muuibus antir.

Dominum, inquit, rion novi ;. & fiultur ille apud

ruerant, per humilitatem refurgerent. llle

namqg

1

Vi

ie dicit : /n celum con[cendam ;. hic dicit:

Prophetam talis eft, dicens ?n corde [uo, uon eft

D. C

rra anima mea. 1lle dicit: Ero

DEUS.

Hunmiluta eft 1n te

Ya

X. Qui excufa

Honem non hubet; at S. Au-S, Aug.

fiimilis dttiffumo ; hic, cum g/fkt in forma DET,

.

*

guítinus re&e advertit dicens: Simp

liciter di- 8o. g. de

exinam

fUl

it' femetip[um ,. formam fervi. accipiens ,

humilitavitque. [e , fatlus obedieny usque ad. mor-

co vobis, omnia peccata odio habet DEUS, O5»e4 7-

mendacium , perjurium, furtum , & c?etera,

tem, lle dicit: Super aftra celi. exaltabo [oltum

meum; Mte dicit: Difcite a me , quia mitis Jum

ia quibusfi quis deprehenfus fuerit,non poteft

oculos levare, fed hic eum habemus quafi exe

€2 humilir corde. llle dicit : Mefcio Domnum €5

crabilem. Si quis fuperbus eft, multo pejus fa-

. Jfrael uon. dimittam ; Vite dicit : Si dixero, quia

nomn novi eum; ero fumilis volir mendax, fed. iovt

cit, quam adulterium, & tamen loquitur cum

eo; qui fornicator eft, poteft aliquid dicere :

eum , €9 mandata ejus [ervo.

S. An.xbr.

ibnz'y huma-

Vicit me caro mea, fuperavit me adolefeentia

S.

n

VIL. Quia. pariter eft caufa. gerdit

mnea

Non dico, quod fibi hoc facere liceat,

irins

ng ; utirecte advertit 5. Ambrofius' dicens :

| ho,

Pf. 118.

2

aut quod fe excufare debeat, fiquidem & hoc

Maximum peccatum in homine fuperbia eft,

odio habet Deus , fed in. comparatione mali

quandoquidem inde manavit noftri origo deli-

dico : Quicunque aliud peccatum fecerit, v. g.

&i, hoc telo nos primum diabolus vulueravit,

fi' furtum, fe exculare poteft, quid enim dicit?

ac perculit. Nam nifi homo' ferpentis perfua-

propterea furtum feci, quia algebam , quia fa-

fione deceptus effet, Deus effe noluiffet.

$

Superbus

S. Bern.

ie moriebar, quia 2egrotabam.

VIIL, Quia eft fignum. reprobationis ; uti ipfe

quid dicere poteft ? Ideo fuperbia majus ma-

Sen. to.3.

3.5

S, de rec

?.

DEUS per Pialmiftam indicavit dicens:

lum eft, quia excufationem non habet.

: Non habitabit in medio. domus mec, qui facit. [u-

XI. Quia vitiorum omniwn Regina. €8. Boter

8. Gyfeg.

ccel. c.-

l.'4r mor.

gerbiam. Et xatio triplex eft: Prima ; quia in

eft, tefte S. Gregorio dicente: Vitiorum Regi-

L l7-

regno DEI eft omnimoda fubjecio quoad

na füperbia, cum devi&um cor plene ceperit,

Deum ; fuperbus autem non vult fubjici Deo,

mox illud principalibus vitiis quafi quibusdam

nec poteft, quia fubje&us eft diabolo, quieft

fuis ducibus devaftandum tradit, quos videli-

Rex fuper omnes filios [uperbie. — Secunda ratio,

cet duces exercitus fequitur, quia ex eis pro-

quia in regno DEI eft omnimoda pax & con-

cul dubio importunze vitiorum multitudines

cordia quoad proximum , juxta Pfalmiftam :

oriuntur.

Cui etiam confentit S. Profper di- $ Profp,

Pax multa diligentibur legem tuam, €$c. Super-

d difcor-

cens : Initium, inquit Scriptura, omnis peceatil. 3. de

bus autem non poteft effein pace, fe

z

fuperbia,non alicujus,ut evidenter oftendere

t, Vit. con-

dat cewn alüs : Proverb. 13. f" f

[7

iperbos

quod ipfa fit peccatorum omnium caufa; quo-

^

templ c:&.

femper jurgia. — Tertia ratio, in regno Dei eft

D

niam non

folum peccatum eftipfa , fed etiam

omnimoda qui

etatio quoad fe ipfum, quilibet

nullum peceatum fieri potuit;poteft, aut pote-

enim contentus eft eo , quod habet ; fuperbus

rit fine ipfa: Siquidem nihil aliud omne pec-

vero non, fed femper extendit fe fuper termi-

catum , nifi Dei contemptus, eft, quo ejus

nos per appetitum voluntatis. Unde dicit An-

"

roecepta calcantur,

felmus in lib. de fimilitud. quod fuperbia dici-

Il Quia brutir pfir. deteriorem. efficit :

'luti fa." S. Chfyf-

tur , quia fuper ea, quam debet,graditar. Hinc

fugo Y

pienter S. Chryf. advertit dicens : Unde igi- 39- ad po*

V

, ul

$. Esj & S. Ephrem dixit: Initium defertionis homi-

tur, o homo, dignus es brutis imperare ? ex P*-

rem de re. nis eft receffus ab humilitate. Qui autem a

lasfidilt

ratione. Sed non ineft fuperbo; cum enim ea,

VAE

&a Viv. DEO deferitur, ab improbo

N

fpiritu pf'æfoca-

non ut debet , 'utatur,ïetiam'illisïpejor e&, :

ratr

bitur, ficut Saul.

$

X.

$. Chryf.

-3X.. Quia. fumma ftultitioe eft indicium ; nam,

ho. ro. ad

tefte S. Chryf. natura ftultum eífe, nihil habet

M.E

L A.

Rom.

criminis ; magnifice vero de fe fentiendo ftul-

tum fieri, venia caret, & majus adfert füppli-

0?4760!" W'ä r æceþtztm €s eäceq:zpluhz Chri-

ft, qui enim famulorum auderet aurea

cium. 'Tales funt, qui in fapientia fuperbiunt,

inque extremam incidunt arrogantiam ; nihil

vefte fuperbus incedere,fi Regem & Dominum

'faum vili lacerna indutum cerneret ? Quo-

j Atf

enim adeo ftultum facit, quemadinodum ar-

rogantia ; unde & Propheta barbarum ita vo-

modo ergo fervus Chrifti non erubefcet , fe fu-

UI :

cabat dicens : Stultur autem ftulta loquetur.

per alios efferre , fi Dominum fuum & tantum

Ut autem ab ipfis verbis ftultitiam ipfius di-

tantopere humiliatum , & infra omnes homi-

fcas , audi, quid dicat : Supra aftra cali ponam,

nes depreffum, videt. Hinc re&e S. Thomas $, Thom.

Villanov. exclamat: O miferandam ftulto- Vill. S. de

inquit, f/mromum qmeum ,. eroque þm'ilif ZAltiffimo.

cen,

Agprehendam inanu. nea. orbem ,

ficub. aviculg

rum hominum infaniam , & phrenefin nimis

dolendam ; o mentis cecitatem nunquam

ullum, €9 ficut ova reliia tollam illum. His ita-

que verbis quidnam poterit fieri tultius ? Si

pro merito deploratam ! Qui Chriftiano no-

mine cenfentur , qui fidem Chrifti ejus-

fingula arrogantium verba in medium adduxe-

ro, cogüoíci non poterit, verbane fint arro-

que do&rinam Evangelicam profitentur ,

-

quid

R. P.'Lolm.'Bibl. M'an. Tom. I11.

466

Bibliothece Mamualis Conciomtoriæ

quid díco profitentur, imo qui de populi Chri-

VIL Confderare D E I excllentiam. geni-s.Doroth,

ftiani ducatu, magifterioque gloriantur , hi fu-

tiu5; nam, tefte S. Dorotheo, Sanüi viri,tr. 2. de

1

perbize facibus magis ardent, hi honoribus &

r?num.

quanto propius & vicinius ad D E U M acce-

ciat.

dignitatibus infatiabilibus ínhiant ; horum

dunt, tanto viliores fe afpiciunt & peccatis

omnis cura & folicitudo eft, qualiter inter ho-

magis onuftos; fic Abraham, cum videre

mines magni & honorati videantur. Quid de-

Dominum meruiffet, terram fe vocavit & ci- -

lirius, quid infanius , quam faüb humilitatis ve-

nerem. Job. 42. June oculus meus. videt te, id-

xillo ambitioni militare ? Et in magiftri humi-

circo me reprehendo.

lis fchola . fuperbiam profiteri? Quomodo hi

VIII. Confiderare — Humilitatis præjianffams. Ephr,

audierunt coeleftis verba magiftri: Difcite a ime,

€9 amare; uti S. Ephrem fuafit dicens : Humi-de recta

quia süifir um €8 humilis corde?

litatem diligito , & nunquam laqueis diaboli Y!Y- rat. c«

Il Confiderare B. Firgimis humilitatem ; ut

capieris : Velociffimis enim humilitatis alis^' *

enim, qui Pharmacopolium ingreditur, invitus

femper fublevatus fublimior eris, quam ut ini-

etiam odorem fecum aufert; fic qui przedictam

mici retibus capi poffis. Idipfum etiam S.Bern-s p.,,.

humilitatem confiderat, non poterit non ad

hardus confirmavit dicens : Diabolus per fuü-ferm. 97.

eandem fectandam excitari.

perbiam & cupiditatem dixit ; in celum a[cen-de modo

S, Paulus

IIl Confiderare , unde f. a. quo €$ cur accepta

dam : Chriftus cum humilitate dixit: /ugmili-bene vie

v.7.

1. Cor. 4. fint dona : uti S. Paulus fuafit: Quid habes,

tata ef. in gulvere aniima mea : Diabolus per fu-Vendi.

quod non acceperis ; fi autem accepifti , quid

perbiam & cupiditatem dixit: Ero fimilis Alti[-

gloriaris,quafi non acceperis? in quem fenfum

fmo ; Chriftus per humilitatem fatfur eft obe-

Épi&etinetiam Epictetus monet : Nulla debes aliena

diens Patri usque ad mortem. Ad . ultimum dia-

B

proeftantia gloriari. Equus quidem elatus, fi de

bolus per füperbiam przecipitatur in infernum,

4l ]j,CO

Enchïr;.

feipfo jactabundus diceret : Quam fum egre-

Chriftus vero per humilitatem ad coelos eleva-

Ls

gius ! foret tolerabile. At fi tu dicas : IN2e ego

tur. Unde rec&e concludit albi: idcirco nifi

egregium equum poffideo; nihil aliud , quam

oimnia opera noftra humilitas przecefferit , co-

de alieno bono fuperbis ; tuum autem quid efi?

mitata , & confecuta fuerit, propofita, quam

nempe folus opinionum ufus , quem fi fecun-

intueamur ; appofita, cui adhzereamus ; inter-

dum naturam habueris , tum gloriare ; ita de-

pofita; qua reprimamur, otum de manu extor-

mum enim de propria excellentia gloriaris.

quet fuperbia; quantalibet fit Juftitia operis

Gaffianus. Hinc Caffianus monuit dicens, itaque hunc

apud internum Judicem , nulla eft, fi hanc

' 126 9- nequiffimi fpiritus laqueum taliter poterimus

elevet tumor mentis.

evadere, fiin fingulis quibus fenferimus nos

— IX. Confiderare peccata [ua. €9. eadem ob ocu-

virtutibus profeciffe, illud Apoftolicam dixe-

lot habere ; fic enim more pavonis pennas de-

rimus: JVon ego, fed. gratia D E 1 mecum , €9

mittet; hinc S. Bernardinus dixit: cum ho- S. Bern.

Sen. de

gratia D E I [um id , quod. [um.

mo confiderat , quod propter fuperbiam primi

S. Chryf.

IV. Confiderare vanitatem rerum , de qui-

hominis exul factus eftin hoe mifera vit,atque

multipl,

ho. g9. ad bus oritur fuperbia: Uti S. Chryf. fuafit di-

tot & tantas miferias hicin fe & a fe fentit, ma-

lu&u S.4,

W

pop.

a. I. C€, 2s

Card

cens : Fortis es, & altum fapis, nonne propter-

gnam habet materiam & occafionem, imo ne-

L

ea magis humiliari debes ; Quare fapis altum

ceffitatem fe ipfum bumiliandi :

in re viliffima ? nam & leo te eft audacior , &

10. quid f[uperbit terra €9 cinis?

Unde Eccl

aper fortior. At pulcher es, & fpeciofus. Cor-

Et albi quidam ait:

nicum oftentatio ; non es pavone pulchrior,

neque propter florem , neque propter alas.-

Unde. fuperbit homo , cujus conceptio culpa,

- ANafei pana , labor vita , wece[fe mori ?

Bell,v l. 9.

V. Confiderare conditionem Vilitatir fum , uti

$T

Spec. p.3. Bellovacenfis indicavit dicens: Ab hujusmodi

, Poft hominem vermir ,

l eit

difc, 1

horror 2

gojt veïmem f?tor €9' :

appetitu debent nos retrahere vilitas humanse

conditionis, fragilitas noftr»e corruptionis.

| Sicin mon hominem Kvertz'tui'( ompis khome.

S, Chry. Unde S. Chryf. Qui te vocabo , inquit? Quo-

O. 20,

&

Rom.

*4 modo arrogantiam dejiciam? fi cinerem te di-

$. XI.

xero, & pulverem, humum, & coenum, vili-

tatem quidem dixero, nondumtamen fatis ex-

ASCETICA.

a&te fimilitudinem eam, quam volebam, con-

Ex annuis

fecutus fuero. Hinc Rex Mogoris mire pru-

I. NO[,Te debet , quid. €?. quale vitium jüperbü

dens,fi quos homines, ignobileslicet & exter-

fit. Nam, ut S. Gregorius fapienters, Greg;

1591.

nos, deprehendebat officio apud fe gerendo

advertit, difficile in fe quisque inveteratamin morsl,

idoneos, eos in fuam familiam adfcifcebat, ac

fuperbiam: deprehendit; quia nimirum hoc *24-C.28-

munere aliquo impofito honorabat.

Verum

vitium , quanto magis patimur , tanto minus

videmus,

ne inde füperbirent, volebat ut fignum prioris

fui ftatus palam ante fegeftari currarent,inftru-

IL. Noffe debet , quando fuyerbia - peccatum

mentum artis, quam profeffi funt.

S. Bafil; in

moriule fit ; id . quod ex S. Thoma di-

S. Thorn,

VI. Confiderare odium D E T. erga: [uperbiam,

Ícere poterit dicente: Superbia eft ex ge-

2. q. 26.

reg. brev.;it4 S. Bafil. monuit, dum interrogatus,quomo-

LÀ

[]

nere fuo peccatum mortale

?

quo quiss. 5.

do fanari poffit fuperbus? refpondit , fi fidem

D E O rebellis fit.

Rationem affignat :

habenat fententize illius,

Superbia humilitati opponitur

H

humili-

qui dixit : Dominu; fa-

bje&ionem

?Erbi.r lreþjüt.

tas autem proprie refpicit Ííu

hominis.

267

Titqlu: CXXXV. Suyerbia.

3

höminis ad D EU M. Unde e contrario fu-

Thomas negat eam effe capitale peccatum;ad S. 'Thom.

2.2.4. £02.

t $ de

perbia proprie refpicit defe&um hujus fubje-

quod dubium.ipfe refpondet hoc modo: Su-

remm.

perbia dupliciter confiderari poteft, uno modo

ao 8-

;ciat.

&ionis, fecundum fcilicet quod aliquis fe ex-

tollit fupraid, quod eft fibi praefixum fecun-

fecundum fe; prout fcilicet eft quodam fpe-

dum divinam regulam , vel menfuram : con-

ciale peccatum ; alio modo fecundum quod

habet quandam influentiam in omnia peccata.

traidquod Apoftulus dicit 2. Cor, ro. JVor

autem non inmen[um gloriabimur , [ed. [ecundum

Capitalia autem vitia ponuntur quaedam Ípe-

men[uram, quam men[us eft nobis D E U'S. . Et

cialia peccata, ex quibus multa genera pecca-

torum oriuntur.

Et ideo quidam confideran-

ïs' Ephr.

ideo dicitur Eccl. ro. quod imitium [uperbie

hoinis eft apoflate a D E O, quia fcilicet in

tes fuperbiam , fecundum quod. eft quoddam

Viï. n[. C.

hoc radix fuperbize confideratur, quod homo

fpeciale peccatum , connumeraverunt eam

aliis vitiis capitalibus; Gregorius vero confi-

aliqualiter non fubjicitur D E O , & regulxe

ipfius, Manifeftum eft autem, quod hoc ipfum

derans univerfalem ejus influentiam,quam ha-

betin omnia vitia, non connumeravit eam

$ B

quod eft non fübjici D E O, habet rationem

aliis capitalibus vitiis, fed pofu

[

peccati mortalis. Hoc enim eft averti a DEO.

S

it eam reginam

d

de modq. :

;

Sed h»ec omnia funt intelligenda de completa

vitiorum & matrem, ,

bene v

— V. Noffe debet, cur. hoc. vitium ab

: o'mm'äm

s. Chryf.

Vendi,

fuperbia, quia , quamdiu homo vult manere

ho.in lo

fubje&us, adhuc aliquid habet humilitatis, ac

quidem , [ed fpecialiter ab — 4 [ceta , vitemdum fit,

Caffian i

proin fuperbia illius eft imperfecta, & veniale

quia, teíte 5. Chryfoftomo , nihil longius ab,, inft,

.

amore Dei abducit; nihil tam facile in ge-c. x

duntaxat peccatum.

S Banav.

cur. fuperbia z'm'/tium otmmis

hennam intrudit, quam fuperbiz infania: &

IIT. Aoffe debet ,

quia juxta Caffianum morbus fup

erbre , licet

1. .Comp.geccati dicatur ; nimirum triplici ratione juxta

ultimus fit in conflidto vitiorum , origine ta-

c'(IS' |

S. Bonaventuram. Primo propter caufam

men & tempore primus eft. Szeviffima, & fu-

quze invenitur in omni peccato , quia in omni

perioribus cun&tis immanior bejtia, perfe&tos

peccato invenitur contemptus D E I, qui eft

maxime tentans.

quaedam caufa peccati; ifte autem contem-

VII. AVoffe debet cau[am,

;)b' quam. I) E. öCäüïanus

ptus eft averfio a Creatore, quze in omni pec-

topere £x

0

J fit: fuperbia : eam Caffianus hisl. 12. €. 7

cato eít, ubi praeponitur bonum. commutabi-

/tzm

le bono incommutabili ; quia ficut fine cha-

ver

bis affignavit : Quantum eftmalum fuper-

ritate alize virtutes nihil funt, ita fine fuperbia

bia, ut non Angelum, non alias virtutes fibi

conttarias , fed ipfum D EU M adverfarium

alia vitia nihil. Secunda ratio, quam adducit,

eít: quia primum peccatum fuit; hoc enim

habere mereatur! Notandum fiquidem eft,

quod nequaquam dix

erit fuper his, qui czeteris

genere peccavit diabolus in coelo , & homo in

funt vitiis involuti, quod habeant fibi Deum

»'S. Ber,

paradifo. Tertia ratio , quia ex ea nafcuntur

$en, dt

refiftentem, id eft, DEUS gaftrimargis, for-

milipl,

glia- vitia , fecundum prius & pofterius.

"

nicariis, iracundis , feu philargiris adverfatur,

lu $4

fed folis fuperbis. llla namque vitia vel in

Hugo

IV. Nofle deb;at 3 cm* geccatum 'maximum' dï-

;i! I. (2

Card. in

catur ; Nimirum , ut Hugo Card. explicat,

unumquemque, delinquentium tantummodo

Pf. 118.

origine, genere , numerofitate, temporis anti-

rfetorquentur , vel in fuos participes, id eft in

alios homines , videntur admitti : hzec vero

quitate. Origine dico, quia ,ut dicitur Ecclef.

1o. Jnitium ommis peccátà fuperbia ; genere, quia,

B

roprie pertingit ad DEUM, & idcirco

ut dicitur in gloffa. Superbia natione coeleftis,

eum

fpxecialiter digna eft habere contrarium,

(

füblimium mentes inhabitat. Paulo aliter S.

- VHL ANoffe. debet radicem luijur vitii, quo fa-s. Geeg. l -

'Thomas hané quzeftionem decidit dicens: Su-

ciliur. €2 efficacius d. ejur. extirpationem. queata4 mor.

$. T hom,

perbia dicitur graviffimum peccatorum ex eo,

cooperari. . Sic enim S. Gregorius monuit di-* ?8.

1' ciltc ad4c

quod per fe competit principio, ex quo atten-

cens: Vitium fuperbize ab ipía radice fecan-

diturgravitas in peccato. Etideo füperbia cau-

dum eft, ut, cum latenter oritur, tunc vigilan-

ter abícindatur, ne profe&tu vigeat, nec ufu ro-

fat gravitatem aliorum peccatorum. Inter gra--

viora peccata primum eft fuperbia,ficut caufa,

boretur. Porro radix hujus vitii potiífima eft,

per quam alia peccata aggravantur. Etid,quod

quod bona , ob quse quis effertur , ut propria

eft primum in caufando peccata, eft etiam ul-

afpiciat, & plus zequo seftimet ; unde duo po-

timum in'recedendo, ideo fuper illud Pfalm,

tiffimum media ad hanc radicem extirpandam

Emundabor a deliflo maximo , dicit gloffa, hoc

adhibenda erunt. Primum eft, ut certo fibi

|

eft, a deli&o fuperbize, quod eft ultimum rede-

$, 6u

quisque perfuadeat, omnia bona, quze habe-

untibus ad Deum, & primum recedentibus.

mus, D E I dona eífe , ac proin non modo ob

jn mort»

Unde re&te notat Beirlinck dici graviffimum

ea extolli non debere, fed graviter potius time-

ao

eccatum , non quod in fe fit graviffimum in-

re, ne, quo plura funt collata, eo graviorfeve-

ter omnes fpecies peccatorum (cum odium

riorque a nobis ratio exigatur. Alterumeft, ut

DEI fit gravius ) fed refpe&ive tantum, refpe-

pariter bene fibi perfuadeat, alia longe effe

&u eorum , in quibus averfio interpretative

D E L, quam hominum, judicia, ut adeo me-

,s' Thom.

tantum, & non dire&te volita cenfetur,ut funt,

rito SS. Auguftinus & Gregorius dixerint :

que ex ignorantia, infirmitate , vel alicujus

Vae laudabili vitee hominum , Ífi remota

h q,26l

quia unde ante oculos

1 $

boni temporalis amore perpetrantur.

pietate judicetur ,

obruitur.s. Bern,

V. AVo[fe debet , cur inter vitia cayitalia com-

Judicis

fe- placere fufpicetur ,

Id ipfum con

firmavit S. Bernardus per hze

cf.'erm. 17e

muniter mumeretur

uperbia , cum tamen S.

2

verpa :

in Cant,

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. L11.

/

/

268

Bibliothecm Manualis. Concionatorimg

verba : Quemadmodum ex).v notitia tui Venit in

cionem, quomodo omnis perditio ex. fuper-

tetimorDEI, atque ex DEI notitia D E.f

bia originem fumat. Et 1. Quidem per

ditio n Eccl, I0,

itidem amor; fic e contrario de ignorantia

tui fuperbia, ac de DEI ignorantia venit de-

bonis temporalibur: Quia radices gentiu

m fuper- v. 18.

barumarefecit Dominus, utiSiracides teftatur,

fperatio. Sic autem fuperbiam parit tibi igno-

2. In fama : Quia ubi fuerit fi uperbia , ibi erit & Prov. xo.

rantia tui, cum meliorem,quam fis, decepta &

contumelia , juxta Salomonis effatum. 214*

deceptrix tua cogitatio te effe mentitur.

corpore : Quia, cum inter fuperbos femper fint

jurgia,facile praefumi poteft,inter illos nec vul-

$. XIL

nera, nec mortes defuturas. 4. In anima: Qui

2 Num. rz.

CONCEPTS PRDICABILES

anima, qua fuperbiam aliquid commiferi

t,v. 30.

quoniam adveríus Deum rebellis fuit , perib

It

]xer- '9.

X occäüonä thematis: Non glorietur [a-

23.

v E

de populo fuo, uti jam olim Deus praedixit, &

piens n Japientia fua €9c. Poteft oftendi,

minatus eft. 5. In gratis : Quia juravit Domi- Amos $,

cur non fit fuperbiendum 1. Ex dignitotibur,quia

nus in fuperbia Jacob , fi oblitus fuero usque V- 7

nemo propterea vere major eft. 2. Ex diviiiis,

ad finem omnia opera eorum. 6. [n gforiz ; Malach.4,

quia funtlaqueus diaboli potius, quam orna-

Juxta illuaMalachize:Eece dies veniet füccen- Y- T*

menta hominis. 3. Ex pulv/ritudine ; quia va-

fa quafi caminus, & erunt omnes fuperbi , &

i 5 hat

na & fallax eft. .4. Ex [rientiir; quia funt lu-

| Pl fef'

omnes facientes impietater; ftipuia, & inflam-

ii

men a DEO mutuatum. 5. Ex Porir operibus ;

mabit illos dies veniens.

hell. 4

qui funt pannus menftruatz, —Vide Fabrum

Eumdt,

conc. 4. in fefto S. Marize Magd.

V. Ex occafione thematis :

Superbum fe-

Prov. 2g.

Prn Y. 6

II Ex occafione thematis : Zbominatio Do-

quitur fhumiitas, €9 humilem

friritu. fufcipiet

V« e9.

v. '9.

Bloria: poteft pulchra illa

mino efl omnis .arrogans : poteft natura fuper-

hiftoria exAcroama-

bize ex comparatione cum aliis vitiis demon-

tis Bidermanni recenferi de Rege, qui, cum

ftrari.

I. Quia caetera vitia interdum ceffant

nollet credere , veram effe fententiam illam :

Depo[uit potentes de [:de :

hominem impugnare defe&u loci, temporis,

aut in fe impleri pof-

materize opportunze ; füuperbia autem ubique

fe, miffo Angelo, p

erfona illius affum

pta re-

gnum adminiftravit, in f:

immam egeftatem &

& femper impugnat. 2. Quia alia vitia confor-

miferiam incidit, fed ta

X

tiogaudent, füuperbiaautem folitudinem amat,

ndem fuafu cujusdam

TT

nullamque vult habere pacem. 3. Quia alia vi-

eremite fe humilians iterum regno reftitutus

4, nl 5'

eft ; fimulque per partes explicari , quomodo

tia nonnifi a vitiis & materia vitiofa generan-

tur & foventur; fuperbia autem ex ipfis vir-

idem fuo modo füperbis eveniat. Et . Sicut

1

tutibus & fanttiffimis operibus nafcitur.

huic Regi, dum in aquis caloris temperandi

gratia veftes ablatze funt; ita & fuperbis veftis

Quia reliqua vitia fingulas perdunt virtutes ;

gratize & charitatis eripiatur. 2. Sicut ille re-

fuperbia autem omnes deftruit, & omnia bona

, radicitus tollit. s. Quia caetera vitia cum aeta-

gno fuo exclufus, & a fuis Aulicis

defertus eft;

ita fuperbi jure ad re

gnum ecelefte priventur,

te languefcunt; fuperbia fola tantze eft perti-

gratiaque DEI & hominum excidant.

naciz, ut reliquis vitiis devictis fola aüdeat in

3. Si-

campo manere. Vide fufius hzec in Stapleto-

cut illein fummam miferiam incidit , ita

idem

fuperbis accidat, dum radices , ex quibus eo-

no fol 233. text. r. in Dom. 1o. explicata.

rum temporalis & aeterna felicitas oriri debe-

Luc. *8.

l. Ex occafione thematis: Ornir, qui fe

V. n4. — exaltat, humilitabitur : Poteft 1. Superbia Go-

bat, arefactze fünt. 4. Sicut ille per humilita-

tem omnia priora bona & dignitatem recu-

liatho comparari, tum propter magnitudinem,

peravit; ita idem Íu

tum propterjattantiam , tum propter confi-

perbi fperare poffunt, fi

. dentiam in armis fuis,gladio fcilicet poteftatis,

fimili modo fe humili

ent, ad quod proin fa-

ciendum ferio

funt adhortandi;

haíta dignitatis & eminentize , clypeo divitia-

rum, &c. 2. Poteft oftendi, quomodo hic Go-

VI, Ex occafione

thematis : Ejibient te äbDa"' 4«

liath exemplo Davidis fuperari & humiliari de-

hominibus ,

V. 12.]

€$ cum befliir ferirque: erit habitatio

beat tribus etiam armis, fcilicet funda, lapidi-

fua: poteft oftendi, quomodo fuperbis idem

bus, & nomine Domini, id eft, confideratione

contingit, quod olim Nabuchodonofori eve-

magnitudinis divinze, infirmitatis propriae, &

nit. 1. Ergo dicatur, quod fint arbori illi ma-

S. Ch.yr, Vanitatis bonorum, de quibus fuperbiunt ho-

gnae a dicto Reg»e vif2e fimiles.

2. Demon-Ib. v. z:;

ho. 43,ad miines; hzec enim tria media fuggeffit S.Chry-

ftretur, quomodo in illis impleatur

fententia & fegq.

pop.

foftomus dicens : Quomodo poffumus fuper-

pona DEI in illu

«

licet cireumcidentur

m decreta: Quomodo fci-

biam extinguere? SiDEUM agnofcamus;

, per amiffionem gratize &

namfi ex ignorantia Dei naícitur, cum ipfum

amicitize divinze, rami ejus,

id eft, virtutes pra-

cognofcimus , expellitur omnis infolentia. Co-

cidantur : fru&us, id eft, op

era bona & merita,

gita ipfam naturam humanam , quod nihil fit

di[pergantur : Fugiant beflig,

qua fubter ea funt,

homo. Prefentium rerum vilitatem cogita,

id eft, appetitus inferioris

paífiones eis rebel-

& quod ab umbra fomnioque nihil differant.

les fiant: volucrer coli, id eít, Angeli & San&i

Hsec poterunt nos a tali propofito abftrahe-

ab iis recedant : Germen radicum ejur, id. eft,

re, Q'veomnia fufe & copiofe apud Fabrum

P5

vita corporalis , relinguatur : alligentur. vinculo

in Auttario them. 4, in Dom. 10.poft Pentec.

J

explicata videri poffunt.

erreo €9 areo , id. eft diverfis peccatis inter fe

Tnho 40

concatenatis , & ex fuperbia oriri folitis :

Y I4

IV. Ex oceafione thematis : In ipfa initium

rore cali , id. eft , aquis variarum tribulatio-

fumpfzt omnis perditio : oftendi potgft per indu-

num , quae cogiparatione ?eternarum

poena-

*

Yuln

/

Titulus CXXX. F. Superbia.

269

N

«Io

rum modic & leves funt, adeoque rori meri-

III. S. Climacus fabulam de cornice narrat, s ch;m

V]g

:

to comparantur , tingatur : & cum feris, id eft,

qu:e ab omnibus & fingulis avibus aliis unam pr, 25.

peccatoribus & daemonibus, fi£ pars illus, — 3

mutuo acceperat pennaimmn , ac propterea pul-

va

9imiliter oftendatur, quomodo cum eodem

chra ac fpeciofa quadam vice coram omnibus

! 2

-. Io.

Nabuchodonofore ex mifero ifto ftatu liberari

comparebat, & de fua formofitate non parum

debeant , fcilicet levando oculor ad. celum pet

glorians,& fuperbiens,credebat fe czeteris for-

orationem, femfum humilem recipiendo per

mofiorem ; at fingulis avibus propriam ex ea

obedientiam , benedicendo Altiffimo per agnitio-

recipientibus pennam remanfit cornix cum

Ntm, ;

Y

nem. & prazedicationem magnitudinis ejus &

priftina fua deformitate delufa , rifui expofi-

^g

ta.

debitam fubje&ionem.

KE

Turpe eft, alienis plumis fuperbire. Sed

externve dementize, ob coeleftia dona extolli,

Amog i

eaque fibi arogare.

DEUS nofter fuperbis ve-

V7.

gmi

fifiit ; Si fuperbus extollitur propter dona a

DEO illi conceffa, fubito DEUS 1lla tollit a

l1

ALII CONCEPTUS

fuperbo, qui tum

daemonis.

x

rifui & prod»e fexponitur

. Anton.

Antonius Paduanus, declarando hunc

d

Pad. fetm*

ï.S

in abb,

' textum Evangelii : Qui fequitur ime ,

IV. In mare intrant innumerabilia & nävi- Manfi dïifïx

hebd. 4. "ou ambulat n tenebris ; ingeniofam noftroque

Euadr.

gabilia flumina : ( omnia flumina. intront in ma- Y4- n. 2-

f0y, 29'

propofito conformem habet obfervationem,

re ) illud tamen minime intumefcere faciunt,

Ü 23.

dicens

Qui [equitur me ,. non ambulat in Lene-

neque funt in caufa, quod mare tempeftuofas

brir ; Magna gloria eft, fequi DEUM, dicit Sa-

excitet extollatque undas ad ftellas usque, &

piens, & fingulariter dicit, feguitur; quia fuper-

profunda abyffo abforbeat naves mercibus o-

bus vult DEUM przecedere, ut praetíumtuofus

nuftas & przedivites ; fiquidem mare non re-

& arrogans, cui dicitur : Vade retro ,. fatanad

dundat. At quis caufat tempeftates? quis tumi-

eft adverfarie, quia non fapis, qua Dei funt; tales

dum efficit oceanum? quis navibus infert nau-

enim , quia hane lucem non íequi , led praece-

fragia ? Ventus. Neque aqu: tribulationum

dere volunt, in manus incident inimici.

in caufa funt, ut in mari hujus vitze animse

Manf dí. 1] [nfonis quidam Artifex, imperante Ti-

fubmergantur, & deglutiantar a profunda in-

k4» A t

berio Caefare , vitrum confecerat, cujus mate-

ferni abyffo. Bene quidem totum hoc malum

riam talibus fecretis naturse qualitatibus fibi

caufat ventus fuperbize. Ormnia flumtua intrant

notis temperaraverat , ut in terraim feu corru-

n mare.

Continget , quod domus aut familia

ens, feu projeCum, non frangeretur. Timens

aliqua plurimis opulentis gaudeat reditibus, &

ergo Imperator , ne propterea aurum vilefce-

tamen mare non redundet, nimirum, non pro-

ret, vitri hujus authori exiguam retribuit mer-

pterea dives illefuperbiat;quia mens iliius non

cedem, cum illum morte mul&ari juffit , pro-

agitatur vento vanze glorive & arrogantiae; &

hibuitque fimul hujus fecreti notitiam, & pra-

unde hoc procedit ? non faperbit terra & ci-

xin. Aftutus ferpens ( ferpens erat callidior €2c.)

nis ; fragilitatem & vilitatem naturze fuze dili-

adinveniotfüperbiam , quase vitri inftar lucidi

genter & attente confiderat, ad ipfum nullum

fplendorem folum & fulgorem habet exterio-

habet aditum ventus fuperbie ex divitiis

rem, atquale damnum confert animabus fide-

conceptus ; fe

libus? Viles effecit ac nullius valoris gemmas,

EO

;

d cogitat, ficut wntm eft gim

quibus coronze seternze glorize concinuantur,

id eft, virtutes ac merita bonorum operum

AE Zenö Stoicus aniniadvertens juveïnemïBriiTonL

difperdit. Multorum temporum labores, &

quendam ex diícipulis inflatum ac fuperbien- x. de reg.

orationes, & eieemofynze', & jejunia, & vigi-

tem, percutiens dixit : Non, fi magnus fueris, Perfar,

tt, b

lix,fi cum fuperbia finem habuerint, pro nihi-

bonus eris, fed fi bonus , eris magnus.

2.2.1

Pietro

lo apud Denm computantur , ait S. Augult.

VI. Saeerdos quidam Nicolaus nomine

'Meffia. fil,;

loc. cit. B. Petrus Daniianus, cujus hactenus

Romze fpe cupiti honoris excidens , indigna

e

V. WVàr,

exhibuimus eruditionem mortalem,refert cau-

lurimos Saracejea

tus in Orientem abiit, ubi p

T

fam finalem, ob quam Tiberius vitri illius au-

nos a fe in frandem indu&os, a veri DEI cul-c. 1

.

AA

Gorem vita privaverit: reputans, quia fi hujus

tu ipfejam alienus, fuafit quidem, ut idola de-

ul

artis exquifita fubtilitas in comunem homi-

fererent , fed non aliam doctrinam fequeren-

num notitiam deveniret, aurum confpueretur

tur, quam ipfe eis effet traditurus.

Ibi in Ma-

utlutum, omniumque vilefceret fpecies me-

hometemincidens, eum erudivit, promifit-

tallorum. Hanc hiftoriam applicat deinde mo-

que, Regem eum Saracenorum fe facturum,

rali materize, & noftro quoque propofito ada-

idque aítu fic egit.

Columbam enim e nido

ptari poteft. Sicut vitrum fragilis natura de-

fumpfit, eamque affüefecit e Mahometis auri-

pretiat,& foliditatis robur czetera metalla com-

bus cibum capere. [ta columba fenfim af-

mendat; ita per iracundiam ( nos dicere poffü-

fueta ejus auribus, ubi primum Mahometem

mus per fuperbiam ) tota virtutum ftru&tura

vidit, ad humerum ejus advolans, . roftrum

auribus applicabat. Übi ergo omnes fequen-

collabitàr, Convenienter infuper' vitro , ejus-

que fulgori, qui «pparentia fua oculos decipit,

tes Saracenos Nicolaus collegit, dicebat expe-

adaptari & comparari poteít füperbia, quze ni-

dire, ut eum fibi Regem deligerent, quem

dum fuum habet in homine appa

irenþer folum,

Spiritusfan&tus informa columbs delapfus

non re ipfa bono,

monftraret. Affentientibus illis, mox dato

L

cons

,13

470

Bibliotkeem Muanualit! Concionatoris

afpera, nodofa , quze dum ab altera illuditur,

coní(ciis fraudis figno, colum5a emiffa pro ve-

teri confuetudine in humerum Mahometis

adveniens Architectus fecurim airipit, altam-

infidens, auri roftrum admovet. Eo miraculo

que excidit, humili reli&a. Idem fuperbis

Ízepe a morte contingit.

moti Saraceni Mahometem Regem pronun-

Tbid.'

ciarunt. Alii hanc circa Mahometem fraudem

VI. Cum duo galii acriter inter fe certaf-

Sergio fectae Neftorianze tribuunt.

fent, & alter vi&tus fugiffet, & abfcondiífet fe;

alter vero confcenfo tecto triumphum cane-

n S. XIV.

ret, cafu proetervolans aquila illum confpe-

&um invadit , & exoffat , altero fibi gratulan-

te, & gregi füo praeeffe pergente.

MISCELLANE A.

VII. Feriunt altos fülmina montes, re&te Senece.

Qualitar.

dixit Poeta, periculum fuüperbis capitibus im-

minens demonftraturus.

Prlutarchy I.

Um Philippus Rex epiftolam , & ama-

VIII. ZEfopus quondam interrogatus, quid Langius in

in Laced.

C

p

tulentam & infolentem ad devittum a

faceret Jupiter ? excelfa deprimit, & humiliapolyanth.

l /Bufcn-

extollit, refpondebat.

V. fuperb.

' 3 bZUS ll E

fe Archidamum Lacedzemonum Regem fcri-

$i

pfiffet , refcripfit ifte : Si metiaris umbram

IX. Epicrates cuidam ignobilitatem gene- Plntarch.

ris exprobranti re&e refpondit: Meum genus? Apoph.

tuam, haud reperies illam majorgm, quarni an-

/

in fne incipit ,. tuum in te definit.

te viétoriam.

Lyreus

II. Toralli inFlandria puer fep

tennis, Achäs

X. Contingit fuperbis plerumque id, quod

de imit,

di&tus, cum matrem fuam in quadam folenni-

Icaro Dsedali filio evenit, qui affictis a patre

Ghrifti !,

2. C. 5

tate videret fuperbe veftitam ad templum ire,

pennis, monitus, ne altius volaret, dum man-

eam fecutus, ubi cum aliis confediffet, digito

datum negligit, in aquas, liquefa&is a fole pen-

in patientis Chrifti imaginem intento, l/'ide,

nis, cecidit. Hinc illud Poetze :

Dum petit infirmis nimium füblimia pefiis

O;ici.ius

Trii

inquit, /Mater / Je[um Junguime rubricatum : ubi

2,

rl LÀ

tu n ejur contumeliam te. veflibus coccinelr ador-

Icarus, Icarias nomine fecit aquas.

Idem l, 3.

mafi: Cave, me gro rubore veftium. pamas ater-

. XI. Sed & Phaethon , dum majora viribus

e

Metam.

proefümit , ut habet fabula, de ccelo proecipi-

ni igmir fuflineas. Mota inde mater domi eas

veftes mox pofuit, nec amplius in vitaïre-

tatus cum equis folis mundum incendit. |

: fum?üt. !

i

Dammm.

Á

$. XV.

FYab.cone.

TII. Equus phaleris fellaque ornatus ingenti

bat, cui cum afinus pon-

AUTHORES.

4. in feRohinnitu viam curre

s.Magd. dere onuftus occurriffet , fremebundus, ad il-

I. Toannes Büfæus in Panario.

lum dixit: Quid, ignave, obfiftis equo ? cede,

1I. Jacobus Marchantius in Tuba Sacerdo-

tali tract. r. toto.

aut pedibus te conculco. Cedente ergo afino,

dum curfum ille intendit, rupto inguine , fpo-

III. Philippus D. Outreman in Pzedagogo

liatus eft ornamentis,& carri ve&tori venditus;

Chriftiano p. 1. c. 7. S. 1

]V. Petrus Canifius to. 4. de vit. capit.

quem poftea afellus faeco onuítum videns,

V. Bernardinus Rofi

Heus, bone, inquit, quid fibi vult iftud orna-

gpolius l. 2. de di-

mentum 2 Ubt aurata fella? frenum nitidum?

fcipl. Chrift. c. »3. .

]

VI. Joannes Caffia

nus l. r2. äe inftit.

Sic amice , evenire neceffe fuit fuperbienti.

. TV. Nux arbor procera

& elegans, dum vi-

VIL Jacobus Alvarez de extinct. vitio-

cinis vepribus fterilitatem , humilitatem, & o-

rum. l. r.

2' C. I e

VIII. Ludovicus Granatenfisin loc. comm.

dium tangentium exprobrat fubito diverfi ho-

mines advenientes , & nuces maturas effe ad-

fol. 588. & Duce peccat. l. 2. c. 4.

vertentes, fuftibus eam undique impetere,gra-

IX. Laurentius Beyrlinck. V. eodem,

X. Thomas Stapletonus in Dom. to.poft

viterque etiam lapidibus vexare coeperunt:quo

Pent. text. t. 2. 3. &

e

vifo vepres fibi de fua humilitate & fecuritate

gratulatee funt.

XI. Jofephus Langius in Polyanthäea V.

u erant in'i/ilva , procera al-

eodem..

»

Ibid;

V. Arbores d

tera & re&ta, elegansque;altera curva, humilis,

XII. Jofephus Manfi in Bibl. moral. tra&. 9o.

W

ÀN

R

7

L/

Sulel

z w

»

WT

NT

7 —:g

W

4

N

SS

W

TT

[

(;

//

/

-ä

ä

ATT

(53

/

g

3

M

"""" if

N

W

Z

W

i

NV

ID

j

E

E

i

N

|

:

t

P

)

1j

,

ä

z

d

w

CO

"3

*

XXQ

(ii

um

TIT U.

3l (271 )

wæææmæuææwæuaæm ? wæw&æ*wæw&æwæw

TITUL US CXXXVI

lb!do

SUPERSTITIO

W L

" XL Nonus, Zaria aniumalia — ex temyore

creare , aut ex alio loco longe diffito in momento

N

QUOAD ESSENTIAM

addurere.

XII. Decimus ,

variig mcrmtatzombw fecora

Deþmtio

aut agros alteriur inutiles. efficere. —

Lngiri

I.

Dolyanth

$. H

y. luperb, !

Bufen-

ST cultus vitiofus veri vel falfi Numi-

baus l, 3

nis, Atque adeo, ut S. Thomas dixit,

EX S.SCRIPTURA

leaxch

€, 1«

L

n Apoph

eft vitium rehgrom oppofitum fecundum

exceifum non quod Deus nimium coli

Qualita;.

poffit , fed quod cum indebitis circumftantiis

colatur exhibendo cultum, vel quem quis non

I.

Uomodp convertimini iterum ad in-Gal, 4

debet, vel eo modo . quo non debet ; vel illi,

finma & egena elementa , quibus de-v. 9.,

cu1 non debet

nuo fervire vultis ? Dies obfervatrs, & menfes,

Dwzf U.

& tempora , & annos.

Oridins

IT. Divinatio errores & : auguria, mendacia, Eccl. 34

Ibid

1I. Dividitur in Super&rtronem Cultur in-

& fomma malefacientium vanitas eít. Et ücut V. 5.

». trift

[

congrui quodd . modum colendi , qui contingit ,

dem |,

parturientis cor tuum phanatafias patitur: nifi

Metm,

quando cultus falfus, perniciofus , fuperfluus,

ab Altiffimo fuerit emiífa vifitatio, ne dederis

feu contra velfpræter confuetudinem eccle-

inillis cor tuum : multos enim errare fecerunt

fi»» D E O exhibetur.

Et incongruum quoad

rem cultam , cum fcilicet cultas DEO foli de-

fomnia, & exciderunt fperantes in illis

bitus falfo Deo velcreaturae defertur : Et haec

inalias quinque fpecies fubdividitur. Videlicet

Fuga.

Divinationem ,

per quam tacite vel expretfe

III Non declinetis ad Magos, nec ab Arro- Levit, 19.

dsemonis auxümm intocatur, ad res naturali-

ter incognofcibiles cognofcendas

Jdololatri-

lis aliquid fcifcitemini , ut polluamini per eos, Y* 31*

ego Dominus Deus vefter

üm,per quam creatura quaü Deus colitur.

IV. Noninveniaturin te, qui Ariolos fc1- Deut. 18;

I/Zmam ob[erwmtmm , per quam effectus ali-

quis medio

1mpr0p0rtronato procuratur

fcitetar, & obfervet fomnia atque auguria, nec V. 10.

fit maleficus neque incantator, nec qui Py-

JMagiam, qu:e ad. effectus miros ope daemonis

thones confulat nec divinos, aut querat a

procurandos ordinatur. JMaleficium , per quod

mortuis veritatem, Omnia emm hæc aboml-

ex pà&to cum daemone inito nocetur alterr

natur Dominus.

ZAus.

V. Hec dicit Dominus: juxta vias Genti-Jer. 1o.

um nolite difcere, & a fignis ccli nolite me- "* ?

UIT. Primus eft, Deum per. ceremonias aboli-

tuere, quze timent Gentes, quia leges populo-

jar colere.

rum van funt.

IV. Secundus, Officium aut munus publzcz Jin-

VI. Nolo vos focios fiem dæmomorum

1. Cor, 10,

niftri ecclofiaftici ibi aürrogare , v. g. Si confeffio-

Non poteftis menfze Domini part1c1pes eiTe

V. 20.

nes Liaicus excipiat, aut facrificium offerat.

& meníe Desemoniorum.

V. Tertius, proypria authoritate aliquid velut

VIL. Si furrexerit in medio tui Prophetes, Deut. 15.

ab ecclef a ad Dez cultum ordinatum. proponere ;

aut qui fomnium vidiffe fe dicat, & przedixe- Y- 2-

ut fi quis varias ceremonias in Sacramento-

rit fignum atque portentum, & evenerit, quod

rum adminiftratione adhiberet.

locutus eft , & dixerit tibi: Eamus, & fequa-

VI. Quartus, falfar reliquiar, miracula , re-

mur deos ahenos quos ignoras, & ferv1amus

velationes confingere. €$ proponere.

eis: non audies verbà Prophetze illius aut fom-

VII. Quintus ,

daemonem aut magor de rt-

nia toris , quia tentat vos Dominus Deus ve-

bur occultis confulere

fter,,

ut palam fiat, utrum dlhgatrs eum, an

VIII. Sextus , folem aut. aliam. creaturam yro

n0n, m toto corde, & in tota anima vefcra.

Deo habere ; uti frequenter faciunt Magi, dxa-

bolum cultu latri»e adorantes,

Damnum

^

IX. Septimus, /aria amuleta. aut lzgatumf

gortare contra vulnera , vel fubzmm morten , aut

VIIH. Maleficos non patieris vivere.

Exod. 22,

alior fimiles effe&us improportionatos.

IX. Anima, qu:e declinaverit ad Magos & v. 18.

. X. O&Gavus eft,

rebus facm ma]orem vim,

Ariolos , & fornicata fuerit cum eis , ponam Lev. 1e.

quam conventat , attribuere; ut fi quis aquam

faciem meam contra eam , & mterfïmam eam V*

benedictam credere habere virtatem infallibi-

de medio populi fui. .

lem ad dz2emones & homines malos arcendos.

X, Vir five mulier, in quibus Pythonicus Ibid.v.a7,

ve.

»

272

Eib/iothecæ AManualit ! Concionatorie

» vel divinationis fuerit 'fpiritus,' morte morien-

tandem veniam confequeris ? quo pa&o vale-

tur ; lapidibus obruent eos, fanguis eorum erit

bis illum denuo tibi propitium reddere ? quin

fuper illos.

potius ,nec alius quisquam pro te deprecari

Ápoc, ar.

XI. Veneficis, & idololatris , & omnibus

poterit, etiamfi tantum — valeat. authoritate

v*s-

mendacibus, pars illorum erit in ftagno arden-

apud Deum, quantum Moles. Non eft , in-

te, igne & fulpure, quod eft mors fecunda,

quam, quisquam qui hoc facere poterit. Non

: *Reg. L

lfaje 2,

XIL Projecifti populum tuum, domum

audis, quid Deus loquatur ad Jeremiam de ju-

V.

*

Jacob, quia repleti funt, ut olim , & augures

dzis? Ne depreceris pro populo ifto , quo-

niam, fi furrexerit Samuel & Mofes, non ex-

: haþuerunt ut Phili&him.

audiam illos. Adeo fuünt peccata omnem re-

$. HI.

mifhonem fuperantia, quzeque nullam reci-

P

piunt excufationem.

EX SS PATRIBUS.

" d.

A&v 13'

Qualitas.

EXEMPL A.

, o

4

Uperftitiofa illa, quze zegrotis applica-

«s Quahtas.

ho. 8.

tis, etiamfi mille modis philofophentur,

$. Chryt.I. S

I.S

ÜUbulcus quidam in baculo fuo paftoraliMajolus

qui quzeftum ex ipfis faciunt, dicentes: Deum

fchedam S.Blafii noraineinfcriptam ha-to. ?. can.

)

invocamus, & preeterea nihilfacimus ; & quid-

bebat, cujus baculi virtute porcos fuos ob o de fagis.

quid ejusmodi przetendunt, & chriftiana eft

ni luporum rabie tutos credebat, etiam fe ab-

hzec anus, & fidelis, idolatriam tamen fa-

fente. Quodam vero tempore, cum ipfe abef-

Msjolto,

piunt. Fidelis es? Crucis fignaculo utere.Dic,

AUA

fet, alius quispiam, cafuibi tranfiens, daemo-

hoc duntaxat habeo fcutum ; hoc folum phar-

nem porcos cuftodientem vidit, quem cum

macum, aliud ignoro. Dic mihi, fi medicus ad

interrogaffet, cur id faceret ? ob frultam, re-

zegrotum ,accedens, relictis medicinze phar-

fpondit, paftoris confidentiam ; nam íchecam

macis incantatione uteretur, an hunc medi-

quandam baculo inclufit, cui propter S. Biafii

cum diceres ? Nequaquam, non enim vide-

nomen divinam tribuit virtutem ; unde quia

remus medicinze pharmaca, itaneque hic quae

Blafius invocatus fvpe non venit, ego, me

fabftitui , ut hac rationeipfum fua vana confi-

funt Chriüianifmi.'

3

dentia retinerem.

7

Fuga.

.. Il. Cum aliquando vetula

quaedam a ftudio-Faþ?

f. CO,

E

S. Greg.

II. Nihil tibi amuletis, nihil incantamentis

fo quopiam verba quaedam incantatoria con-?'

Naz.ora

tra opthalmiam fcripi petiiffet,illae hzec dunta-

40. in

z

x

'-opus eft, cum quibus pravus ille in leviorum

xat verba : Diabolus tibi oculos eruat, & fora-

Tib eont

hominum animos fimul irrepit, veneratio-

Lu

Baptifms.

mina fimo repleat: infcripfit; quze tamen ipfa,

Lp&pn.

nem Deo debitam furtim ad fe transferens,

cum collo illa fufpendiffe

Trinitatem ipfi da, mannum, inquam , illud &

l

t ? peäuio Roü fana-

pulehrum amuletum.

1

Fuga. |

B, G:ud.

lH. Nec fufficit, ut a mortifero doemo-

tr. 4/in

num cibo vitam fuam cuftodiat Chriftianus,

Exod.

fed ut omnia abominamenta gentilium , &

IIl.:S. Davi:d', tefte S. Chryfoftomo , dili-s. Chryf.

gebat Filium 2egrotum, & in facco quidem &ho. xo. in

Ti

omnes idolatrizv tramites, ficut, quzaedam

Ep. ad

ferpentis diaboli venena, diffugiat. Patres

cinere jacebat ; verum neque divinos, neque

Coloff,

incantatores adduxit. quamquam tunc tales

enim idolatriee funt venefica, praecantatio-

effent, id quod in hift

j

nes, faballigaturae, vanitates, auguria, fortes,

oria Saulis liquet , fed

obfervatio omnium, parentalia.

DEO fupplicavit. .

L

IV. Lazarus Mendicus , licet morbo fic

1d€/f Idem in

S, Hitn.

IV. Poft imaginem Dei, quae t

n cordis ra-

bilitatum corpus haberet, ut nec canes ulcerao:a;.5.ad-

ad Fabr.

tione monítratur, & confeffionem fidei, quae

, de 42.

lingentes abigere poffet, haud tamen qusere-ve:rfusIu-

Manfion.

ore profertur , confurgunt ferpentes, & artes

bat incantationem, non veneficos ad. fe voca-

e£&OS,

maleficze ad bella nos provocant.

Sed nos,

qui habemus pretiofiffimum thefaurum in va-

vit, nec aliud quidpiam vetitarum artium ten-

tavit, fed prius habuitillis immori mali

squam

fis fiéilibus, qui frangi poffunt,ità ut quse-

ulla parte deferere pietatem.

dam vix tefta remahferit, in qua hauriri polffit

V. S. Bernardus , eum adhuc puerulus gra-sqtuc o6,

aqua pufillum , omni cyuf'cod/iar circumdemus

1

vi capitis dolore vexatus in le&tum decidiffet , Auguf.

] D. E

€or noftrum.

mulier quaedam dolorem carminibus mitiga-

X

tura ad eum acceffiffet,acri indignatione com-

Damnugkg :

motus incantatricem clamoribus a fe repulit,

S. Bafil.in V Videshe,quantum mali importet augura-

abegitque & impetu quodam fpiritus e lecto

tio ? qui huic incumbit, ftudiumque adhibet,

exillens, mox divinitus ab omni dolore fe li-

c'.'a. lfajae.

Dei providentia ac folicitudine deftituitur.

beratum agnovit.

Sdtgu

Plerique autem Chriftianorum fusque deque

VI. S. Paulo olim praedicante, multi ex eis, A&or. rg.

lii

habent talibus comimentis aures accomodare,

qui fuerant curiofa fe&ati, contulerunt libros,

Cf

& combufferunt coram omnibus.

6 00,

& illinc aucupari famam, nec pudet ifti omi-

nof fufpicioni ac fignis attentos effe.

VII. Philippus Rex Francorum audiens ce- Fab.cone,

ream quandam imaginem ita füo nomine in-3- in Ep.

SO,

VI. Silevi morbo aliquo tentatus illico re-

càntatam,ut ea deftruéta ipfi moriendum fit;af-

fe lg

filiens a Domino ad dæmoges accurras, quam

fumpfit

É

e

Tituus CXXXVI, Supofitio.

73

zW Damnmun.

fumpfit imaginem , & in ignem abjecit Cicens:

Videbimus, an potentior fit daemon ad pet-

IV. Regulus aufpicia fervavit, & eaptus eft.

, li:idem:;,

dendum me, quam Deus ad falvandum me.

Mancinus religionem tenuit, & fub jugum

miffus eft. Pullos edaces Paulus habuit, &

Damnum. -

apud Cannas tamen czefus eft.

4 Reg.t.

VIH. Ochozias, quia de infirmitate füa

V. Amilcari Carthaginenfium Duci contra

Dicdor,

Beelzebub Deum Accaron confuli juíht,

Agathoclem Syracufas obfidentiArufpex prae-

lf 20.

audiitt ab Elia: Nunquid non eft Deus in

dixit, poftridie Syrácufis coenaturum ; unde

lírael, uteatis ad confulendum Beelzebub ?

dum ille, hoc vaticinio audacior fa&us , acri-

R

iatcu

a eru-

quamobrem hzec dicit Dominus:; De le&u-

ter urbein aggreditar , oppugnat,

lo , fuper quem afcendifti , non defcendes,

ptione captus ab hoftibus, & in urbem in-

*

:

fed morte inorieris.

ä- *

troductus , ibidem coeenavit.

A&, 135,

IX. Elymas Magus, quia magicis artibus

VL Neroni vix triginta annos fupergreffo Petrarcha

v. I .OD

multos deceperat, audiit a S. Paulo : 0 ple-

refpondit deiphicum oraculum, cavendum il- $* Sueto-

neomni dolo, &omni fallacia , fili diaboli ,

li annum feptuagefimum tertium effe, unde "*

As

inimice omnis'juftitie , non definis tubver-

omnia aufus , & fabito a fuis derelictus, & ab

2 e,

tere vias Domiui re&as ? & nunc ecce ma-

inimicis ad necem quzefitus feipfum necavit ,

* hi,

us

nus Domini fuper te, & eris cocus , non

fuccedente Galba , qui annum feptuagefimum

videns folem uéque ad tempus..-

tertium -.ggebat. N

Majol.to,

X. Epifcopus quidam , cum per necroman-

aW VL

2.c. f 70.

tiam epifcopatum adeptus effet , acquilitis

ITUDI

poítea multis adverfariis, ex d2emone quzeli-

| STAM TE

Qualitas. —

vit, an fugere deberet? cui ipfe refpondit :

non fta fecure.

Venient enim inimici tui

L Qicut Judas cum Judzis pa&u

m inüt de Fab":öne-;

c- in -E-—,X :

fuaviter, & domui tus fubjicientur : Quod

Chriito per ofculum. tradendo , etfi ofcu-

piph.

cum IZpilcopus fic interpretatus effet : non ,

lum illud fecundum fe non fuerit fignum of-

Íta fecure &c. venerunt inimici; & caltrum

fenfionis & apprehenfionis, ffed potius bene-

fuccenderumnt. Cumque Epifcopus diaboli de-

volentize & amoris indicium ; ita qui magicis

ceptionem exprobralfet , negavitille, fe de-

ibet,to,

utuntur figuris, precibus, & fimilibus rebus,

cepiffe, fed vere dixiffe : Non fta fecure, ve-

licet hze per fe non fint malze, nec vi fua effe-

it B.

nient enim inimici fuaviter, & domui tue

Gus, quos illi cupiunt , producere poflfint, ta-

fubjcientur, id eft, ignes.

men per illos fignum dant dzemonibus, ut ex

Fab. conc,

XI. Cum in aula anglicana. duo magi con-

«

4. in

pa&o tales effe&us producant.

veniffent,& alter alteri per feneftram profpici-

H

IL Sicutlatro unus in filva vi

atorig läteri ISiä.n $.

enti fubito cornua cervina affinxiffet, ut caput

x z.piph,

fe adjungit, & latroni focio in infidiis latenti |

retrahere nequiret ; hic in pariete humanam

fiftula dat fignum , ut peregrinum vel globo

effigiem carbone pinxit , & alterum fubire

trajiciat , vel ad fe veniat, ut eum junctis viri-

coegit, qui pariete cedente ingreffus nun-

bus occidere poflint ; ita incantatores per fua

Chryf

quam amplius comparuit.

figna magica daemones evocant, ut ea ,, quae

j 10 i

* [bidsm.

XIL Alius, cum in hofpitio hofpitis focium

ipli cupiunt , faci

ant, ?ql; certe coopeyentur

X

decollaffet , eique caput reimponere vellet, 1à

in faciendis.

oloff,

hoc autem ab alio mago affidente impediretur,

Ili. Sicut dzemon,

licet fub forma äliquak Ibidem. |

inprimis eum,ne,hoc faceret, femel iterumque

hominis vel beftiae appareat, Deo tamen di- -

eft hortatus ; poftea vero videns fe nihil effice-

fponente , femper cum aliquo defe&u, ex quo

emin

re, lilium in menfa excrefcere fecit, quod ubi

N

agnofci pollit, fe vifibilem przebet, ut Delrio

a;.5,ad-

- decollavit, etiam alter magus decapitatus con-

4

ex S.Chryfoftomo notat; ita incantationes , li-

HfUSI 3

cidit.

i

cet multa bona verba aut alia figna contineant,

M

2

€

"$M.

femper tamen aliquid fuperftitiofum & di

[2 0 VAV d

WIRO

hd

[

EXEMP

LA PROFANA.

licum,. per quod cognofcantur , includunt.

IV. Sicut Chriftus luto illuminavit oculos , Ibid. n,5.

Fuga.

cum tamen lutum potius contrariam virtutem .

adexcoecandum haberet, & perhoc divinita-

yius4o.

iberius imperatör romanus Chrifto in

Jgu

l Dio, 1s7. T. "E

tem fuam oftendit ; ita diabolus mediorum ad -

terris degente, & annum decimum

effettus

producendos improportionatorum

o&avum agente , decretum contra magos &

ufum perfuadet , ut hac ratione homines, il-

aftrologos judiciarios fecit, & exteros qui-

lis divinuml quid. ineiïï/; , credant.

'dem necavit, cives vero his artiþus addictos

atria exire jufhit.

Damnumn.

t confultus a QUOdam , qui

S.A&guft. IL.Cato, cum effe

12.do&. fibia foricibus caligas erofas diceret,refpondit,

V. Sicut judæis Scriptura facra, quee (alu- pbid.n 6.

tot, 10

Chrit. — illud noneffe monftrum , fed vere monitrofum

tem illis afferre debuerat, perperam intellecta

C€. 20.

' futurum fuiffe, fi forices a caligis fuiffent cor-

perditionem attulit, duur fcilicet ea. contra

Chriftum & ad tuenda vitia abufi funt ; ita res

rofi: ficque füperftitionem alterius elufit.

lb-conc'

S.HCypr'.

1lI. Cajus Czefar, ne ante brumaminAfricam

.

facre , quze Chriftianis ad animsze falutem

nb

navi

prmfcriptte & conceffze funt, ab illis fuafu

d& IdOIO

j

garet,auguriis & aufpiciis renitentibus ,

fprevit, & eo facilius navigavit, & vicit.

daemonis ad interitum adhibentur.

R. P. Lolm. Bibl. Mon, Tom, Ill.-

M gm

V]. Si?ut

[

274

Bibliothece Maniuzlir Cbncianatoriæ.

leid;noäz,

VI. Sicut ferpentum dormitores pueris cor .

tibus tüz promptitudini , atque ex intimo

ferpentis comriedendum offerunt, ut nullum

corde preces. pro te fundentibus.

amplius ferpentem timeant , fed innoxii con-

,V. Quia omnia, quze per has magicas artes

trectare & capere audeant; ita doemon fzepe

adhibentur , media ,. glena funt. fraudibur €9

ofía mortuorum , catenas fufpenforum aut

mendacis : Certe Joannes Picus affeverat, fe , 14 picug

annulos ex iis factos aliaque Ífimilia abomi-

cum longo tempore mutationem temporum in lib.

nanda indicia adhibere jubet, ut hac ratione

obfervafiet, & ante oculos femper haberet contra

homines pudorem & horrorem exuant, & ad

altrologicas obfervationes, intra centum tri- Aftrel,

quaevis inhumana & abominanda [cele

ra

ginta diescontiuos non deprehendilfe feptem,

perpetranda difponantur.

in quibus non fuerunthallucinari. Quod idem

aiiis vanis, obfervationibus & fuperftitionibus

"N VIL -

fentiendum. JQuis ergo tam fallaci magifterio

/

MOTIVXEA.

fe fubdat, & addicat ?

.S. VIIT.

S.Auguft, l.

uia hocfx;itium eft fingulariter in Odium

]. de vera

Q

Dei a dzemonibus inventum , ut per

M E DA

: i

!

reig.c. illud cultum Deo. debitum in fe transferant ,

LA

€

enam de D potentia , fapientia €9 lo-

*

atque adeo non poteft non. graviter D«o difpli-

mitate

a[limationem — comcipere

inde

cryt: hinc re&te Auguftinus monet : Non fit

enim non modice animus incitabitur ad auxi-

ARA

nobis religio cultus daemonum quia omnis

lium ab ipfo petendum , & fperandum , uti S.

fuperftitio, cum fit magna poena hominum ,

Chryfoftomus verbo & exemplo dociit dicens: S:Chryf.' .

& periculoiffima tirpitado ,

Hoc eft mihi corona , hoc diadema ; propter inP(al..

«

honos eft «a;cx

triumpnus illorum.

te trophzeum erigere , propter te íalutem

S.Ephrelm

ILl. Quia. valde dedece

Z Chrijlimmm , ut, qui

adipifci. EHocautem dico propter eos, qui in

deabren. per baptifinum abrenunciavit d?emoni, nunc

morbis utuntur incantationibus , & alias ex-

iterum cum eo amicitiam ineat. Quze omnia

quirunt impofturas & preeftigia ad fuam le-

pulchre explicat S. Ephrem, dum ait: Abre-

vandam 2egritudinem.

nunciatio, quam in baptifmo facimus , nomi-

lI Oratione [e munire contra. d2emonum in-

nata quidem apparet parva, fed intelle&ta , ad-

fidia

it iterum S. Chryf. fuafit his verbis

Li

*

'S.Chryf.

0. 21. ad

modum magna, quam qui fervare voluerit ,

Sicut nemo fine calceamentis vel veftimentis

beatifüiimus erit: Paucis namque verbis cun-

popul.

inforum defcendere eligeret ; ita fine verbo

&a, que& nominantur, mala, qusque odit

hoc nunquam in forum prodeas , fed cum es

Deus, valere jubemus & abrenunciamus , cu-

januze veltibula transgretfurus ,. hoc prius lo-

z

jusmodi non unum duntaxat, non duo,nec de-

quere verbum : Abrenuncio tibi fatana , &

cem,fed quodcunque appellatur malum , puta,

conjungor tibi Chrifte. Nec unquam abfque

abrenuncio fatanze & cunétis operibus ejus.

hac voce:exeas, hoec erit tibi baculus, hzec

Quibus, inquam , operibus? audite , fornica-

armatura , hzec turris inexpugnabilis.

Cum

tioni,adulterio, immunditize , furto, invidive ,

hoc verbo & crucem in fronte imprime , fic

vweneficio , divinationi , incantationibur , augura-

enim non tantum homo occurrens, verum nec

tionibur , Spirituum immundorum interrogatiori-

: $g

ipfe diabolus te quicquam laedere poterit,cum

de ver

bur , quze cuncta novimus opera ac doctrinas

his te cernens armis apparentem,

effe diabolorum.

idipc

III. Confiderare, quanto magis preflet , vi- 1d,ho.g.in

1

"S.Chryf.

II Quia. turpe admodum efl , propter modi-

tam & bona temporalia amittere, quam ejus- Epift. 4

l. contra cam correptionem aut tribulationem a'Deo ad

modi mediis fervare , animamque ,& corpus 'oleff.

Jud, orat. diabolum inimicum ejus confugere. Id quod

*

necare. Qua de re iterum S. Chryfoftomus :

fequentibus verbis egregie S. Chryfoftomus

Moriéturne puer? inquis. Si hoc pa&to vivet ,

oftendit : Si tu famulum tuum flagris czecide-

tum mortuus eft. . Si vero fine iítis mortuus

ris, & ille trigintà aut quinquaginta plagis ac-

fuerit, tunc revixit. Jai fi videris Filium fcor-

ceptis illico provocet ad libertatem, aut te de-

tis deditum, mox velles defoffum, ac fepultum,

ferat Dominum fuum, .'& ad alios quopiam fe

ac dicis: quid enim profuerit illum vivere ?

conferat, qui te oderint, eosque in te concitet;

Cum videas autem falutis illum fübire pericu-

dic mihi, nutn is abs te veniam impetraturus

]um, vis ità viventem videre?

fit? an quisquam pro illo poterit effe patro-

IV. Confideráre , quam gloriofum €9 honori-

i bidem:

nus ? nequaquam. Caur ita tandem ? quoniam

ficum fit,ab ejusmodi fuperftitionibus abftinere,

officium heri eft punire talem famulum ; fimi-

easque contemnere. Quemadmodum enim SS.

li ergo modo nec a Deo ad ;dzemonem con-

- Martyribus valde gloriofum fuit , pradeoptare

fugiendum ob modicam affliéionem , cum is

cdi flagris torquerique , quam falfos

OS

$ n

per has officium Patris ac Domini exerceat.

d

241

. honorare,ab iisque auxilium petere vel fpéra-

— SChryf.

- 1V.Quia auxilium defideratum melius fugien-

re; itanon minus honorificum erit, malle

l. c,

do ejusmodi füperftitionem, quam adhibendo,

torqueri a morbis aut aliis afflictionibus ,

obtinetur , uti clare S. Chryf.iterum affirma-

quam ad ejusmodi füperftitiofas artes confuge-

vit, dicens; Neque tantum! confequentur

re, & perillas opem a dzemone emendicare.

laudes recte fattorum, verum etiam celerrima

Que' omnia fufius profequens S. Chryfofto- Id.erat, s,

morbilevatio , quum ipfa tua preeclara vo-

mus, cum ejeceris, ait, incantationes multa contra

cum contumelia ex sedibus tuis , omnes hoc *nd.

luntate conciliante tibi Deum ad majorem

ter fe di-

benevolentiam, LïumSzm&iS omnibus gratulan-

1

audito c.ollau'iab'Lïxlt,Izzirabgnttli', &in

j

4

äfäïQIl,tI

N

Tituu; CXXXVI. Superjiitfo;

275

0

cent : Ille zegrotans pluribus hortantibus , in-

diaboli ;eliqUi[Te, literum revertuntur ad ob?

fervationes auguriorum, velut canis ad vomi-

3

cantatibus , confulentibus, ut magicis quibus-

Y

dam incantamentis uteretur, non affentit, fed

tum fuum. Unde fuadet, ab initio femel ite-

rumque fortiter repellendos , quiad ejusmodi

refpondit, fatius eft,hoc pacto mori, quam de-

^l n

ferere pietatem. Ad hzec confequentur multi

rtes impellunt; f enim femel, inquit, aut fe-

In ]i

plaufus ab his, qui audierint, cuncis ftupenti-

cundo nequitias, quas diabolus imiferit, cum

t tht

bus, Deumque glorificantibus. Hoc quot fta-

animo & tota fide contempferitis , ita iplum

.. lnl

tuis tibi erit honorabilius ? quod imaginibus

diabolum poftea a veftra. infeftatione Deus

:

magnificentius ? omnes laudabunt, omnes tu-

dignabitur repellere , ut£ nunq

]

uam poífit vos

am felicitatem praedicabunt, omnes te corona

fua calliditate decipere. -

d

M. Tertium eft, ut bene fibi aliisque per-

dignumjudicabunt. Praeterea ipfi quoque ine-

: Ibideme

iores fient, ac viciffim tuum exemplum zemu-

fuadeat,: quod diabolus nemini plus nocere

poffit, quam Deus permittat, uti iterum S.Au-

labuntur, imitabunturque fortitudinem , & fi

quis alius tale quidpiam fecerit, tu mercedem

guftinus przeclare his verbis docuit: Hllud ante

feres, qui exempli fueris auctor.

omnia fcitote, fratres, quod nec vos ipfos, nec

ibït

V. Confiderare , quanto majorem con[olatio-.

'eos, qui ad vos pertinent , vel in parvis rebus

:

nem ex contemptis fuperftitionibus , quam ad-

diabolus poteft laedere , nifi quantum a Deo

iiífis habiturus fis, nam, ut fapienter advertit

poteftatem acceperit. Quomodo ne S. Jobi fa-

S.Chryf. etiamfi millies exurat febris , anima

cultatem aufus fuit fubvertere,, nifi Domino

r a m

'

permittente. Etficut in Evangelio legimus ,

tua quovis liquore,quavis irroratione melioré,

x S ht

utilioremq; mitigationem adducet. Quemad-

quando ab hominibus expulfi funt. daemones,

rogaverunt, ut velin porcos ire permitteren-

modum enim, poftquam acceperis mutationé,

]

,'r ls 1

fanusque fac&us fueris(per magicas artes)mife-

tur, fiin porcos non funt aufi intrare d2emo-

,

nes , nifi a Deo permiffionem acciperent, quis

1

rior fattus es iis,qui febre laborant,dum tecum

!

reputas peccati magnitudinem ; fic nunc quo-

ita erit infidelis, ut eos bonos Chriftianos cre-

"

que,etiamfi febriciteris , innumeraque patiaris

dat poffe lzedere , nifi Deus propria difpenfa-

mala, repulfis impiis illis , quovis fano melius

tione permitteret ? Permittit autem hoc Deus

r

eris affecus animo, geftiente prae gaudio con-

ex caufis duabus , aut, ut nos probet , fi boni

"$n

fcientia, ac laudante te, probanteque ac dicen-

fimus: aut cor rigat, fi peccatores.

"

"od 35

te: Euge,euge,heus homo, Chritti fervus,vir fi-

X

0 pogul,

delis,Athleta pietatis , qui malueris nioleftiis

PCQNbEPTUSi)

R/JEDICABILES.

j

Y

A

imori,quam deferere tuam pietatem proximo

f

fecundum Margwes loco ftabis illa die.

LE

"

X occafione thematis : AVon declinetir ablLev.'xg.

magos , neque ab ariolis aliquid. [ci[citemiui, v. 31.

ii

. IX.

^

ut polluamini per e05:. oftendi poteft , quam foe-

ASCE TICA

de multipliciterque polluantur , qui magicas

]

iafunt, quze przecipue circa hoc vitium

artes exercent , aut ab aliis exerceri petunt 1.

I;Tr

ab Afceta obfervanda funt. Primum eft,

Quoad corpur: dum ad taurpiffimos quosque

ut bene cognofcat fallaciam harum artium

corporis abufus. incitantur per daemones, ma-

xime in nocturnis conventiculis ,uti ex variis

S.Augut magicarum,ideog; illud S.Aug.femper o5 ocu-

de ver* Jos habeat: Fatendum, quando ab illis (Altro-

hiftoriis patet. 2. Quoad animam : dum ab unos

peccato gravitfimo in alüid preecipitantur. 3,

- lib

relig-C.17- |opis) vera dicuntur , inftinétu quodam occul-

- tiffimo dici, quem nefcientes humanze mentes

Quoad famam : cum velut turpiffimà dzemonis

. Bpit.sd

; Coloff,

—patiuntur. Quod cum ad decipiendos homines

mancipia Deo hominibusque fiunt exofi: Vi-

fit, fpirituum fedu&torum operatio elt: quibus

de Fabrum conc. 4. in Epiph. n. 3.

quaedam verba de temporalibus rebus nofíe

II. Ex occafione thematis : Noh poteftis men- Epï-ph.(

permittitur , partim quia fubtilioris fentus

acumine, partim quia corporibus fubtiliori-

[& Domini participer effe , €9 men[m damoniorum: v. a.

demonftrari poteft , cur magnis ad Deum pro-

I

bus vigent , partim experientia callidiore pro-

pter magnam longitudinem vitze, partim a 5.

auxilio & folatio confugere debeamus , quam .

ad demones, nimirum r.quia Deus potett.

Angelis, quod ipfi ab omnipotente Deo di-

fcunt, etiam juffu ejus fibi revelantibus , qui

univerfaliter juvave , diaboli vero non, nifi

quantum illis a Deo conceditur. .2.Quia Deus:

merita humana occultiflimze juftitize. feverita-

- bidemi

te diftribuit. Aliquando autem iidem nefandi

vere €9 abique fallacia juvat, daemones autem

j

N

Spiritus etiam , quaáe ipfi fa&uri funt, velut

plerumque decipiunt, aut deftituunt invocan-

divinando praedicunt.

tes fe, ut ex multis hiftoriis liquet. 3. Quia

IN

| S. Aug. f,

IL. Secundum eft,ut

bene cognofcat radicem

- Deus fincere, id. eft, optima intentione juvat ;

dzemones autem nequiffimo animo, ac volun-

241.16P-3c caufam, ex quà ejusmodi fuperftitiones ori-

untur,quam quidem idem S.Augutt. fequenti-

tate fuccurrunt, Ícilicet ut per ejismodi au-

bus verbis affignavit: Homines negligentes &

xilium in laqueos fuos trahant incautos, mife-

— ssv

faciles, languida defideria, & fidem defidem

reque perdant. 4. Quia Deus conflanter juvat, -

cum motivum juvandi, fcilicet bonitas ipfius,

habentes,etiamfi incipiant , non diu perfeve-

rant in operibus Dei, fed ubi fe antedictis

femper idem fit; doemones vero nonnifi tam-

fdento

facrilegiis abftinuerint: vel unam diaboli ne-

diu juvant,quamdiu voto fuo necdum funt po-

lcoflm

quitiam pertulerint, ftatim poenitent, fead

ti; ubi autem femel in pedicas fuas & de-

:Ind.

Dominum converfos effe, & machinamenta

fperationem perduxerint , fponte deferunt.

A

)

1

A

?

HL Ex

RA.V P. Lohn. Bibl. Man. Tom. I11.

: M n

276

Bibliothece Manualir. Concionatori

III. Ex occafione thematis

Nolite locum

$. XL

dare diabolo

poffunt fraudes dzemonis ex-

MISCELLANE A.

plicari, quas erga ejusmodi fuperftitiofos ho-

mines exercet. 1,Quia promittit fepe , quae

- Qualita;.

CL

dare non poteft; ficut Chrifto dixit: Hoec

pud Lyguräos Thracize populos , Anti- Textor.in

omnia tibi dabo; cum tamen ad eum non

LA

pertinerent. 2. Quia falfas divitias & volupta-

ftites' oracuja reddituri , multo prius offic.c.32-

tes pro veris offert ; hinc fepe conftat, ftercus

vino fe ingurgitabaut. Contra vero apud Cla-

rios futura przdi&uri aquam prius large

pro auro , mures pro : V.bus , cadavera pro

hauriebant.

vivis pulchrisque corporipus. ab eo fuiffe ob-

lata. 3. Quia in preedi&ionibus plerumque

II. Olim idolorum facerdotes , ante quam Fab. conc.

refponfa ab oraculis peterent, altius procla-

4. in -

mendacia mifcet ^ut certe amphibologiis uti-

piph.

tur, utfacilius a.cipiat , qux omnia fufius

mabant: Procul hic tit lotus &un&us , Chri-

videri poffünt explicata apüd F

ftianus fcilicet aqua baptifmali lotus, & oleo

:

abr. conf;. di

Chrifmatis in confirmatione unctus.

Hinc

in Fefto Epiph. n. 2.

facrificanti quondam Juliano omnia irrita

j Part

Michez5. ]V. Ex occafione thematis : Aluferam male-

cedebant , quia Chriitianus , qui Gentilis

(.3!

V. IF.

credebatur , intererat.

cia demauu 1ua , €9 divinationer non. erunt; in

Íe

oteft Concionator dicere , fe quoque om-

nes fuperftitiones ,; quantum in ipfo erit de

Fuga.

cordibus Auditorum ablaturum , ideoque va-,

1

: Textor.

bt

rias obfervantias, quze plezumque in figuris ,

II Caffandra Pirami fülia, cüm Apollin

c. 33*

LE

verbis, diebus, ominibus , fomniis, rebus fa-

copiam fui corporis promififfet , ab eodem

vates fa&ta eft: cum autem non ftetiffet pro-

cris &c, committifolent, relaturum , earum-

que vanitatem oftenfurum , prout fule fecit

miffis , iratus Deus fecit, ut ejus vaticiniis

fides non haberetur.

An non autem hoc

l'aber per totam. conc. . in Epiph.

magis dzemoni convenit ?

Wigron:

Deut.t18.

oMS E*( occafione themati& : Non inv:kiatur

i Aeg

V. 10,

inte, qui ariolos. [cifcitezur : poffant imprimis

IV. Phavorinus apud Gellium ,. ffiderh di- I-em e,

14f

vinationibus , non eífe adhibendam , hoc

32.

varia divinationum genera ex aftris, elemen-

difcurfu fuadere conatus eft: Aut advería

tis , phyfiognomia , fomniis , oraculis, expli-

cari. Deinde vero oftendi, quam fit impium,

eventura dicuntur, aut profpera ? Si ad-

verífa, & mentiantur, mifer fruftra fies ti-

ftultum , & periculofum ejusmodi divinatio-

nes ufürpare aut expetere.

De qua materia

mendo : fi non mentiantur , jam inde ex ani-

Faber per tot

mo fies mifer, antequam e fato fias. 5i pro-

agit.

am conc. 4. & 6.in Epiph.

fpera , & fallunt , miler fies fruftra exfpectan-

Pm. 36;

VI. Ex occafione thematis : /»

Wmam'bu,r fuis

do: fi non fallunt, exfpe&atio rei füfpen-

W. XO6

orter mez : poffunt imprimis varia genera for-

fum fatigabit ,

& futurum gaudii fructum

tis,fcilicet diviforize , confultorize & divinato-

fpes ante defloravit.

rize, explicari, & quousque licitz fint, oftendi.

4.vero demonftrari, quam fallaces , noxize , &

vanaefint fortes, qu22 a fortuna aut dzemoni-

. V. Damnma per arteg magicas creari folita ;Ovid.Ls;

bus petuntur; atque adeo multo melius & fa-

re&e antiqui per fignentum Medeze explicare & seneca

jentius faciant, qui cum S.Davide dicunt: In

conati funt.

Ut enim illa draconem cufto- inMedea,

Dixi, Deus meus es tu,

te,Domine, fperavi.

dem velleris aurei fopivit,

ita magia con-

LC

in manibus tuis fortes meze. Per hanc enim

Ícientiam gratize cuftodem. Ut illa Pallam

16

fortem femper obtinetur optimum , quod de-

veneno infecam Creufz mifit, eamque in-

fiderare poffumus, fcilicet id, quod divina de

teremit, ita magia fuis muneribus animam

nobis voluntas difpofuit, quodque non poteft

necat. Et tandem , ut Medea filios ex Jafone

non effe optimum. Vide Fabrum conc;aö. in

Epiph. n. 6

/

fufíceptos interemit ; ita magia fructtus omnes

bonorum operum perimit.

VIL. Ex occafione

' themätis : JMaleficos non

Wa

gatieris vivere: poteft inftitui judicium fuper

D

maleficos, & 1. quidem gravitas peccati ab eis

(

$. XII.

AUTHORES.

commiffi oftendi per hoc, quod ejusmodi pec-

ECCL ;1

catum. fit contra omnes primarias virtutes

"j

oannes Bufeeus in Panario. V. eodgm.

tam theologicas , fcilicet fidem, fpem, & cha-

L]

IL Jofephus Langius in Polyanth. V.

ritatem,quam morales, prudentiam, juftitiam,

eodem.

temperantiam , fortitudinem. 2. Ne inauditi

III. Matthias Faber conc. 4. 5. & 6. in Fe-

damnentur , poffunt eorum excufationes aus

fto Epiphanize.

diri & refutari, quod fcilicet etiam Chriftus &

lol

w

Apoftoli fatanze imperaverint, ut aliquid fa-

IV. Jacobus Marchantius in horto Pafto-

Puy

rum tr. 3. le&. 2.

N

Petptu

ceret: quod talia media reipfa compobentur ,

V. Chriftophorus Le

f(lipü |

effe&um fuum habuiffe : quod mer?e res facrae

hman? 1n Florilegio

hi,

adhibeantur &c. quae omnia fufius apudFabr. P

. 4. eodem.

conc, 4. V. 5. refutata videri po(ü;nt.

.TI.T U-

/ aeMoeRoE ( 277 ) x

of

TO

3

PA

d

N

A

a

V

Pon ä

e,

d

3 o

7

S

d

7

t

SENSHYANEDE:

$& us d

A

A.

*

RCR

V^

TITUULUS

CXXXVAL -

Textor.in

Offlc,c,gg.

TACITURNITAS.

-

VII. Non corifendere aut rixari cum altero,

$. I

cum quis ad iracundiam vel rixas incitatur :

exemplo S. Davidis de feipfo dicentis: Po-Píal. 38.

TY

QUOAD ESSENU AM

4 inE-

fui ori meo cuftodiam , cum confifteret pec-V- !«

TUN

cator adverfum me.

Hinc antiquum illud

monitum-. natum :

| pqïnï tio.

—

| verbis.

I.

Contra verbofos noli contendere

J am | ve tu

l

VIII. Etiaminjuria accepta fillere , ac ne

:04

6

inParad, .

ST. virtus immodicum loquehf/diM appe-

mini nii Deo & Sancis queri offenfam , y ,.

I.. 3-

titum refrenans ; ita ut , quemad-

nam juxta verus effatum.

de imit. c,

i " Si.

Ladi, &filere , Summa eft fortitudinis.

41, 8 Ls

modum B. Albertus Magnus loqui-

Revela ergo Domino viam tuam, & ipfe fa-

tur, non tantum àb illicitis , fed li-

cjet. Sic pius Afceta in Chrifti perfona monet

Textor,

citis etiam verbis abftineamus , juxta illud

dicens: Erige cor tuum ad me in colum, &

pn*ag S. Davidis: Obmutui,

& humiliatus fqm 3

non contriftabit te contempt

633

E

us hominum in

v.3. & filui a bonis.

terris.

Gradus.

- Divifio,

IX Primus eft, ab illicitis & ,otiohs

IL Dividitur a nonnullis in ta-citumitä-

verbis abftinere , memoremque elífe fenten-

Nii:ronus

|'em e,

in Reg.26.

tem proprie dictam, feu ori*; & minus pro-

D

ti» a Chrifto prolat»e: . Dico autem vobis ; Matth.ra.

n.43. pri

e di&am , feu operir; per priorem a ver-

quoniam omne verbum otiofum , quod locuti. V. 36

y.

per pofteriorem ab zequi-

.bis proprie dictis ,

fuerint homines, reddent rationem de eo in

-

valentibus verbis , feu actionibus quietem

die judicii.

y

turbantibus abftinemus.

Hinc etiam haec

X. Secund

us eft, a licitis etiam &ibonis Smarag -

verbis abítinere: nam, tefte, Smaragdo, quidus in

vetant in fuis regulis Camaldulenfes mona-

chi, dum ajunt : Quoniam vero filentium

taciturnitatis virtutem veraciter amat, neceffe '?gt ,S-Bc"

non folum loquendo frangitur , fed etiam, &

eft, ut ad tempus etiam a bonis locutioni- "**

magis , aliquo fonitu , fragore, vel ttrepitu,

bus taceat, ut virtutes coeteras ad tempus

Marc.18.

ideo inviolabili obfervatione caveatur ,

ne

'

tacendo nutriat, quas nutritas iterum tem-

pore congruo fapienter proferat.

unquam horis filentio deputatis , aliquid in

cella vel extra cellam monachi , vel conver-

XI. Tertius eft, a neceffariis quoque ver-

fi in officinis , operentur , quod fonitum ali-

bis, quietis & virtutis amore, abftinere ; ma-

xime fi ad propriam defenfionem pertineaut ;

quem aut &—rgpitum potfit ,caufarg |

Ovl

uti exemplo fuo Chriftus docuit, duüm coram

& senecá

Actus.

Pilato graviffime accufatus tacuit , ita ut ipfe

nMeden,

Praefes Vehementer mirareïun

Reg. cotm,

II Proefcripta filentii tempora diligenter

X

26.

obfervare: ita ut, quemadmodum Societas

N n

Jefu fuis przefcribit , extra tempora recrea-

tioni alfignata , nemo loquatur , nifi obiter &

EX S. SCRIPTURA.

)

perpaucis , aut de rebus neceffariis.

IV. Etiam temporibus collocutioni concef-

Quaiitas.

. fis ad audiendum magis, quam loquendum

1—

erit opus juftiti:e pax, & cultus Ial 32.

inclinare , juxta illud S.Jacobi monitum: Sit

l. E'l

V. 17.

Jar.t: v.

autem omnis homo velox ad audiendum, tar-

. Ll

jufiti»o filentium-

19.

II. Aurum tuum

& argentumv tuum con- Écd. ar.

dus autem ad loquendum.

fla, & verbis tuis facito ftateram , & fre- V- 29-

Eccl, 11.

V. Non refpondere , . priusquam alter fer-

v. 8»

nos ori tuo reCos, & attende , ne fortela-

monem abfolverit , & perfecte quis audierit:

baris in lingua tua.

ita Ecclefiafticus monet dicens: Priusquam

III. Sitfermo vefter eft

» elt, rion,ï non: quod Matth. 5.

audias, ne refpondeas verbum, qui enim

v', 37' J

autem his abundantius eft , a malo eft. -

rius refpondet, quam audiat, ftultum fe

]V. Homo fapiens tacebit usque ad tem- E. cl 26.

elfe demonftrat, & confufione dignum.

Tn illud

VL nter ipfa colloquia brevem potius,

pus: Lafcivus autem. & imprudens non fer- V ?-

vabunt tempus.

D. Pauli.

uam fongum fermonem. amare : fibique de

perpaucis (5 fermone dictum credere , quod S. Thomas

t

Ícripfi

Neceætas. :

bis.

"? Aquinas de concionibus dixit: Sermones bre-

V Ubi verba

ves valde accepti funt; quia fi funt boni , avi-

funt plurimaà , ibi frequen- gfov

dul

L]

dius audiuntur: Si mali, parum gravant,

ter gge&as.

Mm 3

VI. Si

278

ä

Bibliothece IMamualis Concionat?riæ

Jac. r.

VI. Si quis autem putat fe religiofum ef-

$. II

Yv. 26.

fe, nonrefrenans linguam fuam , hujus va-

$Gre

na eft religo.

EX SS PATRIBUS

|, «

Job. 1r.

V. ,

VII. Numquid qui multaloquitur, non &

ET DOCTORIBUS.

audiet? vir verbofus juftificabitur ?

Prov. to. — VIII. In multiloquio non deerit peccatum :

| Qualitar.

V-19- qui autem moderatur lab

2

ia fua, prudentif-

fbot

fimus eft.

I A Lliga fermonem tuum j nä luxuriet, ne S.Ambr. L

in r

ECCI- 200

IX. Qui multi

Pj

* lafciviat, & multilo

quio peccata fibit.de offic,

v« 8.

mam. fuam.

]

s utitur verbis , bedet ani-

colligat. Sit reftri&tior , & ripis coerceatur :

vi(,CI

: i

Ecel. 5.

X. In multis fermonibus invenietur ftul-

citolutum colligit amnis , & undas, jugum

V.

2.

titia.

*

fit verbis tuis & ftatera , atque menfura, ut

Num.19.

Xl. Vas, quod non habuerit operculum ,

fit gravitas in fenfu , in fermone pondus,

$4

V.35- pecligaturam defüper, imundum erit.

atque in verbis modus.

L

Prov.29.

XIL Viditi hominem velocem ad loquen-

l1l. Ingreditur mors per oftium tuum

; fig. Ambr,

fac.'c.ï

V"49, dum? [tultitia ma

falfa lequaris, fi turpiter , fi. procaciter

p9-1. r. de

gis Ífperanda eft, quam

Itremo fi ubi non oportet loquaris.

Virg.

illius correptio.

III. Tempus tacendi, & tempus lo

Difcreta viciffitudine penfanda funt t

em

quendi E S 'Gregor.'

pora, 1 7.moral.

: Utilz"*!a.r:.

ne aut, cum reftringi lingua debet , per

verba

Bel'w)

fe inutiliter folvat ; aut, cum loqui utiliter po-

fpeC,i.

Thren.s. XIIT. Sädevgit folitarius ,

teft , femetipfum plene reftringat. ,

ii

& tgcebit.; W

v.28- levavit fuper te.

IV. Difcrete quippe viciffitudinum penfan- S.Gregor:

;bid.v.zö.

XIV. Bonum eft

da funt tempora , ne aut, cum reftringi lingua ! 3-Patter,

falutare Dei.

preftolari cum filentio

mon,

debet, per verba inutiliter defluat; aut, cum*

15.

Pgov.ls.

XV. Qui cu&odif os füum , cuftodit ani-

loqui utiliter poteft , femetipfam pigre reftrin-

V. mam íuam: qui autem inconfideratus ;eft

gat, ait S. Gregorius: Idque illuítrat aliqua

B. De

ad loquendum, fentiet mala. .

;

j ier

fimilitudine allegata ex Pfalmifta,- defumpta a

xPetrg. - XVl. Qui vult vitam diligere, & dies vi-

TNLIO,

janua feu oftio, quod non femper tenetur clau-

dere bonos, coerceat linguam fuam a malo.

fum, fed tempore convenienti aperitur,& clau-

Prov.21.

ditur: quod bene Pfalmifta. confiderans dicit :

XVII. Qui diligit cordis munditiam , pro-

V«1L. pter gratiam labiorum fuorum, habebit ami-

Pone, Domine, cuflodiam ori meo,€9 offium circum-

cum Regem.

antig labiis meis? non enim poni ori füo parie-

Prov.zi,'.

tem, fed oftiumpetit, quod videlicet aperitur

ia

i?

XVIIL Mala aurea in le&is argenteis, qui

v** loquitur verbum in tempore fuo.

& clauditur; unde & nobiscaute providendum

5, B

Ifaiæn c.

XIX. Hoc dicit Dominus Deus ,

fan&üs

eft , quatenus & os difcrete & congruenti tem-

l]

30. 15.

Ifrael ,

pore vox aperiat, & rurfum congruo taciturni-

208

fi reveftgmini ; &. 'quiefcatis ; falvi

tas claudat.

eritis./

letigit quoque hoc: pun&um

S.Ambrofius, cum ait: Quid igitur? Mutos nos

SD

elle oportet? Minime:eft enim tempus tacendi,

6'14

| Dz'gniiar.'

& tempus loquendi; deinde fi pro otiofo ver-

Eccl, 26,

bo reddemus rationem, videamus , ne redda-

XX. Eft tacens, qui invenitur fäpiehs: &

mus & pro otiofo filentio. Jam cap. antece-

v. 6. . eft odibilis , qui procax eft ad loquendum. :

Jaes.v.3 XXL Si quis in verbo non offendit, hic

denti alfeverat: Sapientia Dei dixt: Domigur

perfectus eft vir , potens etiam fren

dedit mihi. linguam. eruditionir , ut [ciam quando

$. Àn

$

ducere totum corpus.

[0] circum-

oporteat. Jermonem dicere :

Merito ergo fapiens,

4de!

j

í

Prov.17.

XXIL Qui moderatur fermones , - do&tus

qui a Domino accipit, quo tempore fibi lo-

v-27.

& prudens eft : &

quendum fit: unde beneait Scr

1

ditus.

pretiofi fpiritus vir eru-

Japiens tacebit usque. ad. tempus.

iptura: Hozïzo

ECCL 5.

V. Qui taciturnitatis virtutem ver

WP

XXIIL Honor & gloria in fermone fen-

aciter , Smaragd,

)pd

lin

amat,neceffe eft, ut ad tempus etiam

a bonisin reg.

de&

- fio illius.

gua autem imprudentis fubver-

locutionibus taceat, ut virtutes cjeterag aq * Ben.c.6.

cet

Eccl. 21.

EY

tempus tacendo nutriat: quas nutritas iterum

BA]

v.3I.

XXIV.V Tacitus & fenfatus hon(')rabitlgr.

tempore congruo fapienter proferat,

N1

x ucunditar.

Vitt

Necq[]ïta.r.

Eccl. t.

XXV. Tibiæ: & Pfíalterium füavem fa-

V. 49. ciunt mel

N

VI. Cito infidiator pudoris verbum exci- S, Ambr,

odiam , & fuper utraque lingua

pit, quod revocare defideres.

51 Évae claufal.3. de

fuavis,

fuiffet janua, nec Adam dece

ptus fuiffet , nec ifg-

Prov.x5.

AXXVI. Laetatur homo in fententia oris

refponaiffet, hoc eft ,

er Evae oftium.

$4

v.23.

l.

fui, & fermo opportunus eft optimus.

VII. In nullo ftatu & or

dine flabit pax & Thomas

Eccl;14.

AXVII Beatus vir,

»

qui non eft Japfus

difciplina, fi non adeft cenfi

u

ra filentii , quietis Kemp. $

V.. .in ore fuo.

Pfal. 106.

amica, qua eft devotionis nutrimentüm ,

i

3o,

XXVIIL Et betati funt, quia filuerunt,

contentionis obturatio.

8

& deduxit eos in portum,

J

r

| VIII. | Quia

i

^ Titulur C'XXXV II Ti äcitui*nita:.

279

'S.Greg.l. - VIlLQuia murüm filentii. non habet,' patet

ti» caltum ad . hanc omiium Virtutum ma-

l. c.

trem , nutricem, cuftodem, & te , & alios,

inimici jaculis civitas mentis, & cum fe per

verba extra femetipfam ejicit, apertamfe ad-

quicinque tui fimiles proficere cupiunt vir-

verfario oftendit,quam tanto ille finelabore fu-

tutibus , invito & provoco.

AXI. Eft magnum & negotio

fum filentium , S. Ambr.

perat,quanto. & ipfa,quze vincitur , contra. fe-

de of.

e S,Amh. :

metipfam per multiloquium pugnat.

ut erat Sufannze, quze plus egit tacendo, quam ; 3-

; S;qugv,

IX. Mens, qu:xe non habet murum fileritii ,

fi effet locuta ; tacendo enim apud homines "^ €3*

n Ut of

in regno -

locuta eíft Deo ; nec ullum majus indicium

vit, c,25.

de facili penetratur jaculis inimici, & ideo di-

cit Auguttinós, murum debet effe os hominis

fuze caftitatis invenit, quam filentium. In eo-

I

nifi ad tria, fcilicet ad laudem Dei,& accuiïg—

dem. capite profequendo filentii laudem, ait:

tionem fui, & utilitatem proximi. .

Et cui nifi unicuique noftrum fcriptum eft: Se-

S, Ambr.

X. Quid pra cteris debemus difcere ,

yi goffeffionem tuam fpiniz, €? aurum €9 argentum

l. z. de of-

z

fic, C,2.

quam tacere , ut.polfimus loqui , ne prius me

tunn álliga, €9 ori tuo . fac. oflium €9 vellem , €9

| $, Ónjy,

vox condemnet mea, quam abfolvat aliena ?

verbis tuis jugum €9 flateram ; Poffeflio tua mens

. Fas

Itg,

- fcriptum eft enim: x verbir tuir condemuaberir

tua eft; aurum tuum eft; argentum tuum ;

Quid opus eít igitur, ut properes periculum

eloquium. tuum eft; eloquia Domini argen-

i' S Grepor,

fufcipere condemnationis loquendo , cum ta-

tumigne examinatum: bona etiain poffeffio

! CR

cendo poffis effe tutior? .

mens bona. Denique poffeffio. pretiofa homo

"

3 Bellovac,

AI. Vere in magüo periculo- funt homines

mundus. Sepi ergo hanc pofï'eiïïonem-& cit-

.

Ípec.l.

3- fine filentio, ut equitante equum rabidum fi-

cumvallato

: di "T

XXII. Przclara

res eft filentium , & hihil S.DïadQQ

-Stnr,

P.l-ne frzeno : in. domo fuccenfa funt fine obfta-

culo;:in via, in qua eit fovea abyflalis fine

j- hus apud

al-SIpl&OL

aliud , quam mater fapientifhmorum cog

j

ierb. l.c.

ladmon.

operculo :«funt ut caítrum fine claufüla : funt

tatuum.

15

XXIII. Per filenti

umï confcientia ferautur , Usbert.

a

ut urbs fine porta: ut navis fine anchora :

ut vinea fine fepe.

pena vitatur, pax confervatur, & mens per ep. de,

. 8, Bern.

yat. c.50,

XIL Levis quidem fermo ,

: qüria' leviter

contemplationem expeditius elevatur.

à Vi/" ferm. volat, fed graviter vulnerat: leviter tranfit ,

XXIV. Silentium bene fervando obedien- Thom.

l-

fed graviter urit; leviter penetrat animum ,

tiam etiam fervas , humilitatem retines,vere- Kemp.de

l.

fed non, leviter exit:

eviter profertur, fed

cundiam adornas, fenibus reverentiam exhi- filent.

bes,juvenibus exemplum przebes,levibus & dif-

mnon revocatur; facile, volat, ideio c-haritqtenï/

x

la

facile. violat.

i

folutis timorem incutis, extraneis bonam fa-

1

| S. Áug.

mam, intraneis pacem & concordiam generas.

^

XIHIL.Non fruftra : 1

ingua i udo eft, äjuia

*In-Fi. 38.

facile labitur.

Lx.

XXV. Obftruco inutilium verborum meatu, 9. Laur,

5. Bafi! in

XIV. Neceffarium eft filentium perpetaum,

inclufus amoris ignis cogitationes modificat, Juft, in

$

— Reg.bi

compungit animum, fügat vitia, lachrymarum fafc.amor,

208.

€** quousque per illud. a vitio petulantize in dicen-

do faneutur, & in otio difcere poffint, quid,

educit fontes, cuftodit oftia, fe&atur pacem ,* ?I-

uomodo, & quando loqui oporteat

furfum cor erigit , Deoque conjungit : Tunc

$

] s Disdo- .

.XM. Multus fermo , mer

E

1to

)u

m immoderate

compofit

a

/

,

proferuntur eloquia , fale'.c—onditg',.

, has e 96 d rahens,nonfolum otiofam in fpirituali ex-

& confiderate circumfpecta.

ercitatione efficit , fed etiam daemoni acedize

VM

PA

V1. Difcamus & nos prius non loqui , ut S.Hieron.

eam prodit, qui eandem rurfus immoderate

f

il

p()i.

tea ad loquendum ora referemus. Sileamus in Eccl.s,

relaxans ac diffolvens, .dzemonibus iracundid

j

:

certo tempore, ad praeceptorum eloquia pen-

àc doloris praefidibus tradit

deamus, nihil nobis videatur re&tum effe,, nili,

S. Ambr,

XVI. Quid autem prz coeteris debemus

quod difcimus ; ut poft multum filentium de

,

2.de üfäc; dicere , quam filere, ut poffimus loqui, ne

*

prius me. condemnet vox mea,

difcipulis efficiamur magiftri.

quam ab-

XXVII. DLnn ftrepitus humani ceffant al-S. Petr.þ

folvat aliena 2

»/ ,XS.B'ern,

fi.vis ïefï['e

loquii, conftruitur in te per filentium templum Damiao,

XVIL Religa linguam tuam ,

Singá

apudNier.

Spiritus fancti. Hinc eft, quod de lfraelitici €Pift. . 3.

i

ín rep.

. do&r,

religiofus , quia fine linguze religaticnekre-

templi conftructione facra teftatur hiftoria ,

' afcet. 8.

ligio vana eft.

i 5. BCM.&

XVIII. Ubi non eft taciturnitas , ibi homo

quia malleus, & fecuris , & omne ferramen-

L23.c.rx.

L

tim nonfunt audita 1n domo Domini, cum

]

B.Albert. de facili ab adverfario fuperatur

3

ficut

vedificaretur. Templum quippe Dei per fiien-

M. L.de,enim urbs patens, & absque murorum am-

VittC31. bitu, ita vir , qui non poteft in loquendo

tium crefcit; quia, cum mens humana per

exteriora verba. fe non diffundit , in füblime

4

cohibere fpiritum fuum.

faftigium fpiritaalis vedificii ftruttura. confur-

Utllitas.

git, tantoque füccefcens in altiora fuftolli-

.5 Ambt,

tur, quanto per cuftodiam filentii exterius

lqde

fefe füundere prohibetur. Cuftos enim jufti-

1

im

.A

mbr. XIX. Quia neminexfl fciebat (David) caftum

tix» filentium.

; Cs

os fervare poffe ( ait S. Ambr.) ab immunditia

XXVHL Eft multum pro honore veftro & Thom;

fermonis, ipfe fibi filentio legem impofuit in-

Thomsh.

nocenti» ,

ut tacendo culpam declinaret ,

fama Ordinis ,fi pro reverentia hofpitum in Remp. f.

—

.Kemp. 9

4-

uam vix effugere poffet loquendo.

proefentia, eorum verecundi & tacitnrni ap-

Vi tios ^

i

S Bertn.

"i,

XX. Silentium docente Ifaia, cultus juffitie eft,

pareatis; plus enim zedificatis bonis moribus,

€p. 89.

€9 bonum efl. ex[pelare , ut doceat Jeremias,

quam curionütate fermonis.

Jalutare Dei cum filentio ; 'ad hunc ergo jufü-

XXIX. ql |

280

Bibliothece «Manualis | Concionatorig.

(5

fere!

B, Àntio-

XXIX. Silentium , eum tanto fplendéat

jam nunc loquere, Quousqüe files? quousque'

p

chushom.decore , mater jure merito cenfetur

diffimulas? diu tacuifti, & valde diu. Vel jam

;

f'HC

103.

yirtu'-

( 0

tum monachorum.

nunc habes loquendi licentiam a Patre. Et Ifa- i, $3.

jas: Non aperuit os fuum, ficut ovis ad occifio- — v. 7,

Digmm;.j

nem ducetur, & quafi agnus coram tondente

fe obtumefcet, & non aperiet os fuum.

( Pa

S.Auguft,

XXX Majus eft, linguam lrefræn.are,

g.

apud Man-

quam capere civitatem? quia iftud infultat

II. B.Virgo,tefte S. Bernardo, in omnitextu S,Been f.

(jentir

fi tr, 88.

Evangeliorum nonnifi quater loquens audi-in fignum

qius 0.

difc.g.n.4.

exterius , fed illud inþeriüs.

(stil Y

tur. Primo quidem ad Angelum, fed cum jam 'agum.

tlluftr.

femel atque iterum allocutus eam fuiífet. Se-

Faci(i £ar.

cundo ad Elifabeth ,. quando vox falutationis

S. Petrus -'XXXI. Nunquid non laboriofius eft lin-

ejus Joannem exultare fecit in utero,& ea ma-

pra i

Dam.ter, guam per tot prolixae loquacitatis verba di-

gnificanteMariam,ipía magisDominum magni-

Pheeth,

74

ficare curavit. Tertio ad F'ilium, cum jam ef-

4[1 g*' 4'

Ícurrere, quam in fuo quietam filentio per-

manere ? unde non immerito de quibusdam

fet annorum duodecim, quod ipfa & Pater ejus

per Jerecmiam dicitur

- Docuerunt. linguam

dolentes illum quzefiffet. Quarto in nuptiislahiftor, .

adFilium & miniltros. Sed & Nicephoruserat, c.23.

Riberi :

O fuam logui mendacium ; ut inique agerent , labora-

yi.l.$.

verunt; laboraife namque dicuntur , ut ne-

inquit Maria in rebus omnibus honefta & gra-

6 .

. quiter agerent , qui tacendo fine peccato uti-

vis, pauca admodum , eaq; neceffaria loquens:

que :melius quieyiiï'ent.

ad audiendum facilis, & perquam affabilis,

honorem & venerationem omnibus exhibens.

S.Bernardinus quoque idem confirmans , fa-

$. IV.

Toberti

EX LIBELLO DE IMMITATIONE .

pientiffima Virgo, ait, ornata erat difcretif-

in mdi

fima taciturnitate ; nil enim locuta , quod non

2)

promeditata. Nunquam tamen filentii amo-

CHRISTL

l

rem magis declaravit, quam. cum S. Jofepho

dimittere eam volente, tacuit , fuamque cau-

ngalitm,

fam & defenfionem ijeo commifit.

EitLet

].10, 6

,659.. L. Ma

ximi San&orum humana xconfortia ^

HI. Sufanna, tefte S. Ambrofio , tacebat1. a. omc,-—

$

L.rs

. TY.

ubi poterant, vitabant, & Deo in fe-

in periculis, & gravius verecundiz , quam c.:8.

'creto vivere eligebant

vitze damnum effe putabat, nec arbitrabatur

| fbid g.s.

Il Facilius eft omnino tacere, qu.äm ver-

periculo pudoris tuendam falutem. Deo foli

bo non excedere.

loquebatur ,

lr C, Io.

II Vellem , me pluries tacuiffe, & inter

eloqui.

qui poterat cafta verecundia

:

$. 1. khomines non fuiffe.

IV.S.Francifcus , ut S. Bonaventu

ra de €0 Vita c.5.

fcribit ; Evangelicum fr tribus , obfervari vo-

IN eceüïtæ.

lebat filentium ,. ut videlicet ab omni verbo

otiofo omni tempore abftinerent folicite , tan-

Lrere 1V. Dbts quidun: QUolics cuter homiges

quam reddituri in die judicii de hujusmodi ra- -

.8.2.

ui, minor homo redii.

Hoc f»pius ex-

perimur , quando diu fabulamur.

tionem: Sed &,fíiquem inveniffet fratrem

. fbid,

verbis affuetum inanibus , graviter arguebat.

V. Nemo fecure loquitur ,

r

nifi gui liben-

ter tacet.

V. Palladius refert, füb Abbate Ammone , Hif Laur,

Ibid,

VI. Qui intendit ad interiord & fpiritua-

fuife tria millia monachorum , tantumque c.48.

Mafi d

lia pervenire ,

oportet eum cum JESU a tur-

exercuiffe filentinm , ut viderentur effe in

-2' LO

- ba declinare..

folitudine , unoquoque occulte peragente .

Utilitas.

fuum vitze inftitutum, folum autem fpecie

quadam in menfía fediffe , conantes fe invi-

cem latere.

/'iL.t.c.u; VII In flentio & quiete profibit' anima

VI. S.Hieronymus teftatur, fe inveniffe ali-In reg:

.6, devota. & difcit abfcondita ícripturarum. -

Tbid, 8 x.

quot eremi Patres tam obfervantes filentii

i monaclï kxy-

VIII. Si te fubtraxeris a fuperfluis locutio-

ut jufto feptennio ne unicum quidem verbu-

nibus & otiofis circuitionibus, nec non a no-

vitatibus & rumoribus audiendis , invenies

lum fibi paffi fint excidere.

tem

VII B. Maria Magdalena de Pazzis, fi

qua novitia violaffet regulam filentii , pra-

bus infiftendis.

pus fnfficiens & aptum Xpro meditationi-

ter feveram poenitentiam , quam ei injun-

gebat, ipfa , quoque tempore, quo licebat

$. Y.

colloqui, fervabat filentium pro novitia,

EXEMPLA CATHOLICA

dicens : Volo ,

:ut religio habeat plene, quod

EXTERN A.

fuum eft.

*

. VHII. S. Thomas Aquinas tam ftudiofe ob- Surius in

Qualitar.

fervavit flentium , ut ea de caufa bos mutus vita 7..

a comilitonibus diceretur.

al'.

$.r.de L.

e Chrifti filentio teftatur Ns. Bernar-

Epiph.

IX. S. Romualdus jam fenex per iept/en- S.Dsmian;

dus, dum tractans illa verba : Ipfum

nium inclufüus in S

filentium.

ytria inviolabiter tenuitilj vita,

audite : fic loquitur : Ecce Domine JESU, vel

X.S.An-

"

281

m imlw CXXXV 1l. Tacdturmtas.

".'S.Hïemn, uE 8 Andrcnïcuä cum'S-.Athanaüa üxore

nueponti*ä ipfam murmurabä Judas, nuläufn

|-3n reg.

fub virili habitu pariter monaítico , nec illi co-

proríus legimus prolatum ab ip/a verbum : &

. Monsch. epita de facie,tum in longiffima peregrinatio-

totium hoc fingularis iuze virtutis ac perfectio-

L

-co :m.-'-a

nis erat indicium.

I y^

ne Jerofolyiitana, tum in eadem cella duode-

cim annos Athanafize rogatu penitus filentium

N

obfervavit.

t

Á

XIX. S. Gregorius Nazianz. per integl'äm S. Greg,

ir- fit,

Vita Pa-

Xl. Agatho toto

triennio: ]apiäem in ore

quadragefimam penitus tacuit, cujus rei ratio- ^

SBG[[] f.

trüim.

e

uadra

$

m.

geftavit , ut filentium facilius obfervaret.

nem ipfe reddit his verbis : Tum denique pio-

)

jejun i.

it f m

Genna- .

XIL. Severus Sulpitius in fenectute a Pela-

rum virorum pr?eícriptis obtemperans , labia

Dópu,

. dius in

*

/. Catal, vir. !

anis deceptus , agnofcens loquacitatis: cul-

mea quafi peffulo quodam obdidi : cujus fa-

&i mei fi caufam. quseris, idcirco a fermon

iliu&r,

pam, filentium usque. ad mortem tenuit,ut

peccatuim, quod loquendo contraxerat

i

xrorfus abftinui, ut fermonibus meis modera-

do penitus emendarit.

.

ï;tacen-

ti difcam.

Poftea ; Nam qui res parvas aífe-

i )Dre?ï in

XIII. B. Godefridus Am

biani Przefül, quo-

quitur, non fatis certus eft, an magna quoque,

^ Phaeth., c.

At

LE

tiescunque iter faciebat, comites femper prae-

etiamfi impenfe cupiat, alffecuturus fit.

cedere juflit. Caufam hujus moris rogatus re-

qui in majoribus rebus fuperior exiftit , perfpi-

La hifor,

Ípondit: ne otiofis fermonibus occafio detur.

cuum eftfane, eum minores quoque , fi ita li-

643,

Ribera in . lV. S. Therefia in coelo jam gloriofa vo-

beat, egregie confecurum. Atquehzec mihi

twit. l. s.

lebat, utífuze filize filentio effent addi&te ; unde

caufa fuit, cur fermonis vim omnino conftrin-

gerem; fie enim fore fperavi, ut non jam ex

:, c, '4"1

fi quando aliqux tempore lilentii loqueban-

—

tur,audiebant tres ictus fiper portam cubiculi,

ore meo fermo immodicus exuudeg

ac fi Therefia illos admoneret íilentii religiofe

integreque fervandi.

XX. Quodam die in. conventu Fratrum Laur.Snr./

A

Laberhit.

XV. Cum quidam fub charitatis eolore in-

quidpiam prolocüturus S. Arnulphus non po- in vita c.

in medit.

firmum vifitare, & eo tempore, quo-tacendum

tuit more Francorum exacte verbum exprinie- 915 Aug.

29.

erat, colloquio recreare vellet, diferte vox e

ré: Dixit ergo ei Abbas , ut ad horam fileret,

crucifixi Chrifti ore audita dixit: Non placet

ne utilitas cau&e differetur. Quod fileudi

mihi ifta charitas.

mandatum ille corde fimplici, & verae obedi-

Hif.Lauf — XVl. Pambo Abbas, cum illum Pfalmi tri-

entize zelo per menfes aliquot obfervavit , do-

ii DPflc.',

l.:1o. & gefimi octavi verfum : Dixi, cuitodiam vias

nec a Fratribus nunciatum eftAbbati. Qui co-

54.

gnovit ex eo, caufam diuturni filentii fuiffe,

61$,

meas, ux non delinquam in lingua mea : audi-

viffet, fatis eft, inquiebat, reliqua audiam,cum

quod ipfe eum tacere juffiffet : & admirans in

hoc opere implevero. Malto deinde tempore

eo renovatam Pauli fimplicitatem, przecepit,

poft reverfus cum interrogaretur , cur ad ma-

ut »edificationis caufa Fratribus interdum mu-

giítrum redire tamdiu diftuliffet? nondüm fe

illud,quod didicerat, perfeciffe, dixit, fcriptum

-—tuæ cdllocutiopjs ofücium 'A-exvhiberet.

lii 6j

autem effe ab Apoftolo: Eftote factores verbi,

Noceftar. -

& non auditores ftantqm.

XXI. 'S;]orda*nes , .qui Dominico proxime Rerd, Ca-

XVH.' De. hoc Abbate nonag—enariü tria

in gubernatione Ordinis fucceífit , dicere foli- fto! ». 2.

it praed.

commemorat Heraclides, quod fcilicet nun-

tus erat fuis; ftudiofo perfeCtionis non modo bi

verba otiofa , & quse ad rem non pertinent ,

quam mentitus fit, nunquam alicui maledixe-

:2 s.(?.

effe vitanda ; fed etiam, qu»e res ferias conti-

rit, nuhQuam citra"'nec?iüt,atem, locutus fit.

[ Lent,

Manfi

nent, & zedificant, fi multa fint, & di&tius per-

6 4

J VH S. I;ucas Evangelifta Eva*r*:gälico füo

trahaatur.. Nam homini loquendi avido pro-

2.n. q

penicillo Mariam Magdalenam in dono 5imo-

clive eft, ex bonis fan&isque colloquiis, filon-

nis Pharifzei depinxerat initio peccatricem. Ef

giora fuerint,in otiofa proiabi,& inde in noxia

ecce anulier, quee erat in. civitate geccatrix ; Sur-

decidere. Quemadmodum in concentumufi-

fexit illa nihilominus a pedibus Salvatoris

corum accidit, in quo eantorum voces ex arte

munda & fan&a, & quidem fan&titate eminen-

fymphoniam in choantes paulatim a regula,

|figs

menfuraque defle&tunt, vel mentis inconfide-

tis perfe&ionis : JDilexit multum , fcitisne cau-

onach D

fam? charitas patiens eft; fed in qua reeluxit

ratione, vel defatigatione gutturis , unde ne-

ceffe eft'a chori magiftro ad leges muficas &

hzec charitas patientize ? Quando audivit im-

propria & oprobria Pharifzei, non aperuit os

harmoniam fymphoniaeos ab errore lapfuque

fuum,nec minimum defendit fe, imo caufam

revocari. Quod fi non ob aliud, certe ob lon-

fuam ad pedes Salvatoris peroravit filentio.

gitudinem, peccatur ; quia, ut ait vetus auctor

In alia pariter oc

j

afione, quando in Bethania

epiftolze ad Demetriadem , quod laudabile eft

Martha foror ejus ipfam reprehendit , quod

in genere fuo, fit de nimietate fua cu?pgb?let

noníe occuparet quoque in parando convi-

vio , fed. tacita ad pedes fui ccleftis Magiftri

XXII. Abbas Paftor quæfwit ab Abliaate Ve.-.Belï:;v.

pec, p, t,

federet, ipfanec verbulum refpondit, ac pro-

ftorio, unde tantam acquifiverat virtutem, ut,

l. 3. dift.

yrips i

pterea Chriftum habuit fui defenforem, ipfam,

quando Abbas aliquid injungeretin monafte-

T.

hifce laudantem verbis : /«Maria optimam par-

rio, ipfe non loqueretur.

"Ait adjuratus : "

4f

tem elegit, que mon auferetur ab ea:

ia quadam

Quando intraviin monafterium, dixit: Tu, & .

vice, quando pretiofiffimum illud. profudit.

afinus unum eftote , ut, ficut afinus verbera-

Dumitlh'

Vlt D

unguentum füpra Caput Chrifüi , de-

quo ftre--

tur, & non loquitur, injuriam patitur, &

Nn*—-

non

K. P. Lohn. Bibl. AMan. Tom. ZII. !

»

284

Bibiiot-hec& Manualit: Concionatorie

X

ä

non refpondet, fic & 'tu ; ficut in Pfalmo legi-

fortes, ut unus eorum pro Duce—neearetur,

t 6f

tur: ut fumentum fatlus um apud te.

nunquam in vitos DEI ceciderunt , unde ob-

Manfi di; XXIIT. Homo quidam magn3e experientize

M

fcupefa&i milites liberos eos dimiferunt.

5.n. 2. (&fÍpiritus dicere folebat, quod ad reforman-

. XXXII. Cum B. Maria Oegniacenfis ali-Sur. a3.

f

dam religionem aliquam fufficeret,eandem re-

formare in filentio ; quia, dum quilibet fibi at-

quàndo afefto S. Crucis usque ad Pafcha Do- lax.

mini ne unum quidenmi verbum locuta eflet,

tendit, ceifant lamentationes & murmuratio-

tam gratum id DEO fuit, ut ex Spiritus 5.

nes, ceffant circuli, converfationes, ac tempus

utiliter impenditur orationibus,. & ftudiis.

revelatione didicerit, eo vel maxime fe impe-

VitaPP.1,

traíffe, ut fine poe

l

»

d. $t

XXIV. Vidimus alium non procul a civi-

lum.

na purgatogii migraret ad coe-

I

LÀ c.ï II

tate in folitudine, nom ne Theona, virum fan-

pl

&um,in domuncula feorfum inclufum, qui

jucunditm.

nlg

L. Iüfin;

iL

tempore viginiti annorum filentium exercue-

XXXIII. S. Gertrudis de feipfa fic loquitur:

a p, 6t

rat: is cum plurimas virtutes perageret, habe-

C. 14.

Ro«e*nüs

batur pro Propheta: Exibant enim ad ipfum

Dedifti mihi intelligere, quod tu, o unice cot-

fgm

dis mei,a diverfis hominibus convitia & perfe-

M

multitudo aegrotantium, quibus manus impo-

cutiones paffus, expeteres a me domicilium

nens per feneftram dimittebat eos ab re falvos.

ä&

Amil

Licebat videre ipfum habentem vultum ange-

cordis, ad requiefcendum in eo. Hinc per tres

I ol N

illos dies ( Bacchanaliorum ) quoties ad cor

4j if

li, lætisyoculis, & totum plenumkmaxima gra-

^

meum redii, videbaris mihi ad fimilitudinem

A

tia.

languentis fupra pe&us meum decumbere.Per

L. * infin.

. XXV. S. Gertrudis de fe ipfa teftata e

f,

€. 3. & 23.

totos illos tres dies nihil inveftigavi , quo tibi

nunquam fibi vel ad ictum oculi fubtractam

gratiorem refe&tionem poflem monftrare ,

per novem annos Chrifti przefentiam, nili per

quam ut orationibus, filentio , & caeteris affli-

[]

undecim dies, ob mundanam quandam, ut ipfa

*

/

&ionibug pro gmendatione þqminum infuda-

loquitur, fermocinationem.

«

rein

Ib.'l. 3. c.

XXVI. Alia vice intellexit divinitus , quod,

Digutas:

3e.

cum homini libuerit videre, vel loqui verbum,

in quo parvus vel nullus eft fru&us, fi hocfta-

.XXXIV. De monafterio Cl-aræ?valle«rnüv fab Vita 1. x.

Brobaus

- tim perficit, & pro nihilo reputat, ficutex vafe

S.Bernardo fcribit vitze hujus S. author, quod * ** «

in er, d

perforato effluit dile&io DEI. Si vero pro-

media die.medize no&s filentium a fuperve-

A i

pter DEUM continere proponit, tantum ea

nientibus inveniebatur, przeter laborum foni-

erefcitin corde , quod vix fuperare valet.

tus, & fi. fratresinlaudibus Deioccuparentur..

Belv. in

Viucent, XXVIL Duranus Epifcopus vanis & ridi-

Porro ipfius filentii ordo & fama tantam apud-

culis verbis affüetus, quia ad monitionem Ab-

fzeculares homines fupervenientes fui faciebat

Ípec.

'2?-batis Hugonis refipere noluit, poft mortem ap-

reverentiam , ut & ipfi non dicam prava vel

€. 15.

ociofa, fed aliquid etiam , quod ad rem non

ltid.

parens, graviffime fé in purgatorio levitatem

illamluere confeffüs eft.Nec prius eft liberatus.

attineret , ibi loqqi vereruntur.

quam monachi feptem per integram feptima-

nam filentium pro illo tenuerunt.

$. VI.

Hom. 1.

*

XXVIII. Ezechiel Propheta ad loquendum

fup. Ezeh

.mi

ffüus a DEO feptem diebus fedens mo-

EXEMPLADOMEST ICA.

rensque tacebat;hinc S.Gregorius ab eo argu-

tmentatus, Si; inquit, qui ad loquendum miffus

Ignatillism, tefte Cörneïio a Lapide, tria IQ ;ap.ag,

eft, tamdiu tacuit, penfandum nobis eft, quan-

X

* dabat figna, ex quibus quis perfpiceret, Ifajae.

ta culp

a fit ei non tacere, quem nulla ne

an in monafterio aliquo vel collegio bona ef-

T.

fet difciplina clauftralis, fcilicet fi bene fervare-

tas cogit yïloqui.

tur claufura ; fi omnia loca effent nitida , &

U t:l!taf

compofita ; fi bene fervaretur filentium; non

effént fabulee, ftrepitus , clamores. Hinc fi

PIntard

S.Ephr XXIX. S Arfenio quære*nfi»,- qua ratidne

ftrepitum aut fermonem tempore filentii ipfe

Y vit,

t. x. in

proficeret ad falutem , vox coelo delapfa dixit:

audiret, mox delinquentem äd fe vocabat, &

IDWE

apoph-.

monebat.:

thegem.

ätsxge, tace, quiefce, hzec funt P?iïlcipia falu-

II. B. Aloyfius obfervantiffimus erat legis Vital s,

'Thom.

XXX. Radulphus monachus poftquam

filentii, idque duplici ex caufa. 1. Quia apud e r

Cantiprat.fexdecim annorum fpatio necfyMabam quidem

Deum offendere verebatur ; hinc illud crebro

Senen.

Vit, b

l.2.apum.pronuntiarat , excitato incendio dicens : fta

ufurpabat : Qui non offendit in verbo, hic per-

€. 14$.4-ignis hac hora : flamma penitus conquiefcas:

feCtus eft vir. 2. Quia coeleftes mentis delicize,

ftatim ignem extinxit, quze virtus filentio

quibus affiduo fruebatur, Omnem Letitize cu-

"

ejus attributa eft.

piditatem, quxe ex mutuis colloquiis hauritur,

Spec.

XXXI. Cum duo monachi Cluniacenfes

penitus extinguebant. Hinc onge jucundius

.

Y

Exemp.

capti a militibus barbaris, noctu filentii tempo-

llli erat tacere, quam loqui.

;

"

Mif

)

II Joannes Berchmannu

s interrogatus ,:Vïta P. x.

7' nl 9;

dift, 4. 37.1e loqui nollent, Dux militum equo ferociter

in illos irruitfed equus phaleratus in latus re-

quomodo filentii lex perfe&te fervari poffet ? fol. 36.

filiens fefforem humo afllixit, quem fecuta fe-

refpondit : Ego, fi quis obvius mihi venit,fub-

brislethalis omnino extinxit. Miffz fubinde

erbo unico

miífe falutcï: fi quid intemiogat X

refpon-

1

'Titulu.-" CXXXFII. : T a;itüV7zitaf»,

tore factam; unde hoftiliter quidem currebant

tef ondeo, & vel aïtefum füpervacaneum d-

f.66. jicere caveo, Undenunquam veteranus cum

per urbem, at ficut monachi filentium tenen-

tes.

|

l

feparato locutus eft, nunquam legem filentii

p.8. .37.fregit. Aliquando vero cum pater quidam pe-

VI. Cum quidam ad

| Cleanthem dixif?&t :Sþmþ. 3.

: Sllr, 3.

regre adventans, longius fermonem protra-

quid taces? atqui jucundum eft cum amicis***

ix,

813* geret, negavit, fe habere facultatem diutius

confabulari. Jucundum quidem, relpondit

loquendi , ideoque eam petiturus fuperiorem

Cleanthes,fed quod jucunäum eft,xeo'ämagis' in:

h

adivit. Inter tria, de quibus fuperiori fingulis

hocamicis oportet concedere.

. . Plut.

«pud

hebdomadis rationem reddebat , erat, a fden-

:

Vil. Refert Plutarchus , Catonem, cum eiw;,

fi dif.

- tium fervaffet ?

»

diceretur : Improbant iftam tuam taciturnita- xo, n, s.

Hilt. Soc.

IV.. Joannes A

ntonius Apulus Novitius, üt

tem , fapienter conformiterque. propofito no-

p.r. l. x1

ftro refpondiffe: Dummodo vitam.non im-

X. .38'

'filentii legem fervaret, faepein ore calculum

geftabat.

probent: Ego vero tum demum taciturnita-

; c' x4l

üs A öc;allus ut filentium

tem meam abrumpam, cum: talia dicere vale-

P. Greg.^. V. P. Hieronym

Ro(effius

.

accuratius cuftodiret, fi qua re indigebat,

bo , quae non funt digna taciturnitate.

:

f. 3. in

fchedul:e eam infcribebat,

MTIR Xenocratäs dpud Stobzeum , iïn.gulisxsf*ïb' Ser.

z

M. S

Veirque : EU acci-

Annal

*

pere poffet, dedit.

negotiis diei partes aflignans, filentio quoqueg g q;.-

;

VL Mortuus erat prope Neapolim Theo-

fuam partem dabat. Harpocratem Philoío- v.s in 1.

*

Goll Ne-

phuni, qui rebus omnibus filentium antepo- i, c. - de

i

ap. 1605.logus quidam ex noftris, qui poft mortem ap-

I

i

paruit cuidam intimo fuo focio, dixitque, fein

nebat, tanquam D E U M. Groeci. coluerunt , civ. DEE

eumque digito labra comprimentem finge-

purgatorio graviter vexatum. effe , quod olim

in facro aliquantulum confabulati effent , nec

bant. Quantum cordi effet Pythagoree, legi-

DL

ftis. Corroborat hanc rationem naturalem 5a-

vcorifefïi ; iple proin adhuc confitergtur.

lomonis locus de tempore duplici tacendi &

E

loauendi jnunquam fatis laudatus. . Ad: hoc

D

[

$. ViL.

incitamentum referre placet quam pauciffi-

mis, decem rationes colendi filentii , quas fu-

i

EXEMPLA PROFANA. |

fius explicat Turrecremata. Prima, quia vi-

Vifl l. L r

*

tantur peccata , quae a loquacitate oriuntur.

t

[

E

Stobsus I

DI

ogenes ad quendam, qui fe contentio-

2, Vitantur fcaudala diffenfionum, & pericula,

!

|

E

in er. de

fe Philbfophum profitebatur: Vah

4 "tacit.

in quze loquaces incurrunt.

3. Quia convenit

j«

amifer, inquit, cum id , quod optimum eft in

ftatuidifcipulorum , filere, quales funt reli-

Lan. 3

vita Philofophi, corrumpas , verbis tamen au-

i

des te Philofophum jactare : eft autem Philo-

giofi, qui exercentur aflidue in fchola virtu-

tüm. 4. Juvat homines ad perfe&ionem, in

t

fophi etiam munus tacere, cum res refponfi?-

Y

ne digna non eft.

N

qua Philofophi ipfi requirebant filentium. — .

j

i'ehenfüs de fi-

Operatur ad veritatem religionis, quze fine fi-

IL. ZEfchines Socraticus rep

lentii ratione aliqua vana reputatur. 6. Robo-

- Jentio, cum Socratem przeceptorem habuiffet:

rathominem, cum portam obftruit hoftibus,

. Non loqui folum, dixit, a Socrate, fed etiam.

.

7. Adjuvat pacem focietatis , quae in clauftris

filere, didici. In eodem fermone recenfet,

maxime neceffaria eft.

8. Praeparat ad. con-

quod occurrit Soloni, homini pariter fapienti:

templationem , & collocutionem cum D E O.

-Solon interprocula tacitus, interroganti Peri-

0. Confervat fervorem devotionis.

IO. BSi-

andro, an propter inopiam verborum, aut ob

ftultitiam , taceret, refpondit : Atqui nullus

gnum eít fapientis, & argumentum prudeatis

1[n p

viri. Ex his rationibus aliquot exemplificatze

: ^ "fhultorum in convivio filentium przeftare po-

funt a me : nonnulle in fruc&ibus continen-

352

teft.Ex hifce veterum Philofophorum, aliisque

:

tur, reliquxe fqnt affidua mþditatiþne digniffi-

fimilibus, quze teferre poffem , refponfis aper-

1nee.

te colligitur, ipfos etiam majorem partem per-

1X.Pythagoras legem deditfuis difcipulis,

S. Bern. l.

fe&ionis collocaffe in cuftodia linguze.

*

de ord.

ut per quinque annos tacerent, ficque loqui

vita.

lL Ariftoteles Callifhenem - auditorem

addifcerent ; & tu , inquit 5. Bernardus, non

i

þlutar*ch d

N

(uum ad Alexandrum mittens monuit, ut cum

ju vit. À-

l

D

vis tacere , cui virtus filentii propria eft.

lexo i

.eo quam rat

ffime, aut quam jucunditfime lo-

X. Plinius de palatio Trajani ImperatorisIn Psn

e-

queretur,quo fcilicet apud regias aures, vel fi-

grt

fá

loquens,fic ait: Magna ante te, magna poft te,

jani.

sfiss

lentio tutior, Lvel*fermgne effet acceptior.

juxta tamen maxima quies. Tantum ubique

dc- I'

SeBeca de :

IV. Tradit Seneca, gentiles in egreffu

filentium, tam altus pudor, ut ad parvos Pe-

lorum fuorum hanc adhibuiffe diligen-

nates & Larem auguftum, ex domo Principis,

vit,beat, temp

modeftize & tranquillitatis exempla referantur.

'a

.tiam, pu

blice nimirum. curabant proclamari

Ó

& divulgari filentium , acclamando :

Fuüvete

XI. Apollonius Thyraneus , quod tacere

nefciret, quinquennale Pythagorse filentium

Nigronus

*

dinguir , filentium obfervate..

in reg.27.

fibi indixit.fervavitque tam exacte, ut Impera-

com,

tori interroganti non voce, fed fcripto , re-

Manfi dif. V Refert ]oVius in vita Sditnanni Turca-

7. 0. 9. fum Imperatoris, quod ipfo ingrediente Rho-

fponderet,

3

dum urbem principalem Lycize cum exercitu

Xll. Zeno, cum

LegatosAntigoniRegis mif- Texr. in

At

fosAthenas cum nonnullisPhilofophis ad cce- offic. L. 5.

fl 9

tringinta millium militum, nec unus ex illislo-

qui auf

us

fuerit, ob prohibitionem ab Impera-

nam invitaífet;ac czeteri omnes verborfi multi-€* 37»

m

n2

tudine

.R,

P. Lohn. Bibl. Man, Tom. I11.

(

j

284.

Bibliothecg IWuanuilir: Concionatorig

tudine do&rinam fuam oftentarunt, folus ipfe

nec cor devotionis in fe poterit gratiam con-

gonyn

tacuit. Silentii caufam percontantibus Legatis

fervare, cujus os non fuerit gratia filentii re-

refpondit, longe difficilius effe tenere ,

quam

clufum. . Kandem hanc fimilitudinem in alio

roferre, fermonem.

Plutarch.

quodam authore expreffam reperio hisce ver-

XIII. Grues Taurum montem tranütun

bis ;; Sicut clibani ore obftructo calor intrin-

de Selert.ne aquilarum illic degentium infidias incur-

fecus convofetur , ita fervato filentio gratia

animal,

rant, & clamore fe prodant lapillo fibi os

Spiritus fan&i in animo confervatur.

obturant

IX, Sicut qui vult aliquem audire, a tumul- ROd"q

Vitac.12,

XIV. Hirundines in Oppldo Alviano, cum

tu & ftrepitu remotum effe oportet ; ia quiT $o^ :

L

S. Francifcum concionantem íua garruhtate

DEI infpirationes & illapfus divinos percipe- "

1mped1v1fï'ent

illo filentium imperante, mox

re cupit, colloquia & converíationem cum ho-

-

conticuerunt.

minibus fugere debet.

:S, Ambr

XV. Alibi, cum plurima rànarum turba re-

X. Sicut urbs patens , & absque murorum P'ev. 25.

l. 3. de

ligiofe plebis auribus obftreperent, facerdos

V. í0e

Virg.

ambitu, ita vir, qui non poteft in loquendo

DEI przecepit, ut conticerent , & reverentiam

cohibere fpmtum fuum.

facrze orationi deferrent ; ad quod imperium

Al. Sicut qui equum regere cupit, frenum Anonym.

mox orimnes accuratiüïmum fervarunt ülen-

ei circumdare debet; ita qui linguam fuam

tium.

Taoderari, & a damnis inferendis cohibere de-

fiderat, frenum filentii adhibeat oportet

S, Bern;

Prov, 10

$. VIII.

XII. Sicut qui calorem, hypocaufti cnofer

de paff,

vare vult, raro, nec fine neceltlitate , januam

Dom. c.

Y. l9o

SIMILITUDINES

aperit ; ita internus animi fervor non ünp OflS o1.

accurata cuftodia filentioque confervatur.

Qualsz

Utzlztaf

Drexel.in

!

Phauh C

ISI

cut Auceps non dlmlttlt falconem, do-

nec Ardeam videat: nec venator canem,

41. $- 4

XIIL. Sicut ignis, quanto magis in unum S, Laur.

5. Bern.

usque dum feram confpiciat ; ita nee oris la-

coiligitur , tanto amphuq nutritur ,

& furfum Juft de di-

xandum eft frenum, verbaque emlttenda do-

flammas magis projicit; ita & mens, quae diu-

(cip!. mo-.

de p:&

nec utilitas appareat.

naft.c. 15.

2

Plutarch,

tius intra fe commorata fuerit , ardentius pet

]

Il. Sicut Artifex peritus jaculandi ftatim

amoris incendium in fe uritur, & per defide-

in moral íe

opum petit ;

ita qui artem loquendi & fi-

rium elevatur in D EU M;

fed fi tunc verba

lendi didicit, non multis verbis utitur , fed

quaedam protulerit tota 1ffmta fapientise ne-

auca ad rem pertinentia loquitur.

Gare condita , Veritatis fplendore irradiata, &

S. Dorc-

III. Sicut loculos argento plenos ,

non ni-

theus.

fi, cum manifefta neceffitas utilitas aut chari-

dlvmaïum laudum fuav1t'1te plena erunt.

tas id exigit, referamus ; ita nec os

, ubi unus

XIV Slcut matris officium eft, non folum Niernb. in

do&tr. a(-

ex proedictis t1tuhs non apparet apemre debe-

foctum concipere ,

— fed etiam alvo retinere

! cet. l]. $.

SS. Chryf.

remus

À

animare , & nutme, ut in lucem fuo tempo- x 4o.

in Pfalm

IV. Sicut fine clave aperiri nequit Janua Oc-

re perfe&tus prodeat; ita prudentize quoque

140.

clufa , ita oris noftri oftium nunquam aperire

officium eft, non folum imperare fermonem,

poteumus fine clave rettze rationis ;

fi illud

fed prius eundem per filentium excoquere.

fervaverimus . occlufum , munm hac clave

Hinc Salomgn ait: Os jufti parturiet fapien-

Plato a-

nunquam errabimus.

tiam.

V. Sicut navigamus aliquando velis naves

pud.Manfi

XV. Slcut is, qui diverfas inter fe cogxta,tlo- Rodriq. p..

d:íc. zo.

exphcantes aliquando anchoris frzenantes reti-

nes agitat. facile decipitur; attentus vero ad ? de perf.

n. 6.

nemus : ÉEadem gubernatio ob linguam adhi-

unum, difficiliime ; ita preefra&or filentiiff- 2 - 6-

Ciff Co

benda eft, ut aliquando filentio reprimamus

Dæmonum illufionibus obnoxius eft ; non

l 69

N

item taciturnitatis amator, & fedulus cuftos.

Nece[[ tas

XVI. Sicut ii,qui canes latrantes aut alvea- Drexel.in

ria cum filentio tranfeunt, illzefi manent ; fe- Phaeth. c.

S.Bern,$. VI. Sicut qui thefaurum cuftodire cupit,

cus vero, qui cum iisdem altercantur ;

lta 2-8 6«

5. in dieoftium claudit; fic qui cupit animam fuam cu-

nullum ad fe cóontra mordentium aculeos de-

Ciher,

IS. Chry

ftodire,os fuum claudere debet. HincS. Chryf.

fendendum efficacius remedium eft filentio.

in ?falm,

-dixit: Os noftrum perpetuo cuftodiamus , ei

Hinc S. David dixit: Pofui ori meo cuftodiam,

rationem quafi clavem adhibeamus.

Ob

140.

cum confifteret peccator adverfum me,

IS. Éphr.

VII. Sicut avis folo pedis ungue illaqueata,

inutui, & humiliatus fum.

de malig.licet totum reliquum corpus liberum habeat,

ing.

XVII. Sicut, fi ager aliquis, hortus , vel po- Manf dif,

nihil ei libertas talis prodeft,cüm totum adhuc

marium fepe aut muro circumdatum eft ad-*. n. $.

corpus retineatur ; itaquamvis religiofus re-

eftfpes colligendi fru&us , non ita quando

liquos omnes aftuti ferpentis fugiat laqueos;ni-

cujusvis tranfeuntis rapinse expofitum eft

fi tamen omni diligentia fimul cuftodierit lin-

Hoc idem accidit in cuftodia linguae; fi refrze-

guam, feducit cor fuum : nifi refrzenaverit

linguam fuam , hujus vana eft religio.

natur, fi reprimatur difcreto decentique filen-

tio, copiofe inde fperari polfunt virtutum ac

S.Bern.S.

VIII. Scut forna*(

cujus os feniper aper-

meritorum fru&us.

deOrd. . tum eft, non poteft in fe retinere fervorem, fic

vit,

AEqui-

285

- Titulu: CXXXVIL 'Taciturnitan

AEquitas.

eft, experientiä dobente,quod,ubi cenfara h»c

XVIIL Sicut patetfamilias habens canem,

filentii fervatur arCtius, ibi religio viget lauda-

*

gnonym;

qui dimiffus alios, imo , & ipium Dominum,

bilius, & perfectius. 3. Z1d orationem fru&iuo-

ius inflituendam ; quam utilitatem S. Bafilius

graviter lederet,haud dubie firm?e catene al-

ligaret , aut cavea coucluderet; ita cum icia-

lic proponit: Levavit fe fuper fe: fe elevat fu-

pra fe, quiaDeum efuriens anima a terrenis fe

mus,quanta damna cujusque lingua Poticflori

fuointulerit, & etiamnum inferat, merito eam

rerum obtutibus erigit, & in divinze contem-

Rodrlq

plationis arce fufpendit. Huic conformis eft

LPQU

intra duas

n $

tenet.

januas oris & dentium cgncmfam

doctriaa S. Bernardi: Eft fru&tuofum , inquit,

|Asonym. — XIX. Sicut Rheda Principis aut Reyis dili-

& negotiofum filentium 3. tacendo enim apud

homiaes meliusloquimur Deo; imulte eniin

genter cultoditur , caveturq; fedulo, ne aut

luto aut alia fimili re inficiatur ; ita qui firmi-

coaütemplationes fuat , quibus anima devota

PIOV 25

Deo tacendo inirabiliter pafcitur. — 4. d Da-

V 180

ter credit , linguaim fuam etfe vehiculum, per

monir infidiar €9 iu[ultus fuperandos : Nam , ut

quod SS. Chrifti corpus in ventrem devehitur,

meritooperam dabit , ue per imimodefatas aut

S. Climacus advertit, filentium cum pruden-

Anttyn,

tia fea ícientia. conjunctum , nón folum ani-

minus honeitas locutlones deturpetur.

j

itc

fto

snecacce-

$

main ab hoftibus defendit, fed ho

IX-

dere quidem propius permittit.

s. d artem

Hogo eää,

MOTITYA.

S- VS&. ü. j

logueudi addifcendam ; 1d qupd Salomon ecclcf.

$. initit,

5,Beto;

d pü

Prov. ro. I N

Eceffitas : Ob periculum peecandi ( in

C. 3. iudicavit, dum non alt : tempus loquer- Menaft. -

9f (,

Vfgo'

multiloquio enim non deerit pecca-

di, & tempus tacendi : fed fempus tacendi,

2l,

tam,tefteSalomone) aliaque damua incurren-

€$ tempus loquendi , quia prius in filentio for-

di, qualia funt devotionis, quietis temporis, &

ma loquendiiumitur, qua poftmodum tem-

fzepe etiam famze jaCctura ; ut enim , f1 dolium

pore loquendi in voce teneatur. Hinc & Eze-

chiel Propheta, antequam praedicationis offi-

claram & multum fonum edat , cum percuti-

tur, arguitur vino carere; itaplerumque vacuil

cium fumcret, revelationum imylfteria vidit,&

$, Laur,

virtutibus creduntur , qui garrulitati funt ob-

Domiuum audivit. ad fe loquentem verba

41J

Duft ded-

S.Ber&. noxii Hinc S, Bern, dicens: Nemoíibi de re-

haec : i homiwis , oimes: fermos

i

€£ TH£Of, U05

(eipl, mo-

de paff,

-ligionis habitublandiatur, qui adhuc lisguam

lopuor ad te, aj[ume 1n corde tuo, €9-auribus: Luis

ts

C.Z *

audi , €3 vadeyugredere ad tranmmigrationem , ad

fuam non didicit religare;religa tuam linguam,

fi viseffe religiofus, quia fine linguze religio-

filios I[rael , €8 logueris ad. eos, €$c. Propterea

ne religio vana eft:Unde Patres fanétilimi re-

quicunque fapientize verba utiliter fari defide-

ligionum Ínftitutores, & eorum fequaces fapi-

rat,infilentio prius diícat intus , quod poit-

entilime ( ficut a fpiritu fapieutize dotti fue-

modum viva voce foris loquatur ; Re quippe

—

rant) diftri&te infüituerunt obfervationem fi-^ vera nullus fcit fruétuofe loqui , qui ignorat

lentii, non ignorantes, quia ficut urbs patens,

prudenter tacere ; taciturnitas namque bene

"

Niernb.

dottr. a

& absque murorum ambitu, ita vir, qui non

loquendi principium elt.

poteft inloquendo ípiritum. fuum cohibere.

Brevis hzec utilitas fic pro

poni *pote&; qpoä

f i'; ligno

eet, ]. 8

vitz:r de

EC

Hine omnes boni tanto magis ftudent filenti-

nim. faciat tum ad devotionem confervandam

Orat. €. 4.

um fervare, quanto virtutum cuiturze vicinio-

& augendam ( nam ut S. Laurentius Juft.nia-

ho 2. de

res exiftunt;junde de fratre quodam, qui diíce-

nus ait, libenter ie infundit Verbum exfpe- Aununc,

. &anti & tacenti ) tum ad virtutis ftudium accent. z. v.

re volebat, & quafi in ufum reducere linguse

corréttionem , legitur, quod per triennium

" profettum promovendum ( nam füentium

&67.

&. Lsur.

quendam lapidem portabat in ore ; de alio ve-

preces maxima virtutum arma funt, tefteTha-

Juft de

ro, quod triginta annos non fuerat locutus

laifio ) tum ad artem Joquendi addifcendam

di [

Rodtit,

;

? depette

juicquam.

E

— (nam, fecundum S. Laurentium Jultinianum, monag,

t 266

I Caff Cont.

regula prima bene loquendi eft, ut prius difcate. i5.

]l Utilitas multiplex , ad. perfe&tionem affe-

14. €.9- guendum, de qua fie loquitur Caílianus : Ob-

quisque tacere, quam loqui ) tum ad difcipli- .

Íervate igitur imprimis,& maxime tu Joannes,

nam dometticam confervandam, (ad quam P.

cui magis ad cuftodienda hzec , quae dicturus

Hieronymus Natalis focietatis 'jE'*SU facer-apud, Ro-

Dæxel.in

dr. p. 2.

Phaet C

fum, zetus adhuc adolefcentior fufiragatur: ne

dos. introducendam primarium putabat efíe

tr. 3. c, 6,

' ftudium leGionis,ac defiderii tui, labor vana e-

inftrumentum , ) tum ad fcientias & fapien-

620 s* 6'

latione caffetur , ut indicas fumum ori tuo fi-

tiam addifcendam, ( nam, juxta S. Diado-

lentium. Hic eft enim primus difeiplinze actu-

chum, filentium eft mater fapientiffimorum

alisingreffus ; omnis quippe labor hominis in

cogitatuum.

L

oreiphus; & , ut omnium feniorum inftituta

Hi. Jucunditar: Quia, ut i

.mpofïibiïe ef)f; te- Vita Cap.

fte B.Magdalena de.Pazzis,ut anima religiofa, 44.

atque fententias intento corde , & quali muto

thü difa

ore, fufcipias, ac diligenter in pe&tore tuo con-

quae non delectatur filentio, guítet res Dei; ita

nemo aptior eít ad divinas confolationes per-

7 D 5.

dens,ad perficienda ea potius,quam ad docen-

da,feftines. 2. /d. religionem con[zrvaudam , uti

cipiendas, quam filentii cuftos, juxta illud Je-

remize : Sedebit folitarius, & tacebit, & levabit Thren, 9.

fapienter advertit Geríon dicens: Religionum

fundatores confiderantes multiplex in linguse

füpra fe. Id quod aliqui fimilitudine linguze v. 28.

l

vitio pendere anims periculum , fanxerunt

bovinz probare conantur; ut enim hs»c,

quamdia vivit in ore bovis,hifpida & guftui in-

providentiffime pro fuimo remedio juge pro

. joco & tempore fuis fequacibus filentium ,

fuavis eít, at ubi excotta, & dulci jufculo con-

dita fuerit, non modicam gufítui voluptatem

certas poenas , in robur fanctionum fuarum,

creat ; ita & humana lingua quamdiu mor-

contrá transgreffores adjicientes. Et clarum

l

/Nng

tiücaþa

^

—

86

Bibliothecee Manuali: Concionatoriæ

tificata non füerit , mentem potius ingrata a-

modo e contrario per verba, velut quandam

maritudine, quam fuavitate replet, fecus vero

paralyfin, diffolvatur, & defluat, quomodo

fi per filentium mortificata, & dulci charitatis

marcefcat & aridus decidat. Denique fi in fi-

divinae brodio fuerit dulcorata.

lentio fortitudo non effet , Salomon nequa-

IV. ZEquitat: Utenim quo plures in aliqua

quam dixiffet : .Sicut urbr patems- €$ absque

civitate thefauri,autIncolze przeftantes reperi-

murorum. ambitu

o

, la vir , qui non poteft. cobibe-

untur, tanto accuratius port?e cuftodiuntur;ita

r£ fyiritum fuum

quanto quisque majoribus virtutibus meritis-

HL ZffeBuum — moderatio ; nam, ut recteStobeus

$, Iu

que eft praeditus,tanto majorem linguse cufto-

u&,c.ï

Stobzus advertit, continentia linguze , nonfet: 33

de m

diam filentiique ftudium adhibere debet.

exigua virtutis pars, rationi fübjici, & mori-

ngf( dlf(

]ae.3.v.2.

V. Dignitar: Quia ut lubricitas & garrulitas

cura & induftria

gera fieri non poteft, nifi quis multo ftudio,

linguze hominem virtutibus inanem arguit ;

peffimos affe&us , qualis ira

ita virum perfe&tum & qui etiam reliquas po-

eft, devicerit.

tentias velut freno circumducere queat,lingüa

. I1V.. ZImicitiar particulares devitare , ut quae S.Lauren.

continens probat, tefte S. Jacobo. Nam, tefte

funt magnum obftacalum.taciturnitatis; nam Juft. 1. de

s. Hïero

S. Hieronymo , tanta hujus mali libido men-

;d Celant.

hze, ut recte S. Laurentius ]uftin. advertit, fo. difcip. &

rt.mon,

tes hominum invafit , ut etiam, qui procul ab

cum gerunt lethale venenum , & fimplicium Be

£a

aliis vitiis recefferunt, iniftud tamem, quafi in

animas valido perditionis mucrone confodi- '

extremum laqueum diaboli incidant. Unde

unt. Semper hujusmodi difcurrunt, femper

Ariftoteles interrogatus a quodam, quis arca-

fimilium confortia quzeritant, in angulis &

num fermonem retinere poífet ? refpondit, qui

latibulis filentii tempore ut plurimum confa-

carbonem quoque ignitum lingua retinere

bulari appetunt,

Et poft : Hic amor cum in

poteft. Sed & Chion rogatus (fic legitur in Là-

corde imprudentis exortus radices mittere ac

ertio) quid effet difficile ? Arcanüm inquit re-

pullulare ecperit, corporalem quserit dile&i

ticere; tanta eft linguze maxime volubilis in-

prafentiam , cum eodem cohabitare, cum

$. n

continentia, cum alloqui videatur facilius,

eodem loqui defiderat : fÍicut autem ex

ln Pj

quam filere. Quanto ergo difüicilior eft hzec vir-

ipfius gaudet afpeCtu , ita abfentia contrifta-

tus, tanto etiam przeftantior mfeïito cenfetur.

tur, Solus vult cum eo, quem fenfualiter dili-

git, loqui, &c.

*

$ X

MEODIX

V. Orattonir ftudium :

Nam 9 X-th bene ad- p- 2- trl 2)

vertit Rodriquez, ficut filentium eft caufa fan- €. 6-

Manfi dif. L. F

Amiliaritas cum Deo :

bj

nam qui gandet al-

Gs contempiationis , ita & hzee viciífim eft

4. D. 2,.

loquio unius Principis, & cum eodem

caufa filentii, quemadmodum Moyfes fuo ex-

difcurrit de negotiis alicujus momenti , vel e-

emplo teftatus eft, dum dixit: Ex quolocutus ^* d. 4.

Tdenh

tiam familiariter cum eo converfatur, in aliis

96. t ]

- loqui, aut Principis alloquium declinare, non

es ad fervum tuum , impeditioris & tardio

T$ ligcx;o

Cor,

linguze fum. Nec enim, ut S. Laurentius

JU- vit. tr. de

audet, füumma enim ea effet inurbanitas. Idem

dici poteft in cafu noítro; qui Dei lumine prze-

ftinianus ait, poteft panem fzeculi cupere,

-quiorat. C, 5.

fuavi guftu reficitur Salvatoris.

ditus eft, intelligitque,quod orare eft tractare

NX Jxamen : particulare accuratum

SlCROdriq p

cum fuprema illaMajeftate, quam adorant Do-

Frater ]u

àp.

iperus integrum fex menfium filen-F & 7:

minationes,tremunt Poteftates, is ad aliorum

tium a fe iiüpetravit, dum primo die propo-

fe non convertet colloquia.

fuit nonloqui ad honorem zeterni Patris, &

Guerr- — 1l. Chrifli exemplum ob oculos habere; quod

fic reliquis diebus ad honorem aliarum

Pgrfp-

de aü-

«us c, 3, medium Guerricus Abbas, poftquam dixerat:

narum & San(corum.

Verbum seternum fub filentio fe premit : con-

Rodriq. p,

nünc,

verfo ad religiofos fuos fermone, fic propo-

VIL. Confiderare, quod os fit. confecratum .Deo

2. tf. s.

ad laudes ei. dicendar. Quod remedium fuggef-

C. 12

nit : Vobis tamen, fratres, iftud (ilentium ver-

fit S.Bernardus dicens: Inter fzeculares

nugae

bi loquitur, vobis clamat , vobis utique difci-

lunt: inore facerdotis blafphemije.

Confe-

plinam filentii commendat. /n filentio enim €9

craíti os tuum Evangelio, talibus jam aperire

Jne erit fortitudo : veftra , ficut Ifajas promittit,

illicitum; affuefacere facrilegium eft. -

qui cultum juftitize filentium definivit: ficut

eit, |

VHI. .Ponderare freg

uenter commoda. þlentz'z' : Gkad. II.

y.int

namque puer ille conceptus in utero,ad matu-

Nam ftudiofus filentii a

ppropiat Deo , ipfique

pr.e,:

ritatem partus füb alto & diuturno profecit fi-

jugiter in abdito cordis.

affiftens , illuftratur ab -

. lentio, fie fpiritum hoiminis difciplina filentii

eo, ut S. Climacus loquitur. Et, ut JoannesL r.de

nutrit, format, & roborat, & quanto occul-

- tius, tanto tutius & falubrius incrementum

de Indagine pronuntiavit, per filentium pro-Perf ord,

hibetur animus exire foras, & intus ire com- ^ ^rthuf.

S nj

proeftat. Nefcit homo animalis, qui non perci-

pellitur, feipfum bene intueri , confiderare, &

l4 d

pit, que fant Spiritus Dei , quae fit via fpiri-

fpiritualibus exercitiis proficere.

tus, $ quomodo compingantur offa in ven-

vig,

IX. Curiofitatem audiendi. tollere :

Sic Joan- fo. Eviras

tre pregnantis; fed non occultatum os meum

nes Abbas ex Cytico docuit dicens :

Qui con- in przt,

a te , aitSanttas DEO, quod fecifti mihi in oc-

culto mentis fub fecreto filentii. Sed nec a vo-

audiat.

tinere vult linguam, obftruat aures ,

ne mulþac- 187.

fl

bis occultatum eft hoc myfterium,fratres mei,

X. Radicem sarrulitatis eväl]ere: Quam re&tel^t- €. 16,

$ p

-quorum experientia & confeffio teftis mihi eft,

indicavit Thomas de Kemp. dum ait : Idcirco

quomodo quietus & modeftus fpiritus fub fi-

tam libenter loquimur, quia per mutuas locu-

lentio roboretur, pinguef?cat , & floreat ; quo-

tiones ab invicem confolari quaerimus, & cor

diverfis

s

| Tatulm CXXXVTI. T agitüæzifa;,

287

diverfis cogitationibus fatigatum optamus re-

(i/o' veniat, pr'ætver illum , qüi confurgens Pfal-

levare. Et multum libenter de his , quze mul-

mum decantatin medio, nullus hominum pe-

tum diligimus , vel cupimus, vel qu»e nobis

nitus adeífe credatur; ac przecipue cum con-

fummatur oratio, in qua non fputum emitti-

contraria fentimus, libet loqui & cogitare.

$. XL.

tur, non excreatio obftrepit, non tuffis inter-

fonat, non ofcitatio fomnolenta diffutis malis

l

ASCETIC A.

& hiantibus trahitur. Nulli gemitus, nulla fu-

ol

S. Laur.

i JVprimis natüra hujus virtutis. bene '*cbgno-y

fpiria, etiam aftantes impeditura, promuntur:

Juf.c. 15

nulla vox preiter vocem facerdotis precem

ïfer; »

de mo

- fcenda eft, quae non in eo confiftit, ut ni-

naft, dif

.. hil quis loquatur , fed potius ut fciat, quando

concludentis auditur.

loquendum fit, & tacendum; uti re&te S. Lau-

2. n Sacriflia ; uti Synodus Trevirenfis in- Syaodus

rentius Juftin. advertit, dicens: Silentii virtus

dicavit dicens : Dum facerdos milfam cele- Trevir.

hzec eft, non femper tacere; fed illa fola, quae

braturus fe praeparat, &in facrario veftibus fa-

B Lt

vit L g

loqui non licet. Hanc namque difcretiouis re-

cris induitur , íummum ibi filentium omnes

Altiy, i

gula multi ignorantes graviter delinquunt.

obfcrvent ; ne quovis modo vel caufa cele-

Quidam enim iítorum extremo fe reftringunt

brantis devotiointerturbetur , & tremendum

: Betfop.

.cc 22,

filentio , & folam taciturnitatem virtutem efie

illud myfterium fumma , qua fieri poteft, de-

putant. Tacent utilia proferre iis, quibus pro-

votione conficiatur.

D

deffe valerent,& interdum necelfaria proximis

- .8. In Refeilorio; uti S. Ifidorus monuit di- S. Ifid.

interrogantibus refpondere negligunt. Regi-

cens: Tempore convefcentium fratrum om-reg. c. 9.

um filentii iter patefacit fan&tus Propheta,cum

nes difcipliuze gerant filentium , Apoftolo ob-

i

dicit in Pfalmo : Dixi , cuftodiam vias meas, ut

temperantes, qui dicit : Cum filenfio operantes

feph de

non delinguam im lingua mea ; non ut taceam,

fuum. panem. manducent. . Certe de Elfenis Jofe

Beil

" ?

jJud

i

S. Chryf. -

inquit , fed ut non delinquam. - Quae omnia

phus Ícribit: Velut in fan&tum quoddani ter-

]l..2/06. 7.

pulchre confirm

ans S. Chryfoftomus, non eft,

plum in coenaculum veniunt, quibus ibi cum

in Pf. 38.

inquit, omne filentium pulchrum , fed id fo-

filentio refidentibus, piftor quiaem panes or-

lum, quod a mala abducit oratione , quod ju-

dine, unum autem vafculum ex uno pulmen-

fti a Deo precibus poftulant, quemadmodum

to fingulis coquus apponit.

Bonav.

Pa ia

ipfe quoque David, dicens: Pore ; Domine, cu-

4. ZInte. focum . & fornacem tempore. fuemis ;

. fpec.

W

|5 flodiam ori meo : €? gortam attentionis circa labia

nam , ut $. Bonaventura bene advertit , ufi , ,

Sce 6.

mea, oftendens autem, fe oraffe filentium a di-

tatum eft hofti , homines ad prunas feducere;

. &is nefariis ; ftatim fubjunxit : JVe inclines cor

t

1

Dominum fprevit

Idem ho.

meum in verba malitim.

trus.

P

4

Rex Joachim , neggvit Pe-

;Exod. h

lL Bene cognolcere debet , quibur potiffumum

V, 10

36. in 1.

— S. [nter lab

ores dui yor'dimzrias" occupationer, $, Taur,

/n lipo

Cor,

in locit [peciatim : obfervari filentium oporteat, ni-

de quibus fic loquitur S. Laurentias Juftinia- Juft. « 2r.

vit, tr, de

mirum :. n templo: nam ecclefia eft locusAn-

jorat,€, 5,

nus:[n fan&is cogitationibus occupanda mens de dite.

gelorum , locus Archangelorum, regia coeli,

'eft, cum corporale fit opus ; ut pariter cordis

coelum ipfum. Quemadmodum igitur , fi coe-

& corporis gratum Altiílimo offeratur holo-

Taitit.p

. Jum quispiam in anguftum redactum illuc in-

[t.7,

cauftum.

Quod fi hoc fieri nequit, pronun-

&5

ducat, etiamfi patrem, etiamfi fratrem videas,

tietur verbuin zedificationis, vel vocalis fal-

tamen prze ftupore non alloquare ; fic neque

tem non deferatur oratio, uüt Dominus dupli-

hic aliud quicquam, quam fan&ta , fonare de-

citer laudetur. Poft, licet interdum, quamvis

cet. Num

hic coelum dubitas? menfam iftam

raro , cum communia fiunt exercita, quzedam

vide, cujus gratia conftituta fit, & quapropter

Rodris p

gref-

humana & jocofa proferri verba, pro propria,

p i ?

cogita,

quis hic fit progreffurus : ante pro

aut pro fratris fublevanda fragilitate, & depri-

t 12

fum certe horrebis.

Juverit hunc impulfum

confideratio reverentiz filentiique ab Judseis

menda tri(titia. Paucorum enim eft , rigorem

od no-

ubique fervare filentii.

in templo Jerofolymitano fervati, qu

ftrarum ecclefiarum figura fuerat,

)e quo

IIL, .Scire debet , quod: filentium non modo Camald,

Arift. l.de Arifteas : Silentium vero tantum ineft,ut,cum

voce , [ed. etiam flrepitu, lgdatur , uti recte Ca- conftit. c

maldulenfes notarunt dicentes : Quoniam ve- 4?-

'Gradu IL

79. inter- feptin

genti fere miniftrorum continenter ad-

PT.€-7- &nt, & offerentium libamina multitudo in-

ro filentium. non folum loquendo franugitur,

fed etiam & magis aliquo fonitu, rumore, vel

" gens, ne u

num quidem hominem in loco ver-

;L 1.de

fari putes,

fumma namque veneratione euncta,

ftrepitu : ideo inviolabili obfervatione cavea-

erf otds

perficiuntur. Hinc me-

tur , nunquam horis filentio deputatis aliquid

(arthaf,

& magna Dei pietate,

in cella , vel extra cellam monachi , vel con-

S. Ambr. yit5 S. Ambrofius, an quidquam, ait, indigni-

C 2

1

d

us eft, quam oracula divina circumftrepi, ne

verfiin officinis quidquam operentur, quod

virg.

fonitum aliquétm aut ftrepitum po'lit caufare.

audiantur, nec edantur, nere veleatur;circum

fonari Sacramenta confufis vocibus, ut impe-

Inde ortum aliqui putant Silentiariorum offi-

j Erini

cium, non infimum in palatiis Imperatorum,

j preh

diatur oratio pro falute deprompta omnium,

UP

Caff. L, 9. cum Gentiles idolis fuis reverentiam tacendo

quorum miniftrorum. munus erat curare , ne

G. IO,

deferunt? Certe Caífianus de fui temporis mo-

quies Principis, five dormientis, five come-

dentis, fivealia negotia trattantis, ulla ratione

L.I.co It

nachis teftatur , quod cum folemnitates, quas

turbaretur.

ipfi fynaxes vocant, celebraturi conveniunt,

tantuüm a cun&is filentium przebeatur,nt, cum

^* IV. Bene. apprehendere

vdebet näææmiem €9 N'gron.in

Et neceffitas quidemT*8- 26.

in unum tam numerofa fratrum multitudo

ulilitatem hujus wrtutu.

ex

com. n. 2;

£

288

Bibliothete Mamual: , Conc?öndiorfæ ,

M o oritur, quod, cum homo ex una parte fit

$. XIE

animal fociabile, ideoque vel ipfius naturze in-

CONCEPTU

SPRZDICABILES.

ftinctu incitetur ad mutuam confabulationem

l. I2X occafione thematis

ex altera vero parte ob vitiatam ndturam non

€? cum feci[fet

modice inclinetur ad vanam recreationem ex

quafi flagellum de funiculis , omnes ejerit! de0*P* 2-

Lj

fuperfluis aut vanis colloquiis capiendam,me-

Lemplo : peteft garrulitatis vitium , in templo

rito admodum cautus effe debeat, nein ejus-

maxime comitti folitum, exagitari. Itaque di-

cat concionator, fibi videri nunc denvo con-

modi vitium a lingua preecipitetur. Ob quam

caufam Salomon dixit:Ümne aurum & argen-

tingere, quod tempore Chriíti contigit, ut ma-

gis in templo vendentes & ementes ( vanos

tum conflandum, frenosque ori rectos facien-

dos per filentii cuftodiam ; ut enim nullus e-

Ícilicet rumores & fabulas) quam orantes in-

quus, etiam modeftiffimus, dum fefforem re-

veniantur ; proinde, cum concionatori przeci-

cipit, fine freno dimittitur ; ita, quantum cun-

pue incumbat , honorem Dei templique reve-

que quis fibi prudens & cautus videatur, fem-

rentiam vindicare, facturum fe funiculum, ex

tribus offenfis, quibus ejusmodi blateratores

per filentiifreno opus habet. Utilitatem vero

cognofcet.ex eo maxime, quod filentium me-

Deum , proximum, & feipfos offendunt, de-

rito ab afcetis reputetur inter przecipua inftru-

monftratis confectum, eosdeinque e templo

menta tum perfeQionis affequendze , tum di-

eje&urum. 2. Ergo incipiat fingulas offenfas

Tien

demonftrare, & inprimis quidem ab offenía

v

fciplinze publicae confervandse , uti patet tum

ex exemplo antiquorum eremitarum , & tefti-

Dei faciat initium, oftendendo, quod gravem

À

l. r.d. 20.

comittant b/afphemiam ( uti S. Bernardus te-

monio Thomze Rempenfis dicentis: Maximi

, S Is

Sauctorum humana confortia , ubi poterant,

ftatus eft, dicens: Nugze inter faeculares nugae

funt, in ore facerdotis blafphemize : quidni e-

vitabant, & DEO in fecreto vivere eligebant:

tum ex religiofarum" familiarum conftitutio-

tiam in ore garrientis intemiplo; ( dum fi non

nibus, quae omnes przecipua cura

verbo, opere certe, quod plus eft, Deum reve-

præf:ipiunt

& urgent filentii obfervationem,

rentia indignum oftendit ) Jacrilegium. ( yaxta

eundem S.Bernardum, dicentem : Coníecrafli

os tuum Evangelio, talibus aperire illicitum,

. V. Pariter cbg'nbfære debet. cau[as poti imas,

cur filentium. tam fh;i&'um Jemper. fuerit requifi-

affuefacere , facrilegium. | Vere cnim & tales

tempore adfacra exercitia deputato abutuntür

tum ab omnibus tum- fapientie , tum Perfeílionis,

magiftris. Quam*quidem gerainam affignat S.

ad profanas confabnlationes ) idololatriom ,

* . Baäl.in

Bafilius. Prioreft,ut hac ratione loqui recte di-

dum . abominationes peffimas, ut Deus apud

reg fufior. (caimus, quze ars ob tot circumftantias ad eam

Ezechielem queritur,faciunt,& loco Dei Vàhl- c, g. v. 6,

requifitas merito difficillima judicatur. Unde

tates, qftibus delectantur, & de quibus loquun-

non perinde ut alize artes exercitando, fed ab-

tur, adorant. Deinde o&endatur,quantopere

ftinendo, difcitur, quia, cum homo non fit af-

proximus offendatur, Angeli fcilicet praefen-

tes & fumam ex tali irreverentia difplicentiam

fuetu$ tot circumftantiis, quze ad iftam artem

requiriuntur, fed tenie:e effutire foleat,quze in

concipientes: Homines pii, quibus fumum im-

pedimentum orandi, & dolor ob talem irreve-

mentem &Jinguam veniunt, filentium, ut be-

ne obfervat citatus S. Bafilius, duo ad hunc fi:

rentiam creatur:Parvuli fcandalizati, & fimilia

nem coinoda przeftat, nempeut & oblivionem

facere difcéntes, juxta anti

quum proverbium:

IV die Alten fung

ex defuetudine pariat; & ad ea, quze re&ta funt,

en, [o pfiffeten die Tungen. De-

Dv 1

Hom. if.ïn

difcenda otium fuppeditet. Hinc re&e S.Gre-

nique etiam dem

onftret, quantopere feipfum

,2

Ezech.

C. I.

gorius dixit: Ille loqui veraciter novit, qui pri-

offendat, dum patitur ja&uram favoris & gra-

jmi^at

* us bene tacere didicerit. Pofterior caüfa eft, ut

tize divinse, ut non dignetur Deus Sacrificium

noftrum afpicere

Meriti & benedi&ionis ,

Ch.ifi 1 bac ratione folitudini mentis affuefcat, & ad

20. $. t, majorem cum DEO & Sancts familiaritatem

quam Dominus orantibus largiri folet: Famze,

dum oftendit nihil boni fibi ineffe ut S. Chry-

difponatur; hincreGte pius aíceta, fi te fubtra-

xeris, inquit, a fuperfluis locutionibus, & otio-

foftomus egregie probavit , dum ait : Si vide-

ro aliquem non amantem orandi ftudium,nec

fis circutionibus audiendis , invenies tempus

fufficiens & aptum

pro bonis meditationibus

hujus rei fervida vehementique cura teneri,

iufiftendis.

:

continuo mihi palam fit, eum

nihil egregize

£

dotis in animo poffidere.

— VE Scire debet facilem €9

]jïgacenä praxin pro

hac virtute obtinenda : quze. quidem praxis in

JL Ex occafione thematis : Zomo Japien; E

.ccl'. :zo.t

duobus przecipue capitibus confiftit. 1.Ut poft

tacebit. usque ad tempus : explicati poteft natu-

accuratam meditationem , qua comoda filen-

ra & praxis filentii, eumque in finem dici,

tii obfervati, & damna violati, bene ponderen-

quod, ficut Hiftriones interdum feras ori

tür, praemiffam , firmiffimum fiat decretum

dexteritate íua agilitateque affigunt; ita e-

]

A

i

non loquendi, nifi cum neceffitas , utilitas, &

tiam quivis füo oriferam appendere debeat,

Vi4

charitas requirit. 2. Ut ftudeat quisque quoti-

& quidem talem , quae ex rotulis varias li-

die in rerum fpiritualium ufu & guftu profice-

teras continentibus' conftans, nonnifi cum

re; per hoc quippe medium radix vitiofze ad

certa verba per conjunctionem literarum pro-

contabulandum inclinationis tollitur, & fit (ut

deunt, referatur; verba autem hzec non alia

5S. Laurentius Juftinianus prudenter advertit)

efle debere , quam quase monachus quidam ja-

ut, dum illo ( fcilicet Verbi Divini confortio )

nuz fuz adícripfit, neceffitas, utilitas, cha-

palþitur, terrenum pabulum non requixfat,f

A

r;tas, uütex eorum le&ione meminerit , nun-

PVO& I

"

*

Y lj

b

quam

Titulur CXXXV Su]ezha

289

quaim ex cella fua egredi ; nifi cum una ex his

tis malis & peccatis obnoxii ünt filentii v1ola-

caufis. ipfim impuülerit.

Oftendatur ergo 1.

tores. Nam r. cofnittunt plerumque peccatum

]0-'011. 2

quoniodo neceffitas locutionem exipat,nempe

F'aniloquit,

de quo Chri(tus dixit : Dico autem yath, p2

Ya

quando Deus benedicendus ,peccata confiten-

vobis , quoniam omne verbum otiofum , quod v, 4o.

locuti fuermt homines , reddent rationem de

da,noftr?e neceffitates explicandoe &c.2.Quan-

eoin die judicii. 2. Peccatum AMurmuraotionis

do utilitas locutionem fuadet , nempe quando

augmentum glorize dwmæ,aut noftrze vel alie-

contra Deum & homines: cumtefte , Thoma L. r.e.10*

1i:e falutis promotio notabilis fperatur, aut of-

Kemp.de iis plerumquelibenter loquamm quae 3. t

ficii noítri ratio, vel etiam rei familiaris incre-

nobis adveríaria fentimus, & per mutuas locu-

menutum,

comercium cum aliis requirit. 3.

tiones ab invicem confolari quzerimus. 3. Pec-

Quando charltas ad fllentlum hon. obfervan-

catum Jketratiionis : cum experientia probet ,

- dum.nos impellàt, nempe quaudo iuítruere,

nullos magis huic vitio. obnoxiogefle ,

quam

COï"ï'lC"GX'e

folari

adhortari

aut co mveï e

garrulos:nec ullam co]loquua materiam-aptio-

rem plerumque videri , quam alienos defettus

proximum ex charitatis fraternae officio debe-

inus ; quze omnia facile particularibus cafibus

& vitia. 4. Peccatum Lnitatir: cum ejusmodi

aut ex&m*phf; fufius probari poffunt.

homines comuniter leves fint in moribus atq;

"Th:en, 3.

- HL Exoccafione thematxc:

Bonum eft prae.

adeoex abundantia cordis osloquat.r. 5.Pec-

v. 26

flolari cum filentio foz/um;e De : poffunt oftendi

catum Jattantig , quo nihil eft ufitatius in col-

:1

& explicari comoda filentii per apütudmem ad

loquiis ,

maxime apud eos,, qui iu hunmilitate

finem triplicem vize purgativze; illuminativze,

nou

;funt fundat

Ab his autem omvibus , &

& unitivze, facile,perfe&teque obtinendum. Et

pluribus peccatis aliis, cum przeclare filentium

Prov, 12.

I. quidem oüendam:*

quam multa peccata

defendat , juxta 5alomonem dicentem : Qat;

!3

vitentur per filentium , cum pleraque peccata

cuftodit os fuum.cuftodit animam:; qui auté in-

anobis in converfatione.cüm hominibus com-

confideratus eft ad loquendum, fentiet mala, id

mittifoleant: Quantum deinde etia:m trenum

eft, peccata ; annou hoc folo titulo hleutmm

injiciatur inordinatis palfionibus per fientium

fmgulan cura obfervandum erit ?

.ut quxe non modice per mutua coüoqula irri-

VI. Ex occafione thematis : Tempus: tacen- Eccl.3.

tantur, id quod per paffionem . amoris , odii ,

di , tempus loguendi : oftendi poteft , quibus po- 7-

g2..dii , triftitive , irze &c, demonftrari potef*c

tidimum temporibus tacendum fit. Nlmlrum

2. Quantopele conducat ad. viam illuminati-

I. /n templo : Hic quippe memorem effe opor

gReg6

VAln ,

dum. juxta SS. Patres inter preci-

tet templiSalomonici,cum fufo filentio aedifi- V* 7-

t5 6

pua inftrumenta ad virtutes comparandas nu-

ati,itaut malleus, fecuris, & omne ferramen-

meretut, id quod per virtutes humilitatis,mo-

tum non fintaudita : ItemChrifti,vendentes &

deftie ,

caftitatis , & fimiles conürmetur. 3;

ementes templo ejicientis:& tandem faluberri-

m adhortationis a S. Bern.factv : Parce Dei

.Quam. f ;ecialiter crmds cat ad unioné cumDeo

& familiaritatom per exercitia fpiritualia pro-

glorize, parce aliense confcientize, parce (aluti

curandam, cüm filentium fit mater or ationis,

proprie &c. 2. Tempore

uo peccator confi-

& optimum medium ad hoc, ut homo fe füper

ftit adverfum nos ; juxta exemplum Davidis :Pf. 38.

fe elevet, ficut fupra ex S. Scrlptura & SS.

Pofui ori meo cu&omam cum confifteret pec- V-?-

Patribus olïenfum ett.

cator adverfum me; fic enim ventus contmdl—

Prov. 14.

IV.

Ex occatione thematis :

sz verba funt

Gionis altera janua , id eft, ore, claufa f facilius

V.

glurima , ibi frequentir & .egrflas : Oltendantur

quiefcet. Confillit autem peccator adverfum

damna filentii violati per varias ege ftates,quas

nos,quandoin confortio mïpudjca loquentium,

garruli incurrunt. Nam r.pati coguntur e-

hügantmmve verfamur, 3. Quamdo Deus ad-

geltatem famag ; quia vixunquam homines j ju-

vemtatem immittit : tunc eni m iterum exem-

quem

plum S. Davidis ob oculos habendum eft , de

dicant, eum egredias dotes poflidere ,

gamuhtaü vident obnoxium ; Íciunt quippe

feipfo dicentis :.

, Obmutui, & non aperui os.Ibid.v, 1o

tanto fonan-

vaía, quo imagis inania funt

meum quomam tu fecifti : [1 enim dum Princi-

tia magis effe.

B. E ge&atæ*-m etiam virtutum

pes,

dum medici aliquid circa nos ftatuunt ,

patuntm quia verum eftSalomonis effatum:

mox acquiefcimus , & filemus, quanto magis,

Vidifti hominem velocé ad loquendum ? Stul-

fifapientiffimus & noftri arnan tifimusDeus ali-

titia magis fperanda eft,quam illius correptio

.quid de nobis difponat , cum 'filentio acquie-

C & profectus in virtutibus). 3. Egeftatem pa-

fcendum erit?Certe Mariam Diazam quondam

Ectl, 20

quia

n

riter ccleflium . con[olatiomum incurrunt :

de frigore querentem his folis verbis compe-

Spiritus 3. author earum confolationum cor

fcuitChriftus:F Ego hoc frigusfeci, &tu quereris?

quietum & humile , ac tremens ad fermones

VII.. Ex occafione thematis : Qui cu[todit 05 Prov. t3.

Dei quzrit. . Hinc & Chriftus orbem fuo ad-

iISap. 18.

Juum , cuflodit. animam fuam comparari potelt v. 3.

YV. 44

ventu confolaturus, fub ito&is filentium. venit,

filentium janitori ,

diligentem cuftodiam

juxta illud Salomonis:Cum qmetum filentium

oris velut janu:xe habenti ;

ficut ergo hono-

contineret omma

& nox inífuo curíu me-

ratiores . domus plelumque januas domus

claufas habent ,

dium iter haberet omnipotens. fermo tuus

aut certe janitorem ap-

exiliens de coelo a regalibus fedibus, durus

ponunt oftlio , 1ta & viri perfe&mms ftu-

debellator, in mediam exterminii terram pro-

diofi

filentium

velut fedulum janitorem

filivit.

ori fuo adjuugunt ,

- praecipue tamen ob tres

Pvov. ro,

V. Ex occafione thematis: 7mmultiloguio

caufas.

I. Ne exeat devotionis fervor, &

v. 19.

non deerit peccatum : demonOretur, quam mul-

tepor m orationis ftudio fuccedat ,

cónftat

K. P Lohn. Bibl. Man. Tom. Il]

0 o

qu1ppe

—

290

- Hibliothecm Manualir Concionatorig

quippe uulla re magis,quam frequentibus-col-

tur , de iisdem verificari poffit : V?;re' Dominus

loquiüs devotionis Ífpiritum imminui. 2. Ne

efi in loco

1

exeat virtus , & vitia fubintrent ; in multilo-

»oria cali.

jflo, non eft hic aliud mjï domus Dei €9

quio enim non deerit peccatum : & qui multis

V. Confilium , quod D.-Chryfo&omus hacD. Chry

utitur verbis, laedet animam fuam. Hinc non-

in materia valde utili & neceffaria pofteritatiho. 5*- f»

nemo recte dixit : Quoties inter homines fui,

confecravit , fuit illud : Magis quam pupillara Matth:

L.*.c. 8. minor homo redii. 3. Ne exeat fama, & infa-

2e.

oculilinguam tuam cuftodias. E.cquis ignorat,

3ma fübintret : nam, ut re&e Thomas de Kem-

oculi pupillam obfufcari & obtenebrari quo-

pis advertit, fvepe accidit,ut perfona ignota ex

cuunque etiam minuto pulveris atomo ? Ad

bona fama lucefcat,cujus tamen przefentia (&

eundem modum, inquit , & infert S. Do&or ,

collocutio ) oculos intuentium

( & colloquen-

puritas anim:»e & confcientia noftra unico folo

tium , audientiumque ) obfufcat.

verbo malitiofo, aut malitiofe prolato , macu-

lari poteft. Ad hzec notetur diclio illa : Zagir,

- $. XII.

etenim fi obfcuretur oculi pupilla , deperditur

lux corporalis : at fi obtenebretur lux animze,

;& difc.

n4

ALII 'CONCEP;TUS,.

nempe gratia, amittitur zeterna falus: Ecce

quantus ignis quam magnam fylvam incendit.

; Qualitar. .

Lingua conftituitur in membris noftris , quze

I/(icbïard. LC

Biervaftüsne in Canticis labia Sponfe

maculat totum corpus , & inflammat rotam

de Vict.

affimilari vittze ? Sicut vitta coccinnea

nativitatis noftrze, inflammata a gehenna, ait

S. Jacobüs.

inc.4. labiatua. Richardus de S. Vi&ore exponit

apt,

myfterium : Labia Sponfe, inquit,vittze com-

.. VI. Portatis, fratris mei, vobiscum, porta- S. Petru

parantur: quia ficut vitta confítringit crines ,

tis clavem cellube,portate & clavem linguze ; Damatc $

opponitis peffulum oftio, adhibete retinacula f** 4 -

ne diffolute diffluant: ita devota anima labia

fua ligat , & cohibet, ne mala vel inutilia lo-

fz?lubriter ori veftro.

£.

quantur. Verum advertendum , fponfum non

JAmquitàs.

dixiffe duntaxat : ficut vitta: fed adjunxiffe:

coccinea, alludendo ad charitatem , quae expri-

mitur colore rubeo,quo voluit nobis fimul in-

VII. Anima n?üra fuperni Regis e&fþonfa; Idem.

dicare , quod filentium alicujus animze perfe-

cui accepto pignore S.Spiritus,fignaculo fidei,

€e virtuteque praeditze procedere debeat ex

eftdefponfata.Maneat ergo in fuis penetralibus

.motivo charitatis, non ex quadam caufa poli-

virgo ; non indecenter in publicum prodeat ,

tica : debeat habere pro obje&o amorem Dei

non per oris limen egreffa in fupervacua fe

& proximi, ad hoc ut fit a&tus virtutis & me-

verba ac Ífvcularia effundat , ne Íi deviare

titi : ac propterea addit idem Richardus : quze

eam fponfüs a modefta fux pudicitize gravi-

.1

vitta coccinea dicitur; quia per coccinum cha-

tate confpexerit, quandoque objurgans di-

ritas intelligitur, quo labia hzec ligantur.Huic

cat: Siignorar te , o pulchra. inter. mulieres ,

noltro propofito infervit quoque textusille A-

egredere , €$ abi poft. vefligia gregum. . In cubi-

poftoli ad Theffalonienfes : /tr autem , qui ejut-

culo igitur füo , virginali more , refideat ,

anodi [unt, demunciamus , €? obfecramur in. Domino

oris oftium claufumteneat , & nunquam, nifi

— etfu Chrifto, ut. cum flentio operanter fuum pa-

qu:xe ad exfpectandum pertinent Sponfi ccele-

n 0

ftis adventum, locutura-

;

nem manducent. In graeco textu loco dictionis

procedat , fub umbra

n C*:'[

hujus , filentio , legitur: cum quicte operantes ,

filentii fe reprimaxt.k :

-

hii

s

Juum ip[orum panem edant ; Ex quo colligitur

relatio , quze eft inter filentium , & pacem,

!

Av Utz'—lz'iaf.

J

a

Stobeus — l. Stobziverba funt: aut dic aliquid fi-

- VIlI. Quandb Zacharias ab Angeloffelix il- Manfi difc

il

lud fauftumque recepit Evangelium de nativi-1- n. 1.

"$

fer.34. lentio melius , aut file. Pythagoras dicere fo-

lebat , aut oportet filere , aut afferre meliora

tate Joannis Baptiftze, filentium fimul eidem

filentio. Aut filentium tempeftivum , aut ora-

intimatum fuit : JErce eris tacenr, €9 mon po-

tionem utilem habeat,

terir loqui. Etcur in fammo gaudiorumapi-

Manüdife IlIl. Dion Philofophus dicere Wlfolebat, natu-

ce bonus , & fan&us hinc fenex affligitur,pri-

9.n. 51. ram probe egiffe , quze geminas aures & lin-

vatur ufu loquelze, ac mutus efficitur? omnia

in figura contingebant illos: Partus in lucem

guam unicam nobis fabricavit, ut ad audien-

. dum effemus ,

edendus qualis erat, //ocabir nomen ejus jo-

Ep&

ptiores.

quam ad loquendum L prom-

annem , quod explicatur per gratiam ; ad hanc

1

affequendam optima difpofitio filentium eft.

Mcej]itar,

De quo S.Antonius difcurrit in hunc modum:

)

IV. Dixit quidam expertus , quïdquid boni

Gratiam pofitive gignit , in cujus figuram Za-

ts

Tdem n.y6.

tacendo colligo,hoc fere totum loquendo cum

charias tacens ]

oannem, qui gxplicatur per

*

N

hominibus difpergo. Docet experientia, quod

gratiam , genuit.

WY

in domibus religioforum , in quibus regularis

IX. Multa jurgia ceffare facit,qui tacet. Cuildem difc,

viget obfervantia , filentium excitet fpiri-

conformiter ]propofito Drexelius facetam re-?- n« 6

tum devotionis, virtutis, perfeCionis, & se-

fert hiftoriam : Mulier quzxdam confeffario

dificationis,adeo, ut quia nullus ibi ftrepitus , .

fuo dolenter exponebat multa jurgia & rixas

hls

fed magna quies & mentis recolle&tio adverti-

quas cum marito fuo frequenter habebat, eo«

feiT d(

quod ,

faciy

Titulus CXXXVH Taciturmitar.

20r

affiduo taceret ? Refpondit , 3ucurdum qui-

quod hic dómum rednet femper ebrius, &

quotiescunque ab ipfa lepïbhenuervtur toties

dem , fed quo jucundius eft, eo magis opor-

ille majori accenfus ira pefivne ipfam tracta-

tetin hoc àmicis concedere.

D hy

0 & f

ret. Confeffarius tales excipieus queïelaq pro

. V. Socrates admonebat difcipulos fuos , ut Max. f.1&

Mstth

remedio fuggeffit mulieri , ut aquam videlicet

tria przecipue femper obfervarent ;

in animo

rudentiam, in vultu verecundxam in lmgua

ex certo quodam foute hauftam tandiu in ore

filentium.

teneret , donec maritus

ebrius domum re-

diturus, óbdormiviffet. Obedivit illa , cumque

VL Autfilentium tempéftivum ,

aut ora- Stobzus

tionem utilem habeas. Verba üïentlo

filen- fef 13.

aliquot vicibus eo remedio ufa fuiffet; bonum

ceflantis litis effectum, quem inde experieba-

tium tempeftivitate clàudas.

tur,aàcceptum teferebat virtuti talis aquae ,

VIL Cato adhuc puer ; cum filentii caufa Plutarch.

apud Lan-i

non refle&tens fe ad filentium, a quo prouede—»

éarperetur, carpant, refpondit,taciturnitatem,

ium in

bat. Quam opportune & appoüte ei dici po-

modo vitam probent. Et addidit :Tum demum

olianth,

abrumpam hoc meum filentium, cum ea loqui

terat: Qui dimittit àquam , caput éfl jurgiorum.

1d difc, 7.

X. Notanda funt verba illa Jeremize Pro-

potero , quze funt indigna filentio.

134

phetae càáp. 8. Bzgr édiamur civitatem munitam ,

VHI. Epi&etus in omni negotio nihil adeo InEnchxr

profpiciendum dicebat, quam ut tutum , fe-

€2 fileamus ibi: quae comparatio inter filen'clum

Eft autem tu-

á civitatem fnunitam ? fi dixiffet ,

dormia-

curumque fit, quod agltur

mus fine périculo, fine timore vivamus, tran-

tius , mqmebau , tàcere , quam loqui.

IX. Cum Careo loquáculus ab Ifocrate Ora- Stobæus

ife poffet ; atfileamus , cum quo hoc concor-

dat ? In fenfu mv&lco Ii intelligàmus verbà

tore inftrui cuperet , faciam, is inquit, fed du-

$ Pag

, Prophetzx , alludit ad animam, qu:e bene cu-

phcema te mercedem poüulo ; unam , ut lo-

Dama

alteram , ut ta2cere , te doceam

iBf

ftodit hnguam quam diu hzec taciturna eit ,

qui ;

non eft, quod vereatur infidias aut affaltus an-

X. Dæmon qui oimnes carnes. Jobi con- Cap. 19,

tiqui adverfarii, fecura vivit, ae fi munitam in-

fumpht mtegra tamen labia reliquit, ut pro- V- 29*

Hinc

habitaret arcem. Celebre eft illud Ag,zmcms

nam peccandl occafionem reliaqueret.

Abbatis exemplum in vitis Patrum: Tribus

ipfe Job dixit : Pelli meze coniumptls carnibus

àdheefit os meum ,. & dereliéta funt tantum-

annis ille geftavit in ore lapillum , ut fileatii

modo labia circa dentes fneos.

Iden,

"& cuftodice linguse acquireret habxtum quae-

ro, cur in hunc effectum elegerit fibi lapldem

XI. Pythagoncum olim senigmá emt Hi- In apol.-

rundmem in locum non fufcipiendam , id eft,3dv. Ruf-

potms quam lignum , vitrum,aut ferrum ali-

nu.

quod, vel plumbum , aut aliud quid fimile ?

£arrulos & verbofos füb eodem tecto non

omnino mihi imaginor, & credo, eum allude-

habendos , ut S. Hleronymus mterpretatur

Xlb Quod oftreo cancer facit, dum incaute Plutarcb

re voluiffe ad myfterium muri repnmentls

ut claudere fe!-

dp ani-

hoftis affultus , puta , ad taciturnitatem & fi-

fe aperienti lapillum injicit ,

mo in-

lentium : quis ignorat ; murum aedificari ex

non poffit ; hoc diabolüs loquambus facit,dum ,

lapidibus ? ergo fi murus eft , videlicet filen-

Ícilicet per. violationem filentii garguhtatl aí-

tium zedificemus ; in feipfo fan&us illé fenex

fuefacere eos facit , ficque efficit,ne deinceps

dicere poterat.

os claudere amphus poffint.

Dignitar.

-Xill. Nihil zeque proderit , quàm quiefce- Seneca

Mo-rob

XI. Nihil tam cognatum fapientise , quam

re , & cum alis minimum loqm , plun- Ep.10g.

mum fe-cum

in.Satu- locis & temporibus aptare fermones , perío-

ralibus, narum, qu:»e aderunt , æfhmaüone in medium

XIV. Ahenea turris omnibus ülentlum eft: Jamb, Ve-

Vvocata.

tus,

cunditar

Silentium rebus gerendis omnia eft :

9A

Utilior haud eft ulla res filentio.

Vita P?

XII. Quidam frater/ interrogávit fenem,

X Dav1d tam imulta arcana in fecreta

VManfi die

in l. 7.

usquequo fervandum eft filentium ? Refpon-

I.n XO

c. 32

manfione cognoviffe dicitur, quia amicum

dit fenex : usquequo interrogeris ; in omni

Chufi , qui idem ac fllentlum flgmflcat ha

enim loco, fi taciturnus fueris, requiem

buerat

polífidebis,

XVI. Secundum Thalaifium filentium & Hom. «,

$. XIV

MISCELLANESRM

preCes maxima virtutum arma funt mentem de An-

enim fimul purificant , ac perfpmacmrem red- nunt,

Quahmf

dunt; juxta S. Gregorium Nazianzenum con ho, 1e2.

tinentize & caftitatis eft mater filentium.

Epift, 46, l I S

Eneca falubriter monet : Sumia ergo

fumrmarum h»c elft,

tardlloquum te

XVII. Re&te cecinit nonnemo Poeïa :

Borbon

eífe jubeo,

Nobile lingua bonum , fi fari in tempore no-

vit.

Jamb.Ve-

]l. Aut dic ahquld mehus filentio , àut file,

tus.

Expers periculi eft przaemium filentii.

Nobile lingua malum,fi fari in tempore nefcit.

Dicebat ólimi Vetus Jambus.

XVHl. Auguftus Imperat;or ita filiam &

Sueton

apudDre- .

Val, Max.

Hl Xenocrates, cum nialedico fermom in-

neptes inftituit , ut nihil agerent, nihilque lo-

xel. in

L

tereffet , quaefitus, cuf aliis loquentibus ipfe

querentur , quod nonin diurnos commenta-p Phaetont,

Idem dlfcu

taceret ? Refpondit, quia dixiffe me poeni-

nos referri poffet.

C. 41.

in J

tüit aliquando , tacuiffe nunquam.

: XIX. Omnis inftitutionis ràtio, inquit Sim- $. 4.

Stobsus

IV. Clean thes rogatus ,

an non jucundum

plicius , eo refertur, ut & a rebus externis, &

brutis fuis affe&mmbus,&a corpore ad felpfum

feff. de

effet confabulari cum amicis ? cur ergo ipfe

ani-

tacitur,

R P LOhne szl Mane Tüm. llIB

'Ooz

-

,^

02

Bibliothecg Dlonualis Concionatorie

In c. At | ánimus ávocetur , ut fuo modo , eodemque

XXVII. Abbas Sifoy dicebat : Crede, quia. Vit« PP.

Enchyi;

perpetuo tenore vivat. Quam ad rem filen-

Epitt

ecce triginta annos habeo , quod non. depre- - 5. hbel.

* 39*

tium plurimum confert. Ut enim fenfus ani-

cor Deum propter peccatum fed orans hoc 4- 8

mum ipfos aufcultantem ad exteriora trahunt

dico :

Domine,protege me a lingua tea.

fic animum etiam fermo ad exteriora €FFL1I1-*

Et usque nunc per fingulos dies corruo per

dit, cujus eifufionis remediurm eft filentium;

1pfam &. dehnquo

ïä-'mus

XX. DTyrannus quidam Tryzus ,

ut occa-

XXVIII. chente quodam fratre Defidero fs. 1. 1.

Lr4,c.25 fiones conjurationum précideret, vetuit lege;

cuftodire cor meum : refpondit Abbas Si-n. a7.

ne incolarum quisquam alteri vel publice vel

foy : Et quomodo poffumus cuftodire cor no-

privatim loqueretm

Igitur incolz nutibus ,

ftrum , fi lingua no&ra januam apertam ha—

& vulta animi fenfa mutuo infinuabant. Sed

beat

&illud Rex ubi intellexit , cavit alia lege.

Tum quidam tyrannide nimia offenfus acrius

,J ucunditas.

in forum progreü"us

Ibi ftans fervide lacry-

$ bon

XXIX. Angeronam fllenm deàro ore obfi- Macmbï

Gld

iatus eft : quem muititudo confluens fecuta;

ans

DE'

in fletum publicum erupit.

Quo mtelle&n

gnato reprvfentarunt prifi , & in itemplol

t

0

vel£

tyrannus feftinaturus, ut etiam id proh1be1 et

olupiv , quae; deleQàtionis & gaudii dea

fuerat , collocazunt, ut tacité fignificarent,

cum cuim fuis ftipatoribus armatis advolaret

ad fedandas lacrymas; cives a longe illo vi-

eum , qui filere roiï'et ingenti deLe&atmne

fo , eripientes arma militibus , tyrannum in-

ac voluptate per xuium iri

$ Ba-n

tel fecerunt

M

gui

J nii

o0, iif

Utülita.

$V

&L

— Gellius l.

AXIOMATA

XXI. Papyrlus praetextatus, patns in fena-

1623 nàtum comes, amatre ad prodenda confilia

Drexel iü

Curoh

folicitatus ,

d1x1t confultum in fenatu elfe ,

l. Vetus Germanorum proverblum eft :

Phaeth.

hA&

Duorurm fapientior tacebit prius.

Der chhez

utrum videretur utilius relpubhcæ unusne

Were giebt. mach , und. [clngeigt.

"'e. 68. 8.6s

jel. r

vir duas uxores , an una duos mms habeat.

ÍId. in Ro-

ij

Quo audito mater cum aliis matronis roma-

II Laedi, & filere ,

fumma fortitudinis

fisp, X

eft.

Lejden , und fc/qweigm if die grajfte

6.3. $ 75

nis cum ad curiam larrymabunda veniffet ,

JKunfi.

fides Papyrii ita enituit; ut ei foli hceret Cu-

Seneca in

riam intr ar e

-HL Alium filere , Guod voles ,

prius file.

Hippolyt.

If/as du almn wiffen wzllji jïrezch dem andem

Wicht am die Zahn,

.ngmtaf

IV. Selnecigen und dænkm

Largius

inPo-

Plutarch, XXII Magna fapientia eft tempeftwum filer-

.am miemand kræncken,

liantli

in opufc. tium , & omni certe fermone longe praeftan-

v. Tacit,

V. Sc/zwezgm ifl ein Kunf ,

Bucce-

tius.

V1el reden bringt Jf lifguijt.

Prov. 27.

XIH. Re&e dixit Salomon: Stultus quo-

VI. Smwezgezz und bedacht ,

rus

V. 18

que fi tacuerit ,

fapiens reputabitur : & cum

Hat ntemand. Smnden bracht.

ldem.

idem.

comprefferit labia füa , 1nte111gens Hinc Al-

VII. Bej]ef ifl viel wæ[fen , alr viel . 7edm

ciatus quoque fic cecinit :

VII. Zer wenig redt , hat nicht vicl. z ver- Flor leg.

Cum tacet, haud quid quam differt fapienti-

aniworten,

uD

lbld:,

tibus , amens :

IX. ]Wzt Scweigen vewedt man . fich . nll/lt

Stultitize eft'" index, linguaque , voxque

fuze

AUTHORES

Ergo premat labia,digitoque filentia fignet.

Et fefe Phárium vertat in Harpocratem.

Lphonfus Rodrlquez de perfe&mne p;

Pythago

XXIV. Quidam a Pythagora quaerens, quo-

s

2.À1,.2- 0. 4«

3*

jin fuis

inodo inter fapientes difcipulos compq;arl

lL. Nicolaus Lancizius. opufc 5.n. 46. &

Pr&ced. poffet ? hoc ab eo refponfum audivit: Serva

opufc, 9. c. 6. n. 135.

filentium ; donec neceffariam tibi fit loqui.

lII Julius Nigronus in feg. 26. comumum

Si nihil dixens

Soc. Tefu.

mifi quod bene fcieris; fi

gefferis optima , & locutus fueris pauca.

IV Hierémias Dxexehus in Rofis. part. 1.

"

ca

Negej* taür.

V. B Albertus Magnus in parnd1fo animze,

cap.

Clto/ lo X.

XXV. Vetus antiquorum effatum érat:

VI Eufeblus Nlerenberglus in do&rma Af»

dift. 12.

Non ulli tacuiffe nocet , nocet effe locütum.

cetica. 8. c. 1.

2.

dDrex. in

XXVI. vaocau&um calidum fine oftio;

VII Jacobus Alvarez tom. 2. l 3. €. 9.

Rof.p.t. vas vinarium fine operculo , lingua fine jfilen-

€,3

.

'tio, necillud calorem , nec iftud odorem ,

VlI,I ]ofephus Maufi Bxbl mor, tradat.

neque hzec animi fervorem confervabit

88.

TITU.

/

Ms

)(zæï

:

IMDp

o

"

ibe]

1 39

TLTULUSCXXkWM'

.qFKE;»Bi PNIJIIJBQ,I

255

LA

$

poftuletis, Qua igïtüf Xatione þofïïhüe erit ,

quod ob fines hosce przedi&os ecclefiam ad-

Definitio,

euntes, nullam proríus detis operam , ut in

)

ea revetenter, devote, filenter , in vobis-

I,

metipfis recolle&ti, & ad omnia , quae in il-

lis ftunt , aut dicuntur prompti & parati ,

"

ittob)

S' Bonav.

S T locur fd?zäif, Ojäerzbm dejimaiw & f"h*

divinis officiis affiftatis, & fequamini przces

S. 1. de

cel orationum frequentationt , divina: lau-

ptum Sapientis , qui dicit: Cuflodi pedem tuum

"

De.ic, Ec

dir dedicatiom , €9 veri Jacrifici obla-

ingrediens domum D ; refreenando videlicet

elefize,

tioni. Quod confirmans S. Bernardus : Quis

omnes tuós affedus, cavendoque , ne quid«

inquit , ecclefize parietes fanctos dicere verea-

quam loquaris, aut committas

tur, quos manus facratxe Pontificum tantis

illius fanttitati repugnet.

. quod loci

S. Bern,

apud

fancttificavere myfteriis ? Ex tunc quoque &

Mani tr

deinceps inibi le&ionum refultare frequentia,

$.L

200, diíc,

fanctarum orationum devota murmurare fu-

2.11, I

furria , fanctarum reliquiarum honorari bea-

ta praefentia , fan&orum

fj

NEXS,SCRïpTüR&,

!

pirituum indefeifa

nofcitur cuftodia vigilare.

Qualitas.

À

vexdi

Eaïoïxis

.Al S. Carolus Botrom»eus finem templo-

nteth,

jn A&.

rum fufius declàrans fic loquitur : Quod fi

L. T TNam petii a Domino , hane requiratn , pf. 25;';'*

.M

;Med. p.

j n -

7.hominues'in aCionibus & negotiis mundanis

ut inhabitem in domo Domini omni-

non cafualiter, aut modo fortuito agunt , fed

büs Hie

bus vitze me?, ut videam voluptatem

$p T

£. 1?388

perjudicium & prudentiam fe gubernantes ,

Domini , & vifitem templum ejus.

J

; v

M

]. Domum

optime id, quod faciunt, confiderant ; ficut &

;

Y

enecam

finem , ob quem ita faciunt , ut eam operi fa-

tudinem dierum.

tuam deget fgn'&itudq in 1on

gl- PQ 92;"'

lil. Domus mea domus brati'onis 'vocabi-

ciendo adhibeant diligentiam & induftriam ,

tur.

j

f

Mgt'tþ. aE

quam operis qualitas & momentum requirit ,

vglu

quanto eft rationabilius, quod, quando ad ec-

IV. Ego

autem in "multitudihe .'miferifcol'- Pf s.

Po:

sntli

clefias, ftationes, & indulgentias ( tantae nimi-

dize tuze introibo in domum tuam.

Tactt,

rum confiderationis negotia ) contenditis, be-

V. Domine, dilexi decorem domus tuo

ucdee

ne confideretis, quid facturi fitis, aut quo fine

& locum habitationis gloriz tuz ; ubi habi

L :

i

illud facere debeatis ? Ecclefize eo przecipue

tans glorificaris ;in

quit Interlinearis , ut non

[iems

fine vifitantur , frequentanturque Domini no-

fibi , fed tibi detur gloria, & ideo non fim-

[defn,

firi & Sanctorum folemnitates,utmyfteria illa-

pliciter habitatio

nis , fed ubi habitat gloria,

ior'egs

rum folemnitatum colantur , & venerentur re-

dicitur.

T

1

liquize , ad participandam earum virtutum &

RUR DominuS in tem

a facie ejus omnis terra.

plo fah&o 'þub»;' fileat Habaeuc:

J

eflicaciam,ut per illas adSan&orum excitemur

€.. 9.

exempla ; ut dies illi fanctificentur ; ut San&is

ViI. Introibo in domum ïtu—arh. * -adotab'o

Pf s.

illis mediantibus peccaterum veniam,aliasque

ad templum fan&um tuum in timore tuo.

a Deo gratias, obtineamus, ltem ecclefize

- VIII. fntroibo domum tuam in holocauítis, P. 635.

eo fine frequentantur,ut venerando & tremen-

reddam tibi vota

do altaris facrificio praefentes adfimus;ut fru-

bia meá.

f!me-a , qua 'diif-iïinxeïunt la-

Gum moitis & paffionis Chrifti participemus;

IX. Introibimus in tabernaculum

'er-Sk Pf xarm

ut pfalmodiam & hymnos ad divinze Majefta-

adorabimusin loco , ubi fteterunt ,

pedes e-

tis laudem &gloriam decantatos aufcultemus;

ius.

)

N

E

—X. Vete

D.

ominus eft m loco ifto.

ad ecclefiam ideo acceditis,ut orationes veftras

?

. & ego ':Geh.. cag

fimul cum precibus totius ecclefize catholicze

nefciebam , pavensque , quam terribilis eft ,

a facerdotibus oblatis conjunctas divino cón-

inquit ; locus ifte ! Non eft hic aliud , nifi do-

fpe&tui preefentetis ; Ideo eo contenditis ,

1mus Dei, & porta coeli.

ut Sanctorum interceffiones pro vobis pro-

XI. Ne appropinqua huc, folve calceamen- Eod. c. $;

tuín de pedibus tuis ; locus enim .

curetis ; ut pro peccatis veflris mifericor-

, in quo

diam, atribulationibus & serumnis mundi

ftas , terra far;&a eft,

hujus liberationem,in neceffitatibus veftris di-

/

vini auxilii fubfidium , contra tentationes vi«

&oriam, & pto virtutibus acqnirendis gratiam

005

Ül

204

XBibliotltece - Manualis: Concionatorie

L Quippe fi orationis domus eft, id äbi—-Mana dife

opportet agere, quod vocatur , id eft orare , 3. n.3.

Pf é4. ä(lï.kïäepïeb—irhw in bonis domus tuse, fan-

; f

pfallerc ; peccata confiteri , amaris oculorum

&um eft templum tuuin.

'i

XIV. Si deprecati te fuerint in loco ifto ,

lacrymis, & mentis gemitibus peccata ablue-

s har.

re, & fiducialiter veniam de commiffis culpis

(,ift

dimitte peccata fervis tuis, & doce eos viam

implorare ; eft quippeibi fpecialiter refpeGus

bonam, per quàm iügrediantur.

cit j

Pf. 49:

XIV. Saácrificium laudis honorificabis me;

divinus. Affiftunt ibi angelici ordines pro po-

[17

pulo deprecantes , qui preces noftras ad au-

& illic itér, quo oftendam illi falutare Dei.

[3.3.

XV. Quam dile&ta tabernacula tua , Domi-

res perferunt Domini Sabaoth.

IV. Omnes ad orandum . in idem loci cón- S. Ignat,

ne virtutum ! concupiícit & deficit anima mea

venite , fit una communis precatio , una fpes M. in ep.

in atria Domini, cor meum & caro mea exul-

taverunt in Deum vivum: Etenim paífer in-

in charitate & fide inculpata in Chriftum [e-*d Maga.

fum , quo nihil przeftantius eft; omnes velut

venit fibi domum , & turtur niduin fibi, ubi

unus quispiam. ad templum Dei convenite ,

ponat pullos fuos , altaria tua , Dómine vir-

velut adunum altare , ad unum Jefum Chzi-

tutum , Rex meus & Deus meus : Beati qui

ftum Sacerdotem.

t

habitant in domo tua , Domin

j

lhioc foïum divini tirhorig S. Euch,

culorum laudabunt te;

e; in fzecula f2e-

V, Non autem in

0. Opor-

ófficium eít , ad domum Del corporaliter con-

tet fem-

: Aäucuhdiiar;

venire, & vifibiliter genu fle&tere, fed animam pe; orare,

fupplicationis affe&u impetrationis fructu di-

gnam facereé., & àd exorandum (ide & operi-

5 Bem

Ia.c,56. XVI, Ábducam egos. in möntäm Hfän&um

P

u

meum , &leetificabo eos in in domo oratio-

bus pr?eparare.

l

nis meze , & holocaufta eorum & victimse

VL Filiationem ve

ffif"aïn ; 'bh'ai'ifümi, coim- Cencil,

gest.

monemus , ut convenientes ad facratiffimu

m gueddam

/

Don,o

eorum placebunt mihi fuper altari meo,quia

apudMan-

pit?e

domus ea domus orationis vocabitur cun-

Dei temiplum , üt diligenter pertractare ftu-

tf 20,

n

&is populis.

deatis , ad quod veniítis ; fi enim veraci- 4

ïfC. 4'.

ibid.e.66. XVIL Quae eft ifta domus , quam edifica-

tet creditis templum Dei effe illud, ad quod n,

9.

bitis mihi ? & quis eft locus quietis meze ?

convenitis, id procul dubio inibi operari de-

Pf, 42.

betis , quod ei placeat, cujus templum eft,

.XVIII.. Introibo ad altare Dei , ad Deum ,

qui lzetificat juventutem meam.

àd quod convenitis. Cum enim ubique Deus

fit, in fuo tamen templo fpecialiter * debet

ïrrevermtja,

requiri , & quantum ipfe infpirare dignatus.,

fuerit, inibi quod ei plàcet, debet expeti.

-I'er. é, II XIX. Quid 'ef,t, quod äilq&us mäu's iri domo

mea fecit fcelera multa ?.

VIL Wolens aliquidin domo fua terfänav Beda

P. 73.

.XX. Incenderunt igni fan&uarium tuum ;

negotiationis, ne ejüs quidem, 'quse honeíta i^ --

putaretur , exhiberi, difpulit negotiatores : /?*^

polluerunt tabernaculum nominis tui.

Qerfo

Agg c. x.

XXI. Refpexittis ad amplius , & factum eft

Quid ergo , fratres mei, putamus , faceret

Don

minus; & intuliftis in domum, & exfufflavi il-

Dominus, firixis diffidentes , fi fabulis va-

paz?þc

cantes , fi rifü. diífolutos, vel alio. quolibet

Jud ; quam ob caufam, dicit Dominus exerci-

tuuim ? quia domus mea deferta eft , & vos

Ícelere reperiretirfetitos , qui hoftias, quae

fibi immolarentur , ementes in templo vidit ,

feftinaftis unusquisque in dpmum fuam.

& elimináre feftinavit ?

ln

NTIl. Quid facis homo, mülieris fpéciem & Chryf

Yi de

EX SS. PATRIBUS ET DO-

curiofus in ecclefia perfcrutaris, nec horrefcisho 74.in

tanta templumDei afficiens contumelia ? Pro- Matth.

C TORIBUS.

ftibulumne tibi videtur ecclefia , & foro igno-

^ Qudlitm;- :

bilior ? Nam in foro erubefcis , etiam times ,

"

ne quis te videat mulierem fe&ari ; in ecclefia

Conc,

nc & iüü& q'uoquä accidet, ut omnium

vero Dei, cum ipfe Deus te alloguatur , &

Epiph

i IïHI

pene mentibus infitum fit, naturrali-

ab iftis deterreat, eo ipfo tempore maxime

5- cl 21.:

fornicationi & adulterio vacas , quo tibi ma-

terque perfuafum , quze Deo femel dedicata

fünt, ea neque prophanari, neque ulla ho-

gna voce intonatur , ut àb his fugias, nec

horrefcis , nec ftupes.

sminum infolentia , divina vi obnitente, poffe

attingi, quo enim pàtto fieri queat , ut ea pol-

IX. Adumbrat locusifte ( faäfey €9 labrum Oleaft, ia

luantur , quze fuapte natura femper funt mun-

&neum ) exatnen,quod quisque facere tenetur, c. 3o.

cum ingreditur domum Dei , ut nonnifi locus ? €X«

da , ceteraque emundant omnia ?

L $0

Abulenf, 1[. Maxima feverentia exhiberi debebat in

ingrediatur, fed timendum valde eft , ut Au-

in c. 34. Joco,ubitalis manifeftatio Dei in figno fiebat ,

guftinus notavit , ne maculasa corpore exter-

to, 1.

Ex.

& fic nos, cumin omnibuslocis deputatis ad

gas & laves,non autem a mente. Mirum valde

cultum Dei , eum colamus , nullus tamen eft

eft, quod non audens illotis manibus aut ore

ecclefiam intrare, audeás véro illotamente,&

locus, in quo magis eum 1n» reverentia magna

. habere debeamus, quam ubi eft facratiffimum

plenus perjuriis & adulteriis, & idgenus aliis

corporis . Redemptoris , cum nihil fit , in quo

peccatis, ecclefiam introire. Si macula in

manifefüor Dei praefentia appáreat.

corpore aut vefte apparet , non audes in-

trare

Titulus CX X XV III- Temyplum.

205

trare : fiverofordida mens & conícientia , ni-

quze funt hujusmodi , quzeque poffunt te a pec-

u due

hil times.

catis ad juititiam revocare.

M

Specula mandat Dominus poni

juxta fontem aquae : fpecula vero tua, manda-

XVI. Vitze diligentiam & pur:tatem nih ] 1demho,

tafunt Dei. Tunc, ait Juftus , non confzmdar,

fic efficit, & corrigit, ut continuain templis 59*

cum pro[pexero. in ommbur mandotis tuis.

- CO! weriatlo &alacre ad audlend.um verbum

S. Aug.

V.Reitituat Dominus fidelibus fuis tam pie,

Dei itucuum

$. de de-

tam hilariter, tam devote iíta operaatibus, ut

dicat, Ec-

clei

eos quoque ipfos in fuzs fabricze conítru&tione

$. IV.

componat ; quo curruntlapides vivi fide for-

formati , fpe folidati, charitate compatti ; ubi

EXEMPLA SACRA

hg,

fapienus ille Architectus Apoftol.s findamen-

m ep.

| Maga

tum pofuit Chriftum Jefum ; fundamenta er-

szlz fa.

go in cordibus veftris apoftolica & prophetica

- monita jacite, hamilitatem ficut pavimentum

L DAVld Rex fapra omnes veteris teftamen- Manf difc

fine offenfione profternite; falutarem in cor-

ti fanctos hnoc encomioinfignitus & no- 1. n. 2.

de veftro do&rinam orationibus ac fermonibus

blhtqtas fuit,

ut ab illo vocaretur vir fecun-

Va

tanquam firmis parietibus commuuite; divinis

dum cor Dei: Inveni-virum [ecundum cor meum:

) Opof

eos teftimoniis tanquam luminaxribus illufra-

fed quonam merito hoc fibi prmlemum prae

tfem

te ; infirmos ficut columnze fufferte ; inopes

omnibus aliis comparavit ? Certe non alio,

T Ofare)

ficut te&o protegite, ut vos Dominus in zeter- -

quam quia pre czeteris honorem & decorem

domus Dei zelavit; quis enim alius per tot

num profe&os , dedicatosque poffideat.

S. Bern.

XL. Terribilis plane locus , & dignus omni

fieculorum curricula de erigenda Dei dómo ,

apud Én- reverentia, quem fideles viri mhab1tant ,quem

ecclefia, vel templo aliquo adeo fumptuofo

t d

gelegr.

1 ddám

D

Angeli fan&ti frequentant , quem fola quoque

- cogitavit aut folicitus fait, quam ipfe, qui pro

uu(.]vlm

9 ye.

przefentia Dominus ipfe dignatur.

hoc sedificio ad honorem Dei erigendo tot

pof Pent,

IT 20

Ibid,

XIL. rítlocus Angelorum, locus Archange-

auri & argenti milliones congregavit,cui ope-

1C4

lorum, regia ceeli, coelum ipfum : Quemadmo-

ri adeo intentis erat , utpro vehementia foli-

096

citudinis oculi ejus fomnam vix ,capere pof-

dum igitur fi coelum quispiam in anguftum re-

fent? Sticut juravit Domino , vomm vouvil Leo

dactum illuc inducat : etiamfi patrem , etiam -

fi fratrem videas, tamen prae ftupore non allo-

Jacob ,

f j introiero in taber mzculum domur metm s

quare: fic neque hic aliud quidquam quam

f afcmdw o in leffum ftrati mei ; i dedero fomnum

fancta fonare debent.- Idem S. Nilus inculcat :

oculir meir , €9 palpebrir meir dormitationem , €$

,réquiem tfm;ao, ibur meis

, donec mwmam Ío-

ut templum aditurus, fe coelum ingredi cogi-

C, r Auri-

tet : Ecclefiam , inquit, non fecus ac coelum

cum Domino, tabemarufjm Deo ;jucob : Detti-

fod. Dfe

navit autem pro fumptu templi & reliquit cen-

xe "us

Bedt

frequenta , mhllque in ea aut loquere à aut

tum.& otto millia talenta auri ,

16 2«

age, quod terram fapiat.

argenti vero !p. 3.

Uhtilitas.

decies centena & fev te:;demm millia. Haec

o4n

Gerfon,

XIlL.Inter fzevientes turbldosque aerearum

omnia auri & argenti talenta pene per millies

Dom, rg. poteftatum ,

ac fpiritualium nequitiarum in-.

. decies centena millia nummorum noítratum -

aureorum conficiunt , hoc eft ter mille millio-

po& Pent-fultus , inter crebra periclitantis muudi di-

nes

- fcrimina, fummus Architector Jefus domum

Cornelius a Laplde ait :

Salomoni pro

ftruxit, aeternis bafibus ftabilitam , quze eunti-

templo reliquit pater bis mille & quadringen-

tos milliones auri.

Ratione monete ltalicse

bus in ipfam effet in domum refugii , in afy-

lum prote£tionis tutiffimum.

facitauri & argenti Ducatos 3282. milliones :

Idem de

infuper centum triginta quatuor millia & vi-

XIV.. Crux & Crucifixus nonne loquuntur,

dul

yit.cler. t poenitentiam agamus? cum talem ipfum

ginti quatuor. Ad calculum Hifpauicum facit

g 74W

Chriftum ante oculos ftatuant, quo nullus un-

ea fumma 2812. milliones,octo mllha, trecens

latth,

quàám- ácerbius doluit, non pro fuorum , fed

tos feptuaginta, quinque ducatos Hifpanicos,

pro noftrorum fatisfactione peccatorum. San-

Ad Gallicum calculum 2745. milliones unum

&orum rurfus , Sanctarumque imaginesidem -

& quinquaginta millia, fexcentos & fexaginta

fuadent , mgerentes memorize noftrze, quod

fex aureos nummos Gallicos. Hanc auri fum-

mam, uttota ex auro fit, non ferrent decem

per multas tribulationes oportet nos intrare

in regnum Dei.

Denique tumbarum fculptu-

millia curruum nongenta & ottoginta , quam«

r2 magnis nos vocibus & lamentis ad poeni-

vis finguli currus caperent ducenta & quin-

tiam provocare non ceffant, ingerentes quid

quagmta millia aureorum , ut ait Salianus ,

illze funt, quid fuerunt, quid 110b1smeruerunt

de amore Dei lib. 8. c. 7. in fIne.

In hoc templo

Pæ-ahp.

yloif, i

quid exigunt ut fuum, quorum corpora inci-

zedificando. laborarunt hominum fupra cen-

, 90

nerata tegit tellus.

tum fexaginta quinque millia.

Proefectorum

) e

XV. Habes ecclefiam , facrificium , quod

tria millia trecenti :

Profelytorum in monte

S, Chryf.

. to, t. ho, per

ficitur, habes patrum orationes, habes Spi-

onera portantium feptuaginta millia :. Lato-

. 6g.

ritus fancti domum, Martyrum memorias , &

morum & faxa templo parantium o&ogmta

millia.

San&orum congregationem , multaque aha $

]ta Chronicon Regum.

W. De

296

Bibliothet -Manualit Concionatorim

Didacus

iL De Mattl'e S. Gregorii fcribit Ny'ITenus :

Nyft. p.2.

VIIL. , Francifcás Xaverius memor Apo- Jo. Rho.

$-s5 Dom

quodin conventibus locisque facris nunquam

ftolici dictilevabat ubique manus fuas in ora- . 8- . T-

ilius vox audita fit , neceffarias tantum illas,

ult. poft

tione, fed nihilominus, cum in templis ado-" *

Pent.

& myfticas excipio,utnullum ab illius ore ver-

randi,eexorandique Dei copia dabatur, in ea fe

bum in ecclefia prodierit;nifi qnod cum lacry-

libentiffime abdebat,& noGes infomnes ante

mis Deo funderet. Plus ille dicit de religio-

aram traducebat :certe templum illi Goze pro

fifima matre fanctiffimus filius : venerandae

conclavi fuit , in quo quietem in precibus ca-

menfe nunquam.terga vertit, nec divinum

peretque , nihilque illis demeret,nifi quantum

folum confputando inquinavit. Tam urbana

fibi inelu&abili fomnus raperet neceftitate.

erat erga lacram aram , ex qua panis, qui de

IX, Carolus Scribanius e Societate Jefü , Ibid.

ccelo defcendit, difpenfabatur, ut religioni du-

vir rebus agendis , & literarum ftudiis , fcri-

ceret, dorfum illi obvertere,ipfum autem pavi-

bendisque libris occupatiffimus,profeftis tama

mentum templi fic devenerabatar , ut labem

diebus aras, & totius templi ornatum ipfe per

foedam facro loco afferre putatet,fi vel excrea-

fe componere confueverat. Haud fatis erat

ret ; rufticam etiam profanationem , aut pro-

[ il f

homini religiofiffimo auctoritate , qua pluri-

nb

fanam rufticitatem arbitraretur , nifi muto fi-

mutm valebat , apud viros principes lac ditiffi-

lp »

lentium, & toto ad reverentiffimam obfervan-

mos mercatores fntagere, ut magnifice templa

Gb

tiam compofito corpore locum coeleftem , fo-

oinni facra fupellecuüli inftruerentur ; nifi fuam

lium permagnificum, imperialem thronum aa-

quoque operam adjungeret,ac laborem ; quod

guftiffimze omnipotentize Dei quam utbanilfi-

tanto eft laudabilius , quanto in hujismodi

me coleret. O divina mulier ! fi infolentias ,

peccatis, ac litera

tis hominibus rarius vi-

vanitates , impietates , quze iatemplis Dei a

detur.

nobis hoc tempore exercentur ,

videres, vi-

X. Jacobus Granadus ex cadem focietate , Ibid. n. 6.

vere dolor non (ineret.

facras Deo zedes , luteas fcilicet has noftras

S.Hir, — IHI. S. Hieronymus de feipfo fcribif*: quan-

coleftium templorum imagines, cum prae-

contra i-do iratus fuero,& aliquid mali meo animo co-

tertranfiret , aperto capite, ubi primum fuerat

gilant. 3 pitavero, & me no&

V. 4.

urnum phastatma delufe-

confpicatus ; incedebat ; in peregrinationibus

rit, bafilicas martyrum intrare non audeo ,ita

vero,cum oppidorum procul turres & tecta

totus & corpore & animo contremifco.

umma cceperant apparere,tum primaGranado

iS. Ni'us

IV. S. Nilus in' epiftola quadam ad Ana-

in ep, ad

cura^templi oculis perveftigandi , quod mox

Anaít,

ftafium de D. Chryfoftomo miffam celebrärlte

detetto ad reverentiam capite facris hymnis,

ita fcribit : cum coepiffet facrificium , plurimae

ac precibus confalutaret. Quorum vero tem-

Bmr,

ftatim ex illis virtutibus,e coelo defcendentes,

plorum curatio focietati- obveniffet, ea quam

$&

ftolis indutze fplendidiffimis, nudis pedibus ,.

Yi I,

inagnificentiffime fplendere' cupiebat, & qui-

intentis oculis , pronse altari, magno cum fi-

dem cum res adipfum fpettaret,ne quidquam

lentio & reverentia, quoad venerandum illud

ad ornatum elegantiamque defiderari poffet , -

mylterium expletum fuerit, circumfteterunt.

nulla fumptuum habita ratione , procurabat.

Amphil,

V. Amphilochius de S. Bafilio M. refert ,

n *ita 5,

quod vix un

Enimvero fi domini eftaurum , illi jure opti-

quam celebraverit, quia femper

1mo redditur.

»

Baü!.

ceeiefti aliqua vifione frueretur: femel tantum

XI. Superiori fzeculo in folo

regnö M.erxica- Seribanus

culpa Diaconi cujusdam , qui ei affiftebat, illa

no , vix tum ad Chrifti fidem tradu&o , fuerein olit.

privatus remanfit, eoquod Diaconus ille lafci-

extructa octoginta religioforum . domicilia ; P*

ïat.

yum in mulierem oculum defixiffet, tunc enim

Deinceps autem , hoc eft, ab ejusdem fzeculi

fubito Angelici fpiritus: difparuerunt, quem

tamen mox ut a fe removit

anno feptuagelimo numerata f'int feptuaginta

; priftinqs viciffim

& eo amplius templorum millia , a Caftellze

favores experiri coepit.

Manfi difc

Regibus ibidem condita ; in quibus funt qua-

3.n.3

VI. De Abulenfi Leontio in Prato fpiritua-

draginta ampliffimi & ditiffimi Epifcopatus.

j

li refertur,quod Angelum dextero altaris$ cor-

Al Jaco

f

bus Rexr 2000. templa B. V. zedi-

nui affifentem confpexerit, fibi dicentem :

ficavit.

í

Miden

Ex quo fanétificatum eft altare.

Xlll. Reges H

iftud , ego juf

ifpanize in folo Occidente Berry it;

giter illi adftare juffus fum.

fupra feptuaginta tem

Parad.a, 3

Drexel.

VII. Drexelius fcribit, Philippum II. dum

letate erexerunt.

plorum 4Vm'illia di/tifüma

[2

e

[ 2. Tri-

: 8.

rei facrze regio ftipatus comitatu intereffet,du-

XIV. Templum S. Sophize Conftantinopoli V?*

bun. c, 9,

os e fuis magnatibus fibi vicinos familiarius

» T.

ea fuit majeftate , ut cum dedicatio ejus cele-Jac.Goar.

inter fe fabulantes obfervaffe, redeuntem vero

braretur primo, exclamaffe feratur Juftinianus

in Miff. S.

in conclave,illos ipfos atroci vultu notaffe, ac

Chryfoft,

Tmperator : evixseo cs Ze^onor ; Superavi te,

n

dixiffe: Vosa confpe&u meo pofthac abite ;

Salomon. Unde & in ejusdem t

empli pariete '

quo velutfulmine icti ita perturbati funt;ut al-

quafi victus & moeftitià perfufu

s pictus erat

Ál

ter moerore fenfim contabuerit ; alter remota

Salomon,ceu victum fefe a Juftiniano doleret,

mente,attonito fimilisiin omnem vitam manfe-

UT

fi viveret , ac videret Sophize templum.

dli v,

rit ; quid eritafpe&u Dei , in quem defiderant

XV. Ferdinandus Magnus Caftelloe Re)'c:Thomas

Bot

Angeli profpicere,& in quo omne bonum con-

cum mortem

1 :

pro

pinquam fentiret , Sacrum Blank in

templantur , in aeternum arceri ? quod Ifaias

fieri juffit in zedeS.IfidoriHifpalenfisiin eoque* ^^ 9?-

praedixit olim populo facrilego : /n terra San-

facra fe comunione refecit. Die fequenti voca-

tis Epifcopis, Abbatibus, & vitis religiofis ad

&orum iniqua ge[fit, hon videbit gloriam |.Domini.

ec-

J

]

297

flïtulw CXXXV. III. T emplum.

TM

c cl efiam diademate coronatum, & regali cul-

dederunt, vifuri , num forte parietes diíce-

130.7.

derent , ut tanto populo locus fupereffet ;

hi 2.

tufulgentem deportari fe juffit , cumque ad

S. Hidori tumulum veniffet, coram eo ad-

fed immota catena , immotisque parietibus

ftans, clamavit ad Dominum alta voce : Tua

ingreffo populo univerfo fupertuit locus plu-

eft provincia , tuum eft regnum, Domine , tu

ribus ingreffuris.

In co templo ftatua ef

es fuper omnes Réges, tuo imperio. omnia

S. Petri lapidea, olim e terra eruta, qude

interdum dicitur. fieri tam gravis ,

ut à

fübjecta;. quod te donante accepi, reftituo

tibiregnum, tantum animam in 2eterna jubeas

nemine loco moveri poffit.

Alias templo

luce collocari.His dictis exutus regalibus or-

illo egreffa. viatoribus 1

li,

n vüs publicis oc-

namentis pro venia exorabat: Et recepta

currebant.

ab Epifcopis poenitentia, & extrema unctio-

ne, indutus cilidio & cinere . confperfus ,

-XX. Narrat Sigonius fluvium Athefis an- Cer, Si-

in urbe

Veronenfi. adeo inundaf- gon. . r.

duobus diebus in poenitentia fupervixit.

no 589.

an.589. de

fe, ut ad ecclefiam S. Zenonis usque per-

. ln hift Se-

XVIL. : Franlcifcaniv cum initio in tugurio

tigerit, ubi tametíi portze paterent, ipfe-

italia, :

TR ph. Re:—

derelicto: extra urbem Affifium habitarent,

que fluvius ad feneftras usque templi ia-

lig. 1. 1.

6

& libris ad pfallendum carentes , rogarent

tumuiffet , ipfum tamen templum minime '

Patrem unum eruditum , qui de cruce Chri-

ingredi preefumfit. Sic quoque 5. Gregorius

fti jugiter eis habebat fermonem , ut ipfos

Thaumaturgus montem quemdam , qui ec-

clefize cujusdam , quam dictus Sánctus mo-

doceret oràre , dixit: Cum orabitis , dicite,

Pater nofler , &: Adoramus te'Chrifte, ad

liebatur erigere , fabricam impediebat , re-

tro cedere , fufficientemque . muris Eccle-

omnes ecclefias tuas , quse funt in toto

il s. 6,

mundo, & benedicimus tibi , quia per cru-

fze fabricandis fitum

& fpatium indulge-

cem tuam fanéttam redemifti mundum. Do-

re jullit.

cuit preterea Deum laudare in omnibus , &

ex omnibus creaturis przecipue honorare fa-

XXIH..S. Clemäns .teftius þontifex fummus Joh. B«pt,

cerdotes; fervabant illi hzc diligenter, &

lib. i. Recognit. circa finem , teltatur , feigonius

ad omnes ecclefias & cruces, quas e lon-

cum S. Petro vifitaffe fepulchra civitatis Je- de 53 Re-

rufalem , quorum in uno duo fratres Mar- "!* 25«

ginquo videre poterant , .fe humiliter pro-

fternebant.

!

tyres erant fepulti: quod per fingules an-

nos ipfo die natalis eorum mirabiliter fpon-

Bavar.

XVIIL. S. Bruno ex Ragfpurgenüum fami-

te fua dgalbatur,

$an&,

lia poft P. M. Leo IX. dictus, Norimberga

vol, 1,

iturus a duobus nobilibus viris a Schwartzen-

burg invitatus, ut facellum, quod in tranfi-

tu effet litum ,. confecraret , du&a manuin

XXIIL S Maria JEgyptiaca Vïtäm "duxe- ?»*ïanfïvdif.

modum crucis, fic ut equo infedit , nulla

rat lubriciffhmam & libidinofiffimam , & ta-6, s.2

aliaadmota ceremonia nobiles dimifit; illi

men quando Hierofolymis templum S. Cru-.

haud dum rati facellum confecratum una ma-

cis ingreffa fuit ,

non tam . ut adoraret,

nus inflexione , rogaverunt , ut dignaretur in

Seribanti

quam utab amafiis fuis adoraretur, Deus

in polit,

ipfo templo confecrare templum. At ille, fi

ibidem cor ejus tetigit, mox ut pedem fuum

non omnes confecrationis notas reverfi in fa-

Unde li-

»græfat.

facro templi illius limini intulit.

'cello videritis , revocate me , inquit. Nobi-

cet Pfalmiíta, dicat : .fufcepimur. ani[ericordiam

les reverfi , omnia pro more indicia confe-

tuam in medio templi tui , attamen peccatrix

crati templi reperere ;

Templum éícilicet ,

illa , ut ipfamet Zofimo fanciflimo monacho

H

'1:

1

üsdam

oleo delibutum , cruces, literas in pulvere

retulit, dum in preffura ingentis c

&c. coelitum utique minifterio. -

multitudinis hominum , urgendo templum

v

!

ingredi conaretur, & juxta templhi portam

dem,

XVIII. B. Bertha,—Hemici Hiipol&öinii &

iyi

pofita nulla ratione penetrare polfet, quin

, Berthze filia, coenobium , quod Biburgi ex-

otiüs fe invifibili-quadam virtute bis terve

Jerry it

ab Ecclefi» foribüs retrahi & dimoveri ex-

^m

ftruxit, ipfa adjuvit manuum labore, lapi-

7 6, de

des & comenta nudis pedibus apportando.

periretur, tandem in limine eccleíze divi-

jot, $

Idem legitur de matri Eberhardi Biburgen-

nam ergafe experta eft pietatem , figuidém

fis Abbatis , poft etiam Archiepifcopi Salis-

ad femetipfam convería, fuammue indigni-

IjC,GO".

j Mif 3

burgenfis ; quod exemplum plurimze füeminze

tatem confiderans, atque ab invifibili quo-

tunc fecutze , utrique fe focias addidere.

dam divinze mifericordiz radio tacta , fuífce-

o

pit mifericordiam fuam , non in medio, fed

AIB;:N:.

in ingreffu templi fui , docuit eam viam

XIX. Eft in oppido Mitivo templum S. Pe-

RenovVÍ- tro facrum , quod. dicitur boemice sliwice ,

bonam, per quam ingrederetur ; nam intrin-

chi c.3.

t.

quod latine fonat: lverunt plures : Quia il-

fecus in corde fuo compuncta vitam fuam pro

lud templum magno miraculo nunquam ita

viribus emendare decrevit , pectusque fuum

l'homt

Jgok

oteft hominibus repleri, quin plures capiat.

pércutiens , & peccata fua amare deplorans

l[iz'n,glv

jus ftupendi miraculi modum .d

eprehenfuri

ingreffa eft, talemque infe mutationem ex-

& fubditos

nonnulli nobiles conípirarunt ,

perta fuit, ut ex tunc vitam poenitentem , ri-

fuos. ad multa millia ad certum diem addu-

gidam , & immaculatam , ut omnibus con-

xere. Templum ipfum verrea catena circum-

ftat, exorfa fuerit.

Pp

Irreve-

R, P. Lohn.k Bibl. Mon, Tom, 11l.

29

i

g

Biblioxthecær ,M«unual.ir Concionatoria.

Irreverentia cafligata.

teft humanitate, num Velit' fe de rebus chri-

ftianis edocentem audire : libertatem pollici-

ep. ad fo-

XXIV. S. uAthanaii-us circa annum trecen-

tusi, fic Chrifto fe adjungeret. At is actis mo-

litarior,

tefimum quinquagefimum fextum refert,quod

defte gratiis de fui cura atque ftudio, libere ei

m

Conftantio Imperatore Ariano imperii habe-

refpondet, fe jam prope ftatuiffe fieri Catho-

5

nas gubernante, multi diffoluti juvenes Ale-

licum ; fed. poftquam iu templis Chriftiano-

xandrinam ingreffi fuerint ecclefiam , quorum

rum tantam vidit licentiam in. multis, quas

unus ingenti cum petulantia inthrono epifco-

obibat, urbibus, certim fibi nunc effe, eam re-

pali fe ad fedendum collocavit, ac demum

ligionem non fe&tari ; ubi Deus coeli & terrae

éundem contemptibiliter a loco fuo dimovere

ita vilifieret, etiam 1n locis cultui fuo dedica-

conatus fuit: omnes autem fornicarios roü-

tis. Si (addebat) in noítris mofchzeis , in qui-

chos nulla majeftatis loci facri ratione habi-.

bus tamen non profitemur modo tam fingu-

yaii

ta ducebant e naribus : fed mnon diu abfuit

lari, uti apud vos Deum coli , leviífime in

E

ultrix Dei manus.

Nam ut Azotii olim aufr

modeftiam & reverentiam loci peccaremus ,

arcam tangere interibant ,. fedium tormentis

nemo noftrum graves admodum poenas effu-

prius excruciati , ita quoque mifer ifte aufus

geret. Qu reverentia, quam in religione

Baron.

fedem convellere

fragmento ligni inde.in

noitra Divinitati tribuimus , |me convincit:

am*!.*-(

ventrem ipfius refiliente , & quafi ab ipfa ul-

ibi plus effe lu

C

)

Lis coeleftis , plus& modeftize .

12

tione impa&o, fua inteftina perforavit , & ea-

dem vi, quà folium disrumpere conabatur,

ac venerationis. |

—

arupta alvo 'fuä-inte&ina effudit.

j 2

$. V.

S.Gr*ego'r'. :

Tur.c.105

AXV. S.;Grägoriusl* Turoneïï*HS a].teri' 'cui-

E

X

k--ElVIPL

de glor. |

dam e prophariatoribus, irrogato (fupplicio te-

A-PROFANA.

Matt,

ftimonium per fequentem perhibet a fe con-

L (CYHBlata S. Francifco ovis ad B. V. deVit« S.

Ícriptam hiftoriam: -Cum Chilperici milites

anc, l.r.

Portiuncula , fuit ei percara, eam*t

C 8.

^in homines paffim defvevirent, multi ad eorun-

monuit, utlaudibus divinis intenderet, & ab

dem declinandam barbariem , in Bafilicam

omni fratrum offenfa caveret.

Ovis autem

5.Vincentii confugientes , in eadem fecuros

juffa miraculofe executa eft. Nam audiens

fe futuros effe credebant. . Milites autem in

choro cani, adfuit, &fponte genua curvavit,

eandem Bafilicam nusquam invenientes. adi-

balans ante aram B. Virginis., velut eam fa-

tum, primo quidem. Bafilicze foribus ligneis

lutaret, fub elevatione item genua fle&ebat,

ignem admoverunt , qui, dum omni fua aci-

idque nemine docente.

vitate deftitutus nihil eis commodi przeftaret,

- ]. S. Ambrofius fcribit, Alexandro facri- S. Ambr. -

illas fecuri confregerunt ; direptisque, quze in

ficante Macedonum Rege, puerulum barba-

l..g. de

Bafilicam intulerant , cunctis eorum bonis,

rum, qui ei lumen aecenderat, excepiffe

Virg. pra-

gladio tandem omnes in Bafilica repertos tru-

einit, -

ignem brachio: atque adufto corpore manfiffe

cidarunt : fed non diu h»c re

,

nferunt in-

immobilem, nec dolorem. prodidiffe gemitu ,

ulta, alii a dzemone correpti

, no

Á

inulli in flu-

nec tacito poenam indicaffe fletu: tanta in

wmine Garumnee necantur , multi etiam a. fri-

puero barbaro fuit difciplina, reverentize ,

gore occupati, diverfis in partibus- divetrfo-

ut naturam vinceret; atque.ille deos, qui

rum morborum genere vexebantur.

nullierant, fed Regem timebat. Qui enim

Wanfi loe.,

x

XXVI Aretas Archiepifcopus circa an-

Cita n-33. n

timeret eos ,

qlli, fiidem ignis eos contigiffet ,

um 912. de Alexaündro Imperatore fcribit,

arfiffent ?

quod ingentem die quadam ex naribus & fe-

MI, Seneca teftatur , ipfa quoque collapfo- Seneca ad

cretioribus corporis fui partibus fauguinis co-

rum templorum rudera , lapides & coemen- Alb. 31.

piam egefferit , indeque mortuus fit , eo quod

*

ta, e cceecis gentilibus in fumma habita fuiffe

arroganter, & ex mero contemptu , contecto

veneratione : Non magis, inquit , contemni-

capite ecclefiam fuerat ingreffus ; Et quia

tur fapiens , cum jacuit , quam factarum

alias facram menfam in. templo fpoliaverat ,

gdedium rüinze calcantur , quas religiofe, zeque

in mentis incidit delirium, a quo vix ün-

ac ftantes adorant.

qqäm( poftea fibi pletie reftitutus fuit.

IV. S. Hieronymus Philofophos Platoni-S. Hieron,

cos & Stoicos, ut majorem in virtutibus mo- L2 contra

" hoinas

XXVII. Narrat P. Thomas]e Blanch, cum

ralibus facerent progreffum in domiibus, quae JoVin-

Blansch.de i

Chrift.

ter per varias provincias faceret , & doleret

facrislocis vicinze erant , comorari folitos fu-

anodeft, iG

plurimum, in templis jam nullam effe Chri-

iffe, his verbis fcribit: Platonici, & Stoici in

templ,

ftianorum modeftiam ; fibi ab infigni focieta-

templorum locis & porticibus verfabantur, ut

tis noftrze viro, qui P-Thomse füper ea re do-

aámoniti auguftioris habitaculi fanCtitate ni-

lorem non ignorabat, fequens factum fuiffe

Apudïï:

m

hil aliud quam de yirtutibus cogitarent.

narratum. Cum Pater ille ante annos aliquot

V. De Turcis refertur, quod coenaculum Novaris,

| ( dj

Tulli conciones haberet , rogatum fe a Przefe-

montis Syon, in quo fan&iflimum altaris Sa- spudMan-

l, 1$

i die. X«

&üs claffis maritimze, ut Turcam induceret ad.

cramentum infütutum fuit , ingreffuri, pree

; 110 ?a

fidem catholicam ample&endam; erat is ca-

reverentia , qua locum illura venerantur, fefe

ptivus,& ob egregiam indolem , ac fidelitatem

omnibus carus.

difcalceent, nudisque illud pedibus ingredien-

Pater, qui multos ad fidem

tes, interdictum fibi effe per(uadeant , ne oris

redu:&e;*at, aggreditur Turcam, quanta po*

fui falivamin illud exfpuant ; habetq; hzec ve-

nera-

t

thulw CXXXVHI Ttmplum.

209

neratio fuam.ab antiqua quadam tradltmne

rum,qui ab orthodoxis, colebatur ,umqüe cafti-

originem, quase inter turcas -circumfertur ,

gaturum iniquos, qui illum offendunt, & auxi-

quod nimirnm Chriftus eodem in loco olim

liaturum iis , qui ipfi fideliter ferviunt: Cum

igitur Wanc

ïa

LA

folemnem quamdam inftituerit czeremoniam.

lt ariana. labe refpeiü ecclefias

r, Efdrse

ME

Catuohcoram contammaffent.C

abaoni miltan-

Cyrus Rex templum Jerofolymita-

m

num denuo in honorem Dei fabricari & re-

tes exercitus Hs recedertibus easdem eccle-

ftaurari precepit , eumque in finem pluuma

fias fic prophanatas mundabant , & expolie-

fubfidia iubmmutmwt

Protulit va

fa templi

bant , gratisque & odoratis faffitibus adimple-

Domini ,

quz tulerat Nabuchodonofor de

bant, mios quoque catholicos. facerdotes fuis

Jerut dlem & pofuerat ea in templo Dei ful,

denuo honoribus & ecclefiis reititutos, in pri-

omnia vafa aurea & argentea , quiuque mil-

ftinum dignitatis & authoritatis Gvadum re-

lia quadringenta.

ponebant ; Qua executione per fuos facta. Ca-

Mafifi 1.c. -

baon adverfu51 imicos füos exermtmn movit,

n.8.

.VIL. Darius pariter Cyri exemplum imita-

tus, licet & ipfe idololatra effet,

'idem Dei

magnamque inillis ftragem edidit ,

adeo ut

tumgl um honoravit ,

ilud fuis fumptibus

pauci ex iis ad domum -propriam reverti

perfici curando.

poffent.

Baron.

VIIL. De Alarico Gothorum Rege iu Anna-

X. Orofius, & ex ipfo fanQus Bernardinus, Orof, &S.

ann.4.0. libus ecclefiafticis refertur, quod , tametfi in

de Pompejo Magno fcribunt, quod , pofhïua;n Bernard,

Vo'zg'

cunctis aliis actionibus barbarus effet.attamen,

viginti duoq in Oriente Reges debellaffet,mul-

l

poítquam poft diuturnam obfidionem urbem

tos que de omnibus inimicis fuis , contra quos

almlcavei at,

romanam poteftati füze tandem fubieciffet ,

retuliffet plonofm tuumphos

vetuit per ediétum publicum, ne ulla iis infer-

tandem quoque Hlevmolymam artta. obfidio-

ne diu cinctam invaferit ,

retur moleftia,qui fecuritatis caufa ad loca fa»

uwsque

qui ad

cra, & preecipue in Sanctorum Petri & Pauli

templum confugerant , occidei rit, 1Uudqae in

1 $

coufug;l fent Bafilicam. Accidit autem, ut,dum.:

Pcabuhm equorum convertens ,

fuos in eo

eq,uoq collocarit :

"n lT

potens quidam Gothus per urbem oberarus in

.unde dwmo ]üwlüü factum

d

certa quadam domo Virginem facram prove-

eft, inquit 5.Bernardus,

urante 1n omni-

bu,s victor erat,

Ge zetatis inveniffet,omne aurum & ara*entum

po& hoc mfehater victus

fuerit.

ab eafibi extradi poftularit. Cui virgo con-

ftanti fide animoque, magnam auri argeqthue

XI. In quàdam urbe regni Pegu vidit Rey; Ex lit«cis

-

fibi quidem copiam efle,refpondit, eandemque

P. Mendozius idolum , quod dictum eft Deus Palsrs

ei videndam ob oculos pofuit(erant enim vafa

fomni , quia füb capite habebat 48. pulvmaua

dais:554.

facra penes ipfam majoris fecuritatis caufa in

e faxo, fuit idolum longum 9o. pedes , & ja-

cens uno brachio faciem tegebat.

Rovaü in-

Ànbr,

cuftodiam depofita, quze haud fine divina in-

fpiratione barbaris revelanda effe cenfait)cum-

cole,

cur deos tam magnos efüngerent re-

4 de

irg, ntO-

que barbarus hic Gothus mgentem hunc the-

fponderunt quia Deus ipfe effet magnus, de-

t It

cere eam magnis rebus repreefentari.

Ih eo

faurum fummo ftupore vidiffet, virgo Chrifti:

En,inquit, hxc funt vafa facra S. Petri Apo-

regno templum eft, cujus idolum dicitur ab

incolis effe Deus cehtum & decem millium

ftoli rapeilla,fi audes, & videbis,quis inde tibi

eventus fit fecuturus,ego interea,quae ad hunc

deorum Dominus ,

dicuntque effe inibi toti-

N

thefaurum a raptoribus tuendum minime fuf-

dem deorum hmulacxa qua tamen numerare

j

*

11£10 ,

Patrem , qui inibi fuit , pigebat.

illa quoque mihirefervare non preefu-

mo. Barbaru.s autem h?ec omnia ad Alaricum

XILT emplum Dianze ephefmæ 2:20. annis aMal** ucin

tota Afia zedificatum. eft ,

camc col-

retulit,qui omnia przedictà vafa facra ad Bafili-

in quo aliud quod-7

LA

— À

cam Principis Apoftolorum fine mora depor-

dam miraculum erat, columuæ 127. a finga-

enett d

f 971

tar 1

praefatam quoque virginem ,.

& omnes

lis Regibus factze,69. pedum altitadine.

fb 311

Ibidem,

Chriftianos ; qui praedicta vafa facra ad Bafi-

XHL T emplum Upíabe tant» erat venufta-

licam usque S.Petri comitarentur, cum omni

tis, ut pavimentum, muri,

coiuinnæ auro te-

fecuritate ab omnibus i nnurus immunem tuta-

&æ ipfum quoque te&um ex auro -confectum

fuemt

& catena infüper aurea totum tem-

'xi mandavit. Magnalmtur cutn pompa omnia

illa vafa aurea & argentea a diverfis fuper ca-

]um amblveut

putimpofita prolixo itinere ( cum domus prze-

XIV. Vefpaf anus Imperator in refhtutlone Suetonins

Hierons

fata ab Ecclefia S.Petri procul pofita effet) de-

compufti capitolii ruderibus purgandis manus'

vit.c.8.

», tOR

portata fuerunt , ftipantibus utrumque porta-

primus admovit, ac fuo collo quzedam extulit.

Jflfls

K!Mherus

torum latus plunmls militibus diftritum in

XV. In eo diplomate , quo Sinarum ac Tar-

ia Ch: LE

manu fua gladium tenentibus , decantatisque

tarorum Rex Xunchi anno r650. templum

H

il uftri p

ublice tàm a Romanis, quam a bàrbaris

à P. Adamo Schall Pecchini reftructum ho-

2,C. $.

honorem Dei hymnis & canticis

noravit ,

& legem Chrifti approbare fe di-

x

deïan

IX. Idem de quodam Maurorum belli duce,

EE &läudare tandem fubjungit :

ldeoque

fi diic, vr. Viro fagaci & experto,cui nomen Cabaon erat,

ad perpetuam hUJU.S rei memoriam hunc il-

(oari?

nI8. refertur, eumfuorum nonnullis przecipiffe, ut,

lius ecclefive titulum praetigo :

Tien hiven

hia kim , id eft,

udMan-

fi Wandali exercitum moventes , aliquas or-

excellens penetrando coelo

dic E

locus

n1

thodoxorum ecclefias prophanarent ipfi eas-

dem ab hoftibus dehoneftatas repararent,& ad

XVI.

Adftabat Chn[hanorum facnficmïo Rho, ];

cultum Deo in iis debitum exfolvendum di-

Rex chriftianze adhuc manfuetudinis ignarus, ?* B7«

dicebat enim Deum Chriftiano-

& quamquam fuüb ramalibus a facerdote fie-

f poqerent

R.P. Lo/m Bibl, Man. Tom. II[

P2

rot;

300

JBibliothecee . IManualts Conczonatowæ.

ret, majeftas nihilominus , & latens myfteriis

cum divinis mancipamur obfequiis vel offi-

D1vm1tas attonitum habebat

animoque fu-

ciis.

In eodem fermone fubjungit dicens:

fpenfum. 1Ínter hzc nobiles E phebos ante

Non dubitare licet, ubi dominici Corporis

mapalis oftium pelfhepentes audit, ratüsque

violatam ,

& Sanguinis mylfteria geruntur , fupernorum.

ut non inepte interpretabatur ,

civium adeffe conyentus , qui monumevtum

pr?efentis 'Numinis majeítatem. non nifi ado-

quo venerabile corpus poütum fuerat & jam

leícentium cgede poffe expiari, rapi illico ad

refurgendo abí cefferat tam fedulis excubiis

fupplicium jübet.

fervavei unt;

Luiffent fangume irreve-

debet igitur eis adfiftentibus

p

rentiam adoleícentes ,

nifi Lufitanus docuif-

reverentia exhiberi.

fet, Deo

uti quam maxime cordi fit reve-

ILl. Paganorum emmplzmz, nam, ut Conci- Concil,

rentia ,

magis tamen adhüc manífuetudine

lium epheümrn ait , fi falfa veterum Pagano- Eph h.«s.

€9 2!*

illum delectari , eo praefertim facrificio , quod

rum religio, quae qu1dv1s obvium pro Deo co-

& Dont

áncruentum effe fancwlt

lebat , àdeo fupelüxtloms fuze fervans fuit, ut

ul

altaria non qm busvis , fed facerdotibus dunta-

sw

xat ad hoc inítitutis, committeret , neque , fa-

u

nafua rurfum ubilibet, fed in arcibus aliisque

imunitioribus lócis

SIMILITUDINES»

tantum erigeret

ibique

idola fua magna cum veneratione adoraret,

Dion.Car-

tbuí, in c,

4

1cut coelum empyreum eft locus con-

quanto magis par eft , ut rehgmuem noftram

; ita Ecclefia materialis eft

omni cum ob(ervatmne pietate, ac diligen-

56. !faiae,

templatloms

locus orationis ,

non quod oratio & con-

tia obfervare tuerique nitamur ,

ad quos

Deus ipfe cum vero religionis ct iltu

coelo

templatio de neceflfitate determinent vel exi-

I

gant locum, fed quia fic decet,

ut in loco

interim non deferto , defcendit.

altiffimo habltent

Ill Deimnonum exemplum nam , tefte Chry- S.Chryf..—

deded

qui Deo fruuutur , & in

l]om- (5

locum confecratum conveniant, qui Domi-

foftomo, domum ,

ubi repoütum fuerit thus:

timet diabolus , nec audet accedere ; multo

Q

num deprecantur

Msnfi

lL. Sicut is, qui eodem tempore, quo Hen-

magis ubi reponitur Corpus Chrifti. & ceie-

diíc.4-n.9. rico III. memomale praefentabat ,

cultrum

brantur divina Mytteria.

Idem quoque fan-

ipfum contrucida-

&us Dottor ,

doemones ecclefiam ingredi mi-

quoque in eum ftringens,

dicit :

Extra eccleflam i

vit, parricida erat; 1'ca quoque

fi is

qui ad

nme preefumere ,

eccleüam orandi cauïa accedit ,

eodem tem-

quit, ftat chabo]us quippe facrum iftud in ovi-

pore per 1rreverent1am

dmolutmuem &

le non audet intrare; ubi enimChrifti grex eft,

lupus non comgparet ,

fed foris ftat.

Hs

icandala fua, domum orationis prophanat

Deum utique mortaliter offendit.

IV. Brutorum exemplum , quod S. Aïïlbl'OflaSS Ambr.

fequentibus verbis ob oculis ponit: Frequens 3. de

1d. difc, 6,

IIl. Sicut in paradifo terreftri Deus vitze

n. 6,

fermo eft, cum plurima ranarum murmüura

arborem plantavit ,

qua mediante homo in

longiftimum usque tempus produc&urus fuif-

religiofe auribus plebis obftreperent , facer-

dotem Dei przcepiffe, ut. conticerent, & re-

fet vitam quandam inalterabilem & felicem:

verentiam facræ deferrent orationi , tunc fu-

N

]ta quoque divina & infallibilis providentia in

bito circumfufos ftrepitus qulevuï"e

Silent

. paradifo ecclefive fuze , ad fpiritealem & im-

igitur paludes, homines non filebunt ? Et ir-

mortalem animarum noftr:u um vitam promo—-

rationabile animal per reverentiam reco-

vendam & confhmandam arborem verae vitze

hugo

gnofcit ,

quod per naturam ignorat, homi-

plantavit : Ego fum panis vivus ,

qui de calo de-

num tantam effe immodeftiam , ut plerique

vl

Jcendi : fi quir. manducavit ex hoc pane , vivet. in

G]

eciernum.

deferre nequeant mentium 1ehg1.om

quod

De qua arbore multi fervi Dei

deferunt aurium. voluptati.

parümp&ntes ad noftram utilitatem quotxdle

V. Utilitas ; quam paucis explicavit S. Ca-S Carol,

multa operanturf mirabilia.

rolus Borromseus his verbis: Hoec facra loca P. 7- a&t.

Id dlfc iC

IV. Sicut arca Domini, & Dagonis 1dolum,

L]

n. 1.

elegit Deus ,

utiniis fidelium orationes ex«

fefe mutuo in uno eodemque templo non com.

audiat ; ut medus facramentis fnam nobis

40-

qui fublata a locis

patiebantur ; ita quoque ,

1arg1atur gratiam ; ut mediante facrofanc&to

facris debita reverentia diabolo potius, quam

Deo in iisdem ferviunt ,

Verbo fuo przedicato donis nos fpiritualibus

a Deo protinus

locupletet. [n facris hisce locis per facerdotes

deferuntur ,

. quia domum Dei. decet fan&i-

tudo.

aliosque miniftros ecclefiafticos cceleftis bea-

Qnæ enim partcipatio juflitie cum . int-

torum Angelorum & Sanctorum Hierarhia re-

Gf

quitate ?

gut qu [ocietas luci ad temebras ?

præfentatur eo fideles concurrunt, ut in una

däv

qua com/mtzo Chrifli ad Belial ?

fide, in uno fpiritu,& quafi uno eodemque ore,

Cler

tanquam unius ej jusdemque ecclefize membra

$. Vi

orationes füas unanimiter perfolvant. Hzec &

alia multa bona in ecclefiiscopiofe recipimus.

M,O T.1 V.X

Cui confentiens S. Chyfoftomus :

Qui huc , S.Chryf.

inquit , cum fideac ftudio ventitat,

1nnume- tom. T.

QBOn RV. I

Ngelorum exemplum de quo fic S Bona—

ris thefauris ditatus abfcedit, & fi tantum og ^0m.59.

€* I

dehc.

ventura locutus eiï: Debet enim reve-

aperueri&; omni fuavitate continuo , aC fpiri-

rentia ipfis adítantibus exh1ber1

& gloriofi

tualibus opibus complebit illos , qui congreffu

angelici fpiritus nobis adeffe credendi funt

ejus. fruuntur & fi fexcentoe 1nzruermt cala-

mita-

!

30f

Titulu; C'XXXV III; - Templum,

/

cuffe templorum. frequentation; wam, ut S.Ber- s, fucn:

mitates, omnes sequo animo feret , utpote qui

ex fcripturis divinis patientize philofophizeque

nàrd. bene advertit , ille cabiculum fuum in- to.2.S.:0.

fufficientem occafionem hinc acceperit. Et ite-

trat, qui omines humanos fenfus. ad interiora s 3. C. .

rum: Neque vero tantum ex admoaitione, fed

revocat: ille quoque oftium fuum claudit, qui

etiam ex precibus , ex paterna benedicone ,

cordis cogitationes,ne extravagantur , fraenat;

ex communi conventu, fratrumque charitate ,

Unde hisce verbis Chriftus unius cujusque

atque aliis fexcentis ex rebus, multa utilitate,

privatam ( quoad. faciendam orationem ) ne-

atque omni oblectatione percepta , folet di/ce-

quaquam domui Dei proferre voluit.

V. No[fe debet , cur. templa a

uro €9 aliis rebus Rupertus

"ontll

defe,atque innumera bona domum reportare.

ertus Ab- Abb lib. v,

pretiofis orngnda fint ; id quod. Rup

e div,

äïh h.s,

$. VIIL.

bas his verbis indicat : Àuro , & argento, la-

$2

S.Bonav,

ASCETIfjAb

pidibus pretiofis , pro poffe fidelium , fingulis

'of[?.c.;'ï!» 23.

Nj

in locis fplendet feftiva devotio; quae , cum ta

in Pf, 117. l. 11

primir moffe debet Hjäeifä cgufas , ob quas

graci[e templa, intramus ,

quas S. Bona-

frecularibus ambitionis infignia fint ,'in eccle-

ventura his verbis indicat: Quatuor de caufis

fiafticis & divinis rebus pietatis officia funt ;

intramus ecclefiam : ut laudemus Deum , un-

non quia Deum, qui fpiritus eft, plus aurea,

de hoc: Laudate [ervi .Dominum ; quandoque ,

quam lutea, plus gemmata, quam nuda, dele-

ut oremus : Domus mea domus oratioms ; quan-

&ent corpora ; fed quod homines , quod dili-

doque, ut inftrnamur :. //enite ad me , €2-ego

gunt, cum Deo libenter offerunt , dilectione

f

docebo vos ; quandoque , ut reficiamur fufce-

Dei, qua illud a fe

;

eparant , quiäquid illud

ptione Sacramenti ,

fit, Deo pretiofum efficiunt.

N

:

quod in Ecclefia pre-

S.Aä/gz;u&,

fentatur.

VL .Noffe debet , quod magis. decor

e$ (;':fnatm

$

S

Idem S.4.

il Noffe debet , cur Ecclefia. domus orationi

interiorir templi , feu anima, procurand.

us fit , uti deutemp

s

ï.Chry[,

de dedic, voce/ur ; nimirum ob o&o caufas , ab eodem

re&e S.Auguftinus monuit dicens : Decorem

iom, b

YR

Saucto indicatas? Prima eft, quia ibl peccator

domus Dei, & locum tabernaculi charitatis

re&te orans obtinet peccatorum remiffionem.

eius diligimus, & nos ipfi fumus ; quid enim

Secuuda, quia tentatus, ibi rette orans,obtinet

decor eít domus Dei,& locus tabernaculi cla-

liberationem. — Zertia, quia contra fterilitatem

ritatis ejus, nifi templum ejus, de quo Apo:to-

obtinet ejusdem frecunditatem. Quarta, quod

lus dicit : Templum enim. .Dei [angmn eff , quod Xdem. S, -

infirmus impetratfalübritatem. Quinta , triftis

eflis vos : ficat ergo in fabricis manufattis,cum 255. de.

confequitur jucunditatem.. )Sexta , alienigena

eleganter & magnifice conftruuntür , corpora-temp.

impetrat profperitatem. Sepiima , converfus

lis nofter mulcetur afpe&us , ita cum lapides

. ad Deum habebit vi&oriam. Oevws , quod

vivi, corda fidelium , charitatis vinculo conti-

S,Ambr,r

captivatus adipifcetur incolumitatem , & qui-

neantar, decor eft domus Dei , & locus taber-

l4, de

. dem, ut idem doctor Seraphicus notat, omnes

naculis claritatis.ejus. Et alibi: Quamvis

firg

- ve utilitates, quas in domo Dei confequimur,

fanéta fint templa , quze videmus de lignis &

a Salomone 3.Reg. c. 8.€9 2. Paral.x. 7. Ípecia-

lapidibus fabricari, tamen plus apud Deum

tim expreffe fuere. Etpro his octo benefi-

retiofa funt templa cordis & corporis noftri,

ciis, inquit idem Seraphicus , qu:e conferun-

quia illa fiunt ab homine carnali , ifta ab arti-

turin domo orationis , celebravit Judas Ma-

fice mundi. Hiac & Rupertus TuitienfisAbbas Rupe:t l,

chabzeus per oCto dies folemnitatem dedicaæ

circa-populum hebr»ume Bab

ylonia redeun- * de div,

Oilc.C,23. -

tionis , ficut dicitur 1. /Mach. 4.

tem obfervat , quod reverfus de Babylonia

Hnugo

. .HI. JVoffe debet, cur Ecclefia fit. aptior

| LZ; P Y£

populus altare taatum fecerat fortuitis ( ut ait

ard. in (5$ Do g

:

fferendas ; id quod Hugo Card. fe-

Hieronymus ) & impolitis lapidibus, absque

€, 4 Jo

quentibus verbis indicavit: Notandum , quod

templo , & putabant minorem effe cultum re--

locüs facratus Deo; & benedittus, aptior &

ligionis,quia templo ornatus deerat, nec intel-

utilior eft adorandum. Primo, quia ibi magis

$ Carol,

lisebant , omnipotentem Deum non aurum

.7.3&«

excitatur devotio ,

& ferventior fit oratio.

gemmasque , & hottiarum multitudinem quze-

Med, f

- ]tem benedictio epifcopalis & oratio ejus ma-

19j

.. jorem efficaciam confert orationi ad impe-

rere , fed offerentium VQlunt&tC(IH. |

tràndam , quia affociatar orationis ecclefize

UM

generalis; item quia Dominus domum fibi di-

catam, & habitantes & pfallentes in ea,

:MISC*ELJ;ANEA ET CONCEPTUS

| ;

quadam fpeciali gratia cuftodit & vilitat. Cui

Gerfon. r.confentiens Gerfon, Sanctius , inquit, & Deo

PRJEDICABILES,

)

2. de vit,

placentius & fru&uofius & regulariter orare

: Quql itas.

Cler,

Deumin templis, & locis fibi dicatis , quam

in aliis; hujusque afferti fui rationem his

IN Uæruhtl nonnulli , 'cür,potius"" Seraphi- Manä át.

ni, qui fupremze Hierarchize & celfif-

verbis alfignat : Valor quippe orationum ibi

3. n. 10.

z

fattarum cumulatur ex oratione generali , &

fiii chori eminentiffimi Angeli funt, tam ab

c Chryh

loci majeftate, ex qua fit devotionis major

Evangelifta,quam a Propheta evangelico, vifi

incitatio , propterea non absque grandi ra-

fuerint, & non potius alii fpiritus inferiores ,

iof. ^

hom. 59

tione fedula. religió Patrum noftrorum par-

maxime quando de obfequio & reverentia

ticularia oratoria vetabat.

à

Deo in throno Majeltatis confidenti exhiben-

IV. ANoffe debet , Chriflum , dum $u

.tt , ui tin

da agitur. Sed facilis eft refponfio, fi confide-

eubiculum pro. oratione intremus , non prajudi-

remus, quod, quanto magis lumen eft, quod

p3

babent

302

Bibltothece Momualir Confianqtoriæ

habent AÁngeli, tanto pariter magis in ipfis

mercatus ex facerdotum non tam permiffto-

proportionaliter crefcat, & augeatur eorum

ne, quam juffu, non fiebat in fanttuario , nec

erga Deum reverentia. Etideo obfervandum,

in atrio interiori , fed in ultimo & infimo in-

quod de Angelis, qui Dominationibus com-

fütuebatur, & tamen idem Albertus ait: Non

parati minorem Dei habent cognitionem , di-

erat licitum, quia Domino fuit dedicatum; un-

catur, quod laudent Deum ; (quem laudant 4n-

de facile arguere licet , quantum divina puni-

grli) Dominationes vero , quoe minus illitmi-

tione juftius corripiantur fideles Chriftiani,qui

nate funt, quam poteftates , adorare Deum

Deum in ipfomet fanctuario , in illo fcilicet

dicantur : (adorant: Dominationer) at vero po-

loco, in quo jam non Arca , fed fan&iffimum

teítates , quze in cognitione Angelis & Domi-

Corpus Chrifti a coeleftium fpiritaum Hierar-

nationibus fuperiores funt , tremere dicantur:

chiis cum metu & tremore adoratur , afper-

(tremunt Poteflates ) ac proinde Seraphini, qui

nantur, vilipe ,Znt, variisque irreverentiae

'N?'; R

cunctis fpiritibus angelicis in lumine few co-

& fcandali gc;.

-

E5

gnitione infinitz illius Majeftatis przecellunt ,

us contugïeliaütur.

L^f

merito lfaixz? adeo venerabundi & obfequiofi

IV. In levitico poena quzedam defcribitur ,

1 i LA

Manfi

ante thronum Dei ixi templo refidentis , ex-

quam divina juftitia Nadab & Abiu fümmi

É dif(:O 16,

hibiti fuerunt, ut/nimirum: ab ipforum an-

Sacerdotis Aaronis filiis, immifit: Dum enim

: n.fI.

gelico exemplo difcamus , qdat fit immen-

hi in minifterio fao fe exercentes, ut Deum

fa & inexcufabilis irreventize noítre enormi-

pro fuis aliorumque peccatis placarent, ad in-

tas & gravitas, qui non folum Angelis , qui-

cenfum Deo offerenduni ( quod ad facerdo-

bus loca divino cultui confecrata plena funt ,

tum manus proprie pertinebat ) fefe accinge-

nullum refpe&um deferimus , verum etiam

rent, accidit, ut ab igne coelitus defcendente

ne ipfum quidem Deum , quem adorant Do-

vivi combuíti & coniumpti fuerint :' Egreffu-

minationes, tremunt Poteítates , prout par

que igmr a Domtino. devoravit. eor.

eít, reveremur &. colimu

Sed quod-

?

& tamen Chri-

nam, obfecro, deli&ctum eorum fuit, ob quod

ftiani fumus, magnoque fidei lumine illumi-

tanta cum feveritate

p

€x.

]

J

Jeo cafügati fuerunt?

namur, ac proinie mirum non eft , fi fuo

Nimirum pro adolendo incenío igne propha-

quoque tempore rigidius puniamur, unde

no & communi,non veroíacro ufi fuerant:

cuilibet illorum Chriftianorum dici poterit :

Et hoc proprie eft delictum,quod hodie fingu-

Sicut lumen ejus , ita 62 tenzbra ejus,.

lis diebus multi Chrifiani parum timorati

Tbid.

committunt tametfi enim in ecclefiis frequen-

II. Alia jquæftio eít, cur Seraphihi , quos

ter effe, inibique longam "moram trahere vi-

vidit l'aias , faciem velarint ; hi vero, quos

deantur, attamen fulminum indignationis &

]oaanes viderat, id minime faciebant , « ta-

ire divinze rei fiunt. ,Et caufa eft, quia qui

men utroque in loco Seraphini clamabant :

cordium faorum thuribulis ignem facrum , id

Saniur €7c. & refpondetur , diverfitatis vatio-

eft, defideria & affe&us pietatis , religionis &

nem effe , quia Joannes Seraphinos illos ante

devotionis, immittere, eoque fine ecclefias

thronnm Dei in codo empyreo circumftan-

N

ingredi debebant, ut divinze majeftati cultum

tes confpexit : Ífaias vero illos vidit in tem-

& obfequium debitum exhiberent, atque ex

plo Hierofolytitano ; illi autem ,

qui in pa-

bonis, quze ibi difpenfantur , eximie profice-

radifo erant, nullam habebant faciem fuam

rent,corda fua econtra lafcivo & impuro amo-

velandi caufam , eo quod nihilibi videatur.

d

re fuccendunt , nec quicquam aliud cogitant ,

quod offendere poffit. JVihil coinquin

atum 1n-

quam ut carnales appetitus fuos nutrire & fo-

trat in regnum calorum. In templo autem plu-

vere poffint. Deum interea , ejusque Sacra-

rima ejusmodi offendicula . confpiciuntur , &

menta parum aut nihil curantes , qui proinde

ideo puriffim illi fpiritas fuam, obtegebant fa-

ciem , ne populi illius in' ecclefia irreveren-

ab ira Dei valde fibi cavere debe-nt.

tiam, fcandala , diffolutiones videre cogeren-

V. Difficulter quidem credi poteft, (iuod de

fbid.difc.

difat,

tur, de quo populo idem lfaias ait: J/e genti

antiquo Salomonis templo narratur, verunta-

57- ntl.

4PByi

peccatrici , populo gravi iniquitate ! In medio po-

men, quia id facra Scriptura perhibente affe-

puli polluta labig habentis ego habito.

ritur, in dubium vocari penitus nequit. In illa

B.Alber«

namque fabrica ter milleni & trecenti opifi-

Ti cor

tus M.

TIl. B. Albertus Magnus quatuor fämpli

cum magiítri , & o&tuaginta tria millia artifi-

i fe

in Jaa.

Hierofolymitani atria fuiffe obfervat, videlicet

cum, quos Rex Tyri miferat, & totidem ab

S h,

atriuminterius, in quo altare holocauftorum

AEgypti Rege , miífi laborabant ; & tamen in

potitum erat, in quod folis facerdotibus & le-

hac innumerabili mutariorum, lapicidarum &

vitis ingredi licebat. Secundum erat, in quod

fabrorum ferrariorum mimultitudine, in tam va-

fzeculares illi, qui mundi erant , folum ingre-

ria tot inftrumentorum ex . ferro & chalybe

diebantur, ut ad przedi&ti atrii fores fuas Deo

confecCtorum, limarum , martellorum , ferra-

oblationes immolarent. Terti;um atrium illud

rum, trullarum(

C

]

ue congerie, unicus duntaxat

erat, in quod etiam mulieribus , qua mundae

Regis nutus fufficiebat , ut ne vel minimus

erant, ad faciendas orationes fuas,aditus liber

b

[

uspiam audiretur laborantium ftrepitus : /Mal-

patebat :. Quartum atrium immundorum , in

leus €9 [ecurir. €$ . omne | ferramentum n

on funt

Yl

llip.

quodetiam gentiles aliquando intrabant, &

audita in domo , cum edificaretur. . At vero

in illo animalia. vendebantur, juffu. facerdo-

dicite fodes , nunquid verum eft, quod ece

tum ; adeoque hic vendentium & ementium

plurquam Salomon hic ? . Et tamen Redemptor

nofïer

: m;;, CXXXIX. Temput.

3o$

nofter per totDecteta, tot Cänones, Synodos,

prefens agnofci dignetur , fine quo fruftra

foris lampadib

Concilia, Leges ecclefiafticas a fidelibus fuis

us vel auro temþïliw manu-

hactenus obtinere non potuit, ut in domo fua

fa&i requiratur,

-

VIL. Obfervant aliqui, quo

d S. Petrus ali- s.Chryf.

linguas fuas refrzenarent , caverent garrulita-

tum ftrepitus , & venerabundi inibi & reve-

quanto fpatio a.Salvatore fuper mare ambu- ho. c.s. i&

.xentes morarentur. Qua in re Pagani nos uti-

lante remotus , poftquam magna cum fïduciaEïfm

-

que confundunt,de quibus Seneca fcribit,quod

dixiffet: 9ube me ad. ad te venire [uper aguas ; li-

.€o tempore, quo divina diis fuis obfequia per-

quidum illud elemettum generofa fide calca-

folvebant , praeconis officium fuerit, ut omnes

re cceperit, cumque ad Chriftum propinquius

divinis affiftentes , fanum circumeundo , mo-

accelliifet , impetuofum quemdam validumque

ventum fentiens, metu gravi percuffus fue-

. deftize & füentii his verbis commonefaceret:

. Fauete linguis , filentium ob[ervate.

-

rit: proptet quod Chriftus illum increpavit

dam Adi—

dicens: Modicze fidei , quare dubitafti ? Ubi

Rupert. !.

VI. Rupertus Abbas prolixo quo

Mang

1. inc. 2 fcurfu detonat adverfus

templum Jerofolymi-

D.Chryfoftomus ait: Magna cum fiducia in.

Jerem.

aquas defcendit, ad ventorum autem. impe-

di(z 1f

tanum , utpote quod cum omni füa magnifi-

lf

centia, divitiarum amplitudine, & infinita ,

tum , animi magnitudinem retinere non po-

tuit, praefertim cum jam . prope Chriltum ef-

quam penes univerfum mundum habebat, ve-

neratione , poftquam tanto cum difpendio,

fet: maxime autem propofito noftro defer-

ingentiumque thefaurorum plusquam regio

viunt fequentia ejusmodi fan&i Doctoris ver-

fumptu fabricatum fuiffet , impedire nequi-

ba: Nihil certe prodeft, loco juxta Chri-

vit, quin illud per manum exercitus Baby-

ftum effe , fifide non fis; quid enim pro-

deft, fi domum Dei frequenter vilites , ubi

lonici accenderetur , & penitus conflagraret:

Erudiendus namque erat mundus , inquit

Sacramenta adminiftrantur, ubi coelorum the-

fauri difpenfantur ; ubi fignatura eft gratize ,

Venerabilis hic Abbas , eateaus juvenis &

luxuriofüs , ne putaret , quod habitator coe-

ubi Deus ipfe corpor

aliter praefens aífiftens ,

loram Deus auro templi manufatti, vel civi-

fiqui eo accedere debeas, ut bonis hisce

tatum -opibus dele&etur, & non potius ho-

locupletareris , eo tecum intentione Deum.

minum fide & bonis operibus, quibus intus

.per fcandala & dilfolutiones injuriis affi-

in anima templum illi przeparatur , quo folo

ciendi , domumque ejus fanctam

dele&etur , ubi adoretur, in quo videri ,

profanadi - canferas.k

A

J YANGECE

À D

7

Nf ARU äfz»,wä*'/;& H

:

L

15

$

..

TITAU

CXXXIX,

J

JUOTOBOM POUCS

bj

|

N l

$. H

d

E

D

äXS;

jmþïuäAf'

QUOAD ESS

:NTIAM.

xQæa*lims. r

piitio.

Cce mnunc tempus acceptabile : -ecc-eï 2. Cor, 6,

L

.E

nunc dies falutis.

V. T.

Il. Tempus breve eft : reliquum elft, ut qui r, Cor.7.

';Arïfiat. l.

ST juxta 'Arif*cötelem; numerus motus

1

bd.die.

4. Phyfic.

fecundum prius & pofterius; feu, ut

utuntur hoc mundo, fint, tanquam non utan- z7.

T.

tur:. preterit enim figura hujus mundi.

alii explicant , & quantitas continua

lL. Sene&us autem venerabilis eft non diu-Sap. 43

certo partium numero circumfcripta,

v. 8

turna,neque annorum numeró computata :

Fab. coäc. þer fea

pta menfurata motum. . Unde veteres

cani autem funt fenfus hominis , & zetas fe-

6.in fefto pinxerunt tempus fuper globum ftans , quia

ne&utis vita immaculata.

S,Cah. — femper rotatur : alas i plantis gerens, quia

IV. Omnia tempus habent,

& fuis fpatiis Efcleü

femper avolat: novaculam in manu gerens ,

V

€.53.

tranfeunt univerfa fub coelo.

quia omnia conficit: fronte capillatum , & re-

V. Omni negotio tempus eft, & opportu- Ibid. e,8.

tro calvum,quia inftans folum ca

pi polïeü, ela-

nitas , & multa hominis afflictio.

pfum autem. revocari nequit.

E. Non- eft veftrum , noffe tempora., A&. s.

vel momenta, quze Pater pofuit in fua po-

Divifio,

"n

teftate. -

i

VIL Efttac

e

*hs, non habens fenfum lvoque-ï Eccl. «'

fhïlip. 1.

]L Dividitur in Prateritum, Pr?ejkm & Fa-

10. 6.

M. 3.

furum: de quibus Ápoftolus locutus eft di-

]e ; & eít tacens , fciens tempus aptum.

"Thren.

VIIL. Vocavit adverfum me' tempus.

cens;: Qux quidem retro funt , oblivifcens ,

€. 3.

ad ea vero, que funt priora , extendens

JX. In timore incolatus veftri tempore

1,etr.c. x

meipfum, ad defünatum perfequor ad bra-

)

Acorwerfa,ïn.ini,

vium fupergæ vocationis.

Ut

Bibliotheca Manualïj Concionatorie

304

Ütlitas. .

tum Deus; quia fi diabolus' haberet unum

Egdïfl'ïüs

modicum tempus, in quo poffet poenitere , fi-

i Mont

X. Momenta/ne/um hoc & leve tribuiatioQ-

ChUSI

2,Cor.c.4.

cut nos, ipfe falvaretur,& acquireret Deum, &

nis noftrze , zeternum glori pondus opera-

perconfequens tantum valet tempus , quan-

;

tur in. nobis.

?

tum Deus.

N

Tempyoris. ufus.

VIII. Tam pretiofum . eft tempus , qubd $ Antoni-

Ephef.5

damnati darent omnes thefauros mundi,fi ha- gug 5, s.

XlI. Videte , fratres , quomodo caute am-

berent in poteftate fua, pro habendo momen- t.g. c. 14;

V. I5.

buletis, non quafi infipientes, fed quafi fa-

$. fatt.

quoniam dies

tum temporis ; in quo poffent poenitere, & $. :.

uft, 0£

pientes, redimentes tempus ,

/

evadere tantas poenas.

vit folit

mali funt (id eft miferi & serumnofi. )

G I

Eccl.14.

XII. Non defrauderis a die bono , & parti-

.IX. Heu! quam mortalium eft ifta plan- s Tauy,

V.Iq-'.

cula boni doni non te proetereat.

genda conditio , deteftanda ccecitas, infelici- Juft, 1. e«

tas fugienda. Abutuntur perverfi homines na-

Ibid, 4.

XIII.Fili, conferva tempus, & devita a malo.

V.25.

XIV. Dum tempus habemus, operemur bo-

turalibus bonis ; veniv tempus otiofe con-

Gal. 6.

num ad omnes, maxime ad domefticos fidei.

veríando confümunt. O fi agnofcerent, quan-

'v.OT Iq.

ti aeftimandum fit, quod fine confideratio-

Joan. x2

XV. Ambulate, dum lucem habetis , ut

V« 35.

neamittunt. Coeterum quid pretiofius tem-

$Bern

non 1'vos tenebrae: comprehendant,k

pore?. quid, quaefo, illo fructuofius ? quid

Scholatt

carius ? quid excellentius. ? quidve amabi-

$. .

lius? fed , pro dolor! pene ab omnibus nihil

EX SS. PATRIBUS ET.

habetur vilius, nil, tractatur ii

l

indignius poffidetur.

i

;utxiliuys rl

DOCTORIBUS.

X. Vita noftra qua

fi mercatus eft, cujus tem-

S.Gregor.

pus cum abiérit, tempus amplius non erit

Naz. apud

E. Qualitg.r.v :

eimendi, quze velis. Non debemus perdere oc- Manfi

S.Augufi. ]. (CyUid. familiarius & notius commemora-

cafionem redimendi tempus , quando nobis difc. 14.

l1. con(,

«* mus,quam temipus ? & intelligimus uti-

offertur, fecus incurremus periculum perden-

n,7.

S F. que,cum id loquimur : intelligimus etiam,cum

di lucrum , qpod facere poffumus , quod eft

. alio loquente id audimus. Quid ergo eft tem-

omnium maximum, ac propterea , dum' tempus

habemus , operemur . bonum.

.pus?, fi nemo ex me quzerat , fcio : fi expli-

care velim quzerenti , nefcio.

XL Ineffabilis Dei pietas humano

: provi- Aleuip.

bBE li

S.Bern.

II. Nihil pretiofius tempore,& heu! nihil ho-

debat generi, breviter laborare , & szeternali- e. x,

fe

ferm. ad . die vilius reputatur. Trapfeunt dies falutis, &

ter coronari , ideo pretiofa nobis debent effe

softDot

u

Scholar./ »omo recogitat. Nemo fibi perire diem,& nun-

tempora, ne perdamus per negligentiam,quod.

.. quam rediturum caufavit: fed, ficut capillus de

per bonze vitze ex

'

T

. capit

zeternum.

ercitium habejre— poterimus

"

liem

e,fic necmomentum peribit de tempore.

S.Auguf. ij Quideft redimere tempus , nifi , cum

XIl.Caetera , quze habemus in

mundo a no- S.. La:,ir,

hom. 1, 1

l[fopus eft, etiam detrimento temporalium

bis aliena funt , tempus autem proprium no- Juft. l, e,

tir, 40.

ftrum eft,fi tamen illo utimur ad falutem.lllud

f

commodorum, ad zeterna quzerenda & cape;fg

f Bern

fenda, fpatia temporis comparare.

j

D

fiquidem divina nobis clementia contulit , ad

ia

S.Hieron. V. Ne dicas , prio

fa-tempora me

1iorzi fue-

plangendum errata , ad. poenitentiam facien-

$264

in c. 14.

Eccl.

re, quam nunc funt : virtutes faciunt dies bo-

"

dam, ad promerendam indulgentiam, ad virtu-

nos, vitia malos.

tes acquirendas, ad multiplicanda merita , ad

S,Bermar- V. O vita przefens , quam mul

tos d;ecipis :

vindicandam gratiam;ad inferni fupplicia eva-

dinus to, quze dum cognofceris , nihil es; dum videris,

.

denda , ad zeternam gloriam confequendam.

Y

11"(

1. fer.3.

umbra es; qui

te quzerunt, non te cognofcunt,

XIIL Ille prudentiffimus eft , qui fic fcitgso a.

n&

B, 3.

tranfeuntiain ufum vertere,ut tamen non no- S, Vi&.

& qui te cognofcunt , non te quzerunt ; qui te

Y

fugiunt, ipfi teintelligunt. Vera non eft via ,

rit in eorum defe&tu mentem a fua ftabilitate hom. xs,

quam tu oftendis , fugitiva eft velut fomnium.

inclinare , omnia enim 1íuo tempore bene in Eccl.

Aliis oftendis te longam, ut perdas in finem;

utenti funt bona.

;

alis largam, ut faciant, quzecunque volunt ;

XIV: Fruftra. eft triftitia, temporum laben- e« o

aliis anguftam, ut non faciant bonum; aliis tri-

tium perditorum (ita difcurrit Simon de Caf- qe Camia

fia ) reprehendi folum poffunt, aut in tabula

l x3.

tem, ut non confolentur de bono. .Hoec funt

duodecim pericula , quibus Pfalmifta in per-

damnata depingi tempora vacua, quze praete-

fona hujusmodi peccatoris dicit, gericula. in-

ritum in fuo jure fufcepit ; corrigi autem nun-

ferni $nvenerunt. me.

nunquam, nec in charta. fatisfactoris adfcribi.

S. Laut.

VI. Unaquzeque res eo magis diligenda. eft,

Potius,male actum per poenitentiam fequentern

Juft. de

diluitur, quam recuperari poffit bonum , quod

vit fofit,

quo pluris effe cognofcitur ; praeftat quippe

C, AO.

zeftimationem rei ipfius agnita virtus , quze

excidit ex incuria aut negligentia, vel quo-

tunc apparet amabilis , cum prim?e innititur

modolibet. przetermiffumi, — Non ergo proete-

reamus horam noftram, quia nefcimus horam

veritati, & quaeftu fuo locupletes fuos effe fa-

cit in coelo. .Hinc indulti temporis pretiofi-

divinam. Hora noftra eft actionis, dijudicatio-

tas commendatur.

nis eft hora divina;ait enim ipfe Salvator,vigi-

8. Bernar-

late itaque,quia nefcitis diem,neque horam,

S. Auguit;

VII. Diffipat fubftantiam

fuam, fcilicet töm-

ferin,

7«

din. to,4.

us,quod eft majoris pretii omnibus aliis re-

. XV. Si tibi vinum minuatur in utre , triíta-

de yerc,

Ierm. 18.

ris ; diem perdis, & gaudes.

Dom,

Sl un

pv/ I.

bus mundi , quia tempus tantum valet , quan-

XVI

dtt

d

a

Titulur CXXXIX. Tempus,

355

vel unam horam in hac vita faciasx? An forte sj tor,

Eucherius XV Lxïllun;x diem vixiffete &omputa, quem

&

^d Mon&, non malitia, non invidia ,

non fuperbia com-

mente excidit, quod Salvator in Evaugelio vic.

chus,

maculavit, qui peccato non cefíi

dicit, Z'igilate, quia mefcitis diem, neque horam :

þt, qui diabo-

Quapropter diícute torporisintertiam,femper-

lo rgpugnavit. q

que memento , quia regnum codlorum non

g-AntOzai.

ns P' !n

; : Uiilitaf.*

tepidi, non molles, non defides, fed violen-

9' cl I*:

ts aa:qqe ferventgs diripiunt. |

,

sS. Laur,

XVH. Qnuis mente affequatur. ut pretiofum

Juí de eft tem

: S * ITJ!'

s

d

vit. folit,

pus?aut quis lingua cliaritatem ejus ex-

)

3 Lmr.

plicet) norunt, qui amiferunt, hi enim grato

J

€. IoQ.

jl L

animo erogarent opes, honores, delicias, &

E XENP LA CATH OLICA.

quidquid eft voluptatis pro una horula ; nam

exiguo illo tempore poffent iram ac furorem

Qüälfïfäf €? efüimatio.

divinze juftitize fedare, Angelos exhilare,flam-

sic

mis setert

PT

Id

'Auguüinus,qiianti faceret texflþiïs,iþfe4 S-;Augnfï,

. conf,

ifci.

fe eripere, & coclefte regngnii adi-

met teftatus eft, dum dixit: Caro mih;*

L 2*"*

SBem.ad XVIII. Nemo veftr

i

V

um parvi vfiimet tem-

- valent ftillze temporum. Alicui hzec verba fcri- ^

pfit: Sed mi frater, & tu, credo, quod nove-

Scholarespus , quod in verbis confumitur otiofis. Volat

verbum irrevocabile, volat tempus irremea-

ris, quanta fint in manibus meis , quibus ob

I*d.'ep, 1*3&

i

bile nec advertit infipiens, quid amittat. Libet

diverías curas , quas noftrze fervitutis necefli-

tas habet, vix mihi pauciífimse guttee temporis

fabulari, ajunt, donec hora proetereat. O ! do-

2

nec hora przetereat! quam tibi ad agendam

ftillantur, quas aliis rebus fi impendero,contra

S Gtepor,

.officium. meum mihi facere videor.

/

poenitentiam, ad obtinendam veniam , ad ac-

Manfl

v

II. S. Bernardus , ut redimeret praeteritum s. gern

$

quirendam gratiam, ad promerendam gloriam

dilt, lls

miferatio Conditoris indulferat.

O ! donec

tempus, fic allequebatur Deum : De mea mi-oo n

1

fera vita fume obfecro refiduum annorum Cantit,

tranfeat tempus ! quo divinam propitiare de-

"bueras pietatem, properare ad angelicam fo-

meorum ; pro his vero, quos vivendo perdidi, -

. quia perdi

t

N

cictatem , fufpirare ad. amiffam hzereditatem,

e vixi,cor € ontritum & humiliatum |

/

ne defpicias.

"d

excitare remiffam voluntatem , flere commif-

Aleuin,

- fam iniquitatem. -

HE.S. Barlaam fenex;;mï*fi rogatus a Jofa- s Demaf.

8S, Bern.

ator , temporis -pretioüäae

6I

XIX. Vide, pecc

phat Principe, quot annoruni eifet? refpndit, nv

Fer. 4.

tem, quia modico tempore poteft homo lucra-

annos ni fallor, quinque & quadraginta natus

puiïDr;m

fum. Rurfuüs vero miranti Priacipi refpon um

i.

'ri veniam, gratiam, & gloriam.

C

(g'-ad.

. XX. Temprstapntum valet, quantum

Deus:

tale, dixit: Si annos meos ab ipío vitze ortu

-ldem. quippe in tempore

noffe quzris, rec&te fane eos plus,quam feptua-

bege confï;xïzpt? tomþa-

ginta effe conjeeifti ; at mihi quidem nullo

$. Ltur,

-ratur Dgus.

Jn&l hci

'7 Dmh/numf.,i

.ominino modo inter vit» annos cenfentur,

quiin mundi hujss vanitate cunfumpti funt.

S Hern.ro.

XXI jSi non vigilaveris , veniam ad te tan-

]V. Clemens VIII. vari

is de jactura rerum Egïeæ»äi..4«

. fer. 13.

8.346.4.

quam Ífur; etiam ad hoc venit, ut thefau-

fuaruri conquerentibus refpondif'efertur,eami Coio.

rum indiligenter cuftoditum tollat. Thefaurus

-ja&uram rei gravillimam ef

le, quo feme] amif-Emp. $ 2.

*

:i',» 'Fz

-utique indiligenter cuftoditus eft pretiofifimni

fa recuperari non poteft, eamq; temporis effe

Novianni,

tempus , quod merito Dominus peccatori tol-

V. Quidam miles, curà Antverpize in No-

Jbia.

lit, quia iftud male vivendo in lucro non po-

focomio le&o 2ffixus contabefceret, cum nec

Matt. 13 nit; Unde Matth. 13. inquit benedictus ]efus;

rofarium noffet rccitare, doctus eft ita id reci-

Hugo d

12. & 25.

Qui evim habet , dabitur ei, €9 abundabit, ei au-

tare, ut fingulis, quibus vixit, diebus (erat au-

$. Vi&.

29.

homn 139

tem qui non. habet , €9. quod videtur habere , - au-

tem fexagenarius ) unum rofarium refponde-

inEen.

feretur ab to. Habet utique juftus tempus,quod

yet ; incepit ergo triginta diebus fingulis ro-

bese expendit; huic tempus habenti, tempus

faria recitare, & eo numero poiïc"bi'ennium

infine datur, & fpatium cogitandi & etiam

completo e vivis exceifit.

Simon

urgandi confcientiam fuam; & abundabit,

Sfbid. -

de Csf

VL Mulier quzedam ]aponänfis nomen À-

Ícilicet plenitudine vera, venia magna, gratia,

midze fui fingulis diebus 14000. pronuntiare,

n

larga, & gloria infinita. IHe vero non habet,

& adhoc a dzemone bene mane excitari folita,

qui m

ale vivendo amifit pretiofiffimum ter-

oftea ad fidem catholicam converfa, toties

us ; & divino judicio , & diabolico opere fit,

SS]JESU&MARI/E nomina recitavit,

ut , ficut peccator ftalte tempus, cum viveret,

atque ad hoc facilius

»

preeftandam ab Angelo

amifit ; fic ftultiffime in incerto tempore mor-

É

&

tis fperet. Ita, quod, dum tempus penitendi

bono excitata eft.

"

h

Vi Cum vir quidam religiof

À

s audiviffet tb. mz

in fine fe fperat habere, digno judico D ET

N

horribilem ejulatum, quxrens, quis, & qua de Humberto

per inexfpectatam vel fubitaneam mortem

caufa fic lamentaretur ? audivit, fe unam exde 7. do-

fpatium poenitendi non. valeat obtinere.

nD1$,

z

animabus damnatis effe, nihilque fe & alios

Ufur.

dámnatos lugeïe magis, quam

g A.

ram.

?emporig jactu-

ferm- 7.

35&0*'-1- XXII Cur tibi adhuc proferänäa ta'äï"lüna

VIH.

. Fä:an'cifcusäaïeüus de.fe ipfo fcri- 5 Frànc;

je t^

de con-

fom,

e

10porum p

romittis fpatia ? Into etiam fi

g:ïïï: Ah ! quando confidero ,

quibus :h.?ï 6*8- S:, füüäl:

fi&.

gat

q

nus

7« eP(II.

&. P. Lohn. Bibl. Man. T'om. 1.

Bibliothece Manualis Concionatorite

396

nus impenderim tempus D ET , magnis pre-

fibi adhuc temporis fupereffet zeternitati vitae

nov3e exercitiis curandze, & in hac vita meren-

i

i

g

mor anguftiis , timens, ne me velit excludere

ab zeterna gloria; hanc euim non nifi tempus

di , quod fufficeret ad recitàndum unum Zfve,

bene impendentibus comunicare intendit. Ex

libentiffime alteroiterum trieniiio acutiffimum

quodvis podagrae genus ultro toleraturum ;

quibus hoc jam conficio argumentum, quanto

majorem illi habebunt occafionem timendi

modo tantillum temporis tantis doloribus e-

DEUM, qui tempus inutiliter profundunt in

mere poffet.

XV. Cum quidam dives

Clericus vigilaretBellov,

ludos, recreationes, convivía, ac fimiles diffo-

fpec, p- 6.

lutiones, funtque hoftes laboris ?

Parifiis ad feneftram ftudens, & quidam canta-

l, Bo/diüDGE

, Vita L r..

retin vico quandam cantilenam, quae dicebat

fol. 29.

IX. Domina de Cantal fuit primogenita fpi-

ritualis filia S. Francifei de Sales, necnon pri-

Gallice : Tempus vadit , €$ ego nifal feci , tem-

fib,

ma petra fundamentalis ; cujus opera ille infti-

gus vent , €9 ego nilil operor : incepit recogita-

$m

tuit Ordinem Vifitationis ; De ifta in vita fua

re circa dulcedinem cantus, & poft circa verbi

& Cat

h1

legitur lib. 1. p.' 28. quod toto tempore vidui-

fententiam cogitans , quod fibi competeret ,

tatis fuze nurniquam vifaaut inventa fuerit otio-

quafi fermonem a D E O fibi miffum illum

recipiens,in manu omnia relinquens, Ordinem

X

ía,in ipfismet converfationibus non abhorre-

Fratrum Praedicatorum intravit.

bat laborem. Cuidam illam roganti , ut fpiri-

Manfi dif; .

tum nonnihil relaxaret, & arcum nitnia occu-

XVI. Magnus quidam vir toties fufpirabat,

$ Ang

quoties audivit fignafonantis horologii ; inter-

In, -9.v

patione tenfum tantifper remitteret, gratiofe

&

y,, d

Yeplicans dicebat :

Si unicum momentum

rogatus, cur fufpiraret toties, fapienter refpon-

verb.

temporis perderem , furti me ream exiftima-

dit, non parum fe inde aflligi , quod fciret, fe

"

rem, illud enim ecc

)

lefize & pauperibus totali-ï

t

D E O redditurum rationem, quo videlicet

ferlir

ter dedicavi.

modo tempus impendiffet, rec non de omni-

ipthet

X. Servus D EI Juvenalis Ancinz dignus

bus defe&übus ab eo tempore commilfis , quo

C, 14«

yexb. í

filius S. Philippi Nerii, de cujus beatificatione

rationis ufum 'haþere- coepiffet.

jam agitur in Congregatione Rituum,erat ini-

!

ul

il

|

micus otii ; Unde in ejus vita legitur, quod,

X

,

$. XV..

cum frater ejus illi (cripfiffet, ut inter domefti-

cos computos inquireret, & videret, quanta

EXEMPLA PROFANA.

effet füumma pecunive , quam quidam deberet,

ut illam exigere poffet, refpondit: Sufficit,ego

1. SI

milius, cum plures annos in Proefe&urap;g Caf-

non habeo tempus inquirendi hujusmodi quis-

invitus,feptem vero duntaxat ultimos in fius in vita

fuburbano przedio cum quiete, transegiffet, fe- Adiiani.

Men

quilias ; malo fraudem pati, quam tempus pre-

;

)

tiofiffimum conterere.

pulchro fuo infcribi juffit : Similius hic jacet,

cujusaetas raultorum quidem annorum fuit,

XI. Beati Coelites,inter czetera S. Mechtildi

feptem tamen duntaxat annis vixit.

nequ.in p.

dixerunt : Si homines pretium temporis, &

ot uno die, bono ejus ufu, meritorum cu-

.JI. Simonides rogatus , quot annis vixiffet, stobeus f.

3. lfagoge qu

refpondit: Tempus quidem

—exiguum , annos^"*

i

co 4-

.inu

los exagerare poffent, bene apprehende-

vero multos.

rent, continuo ,, ubi mane evigilarunt, in la-

SNQ Hïer. in

TII. Titus Vefpafiani

filius , tum' quadam

ep.acGal,

bores pro D EO incumberent, nec momen-

nocte recordaretur, fe eo die amicis nullum

C. 6, V. IO,

tum infruCtuofe praeterlabi finerent. -

bene

fi

Y

icium contuliffe, cum gemifu dixit: Ho-

lbidem.;| XII. Cum Epifcopum quendam virum pro-

die diem perdidi,

[isn

bum in extremis agentem adiiffet Cardinalis

]V. Alexander Magnus, cum quidam dice- £lian. l. 1.

doctus fimul & fanctus, rogaffetque, qui animo

ret, fe grànum ciceris per foramen acus, quo-*

valeret ; refpondiffetque ille , Bene , nullius

ties vellet, trajicere velle, graviter ei fuccen-

enim , inquit, peccati, quod fanguine Chrifti

c',ov VO ]

abluere non fim conatus, me remordet con-

fuit, quod re tam vana difcgnda tantum tem-

poris perdidiffet.

fÍcientia.Bene habet,inquitCardinalis,& verum

V. Cato Uticenfis nunquam fine libro Cu- Val. l. 2

te loqui arbitror, fi de peccatis commiffionis

agitur ; fed fi de peccatis omiffionis examen

riam adire folebat, ut illud temporis , quo Se- - *

natus coit, fabulis non confumeret, otiofus

DEUS inftituat, quid refpondebis ? Heu

non permaneret.

s

me! intulit ille cum àlto fufpirio & lachrymis,

Vl Platonis ea conit

a

fi omiffiones meas appendere voluerit DEUS,

intia fuit in legerido, Idem c.2;

ut moriens Sophronem Poetam Syracufium :

quo ibo?

capiti fuppofitum habuerit.

Bairy in

folitud,

XIII. P. Paulüs Barry narrat, doemonem

Seten

faffum, fi D E U S illi poft diem judicii indul-

$. VIIL,

EP* 490

256.

geret unicum punctulum temporis ad prome-

rendum cclum, facturum fe plus pro D E O,

quam fecerint omnes SanGi. Alius juffus dice-

SIMILITUDINES.

re, quod tormentum fit füunmmum apud

: infe-

Qualitas.

S ht

ros? dixit: jactura temporis.

Cycieus de

XIV. Vir quidam admodum religiofus ,

l. SI

cut unda undam perpetuo propellit ; ita Roterod.

n fimil,

tient, l, T.

qui toto triennio acutiffimos podagrze dolores

dies diem trudit.

h

*8. :

ertulit usque ad obitum, mortuus cuidam vi-

TI. Sicut a currente flumine tantum habes, — |dem;

ifl Pmu

:

quantum hauxis ; ita ex annis femper euntibus

ro fpectabilem fe dedit, dixitque :Si tantillum

nihil

N

Tituluu CXX XIX, Tempus.

397

nihii accipis nïf'i quod in res duraturas colloca-

Paradifo delapfus eft, tot (jecula emenfa volu-

r15

?

ta funt. Ubi funt przeterita tempora ? Sic pau-

Mem. ]l Sieut ciconi

as nemo advenire fentit x,

—

ca, qu:e reftant, utique pertranfibunt. Sitoto

- fed adveniffe; nemo difcedere, fed difcelTife,.

illo tempore viveres, ex quo Adam de paradi-

,eo quod clanculum faciant utrumque ; ità

fo dimiffus eft, usque in hodiernum diem,cer-

tempus juventutis non fentimus advenire, fed

te videres, vitam tuam non fuiffe diuturnam,

adveniffe: tempus fene&utis non fentimus

qus fic avolatfet.Unius autem cujusque homi-

IBEHov,

difcedere , fed difceffiife.

nis vita quanta eft? Adde quantoslibet annos,

: fpe(' þ. 6.

! a i,

duc longilfimam fenectutem , q

ukid eft ? Non-

Ulus temporis.

ne àura eft matutina 2.

x

II. JVobilitas temporis : de qua re&e

Fab, cón,

concio- Enge!glr.'

6 inFeíto

IV. Sicut fartor,quando parum habet pan-

nator quidam hortatur : Cogita de tempore, in Fcfto

S. Cath,

ni ad conficiendam veltem , tunc antequam

quod perdis, quodilli , qui in inferno funt, Nevi

darenttotum mundum , fi haberent, pro eo. **ni-

R,

i

eam fcindat, fedulo metitur per ulnas, & nihil

temere abjicit, fed,. quibus poteft , modis ex-

lL. Jrrevocabilitar: nam , ut re&te Seneca

Serzeea de

tendit; ita, quoniam fcimus, pauculos effe dies

dixit, Nemo annos, nemo tot dies optim

OS t'e- brev. vit,

Mu df

noftros , fedulo eos metiri , nihilque perdere,

ftituet, nemo iterum te tibi reddet. Hinc illac, ,.

fed omnes horas utiliter collocare debemus.

cujusdam lamentatio :

ïs* no 9-

S. Aug, f.

V. Sicut das nummos , & panem emis, aut

ApudDre-

24. de

Damna fleo rerum, fed plus fleo damþ;a die-

rum.

xe:o C. uiïh

vinum,aut sliud quidpiam; fic perde nummos,

vverb. Á

'ut emas tibi quietem, id eft, tempus D E

O&

Rex poterit- rebus

tibi vacandi.-

E

bus,

fuccurrere, nemo die;f*uïif-

Beiclinck,

in theat.

VI. Sicut nemo balfamum vel aliud 1

b

: 1' etiO-e

IV.- Quia tempur n

la þmi?e *eji ver[atili, cui

vérb. eod, lüm unguentum abjicit in cloacarm, vel calceis

fi materiam utilem proterendam, & frumen- Penneq;

é.

à

inunguendis impendit; fic neque tempus abji-

tum, hordeum , aliadve hüjuscemodi fubjece- diflert.

cere , aut rebus inutilibus impendere oportef.

ris, non fine fru&tu eam tibi reftituet ; fin vero "- 1e-

arenam, aut paleam ; & illam corrumpes , &

Anonym. — VIT, Sicutmerito graviter culpandus cen-

feretur cellarius, qui epiftomium dolio non

fru&u , quem alioquin colli

*

L

:

gere poteras , tuaïl

dilizenter applicaret , & pretiofiffimum vinum

incuri

a & vecordia carebis.

V. Quia exempla. agricolarum , vinitorum , $. Bern.

in terram eflluere fineret ; ita non minus re-

|Dio Cif-

prehenfione dignus cenferi debet, qui tempus,

lnfüitorum , Pauperum , tempus fementis, pu- 4€ rPl*

*

1 (ins Inviti

quo nihil eft pretiofius, fine fru&u elabi finit.

tationis, nundinarum, eleemofynz accipien- "

. Adlimiu

dze, tam ftudiofe obfervantium excitare debe-

Idem,

VIIL Sicut Telonarii nullum viatorem

?

tranfire finunt, a quo telonium non exigant,

reni*.

)

$. VUL -

ita neque homo ullum deberet tempus tranfire

finere, a quo non telonium boni operis petat.

j stobgnef

MEDIA.

»596'

IX. Sicut fi pauperi thefaurus regius aperi-

retur , cum facultate eo die, quidquid poffet,

AA eundem jinem.

s Rier. i

T

exportandi, nec momentum is fine exporta-

ep.t l,

tione abire fineret; ità.cum jJam merendi tem-

Ntenüo hona ; hzec enim eft , quze tempus S. Bier.in

n t, 6,VI IO'

pus habeat homo , nullum negligere deberet.

i

€. 5

ep,

I

redimit, nec fine fru&tu abeat, Hinc S.

adxï.?p

h,

Idem.

X. Sicut mercatores nundinarum tempus

Hieronymus ait: Quando tempus in bono

accuratiffime obfervant , ita non minus tem-

confumimus, emimus illud, & proprium faci-

, Bll

A: Il

pus hujus vitze, quod nundinis comparantSS,

mus, quod malitia hominum venditum fuerat;

z-

/. Patres, diligenter obfervari oportet, monente

ficque dies malos in bonos vertimus , & faci-

mus 1ilos non przefentis féculi , fed futuri.

j

69. V. ?* ecclefiafte : Quodcunque facere poteft

À

manus

tua, inftanter operare.

IL, Ordimir, diurm - exa&a — ob[ervatio :, fic

enim fiet, ut a paffionibus non abripiamur ad

,Tl

(

;

.(', 60

$. VIL.

multa ociofa & inutilia opera perpetranda ,

cum animus femper certo operi affixus fit.

J$

MOTIVA.

IL Gratim €9 Glorig diving digna aflimatio:

hzec quippe faciet, ut non minus avide harum

0 flencas

Ad tempur. utiliter collommium.

lucrum quefituri fimus, quam mercatores lu-

i

cro tempox*aligm divitiarum inhiare iïOIBHIXlta

Seneca

'I;B

Revitas temporir : hinc.- Seneca*/; dicere

ep. 49»

folebat: Eo magis indignor, aliquos

$

IX.

ex hoc tempore (quod fufficere,ne ad neceflaria

quidem poteft , etiamfi cuftoditum diligentilfi-

/ASC E TSAI*(C A.

me fuerit) in fupervacua majorem partem ero-

4

$, jac.c.4.

gare. Ejus brevitatem etiam S. Jacobus infi-

LT

Nyprimis noffe debet äeta, Cur 'tantopere S, Bonav,

nuatdicens: Qua ff vita noflra 2 vayor eft ad

afimandum fit tempus ; id quod S. Bonav. in Pfalim.

modicum aypparens , deinceps. exterminabitur, Et

his verbis indicavit : Ecce tempus ,. quo nihi] '18

Rotcrod;

j

S Aug, Confirmans id ipfum 5. Auguftinus : Recole,

pretiofius ; quapropter magnopere penfan-

inPfalm, ait, annos abAdam usque in hodiernum diem,

dum, qualiter difpenfandum, ne fortaffis in-

36

rcurre Scripturas. Heri pene Adamille de

decenter in defe&tibus expendatur. | Kt nota,

$, [j

C as

us

Qqa

quod

R. P. Lohn, bel. Man. Toin. !H.

398

Bibliothggjfz AManualis: Concionatorie

7

quod tempus plangendi , tempus acquirendi;

quit, redimimus , quandó ante 28am vitatn,dife. x4,

& tempus cuftodiendi; quorum primo nihil

quam lafciviendo perdidimus, flendo repara-n. 4

mus; dum enim male agimus, tempus, in

pretiofius poenitenti ; fecundo nihil pretiofis

perficienti , tertio nihil pretiofius pervenienti.

quo bene operari deberemus , amittimus ; fed

Diocn.

Il Noffe debet , quinam fimt. dies mali , de qui-

damnum temporis redimimus, fi ita vitam

— Carth.in bus Zlpoflolus Eph. c.. . dixit : Kedimentes: tem-

commendamüs', ut ea bora, quae olim fa-

eit. loc. us, quomiam dies mali Junt : Nimirum , ut Dio-

cere negleximus , & ea , qu»e nunc facere de-

nyfius Carthufianus interpretatur , dies mali

beinus , faciamus.

Ariftot, 1,

fuut, non quod dies in fe mali fint, fed quia

V. No[fe. debet , mom male impendi tempus ,

2. Rhetor.

mala infunt hominibus in diebus fzculi hu-

cum relaxationi honefle impenditur ; Nimirum

8

jus viventibus; fcriptura enim tempori ea ad-

omnium rerum vicillitudo jucunda eft, tefte ^

Ícribit, quae fiunt in tempore

; quemad-

Ariftotele; quia, quod femper eft idem, in ex-

modum. r. Machab. inducitur: 7idens jjo-

uberantiam tranfit, & praefentem habitum cor-

nathas , quia tempus eum. juvat.

Hinc enim

rumpit- .Hinc & Seneca, inter fe, inquit, ifta Senec,

Salvator, Sufficit, inquit, diei malitia [ua ; & in-

Ícilicet, quies & aCtio mifcenda funt, & quie- Ep. 3.

Genefi Jacob alfe

fcenti agendum , & agenti quiefcendum ; cum

(

ruit : Dter pe?fegiæzationi: Imea

rerum natura delibera , illa dicet tibi , fe diem

muli €9 parvi. -

W. ANofe. de

bet, qüod nu&llumk temþm afti-

feciffe & noctem. Unde. religiofum ex Ordi-

mamdum fit, nifi quod in. borir operibus con[um-

ne Ciftercienfi Robertum nomine, quem ni-

mia animi applicatio rationis ufu dejecerat,

,' - gtuin efl. Hinc Saul duobus duntaxat annis re-

)

ita S,

gnalfe dicitur,quia, licet multis annis regaave-

apud S. Birgittam pro ejus valetudine depre-

Birgitt.

5 G

rit, iliis tamen folis regna!le dicitur, in quibus

cantem condemnat D E U S, hac in medium

N2

$n 16

innocens , & humilis fuiffe perhibetur, ut ait

allata fimilitudine: Unus aliquis ad excolen-

S.Greg

?

in

dam vineam conductus fuit, quae , cum pluri-

xeg. C.

S. Gregorius, qui & addit : lllo. ergo folum

C

13

tempore nos vixiffe gaudeamus, quo iunocen-

mum dierum laborem exigeret, ille lucri ca-

f

ptas cupiditate , totam culturam uno die vo-

ter & humiliter viximus ; nam illa tempora,

! quze in fzeculi vanitate , & fluxa carais vita

luitabfolvere ; ac vimia laboris contentione

F

in morbum incidens, & vineam majori ex par-

Richardi

coafampíimus, quafi perdita minime memo-

I5Srantur., Unde & Richardus Vi&torinus , Me-

teiucultam reliquit, & mercede fraudatus eft;

V;:^t tr.de

Hoc fcilicet damni intulit indifcreta cupiditas:

lior eft, inquit, fene&us morum, quam anno-

diif.facrif.

dm,meritorum quam temporum. Perfecta

ego tamen tuis precibus inclinatus hominem

priftinze fanitati reftituam. Re&te ergo S.Bern. & peg.

eft »tas, ubi perfecta virtus eft. Nec male

;

Poeta :

Sponfze exemplum adducens, Ut potita, in-femm $7. -

S. Ang.

quit, votis anima,aliquatenus tanto ardentiusin Can. -

eivift. 16,

Vive preco

r , fed vive Deo: nafn viVäre

mundo

redeat in idipfum , quanto infructuofius inter-

ad.Püulipo

mififfe meminerit, & iterum fumpto contem-

Wortis opus ; una eft vivere

vita D.

plationis guftu,valentius ad conquireadalucra

foiita alacritate recurrat.

Z

S.l Thom. 1V. Na[fe debet, quomodo. grateritum. tempus

in p ft. sd redime:e. queat.; id quod . praeclare S. Thomas

VI. Noffe debet , quomo

do ejurmodi tempusPtato La

Ecd

Epa. '5.' c.,

oítendit, dicens: Contingit quandoque, quod

utiliter ufurpari queat ; fcilicet ut, quemadimo-d. republ.

aiiquis per imagnum tempus vitze vivit in pec-

dum Plato monuit, medicin?e loco adhibea-C 4*

2

tur. Medicina fumitur in remedium reftitaen-

cato, & hoc eft tempus perditum : fed quo-

modo redimet, cum homo non fufficiat ad de-

dze fanitatis per labores debilitate, ut nimi-

hita perfolvenda ? refpondeo : diceadum elt,

rum priftinis recuperatis viribus rurfum opera-

S Hier.in

quod tanto magis debet vacare operibus bonis,

ri poífimus ; ita fiatin hone't'is recrcationibus,

ep adPau-

lin.

quanto prius inftitit malis, Nam, ut S. Hiero-

omnesque, qui virtutem amant, femperque fe

nymasaitfübitus calorlongum teporem vin-

fatigare conantnr, cogitent neceffe eft; etenim

cit. Hinc cum quondam S, Gertrudis peteret

Spiritus quidem promptur efl, caro autem infirmas

aDEO & Sponfo fuo Chrifto, ut peccato-

ut igitur in curfu perfectionis perfeverare, ten-

rum fuorum & defettuum non recordaretur

tationibusque refiftere, ac majori conatuin

Tn(in. 1. 4.

amplius, rapta eft a Chriftoin ceelum , & cum

fervitio proficere valeant , refocillatione opus

c. 380

vefte laciniis & centonibus confuta coram Pa-

eft. Verum illud quoque obfervandum , quod,

tre coelefti apparuit; ubi, quamprimum Chri-

quemadmodum medicina nociva effet , nifi

ftus pro ea peroravit, & pretium vitze ac fan-

potio fumenda fit limitata & moderata juxta

guinis obtulit,derepente veftis illa, in qua om-

morbum & complexionem fumentis ; ad eun-

nes illius defectus diftin&e reprzefentabantur,

dem modum recreationes,quibus timorati va-

Jamina aurea, inftar cryftalli lucida, cooperta

care cogitant, intra convenientes fubfiftant li-

S B»cn.defuit Hinc S. Bernardus ait: Tempora, quae

mites , oportet. Attendendum( ait S. Tho-

tripl,Cuft. infractuofe expendiftis, reparentur per fructuo-

mas) ficutin omnibus humanis actibus,utcon-

fifimam | occupationem temporis.przefentis

gruat perfonze, loco, tempori, & fecundum

atque reftantis, quatenus priores negligentias

alias circumftantias debite ordinetur, ut fcili-

Eohef

I

& impietates recompenfetis per ardentilfimam

cet fit tempore & bomine dignum,

N

converíationem temporis nondum elapfi, quo

VIII. Joffe debet fontes , ex quibus ma

lus ufus Pemeqüïä

ag.

eítis vi&turi, ne inter impios numeremini, de

temporir oritur, quos Petrus Pennequin indica-

Iï. 80,

C€, 4 2 6,

quibus canit Pfalmifta : 7iri Janguinum.| €9c.

vit,.dum citans S.Bernardum dicentem : Effe

S 'Anfel,

ap. Manfi

Quod confirmans S. Anfelmus , Tempus, in-

aliquf)s fex.nper',' quoq non habent, cupientes;

Tituus CXXXIX. . Tempus.

309

il

14.

i& quod habent, faflidientes, & proptereain

ro vendere, &tam pretmfas merces compara-

neutro proficientes : Ait, hoc ex tribusincon-

re poflimus. 2. Quas potiffimum merces eme-

ftantize fontibus oriri, vel ex impatientia labo-

re aut vendere debeamus,

Ícilicet optimas

tis, quem fupra vires affumimus, vel ex levita-

quasque; id qucd fa.uwms ümuïtum pro Deo

ï

te naturze ( ut enim recte notat idem San&us

patiamur & agai

opera noüra cum ma

-

|

puflllammïtas facit propofitum relinquere: le-

gno fervore pcragamus

punüïmam iisdem

vitas mutare : ) vel denique ex naturze noftrze

intentionem przefigere ftudeamus.

4li. Ex occafione e

Arlüo

ad vicifitudinem propeníione. Hac animi no-

jusdem. thematis poteft

|^ Rhe

ftriad mutationem inclinatione, ac labefactan-

oftendi, quomodo tempus redimere poffimus,

dam in rebus bene conítitutis conftantiam, u-

: 233

pleriqueenim clamare coguntur cum Poeta:

titur ddemon , ac meliorum fpecie przefentia

O mihi przeteritos referatfi Jupiter annos!

corrumpit: ordineque perturbato, pacem eti-

Id autem optinere poffumus , 1. 5i tantam ja-

am animi, & res agendas perturbat & evertit:

&uraim patienter fereamus ; fic enim forte ut

! Sener

frzenandi omnes impetus, & naturze mutabili-

Jobo Deus duplicia reftituet. 2. Si vitam prae-

S. Anfel,

hs $

tas coercenda,imitandusque infignis, & a 5. E-

teritam amare defleamus ;

nam, ut S. Anfel-;

in epift.ad

phrem laudatus eremiAthletaAbrahamus,qui

mus ait, tempus Iedlmlmus

quando axite E ,)h

eundem temporis ordinem , actionumque ca-

actam vitam , quam laicwendo perdidimus

N

nonem totis quinquaginta annis, quibus in

flendo reparamus. 3. Si ex occafione pïæte-

eremo vixit , conftanter tenuit.

ritze negligentize caufam majoris fervoris in

relz—

Vi 9

VIHI. Noffe debet €9 firmiter. flatuere ,

fervitio Dei arripiamus , eorum viatorum mo-

S

guum ' vile tempus. bene vnpendere, eumque in

re, qui, ubi in via tardius fe progrefíos adver-

Birgitt

reg.

finem meminerit, vitam noítram, tefte S. Gre-

tunt,

greffum fortius accelerant. Sic, tefte S.

Nazíanz.

in fenten, £orio Na71anzeno quafi mercatum effe, cujus

Chryfo(tomo Hæmorrhmiïa licet ultima ve-

dies cum abierit, tempus non erit emendi ,quae

nerit, curata recelfit, quia etíi zegritudine tar-

l-

3. Chryf. velis, Dicat proinde cum S. Chryfologo : Vi-

dabatur , fidei tamen . voluntate volabat.

Et

12,

vamus Deo paululum, qui fzeculo viximus to-

multi, ut S. Gregor. loqmtur dum fe erraife

e

tum : dedimus corpori annum, demus anim:e

confpiciunt, damna przterita lucris fequenti-

paucos dies ; tempus eft, ut ahquando do;nul

bus compenfant ;

dum cenfummatl brevi ex-

:

tuze pwmdeas

plent tempora multa Sic . Paul. juxta S.Tho- 3. Thom,

IX. ANoffe debet | modum legztzmum tfmpm

mam, noviflimus in ordise , primus in meritisi? n €. 0.

tih.

foum: difpen[andi ,

quem quidem jam. pridem

eft: quia extremus licet, plus omnibus iabora-

Bias Phnofophus docuit, dum dixit ,

ita me-

vit. Kt hoc modo, dicit S. Doctor , fieri poteft,

$, Bern

fum 67

tiendum cuique effe tempus quafi- diu & pa-

ut ex fervore recuperetur xes prius amifía.

$1D Ual

rum vi&uri fimus.

X

$. XI.

SX

ALII CONCEPTUS

CONCEPTUS PR]EDICABILES

i

fP'atol, f

L D*

E tempore dixit Areth' Qui illuc

1Aret1us L

-i: republ

jX occafione thematis

Fili , conlerva

vendit, furatur ; qui illud emit, decipi-pud Msafi

Eccl 4. v.I E

CA

tempur . €9. devita a malo: poteft often-

tur; qui defuper facit contra&um eít ufurari-difc.3.n.4.

di;

quod vita noftra fit telonio fimilis, cum

us; qui tempus promittit, mendax eft ; qui il-

la

femper tranfeat tempus, a quo telonium boni

lud donat, eft ftolidus & ftupidus; qui 1llud AC-

l-

operis petere jubemur, de quo quatuor partes

ceptat, deludltur totum hoc ideo, quia tem-

Ícilicet fru&tum meritorium,

nobis relinquit ,

pus non habet pmtmm neque eft vendibile,

fatisfa&orium, impetratorium , & confolato-

neque ullius contractus poteft effe materia: Et

;Sï,

rium, feu gaudu quod ex bono opere patrato

tamen illud eft,. quod ceeteris omnibus rebus

fequitur ; folam

uintam, ut olim Jofeph Pa-

confert, & aufert pretium.

triarcha fecerat

[

ibi refervat , fcilicet fructum

5».neca

l-

II Non male de tempore : abutenübus di-

e brevit,

laudis & glorize, quam alteri non dabit. Unde

fcurrit Seneca : Omnia licet, quae unquam

vit, €.3.

duo potiffimum - corollaria. deducentur.

I

ingenia fulferunt, in hoc unum confentiant,

Quanta bona ex tempore bene impenfo fpe-

nunquam fatis hauc humanarum mentium

!

ràre quis poffit, utpote de quo tot partes ipfi

caliginem mirabuntur. Praediafua occupati a

l

a Deo relinquuntur. 2. Quam gravis culpa &

nullo patiuntur, & , fi exigua contentio eft de

negligentia cenfenda fit eorum, qui tempus

modo finium, ad lapldes & arma difcurrunt ;

l-

inutiliter confumunt ; 'fi enim Telonarium il-

in vitam fuam incedere alios fiaunt , imo vero

lum merito culpabllem diceremus, qui nullam

ipfi etiam: polfeffores ejus futuros inducunt.

telonii, quantumvis levis , rationem haberet,

Nemo invenitur,

qui pecuniam fuam divide-

,n

quanto magis culpandus ceniebltar qui tam

re velit; vitam unusquisque quam multis di-

preuoü telonii curam non habet ?

ftribuit ? Adfítrici fant in continendo patri-

Ii. Ex occafione thematis : //idete, fmtrer

monio ; fi autem ad temporis jacturam ven-

Ephef. 5.

V. 15

quomodo caute ambuletis , mon, quafi infipienter ,

tum e& profuüflïml in eo, cu3us unius hone-

Jed. quafi . [apientes. ,

redimentes temyus : poteft

fta avamtla eft.

j

Peyent

f

lf

oftendi , vitam noftram mercatui fimilem eífe;

IlL, Averfamur & dete&amur DomitianumManá dif,

l c 4-ln'6'

atque ideo 1. inferri, quanta cura habenda fit

Imperatorem , quod. plurimos dies vitze fuzes. n. 7.

temporis, utpote in. quo opera noftra tam ca-

confumpferit mufcas pugione infequendo &

»

Á

q3

transadi-

L3

X

31e

Bibliothece Manualif Concionatorie

transadigeado; At quot & quanti hisce repe-

& reli

d

s

E^

quum vitze tempus ad fefle&utem vet-

k

riuntur temporibus majori correpti demen-

tia? Domitianus namq; homo infidelis & gen-

VI. S. Anfelm

us , Negligentes ( tempus )s. Anfef,

tilis, nec ?eternam gloriam, nec tempus da-

imitantur, ait, pauperes infipientes: Siquidemiin fimilit.

tum effe ad illam promerendam credebat; at

pauper infipiens, cum obolum acquirit , aut* '5*

Ti

quot funt, qui Chriftiani profeífione cenfen-

aliud quid parvi munufeuli , dicit: Ad quid

tur & nonnili mufcas capiendo tempus infu-

illud tantillum fervarem? non propter hoc di-

munt 2 Telas aranex texuerunt. Evifcerat fe

ves ero; expendam itaque hoc in pomis, aut

aranea, ut telam conficiat ad capiendas mu-

nucibus , aut qualibet alia re mihi dele&tabili :

fcas; hoc idem multis contingit , qui cum ma-

Non enim illud cuftodiendo follicitus haberi

gno fudore arínos vitze fuze tranfigunt , at fini

volo. Sic ftolidus, dum parvipendit minora,

temporali, & fuisphantafiis intenti, ut capiant

nunquam proficit ad majora : Sapiens autem

mufcas. De Artabo Rege Hircani» legitur,

pauper parva, quae nancifcitur, cultodit ,

quod talpas capiebat;& deBiante RegeLydise,

& quo minus fe habere confiderat, eo magis

quod filo inferebatranas ; & quis hujusmodi

retinere defiderat , quatenus ex parvulorum

fatuitatem & ftultitiam in talibus hominibus,

congerie ad majora queat quandpque' pertin-

D.

qui Regnorum adminiftrationi invigilare de-

gere.

bebant, non abominaretur ? fed quid? An

-VII.I Ducem Albanum ih (conHi&u*;Ca-Penneqi :

Senec.

non quoque deteftenda eft multorum Chriftia-

4

noruní ftultitia, qui a DEO creati funt, & re-

roli Quinti cum Princibus Germanis Luthe-l €- n. 1e..

dempti propter Regnum colefte, & tempus

ranis, in quo Dux Saxonie & Landgravius

ad hoc conéeffum expendunt in capturam ra-

Halfixz vitti captique fuere , cum a Rege

narum ? Àn non funt talpis czeciores? quot &

Francie interrogaretur , an vere duo íoles

quanti funt, qui totum tempus matutinum in

tum in ccelo paruiffent, refponditfe ferunt, ita

poliendo fefe, comendo, & fumicando confu-

fe tum occupatum in prslio, cujus primos

munt? quot funt, qui dies fuos in jocos , lu-

ordines ducebat in terris, ut ad ea, quzeín

Qvl

dos, venationes, & fimiles occupationes ex-

coelo parebant , non attenderit; Quam ve-

hi

S.Bf*;'hdus

pendunt? Hinc S. Bernardus : confiderate,

reor, ne plerique eorum , quos res publicze i«

C 63. deait, quam multi modo moriuntur, quibus fi

ta captivos tenent,, fateri aliquando , &

Tiem.]

Chriito rerum geftarum rationes repofcenti i-

hi.

ferm

dowoin-/hjec hora ad agendam poenitentiam concede-

retur. qu:e tibi conceffa eft , quomodo per al-

dem, fed fero , refpondere cogantur , nem-

taria, & quam feltinanter currerent, & ibi fle-

pe fe pro accefforio principale, pro mundi

]dem ]

xis genibus, vel certe toto corpore in terram

applaufu animi culturam, pro terra coelum

fott,

proftrato tam diu fufpirarent, plorarent, ora-

neglexiffe.

rent , donec pleniffimam peccatorum veniam

VIIIL.Genefis c. 5o. parentarunt

Jacöbo Phil, Har-

Ii4.

a Domino confequi merentur ? Tu. vero

/Egyptii pene per quintam anni unius partem,unk con,

ft. in

st C

comedendo, bidendo, jocando & ridendo tem-

diebus videlicet feptuaginta. Flevit eum 7Eg;- "

iqmin,

pus otiofe vivendo perdis , quod tibi indulfe-

ptus [eptuaginta: diebus, v.

e

^

e contra filii non:

?

i

iu

ra Na-

ratDEUS ad acquirendam gratiam, & prome-

D

nifi hebdomadem dedere luctui, tefte Moyfe

rendam gloriam..

c. eodem v. 1o. Frvatrer vero imyleverunt [e-

ti vit. $. 7.

M:n6i dif.

gtem dies. Quid hoc ? magisne amarunt adve-

]V. Nonnunquam continget, quod merca-

140 Il« 7-

tor toto die, vel etiam feptimana ftabit in fua

nam /Egyptii, quam filii patrem ? Abfit,Ju&us

non a tempore, fed a vehementia doloris zeiti-

officina , & nullas prorfus divendet merces;

metur , ait Nyffenus : ad quam alludens vehe-

leri,

at tali poftea poterit accidere etiam occafio ,

thest,

mentiam fíacer Hiftoricus : Celebrantes. exe-

&

quod fuffragante fortuna, ac propria induftria,:

quia plan&iu mugno , aique vehementi , impleve-

transcendentelucro antecedens refarciat dam-

num. Multi fortaffis funt, -qui vixerunt otiofi,

runt; qnafi dicat: Septaagies major fuit dolor

filiorum , quam exterorum ; ideoque amplius

May

diffoluti, pigriin via DEI, & profettu ani-

ifti praeftitere diebus feptem , quam illi diebus

1n:e fuze ; Aft cum poftea fe convertunt , tan-

tocum fervore Spiritus cooperantur divinze

feptuaginta. . Sepelimus & nos huné annum,

& deflemus damna dierum; fiet autem,fi plan-

gratixze , tantaque curm virtute praeteritze ne-

étus magnus fit, ut ultimis quatuor quadran-

glientiz excutiunt fomnum , ut brevi tem-

tibus horze impleamus quatuor anni quadran-

Fib w

poris fpatio plurimum proficiant in fpiritu &

tes. Magnis folum opus eft defideriis ; ficut e-

6tf

perfe&ione, &.proficiendo füperent multos,

nim, juxta S. Thomam , unus ab altioris fan-

O

qui diuturno tempore in divino fervitio fe fa-

i

&itatis gradu incipit , quam fit füummum s, Thom,

tigarunt.

alterius, ad quod per totam vitam fuam alteroput :7.

Bttet,

8, Ch "y f'.

pervenit, ita & fieri poteft, ut in fine auni*- 8

V. Si fru&um percipere de novo anno

9. Dyil

a Gai,jau. (

idem eft de alio tempore) vis, hoc facito,

tantum .Deo quis placeat, quantum alter

ubi annum expletum videris, gratias age Do-

priori tempore toto. Quod idemetiam ad alia

mino, qui te ad hanc annorum circuitionem

tempora applicari poteft, —

perduxit ; vitze tuze tempus tecum reputa, te-

IX. S. Bernard.expendens illud Enochi elo-1bid, 8. 6;

cum ad hunc modum verba facito : Diesprae-

gium Sap. 4. Confummatus in brevi explevit tem-

tereunt, anni finiuntur , magnam vitze noftrae

gora multa,non longzevitate , ait, fed longani-

partem confecimus ; quid boni a nobis fa-

mitate explevit, quanta fane tempora non die-

ne, &inex-

&um eít? Judicum DELI pra foribus eft,

rum numero , fed mentis devotio

tinguibili

Titulus CXXX 1X. Tempur

3tí

tinguibili pro(—ïcændl defiderio percurrere po-

IV Cum Poeta quidam Solein in theatrum Engelpe,

Arfeï

tuit, tanta fibiin meritis non imimerito ven-

induxilfet ,

fublimi quadriga fplendentem , aDon. o.

(im lhr

dicavit: Retinet quidem virtute, quod am1üt in

duodecim Nymphls alarit ( quae veloces Ho-poft Pent,

Du

& D.

Ibid,

tempore.

ras referebant) tractum,qu2efitus,cur alias mi-

X. Quidam ingeniofum emblema exco-

nores, alias maxores induxiffet? refpondit,par-

gitarunt, quo Sionis filize fuper flumina Baby-

'Vas dehmare horas orationis , mediocres ne-

lonis fedebant. & flebant , explorantium vero

gomolum longiffimas fomm

prandiorum,

lacrymis clepfydrze ad hor,arum dimenfionem

ludorum ,

compotationum &c.

fiebant cum lemmate : JVo: flendo. reducimus

X. Nihil tur plus eit, quam grandis natu fe-

Senec.l.3.

horas.

de tranq.

nex, qui nullum aliud habet argumentum, quo

fe probet diu vixiffe, praeter vetatem.

$. XIL.

.XI. Longa eft vita, fi plena eft. Quid illumIdem ep.-

fexaginta anni juvant per inertiam a&i? non?3

MISCELLANEA,

vixit ille, fed in via moratus eft: nec fero mor-

tuus eft, fed diu. Atille obiit viridis , fed offi«

cia boni civis , boni amici , boni filii executus

Qualïtm

eft, in nulla parte :ceffavit, licet zetas ejus im- .

hQ

perfe&a fit, vita perfe&a eft.

c'n IO.

'Xïf'mlta eft velocitas temporis , inquit Se-

XII. Non 2etas rejicitur florentior, ubi mo- S. Ambf»

S;nec ep-. l

neca, quae magls apparet refpicientibus,

rum eft fene&a. Theclam non fene&a, fej*^ud En-

nam ad p: vxelentia intenzos fallit.

ge!gr. in

virtus probavit.

fefto S.

Il, Nec male Poeta :

XIIL. Re&e in eundem finem Martlahs

Luc. Mar-

Fugit irreparabile tempus.

Ampliat zetatis fpatium fibi vir bonus, hoc efttial. 1. 1o,

Omnis quippe dies miferis mortahbus aevi

, Vivere bis, vita poffe priore frui.

epigr, 22.

Prima fuglt

III Et Ovidius :

Ovid. l. 3

A1IL,

S. Hl

Tempora labuntur, tacitisque fenefcimus ahis,

Et fugiunt freno non remorante dies,

AXIOMATA

Idem. l, 6.

IV. Nec quae przeteriit, rurfum revocabl.—

tur unda.

29

Minia alia ahena funt, folum tempus

Senec. ep.

noftrum eft, .

ÓH

Nec quze przeteriit, hora redire potefc

II. Saepe ; quxe ratione fanari non poterant[dem l. de

Idem 1. 4

V. Tabida confunnt ferrum lapldesque ves

rnonb.

Pont.

tuftas,

fanata funt tempore. -

III. Omnia tempus habent; feu, ut alius ait, .

hi, Bar

.Lb .tr

Nullaq, res majus tempore robur habet.

'Tempora gaudendi funt tempora certa* ecl 2 v,

nX Coll,

eleg. (

'Hoc etiam fxevas paulatim mitigat iras,

dolendi.

i n

Hoc minuit lu&us , moftaque corda

lmin

levat.

IV. Omina 1ert tempus. Allles. &ommt mthlorlle

Olit,

Ia Ne-

der Zeit.

Cunüa poteft igitur tacito pede lapfa vetu-

Q

'ftas.

V. Tpfa dies quandoque Parens, quandoque

Noverca eft.

U hhitas,

Ein. jeder Tag hat [eine Plag

JIV. Occàáfio elava eft, i Zeit. leidi kem

IFul.

bldo

Beyrl. in

VI. Thales: rogatus , quod effet in. rerum

E

VIL. Miferum , venire poft Feftum, - ZZr

eod.

theatr. V.natura fapientifimum ? tempus refpondit;

nach. der szhwez/a kommt

wird fclzlepht if

docet enim, eruit, & invenit omnia. Hinc di-

cere folemus :

tempus docebit, Et Píalmifta

fcmom.

ait: Dies diei eructat verbum ,. & nox noGi

Es XIV

Pf, 18""'3'1ndlcat fmenuam.

AUTHORES

U fm.

wï**

VII. Falcones Norvegize , qu1a brev1fïïm1

I

Enricus Engelgrave in Colo Empy«

Fab, conc..

ibi dies funt, magna cum velocitate praedan-

reo Fefto S. Liucze. Et p. r, Luc.Evang.

| 6inFefo,

embl. 37. Dom. 9. poft Pent.

S.Cath, tur, nea no&e prævemantur quanto magis

II. Matthias Faber. conc. 6. in Fefto S. Ca-

homo brevitate temporis concelli uti. debet:2

Thofn

Senec, ,

VIIL. Ita fac, mi Lucili , inquit Seneca, vin-

tharmæ

.pul' I!

IlI. Hleremlas Drexehus m Aurifodina c.

pr& dica te tibi, & tempus, quod adhuc aut aufere-

ult.

batur, aut fürripiebatur,aut excidebat, collige;

& ferva. Perfuade tibi, hoc fic effe, ut fcribo;

IV. Jofephus Langlus in Polyant V. eod,

.V. Laurentius Bevrlinck in theatro vitae

quzedam tempora furripiuntur nobls quaedam

humanæ V eadem,

fubducuntur, quaedam effluunt ; turplfïima ta-

iLb e

men eft jactura , quae per negl1gent1am fit. Et

fi volueris attendere, maxima pars vitze elabi-

tur male agentibus, tota vita aliud agentibus.

Quem mihi dabis , qui aliquod pretmm tem-

pori ponat? Qui diem seftimet ?

AITU.

3—1,2

Bibliothece Manualis; Concionatorie

TITULUSCXL

TE N;*T ATIO.

reg. L

& L

manam explicat S. Gre

gorius, dum ait : Men-8.G

t.2'- Inor,

,

tem nequa

j

quam cogitatio iÁmunda inquina

.

[j

cumpulfat;

fed cam hanc fibi per dele&atio-"

VQUdAD ESSENTIAM.

Sopit

nem fubjugat. Hinc etenim Pr2edicator egre-

Í 100

L

D efi mtæ 0.

gius dicit: Tentatio vos non apprehendat nifi

let- j

I.

humana:Humana quippe tentatio eft, qua ple-

rumque in cogitatione tangimur etiam nolen-

Beyrlinck T

ST di&um vel fa&um.ad capiendum de

tes, quia ut nonnunquam & illicita ad animum

in theatro

veniant, hoc utique in nobismetipfis ex hó-

aliquo experimentum , juxta Lauren-

Vifc hum.

— tium Beyrlinck. Sécundum Petrum

manitatis corruptibilis pondere habemus. Jam

V. eod,.

vero daemoniaca eft, & non humana tentatío,

Petrus

Chryfologum vero , eít fpecies fallens,

cum ad hoc,quod carnis corruptibilitas fugge-

Cüryíol,

quze profpera in adverfis , adverfa occultat in

f 7

pro

f

E]

rit, per confenfum fe -animus conftringit.

peris, humanamque ignoi*gn*tiam dolo-

IS

1os edgcit in lapqu.

Bafil.

$.Ten

,iu. Auaæ divifionem. S. Bafilius ngnatgg,,

6. in

$iini

Divifo..

his verbis:Duplex eft tentationum genus:nam Luc.

tron&

vel corda hominum , tanquam aurum in for-

pn4 "

IL. Dividi poteft. 1. in divinam , diaboli-

nace, per patientiam rebus adverfis proban-

cam, & humanam. Divina eft, qua Deus horni-

tur, quxe ipforum declarant probitatem , aut

u-

certe ipfa vitze profperita

s tentationis loco eft;

x

ntat,ut probet, qua ratione Salomon

rerum difficul-

Ssp. 3.v

Ofoniam Deus tentavit eos, & invenit

gzeque enim durum videtur , in

17

tate m

inime dejici,ac in felicitate non extolli

dignos fe, Et Mayfes ad populum dixit:

(

t vos Deus velíter,

Nec huic contra-

L.

ad irrogandgm contum(ïl-iam.

/'»4

ft, quod S. Jacob dicat, DEUM nemi-

tentare; hoc enim duntaxat de tentatione

; S', Ilern. f.

IV. Bernardus .quoqu.e aliam affignat, du

T0 5 de fept,.

cu

utttonem intelligendum eft. Tribus mo-

ait: Quoties importune ( ut affolet, ) carnajis fptrit,

iutem, ut ait S. Gregorius , nos Conditor

fat, certum nobis fit, efle

»e

A

interrogare confuevit, cum aut fiagelli

cogitatio mentem pul

&ione nos percutit , & , quanta nobis in-

fpiritum carnis, qui

loquitur & tanquam ad-

;

i.

$4

vel defit patientia, oftendit:

aut quzedam,

verfarium repellamus eum dicentes : Vade re-

33

[99

tro fatana, quoniam non fapis ea , quae Dei

ï

z nolumus, preecipit , & noftram nobis o-

bedientiam patefacit: aut aliqua nobis occul-

funt, fed magis fapientia tua inimica eft Deo.

Cum autem non de illecebris carnis,fed de am-

ta aperit, & aliqua abfcondit, & nobis menfu-

$. De

. * ^ram humilitatis noftre patefacit. " Tentare

bitione fzeculi, de jactantia & arrogantia, c2e-

dädüm(

terisque fimilibus, cogitatio vana verfatur in

quippeDei eft, nos magnis juffionibus interro-

fter. c

gare. Scire quoque ejus eft noffe noftram o-

cordibus noftris, fpiritus mundi eft, qui loqui-

,

?

j

t

-

longe perniciofior hoftis, & majori folli-

h 1.

bedientiam nosfacere. JDiabolica eft, qua dae-

Hift Soc, mon nos tentat, quod, teíte P. Cornelio Vi-

citudine repellendus.

Ínterdum vero fatelliti-

V

5,n,58. fchavzeo Soc. ]ESU Sacerdote , tribus etiam

busiftis texga vertentibus, Princeps ipfe, ha-

bens iram mágnam, tanquam leo rugiens in-

modis facit, /afia, cum quafi eminus rerum ex-

ternarum fpecie objecta follicitat : gladio, cum

furgit adverfum nos, cum videlicetnon ad vo-

Juptatem carnis, aut fzeculi vanitatem , fed ad

per corpus noftrum nos cominus aggreditur;

ftivfo;

cum phantafiam ipfam invadit, eamque

iram, impatientiam , invidiam, amaritudinem

& hoc certamen tertium eft gra-

animi provocamur , iinportune ingerendo , fi

yarie movet,

vilfimum , quo maxime viros deditos, pietati

quid minus amicabiliter, minus diferte fattum

Itima caufa eft, cur

videtur , aut di&um ;; fi qua denique autin fi-

oppue

*

onat, hzecque non u

NITOS.

bonos e fzeculoDEUS ad religionem vo-

gno,autin opere quolibet data videtur indi-

. cet, at mágiftri, quorum hac in pugna inftitu-

gnationis occafio ; materia fufpicionis. Huic

tio, directioque eft neceffaria, fuppetant, quo-

ergo cogitationi non aliter ac ipfi * dzemoni

reíiftendum eft; nec aliter ab ea,

rum du&u a przeftigiis tuti, expeditum in vir-

i

P

:

/quam ac ipfa.

tutisftadio teneant curfum. Porro circa hanc

perditione , cavendum.

lu

& priorem tentationis fpeciem' re&e notat 5.

S. Ambr.

V.Adhuc aliam divifionem idemSan&us* in- Idem g,&e

$i, u

de Abrah

Ambrofius , quod aliter DEUS , aliter diabo-

V.t

'ustentet. WNam diabolus tentat, ut fubruat:

dicat, dum ait: Quotquot degimus in regio

ne conüd.

E

Unde David

umbrze mortis', in infirmitate corporis , in lo-

Püal, 158. DEUS, t coronet & probet.

v. 23. , rogat: Proba me Deus, & tenta me. Humna-

co tentationis, fi diligenter advertimus, tripli-

lOi

ci hoc incommodo miferabiliter laboramus ;

v' [3»

nà eft, qua ab homine tentamur, & apud Ma-

debi-

giürosfpirituales frequeus eft. Paulo aliter hu-

nam & faciles füumus ad feducendum, &

les

Titulus C X L. Teniatio.

313

les ad operandum & fragiles ad refiftendum.

faciet etiam cum tentatione proventum , ut

Itaque fi difcernere. volumus inter bonum &

pofïms fuftinere.

malum , decipimur: fi tentamus facere bo-

1V. Non eft nobis collu&atio adverfus car- Eph.6.

num, deficimus: fi conamur refíftere malo ,

nem & fanguinem., fed adverfus Principes v. 12.

depcimur , & fuperamur.

Nec mirum , quia

& Poteftates , adverfus murdl Re&ores tene-

ut dicitur a Job : non eft poteftas fuper terram,

brarum harum , Contra fpiritualia neqmnæ

t

quze poffit ei comparari.

in. cocleftibus.

l. Qgr,

V. Sobrii eftote , & Vlgllate quia adveria—ï Pu*r B

3

Gradus

rius vefter dlabolas tanquam leo rugiens cir-V. $:

cuit, queerens ,

quem devoret , cui refiftite

Sophron,

VI. Primus eft fuggefio: a quo vix. ullus

fortes jn.fide.

£. 200.

hominum ratione przeditorum liber eft. Hinc

dixit :

VI. State ergo füccin&ti lumbos Ve&ros mEph 6.

Fn fpir-quidam San&orum, tefte Sophronio ,

veritate & induti loricam juftitize , & calceati v.x4.

Cum oramus ad Dommum ne nos mducas

in tentationem : non ,ut nontentemur, ora-

pedes in praeparationem evangelu pacis , in

omnibus fuümentes fcutum fidei , in quo pofïï—

mus, hoc enim pofï'iblle non eft, fed ne a ten-

tis omnia tela nequiffimi iguea extinguere,

tatione abfor beamur, fi aliquid agimus , qüod

difplicet Chrifto ; hoc enim eft, ut intrare in

& galeam falutis affumite , & gïadmm Spiri-.

tus , quod eft verbum Dei.

tentationem. Sanci enim Martyres tentati

Vl Simon ecce fatanas expetivit vos , ut TT 22.

per fupplicia, nec füperati ,

non intrarunt in

cribraret vos , ficut triticum ; ego autem rogaa Y.31.

tentationem, ficut neque qui pugnat cum be-

vi pro te, ut non deficeret üdes tua:

& tu ali-

»n

ftia , quousque devoratur ab ea.

quando converfüs confirma fratres tuos.

6 in

$. Franc.

VIL. Secundus eft delegatio: -aut olzfplzcentuz :

As

Sal,in in-

VIIL. Ecce menfurabiles pofüifti dies meos; ;Pf. g.

troau&

quem, ut & reliquos gradus, pulchra fimilitu-

( ubi alii cum S. Ambrofio legunt : Ecce pa—'*' 6.

P-

dine S. Francifcus Salefius declarat, dum ait :

^S'Cogitatione tibi finge Juvenculam aliquam

laeftras pofuifti dies meos. )

H

Pnnmpem fponfo füo & marito Principi per-

charam;& fimul imaginare fceleftum aliquem,

Mcef[ ta.r.

A

qui eam ad fecum adulterandum invitet, infa-

IX. Qu1 non eft tentatus ,

quid fc1

t? ? vir mECd 34

mem aliquem amoris internuntium ; qui fce-

multis expertus cogitabit multa.

dam illius intentionem novze nupt?e communl—

X. Fili, accedens ad fervitutem Dei , üaEcci 2.

.cet, mittere. Primo itaque nuntius hic Do-

in timore , & praepara ammam tuam ad ten—V I

6 Den.f

mini fui amorem Principi aperit; *deinde hac

tationem.

in illa petitione propofitioneque fibi compla-

»,deftp

XI. Quia acceptus eras Deo neceITe fu:t Tob 12,

fpit

cet, aut difplicet ; tandem confenfum ei prze-

ut tentatio probaret te.

Y. 313.

bet aut prorfus diffentit.

Confimili modo

dlaboïus, mündus, caro animam Deo defpon-

XII. Militia ( vel ut alii vertunt tentatlo) Job.7.v. 1

eft vita hominis fuper terram.

N

latam avertere Volentes primo ei peccatum

. XIII. Nolite arbltram,qum pacem venerim Matth IO

proponunt ,

in quo illa dele&ationem vel

mlttere in terram ; non veni pacem mittere , V- 34.

cmnplacennam oftendit; & demum etiam con-

fed gladium.

fenfum . vel diffenfum præbet

XIV. Video aliam legem in membris meis, Rom s.

3. Bern.

VIL Tertius eft ipfe confenfur vel diffenfus ,

V. 33.

deidomo de quo dixit S.Bernardus: Non.nocet fenfus

repug nantem legis meae.

mter c tibi non eft confenfus ; ; imo quod reü&entem

* Utalztaf

fatigat , vincentem coronat :

Et S. ]acobus

Ja..

Unusquisque tentatur a concupifcentia fua ab-

XV. Omme gaudium exiftimate , fratres ,Jac. r.

V, 14.

cum in varias tentationes umderms Ícientes, v. 12.

ftrattus & illettus.Deinde concupifcentia cum

conceperit ( per deleCtationem ) parit pecca-

quod probatio fidei veftrze patientiam opera-

tur, patientia autem opus perfecum habet.

tum ; peccatum vero cum confummatug fue-

XVI. Si poffides amicum in tentatione

YXit( per confenfumin opus) generat mor.

» Eccl, 6,

tem.

poífide eum , & ne facile credas ei.

Eft eni

mv«7

amicus fecundum tempus fuum , & non per-

manebit in die tr 1bu1at10nxs

$. IL

XVII. Beatus vir, qui fuffert tentatlonem Jaepg:

quoniam , cum plobatus fuerit , accipiet co- v. 12

FXS SCRIPTURA

ronam vitoe quam repromifit Deus diligen-

tibus fe.

Quahta:

XVIII.: Ne magnitudo revelatwnum extol-2. Cor, a,

lat me , datus eft mihi ftimulus: carnis mese , V. 7-

ibid, l. u

Nusqmsque tentatur a concuplfcentla

angelus fatange, üt me colaphizet.

fua abítractus & ille&us.

XIX. Vincenti dabo edere de ligno vitoe , Ápoc. 9.

Sap, 14

IL. Creaturze Dei in odium facte funt &

y.9

fjem (

v il

in tentationem animabus hominum, & in

quod eft in paradifo De1 mei,

con(d

mufcipulam pedibus infipientium.

ngmmf.

X.'5o0t.IC.

IlI. Tentatio vos non apprehendit. nifi hu-

v. I3

mana ; fidelis autem eft Deus, qui non pa-

XX Quoniam Deus tentavit eos , & inve-

Sap 3

tietur vos tentari fupra id , quod poteftis, fed

nit eos dignos fe.

v.5

R.P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 111,

Rr

CXXI Vin-

314

Bibliothece Manualis: Concionatorig.

H

Ápoc. 2.

XXI. Vincent! dabo manna abfcond'tum ,

tehtationibus conf entire , & ex malitia delin- /

j

Ve [70

& dabo illi calculum candidum , & in calculo

quere diabolicum eft.

L

NT

X. Re&te Myrmicoleon , i

d eft,leo & forma «, c.gg.

nomen novum (criptum , quod nemo fcit, nifi

qui accipit,

z

L]

dicitur: formicis enim leo eft , volatilibus. .. mor.

XXIV.^Qui

vicerit , faciam illum columnam

formica ; quia nimirum antiquus hoftis, fi c. 17.

]b: c. 5.

cut contra confentientes fortis eft , ita contra

Ve

If.

in templo Dei mei, &foras egredietur am-

refiftentes debilis.

Si enim ejus fuggeftioni-

plius, & fcribam fuper eum nomen Dei mei.

bus affenfus przebetur , quafi leo tolerari ne-

Dignitas.

quaquam poteft : fi autem refiftitur,quafi for-

mica atteritur.

$, Q

], 166

Ib. v. 2r, - XXIII. Qui vicerit, dabo eix fedäre mecum

XL Ecce permiffionem verberis comitatur S. Greg.

pGV

f

$n throno meo , ficut & ego vici, & fedi cum

;

y

cuftodia prote&ionis , & electum fuum divina . 2. c.

i

Patre meo in throno ejus.

difpenfatio cuftodiendo deferit, deferendo cu-

J

ftodit, alia illius prodit,alia protegit. Si enim

| jzzcztndifaf.

Tob totum defereret in'manu tanti adverfarii,

fdem i

Gen t

homo quid effet ? in ipfa ergo juftitia permif-

9

Tac. 1. 2-. ; X RIV. Ofnne gäudium exifüimate , fratres,

fionis mifcetur quzedam libra pietatis , quate-

cum in varias tentationes incideritis.

Apo:. 2,

nus in uno eodemque certamine & fervus hu-

XXV. Vincenti dabo manna abíconditum.

l

milis ex oppreffione proficiat, & hoftis füper-

biens ex permiffione fuccumbat.

[dem ergo

$- L.

in manu Dei , idem in manu diaboli eft , quia

tenuit , quem conceffit : & dando non dedit,

EX 'rss.l PATRIBUS. |

quem adverfarii fui jaculis eripiens abfcon-

X

Quali fas.

cit.

XIL In omni tentatione Chri

ftianus non S. Aug.

apud Lan.,

S. Aug,

Uplicbm aciem producit 'mxundus contra

cadit, etíi impellitur ; nam quadratum lapi-

Ciz. opuic

iníieff, de

L. D

dem quocunque verteris , ftat: fic ergo con-

$ lg,

milites Chrifti ; blanditur enim , ut

IO.n, 98.

fuy?

S- Vinc. decipiat : terret, ut frangat. Non nos te-

quadramini,ad omnestentationes parati: quid-

fo,

neat voluptas propria, non nos terreat cru-

quid impulerit,non vos evertat : ftantem te in-

veniat omnis cafus.

;

delitas aliena , & vittus eft mundus. Ad u-

trosque aditus occurrit Chr

XIIL Indicitur tibi bellum

non folum ad- ïdemlib.

citur Chriftiaaus.

;&us : & non vin-

verfus fuggeftiones diaboli , fed adverfus tei- * ?

S.Greg. . ][. Hottisnoiter , quanto magis nos fibi re-

pfum : in teipfo eft flagellum tuum : fic rixa

ho.2.

tua tecum : ic vendicaturin rebellem adverfus

5 Rer,

bellare confpicit, tanto amplius expugnare

E

contendit ; eos enim pul'are negligit , quos

Deum , qui pacem noluit habere cum Deo.

2d Gais

- quieto jure fe poilidere fent't.

XIV. Sed dicit aliquis, fi alligatus eft ( dia- Id. f 197.

emp.

Td n Pa-

lil Humanum eft, in corde tentationem

bolus ) quare adhuc tantum przevalet? Verum det

perpeti : doemoniacum vero eft , in tentatio-

eft, fratres chariffimi, quia multum praevalet,

1?01'. '

fed tepidis & negligentibts, & Deum in veri-

Su BU

nis certamine , & in operatione fuperari.

feff j

Ibid,

IV. Quis fit fpiritus , qui loquitur, ipfa fag-

tate non timentibus. Alligatus eft enim tan-

in CHM

quam innexus canis catenis,& neminem pote[t

" geftio declarabit ; femper enim fpiritus carna-

mordere,nifi eum,qui fe illi mortifera fecurita-

lis mollia', fpiritas mundi vana, fpirtus ma

4

litize femper amara loquitur.

te conjunxerit. [am videte, fratres,quam ftul-

io certamine ;

tus eft homo ille,quem canis in catena pofitus

Tbid,

V. Antiquus hoftis ex propr

dum fe fuccumbere confiderat, ad alia tenta-

mordet. Tu teilli per voluptates & cupiditates

tionum bella reftaurat. Intuetur humani ge-

fzeculi noli coniungeret , illead te non praefu-

neris uniuscujusque mores, cui vitio fint pro-

mit accedere ; latrare poteft, folicitare poteft,

pinqui, & illa opponit ante faciem , ,ad qusxe

mordere omnino non poteft, nifi volentem ,

non enim cogendo, fed fuadendo nocet, nee

facilius novit inclinare mentem.

S. Bern

"VI. Poteftinimicus excitare carnis motum,

extorquet a nobis confenfum , fed petit.

feT. 39

fed in te eft, fi volueris dare vel negare con-

(

Ütilitas,

)

fenfum.

VIIL. Bellum grave , quia occultum : quia

XV. San&i viri, cum multa fe profi

bel'e S. Greg.

Caffiod

fu p. P.

.cum fortiore: quia hoftis infidize non viden-

virtutum profperitate coafiderant,quodam fu-in moer,

m

tur : quia adverfarius nec labore deficit, nec

pernze difpenfationis moderamine exerceri e-

tiam tentationibus exultant, quia tanto robu-

vi&tus aliquando difcedit, fed tanto atrocior

"

redditur ,quanto eum per divinam gratiam

ftius acceptam virtutum gloriam cuftodiunt ,

debellari poffe. contigerit.

j

quanto tentationis impulfu coacuffi, infirmita-

S. Qkuxsz.

VilL. Noli ergo timere , p

ermiffum fäcer&

tem fuam humilius agnofeunt.

,

in Pf, 6x. aliquid tentatorem ; habes enim mifericor-

XVl. Ad magnam utilitatem .

fldeliurh ma-S$ Profp.

teria eft refervata certaminum , ut non fuper- 4€ voc-

"diffimum Salvatorem.

Tantum permittitur

Bent,

illi tentare , quantum tibi prodeft, ut exer-

biat fan&itas , dum- pul(atur jafirmitas.

XVil. Molefta eft luc&ta,fed:

fructuofa , quia,xS. Bern.

S An(], Cearis, ut proberis , ut, qui te neíciebas , a

non $e dom.

ap. Drex, teipfo inveniaris.

fi habet poenam , habebit & coronam

int, €, E*

i Palzeft, ([X. Tentationes non fentire,eft angelicum :

nocetíenfus , ubi non eft confenfus ; imo

3l A

coronat.

p. 2. C $:tentation

P

es fentilre,& vincere,eft c(hriliïianum:

quod refiftentem fatigat, vincentem

Ilq p

2

X ïvll.-[ü :

tr 4.c

7

"

RV

Titulus CXL. Tentatio

3!5

XXV. Hoc senerofe ac Deum amantis

IJ,fet;s XVIIT. Praemonitos effe volo , neminem

Chryf,

li

in pf. Qui fnper terram absque tentatione victurum, ut,

animze officium eft , afflictiones & adverfita-

in dictum

4

habitat. . ci forte tollitur aliqua , alteram fecurus ex-

tes ferre. Ceeterum generofe tolerare tentatio- Apott. Ha

V. tkor,

fpettet. Qua in re confideranda nobis eít tam

nem, atque mfuper ei gratias agere,qui fe ten- bentes

29v

bedigna divinze pietatis difpenfatio,ut quibus-

tari permlttlt, id demum fumma fox tuudlmsau"*m e-

dam nos tentationibus patzatur diutius occu-

merito videri poteft , animzeque vigilautis, &

lritum.

pari, ne forte periculofiores occurrant : ab ali-

quae ommbus humanis affeQibus fit fupenor

quibus vero citius liberet, ut poífimus in aliis

quas utiliores nobis previdit fore , exerceri.

j

J'ucunditas, .

XIX. Deus te hactenus ut Mater brachiis

S. Chryf

XXVI Quia Deus nofer liberalis eft , &s, Chryr

N Cteg

l. 1. de

geftavit , nunc vero in aquas abjecit , ut tuo

Rth

nofirze falutis curam gerit, ea de caufa quaüho. 34,in :

.

prov. Dei dxfceres natzue cortice ; hzec ad probaodam

&

fi dem ,

'ad exercendam virtutem, ad augen-

lu&tam & exercendi materiam nobis proponit,

ut fi, quod noftrum eft , declatemns , largiore

dum pro*nentum fiunt.

Jdem in

XX. Ne exiftimemus effe fignum, qued nos

dignetur nos cura. Quod cum feimusne tri&e-

mur inentationibus, fed gæudeamus cum B.

la

Gen.ho.

derelmquent & defpiciat Dominus , fi tenta-

22.

tiones nobisinferantur,fed hoc maximum fit

Paulo dicente.Nunc enim gaudeo in afllictioni-

bus , fi autem in atlli£tionibus gaudebat, quo-

nobis indicium , quod Deus noftri curam ge-

modo unquam putuit in triftitia effe

rat ; nam & fi habeamus s peccatorum farcinas,

quæ nos premant, potefimus magnam pa-

lrz

$. 1V.

tientiam & gratitudinem declarando leviores

facere; & fi non multa habemus peccata ,

EX LïBELI O DE IMITATIONE

iterum maiore fruemur gratia, fi grato animo

CHRISTI.

tulenmus

l

n $ Aur,

Mcqg;tm

I Nitlum omnium malorum tentationum ,,, I,C. 13

Q la, d

i

inconftantia animi ,

ClZ ojuic

& parva ad Deumg 5.

Ion 0)

S. Aug.

XXI. Vita noftra in hac peregrinatione non

confiderantia.

-

fuper Pf, .

. poteft effe fine peccato , fine tentatione , quia

6c.

nec fibi

II.. Per folam fugam non poffumus vincere, Ibid, 8,3.

]

rofectus nofter fit per tentationem ,

fed per patientiam & veram humilitatem,om-

quisquam innotefcit, nifi tentatus :

nec po-

] n

nibus hoftibus efficimur fortiores.

[* (

emib

teft coronari , nifi vicerit :

nec vincer Qu

Illil

] ü

IIl. Vigilandum eft praecipue circainitium — Ibid.

certaverit : nec poteft certare , nifi inimicum

tentationis , quia tunc facilius hoftis vincitur,

:

& tentationes habuerit,

S. Hier. in

quando oPuum mentis nullatenus mtrare

I$

XX. Vinci vel vincere nonnunquam in no-

finitur.

c.6. ep. ftra eft poteftate , czeterum tentari in potefta-

ad Galat. te tentantis eft ;

fi enim Salvator tentatus eft,

iV. Primo occurrit menti ümplex cogita-lbld 8.9..

t

tio : deinde fortis imaginatio , poftea delecta-

1 de temp.

quis poteft efíe iecurus

intentatum fe Hujus

vitve maria traníire ?

tig & motus pravus ; & affenfio ,

ficque pau-

h

u

latim ingreditur hoftis mahgnus ex toto, dum

s. Bern

XXIIL . Donec in carne eft anima, inter fp1-

l*

ei non refiftitur in principio.

li

feff. 48

nas profecto verfatur, & uecelfe eft , ut patia-

V. Non debemus defperare ,

in Cant.

tur 1nqu1etudmes tentscionum, tnbulatmuum-

cum tenta-ïbld $. 2.

h

mur , fed eo ferventius Deum exorare , qua-

que aculeos

Quod fi lilium eft, juxta Sponfi

tenus nos i omni- tribulatione dlgmrm adju-

l

verbum , videat, quam vigilem , folicitamque

vate , qui utique fecundum dictum Pauli fa-

eífe oporteat fuper cuftodia fui, fepta undique

1

s

ciet emam cum tentatwne proventum

28

fpinis hinc inde aculeos intendentibus ; nec

enim velleviffimam fpinze punctionem ullate-

nus fuftinet floris teneritudo , fed mox ut imo-

VI Quldam a magms téntationibus cuffo- Jbid.g 8.

j

dluntur & in parvis quotldlams fzpe vin-

dice premitur , perforatur. O tener & delica-

z

cuntur , 'ut humilitati nunquam de feipüs in

te

oS, o candens lilium , increduli & fubver-

magnis confidant, qul in tam modicis infir-

o

forés funt tecum , vide , quomodo caute am-

!

mantur.

bules inter fpmas. Plenus eft mundus fpinis ;

A

'àn terra funt, in aerefunt ,

in carne tua fünt,

VIL Scito, quod antiquus inimicus omnino , AE

nititur 1mpedlre defiderium tuum in bono , &a. 4-

Verfari in hls & minime lædl

divinze poten-

ab omni devoto exw&:mm evacuare, a 'Sau&u-

"$, Grtt

tize eft, nonvirtutis tuze.. Etfi igitur undique

rum ícilicet cultu , a pia paffionis mese memo-

j n It

tibi profpicias tribulationum tanquam tribu-

eo

ria, a peccatorum utili re 'cordatione , a proprii

lorum aculeos intendi, non turbetur cór tuum,

cordis cuftodia, & a firmo propofito pmüc en-

[«

neque formidet, fc1ens quia tribulatio patien-

di in vir tuïlbus

Multas malas cogitationes

tiam operatur, patientia probationem, proba-

ingerit , ut tzedium tibi faciat

& hux rorem,

a-

tio fpem, fpes autem non confundit, Confide-

ut ab oratione revocet ,.& facra leCtione. Di-

ra lilia agri, quomodo inter fpmas vigent &

fplicet illi humilis confeffio

,5 ho

nitent.

& fi/poffet, e-

"n $06

tiam a Communione celfare faceret

ngmm.r.

I

gento

s Bem

VIII. Certa tanquam miles bonus : & fi in-

Ciimacus

XXIV. Nullum certius argumentum eft ,

terdum ex fragilitate corruis , refume vires

ml- I

[0

apud Ro- quod dcemones vicli fint a nobis, quamfi nos

fortiores prioribus,confidens de ampliori gra-

riq. p.

tia mea.

acerrime impugnant. -

1r.4,C, 3

R. P. Lohn. Bibl. IMan. Tom. 111

Rro

Ne-

asiaAh idec m

316

JBibliothece Wianualis : Conctonatorig

I

ii PP f

Neæff ilar.

III. Tobize feniori ideo fuam tentationem , Tob. 2.

qu:e per czecitatem obvenerat ,

permifit nerl y. 1.

.

L,g c,3;. IX. Fili, nunquam fecurus es in hac vita,

Deus , ut poíteris daretur e*(emplum patien-

$. 1.

fed quoad vixeris, femper arma fpiritualia tibi

tioe 1lhus

funt neceffaria. lnter hoftes verfaris,& a dex-

IV. Job variis modis tentatus a «liabolo , Job. z.

tris & a finiftrisimpugnaris. 5i ergonon undi-

que uteris fcuto patientize, non eris diu fine

-qui plenam in eum poteftatem ,

excepta ani-

ma, acceperat, generofe tamen omnes tenta-

vulnere. Infuper fi non ponis cor tuum fixein

tiones fuitmult &in omnibus nori peccavitla-

me, cum mera voluntate cuncta patiendi pro-

biis fum, nec Fuh;e quidquam contra Deum lo-

pter me, non poteris àrdorem iftum fuftine-

cütus eft

re , nec ad palmam pertingere Beatorum

V. Di*üt Dominus ad Philippum: Unde e- Job.6. -

dütits

1.c. Y3«

X Quamdiu in mundo fumus , fine tribula-

Vr u

S 1

memus panes,

uthimanducent ? hoc vero.

tione & tentatione effe non poiïumu . Unde

dlwbat tentans eum.

]an

in Job fcriptum eft: Tentatm eft vita hominis

À

VI-' S. Macarius vidit aliquando doemonem Spee. Ex

fuper terram.

fratres tentaturum , vefte linea indütum , & dif

Ib. $. 3.

XI. Non eft homo fecurus a teümüomüüs

i 385

pluribus ampulhs ; in quibus v*mas ftehï"ï'()

quamdiu vixerit, quia in nobis Éft;u vzäc tenta-

num i

naterias habere fe dice

at

llifü uctum.

r-ä-;

UL X

fumus;

mur , ex quo in concupifcentia n

VH. Quidam frater tentatus , ut exiret e Vita PP

od

2. €. 9,

XII. Nullus Santtus fuit tam alte m* tus;.&

plllc

$. 7

iliuminatus ,

non fue*'lt

monafterio, femper vefperi dicebat: cras abi- l. 9

J*j

qui prius vel poie:-w

bo.

Mane autem fatto dicebat: Extorquebo ,

tenta

] E

non enim dignus. efi

lbl COon-

eg;L

ut etiam hodie maneam propter Dominum.

n;pïaüme

qui pro Deo non

t exercita-

Etfic novem anuis faciens t&nzïem hDer tus

tus aliqua tribulati one..

eft a tentatione.

Li.c.I

AIL, Quidam in prmcmo con

iionis

fase

VIIT. Pmacuo:eä:a quidam ab Angelo Cif- Spec, Ex..-

S. 64

gravmïes tentationes patluntur

*srm m au

avo

cumäu&zw cum fup

r

monaíterium innumera

teminfine. Quidam vero quä per totam

- diabolorum

—Lvitam fuam male habent, . Nonnulli fatis leni-

E gä,"zïa fuper perta civitatis ve-

YO UH!QUM& üæmemm otmfam vw:&üe,qnæx ens

ter tentantur fecundum divinse ordinationis

(ex Angelo caufam vifionis , intellexit, Ldeo üe

fapientiam & zequitatem , quae ftatum & me-

num toti civitati fufficere

uuod ple:*nque jam

rita hominum penfat ,

cun&a ad ele&orum

alioqui ipfi devoti & Obedientes eflent; Reli- -

fuorum falutem præordmat

giofos autem,cum jurati daemonum hoftes fint,

Utïhmf.

integris agminibus e*æ:ï,ugnarl debere & ta-

men vinci vix poffe.

Tb. $. 2.

XIV. Sunttentationes homini fzepe valde

IX. Euphrafia Virgo , cum in facro parthe-Vua anud

Vi P

utiles|licet moleftze fint & graves,quia in illis

l9

none humilibus offici;s fe totam impenderet , Rofvveta

homo humiliatur, purgatur, & eruditur.

diabolus odio illius accenfus fecit,, ut ,. dum* I

lbäs

- XV. Ignis probat ferrum, & tentatio homi-

hauriret aquam ,

in puteum demderet fed

nem juftum. Nefcimus fæpe quid. pofüxmus ;

cafuinnoxio , nam quia funem fitulee appre-

fed tentatio aperit, quid fumus.

hendens opem fororum mclamavcrat ab iis

Ib. $- 8

AVI. In tentamombus & tribulationibus

incolumis extracta eft. llla vero jam extra

Md

'& ibi ma-

probatur homo,quantum profecit

puteum fübridens dixit : Vivit Chriftus , quia

jus meritum exifüt , & virtus melius patefcit

mon vinces me , diabole ,

nec cedo tibi.

Ha-

&enus unam tantum hyduam culinze detuli ,

jucmzdztaf.

-verum ex ifto: die laborem mulïigbcabo &

pofïhac duas afferam. Quod dixit ,

fecit.

XVIL. Solet fequentis confolationis præce-

X. B. Macarius ,

cum carnis rebeïhonenï Pallad, c.

dens tentatio effe fignum ; nam tentatiónibus

:

:

f

fentiret , fex menfibus in palude veftibus re- ?9

probatis celeftis promittitur confolatio. Qui

je&is fedxt

& vefparum morfibus fe expo-

v1cer1t inquit, dabo éi edere de ligno vitze.

fuit , quae adeo eum vulnerarunt, ut aliis le-

e fola voce ä"mfcus

prmus videretur ,

Eofvs i

O s

XLDON Catharma Senenfis, cum die qua-. Surius

n vit.|

EXEMP LA CHRISTIANA

dam moleftiffimam turpiffimorum phantafma-20- Aptil. -

fOl 59

tum cogitationumque lu&am fuperaffet , &

Quaizta.r

Chriftus praefentia fua omnes virgineze mentis

nebulas disjeciffet,Heu me ! mqmebat ad fpon-

Matth, 4.

ESUS du&us eft in defertum a fpmtu

fum fuum,;ubi eras,mi Domine,cum tam nefan-

Ve3e,

-

ut tentaretur a diabolo. Et cum ]ejunaf

d2e animum meum imagines fohcltabmt ? cui

fet quadraginta diebus , & quadraginta noGi-

Chriftus: In corde tuo Spe&tator aderam, mea

bus, poltea efuriit Et 'accedens tentator di-

Catharina. Cumque illa ulterius diceret: Et

xit el:

fi Filius Det es; d1c, ut lapides ifti pa-

qui fieri potuit, uteffes in corde tam fordidis

nes fiant.

cogitationibus infefto ? fübdit, Chriftus : Pla-

Gen, 22.

II. Tentavit Deus Abraham, & dixit : Tol-

cebantne cogitationes iftae ? refpondmte Vero

Vs I,

le filium tuum unigenitum ,. quem diligis,

illa: Abfit, o Domineabfit ; nihil gravius aut

Stin

1íaac , & vade interram vifionis, atque ibi of-

moleftius mihi accidere petunï"ct dixit: Atque

Vil ?

feres eum in holocauftum fuper unum mon-

hoc ipfum eft,quod mea preefentia effecit, fine

Mart

tium , quem monfítravero tibi.

qua facile confenfum fpurcitiis illis præbmffes.

*

XIL Ab-

| Titular. CXL. Timtatig

oO

IT

WTOb. t

Yat,

VitaPP, — XII. Abbatiffa Sara tredecim annis a forni-

XIX. S. Benedi&us , quia vehementil

l'o 6-

fime S. Greg.

cátionis fpiritu impugnata, nunquam oravit, tentatusa carne, infentes fe abiecerat,

A D

Ló

tus elft.

nun- än vita.

ut recederet ab ea hujusmodi pugna , fed hocquam amplius deiuceps ten

P

»

folüm dicebat: Da mihi fortitudinem Deus.-

. XX. Difcipulus quidam g

ravi

ter a fpirituS. Doro.

'l]obi !n

Cum vero aliquando infeftior effet illi inimi- ^ fornicationis impugnatus, cum a fene fuo in- deO 13«

. cus, illa afcendit orare fuper le&um füum,ubi terrogatus füilfet, an: Juctam hanca Deo per

apparuit ei corporaliter fpiritus fornicationis,

preces amoveri optazet? Refpondit : Kquidem

. & dixit ei:

N

Tu me vicifti, Sara. Cui illa re- laboro,Pater,ut vides, contlictorque haud mo-

lpondit: Non ego te vici, fed Dominus meus : dice, fentio, tamen hoc lucri mihi accedere,

efus Chriftus.

:

.Joh 6

qued fzepius ad Deum per orationem mortifi-

Surius in

.XIH. S. Antonius, cum d

;iaboli, varias for-

)

cationemque reCurro. Quare Deum potius

Vita 17. mas beftiarum indutijipfum cingerent, & ve-, ora, ut mihi patientiam & conftantiam lar-

an.

lut jamjam laceraturiterrerent, impavidus ad . giatur, ut incruentam ex hac tentatione viéto-

15.Dec. Ix

: Q (

'eos dixit : Si quid virium haberetis adverfus riam reportem. Recreatus hoc refponfo fenex,

:C' 1851

me, unicus fufficeret , quid ergo opus appara- nunc demum cognofco, inquit , fili mi, quau-

[

tu tanto ? En adfum,lacerate me,fi permiffüm — tas in via virtutis progrefliones facias; nam

eft vobis : fin tninus fruftra eft rabies veftra.

dum quis infefto cuipiam vitio ftrenue it ob-

gVita p 1

Rodiiq.

XIV, Shmaragdus Abbas,narrat,sliquando .. viam , manet hu

1-.«-;?.«

iillilÓ ,

L

folicitus , anxius ; his

P. 2. C« 7- vidiffe religiofum quempiam duos doemones 'anguftüs,laboribusque fenfi

s

m ad confür

n

inter fe fabulantes, quorum alter, Hem , ait,

tam animi puritatem pertingit, -

ut tibi fuccedit cum tuo monacho ? Ex fenten-

- XXL S. Ephrem in fumma animi malaci

m

€4

S. Clim,

tia,refpondit alter,nam, quidquid ipfi fugzero, | ac tranquilitate'Deo fupplicabit, ut fibi pugnas «« 29.

arripit, & cogitando fove

t

:

-9 C

Pifa

dumpoftea rele- . tentationum pridem pugnatas inftauraret,ne- :

Spet, Er, f

git, & ortum, occafionem, progreffum,moram —que materiam meriti ac triumphi denegaret.

d

)

inquirit , mifero cerebrum perturbo, & adin-

. XXII. Cum. quidam | Abbatem Paftorem Redtiq.

faniam prope redigo; Át ego,inquit alter, conveniens dixiffet : Páter, ecce jam tandem ». 2. t

cum meo monacho admodum nihil promo- X pugnas mihi Deus abftulit, optatiffimaque pa- 4- &

veo, quia,quamprimum ipfi cogitationem pra- ce commutavit. Cui Abbas. ocyus , inquit ,

vam injicio, mox ad Deum aut aliam cogita- ad Dominum redi, pagnasque tibi ut reftituat,

ll

tionem recurrit, unde nullus mihi ad eam — ne focorsfias, ora. Abiit frater ad dominum,

;

acceffus, patet. -

qui & imperium fenis approbavit , & fratrem

TA

i

Uülitas.

prifinis tentationibus fubjecit.

f

i

« Vits amud | Vi;:a' PDP,

XXIIL . Cum miles quidam & dominus ca- Spec Ex-

u

: XV : C&xh ï;ehþexquiäam fïizïml!';ätusf'ä cogi-

ftri cujusdam fauc

to cuidam Patti confeffus , V. Poeni-

,Rg"vveta

l..9.

tationibus defperaret, & ad fzculum redire Variis poenitentiis velut impoffibilibus recufa. t£2:€*9

mc. xl'

ftatueret: vocem audivit': Tentationes , quas

tis, tandem hanc unam 3cceptaffet , ut in ec-

(

novem annis fuftinuifti, coronze tuze erünt, clefia per ünam rioctem in,'Oïatione perfeve-

revertere ergo-in locum illum , & fublevabo raret, ad iftam poft fe conferens , quater a

IN

te à cogitationibus tuis.

deemonibus , nunc fpeciem fororis valde ipfi

Ü

Marchant

XVL Canon Alexandrinus caftimonivm a- grat? , nunc uxoris dile&e, nunc facriftani

ld

mantiffimus facerdos ,licet de ceelo animatus . ignem templofubjectum mentientis, nunc fa-

vocem audiviffet dicentem : Tolera, & perfe- cerdotis Matutinum dicere volentis , i

deoque

vera: adéo tamen a tentationibus carnis im-

ipfum velut excormunicatum abire

jubentis,

i

petebatur, ut locum mutandum decerneret ,

ad exitum tentatus,

leinper immobilis perfti-

feciffetque , nifi S. Joannes Baptifta tutelaris tit. Unde revelatum

poftea fuit fanttis Patri-

; il

ejus divus fe cum his vocibus objeciffet; Si. bus , quatuor ipfum infignés co

'70'

averfaris pugnam,perdidifti coronam. Refum-

) drupliich;n vi&orïam retuliffe,

ronas perx q?a.

(*

pfit ergo ani

mos , & fortius pugnavit, felicius-

*

M

e-

* que vicit.

$. VI.

. Eofrveid. . XVII. Difcipulus quidam religiofi fe

nis Ín

* Süfiüs

.àn vit, PP.'Thebaide, cum femel circa ferum vefperum a

EXEMP,L A WD OM E 5 TCxA, " !

D aptl

er1. 590.

magiítro fuo pro moreinftru&tus, eo obdormi-

Ícente, & ipfe pariter ad fomnum capiendum,

anläfm.

&

ib

fepties tentatus, toties conftanter fortiterque T.

reftitiffet, eadem adhuc no&te fenex evigilans,

: v.Ignatiuä 3jebat,valde a äæmeneöbfab Ribad vit,

. Vari notutnum tempus, cum quis ex-1, s. c. ro

& meditationi infiftens ad. colum raptus

citatur a fomno, ut feeda ftatim obiicint,prius-

ul

eft, ornatiffimumque folium & in eo fe

ptem | quam a Deo fan&is occupati

onibus occupetur.

4

coronas vidit, difcipuloque fuo paratas in-

Tentationis vero tempore valde juvari ali-

W

tellexit. Quare interrogato poftea difcipulo,

quem,fi femper habeat, a quo confiliis fuften-

quid egiffet ? ubi, quodres erat, audiit , fa-

J5

tetür. Proprium etiam effe divinze bonitatis ,

)

cile feptemplici certamini easdem coronas

eo vehementius defendere, quo acrius a dia-

in praemium praeparatas. advertit.

L

f0

Surius in

bolo impugnamur , & refiftendi moleftias fe-

X

-

VIII. S. Thomas Aquinas, poftquam pro-

üt

7 vita 7,

quenti confolatione compenfare.

Il2

cacem feeminam titione fugavit, Angeli per

. II P. Petrüs Faber nulla animi zeeritadine Vita l. 2.

, -'Mart.

quietem baltheo renes in fignum conceibe t

i(2

entatus fuit,quin fimul divinitus doctus fuerit t ??

coelitus perpetuae continentie ftrinxerunt.

5

modum curandi illam affli&ionem. 1n dij udi--

2

]

Y

J2

CAn-

318

Bibliothece | IManualis Concionatoria

Candis autem v&l fuis, Väl aliorum tentationi-

tionem,fed quietem,requirere. Idem dein viro

bus, motibus, artibus fatanze, & fpiritibus di-

nobili religionem meditanti, confulentique ,

nofcendis, nunquam meminit fe deceptum.

qui fuaderet , iis verbis focietatem perfuafit ,

ExM;.

:

Ü

Senec.ï

IIi. P.Leo, Re&or Collegii Conimbzicenfis ,

ut noftri pudoris fit referre.

d prOj':

I»zolft. vidit aliquando diaboluminter fratres fub fpe-

X. Biturigis in focietate no

ftra adolefcens&ï"- Frazi

ci? Coll,

of

quispniamfuaviter errati cujusdam a Preefide

ituric.

€.13. 233 cie zethiopis, fingulorum pulfum explorantem,

qui, cum cujusdam fratris pülfum tetigiffet ,

admonitus, denuo reciderat. Arripuit homi—lmg.

vehementer exultavit ; conftituerat autem fra-

nem tentandi anfam doemon. Siftit fe illi P.Mi-

ter ea noCte ex focietate aufugere.

niftri fpecie , ait, eum ad focietatem ineptum

Ex epift,

: IV. P. Thomas Sanchez, fi tentabatur, tan-

effe , paucis proin diebus adhuc retentum iri.

Drer. i

;Jefus cruci-

Mirari hic nofter tam fubitam denuntiatio-

Hifp. & tum hzec verba proferre folebat :

piedt

"s

ann. Gra- fixus, SS. Sacramentum , Virgo MARIA : &

nem, eam tamen adhuc velut experiendi fui

P.g.C)ö

nat.1619. ('atim a tentatione liberatus eft.

f

caufa faCtam patienter ferre. Rediüt doemon

W

V. MichaelSartre Coa

d

jutor ruri habitans,*i

TW

Ànn 'Lug'-

i

jam literas, inquiens, dimifforias a P, Provin-

dun. Coll. cum

fzepe graviífime contra caftitatem tenta-

ciali allatas , quibus dimitteretur,proeverterct

Aven,

retur, ftatim in genua procidens vota fua re-

ergo ultro dedecus , & prius dimifforias char-

1599.

novavit, & ftatim a tentatione liberatus eft.

tas a Praefide peteret, officio interim fuo abfti-

Hift. Soc,, XVl.Laureti magifter quidam,cum humanio-

neret. Cum vero nofter per oblivionem idem

l, 15.

ribus literis infudaret,doernon eidem in fpecie

officium repeteret , denuo fe illi: cacodoemon

fodtit.

a. 14.

S.Pauli apparuit,hortatusque eft,ut reliéto va-

eadem forma fiftere,& jam clare apparere, di-

no illo literarum ftudio ífoas potius epiftolas

cere,eum ad focietatem ineptum effe, Permo-

£. T

p 2, tf

tus hic nofter rem Patri fpirituali aperit , ille

pervolveret. Ratus zuapifter hanc vocem S.

Pauli effe , protinus Tullium abjicit " S. Pauli

P. Re&ori,Re&or P.Miniftro,qui,cum negaret,

verbulum hac de re fe feciffe , doemonis aftus

epiftolas arripit, easque cum diu legeret,fupe-

rioribus omnino infciis, eo tandem progreffus

apparuit, qui magno jam vulnere affectus,No-

Til

eft;ut focietate exiverit,infelici prorfus eventu.

ftro vehementer exprobravit, quod rem tam

. Vil. Panormi Novitius contra vocationem

levem vulgaffet. Jufferat P. Re&or venienti

Ann. Sicil

1594. & mire tentatus, Retorem adiit, eique tentatio-

doemoni os confpuere,quitamen, ubi hzec im-

nem aperuit, a quo cum S. Ignatii imaginem

properans rediit, adolefcens, velut obriguiffet,

oblatam ofculari juffus fuiffet , ftatim ab omni

nihil contra movere potuit. Ultimam ergo

liet C

'tentatione liber Novitius evaüt; quo remedio

machinam doemon adhibiturus die , quo no-

lures Re&or curavit.

d

ftri vota renovari erant, juvenem accedens ,

Ann. Boet

VIII. Coadjutor quidam ita perturbatus e-

P. Re&or , ait, vult te unum abeffe a Con-

H

Coll, Pa-rat, ut omnino conftituerit efocietate egredi.

ventu Sociorum , cogita igitur placere Deo ,

$. Irnat

morm.

inrpo

1601.

Incidittandem uni ex Patribus,ad S.lgnatium

reliquorum pro te , & tuam quafi vicem fatta

de mot,

effe confugiendum. Perfuafit igitur fratri , ut

véta. Hic nofter animofior factus arreptum

w d

vel unicum Pater & Ave ante imaginem 5. Ig-

aquze luftralis urceolum in veteratoris faciem

ftern,

natii oraret ; orat ille, magis importunis preci-

impingit. Quo fa&to evanuit ille, necunquam

bus, quam fpe ullaremedii adattus.Finita ora-

deinceps rediit.

STucundi 77

tiohe ad cubiculum redit , fed cum eo priftina

f: | - Domin;

tentatio tam fortiter, ut aliis.noctu dormien-

XL P. Joannes Hieronymus ftupend»

tibus, ipfe cubiculo expulfus in hortum pro-

&itatis & eruditionis vir, cum quondam a

d Prof. Hifp

Ann. Boet

ruperit, crebros ad Deum cum lacrymis cla-

Inquifitionnm citaretur, ea ipfa hora in oratio-

1605.

mores effundens. Hic fefe S. Ignatius paulo

ne erat, fuper hac re cum Deo agens ; cumque

fublimior obtulit, clariffima circumfufus luce,

poft longas preces , tandem fe Deo ad hànc

blandeque alloquens perfeverantiam in focie-

publicam infamiam ( erat enim publicus Prin-

tate fic perfuafit, ut illico omni perturbatione

cipifbe concionator ) integre refignaffet, ma-

Y Gt

'evanefcente niliil illo tranquillius effet.

gno perfufus gaudio , turn demum citatur ad

tni P

fift, Soc.

IX. Joannes Verdolajus , qui tanta do&ri-

inquifitionem , fed mox honorificentiffime ab-

na & authoritate apud omnes erat , ut eum

folvitur ; nam cum fummo mane fe ad iter pa-

irig P

p.l.8.

1

tft4; C. l

, 134.

S. Pater Ígaatiusipfe datis literis ad focieta-

raret, Nuntius affertur, Po

l

ntificem deceffiffe.

tem invitarit. At ille vivente S. Ignatio rem

Sic ergo manfit.

jiam Landfperge, cum ne- Ann.Ger-

diftulit: eo mortuo ingreffus eft , tanquam co-

XII. Novitio cuip

man, füp,

lumna fubdu&a , authoritate fua. focietatem

fcio quo morore affligeretur, noctu dormien-

V h

fuftinens. Sane hzec vox populi crebro audi-

ti Chriftus apparuit , duasque coronas efenti- ? **

: lfl

taerat, eíffe debere aliquid 1n focietate , cur

bus,quarum altera perquam horrida erat, ma-

tam fan&tus vir fenex quafi ingredi illam. vo-

nibus geftans , alterutram eligere eum juffit ;

qui cum horridiorem elegiffet, ab eo tempore-

luerit. Perftitit aliquandiu hic cum magno

gaudio , dein fcrupulis agitatus eft, & oborto

fuper evangelizandi labore, tzedio, fimulque a

mira femper gnimi fuaviþate repletus eft. -

$. VIL

regendo abhorrens , nec de fummo bono con-

templando fat temporis na&us, ad Carthufia-

SIMILITUDINES.

nostranfüit ; Rogatus dein,qui abundaret tem-

pore ad contemplandum, ingemifcens refpon-

; taalätaf.

.

dit, fe o&tonis horis quotidie cantando fa-

Icut uva & oliva, quamdi

u pendent in vi-S. Aug.

I.S

vinumiu Pf g3.

tigari , reliquum tempus non ad contempla-

te& arbqre non premuntur,fed nec

aut

hg

D

Tïtulm CX.L. Tmtatio.

1

319

aut oleum przebent , ita homines in fzeculo fi-

ceciderit , fplendidius rurfum apparet ; lutum

ne preffura tribulationum libertati fuze reli&i,

autem & foenum , five aquis immifceri acci-

imodicum aut nullum fructum ferunt.

dat, hoc quidem marceícit; illud vero diffol-

Senec, 1.

II. Sicut tot amnes, tantum füperne deje-

vitur; five in ignem ceciderit ,

hoc quidem

V LX"n. Trty

de prov.

&orum imbrium , tanta medicatorum vis fon-

Vi Cl

€Q I. &2

fugïtur illud autem combuntur fic certe ju-

ïurle

tium non mutant faporem maris , nec ïeïmt-e

Itus & peccator , ille quidem , five remiffione

ita tentationum impetus viri

1613

tunt quidem ;

fruatur, manet fplendidus , ficut aurum aquze

fortis non mutat animum., Manetiníftatu, &

immerfum,five in tentationem ceciderit /fplen-

didior fit, ficutaurum in igne ; Peccator Vero

quidquid evenit ; in fuum colorem trahit; eft

enim omnibus externis potentlor

five remiífione contriftatur , dllïololwtur mar-

ï

-

Drex. in

]il Sicut Pharmacopole inaurant catapotia

cefcit, ficut lutum & foenum aquae innatans ;

ipslaefira.

feu pilulas , ut avidius glutiantur ; ita diabo-

five tentationem futtineat, comburitur, perdi-

il

p.3.60.6..

*v

2.

lusinaurat ea, quæ dottis perfuadere cupït

tur, ficut lutum & foenum ab igne.

IV.

Sicut fures aliqui holofericis veftibus in-

Ib $. 5.

Necejf ilaf.

duti incedunt , ut omnem furti fufpicionem

amoveant , famhoremqucad hominem accef-

fum habeant

ita diabolus omnem mentitur

XII. Sicut caro , fi fale - non. afpefgamr Orizenes

quamvis fit magna & praecipua, corrumpitur ; -fuper lib.

humamtatem ut facilius admittatur ad ho-

ita & anima, nifi tentationibus alfiduis fah*a—

um.

&

minem , & dec1p1at'

tur , continuo refolvitur , -& relaxatur.

"

Ms Sicut in naviculam evangelicam mox,

ja

Rodiiq.

XIlI. Sicut cifta plena veftibus fi dmunanW

L

p 2.tr.4.

ut a portu folvit, venti procellofi quafi figno

fuerit longo tempore, putrefiunt veftes it-.ea;

C. I,

dato irruerunt, actantum non obruerunt ; ita

ita & cogitationes in corde noftro , fi non fe-

cum anima noftrain corpore velut nave male

cerimus eas corporaliter , tempore longo ex-

S

materiata naviget, perpetuis tentationum pro-

terminabuntur & putre efiunt.

cellis. eft obnoxia.

|

XIV. Sicut homo quandoque neceffe habetBirg. rev.

Ibid.

Vf, Sicut venatores non cicuribus armentis

I« 0327

liquoribus fpiffis, qui, licet non multum profi-

i

boum & ovium,fed cervis,pernicibus, & dam-

ciant ad corporis fuftentationem , profünt ta-

j^

nis infidiantur ; ita doemon iis , quorum Deus

men ad corporis & cerebripurgationem & fa-

;

perficit pedes tan';uam cervorum, & quos fu-

nationem ; fic etiam cogitationes mabe funt,

per excelía virtutum ftatuit, imminere folet

quia qaamws non impinguant, & fatiant ani-

Ydemc.7. Vll. Sicut'ftimulus circa noxam & vulnus

mam, ut oleum bonarum cogitationum,tamen

propellit pecüs ; ita tentatio non nocet,fed ala-

p*'oüm ünt ad anima purgationem , ficut

l-

crius tantum in via virtutis progredï facit.

finapiad *)urgatmncm cerebri ; nifi enim quan-

VIIL Sicut foemina cum virorixans,fi hunc

S. Tgnat.

doque intervenirent COgltathï]ES mal*e , tunc

in reg.:2. COnfpexerit erecto & conftanti vultu fibi obfi-

effet Angelus;& non homo , &v

utarct hnmo

É

de mot,

anim di-

ftere,abjicit illico animum, ac terga vertit ; fin

omnia habere a feipfo. Ita Chriftus 5 Bll*g;ït&æ

vero timidum fugacemque effe ammadvertit :

fcern,

in extremam furgit audaciam, & illum feroci-

Ühülitas.

ä

ter invadit ; fic & doemon animo & robore

XV. Sicut triticum , quo fïcql,,entxuq perAmnym.

plane deftituitur, quoties fpiritualem athletam

cribrum agitatur, hoe purius efficitur ; ita ani-

Domit

imperterrito corde , ac fronte ardua tentatio-

ma tanto magis paleis vitiorum purgatur ,

nibus videt relu&ari ;

Pro(Hify

fin autem trepidet ad

quanto crebrius cribro tentationum agitatur. -

inn, Doe

primos motus fu&menuos , & quafi animum

XVI. Siceutin fragmen tegube crud:e in fun- i pp,

t05,

defpondeat , nulla eft beftia fuper terram ini-

damento mittatur,ubi juxta ütfluvms non fu-]

A60

mico illo efferatior,acrior,& pertinacior in ho-

ftiaet unum diem ; co&a autem pemanet Ves

minem,ut cum pernice noftra malignzeque ob-

lutlapis ; ita eft homo , qui carnalem fapien--

Hmatæque mentis fuze defiderinm adimpleat.

tiam habet & non eft tentaüonum igne exe

coctus.

$. - Greg.

IX..Sicut aucupum princeps cura eft , ut,

apud Ro— quaeq; aves quibus efcis dele&entur,probe cal-

XVII. Sicut laplq in frontifpicio: collocan- -Vita-PP.

)-

(-

driq. p. *-eant, quo eas facilius illaqueent; ita daemon

dus, ipfümque adeo veftibulum ornaturus, de-l« :6.

EW 'praecipue ftudet cognofcere, quibus pomïïmum

bet creberrima tunfione elaborari; ita, Chri- |

rebus quisque afficiatur, & per has in laqueos

ftus nova referandi coeli porta futurus , infini-

fuos przecipitare conatur.

tis i&ibus fe expofuit , eademque fors ele&os

Ann, Gete

fuElU fuP-

S. Ephr. -

.X. Sicut incus aliqua, licet quidem femper

manet; nam hic mundus eft locus , in quo

de fide,

verberetur , ; non tamen dat tergum , neque

lapldes templo coelefti expoliuntur. -

1553

concavitatis formam in fe recipit, fed eadem

XVIIL Sicut mare procellofis Hadbus ini- Rodriq. p.

l-

femper manet ; fic & qui verum fe vult gere-

pulfam , fordes univerfas ejectat ;

fic animus ?

vt

re Chnfhanum inter diverías tentationes at«

ventistentationum perflantibus omni fzece ;* ?

que tnbulatmnes five extrinfecus ab homine

quam malacia collegerat , liberatur.

Gerfon

illatas contumelias , perfecutiones , damna ,

XIX. Sicut plantas enutriunt venti, ita ten-

indufir 6,

at; alia hujusmodi five intrinfecus a fpiritibus

tatio confirmat animoe fortitudinem.

de myft,

mahgms indu&tas anguftias,unus & idem ma-

XX. Sicut hirundo infirmo applicata , to-coníd.

Nilus Abe

neat , oportet , fortiter qu'ecunque obvenien-

tum, fi poffet , fanguinem exugeret, medico!

bas apud

tia perferens.

interim nonmü humorem noxium extrahi

Rodiiq.

S. Cht

XI. Sicut aurum, etfi aquis immoretur,pro-

permittente,utfanitas obtineatur ; ita doemon

L c.6

i«5 u

ho; 4,.18 pnam proeftat fpec1em five in conflatonum

omnibus nos bonis fpohare nititur , Deuss, Greg.

n!l

1Pf. i^

au- .

aptd enti4

| Pæno

.

dem Cls /

Bibliothece Manualis Concionatorie

320

autem non plus eripi permittit, quam prodweä'e,

homines fragiles,parumque in virtute conftan-

nobis confpexerit.

tes,quacunque tentatione evertit; fed ad fupe-

ibid,

XXI. Sicut nutrix aut mater filiolum pedes

randos viros juftitia & charitate munitos va-

promovere addocens,aliquantulo fübinde fpa-

riis utitur ariiüciis,& fortiffimis tentationibus.

tio a fe removet, fed mox ad fe retrahit , nec

curat , licet fubinde pufillus cadat, fatius hoc

$. VIII.

eífejudicans , quam fi omnino ambulare non

MOTIVA.

lpoc ?

addifcat; fic Deus quafi NutritiusEphraim,ad

$. 25

lapfus ele&orüm fuorum ex infirmitate contin-

ld tentationes patientek ferendas.

gentes connivet, ut fecurius meliusque in via

I. Y Eæjlita:: quia tefte S. Hierbnymo im- S. Hier,

perfectionis progredi difcant.

S. Chryf. XXII.Sicut focus pofitus fuper terram com-

poífibile eft , animam humanam non ! 4:e 26,.

in €, 3.

burit radices herbarum , ut in loco illo non

tentari ; unde & in oratione Dominica dici-

Mart.

mus:ne nos inducas in tentationem,non tenta-

amplius nafcantur herbz ; fic & tentationis

ignis pofitus fuper carnem comburit radices

tionem penitus non refutantes, fed vires fu-

ftinendi in tentationibus deprecantes. Certe

concupitcentiarum in ea , utnon facile concu-

ifcat.

ipfe Chriftus tentationum expers effe noluit ,

LMIC&.S«

Langius

. XXIIL.. Sicut cibi

4quiþdam funt conco&u dif-

&ut S. Chryfoft, affirmat, nullus unquam ex 9. Chryf:

'It

e

yin

in Poli-

ficiles , fed femel conco&i folidiffimum pree-

his,qui Deo maxime chari ac acceptabiles fue-

anih.

provid,

: s

'Tentat.

" flant alimentum ; ita & tentationes noftrze

runt fine preffuris vixit, etiamfi non ita nobis

DEI

Ciffod,

fuas difficultates & morofitates a principio ex-

videatur ; nam fi B. Paulus tantum negotii fu-

ftinuit ( nullus vero Paulo major eft,a:it etiam

fupf:; H

hibent,fed femel evicze animum no&rum"'maä-

)t

xime firmant.

zequalis) qua tandem ratione alii credantur

hujusmodi auxilio non indiguiffe.

Dignitas.

lL. Utilitas : nam 1 purgat animum a vi-

tiis, & fplendidiorem cfficit, ficut ignis aurum

Rodriq. — XXW. Sicutarboris firmitatem Ventoru*n;

excoquit, & fulgentius reddit. ?. Eundem ani-

p.2.tr

mum abftrahita mundo; nom ut S. Gregorius

1 or, 10

c€

e

* ^ tempeftatumque impetus & robur militis are-

y. 3.

na oftendu»t ; ita Dei fervus non devotionis

reé&te advertit,pio Dei confilio agitur, ut hujus

Rüf'ä".'d.

tranquilitatisque ,

peregrinationis tempore IZlectorum vita tur-

fed tentationisï, tempore

pió.

virum fe probat.

E

betur ; via quippe eft vita proefens , qua ad

$. Ambr,

XXV| Sicut gu

bernator ille räelior eft , qui

paradifum tendimus, & idcirco occulto judicio

feü. iuper

n tempeftate navim gubernat, qui adverfus

frequenti perturbatione conterimur , ne viam

?l. ;1 ,

ventos infurgit, renititur adverfus fluCtus, non

propatria diligamus. 3. Cognitionem fui pro-

timet , vel cam undis elevatur navigium , vel

curat,& fic humilitatem generat;jnam utidem

cum ad ima profundi deponitur ; ita & ille lau-

S. Do&or advertit,mira hoc nobiscum difpen-

dandus eftgubernator fui, quia ea,qu»e adver-

fatione agitur, ut mens noftra culpze nonnun-lIdem c.s7

fa funt,vincit patientia, virtute fuperat, fecun-

quam pulfatione feriatur. Nam effe fe magna-

dis non extollitur , adverfis non frangitur.

rum virium homo crederet, fi nullum unquam

Rodr. l.c,

XXVI. Sicut probata amicitia magnam ho-

earundem virium defectum intra mentis arca-

minibus deleétationem afferre folet ; fic quo-

na fentiret. Sed cümtentatione irruente qua-

titur, & quafi ultra, quam fufficit, fatigatur ,

LIeh s

que Deo comperta jufti fidelitas in tentatione

"$

fummopere placet , gratumque illum Deo

ei contra hoftis fui infidias munimen humili-

facit.

"

tatis oftenditur,unde pertimefcit,enerviter ca-

Idem,

XXVII. Sicut olim tempore

Noe: tfohüpli-

derejinde accipit fortiter ftare.4. Ampliffimum

t

- catze füntaquaxe , & elevaverunt arcam in fu-

a Deopraemium ac coronam obtinet ; cuivis

l?ï*w

"

blime; ita aquetribulationum actentationum

enim tentato applicari poteft illud Saulis pro-

Reg. 15

Gf

in apice perfectionis conftituunt.

miffum : Virum , qui percufferit eum ( dia-t.

S. Chryf.

XXVIIL Sicut unguentum etiam in hyeme

bolum , mundum , aut carnem ) ditabit Rex Y- 25

Mmh *f

in c. 1,

floridum eft, & boni odoris, & homines fuo

"ceeleftis ) divitiis magnis , & filiam fuam

M

Matth. | odore dele&at , & impinguat, cum ex eo un&i

(

vifionem beatificam ) dabit in uxorem.Quod

Caff, cai,i,;

fuerint ; fic Juftus etiam in hyeme tentationis

ipfum confirmans Caffianus , Majora nobis ,

immarceffibilis eft , & manet fidelis.

inquit, per colluétationem tentationum laudis

14. C 28

Iderm ho.

XXIX. Sicut qui ludicrum inftituit agonem,

contulit praemia, benigna erga nos gratia Sal-

56. in

fi cuüi. Athletarum jungitur vinculo amicitize,

vatoris, quam fi omnem a nobis neceffitatem

Matth.,

3 Ch.":f.

nunquam eum , nifi defcenderit in certamen,

certaminis abftuliffet.Etenim fublimioris, prze-

lia

coronabit , qui proprium videlicet laborem il-

ftantiorisque virtutis eft, paífionibus , zerum-

Jrou

lius defiderat ; & quo magis diligit , eo magis

nisque vallatum manere femper immobilem ,

UMT

vi&torem effe cupit ; fic & Chriftus, quo magis

& acquirere quodammodo de infirmitate vir-

Soü

quemque diligit , eo magis illam non folum

tutem, quia virtus in infirimitate perficitur.

fuo auxilio, fed a feipfo vult probari.

Il.

quitar: quam S. Hieron. indicans ,S. Hier,

Hefor

XXX.Sicut fragilis paries facile ruit,& qua-

legimus , inquit, in volumine Job, tentatio, fi-ad Jemet

Pintusi cunque machina evertitur, fed fortiffimus mu-

ve( ut melius habetur in Hebraico) militia eft €P- 8

C.4. Math. yus fortiter refiftit, & opus eft hoftibus machi-

vita hominisfuperterram;ad hoc enim labora-

nas bellicas adhibere , & moenia illa valigdifi-

inus &in fzeculi hujus periclitamur malitia, ut

infuturo fzeculo coronemur.Nec mirum hoc de

mis tormentis fortiter concutere ; fic dianlus

ho«

Titulus CXL. | Tentatio,

32t

hominibus credere , cum Dominus ipfe ten-

ca, ac munitiffimus clypeus.

Nimirus quivis 2 Par

tatus fit. Et de Abraham fcriptura teftatur ,

potefï: cam optimo Rege Jonatha dicere :

In

V«i2.

d

h

quod Deus tentaverit enm.

nobis quidem non eít tantà fortitudo ,ut poffi-

mus huic multitudini refiftere,quae irruit fupei

AV. Jucunditas : quid enim jucundius gene-

rofo militi accidere poteít, quam fi frequenter

nos,

Sed cum ignoremus, quid agere debea-

v*

mus, hoc folum habemus refidui ,

ut ocuïos)

cum holte congredl inagnumque fibi.nomen

obtenta victoria comparare queat? Hinc Deus

noftros dirigamus ad te.

Ill Gladius verbi . Dei

fic S; Paulus fuaht E?hefö

Apoc. e. in Apocalypfi dixit: Vincenti dabo manna ab-

t7

v. ?7. iconditum, & dabo illi calculum candidum, &

dicens

Et galeam falutis affumite

& gla-

Hoc

in calculo nomen novum Ícriptum , quod ne-

dium [piritus ,

quod eft verbum Dei.

S,Hie

1no Ícit ,

gladio Chriftus tentatorem fuperavit.

Hoc

1* 40

nifi qui acaplt

M. ngmt[l.f fi enim hoftes corporeos &

B.Paula, teíte S.Hieronymo ; Quin 5. Grego- S. Gregor.

non admodum fortes vincere in hoc mundo -

rias adeo neceffarium putavit hoc medium, ut l9. mor.

c, uit,

tum gloriofum videtur ; quanta gloria digni-

dicere aufus fit :

"Refittere tentationibus om-

tasque obtinebitur per victoriam de hoftibus .

nino non fufficit , qui hunc verbi Dei gladmm

male vivendo poüpomt

invifibinbus, & quidem tantis obtentam ? an-

non quisque dicat meliori jure cum Azaria &

IV. Humihtas :

fi enim S. Antonio , dum

*(S Chryf,

1. de

1. Mach. s. 'Jofepho : Faciamus & ipfi nobis nomen, &

L

e

mundum totum laqueis circumdatum Vldenq

&

-

eamns pugnare adverfus gentes

quz in

quzefivit, quis evaturus fit? Humils , refpon-

ptoyid

circuitu noftro funt.

fum eft. Hinc & S.Laur.]uft. dixit:

Qu1squ15 S Laur. de

"

Caffio!.

VL Fucilitas :

etíi enim , telte Caffiodoro ,

trophzeum certaminis :de malignis fpiritibus cstt con-

cu Cv

fuper PL bellum fit grave ,

quia occultum quia cum

reportare coucuglfat necefle eft , ut duplici

54.

fortiore ,

armorum genere munitus fit ;

a ün&rls qui-

quia hoftis infidize non v1dentur ad-

verlarius nec labore deficit,nec victus ahquan-

dem humilitate , a dextris Vero oratione fe

je

do difcedit; paratum tamen a Deo copiofum

protegat. Nimirum ficut Antheus. ab Hercu-

auxilium eft; fidelis enim Deus eft, qui non

-Je fuperari nunquam potuit ,

quando in ter-

l

patietur vos. tentan fupra id , quod pote&ls

ram fe proftravit ;

fic nec humilis a d2emo-

I$

fed faciet etlam cum tenta-

ne, quando fe humiliat.

x Cor, 1o, ifiquit 5. Paulus,

I$

13.

tione pr oventum(ui eft,

ratiam copiofam da-

V DDetetlio :

ita jam olim S. Detrus Apofiïo- ,Petr. L

Rofwmd bit

lus fuafit, dicens

f«

Jut poflitis fuftinere. Flinc olim Mofes Ab-

Unusqmsque quöd, eum 3; recol.

em,

£2..638.

bas Ifidoro fugam meditanti, immenfam qui-

movet, & partem,quam dolet ia animo, fatea-

t

dem ab initio. multitudinem dz2emonum ex la-

tur, ut poifit confequi medicinam; quae enim

tere occidentis oftendit; mox vero etiam ad

filentio conteguntur,velut multi tempams vitia

—

j

Orientem refpicere Jufht, ibidemque majorem

difficilo curantur ; & ideo , quoniam tacenti-

longe SS. Angelorum ad auxiliandum ipfi pa-

bus non poteít. facile medu,ma opportuni &

ratorum copiam monftravit.

neceffarii fermonis adhiberi, proferre debet

ldemc.s?

quisque,in quo animus per ignorantiam lan-

$. IX.

guet ; tacenti vero dare remedium, folius eft

d-

MEDIA.

Dei. ldlp um coníirmans S.Cyprianus, facilis, S. Cynr. I,

Jd tentationer fuyemndaf,

inquit,eft cura,ubi plaga perfpicua eft, & cito yde '1810

d«

ad fanitatem. medela fubveniente peïdaamx

l^

1Petrs,. I

^ feu fiducm in Deum :

quod medlum

vulnus, quod videtur.

Uti exemplo proprio

V. 8.

S. Petrus fuafit,

dicens :

Adverfarius

didicerunt Serapion Abbas , qui furtum & gu- Caffiod,

j

vefter tanquam leo rugiens , circuit quzerens,

l peccatum Abbati coram aliis aperiens, d2e- Coll. z:.

quem, devoret , cui refiftite fortes in fide;jnam

-

moné in fpecie lampadis accenfe e finu egre-

S.Gregor. idco, tefte S. Greg. Sanos tentari permittit,

dientem videre meruit,& deinceps liber a ten—

ä

l. 9. mor. g. dum pulfata mens trepidat, in folo Dei ad-

C

*

tatione manfit. Item Aftion M. qui turpem co-Rofweid,

jutorio, fpei pedem robuftius figat.

gitationem. magiítro fuo epi&teto revelans, vi-folers.

r MH

v. 25

Matth, 26,

lL. Oratio: fic Chriftus ipfe monuit, dicens:

dit puerum nigrum cum facula de finu egredi- -

y

Vigilate, & orate, ut non intretis in tentatio-

entem, & hs»ec dicentem audivit.

Confeffio

n

& una

nem. Hinc Joannes Avila dicere folebat: Ten-

tua, Aftion , magnas meas contrivit ,

d

tatio ad te tu vero ad Deum.

lQuemadmo-

oratio VePcra me in omnibus inermem ac de-

(f eoll

1625

dum puer uli perterrefacti,ftatim coufagmnt ad

folatum fécit.

-Sed & alius quidam fenex , Vit, PP.

finum matris ; fic nos, cum aliqua tentatione

cum fratrem quemdam - a cogitationibus tur-l 5. . 12.

?

julfamur , per preces confugiamus ad Deum;

pibus , quas ei aperuerat , liberaffet., eidem

S Cheyf,

dixit: Non concedas dlabolo

nec relaxes ani-

inquit.5. Cuyioit Quem in finem ]oaunesAb-

j«

lib.a. dé bc verfi

um: Deur in. ad;utommz. Íinglariter

mum tuum , fed magis, quotles moleftus eft

rovid.

ü-

Ga(f.Coil, COmmen

dat ; habet enim, inquit , adverfüs

dzemon, veni ad me, & increpatus abícedet ;

n*hll enim fic extæchat daoemonem formcatlo-

2o.c1o. univerfa difcrimina invocationem Dei , habet

r-

humilitatem pize confeffionis , habet follicitu-

nis, quomodo fi revelentur ftimulationes ejus.

habet

dinis ac timoris perpetui Vlgl]dïltlaïïl

Et nihil enim fic letificat, quomodo fi abfcon-

p Hler

confiderationem fragilitatis fuae , exaudltlo-

dantur cogltatlones fimilis nimirum in

hoc , S.Tg na*,in

nis fiduciam, configentiam pxæfentls femper-

quémadmodum. $. Ignatlus dicebat ,

impuro

I&€g

üc

&CPS*

Hic verficulus omni-

amatori, qui puellam feducere Volems, nihil diferet,

que adfhntïq proefidii.

1

bus infeftatione daemonum laborantibus inex-

magis ftudet; quam ut puella conatus qus pà- Spir.S.x3,

trono non indicet.

!j

pugnabïhq murus eft, & impenetrabilis lori-

le

R. P. Lohn. Bibl. Mmz. Tom, I11,

Ss

V1 Prin-

322

Bibliothece IManualis Cokcionatoriæ

S.Chryf.

VI. Principiit obflare: nam , tefte S. Petro

reoportet tentationes,adhibitis earum contra-

ferm, .. Chryfologo , diabolus femper primordia boni

riis,ut, cum quis ad fuperbiam animadvertitur

pulfat , tentat rudimenta virtutum , fan&a in

elle propenfus, exerceri is, debet in rebus ab-

6G

S. Hieron.

ipfo ortu feftinat extinguere, fciens , quod ea

je&ioribus, quae ad humiliandum ipfum utiles

fubvertere fundata non poffit. Hinc S. Hieron.

j j, D

futurze videantur ; & fic de aliis pravis animze

""

Cant, 3.

monet, ut, dum parvus elt hoftis, interficiatur,

propenfionibus; nam diabolus, uti Chriftus S.

[]

ut nequitia elidatur in femine, & fponfus hor-

Birgittze dixit, eft quafi canis venaticus , cur-

Pl

tatur,ut capiantur vulpes parvulze,quxe demo-

l.4. revel,

]

Puii

1-36

rens ad te cum tentationibus & fuggeftionibus

C I4. -

94

v

liantur vineas.Beatus enim,tefteDavide,qui te-

fuis; fed fi oppofueris ei aliquid durum, quo

].COI

SO

nebit & allidet parvulos Babylonis ad petram.

Aug.

dentes fui doleant & obftupefcant, ftatim refi-

UT

Pfal.48

LJ

"" Quod pulchre confirmans S.Aug. aDeo, in-

liet a te,nec nocebit tibi. Quid vero eft durum

quit, quid di&um eft ferpenti ? ipfa tuüm ca-

opponendum diabolo , nifi charitas divina, &

put obfervabit,& tu ejus obfervabis calcaneum

obedientia mandatorum Dei,quze cum viderit

diabolus calcaneum tuum obfervat, quando

diabolus perfe&e in te, ftatim 'dentes ejus, id

laberis, ut dejiciatte. Ille obfervat calcaneum

eft, conatus ejus & voluntas fruftrabitur , quia

$.A

jem, ;

tuum, obferva caput illius. Quod eft caput il-

confiderat, te omnia contraria ma

gis velle pa-

de ver

lius? initium malze fuggeftionis illius. Quando

Don.

incipit mala fuggerere,tunc repelle, antequam

ti , quam mandatis Dei contraire.

r

10,

furgat dele&tatio, & fequatur confentíio , &

E X

tunc vitabis caput illius , &inon apprehendet

ille calcaneum tuum.Talisres eft malitia,inquit

ASCETIC A.

SChryf, S. Chryf. fi, cum primum initium duxerit ,

I.S

I ulla alia materia fcitu neceffaria eft afce-

d* contin.non cohibeatur , tan

quam ignis arida ligna

tze,hzec profecto cenferi debet,ut ad quem

g*entl e

corripiens, fic in immenfam affurgit altitudi-

proprie pertinet , non modo quoad fe fraudes

Vi f

nem. Imo, ut fcintilla, fi forte immenfam ma-

&laqueos daemonis ftudiofe devitare, fed alios

]4de

teriam corripuerit,non ante fubfiftit, quam to-

etiam ab eorum incurfu fagaciter tueri. Unde

tient,

huril,

tam depalcatur; fic & peccati natura, ubi ani-

ficut plurimze funt fraudes & aíftus daemonis,

mi cogitationem aliquam adorata eft,nec quis-

quibus decipere conatur; ita non pauciores

quam eft, qui malum reftringuat , procedens

funt doCtrinze , quae ad easdem evitandas ob-

alterius magis indomita efficitur ; qua utique

fervari debent ; led omnes feread tria capita

ratione complures videas in omne genus pec-

reduci poffunt, nimirum ut bene fciatur , quid

catorum imprudentes prolapfos, quod flamam

ante, quid in, & quid poít tentationem obfer-

initio exorientem non extinxerint.

vandum fit.

$. Clim,

VIIL. Fortiter refiflere :: nam, tefte S. Climaco

LL

/81'- [N

II. Antetentationem itaque tria obfervanda $ Gegor.

:f

Y, 4

inimici noftri intuentur animarur noftrarum

funt. r Ut certo fibi perfuadeat

,p01

tquam ac-L9.mor.

vultus,& fi illos viderint formidare, contrahi,

ceffit ad fervitutem Dei, animum ad tentatio-

C Zz2. !

vel immutari , contra nos acerbius armantur.

nem parandum effe ; imo quo plus in fan&i-

Intelligunt enim verfutiffime timore noftrum.

tate profecerit, tanto vehementiut oppungna-

Magno igitur animo adverfus illos arma capia-

tum iri, cum, tefte S. Gregorio, hoftis nofter in

mus; contra enim, qui alacriter pugnat, nullns

hac vita pofitos, quanto magis nos fibi rebel-'

oppugnando przevalet. Quod confirmans S.

lare confpicit, tanto amplius expugnare con-

SS. Bern. Bern. Videte, ait, quam debilis eft hoftis no-

ferm,«.in (ter

tendat. 2.Ut firmiter quoque credat,Deum,uti

Quaadr. ,

;qui non vincit,nifi volentem. Poteft inimi-

S.Paulus 1.C.10.v.13. monet , fidelem effe, at-

. cus excitare tentationis motum ; fed in te eft,

que adeó non paffürum; ut fupra vires tente-

anvelis dare vel negare confenfum. In tua fa-

tur; fi enim, ut rectedifcurrit S. Ephrem , ho-

S.Ephrem

$n

cultate eft, fi volueris inimicum tuum facere

mines cum tam parum fciant, fciunt tamen

ferm. de

1 ptí

lervum tuum , ut omnia tibi cooperentar in

Drex. pa.

difcernere, quantum oneris fingula jumenta patient, -

leftr. p.3.

bonum. Hinc religiofus quidam, cumaccerri-

ferre valeant, tantumque imponunt, quantum

€. 4. 8. 2.

mas fuas tentationes Patri fpirituali expotuif-

eorum vires.tolerant; fi etiam figulus vafa ef-

fet, & remedium petiiffet, hoc unum accepit ,

formans novit, quanto ea tempore in igne re-

4

ut femper diabolo Nolo refponderet,quod poft-

linqui oporteat,ne, fi diutius relinquat,aduran-

P

quam fecit, brevi omnis tentatio evanuit.

tur, fi minus diffolvantur; quanto magis Deus,

E contrario vero alius quidam frater juvari

cujus eft infinita potentia & fapientia , novit ,

non potuit, quia in tentatione pofitus non refi-

quibus tentationibus aut probationibus indi-

Rodt p » ftebat, nec ad orationem furgebat,ut fufiusRo-

PM |

Vi

geant animze ipfi placere volentes, neque ma-

tr4. c.22.driq.l.c. refert. Merito ergo S. Jacobus dixit :

/

Jores permittet,quam ipfarum utilitati condu-

J«c 4. "-7 Refiftite diabolo

,& fugiet a vobis.

cat? 3. Ut pariter firmiffime credat, non no-

S. ti*ron,

VHI. Occafionum fuga : nam,ut re&e S.Hier.

LT

cere fenfum in tentationibus,fi abfit confenfus,

V

?P* 47-. dixit.fi quis putat, poffe fe verfari in deliciis,&

ut enim ignis fub cinerelatet ; etiamfi cineri-

deliciarum vitiis non teneri , feipfum decipit.

bus totus videatur fepultus; ita & charitas in

Quid ergo tibi neceffe habes,quotidie aut peri-

corde effe poteft, licet ob tentationum gravi-

re aut vincere ? quis unquam juxta viperam

tatem videatur penitus extincta.

fecuros fomnos capit ? fecurius eft, perire non

IlI. In ipfa tentatione quinque doGrinz ob-

$ Tgn.p 3.

poffe,quam juxta periculum non petiiffe.

fervandee funt. «. Ut non concidat animo , fí

P

conftit,c,

IX. Firtutis contrarig exercitium : ita fan-

tentationum procellz exoriantur; ut enim , fi

2. 5"13. Cus Ignatius fuis fuafit, dum dixit; Anteverte-

nauta femel a timore occupatus eft, ad navim

Tegens

Yas

Ti

[

323

lu CXL.. Tenjtaiio.

Yegendam prorfus ineptus evadit ; ita animus

fervanda. 1. Ut debitze De'o pro obtenta ?i—

tentati, fi timori cefferit, manifeito victorise

&orize gratize ferventer perfolvantur , dicendo

amittendze periculo fe exponit. Unde fapien-

cum S. Davide: Benedi&us Dominus Deus pti, 43;

ineus,qui docet manus measad praelium,& di- — v, 1.

knd.. . 7 Ed

S.Gregor, ter monet. S. Gregorius : In tentatione depre-

l3.mor, henfus tenebras moeroris incide,ne,qui in tanta

gitos meos ad bellum. Aut: Non nobis, Domi- Pfal. r13.

ne,non nobis,fed nomiui tuo da gloriam. 3. Ut V. 9

€312. animi tranquillitate alta de te fenferas,in per-

l4 N

turbàcione quoq; deterius cogitationum caligi-

non putetur debellatum effe , fi femel victoria

Matth, 26, ne te confundas. 2.Ut Chrifti confilium fequa-

obtenta eft ; nam, nt fapienter advertit vene-

CI 14'

V.41.

tur dicentis:Vigilate & orste,ne intretis in ten-

rabilis Beda, fzepe antiquus hoftis , poftquam Ven.Beda

I: Cor.16. tationem. Et vigilantiam quidem etiam S.Pau-

menti noftrae tentationum certamen inflixerit, (ap. Lu-

lA Sa

lus comendans, vigilate, ait, ftate in fide , viri-

ab ipfo fuo certamine ad tempus recedit , non c&m.

. liter agite & confortamini: orationi inltante ,

,ut illatze malitize finem przebeat, fed ut corda

vigilantes in ea. Qua ratione autem fufcipi de-

qu3e per quietem fecura reddidit,repente redi-

beat hzec vigilantia , pulchre docuit S. Augu-

ens,facilius inopinate irrumpat.Huc etiam per-

S.Aug. [tinus,dum fic Evangelium Zigilate claufit: Si

'tinet, utnon abjiciat animum,aut contriftetur,

íerm.23. ergo dormiturifumus , quando vigilabimus ?

fi devi&is gravioribus hoftibus advertat,fed ad-

de verbx

Y

:

Doimn,

corde vigila, fide vigila , fpe vigila, charitate

huc a minoribus infeftari,nam,ut fapienter di-

* vigila, operibus vigila. Hodie laboramus , &

fcurrit S.Greg.hoc divina difpenfatione agitur, S.

Grägors

iQog,

lampades rnoftrze inter ventos fzeculi hujus ten-

ne ex omni parte virtutibus fplendens in ela- l4« mor.

tationesque flu&tuant , fed ardeat in robore

tionem fublevetur: ut,. dum in fe parvum quid

reprehenfibile videt, & tamen hoc fubjugare,

flaina noltra, ut ventus tentationis augeat po-

tius, quam extinguat. Oratio vero quomodo

non valet, nequaquam fibi; fed Authori viGto-

riam tribuat in his,quze fubigere fortiter valet.

practicanda fit, pulchra fimilitudine declarat

Vit pp, Abbas Joannes, dicens: Siimilis debet effe mo-

Quod ad hoc agitur, ut ad virtutem mens pro-

- ficiens juftitia fua , melius infirmitate robore-

1.3.de pa- nachus homini fedenti fub arbore grandi , qui

£s

tien. & refpiciens feras diverfas & ferpentes venien-

tur; & inde verius in bonis luceat, unde etiaim

humil,

nolentem parva reprehenfibilia humiliter ob-

tes ad fe, cum non poffit eis refiftere, fubit in

arborem, & falvatur. 1ta & monachus fedens

fcurant. Unde & bene cum lfraelitico populo

'percepta promillionis terra divideretur I:ph-

in cella, & videns pravas cogitationes, confu-

ciat ad Deum perorationem , & falvabitur.

raim Tribui, Chananzeus gentilis populus non

occifus, fed fa&tus eft tributarius. ReCte autem

Ítem fimilis debet effe homini habenti a fini-

/ ftraignem, &adextra aquam , ut,quoties fue-

tributarius effici dicitur,quia hocipfum vitium,

- quod fubigere non poffumus , ad ufum noftrze

rit fucceffus ignis, tollat de aqua ( puta ora-

$G.

'LX-I-C-IS- tione) & extinguat illam. . 3. Ut initiis tenta-

utilitatis humiliter retorquemus , ut eo.de fe

29 01

V. $ tionum fortiter invigilet, & refiftat : quia. , ut

niens in fummis vilia fentiat , quo fuis viribus

m

bene monuit pius . Author libelii de Chriiü

etiam parva qu:e appetit,non expugnat. Unde

imitatione , facilius ho

TE

iti

s vincitur , fi oftium

z

& bene rarfam fcriptum eft: H»e fünt gentes,

inentis nullatenus introire- finitur ,' fed extra

quas Dominus dereliquit , ut erudiret in eis

limen ftatim,ut pulfaverit, illi obviatu:

" Ra

A a X

Oon-

" Ifraelem.Ad hoc namque quxedam minima vi-.

tia noítra retinentur , ut fefe noftra intentio

trario vero,fi tentationi in carne nafcenti fefti-

ne non refiftitur, eadem , qua nutritar , hora

folicitam in certamine femper exerceat, & eo

de victoria non füperbiat, quo vivere in fe ho-

roboratur;& exiftens foris in operibus vix prze-

valet, quia ipfam intus membrorum dominam

ftes confpicit, a quibus adhuc vinci formidat.

3.Ut, fi quis in tentatione cecidiffe àc fuccu-

mentem captivam tenet , ut fapienter notavit

S.Gregor. S.Greg. 4. Ut non obiter & perfunttorie refi-

. buiffe fe advertat, animis non concidat , fed

5 Ephtem

potius falubrem Thomze Kempenfis do&trinam E. c.6,

(erm, d . |

in paftor, [tatur tentationi & hofti, fed penitus, quantum

fieri poteft, deleatur; quod fiet, fiipfa etiam

ac confilium fequatur. Certa tanquam miles

putint,

bonus; & fi interdum ex fragilitate corruis,re-

tentationum radix & occafio tollatur. Eít au-

tem hzec radix non alia, quam concupifcentia,

fume vires fortiores prioribus, confidehs de -

ampliori gratia..Nam, ut re&te advertit S.Gre- ? Gregor,

3&&;4.-V.I.uti clare S. Jacobus indicavit, dicens: Unde

om, 34.

lites & bella in vobis? nonne hinc, ex concu-

gorius; Sicut dux in praelio plus eum militem

diligit , qui poft fugam reverfus , hoftem forti-

in bïag'g,

pifcentiis, quze militant in membris veftris ?

4

-Hsec aütem radix tunc tollitur, fi a creaturis

ter petit, quam illum,qui nunquam terga prae-

buit, fic Deus fzepe illos plus amat , qui poft

Pisl. $6; ad Deurn transferatur juxta doct inam S. Da-

V. . vidis dicentis : Delectare in Domino , & ipfe

. peccatum ferventius illi fervierunt , quam qui

peccato mortali non commiffo , tep

4

tibi dabit petitiones cordis tui ? Et Salomonis;

ïgOS fe in

Sap. r3, Quorum fi fpecie dele&tati , deos putaverunt,

ejus fervitio exhibuerunt.

$

XI.

[]

v.3. fciant quanto his dominator eorum fpeciofior

eft, fpeciel enim generator haec omnia confti-

CONCEPTUS"

PRJEDICABILES.

tuit.

s. Ut ad. pugnam fe variis, preefertim

Dei & totius curie cceleftisagonem fpectantis,

LEX occafione thematis: Quid dabitur km'ro., /,,Re*g,m

- & animos addentis,przefentia cogitata excitet;

074 qui gercufferit Philiflhewn hunc ? poffünt

væISQ

.quemadmodum S. Steph. exemplo fuo docuit,

motiva ad tentationes fortiter fuperandas im-

pellentia proponi , nimirum r. Quod. ewn dita-

coelos apertos,& Jefum ftantem a dextris con-

templatus, dumlapidibus impeteretur.

bit Deus. divitiis. multis ;

puta virtutibus & -

- JV.Poft tentationem tria fpecialiter funt ob-

meritis,quae folae funt verze & przeftantiffimze

DS

—

R.P. Lohn. Bibl. Man. Tom. IIL

divi- :

324 -

Bilaiiafhecæ JAMauualis Concionatorie

divitiz:a. 2. Quod domum ejus fäciet absque fri-

accipientis,quod facili labore proeftiterunt:tum

buto:d eft liberabit a miferiis & triftitiis animi,

Horatii militis Romani contra tres Curiatios

quibus omnes homines fubjacere confueve--

milites Albanos pugnantis, & quia fugam fi-

Prov. 12 runt,nam juftum, qualis eft utique, qui tenta-

mulaus unum polt alterum aggreffus ett,felici-

Y.21.

tiones omnes ad peccatum fortiter fuperat ,

ter fuperantis. 2. Contra maximum: uti olim

non contriftabit, quidquid ei acciderit , Salo-

Rex Syris fuis przeceperat dicens; Non pu-

mone teíte. 3.Qwod filiam fuam dabit &i ; id eft,

gnabitis contra majorem aut minorem quem-

| f

gratiam ac gloriam , quze funt principales Dei

piam, nifi contra Regem Ifrael folum. . Kt Da-3-Reg 22.

creaturze, & animam , cui uniuntur ,. ad fum-

vid exemplo fuo docuerat, dum contra folum

am amicitiam cum Deo, atque adeo etiam

maximumPhilifthzeum pugnando totum exer-

dignitatem maximàm , evehunt. Qu omnia

citum fugavit. EtJudithHoloferne interempto,

facile fufius diduci poffunt. Animentur pro-

omnes.ejus affeclas in fugam precipitavit.

inde Auditores, ut cum Davide animos fu-

3. /Magno emimo agrediendo : quia diabolus eft

mant , fundam generof»e refolutionis ant cha-

leo , fi cedas: fi ftas, ut mufca redit. Quem

l

l

ritatis divinze cum lapide contemptus illius

infinem ferviet exemplum de adolefcente ;

boni fenfibilis ,. quo allicit & tentat adver/a-

qui ab Angelo fuo cam magno terribili gigan-

*

.rius, arripiant , & fic in nomine Domini , id

teo objecto pugnare

juffus, cum formidaret

]

eít, cum gratia divina auda&ter agg

redian-—x

congreffum, iterum ab eodemAngelo admoni-

tur hoftem , feliciterque fternast.

tus eft, ut aggrederetur

;

duntaxat illum ; Iox

Job.7.v.t. 1. Ex occafione thematis: AMilitia eft m'm

enim fe auxilio venturum.

- fhominis fuper terram : poteft explicari natura &

1V. Ex occafione thematis : Certa bonum.Tim.6..

periculum tentationis, idque ex triplici capite

certumen : vel : E'ïc-ijefbrtef tn bello ,. €9 pugna- v.12. Ec-

oftendi. :r.Ex qualitatibus adveríarii, utpote

te cum antiquo ferpente; poteft pulchre oftendi ,clefia in

[5.4.C

fcn

ie valet

qui eft invifibilis, & calliditate , u

TL*C»,lc

quomodo juxta exemplum $. Georgii po[fig 9 iete

44 1 infml

plurimum, quippe qui cum tot tantisque viris:

quisque cum dracone infernali, id eft, diabolo,

pugnarit, necraro victor evaferit: preeterea

pugnare.E.t in prima quidem parte poteft often-

Jo*. ^. fic pollet viribus, ut, tefte Job , quafi paleis

di, quam re&te d2emon draconi comparetur $

OV* 18. ferrüm,& quafi lignum putridum ses , zeftimet.

nempe quia & feedi(imus :afpe&u eft, & cru-

Sed & tanta eit vigilantia proeditus, ut d.es

deliffimus, non corporali tantum , fed etiam

mo&tesque impugnet: tanta pertinacia nos ob-

fpirituali vitre infidians, atque adeo corpaus fi-

fidet atque oppugaat, utnon uno tantum vel

mul & animam tollens, In fecunda parte de-

altero menfe aut auno , fed per vitam univer-

monftrari poteft, quomodo fit fuperandus , fci-

fa;n,hoc pr»elium continuet.' Odio denique in-

licet infidendo. equo albo , de quo pius,Author

fiperabili ad eos potiilimum devorandos fer-

dixit: fuaviter equitat , quem gratia Dei por-

tur,qui arctiffimis fe cum Deo vinculis: devin-

tat. De hoc enim vere illud Chrifti verificatur:

xerint, ut vere cibus ejus ele&us ab Abacuc

fine me nihil poteltis facere.. Deinde lanceam

Ahas. r. i dicatur. 2. x modo pugnandi : neque enim fub

generofe relolutionis & cooperationis affu-

V.16. qntenipus, aut deftinato ad pugnam certo tem-

mendo, & verfus draconem detorquendo. Et

N

po:e, puguandum eft, fed femper in armis &

tandem lorica firmi propofiti nonpeccandi fe

prolio ftandum, femper aperto campo & co-

H

armando ; his enim armis haud difficulter ex-

minus cum hof

ie pugnandum , ut merito ma-

pugnabitur hic draco. In tertia parte often-

.. gna femper vigilantia , preeparatione , & forti-

di poteft, quomodo fe quis excitare debeat ad

tudine fitopus. 3. Ex; momento pugne: non enim

hoc certamen alacriter fübeundum , fcil. pro-

hic agitur de pace aut. bonis temporalibus

ponendo fibi S.Margaritam virgine fpeciofam,

confervandis , fed de falute anim?e, & de feli-

quam per hoc certamen eripiat, animam fcil.

citate aut infelicitate zeterna ; fi ergo illi, qui

propriam, cujus dignitas a

D

c pulchritudo bre-

vident pro anima rem agi, totis viribus decer-

it.

tare confüeverunt; quanto. magis quivis Chri-

v1te1f explicari pote

$. XII.

Drexel,

,ftianus pro anima fua tam pretiofa fortiter fe

l

ptlas

ELLA/NE A.

H

adverfariis fuis opponere debebit? Oftendatur

MISC

g

proinde, quomodo certare debeant , eumque

Quahtas.

1

in finem exemplum Chrifti, triplicem de hofte

L(^Um quidam f

e

nex dixiffet ad aliu

m: Ego Vit, PP,

vi&toriam obtinentis , nec aliis armis, quam

jam mortuus fum mundo ; refpondital- ! $.

gladio verbi Dei, utentis , afferatur.

ter,ne confidas in te ipfum , donec egredia-

5. Tim. 4.

lil. Ex occafione tliematis: Bonuwn certamen

ris de corpore hoc ; nam etfi dicas , quoniam

v. T.

certavi, cu: [um confummini , fidem fervavi ; in ve-

mortuus fum , diabolus tamen . necdum eít

lijuo repofita. efl mihi coroma juflitim : — poteft

mortuus, cujus innumerabilia funtartis mala.

oftendi, quomodo quivis Chriftianus pugnare

Il. Cum quidam frater interrogaret fenem ,

(bid 1. g.

debeat

ut victoriam obtineat. Videlicet r.

dicens: Si fuero in aliquo loco, & orta mihi

contra umum duntaxat, quia juxta commune

fuerit tentatio , nec habuero, cui me commit-

proverbium,nec Hercules contra duos. Quem

tam, &indicem paffionem animi mei, quid fa-

in finem ferviet tim fattum Sciluri Scytharum

ciam? refpondit lenex: Credein Deo, quia ipfe

Regis o*toginta filiis fafciculum totidem fagit-

mittet Angelum fuum , & gratiam fuam , &

tarum offerentis, & frangere jubentis;cumque

ipfe tibi eft confolatio, fi in charitate rogaveris

id nequiiffent, foluto fafciculo fingulas cuique

eum. Et addidit dicens : audivi , quia in Scy-

athet

fagittas porrigentis, iterumque frangere pra-

thia erat quidem , qui fuftinebat tentationes,&

d& u

c' Il

non

T itulm CXL. Teniatio.

325

non habens fiduciam in aliquo, cui confitere-

citari jubentliberos 'ad fïudia mature obeuhda

feriatis quoque diebus non patiuntur effe otio-

tur, parabat vefpere melotam fuam,ut difcede-

yet; & ecce no&ugþpamit ei gratia Dei in

fos, & fudorem illia, & interdum lachrymas

excutiunt ; at matres fovere in finu, continere

Ípecie virginis , & rogabat eum, dicens: INus-

in umbra volunt. nunquam triftari, nunquam

quam vadas , fed fede hic mecum ; hihil enim

]aborare.

Patrium habet Deus erga bonos

ex his male fit, quie audifti , qui credens ver-

viros animum, & illos fortiter amat, ut ope-

bis ejus fedit, & itatim fanatum eft cor ejus-

3-Reg 3

Iil.. Cum Paftorem Abbatem aliquando/Ab-

ribus inquit ,' & doloribus exag

3.

verum colligant robur.

(itentur , ut

: lþidefn.

bas Ammon deimundis cogitationibus inter-

TX. Sicut Didafcali puero

s docent in Alpha- Drexel, 1.

rogaret,quae in corde hominis generantur, &

vanis delideriis,refpondit ille: numquid gloria-

beto unam literam poftaliam , ita & diabo-€. P. 8 e.

lus fuos difcipulos , ut primo a

dmittant cogi-?-8- 1«

bitur fecuris fine eo;qui incidit inilla? & tu er-

go non porrigas eis manus,& otiofze erunt.

tationes malas , dein blandiantur , mox con-

IV.- Cum quidam. frater ad fenem diceret :

fentiant , dicant, feu ore proferant , exemplis

i Ibid.

doceant, opere faciant.

quid faciam , quia multve cogitationes; folici-

hicus dicere folitus

tantime, & nefcio , quomodo repugnem eis ?

X. S. Francifcus Serap

erat, diabolum a nobis filum duntaxat petere,

refpondit fenex: non repugnes contra omnes ,

fed contra unam ; omnes enim cogitationes

& ex eo funem nauticum texere.

| Draæ&!. in

neceffa-

XI. Cum S.Pachomius dzemni apparent

Pex

;

monachorum unum habent caput ;

paleftra.p,

rium ergo eft confiderare,qu'e & qualis fit, &

robraret, quod homines, a quibus lzefus non

^

[2

^

I.Tin £,

adverfus illam reniti; ita enim & refiduae co-

fit, die no&teque improbiffime infeftet , refpon- "

1. E(—

dit ille : nos ad fores pulfamus, dare aditum ,

gitationes humiliantur.

j

*

dleia in

Lib. 4. c.

V. S.Leo S.Gertrudem 1

nftruebat, ut; quan-

aut negare , penes vos eft: fi aperitis, mox in-

Jido,

tro ruimus, & imaginationem occupamus, un-

R

44- inüþ.

docunque accedere debet ad. aliquem locum ,

in quo füfpicatur occafionem tentationis, fem-

de facillimum nobis eft, coecam voluntatem,

perdicat verfum: Fiat ,Domine, cor meum ,

totumque hominem expugnare. Quod fi refi-

ftitis , & mox initio prohibetis ingreffu , nos

& corpus meum immaculatum. Et polt per-

fe&um opus. collaudet Dominum pro his, a

victi. fumus , & veluti fumus evanefcimus.

3

" XILAbbatem Posmenem cum:. interrogaffetIbid. e, g,

quibus eam cultodivit.

i

VÍ. B. Virgo dedit S

. Brigittze triä. remedia

quispiam , quid facere deberet, cum cogita- $.

Cum tentatione fordida

tiones iracundi»e & impudicze invaderent, re-

contra tentationes.

fpondit ille ; Quid faciebat David, quando ur-

tentaris, dicito : Jefu Fili Dei, omnium Con-

fusautleo arietem de medio toliebant ? per-

ditor , adjuva me', ut in cogitationibus vanis

non delectet. Cumvero delecat te loqui , di-

cutiebat., fuffocabat, interficiebat illos ; ita &

cito: Jefu Fili Dei, qui coram judice tacuifti ,

tu.leonem tuum iracundiam percute fuübmif-

i

»

fione , faffoca manfuetudinem, urfum feu car-

tene !

AAl

f

guam meam , donec cogitem , quid &

qualiter loquar. Cum vero deledat operari ,

nem tuam in libidinem pronam in laboribus

& jejuniis exarma.

"

vel quiefcere, dicito: Jefu Fili Dei, qui ligatus

— XilL S. Antonins fuis extrem

ufri Vaie di&u- S. Athan,

fuifti, rege manus, & omnia membra mea , ut

opera mea tendant ad bonum fidem. Et addi-

rus dicebat: Vos, o vifcera mea, admoneo, nein vit c,

tanti temporis laborem repente perdatis , va-2. « & c,

dit: Quacunque tenïätioriä tentaris, in ora-

58.

tione nibilominus ora, & conare ad orandum ,

rias dzernonum noftis infidias.: vidiftis eorum

& impetus feroces,& vires effoeminatas.]efum -

quia defiderium & conatus bonus reputabitur

fufpirate, & credulitatem nominis ejus veftris

pro effetu orationis. Et fi fordida advenientia

menti tuze ejicere non poteris , tunc ille cona-

fipite mentibus , & a certa fide univerfi dze-

inones fugabuutur. Si alacres in Domino fue-

tus tibi reputabitur pro corona, iodo non

confentias, & fint contra voluntatem tuam.

rimus, & futurorum bonorum cupido nos füc- -

Drexgl, in

cenderit, fi femper omnia manibus Dei com-

-VIL Ferdinandus Antellus Dorlani preefi-

ale(tp. dii Proefe&tus;ut Ambianum urbem in fuam re-

mittamus, nullus dzemonum ad pugnandum

:

valebit accedere.

Una eft ratio vincendi ini-

:€?:93 digere poteftatem , quadraginta milites ve-

ftibus. rufticanis indutos , fub quibus arma

micum,Letitia fpiritualis,& anim2e femper co-

f

gerebant , & faccis, qui nuces aliasque ru-

gitantis Dominum jugis recordatio.

Vïf, PP [

XIV. De Jonatha dicit. S. Scriptura , quod ». Mach.

lo a*

fticanas merces continebant, onuftos ad ur-.

bem illam mifit , ipfe interea cum. áliis mili-

cura audivilfet, quoniam regreífi funt princi- r2.

multo, occurrerit

tibus tertio ab urbe lapide fub ruderibus la-

pes Demeterii cum exercitu

eis inAÀmathite regione ; non enim, dederat eis

tuit. Poftquam ergo milites illi ad portam

appulüi faccum nucibus plenum veluti cafü fo-

fpatium, ut ingrederentur regionem ejus.

XV. Draco a S. Joanne olim vifus , cum vi-Apoc.12,

p 1.

]utum effüderunt , quas dum portze cuftodes

petulantius colligunt , a perfonatis militibus

deret, fe nec matrem nec filium devorare po-

tuiffe, iratus abiit facere przelium cum reliquis

confodiuntur, datoque fociis figno Ambianum

fine fanguine expugnatur. Simili modo dia-

de femine ejus , qui cuftodiunt mandata Dei.

Simili modo dzemon,quia nec Chriftum, velut

bolus corda hominum mucibus terrenarum

caput Écclefize , nec totum'corpus , quod per

rerum objedis in fuam poteftatem redigere

conatur.

3

mulierem fignificatur, perdere potuit,ad fingu-

Senec. l.

it Seneca , quan-.

los Ecclefize filios, eosque meliores tentan-

VilI. Numquid vides, inqu

de prov.

dos & affligendo

sfe convertit; licut enim is,

C, E.

to aliterl patres, aliter matres indulgeant ? illi

953

qu.

*

3260

Bibliothece AMamualis Comionatozfïæ

lum valet ultra, nifi ut mittatur foras, & cor-

qui cüm altero digladiatur, animadverteng, fe

eum in capite ferire non poffe , ig corpns ejus

culcetur ab hominibus: ait , quid eft concul-

reliquum ictus infligit ; fic diabolus, quia con-

cari ab hominibus , , nifi fuperari a tentatio-

tra Chriftum non praevaluit , membra illius ,

ne ? non itaque calcatur , qui perfecutionem

fingulos fideles , aggreditur.

patitur, fed qui perfecutionem timendo in-

S, Theref,

XVI. S.Therefia dicebat: Non habet daemon

fatuatur.

in itin.

potentiaur ad generofas & refolutas animas

T Utilitmj.

perf.c 25,tentandas; ab illis enim fibi imprimis metuit :

XXIV. Regina Chuneg'vu.ndis Henrico con-

Anono :

experientia quippe jam novit, magnum fibi ab

illis áamnum accidere, & quidquid producit ,

jugi fuo virginitatem fuam probavit , dum per

ac dirigit ad nocendum illis, hoc totum tam

prunas ardentes illeefa tranfivit; fimili ergo

in ipfarum, quam aliarum commodum cede-

modo, fi anima per prunas tentationum illze-

re, & fe damnum referre.

)

- fa tranfeat, manifefte declarabit , fe nulli al-

Nyffen,

XVIL S. David tentationes.doemonis ad

teri creaturse, preeterq

uam fponfo fuou»(zhri—

fto , per amorem adhoeefiffe.

N

D

'P9"gravia fcelera fagittas volantes vocat , quia ,

*e

der

e

cum vitiorum tam fint deformes vultus , curat

XXV. Cum S. Gertrudis propter minntio- Blof.c.4.

rem defectum fefe multum arguens ac repre-

monit,

Z

s- 6.

Gsemon , ut cito volent , fubitoque iétu ceu le-

fpirit,

ves fagittze cruentent , ac faucient; quis enim. — hendens defideraret , & peteret a Domino, ut

ilum penitus in ipfa emendaret, atque ab ipfa

Chriftianus patentes eorum afpeGtus arbitra-

tus, infle&i ad eorum concupifcentiam , amo-

auferret , Dominus blande illi refpondit: Et

quare velles , ut ego magno honore privaret,

remque poffit ?

,

-

Vita PP.

- XVHI. Achill

es Abbas requifitus , quognodo

& tu ingenti praemio. careres ? nam grande

lib.7.c. $.

nimis premium lucraris,quotiescunque illum

Il. 4«'5

adverfum nos poffint ádemones ? per volunta-

tes nofiras, refpondit. It adjecit : Ligna Liba-

vel fimilem defectum receognofcens , proponis

de caetero eum vitare ; & quandocunque ho-

ui dixerunt :. Quam grandia fumus, & alta , &

parvillimo ferramento incidimur, nihil ergo ei

mo ftudet pro amore meo defectus devincere,

tantum mihi honoris ac fidelitatis exhibet,

aemus ex nobis, & nos non poterit inciüere.

Venerunt ergo homines, & fecerunt. in fecuri

quantum miles ftrenuus duci fuo exhiberet ,

manubrium, ex ipfis ligais , & inciderunt. Li-

fiftrenue feipfum in bello inimicis opponeret,

gna ergo funt animze , fecuris diabolus;manu-

eosque v

ret.

iriliter expugnaret f"atgge profterne-

z.

brium voluntas noítra. Per malas er

tates noítras incidimur.

gO yolun-

XXVI. A

ntif;chenes dicebat: In au&iöne vas' Laert./ L.

Ibid- 11/030

XIX. Abbas-Pimenius rogans. Abbatem

empturus curiofe illud infpicis , pulfas , huc «r« c.8.

Abraham , quemadmodum dzemones nos im-

. Mlüc verfas, tinnitu exploras,antequam emas;

pugnent,audivit ab eo : Daemones nobiscum

. fimili modo Deus probare folet eos , quos in

non pugnant, quia voluntates eorum facimus:

amicitiam recipere cupit.

fed. noftrae nobis voluntates dzemones factze

XXVII. Numertes interrogatus, qua ratio- Drex. in

"

funt, & tribulant nos.

ne amici fidam probitatem exploraret? per

pa!aeftr. p.

Dsemones pugnave-

N

I.,4. 8.X.

rurit cum Abbate Moy

fe , nos autem jvolunta-

- fortunam adverfam , refpondit. -

tes noftrze impugnant.

.XXVIIL . Cleomenes Rex Spartanus quaefi- Plutarch.

| Ruffinus

p.v.in La-

AX. Sicut ad ollam

fuccenfam m'uf(:æ non

tus, cur Argivos victos non deleviffet ? Ne

conicis

L.5:0-201. 3ppropinquant , fi vero

tepida fuerit , infident

defint, inquiebat ,

qui juvenes noítros ex-

in ea, & faciunt vermes, ita & Monachum fuc-

*erceant. |

fol; 893«

cenfum igne divini afnoris fugiunt doemones,

Dignitar.

tepidum vero illudunt, & fequuntur.

Tbid, n.

XXI. Quidam fenex interrogatus , cura

XXIX. Cum lignum in officina. flatuarii Drexel, c,

.IB'Z-

daemonibus tam graviter impugnemur ?. re-

dolandum quereretnr , quod tam male a ma-3.proel -

Ípondit, quia arma noftra projicimus a nobis,

giftro traGaretur , refpondit ille, injuftam

id eft, patienti

a

,effehanc querelam , eo quod dedolatio ifta

üem atque obedientiam. -

am, humilitatem , maxlfuetgdi-

füummo honori fit futura , dum fic in ara col-

[

Neceffitas.

locandum , & vario cultu afficiendum effet ,

XXII. B.Syncle

tica dixit : Oportet nos ad-

quem honorem in filva confi

Vit. PP.

&ens nunquans

verfus daemones undique:armatos exiítere ,

expectare pOtuifïet. :

quoniam & exterius ingrediuntur , & deintro

movent. Sicut enim navis, qu»e aliquando ex-

. S. XIII.

terius mole flu&uum opprimitur, aliquando

interius crefcente,fentina demergitur , fic &

nos aliqnando operum exterius commiffo-

AXIO.M A T A.

rum iniquitate damnamur ; aliquando vero

KI. Tentatio eftvitä;hominwiks füper terram. lob 7.v.x.

interius nequitia cogitationum adducimur ;

lL. Ignis probat aurum , tentatio virum. ^ Eccl 2. v.

unde oportet, non folum exterius fpirituum

II Vinum aperit corda , tentatio oculos. 5;^no-

m

immundorum nos ï/mpetus obfervare, verum

IV. Major eft adjutor , quam tentator.

A

etiam

interiorem ' co

N

V. Principiis obíta , fero medicina paratur, .6o. c.

-.

Nyffen.

tias exhaurire.

gitationum 'immundi-

4

Dom. t2,

r longas invaluere mo- Ovid.l.r.-

oft Penr,

XXIIL . S. Auguftinus fupra illud Chriftiz

Cum mala pe

ra.S- 2

d.e amore,

&3. quodí fal evanuerit, in qqo falietur? ad nihi-

$.XIV.

!

Tituluf CXLL T'heologia.

327

. XIV. :

V. Nicolaus Lancizius, opuíc. 1o. cap. s. &

AUTHORES.

opufc. r. cap. 16. & 17.

l Hieremias Drexelius in Palvftra chri-

VI. Jofephus Langius in Polyanth. V. eod.

ftiana.

. VII. Laurentius Beyrlinck in theatro vitze

: II. Alphonfus Rodriquez, p.2. tr. 4. toto.

humanze. V. eod.

IiI. Bernardinus Rofignolius l. :.a c.17. usq;

VIII. Thomas Kem

ad 22. & l. ?. cap. 36.& 37. & 1. 5. c. 37.

Chrifti c. 13.

perxüg l1. de. umit.

* hon,

IV. Humbertus 1. 3. de erud. p. 1. 2. 3. 4. — ad 'vitamrdevotam p. 4. a. cap. 1. usque ad ri.».

Aj

$

8 oske E

P s

M

,F.)

p

N

NG

$

ANE

NS

d

:

2» e&

ræl.k

hod

E

t

VA

f d

TENSCEASI

—— :

Ws Kb H ERN

JTITUULUS CXLVI.k

Dom

monit,

^ THEOLOGTA

foirit,

)Lacuit C? bunc tituium libro buic im[erere , ut occafio babeatur ,. quafliones

aliquas a. Tbeologis vel omuino preteritas , vel certe vix ab wmo alterove re-

olutas , explicandi , quarum . quidem pluves P. "Tbeopbilus Raynaudus m

eruditiffmis. [uis Heteroclytis [pirituolibus propomit $ — €2 vefolvit , ex. quibus tamen

non mfieas, que w praxi frequentuus occurrunt ,. aut

N

Y

: jcita. digniores. videntur ,

]eligam.x

$.L

ci contendunt ; an vero utraque revelata effe

debeat ; uti alii requirunt. Dicitur 4. difcw rens

: Defuitio Theologiz.

per quam particulam indicatur , Theologiam

cut duplex communiter Theologia , fpe-

non immediate affentiri objecto fuo complexo,

L I

ut habitus fidei facit, fed mediate duntaxat,

culativa & moralis, traditur, ita duplex

quoque illius definitio divifioque alfignatur ,

mediante fcilicet principio revelato fide divi-

[aert ]

na credito,quod proinde juxta communiorem

& theologia quidem fpeculativa definitur

fententam pro o

b

j

il 6

Habitus de Deo . ex . grincipio revelato di[currens.

je&o formali quo feu propter

Quze definitio propterea fic formata elft, ut ab-

quam ipfius Theologize aiïigha/tur.

ftraheretur a diverfitate fententiarum , quae

circa genus & differentiam Theologiz fcho-

IL Theologia moralis I deyfmiturkhab)itus

Drex, in

lafticze a variis funt excogitatze : Hinc dicitur

füupernaturalis ad actus morales fupernatura-

1. Habitus, & non fcientia & fapientia, quia,

les in genere dirigendos ordinatus; per hoc

pr'attt p.

[.t, 4» 5.:-

licet negari non poílit, hzec przedicata etiam

enim Theologia moralis a reliquiis fcientiis

Platarch,

Theologize convenire , fi latius pro cognitione

diftinguitur, quod hs vel non ad a&tus mo-

certa & infallibili , prout abítrahit ab eviden-

rales immediate dirigendos fint infüitutze ,

pinlee

conitis

tia vel obfcuritate lumatur; fi tamen cumAri-

ut Theologia fpeculativa , polemica , & con-

f039

ftotele pro cognitione certa & evidente acci-

troverfa ; vel certe ad eosdem . non fub ra-

tione fupernaturalitatis ordinentur, ut Ethi-

piatur,certum eft, Theologiam, viatorum fal-

tem, fub fcientia & fapientia non comprehen-

Cà.

aut faltem circa eosdem in particula-

di. Dicitur 2. De Deo : ut indicaretur , quod-

ri dirigendos inclinent , ut prudentia ; Un-

Dresel.e,

de merito Doctores dicunt ,

Theologiam

&QWL

nam efífet obje&um attributionis . refpectu

'Theologize,videlicet ipfe Deus ; ad hujus enim

moralem , & Ethicam medium quafi locum

meliorem cognitionem omnia obje&ta attribu-

tenere inter Synderefin , & prudentiam , eo

ta tam complexa ( qualia funt omnes con-

quod non omnino circa univerfaliffima prin-

clufiones ex principio revelato deductze)quam

cipia actuum moralium verfentur, ut Synde-

incomplexa ( qualia funt res omnes , de qui-

refis ; nec tamen etiam circa fingularia occu-

bus eadem Theologia aliquid per principium

pantur,ut prudentia. 2.Ex hac definitione fa-

revelatum probat ) tum ex fua natura, tum ex

cile nunc colligitur, quodnam fit objetctum ma-

intentione eorum, qui primihanc Theologiam

teriale Theologize moralis ; nempe ipfi actus

inftituerunt ,inferuntur. Ex qua cadem parti-

voluntatis, prout funt indifferentes ad recti-

cula ulterius etiam patet , quodnam fit obje-

tudinem,vel irre&itudinem moralem,feu quod

&um formale, feu ratio formalis quz, ut aliqui

idem eft, bonitatem vel malitiam : unde hzec

vocant, in hac Theologia , fcilicet ipfa Deitas ,

moralitas feu bonitas fupernaturalis erit ob-

YP

utpote quae faltem fecundum noftrum inodum

je&tum formale incomplexum metaphyficum ,

& 1.*

concipiendi eft radix omnium attributorum,

cum ipfa fit formalitas feu ratio , quam prae-

] Àno

& relationum divinarum. Dicitur 3. Éx prin-

cipue Theologia moralis in at&tus voluntatis

nv

cipio revelato: & non ex principiis revelatis in

introducere intendit , a qua proinde etiam

s ul

(o. ^

plurali , ut abftraheretur ab illa controverfia ,

nomenclaturam & denominationem — Theo-

Oudl[

qua quxeritur, an ad. conclufionem theologi-

logie moralis accepit.

3. Ceeterum licet,

cam fufficiat una promiffa revelata & altera

fi hoc modo confideretur ,

non veríetur

naturaliter, aut moraliter evidens, ut non pau-

immediate circa Deum , atque adeo íub hac

ratio«

328

Jiiblothece: IManualis, Concionatorim

ratione Theologia vocari non mereatur ; quia

duplici actuum humanorum , interna fcilicet

tamen elt pars aliqua /Theologize ftri£ius ac-

feu conícientia , & externa feu lege inchoan-

ceptee , ideo adhuc nomen Theologize ob con-

tes, poftea adprzecepta in fpecie defcenden-

junctionem & fübordinationem cum illa reti-

tes, in primis preecepta virtutum theologi-

nuit; nifi dicere malis, eam pro fuo objecto

carum velutPrzeambula Decalogi; poftea przes

habere Deum per a&tus morales füpernatura-

cepta Decalogi & Ecclefize, & tandem przece-

les eo modo , quo fieri poteft , poílidendum,

pta fingulorum ftatuum, ac quze his opponun-

cum vere ad hoc fit inftituta hzec Theologia

tur peccata, explicant, coronidis loco Tratta-

moralis , ut actus fupernaturales elicere , &

tum de Sacramentis & cenfuris adjicientes.

per hos ad. poffeffionem Dei velut ultimi fi-

Alii cum Laymanno poft explicatam confcien-

nis pervenire þalïdem poffimus.

tiam & actus humanos, bonos & malos in

[

N

genere ,legemque velut regulam dire&ivam

.S. H.

illorum , acpeenas pro transgreffione legum

ecclefiafticarum decretas,de virtutibus in fpe-

Divifio .Thäologiæ.

cie agere incipiunt , & tandem Tra&tatum de

IIL Dividitur communiter Theologia fpe-

Sacramentis fubjungunt.

Alii cum Toleto a

culativa , in Theologiam ex principio revelato

facerdotum officio inchoantes per varias illius

obfcure vel clare cognito difcurrentem ; ob

quam caufam Theologiam Beatorum eviden-

poteftates occafionem fumunt ; varias quoque

do&trinas ad Theologiam moralem pcrtinen-

tiam in atteftante habentium, fpecie diftingui

tes explicandi. Alii aliam divifionem , quam

a Theologia viatorum obfcure duntaxat prin-

fibi & Lectoribus accommodatitfimam exiíti-

cipia revelata cognofcentium, docent Molina,

Arrubal, Fafolus, Valentia, &alii. Quod fi ve-

mant, eligunt. Mihi aptifinia, & ipfi rei ; ac

naturze congruentiíiima femper vifa'eft divifio,

ro etiam Theologia non fit fimplex habitus ,

quam S.Thomas in. fecunda parte fuze Theo-

fed ex pluribus partialibus compofitus , tum

logize , quze. totam fere Theologiam moralem

utramque hanc Theologiam iterum fubdividi

complectitur, obfervavit , ut fcilicet ab initio

in eam, qu:e ex utraque praemiffa revelata, &

natura actuum moralium in genere tam bono-

eain,q v? ex una duntaxat revelata , & altera

rum & malorum explicetur; poftea ad a&us

evideate difcurrit, atque utramque iterum fpe-

cie di/tin&am effe, Molina, Arrübal & Grana-

bonos feu virtutes in fpecie fiat progreflus, &

eadem opera vitialcuique virtuti oppofita ex-

dus docent. Atque hzec divifio ad Theologiam

plicentur, quaeque virtutes cuivis hominum

fecendum totum fuum obje&um complexum

ftatui conveniant, indicetur. Et tandem de

fpectatam praecipue pertinet; ífienim fecun-

facramentis velut przecipuo ad gratiam pro

dum. objectam materiale incomplexum con-

actibus moralibus rite dirigendis neceffariam

fideretur, tam communiter eam Theologi poft

obtinendam medio tl'aäïgtur.

. S. Thomam in tres partes dividunt;in quarum

"

prima de Deo tum in fe (id eft, fecundum na-

»

E

turam, perfonam, & attributa

)tum in fuis ope-

ribus, przecipue Angelis & hominibus confi-

l

ättributq Ti heologiæ.g/

derato agunt. In fecunda Deum, prout per vi-

fionem beatificam fruibilis eft , confiderant,

b Theologize fpepulätivæ attributa ( 'lätiwus

hinc tüm ipfius vifionis beatificze naturam ex-

fumendo hoc nomen pro quocunqne praedicato

plicant; tum, quibus mediis ea obtineri poffit ,

accidentali, prout ea Tannerus q. 4. procemia-

oítendunt. Quia autem ad hoc , ut ea obtinea-

li,& alii hunc titulum proponentes fumunt) fe-

tur, juftitia chriftiana requiritur in fagiendo

quentia communius affignantur. r.Quod fit ha-

malo feu peccato, & bono faciendo , feu vir-

bitus fupernaturalis,uti Suatez & Tannerus con-

tutibus exercendis confifteas :- horum autem

tra alios,qui vel omnino cum Vafquez naturále

tra'tatio longa nimis futnura videbatur , ideo

quoad fuübftantiam;vel certe cum Gillio &Fon-

S.Thomas hanc fecundam partem in alias duas

feca quoad modum naturalem effe conten-

partes f'ibdivifit, & in priori quidem ( quam

dunt, docent, eo quod ad conclufionem theo-

primain fecundze vocavit ) de beatitudine, vi-

logicam etiam habitum fidei partialiter con-

tiisque & virtutibus in genere; in polteriori

cürrere exiftiment. 2. Quod fit fimplex & uni-

vero (quam fecundam fecundze appellavit) de

cus indivifibilis habitus, uti Vafquez, Valentia, -

iisdem vitiis & virtutibus in fpecie , variisque

& alii apud & cum Taunero dub. 2. n. 4. con-

hominum ftatibus tractavit , quam fubdivifio-

tra Suarez,Molinam,& alios, voleutes, eam ex

nem etiam moderni Theologi in S. Do&oris

pluribus partialibus & fpecie diftin&is habiti-

reverentiam plerumque obfervant. In tertia

bus componi, exiftimant. 3. Quod fit. fvecula-

tandem parte de Chrifto, qui viam nobis ad

tivus habitus, uti S.Thomas,& Thomiftze apud

beatitudinem oftendit, traGant, atq; adeo pri-

mo incarnationem illius , deinde facramenta.

& cum Tannero q.3. dub. 3. n. 3. docent , eo

quod primarium ipfius obje&um, fcilicet ipfe

ab eo inftituta,& tandem finem imortalis vit»e,

Deus , non fit objectum operabile ; licet non

ad quam per paflionem ipfius & refurrectio-

neget hzec fententia, eam particulares aliquas

nem aditus teferatus eft , explicant.

conclufiones v.g. de aCtibus humanis, vitiis,&

IV. Theologia vero moralis non eodem mo-

virtütibus , ac facramentis practicas habere ,

do dividitur àb Authoribus , nam aliqui cum

ob quam caufam aliqui cum nominalibus eam

, partim

P. Hermauno Bufenbagm mox) a regula

eífe ha'bitum partim fpeculativum

practi- " |

Titulus CXLI. Theologia, -

339

prácticum contendunt, 44 Quod fit certior aliis

Licet auteri de fa&to multas oþiniones proba«

fcientiis naturalibus juxta S. Thom»e, & com-

biles duntaxat, atque adeo falfitati obnoxias

muniorem Doctorum fententiam, eo quod alize

tradere foleat,hoc tamen illi non per fejfed per

fcientize, ut loquitar S. Do&or , certitudinem

accidens duntaxat ob imperfectum modum,

fuam habeant ex lumine naturali rationis hu-

quo plerasq; fcientiasin hac vita poffidemus,&

manse, quae decipi poteít; Theologia vero cer-

res ipfas cognofcimus , convenit , atque adeo

titudinem fuam ex lumine ícientive divinze,

ipfi Theologize fecundum fe , & fuam perfe-

étionem connaturalem confideratze obefle non

quae decipi non poteft, accipiat ; licet non ne-

gent hi Authores;ut videre eft apud Tann. n. 6.

debet, quo minus ver? fcientize przedicatum

quod, fi de certitudine adhzefionis fit fermo,

obtineat.

i

Theologize affenfus cedat naturalibus fcientiis,

H Terfi/um at

tri»bututh;e.&, quod fit fimpli-

eo quod harum veritatibus ob evidentiam in-

ater gra&fica : perhoe enim a TheologiaScho-

telle&us nullo modo diífentire queat, ficut ta-

laftica potiffimum diftinguitur, quod illi fpecu-

men propter obfcuritatem veritatibus T heolo:

lativas quaeftiones difcutiendas relinquat, ipfa

gicis (faltem impradenter)negare potett affen-

vero practicas do&trinas tradendas affumat;un-

fum. Non defunt tamen; qui vel cum Vasque-

de licetinterdumetiam definitiones certorum

Zio omnes conclufiones Theologicas , vel fal-

objectorum tradat, has tamen potius ab ipía

tem cum Vega & Zummeleas, quze ex princi-

Theologia accuratius examinatas mutuatur,

quam ut ipfa ex inftituto easdem conficiat.

pio revelato,& altero naturaliter evidenti pro-

cedunt, certiores effe negant aliis conclufioni-

IV. Quartum attributum , quod. fit fimplici-

bus fcientificis. 5. Quod fit dignior aliis fcien-

ter nece[Jaria ad ecclefixe adminiftrationem,

& confervationem ;,.cum. enim adminiftratio

tiis, uti cum S; Thoma unanimiter docent

'Theologi, eo, quod tam dignitate obje&i jux-

hzec Paftoribus praecipue conveniat, hi autem

ta omnes ; tum etiam certitudine affenfus jux-

fine morali Theologia munere fuo convenien-

ta plures, tum denique ratione finis , ad quem

ter fungi non queant, merito concluditur, Ec-

ordinatur , fcilicet zeternae beatitudinis excel-

clefiam absque auxilio hujusTheologiz legiti-

lentia longe fuperet omnes fcientias naturales.

me adminiftrari non poffe ; hinc de facto mul«

6. Quod etiam utilior fit aliis fcientiis ; uti vel

tis quidem, qui Theologiam Scholafticam non

ex ipfa experientia colligitur, per quam com-

audiverunt, nulli autem,qui Theologize morae

li non ftuduerit, cura animarum committitur.

]

pertum eft, quantum detrimentum ex illius

ftudio negle&to paffa fit religio catholica, &

V. Quintum attributum eít, quod fit utilior

quantum eo reftituto Herefium progreffus fint

non aliis duntaxat profanis fcientiis, fed ipfa

etiam Theologia Scholaftica, eo ícilicet modo

inhibiti. 7. Quod non quidem fimpliciter fit ne-

ceffaria ad ecclefize confervationem,cum mille

quo plerumque dicimus , medicum, qui in me-

poft Chriftum natum annis, & amplius, nullum

dicinis pa&tice adhibendis excellit, utiliorem

effe eo, quifola fpeculatione magnam fcieatioe

viguerit hajus Theologize ftudium , & tamen

ecclefia multo latius , quam nunc, fuerit pro-

famam eft alfecutus. Certe experientia j1oti-

pagata, atque in fua incolumitate confervata;

diana conftat, illos animarum curatores, qui

fecundum quid tamen re&e neceffaria ad

'Theologize moralis fufficientem notitiam cum

hunc finem dicatur,cum conftet, nullos magis,

infigni zelo conjun&tam habent , plus in falute

»

animiarum procuranda proficere,quam eos,qui

quam hujus fcentix Do&ores pro ecclefize

catholico? confervatione laborare , ut merito

fpeculationibus folum Scholafticis affueti , in

hi Do&ores fexaginta fortiffimis, qui circum-

do&trinis Theologize moralis memorize impri«

ftant le&ulum Salomonis, comparari merean-

mendis minus ftudiofe fefe execuerunt.

tur, utpote qui & ipfi omnes tenent gladium

NI

ancipitem locorum Theologicorum ex Verbo

Qm;gjïiang.( Theoiogicæ fele&tiores varipz*a

DEI fcripto & non fcripto ( ad quie Bellarmi-

QU/ESTIO L

at

nus omnia argumenta proprie Theologica re-

vocari poffe exiftimat ) aut certe ex VerboDei

ln uni Per[onee Trinitatis magis obflrifli. fumus,

quam alteri , ' ob

f

:

peciale Beneficium :

( ad quod fcriptura faera , traditiones, fummo-

j

collatuin 2

2

fum Pontificum & Conciliorum decifiones,

SS. Patrum, Do&orum & fidelium in do&tri-

Um Theophilo Raynaudo in Hete«

Re['þ; C

roclytis p. 1. f. 1 1. nos nulli divinarü

na ad religionem pertinente unanitis confen-

fus revocantur ) & veritate naturali evidenti

i

! :

Perfonarum obligari fpecialiter ob aliquod be-

fidei articulo conjun&a confettum.

.

neficium, nec ullum innos collatum externurmi

VI. Theologize vero Moralis primum attri-

bonum, cujus €ollatione dici poffimus obliga-

butum eft, quod fit fuperuaturalis habitus, hoc

ti, pendere revera ab ulla perfona, prout perío-

na eft formaliter,fine ratione ejus, quod habet

enim praedicatum omnino ei concedendum

effe, ut abEthica diftinguatur, quze ad eosdem

effentize füuperadditum falté perconceptuni ex-

a&us morales dirigendos ordinatur, ja

plicitum. ld enim aliud. non eft, quam relatio,

x:l fupra

que non eft aliquid operativum , fed pure re«

dittum eft.

II. Secundum attributuim eft, quod fit verà

fpe&ivum. Totum autem, & unicum operan«

di, & bona in nos conferendi , atque adeo nos

Jrientia, cum . vere conclufiones plurimas cer-

obligandi principium eft potentia divina per

tas, & evidentes habeat.Quales füntv. g. con-

fcientiam erroneam non effe fequendam;licere

voluntatem liberam applicata , quze in otnni«

fecundum probabilem opinionem operari &c.

bus perfonis eft plane unica. Neg; ulla perfona

quie«

AR. P, La/ma Bibl, Man, T: otm. 1.

Bibliotheca Mamuah, Concionatoria

339

quicquam operatur ad extra absque alia, ut la-

xat eft, segrum illum'jufta omnipotentis Dei

tílime tradit Fevard; & optime Fulgentius

indignatione ccnterendum ob ingratitudinem

fragment 1. ex opere in Fabianum.

Itaque

de beneficiis creationis ac redemiptionis Patri

perfonis divinis, five omnibus,five fingulis, ni-

& Filio appropriatis ; fola DEI bonitate &

hil debemus, fi fpe&tentur formahter,quoad id,

amore, cujus via procedit Spmtus fanttus , &

quod habent fupra effentiam, faltem conceptu

idcirco ei appropriatur, poenitentiae fecunda

diftinttam : quia fub ea conüderatwne nihil

tabula donandum efle,

& oeterna clade exi-

funt, nifi relationes ,

. per quas przecile fpecta-

mendum. Si plus vohnt qui vifum illud de-

tas nihil in nos confertu(, fed quidquid in nos

fcripfit, non eft audlenduc; quia , ut praemifi,

dimanat, ratione cujus dici poffumus D E O

efique certa Theologorum em»ium doctrina,

omne beneficium a DEO nobis collatum ad

ob(tri&i , przeftatur per intelletum, volunta-

tem , atque potentiam ad efï'entlam pertinen-

oinnes zeque divinasPerfonas eft referendum;

tes.

Nulli ergo Perfonze fpecialiter obftringi-

nec pro eo ulli plus Perfonze, quam alterl,pof-

inur, neque ab ulla Perfona pendet operatio

fumus nos obftri&tos agnofcere.

externa, ratione cujus contrahimus obhgatlo-

nem erga Deum.

N

Objicies . Redemptlonem noftram plus

pependiffe a Perfonalitate Verbi ,

imo certa

quadam ratione plene ac integre 'ad eam effe

Ob]lcles I Hlfforlam que a Colle&ore

referendam ; quatenus fola Verbi perfona ter-

Speculi Exempl. V. Confefüo, exemp. 29. re-

minavit humamtatem quae per eam fuppofi-

fertur de juvene difcolo , cui graviter decum-

tationem digna facta ePc ut per ejus attiones &

benti objecta primum eft fpec1es antiqui dierfi:

fatisfactiones redlmevemur

Attiones enim

poft longam beneficiorum impenforum enu-

puri hominis non fuiffent commenfe, ut affu-

merationem , & expenfarum 1ngrat1tudmum

merentur in lytrum noftrum, juxta illud Pfal-

exprobratlonem denuntiantis juveni ,

.quod

tis ad id aptatum a S Bafilio: Frater non redi-

effet filius mortis perpetue. Deinde ob]e&a eft

mit , redimet homo? Non dabit DEO pla-

eidem fpecies juvenis, caputfentibus horrens

cationem fuam, & pretium redemptionis ani-

proeferentis, longa trabe humeros gravati ; qui

m fuze , & laborablt in 2eternum , & vivet

per corpus vulneribus lacerum manabat uber-

'adhuc in finem Ethac ex caufa Eunomlus

tim fanguine. Is zegrum percontatus, ecquem

apud S. Gregorlum Nyffenum Orat. XI. ( ve-

fe efTe putaret, denique Chriftum fe effe pro-

rius. 12. ) in Eunom. plus'a nobis deberi Ver-

feffus eft, íecundam divinse Triadis Perfonam,

be, qàam reliquze Trmltau, contendebat

cujus mïferlcordlihma pietate redemptus effet.

Sed quoniam tantam charitatem ingratiffime

repuliffet, nihil ei fupereffe , nifi aeternum in-

Refp. Negando ; nos propterea plus de-

teritum ; ac collecto in manu cava fangume

bere Perfonalitati filii ,

ut fic fpectatze; ne-

que ab ea, prze aliis Perfonal tatibus nos ob-

qui e pexiofïo latere manabat, projecit in fa-

'clem deeumbent s, & videri demt

Tandem

ftringente , prodiit noftra redemptio.

Qthd

enim Verbum terminaverit himanitatem abs-

ab zegri germano admodum pio ad fratris ca-

que conterminante alia Perfona , fait aliquid

fum accito, & vifa illa edoGo, audita Spiritus

Íí2n&i bemgmt?te

etiamfi a Patre primum

mere extrinfecum Verbo ; neque idcirco Ver-

bum ahqmd erga nos præfhtlt operando, ra-

?eterno, mox a filio gehennee filium fe renun-

tione cujus dici poífimus ei obligari , vel de-

ciatum. dlceret tamen fpem fibia Spiritu fan-

bere.

Nam debere ,

&o fupereffe 1ntelhgens, animatus ad concipi-

five obligari , fuppomt

endum D EI bonitate ac ineffabili miferi-

libertatem benevolam ejus , qui alium fibi de-

meruit, & fibi debitorem ac obftrictum fecit.

cordia pium fenfum , nec non fratris allocutio

nc ad confeffionem, & Spiritus fan&i humili-

Quis enim obligatur, aut debet aliquid alteri,

nifi fupponatur libere operatus,

aut hbere

mam advocatlonem flexus, fequenti nofte re-

proeftitiffe ,

:

creatus eft objecto vifo tertize Perfonze , cujus

quod praeftitit, cum poffet non

humero dextro nivea columbamüdebat & fe

praeftare? & hzec eft caufa cur nihil debea-

mus DEO , quia non fecit nos beftias, con-

Spiritum fan&tum profeffa peccatorum deter-

tra ftultam

fonem plenam , & poft triduum certam glo-

imaginationem gratias DEO

agentlum de eo ( ut putant ) beneficio.

rize aditionem per felicem obitum fpopondit:

quam fponfionem mors poft triduum. ( uti

ronunciatum erat ) confecüta firmavit. Ob-

Nlhll item debemus D E O Patri, quia ab

ä

ftri&iffimum fe Spiritui fancto , patri pauperii,

zeterno produxit filium fibi confubüantlalem,

folatori moerentium , perdïtorum dulci refu-

hzec fiquidem. non fuere libra D EO , atque

gio ?eger o*atione ad Spiritum fanctum verfa

adeo per ea non obítrinxit nos fibi , neque de-

merult

quam demilfi(Time profeffus eft ; quippe qui fe

Similiter ergo, etiamfi filii perfona-

2 Patre & a Filio repudiatum , a folo Spiritu

litas terminavit humanitatem , & ejus opera-

fan&o fufceptum agnofceret. Refp. hanc hi-

tiones ad imenfam dlgmtatem provexit, nul-

ftoriam prudenter elfe aecipiendam ; Sandifi-

lam tamenobligationem contraximus erga be-

catio enim peccatorum , cum fit opus ad extra,

nignitatemVerbi,ut fic, fed obligatio confecu-

non minus peragitur a Patre & Filio ,quam a

ta eit terminationem humanitatis,prout libere

Spiritu fan&to , neque contrarium tulit ima-

fatam interventu divino voluntatis, & poten-

ginaria illa apparitio, qua fignificatum dunta-

tie, ad nullam perfonam fpecmhter fpettan«

1

tlS,

b

331

Tiluu. CXLI. Tiieoiogiaf

l

tis,fed inclufse in eH*enti—'a Perfonis oa*ginibus . Et i. quidem fapponendum eft certum ex

fidejin Chrifti produ&ione nullum virile femen

iden?ificata x æqueïcommuni.

interveniffe, innumeris & fcripturze & Patrum

QUJAESTIOIL

teftimonis,adverfus omnis generis adverfarios,

h opeia moffra ex . Chrifli operibus

4d confirmat Canifius L. 2. Mar.a c. 4. ad g. Ex

NS

fcriptura vulgatiffimus locus eft Genef. 3. ubi

digrüficentur,

'Chriftus ferpentem contriturus,vocatur femen

T fenfus hujus quaeftionis melius intélli-

muliéris, quia ex fola muliere absque viro erat

— gatur, fcieridum eft, effe non paucos, qui

proditurus.

Decuit autem Chriftum ea for-

3nultum fe honorare arbitrentur , fibique non

matio, quod ab illuvie peccati originalis, - &

exiguum fru&um creare; fi quas pias attiones

concupilcentize parentum feedis motibus effet

exercent, eas in unione fimilis cujuspiam ope-

€o pacto removenda, juxta praeclaram S. Au-

ris meritorii olim a Chrifto exerciti elicere fe

guftini doGrinam l. 1. de pupt. & concupifc..

dicant v. g. fi jejunantes intendant eain carnis

Cap. I2. Quotquot enim ex viri & foeminse

Tuze macerationem affumere in unione iejunii,

focietate procreantur, cum ea parentum con-

quod Chriítus pro nobis per quadragenam

fufione, & pudoris protritione generantur :

'obivit; aut fi orent, & orando intendant ora-

a€ etiamfi fpeciali przerogativa, poífent jam ex

tionem fundere in unioneorationis, qua Chri-

utero matris, ac etiam ex puntto animationis

ftus Patrem in horto eft precatus : qua veluti

mundari, tamen debitum faltem peccati con-

perfufione operis noftri, per Chrifti opus, cum

trahunt,quia exAdami ftirpe vitata propagan-

quo in unam quafi maffam formatur,, ingens

tur: Unde ratione virtutis acliv?e , per quam

decus & uberrimum meritum operi accedere,

procreati in Adamo peccatore preeextiterunt,

perfuafum habent, qui eam operandi in unio-

Pa

quia quam gignendi virtutem habuitAdamus,

ie operum Chriíti rationem :comm

H

4

endgnü

eam immediato filio, & per eum reliquis pofte-

tis communicavit, atque ita qui naturaliter ex

Ls qc fuppofitg

maris & foeminze focietate procreantur, virtu-

-äefdlufiöa :

te feminis virilis , eo modo przeextiterunt in.

*adice corrupta ( hoc eft,in Adamo ) tanquam

"

: Refp. cum'fRä näudo Lrfuy '5«.;)&'ï"*i7af-

'eMectus praeexiftunt in caufa; indeque haufe-

quez ac Praepof. ib. cc.. Nibil nunc a Chrifto

runt virulentiam peccati originalis, qua care-

quantumcunque operemur, ut ejus membra,

rent, fi ex fola fjemina nafcerentur, quia foemi-

Xependi nobis fupra conditionem operis adze-

na non fuit caput humani generis, epregie

quate fpecati,attentis omnibus ejus principiis,

fatiocinatur S. Anfelmus 1. ». Cur Deus homd

& circumftantiis; quia eo patto juftificaremur,

:€. 16. l. de concept. Virg. c. 13. —

:

"&bearemur ex parte citra difpofitionem no-

Secundo fupponendumeft, exc

lufa patris

firam. Aliud ergo non occutrit, quod dici pof-

humani opera a Chrifti generatione , & quod

fit folide & fru&uofe intendere , qui operantur

Daniel przenunciarat lapidis de monte fine ma-

$n unione operum Chrifti, & fic operandi pra-

nibus abfciffione, hoc eft , Virginis utero,non

xin commendant, quam Ífi dicantur rogare

adventitio, fed indigena puerperio feecunda-

Deum, ut per meritum Chrifti fimilem opera-

to, ut fcite dixit S. Auguftinus Epift. 3.adden-

tionem quandoque operàti, diguetur acceptam

dum eft, Spiritam fan&um virilem efficien-

habere operationem noftram, ficut acceptam

tiam.per fe ipfum fuppleviffe : ideoque Chri-

habere dignatus eft;fimilem illam pueri &Chri-

ftum de Spiritu S. conceptum dici. Nam prae-

fti fui aCtionem : & nzevos eidem a&tioni per

pofitio illa., de fapplementum illud operze pa-

noftram incuriam obventuros prtzevenire di-

ternze defignat, ficut particula , ex, maternam.

gnetur, ac condonare jam contra&os. Itaque

. fübminiftrationem materi? , ut Tertullianus

operari a&iones fuas in unione operumChrifti,

potenter differit: Eandem Spiritus S. efficien-

nihil aliud effe poffe videtur, quam orare ad

tiam in Chrifti conceptione expreffit Gabriel

modum prvdictum, tametíi qui hàc praxi

Lüce r. Verbis illis ad Virginem ; Spiritus

commendanda dele&antur, videnturlatibulü

fan&us fuperveniet in te,& virtus Altiffimi ob-

modi illius loquendi, in unione operum Chri-

umbrabit tibi: Quze virtus eft Spiritus fan-

fti, captare voluiffe, ut praxis, pro qua fatage-

&us, ita ut'hoc, quod de Altiffimi virtute dici-

bant, effet vendibilior, plurisque fieret , cum

tur, fi repetitio ejus, quod proemiffum fuerat

non ftatim appareret, eífe fim

de fuperventu Spiritus fantti in Deiparam, ad

plicem preca-

tionem , qualem expreffimus.

obumbrandam illi.' Quo verbo juxta aliquos,

ut Eufebius demonftr. c. ultimo notat, fignifi-

€atur abfconfio conceptus Virginei, ut lateret

QU ESTIO TL

doinones. Juxta alios fignificatur prote&io

Cur Spirifm Santur Chrifi Pater. mon . dica-

ab seftu libidinis inter concipiendum, juxta il-

tur, cim tamen de eodem comceptus

lud ; fcabulis. fuis obumbrabit tibi : id eft, pro-

K fueriä

teget te,quze eftBedze interpretatioLuc. 1.ne€

| "

non Authoris libri de oper. ChriftiCard.Serm.

JÀ Ntequam ad '"hanc quaeftionem *re'fpanae-

de nativit. Chrifü, cum ait : Spiritu fan&to

Pa

atur, aliqua vel ex fide, vel certe com-

obumbránte incendium .originale in Virginis

ïmunio'ï' i S. S. Patrum & D. D. fenfu PI(' 2e.

canceptu a&tivo extinctum efï"e;

enda funt.

;POII

Tt2a

£. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. I1I.

Refo*

!

i

33*

—)'Bibäaäthecæ AMunalis: Concionatorig -

la4

l

As t RE a. i

R eyo lufio,

bavit, hoc ipfo etiam fenten/tiäm delmmacu

. His notatis negandum e

ft, Spiritum fan-

ta conceptione approbaffe videtur, 3. Decreto

Concilii primi Apoftolici, quod dicunt Grana-

&um effe Chrifti Patrem , folamque Spiritus

fan&ti perfonam aliquid circa. Chrifti forma-

tzx€ Anno 1596. repertum in libro plumbeo, ut

refert, Moral. lib. 3, 1n Matth. tra&t. 2. in fine.

tionem proeftitiffe, quod zeque alize duse pers

Verba Décreti ifta fünt: Illa Virgo, illá Maria,

Íonze non przeftiterint. Spiritus enim fanctus

nonpoteft dici Pater Chrifti, quia,

ut recte

illa fan&ta praefervata fuit a peccato originali in

primo inftanti fuze conceptionis : &libera ab

philofophatur S. Auguft. c. 38. & 39. Enchir.

non contulitaliquid de fua fubíftantia,per quod

omni culpa, & qui ita non fenferit, non confe-

foetus conftitueretur, ut confert is, qui in hu-

quetur falutem zeternam. Alii excommiunica-

tionis fulmen in Decreti contemptores vibra-

manis pater dicitur. ldenim feciffe Spiritum

fanétum, ne fuftinere quidem valent aures ca-

tum addunt, ut videre eft apud Perlinum L. de

tholicze, ait D. Auguftinus c. illo 38. Nihil ve-

Concept, dift. 7.cap. 1. num. r.

Refolutio.

ro przeftitiffe Spiritum fan&um circa Chrifti

formationem , quod non seque prafterint

Sed re&tius Ra

ynaudus lib. 4. n. 44. cenfet,

alize perfonze AuguftiffimzeTrinitatis, inde cer»

non modo fententiam noftram de immaculata

conceptione non eífe certam fecundum fidem,

L

tiffimum efficitur, quod opera Trinitatis ad

extra fant indivifa. Cum enim ratio agendi

defectu definitionis ecclefiafticze,fed neque de«

finitum effe ab ecclefia , eam effe magis piam

74

non fit perfonalitas, quze mere terminat, fed

actutam. Quod enim Pontifices feftum con-

natura ; hsec autem fit omnibus perfonis seque

communis, merito agnofcimus, omnes 2eque

ceptionis immaculate religiofo cultu tranfi«

gendum proponunt, & id pieac fecure facien-

perfonas

"

ad Chrifti formationem efficiendam

dum docent, fatis fubfifteret pofita noftrae fen«

interveni

ffe. Et ita tradit Concil, Lateran. fub

Innoc. Ili. in confeífione fidei, ac pulchre Hu-

tentize probabilitate , quia cultus ex eo proba-

bili,atque adeo pra&ice certojudicio przeftitus

£o Vi&orinus l. 2. de Sacramentis p. 1. C.3. &

Caffianus l. 7. de Incarnat. c. 17. cujus argu-

pius eft acfecurus, & errore practico vacans:

mentio eft in hanc rem luculenta : Quod ais

ita ut, etiamfi ad eum praefupponeretur errof

fpeculativus , eo quod conceptio re ipfa fuiffet

(inquit Neftorium compellans ) quia humani-

tatem ejus Spiritus S. crearit, poffemus id nos

maculata,tamen judicium prudentiale conclu-

dens ratiocinationem, cui ertor ille fpeculati-

fimpliciter intelligere, fi agnofceremus , te id

vus intexeretur,non deftitueretur veritate pra-

non infideliter protuliffe; Neque enim nos

conceptam ex Spiritu S. Domini carnem ne-

Gica & morali, fufficiente ad fundandam reli-

iofam honeftatem actionis per eam regulatze.

gamus, fed ita tamen conceptum corpus coo-

perante Spiritu dicimus, ut creatum tamen fi-

taque quod Pontificesin re definiverunt,illud

bi.a Filio Dei hominem fuutn effe dicamus,di-

duntaxat eft, fententiam de conceptione im-

maculata ita effe piam & tutam, ut tamen non

cente ipfo in Scripturis facris Spiritu fan&o,at-

que teftante, Sapientiazedificavit fibi domum.

fit de fide,neque contraria fit formaliter hzere»

Vides ergo,quod id,quod conceptum! eft a Spi-

tica, aut vice Verfa, eo quod neutra fit contra

erbum Dei per ecclefiam propofitum, &

yltu fan&o, zedificatum a Filio Dei atque per-

fe&um eft? Non quia aliud opus Filii Dei,

heutra quoque tanquam à Deo revelata fit fis

aliud Spiritus fan&ti; fed quia per unitatem

delibus propofita per ecclefiam. Et quamvis

certum exiítimem , alteram earum efle a Deo

Divinitatis, ac Majeftatis, & operatio Spiritus

zedificatio Filii Dei fit, & zedificatio Filii Dei

Fevelatam reipfa, faltem virtualiter & implici

te, quantum neceífe eft, ut poffit ab ecclefia

cooperatio Spiritus fan&i. Et ideo non folum

definiri , ideoque concedam , ecclefiam poffe

Spiritus fan&us in Virginem fuperveniffe, fed

etiam virtus Altiffimi obumbralfe, Virginem ,

alteram e duabus illis fententiis pugnantibus

ut, quia Sapientia ipfa plenitudoDivi-

definire ex fide credendam , tamen quarpidia

legitur;

nitatis &t ,

Sapientize fibi domum sedificanti

écclefia neutrum definit, neutra eft de fide,ve

omnem divinitatis plenitudinem nemo ambi-

contra fidem.

. Neque obftant argumenta in contráarium al«

geret affuiffe.

'UJXSTIO. lV.

lata. Nam àd z. refpondet Reynaudus,przeter-

4n de fide fit,

B. Virginem «ffe

quam quod Concilium Bafileenfe quoad om-.

jïng mücula

nia decreta poft depofitionem Eugenii, inter

conceptam,

Ta quidem Clié

tovaeus, Joannes

þ—ius ; Car-

quae eft illud,reprobatum eft in Concilio Late-

I

thufianus,Pelbartus,Gabriel, Michael de Pa-

ranenfi füb Leone X. Seff. 11. ideoque non po-.

teft facere certam fidem,nihil video in ii$,quze

latio apud Raynaudum. l. c. n. 41. fenfere, moti

triplici argumento ; 1. Decreto Concilii Bafi-

ex ejusDecreto retuli, quod ferat definitionem.

leenfis Seís. 36. quod definivit, fententiam de

de fide. Poflet enim opinio pia, cui fubfcripfi-

mus, omnibus illius titulis decorari , tametii

immunitate Virginis a peccato originali efle

jam, & confonam cultui ecclefiaftico, fidei

non definiretur. Et revera hoc tempore polt

catholicae , rectze rationi, & facrze Scripturze;

conftitutiones'Pauli V.& Greg. XV. quibus in-

ideoque ab omnibusCatholicis ample&endam

terdicitur promulgationi cuicunque fententioe

& approbandam, nullique de coetero licitum

ftatuentis, conceptionemDeiparz effe macula-

tam,&Decreta Sixti IV. & Conc. Trident. rata

efle, contrarium przedicare & docere. 2. Au-

thoritate Julii II. qui, dum regulam Monialium

habentur; videtur Eccl. omnia illa tradere de

pia fententic,quze tradidit de eaConeil.Bafil. &

fub Titulo immaculatz: conceptionis appro-

tamen

333

Titulur CXLï /Theblgo»g-i;z.

noftra poteftate, Secunda; ut fit opus bonum.

tatem ecclefiain Däeretis Pauli & Gregorii,

diferte conteftatur , fe eam non definite, tan-

'Tertia, ut fit melius, quam oppofitum; atqui

imaculata conceptio B. V. habet illas tres con-

quam de fide. Itaque neque innitendum eft ei

Decreto Bafileenfi , quafi faceret rem de fide,.

ditiones, ergo : m. p. de tertia, de primis enim

duabus res clara eit, quia id eft melius, quam

neque in illud conclamandum eft.

e

Ad fecündum relpon

det idem

Raynaufiïu/s

ejus oppolitum , cui favent Pontifices fupre-

ma authoritate utentes, cujus oppofitum pro-

n. 42.quamvis corunitet recte ftatuatur,Pon-

hibent przedicare,laudare, & defendere,id ejus

tificem non poffe errare in approbatione fta-

tus religiofi, ac regule cujuspiam, tamen hoc

Tonoremindulgentize, & confraternitates con^

ceduntur, quod deniq; dignitatem & excellen-

intelligitur quoad fubftantialia ftatus fpeGan-

tiam redemptionis Chrifti, & Deiparze magis

tia ad mores chriftianos, & perfe&ionem,v. g.

exaltat; fed imaculata conceptio hzec omnia

quod licitum fit vovere talem. abftinentiam,

habet,ut patet ex Buliis Pontificum, ergo.

aut profiteri talem obfervationem. — Nihil au-

tem neceffe eft, ominia quomodo libet in regu-

AdArgumentum vero Adverfariorum Refp.

cum Azorio to. 1. l. 1 r. c. 1. . 5. fufficere ad

lis approbatis memorata cenfere definita ex fi-

;

de , Quin etiam ut regula, obfervationem alt-

jurandum ( & confequenter etiam ad votum)

Ü

ut, quod affefitur, ipfum verum fit,& qui jurat,

F

quam indicens,approbetur fpecialiter, fatis eft,

ita effe-arbitretur, non levi conje&tura du£tus,

quod e

o obfervatio ex prüdenti judicio uiur-

petur , fitqu

e piá, & bona, quod optime potelft

fed certa (qualis faltem moraliter eft fententia

bfervatione nixa notitiis fpecula-

'deimmaculata conce

:

ptione ) aut veri fmiü?,

tepeririin o

ja

4

tive falfis,nec nifi praftice veris.Itaque,etiam-

àut probabili.

Y

]«

fi approbata dire&te elfet regula indicens cul-

QU

äSTMivi

tum conceptionis iiaculatz, non fequeretur,

dicato memn

furanda fit. .B. Vu'- *

la

talem regulam vacare errore fpeculativo.M ul-

| Ex quo pra

Is

: giw*æ dignitas.

^

to magis idem dicendum eft de regula indicen-

$,

te alium aliquem a&um ob extriufecum finem

A&efolutio.

»u

honorandi iminaculatam Deiparze conceptio-

äefponäetur breviter cum "Theophilo Ray^

t

Bem. Quate ex appropatione regulze fub ho-

nore immaculatze conceptionis non 1'equ-i"tur,

naudoin Diptycha Mariana cautione. 3. n. 1.

]«

Ratum eft apud omnes , perfe&iones D. Virgi-

:eam effe ex fide credendam.

Decretum illud

mis ad maternitatem Dei effe admetiendas.

]a

- Ad tertium refpondet idem,

"

Apoftolicum aut authenticum non effe; alio-

fhec enim eft radix prima. fapernaturalium.

donorum : quia, cum quisquis prudenter ope-

qui impoffibile foret exponere, quomodo e-

ratur,muneribus, quze cofnittit, adaptat perfe-

d

jus do&rinze authoritas non colhdatur cum

&iones & dotesillis muneribus convenientes,

tefponfis Pontificum , quze ferunt, nihil ha&e-

áubitare non licet, quin Deus, qui furiam fa-

n

.nus ab ecclefia definitum . effe hacin parte,

i

ime munus,

ga

g

juod diferte habet Pius V. in Extrav. de hac

pientiam ubique prodit, quam fubl

*

& tam proxime ipfum contingens, munus, in-

[4

iüateri

3, & Sixtus IV. in Extrav. Grave nimis,

'& palfimPontifices pofteriores, aliis de hac re

quam, & dignitatem maternitatis divinze, Vir-

Decretis, Cur autem ecclefia catholica hatte-

gini Beatiffim»e decernens, confentaneis quo«

fa

que tanto muneri prorogativis eam voluerit

IS

nus non definierit, hauc fententiam elfe de-fi-

0

de, rationem ipía B.Virgo aperuit,dum B.Bri-

exornatam., Et ita fervatum videmus in inino-

xit,fe effe fine macula conce-

Y*

ribus muneribus, & Przecurforis, & Apoftoli.

gittze apparens di

iÉ

ptam,& hoc non d

efiniri ab ecclefia, ut fide-

Quia enim]oannes Bapt. affumptus eft ad mu-

les magis habeant occafionem fuum ergo ip-

- pus Precurforis praeeuntis antefaciem Domi-

!'e

ni,parate vias ejus,conveniens fuit, eum forti-

I

fam affe&um oftendendi,ut Bernardus de Bu-

f dona coeleftia ei, muneri. proportionata , &

ü

ftis $. 7. p. 1. circa finem refert.

jta plane eft fa&um. Apoftoli quoque primi-

QUJESTIO. V.

/tias Spiritüs acceperunt , & fupernaturalibus

.An immaculata conceptio B. Virginis fit mate-

opibus ditati eximie fünt, quia dele&i erant ad

l]v

ria fufficienr ad. votum vel juramentum pro .

muünus arietum gregis Chrifti. Similiter ergo,

ll'.

ejur defenfione . faciendum.

quia Deipara dele&ta erat ad munus fublimilfi«

fle

Ratio dubitandi eft, quia, ut re$ aliqua fit

mum maternitatis, conveniens ac neceffariuni

2f

füit, idem multo magis circa eam fervari, ea,

inateria voti aut juramenti, debet effe vera &

certa, & non probabilis tantum, fed immacu-

,L

i

inquam,decora illi a Deo conferri , quze habe-

rent cum fündamentario illo munere propor-

. data conceptio B. V. non eft vera & certa, fed

tionem, & tantam matrem decerent. FHoc per-

probabilis tantum , ergo : Min. prob. quia ex

ïeï

-toncefione fummorum Pontificum. póteft

fpicientesPatres,quoties de aliqua Dei erga B.

l

Virginem largitate incidit fermo, ad materni-

quis a&u interno pro fuo libitu utramque par-

tl

tem fentire.

tatem Dei , tanquam ad radicem divine erge

J

- Hoc tamen non obftante re&ius affirmati-

illam Beneficentize,rem totam referunt, ut Vi-

i

va tenetur fententia, & ex ipfis conditionibus

dereeft apud Auguftinum l. de natura & gra-

[jÀ

ad votum requifitis probatur; quia ad hoc, ut

tia c. 26.cu

m de excludendo a B.Virgine quo-

ln

Ife materià voti etiam ju-

cunque peccato diíferit, confentiuntque

S. Il-

opus aliquod poffit e

if

rati, tres conditiones fecundumDo&ores com-

dephon.

l. de perpet. B. Mar. Virg. c. 2. S.An-

(e

cept. Virg. c. 28, & paffim al

i. [

inuniter debet haberg, Prima, utfit in ilibega

fel. L— de con

X

&

AE

33

— Bibliothecre Määüa:ïi: Conctonatorie

Ex eodem pfincïipïb fatum proeterea apud

obje&um ejus, quia, tit advertit S. Thomiás dé

omnes eft, B. Virginis perfectiones effe perfe-

Villanova homil. de S. Joanne Evang. Deus;

&ionum plenitudinem. Id eft, effe in fe, ac ab-

quos diligit, diligendo optimos, & illuftres fa-

folute longe maximás , & comparative majo-

Cit, quia divina voluntas formaliter, & fumme

res perfe&ionibus aliorum fan&orum,ac nullà

bona, eft bonificans; ut ita dicam, o:ne, quod

ex parte deficientes. Hzec omnia ex jacto fun-

amat: ergo B. Virgo plus gratize àccepit in

damento perfpicue fequuntnr. Nam cum nul-

prima fanctificatione,quam ullus Angelus, aut

lum fit divinum munus purz creaturz con-

homo beatus in patria habet.

j

cefíum; quod maternitátem sequet ; quippe

Confirmait veró eandem

(ententiunt 1] ex

quze fines Divinitatis attingit , ut loquitur D.

illó S. Hieronymi Serm. de Deipara : In Ma-

4 homas 2. 2. q. 103. art. 4. àd 2. dubitare non

riam vero totius gratizve , quze in Chrifto eft,

licet, quin muneri fublimiffimo perfectiones

plenitudo venit,quamquam aliter,quia inChri-

longe maximze fint adjunCtz , fpeCtàndo eas

ftum ex jure, & fine alterius merito, in B.Vir-

abfolute, & hoc fupponunt Patres, quoties de

ginem ex privilegio & ex meritoChrifti ; fed iu

B. Virginis perfectionibus agunt. Sic Sophro-

Chriftum ex jure venit tanta plenitudo gratize

nius ferm. de affumpt. defcriptà eximia Dei in

in inftanti conceptionis, ut eadem omnesSan-

B. Virginem largitate. Talibus, inquit, decebát

&os fimul fumptos fuperarit: érgo etiàm in B.

virginem oppignerari inureribus, ut effet gra-

Virginé tanta plenitudo gratiae venit ex privi-

tia plena,quze dedit coelis gloriam,terrisDeum.

legio & meritis Chrifti : Ex quotamen non in-

Perfectiones enim longe maximas complexus

ferendum , in B. Virginem fic veniffe gratiam

eft per illam gratize plenitudinem,quamGabri-

confummatam , ficut in Chriftum, quia gratia

elVirgini gratulatus. Hinc gratiarum mare vo-

cónfummata videtur repugnare B.Virgini,tan-

catur, in quam rem Petrus Chryfologus S.

quàm pur?ze viatrici. Unde bene dixit S. Ber-

146. accoinodatiliud : congregationes áquarii

nardus Serm. de Nativit. B. Virg. Chriftum

appellavitMaria. Denique idem liquet de per-

fuiffe plenum gratia ut fontem, Mariam ut a-

fecta extenfive decorum Virginis ubertate ,

que duc&um;, alios ut rivulos. Et Dionyf.

quam item ratam effe apud omnes conceffi-

Carthuf.lib. r. de Przeconio Virgi c. 8. Palam

mus:alioqui enim decederet aliquid deilla gra-

eft, Chriftum fine menfura omnis gratice ple-

tize plenitudine, quam in B. Virgine celebrant

nitudinem fortium , huic plenitudini pratize

Patres. Quod per partes datum eft àliis,tota fi-

Maria vehementer appropinquat. Confirmat

imul venit in Mariám gratize plenitudo. Unde

2.quia B.Virgoin illoinftanti jam erat decreta

merito S. Fulbertus fer. de affumpt. ait:Loqua-

Mater Dei, & confequenter in fupremo Ordine

mur aliquid de laudibus fan&iffimze Virginis.

purz creatur3 conftitutà ; fed dona & gratize

Sed quid nos tantilliquid a&ione pufilli , quid

füperior's Ordinis incomparabiliter in perfe-

in'ejus Iaudibus referemus ; cum etfi omnium

Gione füperánt dona & gratias inferioris Or-

noftrum membra verterentur in linguas, eam

dinis: ergo B. Virpo in primo inftanti perfe-

laudare fufficeret nullus?Altior cdelo eft,de qua

Giorem gratiam accepit , quam omnes Amn-

loquimur: abyffo profundior , cui laudes dice-

geli & Beati fimul & colle&ive habeant.

xe conamur. Et infra. Sed quid dicam pauper

ingenio,cum de te quidquid dixero,minor laus

Refolutio. |

eft, quam dignitas tua meretur? Si coelum te

: wïïïe*g*ät ïfäxhän fion minus Iff*äbäbifïtär 'hiänfö'

vocem, altior es; fi matrem gentium dicam,

do&trinam Raynaudus Dyptych. p. 2. qu. s.n.

praecedis ; fi formam Dei appellem,digna exi-

$. eo quod nullo folido fündamento probe-

ítis:fi Dominam Angelorum . vocitem , per

tur; neque comparátio aliquà inter Chriftum,

omnia effe probaris. Qnid ergo de te digne

& B. V. fitfacienda, cum Chrifto talis excef-.

dicam, quid referam, cum non fufficiat lingua

fus gratize fupra omnes San&os colle&tive ac-

carnis tuas exercere virtutes.

ceptos conveniat ratione unionis hypoftati-

QUJESTIO VIL .

c:e, ob quam quilibet illius au&tus quantumvis.

n gratia B. 'irgini in. prima Santlification:

minutus exornabatur vi meritoria infinita, cui

concelJa exce[ferit. gratiam. éon[ummatam. . om-

quantumcung; addenfati a&us purarum crea-

nium fominum, €9 ngelorum. colle&üi-

turarum erant impro

DO

rtionabiliter & inze-

UE

umplorum.

quabiliter impares. A

t

B

.Vir

;

0 erat pura crea-

Ità probabili

tet fenferürnt P. France

f feä;

tura, nec refundebat in actus quoscunque fuos

nifi finitum & limitatum favorem.

2/7.1.75. Guerra to. 2. tr. 3.difc. 1.frag. 4.Car-

thagena, Suarez, & alii a Guerra cit. probant-

Neque obftant contraria fundamenta, quia

que tum authoritate S.Gregorii l.1.c. r. ubi in

folum probant, nullam gratiam alicuiSan&o

illa verba lfajge &c. Kt erit przeparatus mons

fuiffe conceffam, quae non & ipfi fuerit concef«

Domini in vertice montium, ait: poteft hujus

fa, quodque ratione maternitatis conftituatur

imontis nomine B. Virgo defignari ; in vertice

infuperiori Ordine a nulla creatura pura ad-

autem montium fuilfe , intelligi poteft , quia

?equabili , quod tamen . nihil facit ad przefen-

gratia, quce in aliis fuit finis, & terminus, illi

tem controverfiam. Sicut nec illud, quod ex

initium & fündamentum fuit. Tum ex eo,quod

amore, quo ChriftusMatrem profequitur, de-

B. Virgo in inftanti fuze creationis plus ama-

ductum eft argumentum ; ram ut Raynaud, p.

batur a Verbo,quam ullàs Angelus,aut homo

2. Dypt. n. 15. docet, inprimis non eft certum,

beatus, quia tunc amabatur , ut futura Mater

quod Chriftus Matrem feorfim plus diligat,

Dei,fed gratia correfpondet amori, & eft quafi

lefi»e, cum.

quam'-'toturg reliquum corpss ecc

Ambu-

)

Titulur CXLZ Tholïogïaä;,

335

^

Abulenfis prolog. 1, izl Matth. q. 19. id neget. Quam inngjehys— hic numet'us!'Quiä igitur fi non

Etlicet demus,id ad admittendum effe,Chrifto

ab uno actuunus gradus intenfionis ad 64. nu-

ut homine profequente matrem amore natura-

merum per proportionalia dupla incrementa

li, quem filius ei debet;a qua accepit effe ; inde

procedamus;imo ne a mille quidem duntaxat

d

gradibus , fed incipiamus a mille millionibus,

tamen nihil concluditur circa grative Virginis

comparationem cum gratia San&orum omni-

& vel per unum diem, non dico ad 64. nume-

unm; quia Chriftusvi Gtuli przedi&i non debet

um , fed ad milliones numerando progredia-

plus matri, qiamomnibus , nifi in iis,quazefpe-

inur, Non enim eft dubium , quin B. Virgo in-

&antad effe naturale,cujusmodi non eft fancti-

tra unum diem aliquot actuum fan&orum

milliones elicuerit, praefertim cum etiam dor-

tas & gratia. Itaq;pro exceffu gratiae compara-

tivocum omnibus omnino fan&tis collective

miens operaretur ope fcientize , & cognitio-

nis infufze , quze non dependet a phantafmati-

fumptis nihil proferri video , quod eum inter

folida Virginis decora recenfendum evincat.

bus; quam cognitionem illi quis neget , cum

contemplativis quibusdam tribuatur ? & prae-

oO DAasrio- x

^

terea nullum illi momentum fine pio a&u

i

Jz';z—B-.x li

rgo per pngulmlaäm wlþtfylicamm mär-uc':-

preeteriret ; & denique nullus prorfus a&tusil-

rit gratium €9 pramium ?

lius fuerit inde liberatus, cum haberet oinni-

N hac. Virginis deiparge . seftimationem &

um faüorum. a&tuum perfectum dominum, &

]

honorem augendum nósc parum concernen-

peccati fomite careret ? Quodíi unus dies tan-«

te controverfia non polffum non verba ip-

tum intenfionis , five divinze gratize, five actu-

fa P. Cafparis Taufch de Matre dolorofa lib.

um amoris augmentum in D. Virgine ponit,

1. C. 4. S. 2. & 3. fic difcurrentis referre : Qua

ut ad id concipiendum mens humana fatifcat;

jn re pia & fingularis eft fententia P. Suarez

quid fi augmentum illud ad integram hebdo-

eximil cultoris atq; amatoris B. Virginis, cu-

madam per dupla proportionalia continua ad-

jus ope ac beneficio,eam quaminillo miramut,

ditamenta extendamus ? quid fi ad menfem ?

do&trinze copiam& praeítantiam eft confecutus.

. quid fi ad annum ? quid vero (i ad 49. annum

Is, ut probet, Deiparam plus acquifiviffe gra-

(eum enim agebat, cam Chriftus pateretur) a

tize ac glorize, quam fit, aut futura fitomnium — primo conceptionis inftanti, a quo,& deinceps

ratione uti,& fan&e operari coepit, & perrexit,

Sancorum , non tantum feorfim fumptorum,

fed etiam fi fimul omnium in unum coacer-

continYemus,& porro ad 72.aiium, quo vitani

ä

varetur hominum Beatorum & Angelorum

hanc mortalem cum iiortali comimutavit ,

quam ille affertionem in fchqlas'xinv'exit, eum-

gradatim per fingulorum a&uum dupla in-

que deinceps multi, preefertim ex Societate

crementa afcendamus ? Qui poteft hane quafi

noitra fecuti funt ) ut, inquam, hanc affertioné

infinitatem quandam capere f,.capiat:* Sed ve-

firmet,pro fundamento ponit, Virginem tau-

reor, ut poffit.

:

J

L

.X hac do&ri

na deducit ulterius Suarez (ut

tos progreffus atq; incrementa in actibus amo-

ris erga Deum continue feciífe, utis actus, qui

hioc etiam ad laudem decus & Virginis ab illo

primum fequebatur , duplo effet intenfior illo,

Patre ei attributum addam) B.Virginem circa

& ifto tertius quadruplo, & hoc quartus octu-

finem vitxe , unico attu amoris Dei per unum

plo, & fic deinceps ( quze fecundum probabi-

momentum plus meruiffe, quam meruerint

omnes fan&i,& beati homines, & Angeli, qui

liorem, & hodie paffim receptam fententiam

fuit feptuaginta duorum aüorum) fingulos

- funt, erunt, fuerunt , omnibus fimul fumptis

a&us ita proceffiffe, ut pofterior a&us merito-

neritoriis a&ibus, omni, quo meriti fant , &

rius autcharitatis anteriorem in dupla propor«

merebuntur, tempore, eó quod actus ille fue-

tione fuperaret. Ratio ipfius eft, quia femper

rit intenfione & perfectione major, quam om-

nes fimul fampti omnium fan&orum fimul

operata fuit fecundum omnem intenfionem

charitatis & gratize, itaut verillime dicere pof-

; fumptorum; Quod illi proclive eft dicere, cum

probabile etiam exiftimet, quod etiamfi non

fet : Gratia Dei in mevacua non fuit. Ergo fi

in primo inftanti habuit v. g. gratiam & chari-

elicuiffet D. Virgo toto vitze fuze tempore per-

-«tatem ut 1000. eliceret tunc actum charitatis

fe&tiores, & intenfiores actus Deo placeuntes,

augmentum , itidem ut 10oo. atque ita eo in-

quam fuerit is, quem primo conceptionis fuze

ftanti jam hoc adepta fuit;ut haberet charitatis

inftante elicuit ( qui, ut ex recepta Theologo-

rum fententia fapra dixi, fuit perfectior ex fe, &

Z .

bis mille gradus. Sequenti igitar a&u charita-

tis,cum itidem fecundum totam intenfionem

magis meritorius, quam cujuscunque etiam

charitatis operaretur, acquifivit charitatem,ut

fublimiffimi, (an&tifimique Angeli ) adhuc ta-

quatuor millia , & ita confequenter, ut pgulo

qnen circa finem vitze ampliorem & copiofio-

ante dictum eft.-

N

rem gratize cumulum acthefaurum congrega-

ifcurfus irïwilïfam ,&à

Qu fuppofitio & d

tum per omnes vitze haberet , quam alii fancti

nobis prorfus incomprehenfibilem . non tan-

otnes, eo quod pene itumerabilis fit in tot

annis, quibus B. Virgo vixit, a&tuum multitus

tum divinze gratize copiam adftruit, fed etiar

divini amoris intenfionem. Sane Mathemati-

. do, quos fine intermiífione continenter, & fem«

cus quidam hunc inivit computum. 5i verum

per eliciebat, & quolibet tali a&u quemlibet

fanttum merito excedebat. Hoc illud eft: Mul-

eft, inquit, quod nonnulli afferunt , auguftiffi-

m:e Deipare gratiam ( idem eft de meritoriis

tz filixe congraverunt divitias, ut fupergref-

fa es univerías. Quod eo libentius ex Suario

aut amoris Dei actibus) proportionalia, & du-

pla per fingulos actus habuiffe incrementa ;

comemoro; Nam fi hoc ille fentit de actibus

continuatis, tametíi in eadem intenfione &

poft 64. aCtus creverat ea proportione, quam

riorem

habent. 13446744073709551615. ad /unum.

pe;xf)e&iene permanentibus , & ad ute

.,'0033;

N

336

Biibilothece Jl!anualü Concion&iörïæ

non progredientibus facile ab illo aut impe-

QUJESTIO. IX

trabo, aut evincam, ut confequenter dicat,po-

fito, quod auguftiflima mater creverit indefi-

Quemam in [pecie privilegia B. V'irgini ratione

nenter in intenfione actuum, itaut pofteriores

fug matermitatis fuerint conce[a ?

femper duplo effent intenfiores,quam priores,

illam tempore paífionis incomparabiliter mul-

Ro refolutione 'fupporiend'um eft de duabus

to fuiffe fanctiorem.five majorem habuiffe gra-

" preecipue potentiis, fcilicet intelleéctu & vo«

tix cumulum, quam in fine vitze habuiffet,fi in

luntate Virginis, quzeftionem hanc procedere,

. eodem tantum ejusdem i«tenfionis actu perfe-

& quamvis ulterius dupliciter formari poffe,

veraffet,eumq;fine ceffatione repetiviffet ; lon-

nimirum qui defectus tuerint ab ea remoti , &

ge enim , imo longiffimo longius in illo ftatu

quie pofitivze perfeCiones eidem fuerint ratio-

per 48.aut 49. aíios,quam in hoc per 72.majo-

ne maternitatis ;:onqgiïæ , quo fuppofito.

rem necefle eft confurgere grati»e cumulum,

ut corfideranti, & computanti eft evidentiffi-

Refolutio,

mum:& confequenter, fi tempore paffionis eli-

N

cuit actus meritorios habitui gratiae quoad in-

- Refoa. 1. quoad intelle&um,imprimis nullüm

enfionem proportionatos (hoc enim eam fem-

errorem in B. V. intelle&tu locum habuiffe, ut

.per feciffe, vult Suarez, & in hoc totum füum

Raynaudus p. 2. qu. 9. n. 2. cum aliis a fecc.

, difcurfum,ac fententiam fundat) eam jam tum

docet. Eft enim in &à defe&u magna indecen-

etiam elicuiffe aétus amoris divini tam inten-

tia, nec minor fpiritualis imperfectio, quam in

fos, ut omnium fan&orum hominum , & An-

appetitus, deordinatione nonlibera , quae ta-

gelorum fimul fümptorum , fimul fumptos

men a Virgine abeffe debuit. Accedit,quod er-

actus inten-floge excederent.

ror, ut tradit S.Aug.].3.de lib. arbitrio c. 13 eft

poena per peceatum inducta. Unde a Beatis

Refolutio.

prorfus exulabit,ex D.Thoma opufc. 7 1. initio,

. Sed hxec dottrina licet pia admodum fit, &

& 1.2.0.5.art.4.& contra Malonium ea in par-

fingularemSuarezi ergaDeiparam amorem lu-

te fingularem,Suarez lib. ?. deAngel. cap. 33.

culente teftetur, merito non fatis fundata cre-

n. 25.Quod vero ad ignorantiam attinet, diíüin-

ditur, uti tum ex eis, quze in priore refolutione

guendum eft; alia quippe eft ignorantia nega-

ex Raynaudo funt dicta, tum ex refutatione

tiva, quze eft mera carentia fcientize,absq;debi-

principii generalis , cui haec doCtrina nititur,

to vel decentia fciendi; alia privativa, quze eft

quod Ícilicet omnia, quae ad fanctitatem & di-

rerum, quas deceret, vel oporteret fcire, lllam

gnitateim fpectant , & fine inconvenientia at-

ignorantiam,cujus depellendze nulla eft necef-

tribui poffunt Dei matri, ei concedenda fint,

fitas,vel decentia,cogimur planeB, V. adfribe-

cum illa fit Idea divinse liberalitatis, & benefi-

re. Neq; enim fi Chrifto Domino omnimoda

, centi:e, & cofnunicationis ad extra, quam De-

fcientize plenitudo debebatur, quippe homini

us pur» creatur contulit. Hoc inquam,prin-

Deo; idem de B. V. pronunciandum eft, cujus

.cipium cum fupra jam ex fenfaRaynaudi refu-

ftatus & dignitas longe minus poftulat, quam

tatum fit, oftenfümq; menfuram grati»e Chri-

dignitas & ftatus Chrifti; varias congruentias

ad hanc ignorantiam B, V. concedendam con-

fto, & B, V. conceffze non tam ex eorum dig-

nitate, juam ex Dei omnia ad regulas zeternze

globat Toletus Luc. 2. annotat. 83. Ea tamen

fue fapientize difponentis voluntate accipien-

ignorantia,quam dixi vocari privativam,in B.

dam effe ; hoc ipfo quod fübrutum fuerit pri-

Virg. non cecidit. Nihil enim unquam ignora-

maftium hoc contrarize fententiae fundamen-

vit eorum,quze decebat ipfam fcire. Quod vi-

tum, etiam ipfam corruere neceffe eft.

detur notum ex terminis. Quomodo namque

Neque obftat 1. quod Angelis fimile aug-

Deus Verbum in tollenda tali indecentiaMatri

mentum in ftatu. vize concedatur,ut qui fecun-

amantiffimze defuiffet ? Hinc 1. conceditur,

dum totam latitudinem fui habitus fint opera-

eam in primo fuze creationis inftanti perfe&tii

ti; Nam Refp. cum Angelorum via unico tan-

habuiffeufüm rationis & liberi, arbitrii, uti cla-

^ tum inftanti duravit, facile capi, quomodo hoc

re S,Bernard. Sen. indicat tom. 2.ferm. 55 a 2.

eis augmentum concedi poffit, & debeat B. V.

c. 2. ubi ait: Ex di&is fequitur, quod B.Virgo,

autem via,cum 72. annis continuata fit, imper-

etiam dum eratin utero matris, habuitufum li-

ceptibile merito videtur , quod fecundum to-

beri arbitrii, atq;lumen perfe&um in intellectu

tam intenfionem. habitus fui operata fit.

& ratione: proinde fecundum quosdam fuit

Nec obftat 2. quod ut Bourghefiusin Socie-

tunc in fublimiori contemplationis ftatu,

tateDeiparze facra teftatur, B. Virgo per Mar-

quam unquam fuerat aliqua creatura humana

tinum Guttierez gratias agi ju(Terit Suarezio,

perfe&a aetate.2.Eidem conceditur fcientia in-

quod pro honore fuo augendo hanc fententi-

fufa per accidens omnium earum rerum natu-

am excogitarit, & defenderit; Nam Refp. per

ralium, quae ad perfectam S. fcripturze intelli-

hoc plus non probari, quam quod effe&tus, &

gentiam , ad doctrinze Theologic?e perfectio-

bona voluntas Suarezii B. Virgini placuerit,

nem,ad penetranda, explicanda , & fuadenda

non autem,quod vera, certaque fit fententia,

fidei myfteria fuit necetfaria, & expediens. Ita

ficut & iis, qui immaculatam ejus conceptio-

S. Antonius, B. Albertus M. Pitigianus, Sua-

nem defenderunt, multos favores & beneficia

rez, & alii ab his citati. Ratio eft : quia nulli

contulit, nec tamen

confertur finis, nifi per media neceffaria &

proPterfea certg haec fen-

tentja eífe creditur.

B Vir-.

egpedientia ad illum obtinendum, fed

gini

351

Titulu; C X L L T heälogia.

gini- fuit collata pe&e&a S. Ícripturze intelli- meliam prolis , quia ejus mater eft peccatrix.

gentia, perfe&tiffima fapientia Theologica , & — 2. Effet in detrimentum matris, quia fic dam-

in heroico gradu donum fapieütize:ergo etiam

,nari potuiffet. 3. In damnum generis humani,

fcientia per accidens infuía omnium earum re-

. 4. In contemptum totius divini intenti , quia

rum naturalium,quse ad iillarum perfectionem

totum Incarnationis opus fufpecum non im-

fuit neceffaria & expediens. Minor , de doao

. merito reddi potuiffet. Neque tamen per hoc

fapietnize patet ex dictis,quia B. Virgo habuit

libertas B. Virginis fuit fublata , ut in Chrifto

gratias gratis datas in gradu heroico fibi infu-

& Beatis, quia in his ifta impeccabilitas ex

vifione beatifica ftabili,aut decreto abfolutode

fas. Defapientia Theologica ex immediate

dicendis, de perfe&ta autem S.fcripturze intel-

nonprzbendo concurfü.ad peccandum ori-

ligentia, probatur. Quia inprimis praecipua

tur; quorum neutrum in B. Virgine reperie-

inateria S.[cripturze funt myfteria fidei noftrze,

batur ; fed confirmatioipfius in gratia confiftit

vel in figuris , velin feipfis ad credendum no-

'in ubertate auxiliorum congruorum , quibus

bis propofita ; fed hzec myfteria B. Virgo per-

voluntas eflicaciterillicitur ad bonum, tametfi

fe&iffime cognovit, tam per fidem divinam ,

eluctabiliter , atgue adeo cum poteftate pec-

quam per infufam fcientiam, ergo etiam per-

candi. Ea enim ubertas auxiliorum corigruo-

j

fe&iffime S. fcripturam intellexit. Deiude in-

rum jun&a divinze proteCtioni externse fuffi-

ftru&io five fcientia fieri nequit ; fed B. Virgo

'cientiffma eft , ut intellizamus, hominem in

L

in facris literis & myfteriis fidei poft Chri(tum

gratia fancificante firmari , id eft, ita in ea

ftabiliri, ut certo ea non excidat, quamvis pof-

inftruxit Apoftolos : ergo ipfamet perfectiffime

ea fcire, &intelligere debuit, tefte Richardo a

fet excidere , fi luberet. Uti ;Rayn

äü?ius p. 2-

S. Laurentio lib, 1. partic. 2. ubiait: Maria

q. 9. : 35. docet,

Apoftolorum Magiftra facta eft, & afcendente

Q.U E

STï(K)XIX.'

À

i

Domino Apoftolos novuta docuit teftamen-

2 .A'f/z B. Fi

rgo laurtolezm. Martyrii .promerita

tüum. Quod vero etiam habuerit fcientias om-

fit, €8 fuerit Uera Martyr ?

nes naturales infufas , probabilius negat Kay-

naudus p. 2. d. 8. n. 3. eoquod non occurrat

l.

A

ffirmativam partem apud Raynaudum l.

folidum fandamentum eas concedendi. 3. Ei-

C. n. 19. tenent non pauci SS. Patres fu-

l

dem conceditur fcientia acquifita & experi-

fius citati ; fed & Spinellus,Carthufianus, Pel-

mentalis, quia continuo fe exercebat in variis

bartus, Catharinus, & alii,quibus noviffimee-

aibus , & hi fpeciem fui relinquebant ; hzec

tiamAuthor libri de perpetuoDeiparze gladio a

!

tamen fcientia non ab intro ftatim tota fuit in-

momento conceptionis ad fuam usq; mortem

:

fufa,fed íucceffive juxta profe&um oetatis

accedit, ubifequentes affert rationes pro fua

crevit, utietiam de Chrifto conceditur.

fententia. x.Martyres czeteri,quo plus inDeum

flagrabant, eo minus fenfere cruciatus divina

ll

Refp: .5. Quoad voluntatem & appetitum

confolatione leniente dolores; e contrario B.

$

fenitivum communiter ei extinctionem fomi-

Virgo,quo plusamabat(& intenfiffime amabat)

tis, feu inordinatorum appetituum carentiam

eo acerbius cruciabatur,quia ficutamor incen-

concedi, eoquod fomes ifte fit unus ex pri-

fus erga aliquem leve reddit, quod pro eo quis

mariis peccatisoriginalis effe&tibus ad peccan-

patitur, itadurius eft, quem tenerrime diligas,

[1).

dum inclinans , atque adeo non decuerit Ma-

confpicari gravi cruciatui fubjacentam. 2. Alii

trem Dei, unde appetitus illius fenfitivus ,

Martyres in fola carne fua inimica fpiritut , &

tefte S. Bernardino Sener/l ferm. 4. de con-

digna muictari , ple&ebantur: at Deipera in

cept. a, r. c. 4. in tanta dominii plenitudine

corpore Filii innocuo & digno quocunque a-

fub voluntatis imperio fubdebatur vi origina-

more cruciabatur. 3. B. Virgo pluris seltimavit

lis juftitize , ut ferri non poffit in objectum. ali-

Chrifti vitam, quam quilibet Martyrum zefti-

maret fuam : Atque adeo plus doluit Deipara,

quod contra imperium voluntatis & rationis ,

nec alio modo, quam voluntas & ratio impe-

quam omnes Martyres. 4. Martytes alii pro

Deo patiebantur; Deipara ficut Chriftus pro-

d

rabat:ergo nullum motum involuntarium fen-

"

fit, nec primo primum , nec fecundo primum :

impiis & peccatoribus tolerabat.5.Martyrium

)

hoc autem praecavebatur per juftitiam origi-

Deiparze ex Bern.ferm. de verb. Apoc. fignum

nalem , prout illa dona alibi enumerata inclu-

magnum fuit martyrium cordis, in quo pro

dit, ad quod multum deferviebat fublimiffi-

.angoris incremento augefcit cruciatus, qui in

1a contemplatio,& amor in Deum, item fum-

carne patientibus obtunditur , & hebefcit pro

ma ejus prudentia , providentia , cautio cir-

tormenti atrocitate. 6. Martyrium Deiparze

cumfpectionis, & folertia in motibus illis prae-

protra&um eft a primo incarnationis momen-

cavendis : Quibus adde extrinfecam Dei pro-

to ad mortem usque ipfis Virginis ultraannos

te&ionem , qua Deus cavebat , ne fenfibilia

6o. vel etiam 7o. juxta fententiarum varieéta-

contra rationem B.Virginem moverent. 2, l-

tem. Ceeterorum autem Martyram perpeflio-

nes, quam celerrime funt confummatoe. 7. A

l

tiam impeccabilitatem,feu carentiam potentiae

tam phyficze, quam moralis ad peccandum

pofteriori licetcolligere przecellentiam marty-

communiter ab authoribus concedi,id , quod

ri Deiparz ex prxcellentiore ejus aureola ;

S. Bern. Sen. fer. 51. a. c, 2. ex variis conve-

de qua Suarez tom. 2:. 5. p. dift. 24. fe&t.

l-

nientiis probat,dicens:fi B.Virgo potuiflet pec-

4. & Spinellus in throno Dei cap. 11. num.

j

care(intellige potentia morali ) plura inconve-

2. Unde ecclefia , quae coeterorum Marty-

nientia fequerentur. 1. Redundaret in contu-

gum cruciatus

quotannis recolit , Deiparee

u

mare

R. P. Loin. Bibl, Man, Tom, III.

N

338

Bibliothecz IManualis Concionatoria

martyrium quot hebdomadis peculiari fefto in

fit monenti in B. Virgihis äclientel/a,ita ut fpes

fabbatho celebrat, Heec Author preedi&us ,

magna fit,neminem, qui B. Virgini pieac per-

|

aftruens martyrium Deiparz longe przecellen-

feveranter famuletur, male periturum. Haud-

tiusaliorum quorumcunque purorum homi-

quaquam enim vana fpes injicitur, quod, ficut

num martyrio, atque adeo etiam longe V.rlxobi'-

de B. Barbaraad bonam mortem interpellata,

pie creditur fuis apud Deum precibus , Mater

liorem & illuftriorem augeolam.

optima, vel impetrabit auxilia,quibus in finem

MI

Re[olutio.

i

convertatur ad corjita ut juftificetur, fi in pec-

Negativa tamen fentertia Raynaudi i

ny tf.

cato erat , vel exorabit beneficium affequendi

Sacramenta , per que Deo concilietur, quod-

de Martyr. per peftem n. 4. & p.32. q. 19. n.

22. ubi Suarez, Salas, Abulenfem & alios ci-

aliquando factum eft fuper natuxfam.

tat , duo ad verum martyrium requirentes ,

QUJESTIO XIL

fcilicet ut mors vel reipfa obita, velin perfe-

cutione & caufa naturaliter fufficiente ad mor-

tem inferendam , & in odium fidei illata fit ;

n praeter pfbpr?um "Ingelum cuftodem adhuq*

alios habeat homo pluribus homnibus cu-

atqui neutrum habuit B.Virgo : ergo nec mar-

u

tyrium re&te perpeffa,& illius laureolam obti-

:

( flodiendis. deputatos.

nuiffe dicitur. Poteft quidem eminenter Mar-

tyrdici, quatenus plura pro Chrifto fubiit ;

Afio dubitandi eft, quia , cum quivis An-

quam multi Martyres: & gladio doloris ani-

" gelus cuftosfuo clienti deputatus abunde

ma ejus transfixa eft patiente Chrifto,non ta-

fufficiat ad eundem cuftodiendum , non appa-

men idcirco dicenda eft fuiffe proprie & for-

ret ulla neceffitas a

d alios eidem affignandos.

maliter Martyr, atque adeo neque donata eft

Refolutio.

aureola illa peculiari, quze formaliter marty-

Sed i'e&iüs affir

mat PaulusBarry in Pzeda-

ribus rependitur ex divinalege. Rationes ve-

gogia coelefti c. 10. ubi fic loquitur: Certum

ro, quibus Deiparze martyrium longe przecel-

eft, Deum regnis & provinciis cuftodes Ange-

lentius aftruebatur , adeo leves funt, ut pecu-

los conftituiffeiita üt quodvis regnum ac pro-

liari confutatione non egeant, fuppofitis iis ,

vincia peculiari fit commiffa. De regnorum tu-

quie juxta cornmunem fenfum hominum ad

j

telaribus ambigendi locus non eft ; quando-

"

quidem hoc e Daniele Propheta difcimus cap.

Inartyrium ver um re quiri diximus..

11.V. I4. Angelum regni Perfarum Angelo

QUJZESTIO XI

populi IHraelitici, qui tunc in Babylonia capti-

n cultus. B, Virginis fit ineffabile fignum gra-

; us detinebatur,reftitiffe, Simile argumentum

i

- deflinationis ?

(

de provinciis habemus,quandoA ngeli,quos]a-

cob'e Mefopotamiareverfus vidit Gen. 32.Cu-

' Hifmanf multi. SS. Patres & DoGores a

ftodes earum provinciarum erant;qua ille tran-

Raynaudo citati, inter quos S. Anfelm.

fibat : hzec omnia cum S.Bafilii fententia con-

dixit : Sicut a te averfus neceffe eft;ut pereat;

gruunt, qui aitlib. 3. cont. Eunon. Moyfen

ita ad te converfus , impoflibile eft, ut pereat.

hanc veritatem fatis nos in fuoCantico docuif-

Sic & Blofius ib. cit, ait: Fieri non poteft;'ut

fe,cum dixit * Deum filios Adze diftribuiffe,iis-

pereat, qui Marize fervus & humilis cultor

que pro numero filiorum fuorum fines ac ter-

minos regionum affignaffe : ubi feptuaginta

extiterit. ;

Refolutio.

vertunt,juxta numerum Angelorum : Quando

Sed re&tius contrarium tenet Raynaudus

feparabat filios Adam, conftituit terminos po-

ipfe, fic n. 38. difcurrens: Eftfpes magna om-

pulorum, juxta numerum Angelorum , Deut.

nibus fervidis Deiparze cultoribus repofita ,

32. V. 8. Idem S. Clementis fenfus eft,qui ait :

quod non peribunt in zeternum. Infallibilem

KEft unuscujusque gentis Angelus, cui credita

tamen refipifcentiam a peccato,vel perfeveran-

eft gentis ipfius difpenfatio.Clem.Rom.1. 2.re-

tiam in gratia, neminem quamtumvis erga B.

cognit.Aliqui longius progrediuntur, afferunt-

Virginem religiofo fpondere poffumus absque

que, Principatus regnis, Archangelos provin-

errore ; cum perfeverantia non cadat fub me-

ciis effe proefectos;ut eorum curam fufcipiant.

ritum, neque ullum fuppetat coelefte diploma,

Molina in z. p. q. 108. fed & urbes & familias

quo piis Deiparze cultoribus auxilia congrua

fuum peculiarem tutelarem habere,idem Bar-

certo & infallibiliter fint promiffa. Unde nolim

ry c. 11. affirmat ; In cujus rei fidem Deus per

fubnervari ullo modo affectum erga cultum

Ifaiam Prophetam c. 62. ait, fe pro tutoribus

B. Virginis , quem tot exempla teftatiffimum

urbis Jerofolymze Angelos przefeciífe

fuper

faciunt , fru&uofiffimum effe , quamvis citra

muros tuos , Jerufalem, conftitui cuftodes to-

infallibilitatem 2eternse falutis. Eum animum

ta die ac nocte. Quem locum Do&i eo feníu

induerunt erga Deiperam EleQi omnes , fed

intelligunt , quem adduxi, comprehenfis his

cum timore & tremore falutem fuam operan-

etiam Angelis familiarum fervatoribus, qui ad

tes : de protectione quidem & patrocinio tan-

tutelares urbium Angelos junguntur. Etpro

tze Matris plurimum concipientes fpei bonze,

cuftode familiarum etiam Toftatum & S.Tho-

citra omnem infallibilitatem ac certitudinem.

mam affert dicentem: Angelum , qui Agar

Neque obftant dicta SS. Patrum in contra-

ancilam ad. Ahrahamum adduxit fuga ela-

rium citata ; nam longe alius illorum fenfus

pfam, fuiffe familiae ac domus S. Patriar-

chzxe , cuftodem.

lmo etiam templa & fa-

eft; tantum enim monfítrare volunt, quantum

cella

Y

N

Tituus CXLI. Tleologia.

339

1

ci;.lla, aras, födaïitates ; & fimiles coetus füos

fuze cuftodize æm,rhïïïum iri& hic amot nun-

habere peculiares cuftodes,idemAuthor c. 12.

quam fuit interruptus. Noneft quidem negan-

& 13. Tum authoritate S, Thom:e, tum ratio-

dum, nos a San£tis, quorum nomer gerimus ,

ne,tum exemplis probat. Addit que c. 14. etiam

ab ipfo baptifmo amari, acin fingularem tute-

Angelos tutelares confanguineorum , amico-

lam recipi. Sed hic amor non tam mature ini-

rum,& aliorum,quibuscum agimus; Hi,inquit,

tium capit , neque tam peculiaris illis noftri cu-

funt amici tui,tuorum commodorum,ac falutis

ra eft,qualis ab Angelis noftris habetur, qui in

unice ftudiofi: neque enim minori charitate

hacinfima zetate maxime, majorem noftri cir-

R

te ample&tuntur, quam ii, quorum filius;clieus

ca fanitàtem,& millena corporis pericula, foli-

aut amicus es , quosque illi arcanis inftin&i-

citudinem, quam tota vita teliqua noftra ex-

bus ad tui amorem , ac conftantem benevo-

x

ercent,ut tutelares noftri Angeli folicita chari-

111

At

lentiam , quam in te concepere, invitaat. Ifti

tate rationis judiciique,qüo tunc caren

s, de-

quodammodo femper funt tecum , & quoties

fectum comipenfent,quibus fi effemus inffruti,

cum proximis tibiapgis,Angelum tuumcuftode

aliquantulum nobis ipfis cavere poffemus. 2.

conveniunt, ibique interea verfantur, dum ta

Quodde illorum amore in nos multo certiores,

cum cognatis £uis loqueris, tractas, incedis &

quam de aliorum,fimus ; illorum circa nos be-

commoraris. Angelica & Pelagia pize monia-

neficia tam funt perfpicua , ut dubitationis lo-

les e tertio S. Fraucifci de Paula Ordine, cum

cus non fit. 3.Quia fiugulari ftudio illa quoque:

chriftianze charitatis ergo, cui fe fere femper

negotia noftra procürant , quze non tantopere

impendebant, in egentes exercendze , urbem

adífalutem noftram promovendam pertinent.

obirent, perfzepe vifi funt càm ipfis duojuve-

Ita Àngelus S. Petrum de caxcere eduxit Att.

nes rara & exquifita forma iucedere; omnibus

€. 12. lta S. Opportunam Virginem Angelus

ad comitatum illum obftupefcentibus ; cam

palam ad monafterium , ubi vitam agere reli-

hine monialis utriusque perfpetta probitas ac

giofam cogitabat , deduxit. Ita S. Martinum

virtus effet ; inde affequi non polfent, quinam

Turonenfem, quiin fcalze defcenfu lapfus pe-

juvenes illi effent , nulli e vultu cogniti , cam

dem afflixerat, Angelus affufo pretiofo unguen-

to,quod fecum attulerat, curavit, etfi medici

interim in illorum elegantia quidpiam appare-

ret humana majus. Sed tandem patuit, cujus

putarunt, nullam illi medicinam profuturam.

conditionis ac

bï«

oor

À

jeris illi effent.Quodam enim

4. Quia etiam nobisomnino immerentibus a-

die omnium pulcherrimi ac fplendidiliimi ap-

morem fuum non negant, etíi centies itetum-

paruere ; admirabili claritate circumfufi. Unde

que centies ingratis animis,criminibusque no-

firis occafionem illis praebeamus nos deferen-

deprehenfum eft,eas virgines religiofas,publi-

cze charitati intentas , Ángelos fuos fecuia in

di,omnemque nobiscum amicitiam abrum-

comitatu habere; quibus gratum fuit , illis ,

pendi : necfic tamen definunt nobis bene vel-

quoties Sanéto cuipiam ejusmodi operi vaca-

le & facere.5.Quia non folum quavis hora fuis.

rent, focios fe adjungere. Ad rationem dubi-

beneficiis nos obruunt, fed & quzecunque pof-

tandi vero refpondetur cum S. Thoma q. 113.

funt, bona nobis procurant, aliis etiam in ope-

ad 1. quod alicui homini adhibetur cuftodia

ris fui focietatem vocatis. Preeterea femper

dupliciter ; uno modo, in quantum eft homo

Deum precantur,ut nobis benedicat,banas«jue

fingularis,& fic illi debetur quoque fingularis

tentes admonent , ut clientum fuoram malis

cuftos ; alio modo , in quantum elft pars alicu-

aliquod folatium fuis precibus afferant, quan-

jus communitatis, & fic toticommunitati ali-

doin flammis & tormentis purgatorii dctinen-

quis Angelus przeponitur , ad quem pertinet

tur. Nullum eft bonum ; nulla felicitas, quam

providere ea , que pertinent ad ünum homi-

non conantur nobis comparare , aliis etiam

nem in ordine ad totam communitatem.

ad hoc adhibitis, fi ita fierifit neceffe. 6. Quia

amorum noftrorum fidiffimos internuntios

QDUESTIO X —

agunt; illi enim noftros amores trattant,

Zn pofi. 3 ES UM , Marim , JJofephim.|, me-

.

Deoque fignificant, & viciffim Dei amorem in

mini plus amoris , quam /dugelo: cuflodi.

nos nobis exponunt, illi noftra vota & defide-

no[flro , debeamus.

ria explicant : illi ad nos coeleftia dona , con-

'Egativam partem fuadere videtur u

folationes , certamque fiduciam adferunt, be-

munis praxis, & fenfus hominum , quo-

ne nobiscum actum iri, omnesque noftros co-

rum pauci fane reperiuntur , qui tale in fe de-

——

natus optatos fucceffus effe confecuturos. Ip-

bitum agnofcant; hinc tottempla & altaria

forum gratum munus ac provincia eft, ad

anathematis in aliorum Sané&torum honorem

Deum, qui animarum noftrarum amor. ac de-

fufpenfis repleta confpiciuntur: vix ulla au-

licium eft , avolare,, & inde ad animam Deo.

tem in S. Angeli cuftodis honorem tem

dilectam reverti. Nunc ad dile&um meum, ait

tru&a , aut anathemata affixa.

u

Bernardus, ut eum animze fibi creditze edo-

Refolutio.

ceant : paulo poft ad dilectum redeunt , ut re-

Affirmativam tamen partem fufe & efficaci-

fponfa ad illam referant,, ut eam confolentur,

ut, qua funtei agenda, fuggerapt. Tunc

ä

ter propugnat Paulus Barry c. 4. Pzedag. coel.

per fequentes rationes : 1, quia illi nos a mul-

iterum ad Deum evehuntur , paria negotia

to longiori tempore, quam ceteri' omnes a-

peracturi : Inde rurfus ad animam fe dimit-

mant; cum ab eo die, quo anima noftra fuit

tunt , ut ejus fufpiriis fatisfaciant : Nunc ad

nunc ad dile&am :

creata, nos amare coeperint,conícii, ut quidam

dilectum ,

]ta qui-

Do&ores affirmant, nos die nativitatis noft

dem , utfi res ferat , & amor fit ardens,.

r

i

Uu a

An—

R.P. Lohn, Bibl. Man, 7: om. I11,

^

Bibliotrea: Manualis: Concionatorig

340

hoc fere unum agant, ut eant ac rede-

plures fimul zeftimentur,(quidquid impruden-

Angeli

tes & ambitiofi aliter fentiaat) tum quia coeli-

/:;

ant, mandat

a & refponía ultro retroque nunc

a nobis ad

Deum,modo inde ad nos ferant;id-

tes fumme fe invicem amant,atque adeo hono-

1

rem aliis exhibitum, fuum quog; zeftimant , &

j

q

ue noftro bono,ad promovendos anim» pro-

ffus,ad noftrze falutis , fummique momenti

omnes fecum honorari gaudent potius quam

gro

zegre ferunt. Sed neque obfequia in eorum

negotium conficien

dum. Ex quibus facile pa-

tet, contrariam praxin fidelium potius ingrati-

honorem przeftita,iodica refpe&u tantze mul-

titudinis cenferi debent, cum alfe&tum potius,

- tudinem & focordiam , quam Angelorum cu-

quam opus attendant, Íciantque tenuitatem ,

ftodum ïdemeritum arguere,

ac infirmitatem noftram, atque adeo facile &

ERN LCE EOE A TPNTES

benigne admittant,agnofcant obfequia noftra;

x

E

N-

aguæsfïoxw;

alioqui certe nec ecclefia ad omnes Sanctos

4An prater. Patronos [reciales. etiam omner San-

die eorum fefto, & alias ad eos colendos inci-

&Bos colle&ive acceptor in. Patrouos elige-

tare nos deberet.

IOR

—

i

T& , €9 :cageïe conveniat 2 -

QUJESTIO XV.

dicwe

N

Egativam opinionem videtur communis

4

fas fit, perfonas adhuc viventes opimone vul-.—

hominum Chriftianorum fenfüs , & praxis

gi fan&las , uti fantlos privatim colere ?

UL dl

——

approbare, quorum plerique paucos duntaxat

TEgare videtur S. Hier. in ep. ad Philem,

d

patronos fibi eligunt ; tura quia talis electio

,d

icens : Si quis hominem,qui fanttus non

in patronorum fpecialium przejudiciumicedere

eftfan&um effe crediderit, & Dei eum junxerit

cenfetur,quorum honor & cultus tanto magis

focietati, Chriftum violat ; cujus corporis om-

nes membra fumus.Qui dicit(inquit)juftum in

minuitur, quanto ad plures extenditur; tum

quia obfequia , qu:e in eorum honorem prze-

juftum, & injuftum juftum, abominabilis apud

ftantur , erga tantam multitudinem vix quid-

Deum uterque eft. Similiter qui fan&tum dicit

quam zeftimabilia videntur , de quibus proin

effe non fanttum,& rurfum non fan&tum afle-

merito dici queat : Et hzec quid inter tantos,

rit fan&uim,abominabilis apud Deum eft.Om-

Refolutio.

Pa

nes credentes (fecundum Apoftolum ) Chrifti

X

| Aerma.tiv*a/ tamen fententia, quze in libello

corpus efficiuntur/ Qui in Chrifti corpore er-

«X

rat,& labitur, afferens membrum ejus,vel fan-

Qïiexgei/ïliche;,ä urfertigu

tig Vocato.p.t.tit.7.propo-

nitur,& fuadetur,merito przeferenda cenfetur,

&um effe, cum non fit ; vel non fan&um efle ,

cum fan&um fit , vide , quali crimine ob-

. ob fequentes rationes : 1. quia ipfius ecclefize

praxis eam confirmat , utquae non folum fe-

noxius fiat. Atqui homines viventes hoc

ipfo

,quod viatores fint;non funt certi de períe-

ítum peculiare in omnium SanCorum hono-

rem quotannis iniftituit,fed paffim etiam in o-

verantia

(hinc S. Franc. Seraphicus dicere fo-

lebat: Nolite me colere ut fan&um , quia ad-

tationibus fuis przeter merita,& interceffiones

privatorum San&orum , etiam omnium San-

Tiuc filios & filias generare poffum)ergo neque

ut San&i coli poffant.

&orum merita, precesque allegat. 2. quia 3e-

- quiffimus eft hic cultus ; fi enim is,qui amicum

Refolutto. .

/| Contrariam tamen fententiam tenet Ray-

haberet totis diebus in amando, laudando, &

. honorando ipfo occupatum, zequitfimum judi-

naudus l.1.Heter. fe&. 3. p. 1. Et ibidem tradit

Bellarm.l.1. deSan&. c.10.docetque fattum S.

caret , ut viciífim illum ardentiffime coleret ,

& amaret ; quidni & nos zequiffimum cenfea-

Leonidis,pufionem fuum Originem in le&to ja-

centem,poft initiationem per baptifmum vene-

.mus, ut San&os,qui in Dei laude & amore ar-

.dentiífimo jugiter occupantur,propterea omni

rantis appreffo pectori ofculo, ut narrat Kufe-

bius 6. Hift. c; 2. multo magis fas elffet priva-

ftudio & honore profequamur; cum honorem

& laudem Deo exhibitum pro majori benefi-

tim colere ut Santtum eum,cujus fan&itati di-

vina revelatio privata atteftaretur.Quin etiam

cio reputare debeamus, quam fi nobis exhibi-

N

tus fuiffet. Certe haec fola ratio bene perpen-

5

. Anton. Patav. hominem nequaquamíingu-

laribus fignis venerationis legitur elfe profe-

- fa, fola fufficiens videri poteft ad di&um cul-

tum perfuadendum. 3. Quia utiliffimus quoque

cutas,quia certo divinitus compererat , illum

aliauando San&um Dei, & Martyrum futurum.

eít hic cultus, nam qui, ut fuppono,omnia fua

Defanctum itei, qui haberi poflit coelo illatus,

- opera poftDei gloriam etiam ad omnium5an-

&orum honorem dirigit,omnes illos SpeZatores

fas effe privatim colere , re&e pronunciat Na-

varrus €. 1o. de orat. concl. 6. n. 69. poft In-

in operibus, Z/dvocatos in neceffitatibus,& Pro-

nocentium,& communem.Sic igitur res habet

ic&ores in periculis habebit ; quanta' vero

hinc utilitas fperari queat, quis non videt ?

quoad cultum privatim delatum. At cultus pu-

4. Quia jucundiffimus quoque hic cultus

blici slia eft ratio; is enim folis mortalitatem

eft, fi enim tam gratum , atque jucundum

transgrellis exhibetur publico judicio ; de quo

cultu S. Hier. in contrarium citatus intelligi

nobis eft familiariter cum perfonis potentibus,

debet.Certepalfim viros fan&titate& miraculis

. fapientibus,& maxime pulchris agere, & con-

verfari, quantum folatium ex familiaritate

celebres inmagna veneratione fuiffe habitos ,

contracta cum ccelitibus , qui omnes homines

manuumq; ac pedum ofculo a fummis etiam

potentia, fapientia , & pulchritadine, ac ama-

Principibus honoratos,quotidiana teftatur ex-

perientia ;hinc idemRaynaudus etiamSalomo-

bilitate longiffime fuperant , fperari poterit ?

Neque obftant argumenta in contrarium allata

nem , Conftantinum M. , Ludovicum L. & fi-

miles , quos probabile eft, coelitibus annu-

tum quia honor in :eftimatione externis ope-

concedit.

!

ribus declarata cogfü*cit, quae non minuitur,fi

l

meratos elfe, privato culturcoli poffe

QUJE-

Tituus C X L. Theologia.

34t

DxESsTIO XVi

hac hoftia confecrata,qu»e abäque vacillatï;)ne

publice colitur, & fzepe ad eam edunitur mira-

an&for Canoniz1tos a Pqntijice

än de fide fit, f«

e[Je vere fanttos ?

cula in gratiam ple credentium,eam effe con-

' iH'lrm'ant apud Raynaudum fe&. 3. cit. fol.

fecratam, cum tamen de nulla fingulari hoftia

fas fit alferere , tanquam ex fide certum, quod

249.col.2. Catharinus, Valent.Bzovius,Co-.

fi£ confecrata ; quid fl enim creditus facerdos

;

varruvias, « plures alii, quiatota ecclefia non «

non fuit baptizatus, vel caruit confecrandi in-

poteft errare, quod tamen contingeret, f; Pon-

tentione ?Igitur neque cultus San&i receptus,

tilice declarante aliquem effe fanctum , & fe

coelo illatum, res fecus haberet. -

neque miracula( quz fuppono non fuiífe edita,

i

ut conítaret de veraSantti beatitate,fic conte-

Refolutio..

ftanteThavmaturgo,fic enimfi falfum effet,tale

Negant tamen probabilius Raynaudus l, c.

eífe beatum,impedirentur a Deo) eviucunt ad

"

m

fol. 25o0. & apud hunc Suarez, Turrianus, Mal-

fidem divinam perti

iiv

re id , de quo agimus ,

derus,Bellarminus, Vafquez, & plures alii, ne€

etiamfi verifimile adítruant, coelitem vindica-

1]

diífident pleriq; ex iis,qui dicunt, fanCtitatem,

tum effe revera coelo illatum& fanctum.Et ve-

beatitatem hominis Canonismo decorati ha-

ro dé iis,qui nondum funtplane compertze fan-

bendam effe certam , & ecclefiam in eo nego-

&itatis ( &idcirco nonnifi beati nuncupantur,

l

tio errare non poffe. Id enim intelligunt non

inftituto humano vocem illam ad. talem fen-

de certitadine fidel divinze,fed de alia inferio-

fum accoinodante)fit facrum,& narrantur ple-

t

ris notx» certitudine, de qua ambigere foret

raq; illorum miracula. Et tamen eorum fan&i-

l

horribilitfimum,ut dixit S.Bonav. , agens con-

tas & beatitas non dicitur pertinere ad fidem

1

tra Guilielmum de S. Amore: non eft tamen

divinam , fed ex prudenti tantum judicio co-

l

tanta, ut qui nollet aífentiri,reus effet violatze

luntur. idem ergo fiatuendum eft de fanis

divinze fidei, cujus certitudo mon poteit cade-

vindicatis,quorum fan&itas & beatitas in ver-

re, nifi in propofitionem , autin verbo tradito

bo Dei fcripto aut tifadito 'non e& expreffa.

]

d

contentam, vel certe inde deducam per cer-

tàm & evidentem confecutionem, cujusmodi

QUJEST LO XVII.

P WE CM

|

non eft propofitio,de qua agimus, v.gr. quodS.

n reïfe faciat : qm ommem Jatisfa&tionem , Jfive

]«

Gregorius coelo iliatus, & Santüs annumeran- -

dus. Neque enim habetur in feripturà , vel in

in vite a. feipfo obvenientem , five poft mor-

»

traditione , S. Gregor. effe fan&um , & codlo

tem ab aliis trans[criptam animabus

C

illatum,neque poteft deduci ex iis,quae in. fcri-

s

- gurgantibus £rans[cribit.

d

e-

ptara vel traditione habentur,nifi adhibito fylo

Egant, fufeque refutant anomalam hanc ,

* * uti ipfi loquuntur,pietatem, Theoph. Rayn.

0

gismo,cujus major propofitio ad fidem pertine-

It

bit, non aute:zn minor, qu:e ex folis humauis,

p- 2. Heter. fe&. 2. q. 2. & fe&t. 1. n. 18.& Ar-

falibilibusque tefümoniis confirmabitur in

riaga. Moventur 1. & przecipue,quod tales fa-

hunc modum: Qui pie vixit & pie mortuus

cjant contra praceptum charitatis ordinatoe

Y3

fum

elt.fan&tus eft , & p-üü' deterfum ex vitve pra-

ergafeipfum,hzec enim requirit,ut quis fei

p

fentis maculis cont

,5po

k

&um reatum, eít beatus,

prze alio liberet a graviflimo malo & participé

|

ac ccelo infertur. Hoec major eft certa ex fide :

faciat fumni boni ;atqui tale male eft poena pur-

$

Atqui S. Greg. pie vixit & pie mortuus eft,hxec

gatorii; & tale bonum cít participatio beatitu-

minor pendet ab hamanis t

eftimontis falibi-

dinis, ergo ad illam vitandam , & hanc procu-

ln

&c/ igitur

e-

libus, ac proinde non eft certa ex fi

randam fibi ipfi prae omnibus aliis inciinabit

conclufio , quae femper fezuitur pt zemiffam de- ^

ordinata charitas. 2. quod faciat faltem contra

teriorem, non eft certa ex fide : Qaamvis poft

perfe&ionem di&ze charitatis, uti fufe conatur

4

oftendere Arr.t.5.d.40.S.2.tota,pro qua do&ri-

interpofitam ccclefize declarationem nemoCa-

tholicus revocaturus fit in dubium conciufio-

na probanda fupponit fequentia fundamenta.

j

un

nis illius veritatem , perfuafus Deum ecclefre

1. Indubitatum efie, quod Beatorum amor in

fuze affiftere inre tam gravi, atque adeo ccclg-

ccelis erga Deumfit zratiffimus Deo,& in ma-

[g

xim2m ipfius gloriam redundet , etiamfi omni

ii

'üam non poffe ig tali negotio errare.

libertate careat,ata; hocjudicium multo magis

fü

no

M O

ant

ferendum effe de aliis actibusvirtatum,quos li-

15

| S£1nt qui ad contrariumxaüruehdum all

miracula,quee femper Canonismo przecurrunt.

bere iidé beati eliciunt.2.Eosd& a&tus multo ma

d*

Tiv

Ca V

am , fed neutra ra-

gis generofos effe,quam nofros, eoqod iu illo

nn

Alii aáducuntcultum fei

tioeft idonea. Nam miracula etiam vera non

ftatu fiant fine fpe ulla praemii. 3. Omngm con-

xet

tinuationem liberam actus nonminus effe gra-

fubminiftrant neceffarium argumentum ad ,

u

jyrobandam veritatem doCtrinze , ut ex muitis

tam Deo, quam fi plures a&us diftincti elice-

:m

P

*

rentur.Hincdeducit citatus author n. 21. Be2-

Patri

bus confirmant Maldon.Matth.7.ad illud,

Jo

tum aliquem,qui citius,quam ego duobus die-

gt

virtutes mult

as fecimns, . Toletus]oan.g.Àn-

not. 9. Quam

multa vero miracula edita refe-

bus intrat coelum, & iis diebus laudat & hono-

lió

rat Deum, petinde effe magis placentem Deo,

runtur in grati

am conceptionis imaculatze B.

943

t tamenliquet, eam veritatem non

'& de ipfo magis merentem,quam fiin hac vi-

-

n

Virginis? E.

eífe fide divina cert

am.Adquod exemplam il-

ta me fuperaflet omnibus illis aCtibus, feu ( ut.

X

clarius res exprimatur)perinde acfi ille feciffet

liditur quog;

altera probatio dicta ex cultit pu-

"

blico. Atiuente enim,imo in

ftante ecclefia,con-

hic centum opera meritoria,G& ego tantum duo

f

lata colitur , ex prudenti.

ex illis.4, Tandem fupponit,in materia fpiritua-

ceptio pur

a& imacu

u

d nulli errori pra&ico eft obnoxi-

lifemper quemlibet debere feipfum aliis proe-.

judicio , quo

ferrejita ut malit ipfe Deo frui, quam ut quili-

lit-

um,ut definivitSixt

us IV.Neq; tameninde ha-

ffe certam certitudine

bet alius eo fruatur. His fuppofitis, concludit

betur, eamveritatem e

idem author , perfe&ioris longe charitatis

divinæ fxdei.l Simi

le ex?mplum duci poteft ex :

e e,

23

342

Bibliothece . .IManualit. Concionatorie

effe, fibi ipfi opera fua fatisfa&bria, quam ani-

citius & abundantius oBtinendani; atqui hoc

mabus purgantibus, applicare,additque n. 23.

facit,qui opera fua ditto modo animabus tran-

eos, qui contrarium fentiunt, valde indiftincte

Ícribit: ergo &c. Major per fe patet. Minoris

in hoc puncto procedere,multaque dicere,quae

veritas oftendeturin fequentibus quzeftionibus

pia magis funt,quam in fcholaítico rigore ve-.

ubi probabitur, quod per talem fublevationem

ra.Unde ipfe füuam fententiam íic tandem ftá-

non modo plus inereamur, impetiemus & fa-

bilire conatur : Optare, ut alter citius, quam

tisfaciamus , fed etiam in fpem certam ve-

ego, ingrediatur coelum , nihil aliud eft, quam

niamus purgatorii evitandi.

optare,ut ille magis laudet Deum, magis Deo

Neque obftant argamenta in contrarium pro-

placeat,magis fe reddat dignum amore divino,

pofita ; nam ad 1. Refp. tranfeattotus primus

quam ego,ratione fcilicet omnium eorum bo-

Ífyllogismus , nego tamen fubfumptum , quod

norum operum plurium,quz faciet ex toto tG-

tacite fupponitur, quod fcilicet.quis per hanc

pore,antequam egoilluc veniam,in quo excef-

charitatem non magis fibi fapremam felicita-

fu femper ab illo fuperabor per totam zeterni-

tem & liberationem a purgatorio procurarit ,

tatem,etiamfi a quo tempore ego ingreffurus

quam fi pro feipfo omnia opera fua obtuliffet.

fum coelum , eliciam ego deinceps femper 2e-

Quod,ut appareat, ponamus duos homines ,

qualia opera cum illo ; femper enim fuperabit

quorum uterque eadem opera cum eadem in-

tentione peragat.fed cum hoc difcrimine , ut

me in iis,qu:e antea fecit, & per ea fpecialem

Dei redamationem & complacentiam prome-

alter omnem fru&tum fatisfa&orium & impe-

rebitur ; atqui noneft e perfectione charitatis,

tratorium fibi applicet : alter vero animabus

optare,ut alter me fuperet in laudando Deo,

purgantibus totum applicet. Hoc pofito exa-

multo minus autem erit ex eadem perfectione

minemus,quis in tali cafu plus fibi de fuprema

optare,ut,fi unus e duobus, ego fciliöet,vgl ille,'

felicitate procuret, & meritorium fupernatura-

id faGurus fitmalim,ut ille laudet Deum,quam

lium acquirat ; nam prior habet quidem occa-

ego; ergo illa communicatio fatisfactionum

fionem exercendi ordinatam charitatem erga

non erit e perfectione charitatis. 3.Quia etiam

feipfum, imo & actum charitatis divinze, qua-

contra perfectionem charitatis erga Deum a-

tenus defiderat cito videreDeum poft hanc vi-

gunt; hzc enim vel maxime amantem incli-

tam,eumq; perfectiffimo modoin coelis laudare

nat ad fruitionem amati,quam celerrime po-

fed hi ipfi a&us , quia nullam prope difficulta-

teft.procurandam ; hinc fi duze effent fpoufze ,

tem continent;non funt adeo magni meriti, &

& earumaltera,cum poffet,ipfamet fponfi prze-

praeterea etiam periculum magnum eft, ne ex

fentia & amore frui,alteri fponfze captivae po-

inordinato & nimio fui amore oriantur ; econ-

tius hanc conditionem & occafionem cederet,

tra vero alter exercet inprimis actum perfe-

talis fponfa diceretur quidem infigniter füuum

&iffimze charitatis erga Deum , quatenus fuis

amorem erga alteram fponfam,non vero per-

impenfis procurat,at plures anim?e veniant in

inde amorem erga fponfum , declaraffe; atqui

coelum, eumq; perfectiffhüme laudent; exercet

fimili modo fe res in noftro cafü hahet,cum is

przeftantiffimum actum charitatis & mifericor-

Es

qui eam tranfcriptionem facit,paratus effe de-

dix erga proximum , dum eum a graviffimo

buerit ad tempus etiam longiffimum in purga-

malo liberat , & accelerationem beatitudinis

torio tranfigendum , ut alize interea animoe a-

per muitos aiios procurat, cujus tamé beatitu-

Ífpectu & amore Dei fruerentur : ergo. 4. Quia

dinis unicum momentum pluris faciendum eft

etiam contra juftitize perfectionem agunt ; hzec

quam omnia hujus mundi gaudia etiam poffi-

enim prius inclinat ad debita propria , quam

bilia.Éxercet infuper egregium actum vi&toriae

aliena , perfolvenda; hinc nemo diceret, bene

fui ipfius,dum vincitinre tanti momenti fe ip-

feciffe eum, qui, cum vix haberet fufficientem

fum,& amorem fui,qui ipfum ad illa merita fi-

pecuniam ad propria fua debita folvenda,eam

bi applicanda inclin*t ; vincit item horrorem,

tamen ipfam pecuniam expender

quem merito concipere poífet in poenis purga-

et adv aliena

debita extinguenda.

torii fubeundis ; qui omnes actus tum propter

Verior tamen eft contraria fententia , quam

finceritatem purioris motivi merito incompa-

acriter tuetur Jacobus Hautinus in patrocinio

rabiliter majores cenfentur,

Defun&. 1. 2;c. 3. S. 1. & feq. citans etiam Lu-

Adfecundum Refp. r. Arriagze do&

finam

gonem, Suarium, S. Thomam, S. Bonaventu-

falfis fandamentis niti ; nam r. falfo fupponit,

ram, & Magiftrum fententiarum, affertg; S. 5.

quod charitas ordinata erga feipfum femper

differtionem integram P. Francifci Vecheni e

hominem inclinet, ut plura fibi bona quis pro-

Soc. Jefu Theologi Pontificii , qui fufe propu-

curet , quam alteri ; hoc enim falfum effe ,

gnant hanc fententiam,improbatque,quod Ar-

conftat ex eo , quod poffim alteri fuadere , ut

riage fententia ex eo etiam capite multum

fübeat martyrium graviífimum ex perfectiífi-

probabilitatis amittat, quod tam ob leve, imo

mo amore Dei, autvitam fan&iffimam,& per-

nullum fere. fundamentum a coimuni fenfu ac

fectiffimam inftituat, quod fi is exequatur , fi-

pietate difcedat,Eandem tenet etiam Eufebius

ne dubio me multis partibus in gloria fupe-

Nierenbergius inl. de purgat. & prae czeteris

rabit, perfeCtiusque in omnem oeternitatem

efficaciter proponit & defendit Jacob. Munfor-

laudabit Deum , nec tamen propterea quis-

dus in l. de auxil. anim. przeftando, cujus ar-

quam facile dicet, me contra ordinatam

gumentis przecipue fulcietur fententia.Poffunt

charitatem feciffe hoc ei confilium fuggeren-

autem omnia revocari ad hunc fyllogismum :

do.

2. Supponit falfo , hunc Patrem animas

lile non male agit,qui opera fua difponit & or-

e purgatorio liberando tantum feciffe , ut ille

dinat ad beatitudinem divinae viüonis certius,

perfectius ament & laudent Deum , & neu-

tiquam

343

Titulus, CXLI. T, lzebïlogiæ.ï

tiqu'äm'maïoremkglor;am efTemberitum, quam

lud pro alio ex magno charitatis affe&u. Unde

meritus fuiffet,fi fatisfattionem fuam fibi refer-

neceffe eft,ut fit hoc opusDeo magis acceptum,

vaífet , cum tamen contrarium concedendum

longeque gratius,quam fi ex hoc charitatis af-

effe infra clariffime fit oftendendum. Refp. 2.

feCtu non procelfliffet , ac proinde majus apud

Eadem fundamenta Arriagze nimium , atque

Deum przemium hoc folo nomine promeretur.

adeo nihil probare ; nam imprimis probarent,

Clarum enim eft ex variis fcripturze locis,cha-

etiam seque contra ordinatam fui charitatem

ritatis affe&um rebus etiam minimis magnum

fore,fi quis ipfi Chrifto,fi in purgatorio exiíte-

valorem pretiumque imponere.

ret, fuam fatisfaCtionem applicareteumque ex

Secundo , quia idem a&us poteft ex variis

purgatorio liberare conaretur.Deinde probaret

motivis elici, niinirum 1. Ex puriffima eximia-

male ab ecclefia aut faperioribusRelig. przeci-

que in Deum charitate elici poteft. Deinde 2.

pi utopera noftra pro animabus purgantibus

poteft ex infigui gratitudine proficifci, 3. E-

offeramus, cum, ut fic faciamus,ut animse illze

manare potelt ex ardentiffimo . defiderio pec-

liberatze per omnem zeternitatem nos fuperent

cata noftra per obfequia Deo gratiffima com-

in illis virtutibus , & benevolentia Dei, quam

penfandi. 4. Tandem profluere poteft , & qui-

in coelis fibi procurarunt. RKefp. ergo 3. di-

dem fuaviílime , ex tenerrimo finceriffimi a-

ftinguendo minorem,non eft e perfectione cha-

moris affectu in Chriftum Dominum,qui,quod

ritatis ; ut magis optem,alium laudare Deum,

minimorum fuorum fratrum animabus , fit, fi-

meque füperare in perfeGtione , fi tale votum

bi fattum ducit ; adeoque fingularum harum

non ferviat ad hoc ipfum,ut ego magislaudem

virtatum meritum & przemium continet. -

Deum,tranfeat: fecus, nego minorem & con-

Tertio, quia hic ipfeactus veriffime dici po-

fequentiai* ; nam paulo poft oftendetur,me

teft,& comprehendete fingula,& tranfcendere

per hoc,quod procurem,ut anim?e e purgrato-

univería illa mifericordi» opera , qus adeo

rio liberatze magis ament , & laudent Deum, .

Chrifto Domino grata funt, ut propter illa no-

etiam elficere, ut"ego (uo tempore habeam

minatum 2eternam regni coeleftis poffeffionem

Tuajus lumen gloriz, atque adeo perfe&ius

fe in die judicii daturum profeffus fit. Nam,ut

habeturMatth.25. Tunc dicet his,qui adextris

amem laudemque Deum,& illi placeam,quam

laudaffem, amalffem , placuiffem, fi eadem illi

ejus erunt : Venite Benedi&ti Patris mei,poffi-

opera pro me folo obtuliffem.

/

!j

dete paratum vobis regnum a conftitutione

fd 3. Refp. Patet ex allato fyllogifmo prin-

mundi:Efurivi enim,&dediftis mihi manduca-

cipali pro noftra fententia, maxime fi is in fe-

re:Sitivi, & dediftis mihi bibere:Hofpes erain,

quentibus quzeítionibus fufius probabitur.

& collegiftis me:nudus,& cooperuiftis nre : [n-

Ad 4. Refp. Neque juttitize repugnare hunc

firmus,& vifitaftis me:In carcere eram,& veni-

attum ; nam licet ifta inclinet prius ad debita

ftis ad me ; hic, inquam, a&us uuicus a feipfo

propria folvenda,hoc tamen non aliter exigit ,

comple&itur hzec fingula mifericordize opera,

quam quando & quatenus creditor exigit;cum

eaq; excellit univerfa.Qui enim animam inpur-

ergo Deus non exigat determinate, ut in hac

gatorio miferrime cruciatam ad coeleftem bea-

vita fatisfaciamus , fed potius vel maxime ra-

titudinem promovet,non quidem panis fruftu-

tum habeat , fi propter eum fatisfactiones no-

lum elargitur efürienti,fed panem Angelorum

ftras ad aliena debita perfolvenda applicemus,

c?eleftesq; epulas donat animze usq; adeo efuri-

merito ^nihil contra juftitiam facere cenfebi-

enti,ut nulla cum hac fame tormenta conferri

mur , fi interea pro noitris debitis fatisfacere

poffint.Non aquze frigidze calicem. propinat fi-

omittamus ; quamvis neque hanc quidem fa-

tienti,fed ad ipfum fontem aquze falientis in

tisfactionem omnino amittamus, cum hoc ipfo

vitam zeternam admovet animam.tauta hujus

quod Deus ut fibi fattum reputet, quidquid al-

aque laborantem fiti,ut fi fi&a illa Tantaléa fi-

teri propteripfum praeftamus,jam quodammo-

tis veriflima effet, cum hac tamen fiti coliata,

do fatisfacere dici poffimus,

adhuc nonuifi fictitia effe videretur. Non ho-

dgm alteri fatis-

fa&tionem applicamus.

fpitem unius no&is tecto excipit , fed in ipfas

QU/ESTIO-XIX

manfiones cceleftes per omnia zeternitatis f2e-

ZIn ger. tran[criptionem. operum | mo[t

cula recipiendam trausfert animam a creatio-

rorum plus

mereamur , quam fine illa 2

nis fuxe exordio fua. domo pulfam, externasq;

Negat Raynaudus & Arriaga ll. cc. ut qui

femper in peregrinis &infeftis regionibus exu-

utant,tranícriptione talem hoc ipfo, quod ve-

lantem.Non ille pafiofa vefte nudum cooperit,

nialiter faltem peccaminofa fit,utpote ex inor-

fed ftola imortalitatis mifellam animulam in-

dinata fui charitate profecta, omnis meriti in-

duit,qu?e dies noctesq; tota nuda, non quidem

capacem effe,cum Deus nequeat actionem ma-

frigidioris aurz injuriis expofita, fed atrociffi-

lam approbare, multo minus vero przemiare.

mis,calidiffimisq; ipfius purgatorii ignibus im-

Refolutio.

pofita remanfit. Non ille, fateor, infirmum vi-

'Sed re&ius affirmat przeter Hautinum & a-

fitat,non fua praefentia & alloquio confli&ante

lios Jacobus Munfordus in tra&t.de Miferic. a-

cum 2zeftuantis febriculae ardoribus recreat ;

nim. praeft. c. 8. illudque efficaciter probat fe-

at animam Chrifti Fratris in ipfis purgatorii

quentibus argumentis : Primo , quia juxta S,

flamisjam modo zeftuantem,ad beatificam Dei

Thom. l. 3. contra Gentes c. 158. affliCtio cha-

przefentiam non pro brevis horulze fpatio, fed

ritatis in eo, qui in amico patitur, facit magis

ad eam tota zeternitate perfectiffime poffiden-

fatisfa&tionem Deo acceptam, quam fi pro fe

dam,perducit. Non denique ad vin&umiin car-

pateretur. Hoc enim eft promptze charitatis ,

carcere folatio aliquo^afficiendum benignus

illud aütem eft neceffitatis. Ex quibus verbis

vilitator accedit ; at ex igneo ergaftulo capti-

fic licet argumentari: Ille, qui offert bonum

vam educit animam , & in gloriofam filiorum

opus pro alio in fumma neceflitate conftituto,

*

Dei libertatem tranfcribit,

non folum facit opus illud bonum, fed facit il-

Quar-.

344

Bibliotheca; Manualir Conciönatoriæ.

Quarto , quia hanc fubventionem Chriftus

eft , ut liberetur ab impedimento confeqüändi

perinde acceptat,praemiatq; ac fiipfe quoad a-

illam,& quo magis, & melius operatur, magis

nimam e purgatorio fuiffet ereptus juxta pro-

ab illa liberetur.Nam fi dignus eft vita zeterna,

priam ipfius affertionem Matth. 25. c. Quaindiu

potieri ratione dignus eft,ut tollatur ab eo im-

feciflis uni ex fratribus his. minimis , mihi feciflis.

pedimentum,confequendi illam,quale impedi-

Quis autem non juftiffimam fpem fuini meriti

mentum eft poena interim folvenda. Hzec om-

conciperet,fi Chriftum e purgatorio liberaffet?

nia Vafquez. Quisquis ergo przeftat opus ali-

Quinto,quia non folum animse ipfze in cce-

quod, quo gloriam in.eminente gradu prome-

lum affumptz erunt gratiffimoe, fed etiam ea-

returjiidem uno eodemque tempore,juxta hanc

rundém cuftodes Angeli, & Patroni omnes ,

folidiffimam do&trinam, praeftat etiam opus,

omnes amici & familiares, propinqui, affines ,

quod in gradu non minus eminente efficax eft

& cognati, imo & quotquot in coelefti curia

ad tollendas poenasillas,quarim perpeffio val-

verfantur beati Spiritus, quia tam arcto inter

de retardat a confecutionc illius glorize,quam

fe charitatis mutuo vinculo omnes in coelo

confequi per hoc opus eft promeritus.

San&i copulantur,ut eorum finguli non minus

Probatur 2. quia poteft hic a&us ex talibus

de beneficiis proximo fuo przeftitis , quam de

motivis procedere, utfiat actus fummi amoris

bonis fuis propriis gaudeant, & loetentur. -

& charitatis in Deum,cujus majorem gloriam,

Neque obftatargumentum contrarium,nam

& laudem ex finceriflimo in ejus infinitam bo-

tum ex hic di&tis, tum deinceps adhuc dicen-

nitatem affectu prorogare cupientes, id preci-

dis,facile patebit,non modo contra charitatem

bus noftris efficimus, ut plures in dies animze

fui ordinatam non peccari , fed potius id fieri ,

ex purgatorio ereptze,Deum nou iminus, quam

Q ta?i,s modus fubvenieadi qmittatur.

reliqui beati ardentiffimo amore profequantur

in eeternum,laudibusq; celebrent fempiternis.

QUJESTIO XX

]am vero non pauci DoGores , fed ut ait Co-

n per eundem tranr[criptionem plus [atisfacia-

ninck,Theologi omnes communiter concedunt

mus pro peccatis , quam [ine- ea.

1

per acum amoris,etiam fuina cum deleCtatio-

N

Egant & hoc Arriaga , & Raynaudus , &

ne elicitum, poffe aliquem fatisfacere pro poe-

praeter fzepius citatum fundamentum, a-

nis fibi debitis. Haec ille verbatim. Quae do-

&rina videtur fcripturis ipfis valde conformis.

junt manifeftum videri,nos nullum fatisfactio-

nis fru&um per opera noftra fatisfatoria nobis

Hinc Luc. 9.ait Dominus: Remittuntur ei

ipfis acquirere,quando hzec eadem opera, pro-

peccata multa , quoniam dilexit multum. Et

adhuc plenius Proverb. c. 10, univerfa deli-

ut fatisfa&oriafuntpro animabusin purgato-

rio offerimus ; ficut enim in eaderm pecunia ,

&a operit charitas. Sed nota hunc tam perfe-

qua amicorum ineorum debita diífolvo , mea

Gum eximisx charitatis actum, communiter

debita diffolvere non poffum,ita per eadem o-

loquendo , non nifi cum difficultate aliqua ,

pera fatisfa&toria,per quze fatisfacio pro anima-

& labore elici folere, eoque nomine magis fa-

tisfactorium merito babendum effe. :

rum peccatis,pro meis non potero fatisfacere :

ac proinde manebo ipfe graviffimarum poena-

Probatur 3. quia idem actus eft quoque prze-

rum reus,dum alienas poenas tam folicite ex-

clariffimus amoris actusin proximum noftrum.

folvere fatago, quze videtur valde przepoftera

Primo quia liberat eum a fummis illis malis ,

mifericordia,& quidem contra ipfam bene or-

quae fuftinet in purgatorio:; e.quia accelerat ei

dinatae charitatis virtutem, quae fibi primum,

poffeffionem zeternam immenforum bonorum,

deinde proximo , benefaciendum fuad

et.

quae funt in coelo. . Jam vero fi S. Petrus hor-

Refolutio.

tetur nos, dicens : Ànte omnia mutuam in vo-

- Contrariam tamen fententiam iterum forti-

bismetipfis charitatem habentes,quia charitas

ter propugnat Munfordus,probatque argumen-

operit multitudinem peccatorum. Ego certe

tis. Primo hic actus nonfolum eft quomodo-

longe efficacius ex hoc eodem motivo vos

cunque meritorius,fed eft meritorius eminente

omnes ad hunc charitatis aCtum hortari pof-

admodum gradu, ergo hic idem a&us non fo-

fum , quia fi ulla in proximum charitas opetit

lum eft fatisfa&orius quomodocunque, fed fa-

multitudinem peccatorum, id de hac przeftan-

tisfaCctoriusgradu non minus eminente, quam

tiffima charitate, qua tantum proximo aufer-

eft &meritorius.Ratio defumitur ex illa do&ri-

tur malum, tantum proximo confertur bo-

num, fine dubio dicendum eft.

na, quam optime tradit celeberrimus Theolo-

gus,Gabriel Vafquez,tom.4.in 3. part, q. 94.a.

- Prpbatur 4. Quia inter a&us ad fatisfacien-

1. dub. 5. n.4. Qüia fiin operibus meritoriis

dum pro peccatis idoneos , przecipue aétus

concedimus condignitatem ad vitam ?eternam,

mifericordize numerantur , nam de eleemofy-

& ad augmentum glori , cur non etiam

na, quze nonnifi corporalis mifericordioe actus

eft, fic in S. fcriptura ipfa habetur: Quo-

ad poenze remiíffionem , cum remiffio poenae

temporalis ordinetur- -aàd confecutionem glo-

niam eleemofyna a morte liberat, & ipfa eft,

ri»e ? Qui ergo fuis operibus condigne me-

quae purgat peccata, & facit invenire miferi-

retur confequi gloriam ( & quidem in gra-

cordiam , & vitam aeternam, Tob. 12. Etite-

du eminente ) non tantum plus glorize me-

rum : Quoniam eleemofyna omni peccato , &

retur , fed magis appropinquat confecutioni

a morte liberat. Tob.4. Et iterum : Ignem

glorize. Ergo magis le expedita debito poenze

ardentem extinguit aqua , & eleemofyna

temporalis, fatisfacit ergo proilla. Hzec ibi &

refifüt peccatis. Eccl. 3. Et iterum : Quod

ftatim n. 7. Qui bene operatur, non tantum eft

fupereft, date eleemofynam, & ecce om-

nia imunda /qunt vo»bis Luc. 21. An non

dignus laude vitze zeternae , .fed. etiam dignus

Vl*

—Tituus CXLI. T/zäologia.

345

vides,quam incredibilem fatis'färciendi vim ha-

! tLtiiTem; ficut minima acicula& pun&iuncula

beat eleemofyna etiam corporalis? Quam igi-

malum appellari non poffet , fi quis eam tole-

tur fatisfaciendi efficaciam putabimus ineffe

rando totius mundi obtineretimperium. Ad-

huic noftrze fpirituali eleemofynze , per quam,

. de,quod , qualescunque fint , quze me fortaffe

ut dixit,malum ingens aüfertur, & bonum im-

manebunt in purgatorio, poenze , per pium in-

menfum confertur? donantur ipfa coeli gaudia

dulgentiarum ufum evitari poffint , & quidem

citius perfüenda, condonantur ipía purgatorii

non admodum difficulter. Unde licet fatear,

tormenta , longe fortaffe alioqui tempore per-

verum effe, me eadem pecunia, qua amicorum

ferenda? edncitur anima fratris noftri ex ftata

meorum debita diffolvo , mea quoque debita

maxime miferabili, & ad ipfiusDivinitatis pof-

diffolvere non polfe , fieri tamen poteft, ut is,

feffionem feliciffimam deducitur. O qnibus

cui debitor maneo, ea przeditus fit liberalita-

verbis hoc tam ineffabilis mifericordice opus

te,ut mihi difficile non fit, interpofita alio-

depraedicabo ? S.Thomas in 2. 2. q. 32. ante

rum , deeo optime meritorum , gratiofa in-

art. r. generatim differens de przeftantia ope-

terceffione, id efficere, ut debita mihi omnia

rum fpiritualis mifericordize refpectu operum

.non minus perfe&e remittat, quam fiea ad

mifericordize corporalis, diferte affirmat, fpiri-

ultimum usque. quadrantem hac eadem nu-

tualis mifericordize opera effe aliis tanto prze-

me;*ata pecunia diiTOlviiTgm.

ftabiliora, quanto'animus eft corpore nobilior.

Age nunc, revocain memoriam, quoe jam

QUJSTIO XX

modo ex fcripturis ipfis attulimus, quibus ftu-

n ger eandem traus[eriptionem merito [yer. inge-

penda & pene incredibilis ad peccata expianda

vis & efficacia uni tantum ex mifericordi»e

meretur purgatorii vel omnino , uel magna

corporalis operibus, foli nimirurm eleemofynze

ex parte, evitandi 2

attribuitur. Jam fic fübfume ex S. Thóma :

Atqui hzec eleemofyna fpiritualis illa eleemo-

xN ];gabunt iteram fapra cc. Authores, ut qüi

^ hocipío,quod omnia noftra opera pro ani-

fyna corporali eft tanto przéftabilior , quanto

mabus offerri poffe negent, przecipuum me-

o

animus eft corpore nobilior , ergo ejus vis &

dium ad pur

o

atorium evitandum velï minu-

n

efficacia ad peccata noítra expianda longe ad-

enduim auferunt.

huc inagis ftupenda & incredibilis erit.

- Refolutio.

:

Ad , argumentum oppofitum refpondet Mon-

Nih.ilöminus e

tiam hica

ff

irmativam feüten-

fordus n.4.gratis concedo tibi, nos, quando a-

tiam merito przefert Monfordns , probatque

&iones noftras pro animabus in purgatorio of-

fequentibus argumentis; Primo ex facra Scri-

ferimus, nihil omnino pro peccatis noftris fa-

ptura, quze fzepius ait, per charitatem operi-

tisfacere(quod falfum omnino effejinferius de-

ri multitudinem peccatorum, uti 1. Petri 4. &

monftrabitur ) dico tamen, hoc incommodum.

Proverb. 1o. univerfa deli&ta operit charitas ;

per alia longe majora commoda compenfari.

cum ergo ex di&tis conftet, a&um . mifericor-

Primo enim hic charitatis & mifericordize a-

dize animabus illis praeftitve effent proeftatif-

&us tam ingentes nobis meritorum thefauros

fimum actum charitatis ; meritó fpes concipi

in ceelo cumulat per totam zeternitatem poffi-

poterit cum omnia ipfum exercentis opera

dendos,ut temporale damnum , quod. incurro,

fic operturum , ut nihil purgatoriis flamimis

nihil penitus faciendum fit refpe&u lucri tam

expiandum fuperfit.

ingentis, femperque duraturi. Damnum, quod

. Secundo probat id ipfum ex aliis fcripturze

fortaffe fuftinebo, quafi momentaneum eft; lu-

locis de eleemofyna prolatis, ut dum dicitur:

crum, quod certo comparare poteram, eter-

Eleemofyna ab omni peccato & a morte libe-

num eft. Stultus merito haberetur mercator ,

rat, & non patietur animam ire in tenebras.

qui nollet cenfum vitalitium fihi perire,fi ex il-

Tob.4. Date eleemofynam; & omnia mun-

lius ja&ura certo fciret perpetuum fibi cenfum,

da funt vobis. Luc. r8. & alia hujusmodi.

& quidé mille culpa parte auctiorem, poftitem-

Jam vero fi tam ampla privilegia concedantur

pus admodum breve proventurum. Nunquid

eleemofynz ,.quando nimirum cópiofe datur

& ego imprudens mercator ero, qui, fi hzec o-

(nam, ut fcite Chryfoftomus. Non dare , fed

pera pro animabus offerre voluero,eminentio-

copiofe dare eleemofyna eft ) fi, inquam, tam

rem in gloria coelefti gradum , ex tam merito-

ampla privilegia concedantur eleemofynz ,

rio charitatis & mifericordize a&u mihi ipfi

quze non nifi corporalis mifericordize opus eft,

comparare potero, nolo tamen hzec opera pro

quid dicemus de hac fpirituali eleemofyna ,

animabus offerre, ne fcilicet damnum fortaffe

qua&, ut ex S. Thoma nuper videmus tanto

temporale in purgatorio fuftineam. Hoc dam-

przeftabilior eft corporali eleemofyna , quanto

num evitare, bonum quidem eft, fed tempora-

animus efít corpore nobilior.

Qualis enim ,

le,quafi momentaneum. At privari minimo

Deus bone! eít hvc eleemofyna, qua non

illius fempiternze glorize momento,damnum eft

aliqua corporis füblevatur miferia , fed ipía

irreparabile , non qualicunque boni , fed illius,

anima ex acerrimis tormentis imisque purga-

quod mille purgatoriis,per millena licet fzecula

torii flammis ad colum usque elevatur ?

duraturis, prudentiffime emeretur. Unde ma-

Qualis eleemofyna ,

qua non mundi the-

lum,quod in unico fuftinendo purgatorio con-

fauri , fed coleftes , fed immente , fed 2e-

tinetur, quodque jam quidem ex parte vitabo,

ternse divitide conferuntur !- Qualis elee-

vix poteft dici. malum refpe&tu tam ingentis

mofyuna, qua non omnium rerum creata-

boni, quod illo malo fuftinendo ac

quirere po-

rum; vel creabilium certa po

N

fed. ipíe

Ó

X

X

Q"elüo ^

Deus

&. P. Lghn. Bibl. Man. T 0ffi, IJ.

1

L

346

- Bibliotheca Manualir Concionatorie

Deus seternum poffidendus donatur animze ,

beraliffimus ille & Cienllenti.HimUS-Dominus

quze, nifi hujus eleemofynze facta fuiffet parti-

hac fatisfattione, non admodum improportio-

ceps, hoc ipfo tempore , quo tam lveta & felix

nata, ex parte placatus mitius nobiícum agat,

agit in coelo, moeftiffima & affli&itfima arfif-

quam peccata noftra alias mererentur.Imo for-

fet in purgatorio. Nunquid igitur potiore jure

te harumanimarum precibus meritisq; permo-

' .de hac tali ac tanta eleemofyna dicemus eti-

tus,vel nobis contritioné adeo intenfam & per-

am, quod ab omni peccato liberet , & quod

fe&tam imitteret , ut una cum culpis univerfis

non patietur animam in tenebris ire, nec ut

univería remittatur & poena, vel ita res difpo-

cadatin obícurum, fed fignifer S.Michael re-

net;utindulgentiam plenariam in morte confe-

prfentabit eam in Incem fanctam ? Quod fi

ui poffimus,vel certe multis infpirabit, ut nos

forte timeatis , ne vitze immundioris obfter

í

u

h

is precibus potentius longe juvent , quam fi

featus, quo minus in civitatem illam , in

noftris folum fatisfactionibus fuiffemus adjuti.

, quam nihil coinquinatum intrabit, expeditam

Plus enim multorum operibus , quam noftris

inveniatis ingreffum , hanc excellentem da-

tantum fublevabimur. Unde idem Monfordus,

te eléemofynam, & ecce omnia munda funt

poftquam hzec omnia motiva fufe propofuit ,

vobis. Non funt hzec mea, fed Chrifti, verba ;

tandem fic loquitur:Concludo igitut,&;ut arbi-

Quare veriffime dicit S. David: Beatus, qui

tror, evidenter, quod offerre aCtiones meas pro

intelligit fuper egenum & pauperem, in die

animabus in purgatorio, nihil fit contra chari-

mala liberabit eum Dominus,

tatem mihi ipfi debitam;effe vero contra chari-

Tertio probat ex Chrifti promiífione , qua

tatem, id omittere,cum ex omiffione hac mani-

dicit: Qua menfura menfi fueritis , eadem re-

fefte fequatur,me diutius purgatorii peenas to-

leraturum,adDeum videndum vel nonomnino,

metientur vobis. Cum ergo Chriftus omne ,

quod uni ex minimis ejus przeftitum eft, fibi fa-

vel certo perventurum tardius,Deumq; per to-

&um reputet , quis non-merito fperare poteft,

tam zeternitatem minus perfe&te polfefiurum.

eum, qui Chriftum toties in animabus rede-

Unde & illud etiam confequetur, fanctiffimum

mit , fimilí quoque modo a purgatorio libera-

Dei nomen à me ininus perfecte in 2eternum

tum iri; Id fane jam olim Gertrudis experta

glorificandum. Nihil dico de ingentibus malis,

eft, quze inter alia pietatis exercitia hoc quoq;

in quibus proximum purgatorii ardentem flam-

eximium habet (quemadmodum alicubi refert

mis imnifericorditer deferimus; nihil de imenfis

Dionyf. Carth. ) ut omnia fua opera fatisfacto-

bonis, quibus totanim»e prze focordia,vel duri-

xia pro animabus in purgatorio fuüblevandis

tie noftra,deftituuntur; nihil de gaudio, quo ha-

oiferret. Hinc fa&tum , ut morti vicina, cum

rum animarum tutelares Àngeli, Patroni, affi-

ex una parte peccatorum fuorum mültitudi-

nes,familiares, beatiq; fpiritus univerfi cumRe-

nem eo , quo Sanéti folent, animi fenfu per-

ge fuo Chrifto Domino noftro colendiffimo,no-

penderet, & confideraret attentius , ex altera

ftra etiam negligentia privantur; nihil denique

vero parte recordaretur , omnia opera fua fa^

dico de fuimo glorize incremento, quod Deo ipfi

tisfactoria non pro fuis, fed alienis ,, expiandis

quodainodo invidemus, dum totanimas ad fa-

peccatis fuiffe impenfa , agni nimium coepit

cratilfimum ejus nomen in ccelo gloriofius ce-

animo , & vehementius extimefcere, ne quid

lebrandum perducere non curamus.

Quare

acerbius de anima fua , fic undique deftituta ,

nec ille Deum, nec proximum , nec tandem fe

a fevero judice ftatueretur. Dum haec.| folicita

ipfum perfe&a chàritate profequitur, qui fide-

volveret revolveretque , Chriftus fuaviffimis

lium defun&orum animas fuis fuffragiis pro-

his verbis ancillam fuam recreaífe memoratur:

fequi, poft tot propofita incitamenta, adhuc

Ut intelligas, quam grata mihi fuerit charitas

immota ad pietatem mente recufaverit.

tua, qua erga animas ufa es , remitto jam nunc

QUZ/ZESTIO XXII.

"

z

omnes poenas, quee tibi effent fubeundae. Et

Jin animm purgantes orare

go[fint pro.

qui pro uno fpopondi, centuplum liberalitatem

viventibus.

meam modo oftendam,tamque gloriam cumu-

1

4

Egant tefte Raynaudo p.2. Heteroc. Spirit.

labo.

- £.3.q.4:pu. 1.n. 24. fere antiqui Theologi,u£

RA

Quarto, quia ex variis hiftoriis habetur ani-

Alenfis 4. p.quzeft.26.memb.3.art.4.S.4.S.Tho-

mas hujusmodi liberatas fideliter vel monuiffe

mas 2.2.q.83.art. 11. ad s. Navar. in przeludiis

de periculo inftantis mortis, vel ad ipfum fata-

de orat. num.26. & 29. & cap. 20. n.11, &, ut

lem lectulum defcendiffe, & ad mortem

lib.

videtur , Azor. tom. 1. lib. 9. c. 3o. quzeft. 4.

obeundam animaffe, uti Martinus Roa in

moti ob rationes infra in folutione objeCtio-

»

de animarum auxilio , & Greg. Raw in legato

num proponendas.

1

anim. pluribus exempli confirmant.

. Refolutio .

Quinto probatur , quia, cum in prioribus

.. Probabilior tamen videtur contraria fenten-

quaeltionibus oftenfum fit , hunc actum miferi-

tia, quze probatur 1. authoritate S.Scripturze,

cordize, quo opera noftra pro animabus offeri-

qu2e variis in locis teftatur, Patres in limbo

mus,effe tam eminente gradu meritorium , &

commorantes pro gente fua judaica Deum

proeterea usque adeo ad quidvisimpetrandum

oraffe,uti ex 1.2, Machab. c.ult. videre eft; cur

efficacem,& denique tam nobile genus fatisfa-

non ergo etiam animabus purgatorli , quae

&ionis continere , videmur hinc non leve ha-

vque funt fingulariter dile&tze a Deo , & in

bere fundamentum affirmandi, hunc actum

gratià conftituta , ifta gratia concedatur ?

partim,qua meritorius eft, a Deo quafi de con-

Probatur 2. authoritate Doctorum. Nam:

hanc fententiam tenent Gabriel, Medina, Bel-

gruo promereri, partim, quia impetratorius

eft,ab eodem efficaciter obtinere poffe , ut li-

larminus,Suarez,Leffius apud & cumLayinafi,

14.

4

p

Tituus CXLI. Theologta, |

347

La.tr.r. c.1. n.5. Jacobus Háutinus 1. 2. Patto-

Neque obftat '3.quo»'6[* nobis «**ki'nf*efiores fint;ut

Cin. defunct.art.z. n.742. Eliasa S.Therefialj3. .S. Thomas argumentatur. &. enim ; praeter-

Legat.Ecclef. triumph.c.35. ubietiam Alphon- quam quod propter impeccabilitatem & con«

fum dé Mendoza,& Stephanum Binetum m:6. firmatiónem in gratia nobis fint multo fuperio-

€it.TheophiiusRaynaudus in Heter. Spirit. to. res, hanc ipfam inferioritatem non obftare,quo

15.5.3.pu. 1.quzeft.4. n.24. ubi praeter aliosjam

minus orare pro nobis poflint , cum paffim fi-

ànte hic citatos etiam Valentiam, Thyrzenum,

deles pro fummo Pontifice aliis

que Superiori-

Bartholomzeum a S. Faufto , Ferdinandum de

bus orent; imo & pro Beatis, utipforum gloria

Caftro Palao,]ulianum Toletanum refert.Todo-

accidentalis augeatur , licet hi multo nobis

docus Anudrier in tra&t.de anim. purg. Jacobus

fint fuperi

ores & digniores.

Moufordns in tra&.de miferic. anim.przeftanda

QUJESTIO XXI.

€.9.n. :3. Martinus de Roa in tr.de auxil .anim.

?n animar purgantes invocare liceat 9-

C€.21.& 22. LaurentiusKeppler in fubfid. anim.

Egat major pars DoCorum, tefteRaynaudo

1.3.mot. 5.S$.1. Lucas Pinellusl. r. de altera vi-

n. 26. nominaátim vero Navarrus de Orat.

ta c. 26. Gregorius Raiv. tm Herold. c.19

Cap.r.n.2.& 27.& cap.20.n.9.CaftroPalas tratt.

Probatur 3.ex variis hiftoriis,ex quibus con-

7.difp.r. pu. 4. in fine.Vi&oria de magia num:

ftat, animas ferventiffime pro viventibus oraf-

17. ÁZor. tom. x.l.9. cap.ro. quzeft. 12.& c.30.

le , quales quamplurimas refert Joannes Ma»

quzeft. 4. Reginal. in praxi 1. 4. n. 76. & mult

jJorin magno fpeculo exemplorum V.defuntti.

apud Aragonium 2. 2. ad

^

quaeft. 83. art.

b

4

Martinus de Roa in fübfid. anim. c. 21. & 22.

"Refulutio.

& plures alii, ex quibus hiítoriis prze caeteris

Contraria tamen fententia ut magis pia pfæ-"

memorabilis eft, qu:e l.4. revel. S.Birgittee re-

ferenda videtur & probatur 1.authoritate:nam

fertur, quod fcilicet fancta ifta quondam audi-

ita fentit Theophilus Raynaudus rigidus alio-

vérit multas voces animarum clamantium :

quiCenfor minus folidarum devotionum , ci-

Domine, charitatem ilis , qui habent potefta-

taus infuper Martinum Carillium ,. Baffolum,

tem fpiritualem , ut magis participes fiamus

Bernardum a Luco,Bonacinam, Bartholomzse-

orationum: Da omnibus,

um a S.Faufto,Serarium,Mendozam,Medinam.

qui 'nobiskfuccurrunxt, !

s

centuplum in hac vita.

His confentiunt Elias a S. Therefia 1.3. Legat:

Probatur-4. ratione, quia ex una parte ani-

cap.'35. n.3. Jacobus Hautinus in Patroc. de-

mo?e hoc iplo , quod ab omni peccato fint libe-

functt.:2.c.5.8.2.n.746.Suarez l.r. de orat. c.10.

rz,funt eratilfimse & dilectifimaze Deo; ex al-

Lucas Pinellus l. 1. de alt. vità. c. 26. in finc.

tera vero parte propria experientia, dum ad-

Ubi afferit, id non prohibitum effe , & unum-

huc viverent, edocte clariffime cognofcunt ,

quemque pro devotione fua facere id polfe; &

quantis miferiis & periculis viventes eorum

de facto non pàucos reperiri , qui id

:

fäciant.s.'

amici, aut benefactores fint expofiti; cum ergo

Martinus de Roa ii fübfid; anim. c.

9.

4

bus

dubitandum nonÍit, quod & ardentius 'illos

Probatur 2; ex pluribus hiftorüis , in qui

diligant, quam in hac vita dilexerint, & prae-

compertum eft,animas purgatorii invocatas vel

terea ob clarillimam beneficiorum cognitio-

apparuiffe,& auxilium contra hoftes prebuiffe;

nem, maximamque aeftimationem gratiffimoe

vel facem in tenebris proetuliffe, vel alia obfe-

iint futurze , nefas quoque erit dubitare, quod

quia praeftitiffe, quales hiftorias plures apud

affidue eflicaciterque pro illis orent.

Martinum de Roa l.c.& apudGeorgiumRaw,in

Neque obíftat 1. quod animse ift?e necdum

Herold.videre eft. Certe D.Catharina Bononi-

Deum videant, fed in exilio potius conftitutz,

enfis faffa eft, fe plurima beneficia defun&to-

& adypoeenas exfolvendas damnatie , ipf»emet

rum auxilio , quos imploraverat, coelitus acce-

potius auxilio indigeant,quam aliis praebeant;

piffe,nec raro acciditfe,ut ea per illos obtineret,

nam g.etiam Oniam & Jeremiam 2.Mach.c.ult.

qu2e per ccelites nequiverat obtinere quod i-

non vidiffeDeum, & tamen multuni oraffe pro

pfum etiam ultro confeffam fuiffe Annam a S;

populo, fed & damnatos ad mortem in hoc

Bartholomzo Carmelitanam, fan&iffimam foe-

*hundo fzepe pro inimicis,& aliis oraffe judices,

minari Jacobus Hautinus l.c.n.168. teftatur.

& coelites ; quidni ergo & animze pofüint ?

Probatur 3. ratione, quia verifimile eft , ani-

: Neque obftat 2. quod graviffimis tormentis

más purgatorii cognofcere preces, quibus ea-

fint fubje&e, qu»e ipfas orare non finant, ficut

rui auxilium imploratur , ergo merito invo-

etiam in bac vita experimur, eos, qui gravilli-

cantur. Confequentia patet, quia cum fint gra-

mo dentium , capitis, aut cholicze dolore ve-

tiffimse benefa&oribus , & orare pro aliis pofs

Nam

xantur, ab oratione penitus impediri.

fint , ut in priori refolutione probatum eft, du«

Refp.cum organis corporalibus anim»e care-

bitari non poteft, quin etiam facturz fint. An«

ant,& poenas fuas patientiffime ferant, nec ju«

tecedens traditur ab Authoribus pro noftra

dicium illarum corrumpi, nec affectum bonze

fententiacitatis , qui & triplicem modum af-

voluntatis tolli, atque adeo perinde ut marty-

fignant,quo cognofcere poffint preces noftras ,

res graviifimis fuppliciis fubje&tos facile pro

fcilicet vel per revelationé imediatam Dei, vel

aliis orare poffe ; Certe fi ipfi damnati daemo-

per Aügelorum manifeftatione ,vel per relatio-

nes nonobítantibus fuppliciis fuis tentare nos

nem illorum,qui in purgatorium veniütit. Pro-

poffnt, aliaqäe comercia habere, non apparet ,

batur autem antecedens ex eo,quod, ut Theo-

cur anim?e pfopter tormenta fua orare non

philus Raynaudus 1.3. n. 23. ait , hzec. notitia

poffint, cum de facto divitem epulonem in me-

pertinere videatur ad fomentum, & amplifica-

diis inferni flammis conftitutum pro fratribus

tionem charitatis inter mortuos ac vivos inter-

fuis oraffe S.Lucas cap. 16. teftatur.

cedentis, átque adeo ab Amgelis in hunc finem

Ru Pa LD/Z": .BZblc th- TOI?Z, III.

OXX 4

e6

Ó

48

Bibliothecee ]Ifhnualif Cöï'z;ïmmtoïïæ

przeftari conveniat, Sicütetiam ad non exigu-

potius redimendis labor afe,quam ipfarumv prées

um cruciatum animarum facere videtur, quod

ces expolcere debebat , maxime cum fciat,eas

illis aperiatur , quanta focordia liberi & hzere-

perfe, ubi ad zeternam requiem pervenerint ,

des oblivifcantur earum, ac opes reli&tas male

benficium redemptionis grato animo agnitu-

diffipent ; hic enim fanctus ftimulus fodicante

ras,atque adeo pro Ecclefize militantis confer-

Deo & Angelis has animas pnrgare citius po-

vatione & augmento folicitas futuras effe.

Neque obftat 2.quod animze tales fint in pu-

teft. Addit Hautinus l.c. n. 746. quod ejusmo-

di notitiam exigere videatur grati animi vir-

ro ftatu patiendi, atque adeo omni confolatio-

í

tus, cum feratur ad gratiam ei,qui contulit, re-

ne carere debeant , qualis tamen non modica

foret, fi illis fubfidia a viventibus oblata , iiio-

- ferendam, atque adeo ad ejus notitiam, quoad

fieri poteft, exquirendam; & quod hoc quoque

.tefcerent ; nam refpondetur , eatenus tantum

fi votum patronorum, ab iis cognofci, quos ju-

eas dicieffe in puroftatu patiendi,quatenus per

vant, maxime fifanguine aut amicitia fint

perpelfionemac tolerantiam füarum poenarum

conjun&i ; & quod denique ex vilionibus pa-

uiliil mereri , fed tantum fatisfacere poffunt ,

non autem, quod omni folatio carere debeant,

teat, plos manes nominatim de nonnullis que-

ftos fuiffe, quod ab illis fuerint derelicti.

cum,ut ex variis hiftoriis habetur, defatto eas

Confirmatur hzec do&trina 1.ex eo,quod ani-

Angeli earum: cuftodes frequenter vifitare &

folari foleant ; & przeterea non leve folatium

t tales ex purgatorio liberatze, & in coelum

affumpte, haud dubie fint cogniturze, quornm

percipiant ex. eo , quod voluntatem Dei per

beneficio talis felicitas illis obtigerit, ut gratas

1as poenas in fe impleri videant,certoeque fint,

fefe exhibere,ac pro illis orare poflint,ergo cam

easdem poenas non perpetuo duraturas , fed

non minus conveniat,ut etiam in purgatorio fe

zeterna beatitudine fe certo fruituras.

Nec obftat 3.quod, fi animas purgatorii, per-

pro beneficiis fibi collatis gratas orando pro

benefactoribus exhibeant, »eque convenit, ut

inde ut coelites, invocare in necefhtatibus pof-

femus, tum etiam honorare eas, atque adeo

taliumv benefactorum vnot»litia iHis pox»hqyn»icetglf.

miffas quoque legere ad honorem illarum

Confirmatur 2. qu1a jukt'a commtïnämAfce-

liceret , perinde ; ut ad honorem coelitum fo-

tarum do&rinam, etfi Angeli cultodes noftri

lemus; atqui hoc eft contra comunem pfaxin

noítras cogitationes fecretas per fe non co-

usque adeo, ut non modice reprehendendus

enofcant, fi tamen nos velumus , ut ens co-

videatür, qui tales miffas dicere praefumeret.

Nam Refp.r.cum anim»e purgantes fint ab om-

gnofcant, ideoque precemur, ut Deus iplis

illas manifeftet , hoc ipfo eas cognofcunt,quo-

ni culpa liberze, atq; adeo vere fanc& ac dile-

!

niam talis notitia ad meliorem noftri directio-

&ce Deo exiftant,non apparere, cur non etiam

nem & protectionem conducit: ergo cum pa-

honorari a nobis pofhint; cum de facto honor ,

riter notitia precum,aliorumque bonornm ope-

X

qui per pompofas & folemnes funerum dedu-

ruin pro animabus oblatorum non parum con-

Giones & fepulturas exhibetur,adipfas potiffi-

. ducat ad nottrum vel illarum folatium & com-

mum fpectare videatur. R.2. cum animse pur-

modum,. dubitari vix poteft, Deum , fi roge-

gatorii fubfidio potius egeant, quam honore,

snas, ut tales preces & opera illis manife

7

fancti coelites vero nullo fubfidio tali indigeant,

X

—ftet,

tam juftis precibus delaturum. ..

ideo ab ecclefia niiffasad coitum duntaxat

Coafirmatur 3. quia dubitari vix poteft, ani-

. honorem celebrari,miffas vero de defun&is ad

mas, quoties per bona opera. viventium leva-

ipforum fubfidium potius ordinari,ne,dum ami-

1en aliquod impetrant, id vel eximininutione

ci & propinqui ex naturali ipforum amore , &

poenarum cognofcere, ut aliqui volunt,vel cer-

ob proprium folatium capiendum , plurimum

tefinunquamquoad intenfionem , fed folum

honoraáre eas fatagunt,iisdem efficacia fubfidia

quoad durationem, poenze illarum imitigentur,

-préeftare negligant. Hinc fan&i Patres patfim

fuadent,ut amici inutiles fumptus in pompam

ut aliqui putant,talem iminutionem ex Angelis

cognolceretergo cum haud dubie agnofcantta-

funebrem adhiberi folitos in miffas & preces

le beneficium grato animo,& Deum,ut tale be-

procurandas convertant, eo quod , ut recte S.

neficiam illis multipliciter compenfare digne-

Auguftinus f.34.de verb.Apoft.ait : Pompa fu-

tur, rogant, ut fupra in exemplo oftenfum ett,

nebris,agmina exequiarum,fumptuofa diligen-

"tia fepultur2e monumentorum opulenta corn-

poterit fe quis talibus earum precibus perinde,

àc orationibus viventium , comm endare.

ftru£tio,vivorum qualiacunque folatia fint, non

Conürmatur 4. quia ipfa auxilia, quze ipfis

adjutorio mortuorum. Adde, quod inulta fint,

1n5do exhiberitur ea conditione, ut, ubi libera-

quz ab Ecclefia publice-fieri non permittun-

te fnerint;benefactorum fuorum fint memores,

tur,privatim tamen tolerantur,ut in ofüciis,li—-

& fimilem a Deo liberationem, aliasq; gratias

taniis & orationibus variis videre eft.

,—

impetrent,eft tacita quzedam invocatio, ficut fi

Nec obftat 4.quod,fianimse diftin&e fuos be-

quis filium Regis in carcere vel captivitate

nefactores cognotcerent, fequeretur, eos, qui

conítitatum ea intentione liberaret, ut poítea

pro omnibus defun(ds in genere orarent ab

D

apud Regem patrem hoc vel illud beneficium

omnibus'/ cognofci debere , quod. tamen me-

impetraret, merito talis filii intercellionem

rito incredibile videtur. — Nam Refp. z. fi,

petiiffe diceretur.

quando aliquis omnes San&os invocat ,

Nec obttat |.quo

dEcclefia nunquam in facri-

omnes illum agnofcunt, non videri debere

ficio miffze,aut officio defunttorum,has animas

incredibile ,. quod idem etiam fiat , fi om-

*

i

nvocare foleat;inam cum Ecclefia velut folici-

nes defun&i invocentur, cum unum 2eque ac

tà mater per ejusmodi facrificia & officia unice

alterum fit zeque facile Deo efficere. &. 2. in

animarum auxilium,& non proprias necelfita-

tali cafu, ficut confüfe tantum invocantur, ita

confufam quoque notitiam fufficere poffe ad

tes & coinodum fpectet,hoc ipf? etiam pro illis

*

hoc

— Titulur CXLI, Theologia.

M

&

3

49

hoe , ut anihïæ pro benefaQoribus in:confu-

tum fignificari, noftra fübfidia non p?ödefïe

Ío orentygtque adeo, ut fic illis commendare

animabus purgatorii per modum abfolütionis

fe quis poffit , maxime cum fperare queat, illas

judiciariz ; tum quianullifuper terram pote-

olim in ceelo ipfum cognituras, & a Deo co-

Iiati, & multo minus privatis fidelibus,fubfunt:

piofam remunerationem ipfi impetraturas, Re-

tum quia hic non contingit , ut in Sacramento

Ge ergo concludit Suarez

tom. 4. p. 3. q. 47,

peenitentiz, in quo pars aliqua poenze tempo-

fect.2.n.9. moduin hunc in

vocandi animas per

ràlis, ex rigore luendzea peccatore, remittitur

fe loquendo non effe quidem omnino nece(fa-

eiex opere operato Sacramenti, Nonnega-

tium, pracice tamen non efle dubium , quin

tur autem eo loquendi modo , quin fuffragia

fan&x ilbe animz poffnt a nobis orari, &

noftra ficut pro vivis, ita & pro defun&is, per

quod poflimus etiam fru&um talium oratio-

modum pize fubventionis & condign?e folutio-

num media earum . oratione fperare.

Addit

2

nis, acceptentur , infallibiliter a Deo ex jufti-

Raynaudus Lc. etiamíi coatingeret, has.ani-

tia, ratione pacti nobiscum innitti.

mas non percipere orationem noftram, tàmen

Nec obttat 2.quod ex revelationibus quibus-

fic pie & ex probabili indicio elicitam oratio«

dam habeatur, animas purgatorii certa propo-

P.

faiffe futfragia, affirmantes, fi illa adhibeantur,

nem non fore inutilem apud Dgum.

Tperare fea divina benignitate liberationem

QUJESTIO XXIV.

a cruciatibus, qui modus loquendi non fonat

n . fuffragia . animabus, infallibiliter

35

liberationem certam ex juítitia, five divina

mrofint ?

Y

;

fpeciali promiffione ; nam &. eas animas me-

EN Eg;ant apu»d Ra

ynaudum fe&.3. quaeft. 3.

num. 16.. Ca

rito timere potuiffe , ne per culpam fuffraga-

jetanus ; SOtus , TCanxus ,

torum fubfidia illa ad nihil valerent.

Deinde

Angles, & alii.

*

timere etiam potuerunt, ne fpeciali aliquo

'Rg/bluäiu.

Dei judicio in ultionem peccatorum . füorum ,

Affirmat tamen proba!

oilius ipfe Raynaudus

preter communem legem, oblata pro ipfis

n. 17. allerens , generatim. animas purgatorii

.

fuffragia repudiarentur ; tametfi enim fit pro-

per nos certo juvari , cum eis rite adhibeinus

2

miífio univerfalis de his fuffragiis , cum offe-

fuffragia;& certo quoq; hanc aut illam fineula-

rentur, acceptandis; tamen interdum poteft

rem accipere a nobis fublevationem , cm ad

effe aliqua exceptio , ob fpeciale demeritum ,

eam figillatim dirigitur iutentio applicantium

quo anima fe. hic in vita reddiderit indignam

fuffragium. Ratio eft,quia extat promiffio divi-

tali fublevatione per hoc fuffragium. Et in

na deacceptandis füffraviis no(tris, five zene-

hanc rem luculentum exemplum in vitaRaba-

ratim pro animabus purgatorii,fi indetermina-

ni, quo frater, qui in vita crudelis fuerat erga

te & generatim offerantur;five figillatimw in-

animas purgatorii, eisque. fübduxerat indi-

dividuo; fi. ad eum modum (iat. fuffragiorum

&as a Rabano eleemofynas , poft mortem con.

applicatio. Atq; ita patfim Theologi indifcrimi-

teítatas eft, fein poenam fuiffe privatum fub-

natim loquentes de faffragationibus noftris,fi-

levatione per eleemofynas pro eo factzs , ea-

ve pro aliis fuperititibus, five pro vita fan'tis

rumque fruétum collatum alüs animabus.

lupponere videntur,utramque zeque elfe infal-

libilem ac certam ; & diferte qioad mortuos

/|QUJESTIO .XXV.

Ludov.a Cruce in Bullam Defun&torum dub.4.

dIn. Confeffarius pamitenti poffit Wnoponere porni-

Argent.in 4.difp.45. quseft. unica art. 1. verfic.

tentiam defun&is applicandam ?

Przeterea dabo. Suar. tom. 4. 3. part. difp. 48

Ffirmant Amicus tom.g. d.16. S. s. dub.a.

lect. 6. n. 4. & multi ; quos profert, &fequitur

A

n.63. Lugo de poenit.d.25.n.64.Pellizarius

scortia l. 2. de Miff. c, 2. n. 11. & Fagundez

in Man. cap.10.S.3.n.211. Ferdin.de CattroPa-

lib. g. in 2. praecep.Ecclef. cap. 2.n. 20.

lao tom.2.de facr.d.14.dub.6.n.9 s. ubi ait: eam

. Confirmatur hzec do&trina ex eo,quod, cam

p

ante 4o. annos Compluti fuiffe receptií

limam,

animz fidelium defun&orum in.purgatorio

& contrariam a doftis viris non fine rifu ex-

haerentes funt nobis charitate conjunétz , &

ceptam, quibus addi poffunt Tambur. 1.4. c,r.

quamvis non ultra fpe&tantes ad forum ec-

$-4-n.16,Dian. p.1.tr.4. ref. 54. & in addit. ref.

clefiafticum, ejusq; jurisdi&tioni jam fubdu&tze,

L I.p.9.tr.7.re. 57.& maxime p.r1. tr. g. re. 26.

tamen pertinentes adhuc ad ecclefiafticam

Turrianus in tr. de poeri. d. 37. dub. 4. Petrus

cofunionem ratione charitatis, ut D. Auguti-

Marchantius in Tribunali facro tom. 1. tr. 6.

nus optime docet 20.civit.c.9. cum item multo

tit. 3. q.5. teftanturque C.Lugo l. c. hanc fen-

plus fublevatione egeant , quam fuperttites ,

tentiam efle fenfui fidelium & praxi confeffa-

qui fibi ipfismet fubvenire fuis. aCtibus pof-

rfiorum multo conformiorem. .

Quibus "etiam

funt ; verifimillimum apparere , Deum , cujus

Raynaudus qu.2. n. 31. adheeret.

mifericordize non eft numerus ; ad amplifica-

Probant 1. hanc fententiam ex Catechifmo

tionem charitatis , quee ne ipfa quidem mor-

Romano,qui in fine de fatisfactione docet, im-

te abrumpi potett, inftituiffe, ut poffemus pias

ponendam effe orationem pro defünctis,in qua

illas animas charitatis vinculo nobis conjun-

includitur eleemof

y

'ma acceptiffima , & in fic

&as fuftragiis noftris juvare, exhibendo pro

liberati orabunt pro poenitente.

*

eis folutionzm condignam, appentis in eo-

Probant 2. quia pro paeenitentia facramenta-

rum bonum precibus noflris.

li poteft confefíarius injungere. eleemofynam.,

Nec obftat i. quod. fubfidianoftra defun&is

uti palfim'omnes concedünt: ergo etiam po-

per modum fuffragii prodeffe dicantur , atque

terit injungere opera animabus purgatorii ap-

adeo non ex certa promiílione acceptionis di-

plicanda, cum & h3ec fint ele

emofynz, & qui-

vius; Nam g. per hunc modum loquendi tan-

dem praeftantiflimae genus,

s

X 3

Pro-

350

Bibliothecg Manualis Coucionatorie

Probant 3.quia,fi quid obftaret ,. effct hoc,

ftionen] magnos rumores excitaffe ;nter ali-

quod fatisfattionis fruQus ex inftitutioneChri-

quosPatres Rom:e exiftentes. Probar autem

fti deberet ipfi poenitenti applicari ; atqui hoc

hzec ferteatia potiffimum unico, fed fufficienti

non obftat. Major eft Adverf. Minor probatur,

& fatis efficaci argumento,quod tali modo for-

quia licet fatisfaQtio ex opere operato proveni-

mari poteft: Satisfactio facramentalis przecife

ens non poflit alteri applicari,poteft tamé adhuc

inftituta fuit ad delendam poenam temporalem

alteri applicari fatisfactio,qu?e ex opere operan-

eccatis ipfius poenitentis debitam : ergo non

poteft ea fatisfactio ad poenam alterius delen-

tis oritur,quod Lugo n.63.tribus argumentis o-

ftendit;r.quia poenitens non tenetur illud opus

dam applicari. Confequens patet. Antecedens

exequiin ftatu gratize: ergo neq; requiritur, ut

probatur 1.ex paritate cum attritione. Nam fi-

fructus fatisfa&orius operi operantis refpon-

cutChriftus ad remittendam culpam voluit im-

dens poenitenti applicetur. 2.Quia ad confecu-

perfectam aliquarm . poénitentiam a peccatore

tionem indulgentize poteft Pontifex exigere o-

adhiberi,& perSacramentum fupplere id,quod

pus aliquod fattum pro defünctis,& concedere

deeft ad perfectam poenitentiam , licet potu-

indulgentiam ei , qui jejunat , vel 'orat pro

iffet,ut multi volunt , fine ullo a&u poenitentis

defunttis , quo cafu illud opus, quo ad

remittere omnia peccata,per folam fcilicet ab-

fatisfattionem ex opere operantis applicatur

folutionem facerdotis:ita fimiliter ad remitten-

defuncto ,

retinet tamen fatisfattionem ex

dam poenam voluit imperfectam aliquam fatis-

opere operato pro ipfomet operante ; cur

fattionem exhiberi, quae poftea virtute Sacra-

ergo confeffarius non poterit hoc ipfum face-

menti quodammodo elevetur, & majus iucre-

re? 3. Martyr poteft applicare fatisfactiouem il-

mentum accipiat ad majorem longe partem

lius paffionis ex opere operantis pro aliquo de-

poenze temporalis delendam,quam deleviffet, fi

fun&to, & tamen paílioilla habebit apud Mar-

non fuiffet conjuncta Sacramento ; ergo ficut

tyrem, quafi ex opere operato,expiationem to-

iplum augmentum ex opere operato proveni-

tius poence propter martyrii privilegium : ergo

ens non poteft alteri applicari, ita nec illa in-

fimiliter poterit opus a confeffario impofitum

choata fatisfactio poenitentis,cui illud angmen-

alferre paenitenti effe&tum remiffionis poenze

tum adjicitur,poterit alteri applicari. Probatur

ex opere operato,licet fatisfattio ex opere ope-

2. idem antecedens ex eo,quod fatisfactio ideo

yantis appliöetur defun&to. Quod ipfum adhuc

aChrifto fit requifita ad hoeSacramentum,atq;

confirmari poteít alia circumfítantia , quam

adeo.a CC. & TT. pars integralis ejusdem Sa-

Marchantius apud Dianam p. 11. tr. 7. re. 5 7.

cramenti dicatur,quia ficut per attritionem &

affert,quod fcilicet is,qui tenebatur ad officium

confeífionem reatus culpze tolliturjiita per eam

defunctorum pro defun&to legere, & non legit,

reatus poeenze tollitur, atq; adeo Sacramentum

fi poftea. confeffarius ei pro poenitentia illud

hoc virtuté & efficaciam habet, ad totum rea-

legendum imponat, neque aliam poenitentiam

tum peccati dettruendum: ergo ficut attritio &

adjungat,vere per talem peenitentiam & prio-

confeffio illius tantum peccati, quod in confef-

ri oboligationi fatisfaciat,& facramentalem poe-

fione explicatum eft,reatum tollunt quoad cul-

nitentiam adimpleat;atqui hoc fieri non polfet,

pam, ita etiam fatisfactio non alium poenze rea-

fi fru&um fatisfa&torium ex tali officio prove-

tum,quam qui ex iisdem culpis ortus eft,dele-

nientem non poffet alteri applicare:ergo &c.

bit, atque adeo non poterit ad poenam alterius

Probat 4.Raynaudus, quia ad fatisfattionem

minuendam vel delendam applicari.

facramentalem fufficit,ut poenitens oneretur &

Confirmatur h»ec doGrina r.ex natura hujus

inulctetur aliquatenus,fubeatq; noanullam pro

sacramenti,quod inftitutumeft per modum ju-

peccatis vindictam; abunde fattum erit Sacra-

dicii, ergo,ficut quando in judicio quis accufa-

mento, & ejus inftitutioni fervitum erit, quan-

tur ob varia debita contracta, non poteft judex

tum fatis. Atqui eoipfo,quod imponitur peeni-

obligare reum ad. folutionem alienorum debi«4

tenti obligatio hanc poenitentiam fubeundi ,

torum, fed. tantum ad propria debita folven-

ejusqnue fru&um applicandi alter, obtinetur fi-

da; ita nec confeffarius poterit obligare poeni-

nis praedictus gravandi peenitentem,& jufta ul-

tentem ad aliena debita folvenda, propriis re-

tione vindicandi peccatum ab eo admiffum ;

litis: maxime cum debitum proprium tam

proefertim fi peccatum illud fuerit focordize in

grave fit,quale in praefenti cafu eft purgatorium

hoc genere,quale incurrunt defides executores

aliquod annorum.Quis enim non dicat durum,

teftamentorum piorum. lgitur talis impofitio

fi non iniquum judicem,qui reo przecipere , ut

poenitentize non eft contra finem Sacramenti.

pecuniam, quam paratam haberet ad propria.

Nemo fane contendet,poenitentem,qui a fe ab-

debita folvenda, ad alterius exfolvenda debita.

dicabit fru&um fatisfattorium poenitentize ipfi

expenderet, ipfe vero reus poftea ex defe&u

injunGz , eumque adalium transferet, fecitfe

folutionis aliquot annis graviffimum carcerem

contra illius Sacramenti inftitutionem.

fubiret. Atqui fimile quid faceret confeffarius

Refolutio.

injungens poenitenti, ut fua opera pro anima-

Contraria tame

n fententi

a fpectata nafura

bus purgatorii offerat : ergo.

facramentalis fatisfactionis probabilior. vide-

Confirmatur 2.quia ex contraria fententia fe-

tur, eamque docent Joaües Sanchez in felect.

quitur, intali cafuad futuram facraméntalem

difp.16. n.1. Bordonus in confil. regul. tom. 2.

fatisfattionem, & non ad futuram ; hoc autem

refol. 20. q.4. n.16. Philippus a Cruce in The-

implicat:ergo & illorum fententia. Min. & pri-

fauroEcclef.trat.2.S.6. n. r1. Vega in Summa

mum membr. Major facile ab adverfariis con-

tom.2.c.64.caf.4. AndreasMendo in append.ad

ceditur. Alterum membrum probatur, quia fa-

Bullam cruciatve d.4.c.8.n.62.cc.apud Dianam

tisfactio facramentalis eft remiffio proprize pce-

D.fupra indicatis,ubj etiam teftatur,hanc quae-

teít al-

naze(nam nullus effectus facramentalis po

teri

*

35t

Titulur CXLI Ti Teologta,

teri applicari)per pröpriam fatiäfa&ionem pro-

terillum & noftrum cä.fïuh; quia tunc ex nullo

curata; atqui talis fatisfactio in di&to cafu non

capite oritur obligatio , fructum fatisfactionis

adeffet: ergo. Major patet. Minor probatur ,

operi operantis reípondentem fibiapplicandi ;

quia totum corpus,quatenus eft fatisfactorium

ficut tamen, inSacramenuto ifto adefle ejusino-

ex opere operantis,transfcribitur animabus,ut

di obligationem,fupra oftendi. Ad confirmatio-

volunt adverfarii: ergo nihil fupereft, per quod

nemMarchantii R.negando,ii illo cafu poffe fo-

dicatur fatisfieri Deo pro peena peccati ; fed fi

lam recitationem officii divini pro peenitentia

- Deus propter Sacramentum aliquid poenze re-

imponi;Etfi enim comuniterAuthores doceant,

mittat, talis remiffio potrus liberalis condona-

potfe poenitenti imponi opera alias przecepta,

tio quam fatisfactio, diceretur: ficut fi Petrus

id tamen femper intelligendum eft de operibus

deberet Principi centum florenos,& hosPaulo

talibus, ex quibus fructum fatisfactorium alte-

ad debita fua expungenda offerret, ideoq; Prin-

ri offerre non tenetur, idque colligitur ex ar-

ceps per talem donationem moveretur ad quin-

gumentis pro noftra conclufione allatis.

quaginta florenos eidem Petro remittendos ;

Ad 4. Raynaudi argumentum R. negando

tale debitum potius a Principe condonatum ,

pariter, finem facramentalis fatisfationis effe

quam per fatisfactionem Petri deletum dicere-

onerationem, & fnul&am poenitentis przecife ,

tur; aut certe non effet ratio, cur etiam abfente

ut fic fpectatam,fed ut fatisfattoriam pro reatu

à

Y

fatisfactorio opere no

nfolius confetllhionis intui-

pomnsme ipfius peenitentis , uti ex probatione

m

tu etiam Deus fru&tum fatisfactorium largire-

fententide noftre patet , quo fuppofito totum

ruit Raynaudi arg.mentam.

tur : ergo. Neque dicas cum C.Lugo»e, adhuc

TI.//

:

illam voluntatem bonam, qua peenitens poftea

QDJRSTPFO XX

. vult applicare jejunium pro defun&o , fuperef-

ZIn fubfidio , que quis pro' fe defunilo procurare

fe pro fatisfattione; cum enim ea voluntas non

conflituit, re&ius in vita procuret ?

offerat feiplam pro defunt&o , fed tantum alios

Ffirmat Raynaudus f.3. pu.3. quseft. 4. cum

U

A

Zerola, Fagundez,Pinello, Marchino, Ce-

a&tus, hoc ipfo foli poenitenti fatisfactio ex ea

roveniens remanebit. Nam coatra eft, quod,

redo & aliis, idem cc. ob fequentes rationes:

icet in a& fignato illa voluntas fe non o Te-

1. Hac . ratione profpicitur fecuritati exhibi-

rat, idipfum tamen in a&u exercito faciat ,

tionis fuffragiorum, caveturque ne infidelitas

alioqui, qui diceret: Volo dare eleemoly:iam

fzepillime deprehenfa executorum vel hzere«

dum avertat expenfas pro fubfidiis provifas

pro defuncto, & ftatim daret, nihil fatisfaceret

Perit

pro defun&to ; cum opus externum fine actu

in alia negotia cum fraude defuuci.

interno voluntatis , utpote libertate carens ,

enim ei fublevatio expectata, ut recte ait Ga-

fatisfactorium elffe non polht. .

briel. fe&. 58. in can. lit. B. 2. Difficilius, ac

Neque obftant argumenta in oppofitum alla-

proinde magis fatisfa&torium eft, dare in vita,

ta ; nam ad r.Refp. quod Catechifmus Roma-

quam relinquere erogandum poft mortem. 2

nus , praeterquam quod non majorem authori-

Quia juxta fententiam , quam tradit Suarez

. tatem habeat,quam ille Do&tor , qui eum com-

tom.4. 3.part.difp.48. fect.8. n. : r. & fequenti-

bus, cum Richardo in 4.difp.45. art.4. qu.5.&

pofuit, facile de fructu impetrationis intelligi

pofitquem facilius noftrzefententize Authores

Gabriele. leCt. 58. in. Can. litt. C. cum ex-

concedent animabus purgatorii applicari pofíe,

trema operis fatisfaCtorii oppofitio addat vo-

licet & hocipfam non improbabiliter neget Jo-

lantati illud exercendi portionem aliquam fru-

annes Sanchez, ratus,animabus nihil,nifi quod

&us meritorii & fatisfattorii ; fupra eam , quae

rependitur volitioni interize, is, qui poít vitzm

per modum fatisfactionis offertur , prodefle..

Ad s. Refp. negando confequentiam & pari-

fuam diftülit executionem fu»e przedictze vo-

tatem;nam fi przecipiat confeffarius eleemofy-

luntatis, privabitur eo fru&tu fui operis : quod,

apud me evinciturea ratione, qua petitur ex

nam pauperi dandam , non przecipit , ut eti-

.am fatisfactionem, quze ex tali datione oritur,

defectu formalis libertatis & honeftatis in ope-

re pr:ecife prout externo & abjuncto a volun-

applicari pauperi ; unde adhuc obtinetur totus

finisquem Chriftus in exigenda fatisfactione

tate interna, ut contingit , dum volitio prze-

pro hoc Sacramento intendit , fecus autem le

cellit in vita, opus autem externum fübfequi-

tur poft mortem. 4. Quia per fe notum eft,

res habet, quando fatisfattio animabus appli-

"catur, ut ex di&tis patet.

multo minus meritorium effe, res fuas abji-

Ad 3. Refp. negando minorem primi fyllo-

cere , cum retineri ultra non poffunt, quam

cum adhuc homo eis uti

gismi,& antecedens fecundi, ad cujus primam

poteft ? que perti-

probationem R.antecedens illud, quod fcil.poe-

net vulgatus verfus :

tua funt ;

poft mortem tunc

nitens non teneatur poenitentiam in ftatu gra-

Da tua; cum

tua non funt.

tix exequi, fatis incertum effe, & forte proba-

bilius ab aliquibus negari ; quidquid tamen fit

Hinc fancta Lucia, cum filize urgenti ad ero-

ganda bona diceret,tege oculos meos,& quod-

de illius veritate R. negando confequentiam ,

quia falté illa fatisfactio adhuc revivifcere po-

cunque tibi placuerit de iftis facultatibus faci-

teft, atque adeo illo faltem tempore applicari

to; dixit Audi mater confilium meum. Non

debet ipli poenitenti; neque enim apparet ulla

fatis Deo charus ett,quiilli hoc dat,quod fecum

folida ratio , cur Sacramenta quoad alios fru-

ferre non poteft,& quo ipfe perfrui non potelt.

Sed fi tu vis grata efle Deo,hoc illi da; quo po-

&us,ícilicet remiffionem culpoe & gratize , &

non etiam quoad fru&um remiffionis poenze ,

teris tu uti: Moriens enim nulla poteris uti,

revivifcere poífint.Ad fecundam &tertiam pro-

& quod das , ideo das , quia tecum ferre non

bationem ex inftantia Jubiloei & martyrii pe-

przevales. Vivens ergo, & falutem tui corporis

habens, da Chrifto, quod poilides.

Gtam adhuc facilius R. negando ,paritgtem in-

Reo-.-

35*

Bibliothecm Manualis Concionatorig -

Reflolutio.

ft;e'a contrahendo nihil haberet,quod pro fatis-

Probabilior tamen videtur negans fententia,

factione offerret , hoc ipíio majus commodum

quam Layman l. 5.tr.5.c. n.15. & cum eo An-

ex anticipata difpofitione non referret.

tonius Honcala opufc. 4. tr. fol. 62. tradunt.

Ad 4.R. Nimium id probare,nimirum fi quis

Et probatur 1. ex communi praxi fidelium, paulo aute mortem fua dittribueret in paupe-

ex quibus vix millefimus quisque contrarioe

res non magnum meritum habiturum , cum

fententize praxin fequitur, ad quod tamen vel brevi omnia fe relinquere debere fciat,quod ta-

maxime confeífarii, & concionatores illos ex-

. men nec ipfi adverfarii dicent; certe S. Laur.

citare deberent, fi rationes adveríariorum tam

j

non modice comendatur ob diftributionem bo-

forent eíficaces.

norum ecclefiafticorum in pauperes, licet fci-

Secundo,quia cum nemo vel unico momen-

verit, eas in manus Tyrani venturas, fiipfe

to fecurus de vita retinenda, hoc ipfo in vege-

non diftribueret. Meritum ergo & libertas in

ta adhuczetate deberet fua expendere;cum au-

eo confittit , quod , cum alias profanas difpofi-

tem & contingere poffet, ut in adultam fene-

tiones facere potuiffet , potius pias in animze

&am fuperviveret,hoc ipfo in periculum multi

fuse falutem facere voluerit,ad quod parum re-

e conjicerent,aut cafus occurrerent, in quibus

fert,an cito,an tardius opes fuas relinquere de-

prudenter , imo & neceffario aliam difpofitio-

buiffet. Adde, quod, ficut in aliis neceffariis

nem,quam prius fecerant, facere deberent.

aCionibus poffumus easdem quodammodo li-

Tertio , quia cum poft executionem factam

beras efficere per intentionem,qua profitemur,

qmnita a

dh

üc peccata committere, atque adeo

nos eam, licet neceffaria non foret, nihilo mi-.

grandem reatum poenz contrahere , & cum

nus propter Dei beneplacitum & amorem per-

eo ex vita difcedere quis poiiit , non haberet

atturos : ita iimilis intentio circa opes necef-

tunc quidquam amplius, qo reatum talen

. fario relinquendas fieri queat.

extinguere poffet, maxime 1i propinquos fibi

QUZESTIO XXVIL

parum aífettos, & fua potius

s

quærent?s, quam

Confultiusne fit imagnam . yecunig fummam in mox

aliena curantes , haberet,

pro defuublis dicendas mi[Jar , an vero in fun-

. Quarto, quia ad reatum poenze delendum in

dationer perpetuas expendere ?

"

vita, habet multa alia media,v.g. iniulgentias,

Identur cumPhiliarcho fundationes

præfe-

communiones , tribulationes patienter tolera-

rend?e, cui etiam Raynaud.qu. 6.n.51, ad-

tas , eleemofynze moderatas elargitiones , ut

ftipulatur ex parte,dum ait; Ajoigitur,tametfi

adeo non videatur neceffarium , tam diíficile

res habet, ut dixi,me tamen noluiífe afferere,

plerisque medium eligere.

przeligendam fimpliciter effe acervationem

, Quinto,poft mortem conftitui poffent facrifi-

fubfidiorum , quam faffus fum przeeligi opor-

cia in altari privilegiato offerenda. pro anima

tere, fi fermo przecife fit de fublevatione ani-

per illa redimenda, qui fru&us participari non

marum. Propter alianamque capita confultius

pote:t per facrificia anticipando procurata.

frequenter eft, inftituere fundationes perpetu-

as: :naxime, quia inde poteft crefcere

ampli-,-

Neque obftant arguinenta contrarize fenten-

ficari divina gloria, fuppeditando ftipendium,

ti». Nam ad r. R. cum fupremz voluntates

& cum eo congruam füftentationem faltem ex

fanctve haberi debeant, magnam ordinarie cu-

parte, additis divino cultui perfonis, a quibus

ram a Magittratu tam ecclefiaftico, quam poli-

plurima alia bona fient, quorum fruétus re-

tico, fufcipi, uttales voluntates executioni

dundabit in fundatorem. llla item multiplica-

mandentur. Dein ubi juftus timor concipi pof-

tio fücceifiva fubfidiorum poteft cedere in pub-

fet,ne propinqui exequantur fupremam volun-

licam utilitatem , quatenus plebs fidelis repe-

tatem , prius certa quantitas in fidas aliorum

riet v.g. alicubi certo tempore facrum,ubi alio-

manus committi poffet, quoe poft mortem in

/ qui non audiretur; vel intereffe poterit officiis

decreta fubfidia procuranda |expendatur.

divinis, que alioqui inibi non celebrarentur.

Quodíi vero & executio omnino negligeretur ,

Ob quas rationes dimiífis aliis minuscommo-

fperari tamen merito poffet,Deum, qui appro-

dis, quas adhibet Philiarchus de Off. facer-

bat voluntatem, ubi nan invenit facultatem ,

|

dot.r.part. l. 2. cap.13. non poffunt excufari a

illam fatisfactionem,quze ex negleCtis operibus

gravi culpa, qui perpetuas fundationes pro

obventura erat, autper fuam benignitatem

mortuo non vindicato relinqunnt , praetextu ,

fuppleturum, aut per a

pplicatas aiias fatisfa-. quod ea anima non tamdiu manferit in purga-

&iones compenfaturum.

torio. Nam quamvis praefixus unicuiqüe ani-

A. 3.R. Meritum illud , quod ex difficultate

mx2e terminus purgatorii incertus fit,& nifi per

oritur, poffe facile aliis operibus piis, maxime

fuffragia brevietur , poffit effe valde longus,

eleemofynis, in quibus eadem f»epe difficultas

tamen quidquid fit, an anima illa perfeveret

reperitur, compenfari; dein non omnia ftatim,

in purgatorio ,. caeterze rationes allatze fem-

quze magis meritoria funt , fufcipere oportet ,

per militant. Itaque fundationes bonze & fan-

Tmaxime fi graves rationes ad omiífionem il-

Gze funt , poteftque etiam contingere , ut pro-

lius impellant, quales funt ,

fint animabus tantundem, quantum acervae

fententia funt allatoe.

guæ pro noftra

tio fubfidiorum: Non quidem attendendo ,

Ad 3.R. Incertum imprimis effe,an opus ex-

quod praecife occurrit nobis, fed fpe&ando ,

ternum, etiam prout a Raynaudo fumitur, ali-

qua Deus , cui homo ea fundatione perpe-

quid ponderis ad meritum adjiciat , cum fatis

tua rem. acceptiffimam facit ,

per benigni-

multi Theologi id negent. Deinde vero licet

tatem-fuam curare poteft, excitando varios ,

plus tanc.íi in vitaipfa bona fua diftribuat,me-

ut eifimu) varia fubfidia applicent , unde non

one di-

reatur,x fatisfaciat; quia tamen pro reatu po-

minus fublgveth , quan £f fundati

1

mufla

35

23

^5

Titulus CX*LI.?— leeologiæ.

miffa intentus tantum fuiffet , in acervandum

ipfe ait, Do&ofugn fui temporis fententia;nem-

fibi cumulum fuffragiorum ftatim aut mox ab

ye quod Deus füppleturus fit baptifmum, & in-

obitu. Sed & Jacobus Hautinusl.3. a.2.n.894.

fantem gratia & gloria donaturus,fi contingat

puerum baptizandum emori inter baptizantis

confentit, fi toti purgatorio, five omnibus ani-

mabus in communi , fubfidium ferre quis dcfi-

manus,ante perfcétum baptifmum ; vel fi mo-

riatur in via,cum ad baptilmum defertur,adhi-

deret , quia fic crefcit fru&tus pecunise , atque

in perpetuum por

beturque diligentia, ut baptifmo iritietur; vel

rigitur, ex eaque amm?f pe-

renniter juventur.

fi excutiatur e matris utero per abortum poft

coinendationem ejus ad Deum, ut baptifmum

Refolutio. :

Contraria tamen fententia,quze merito qui-

fuppleat.In omuibus his eventibus baptifmum

a Deo fuppleri cenfüit Pelbartus. Nec diffimi-

busdam magis placet , fi przecife animaczum

fubfidium fpeGatur , quam docent Major, Ga-

lia quoad baptifrai fuppletionem per orationé

briel, Palud. Petanus apud Raynaudum l. c.n.

parentum habent alii,ut Cajetanus 3. p. q. 68.

2. 2in condic integris.Gerfo 3. p.ferm. de nat.

42. Probatur 1. quia fuffragia non caufant re-

miffionem reatus , nifi prout exhibita. Igitur

B.V.confid.2.& confirmari poteft per paritatem

cum peenitentiae Sacramento,ubi, fi poeniteus,

quantumcunq; fint per longam moram multi-

plicanda fulfragia, tardius proderunt animze ,

quantum infe erat, fecerit, & a confeffario le-

quam fi quamprimum exhibeantur.. Katenus

gitime abfolutus non fuerit(quocung; ex defe-

&u id acciderit)fupplcri hunc defettum a Deo

'enim profunt fuffragia , quatenus. decurrant

fpatium purgatorii. Szepe autem continget, ut

& gratiam facramentalem nihilominus tribui,

non pauci docent. Cajetanus idipfum ex alio.

pauciora fuffragia,quam quae usque ad mundi

finem interventu fundationis exhiberentur,

fündamento admittit.contendens in ea fumma

7

realis baptifii adminiftrandi difficultate , ve-

fufficiant ad animve liberationem.

, Prob. 3. Quia per talem fimultaneam ]

.aräi—

riusimpoflibilitate;baptifmi locum tenere poffe

/s

tionem avertitur grave periculum,in quod fre-

parentum preces,& foetus oblationein,ut fiebat

inlege naturze & mofaica,NamSacramentum,

quentiffime veuitur pofitis:fündationibus. Ni-

mirüm quod fzepe per avaritiam eorum,qui o-

quo infantes in lege naturze a peccato originis

neribus fundationum fe gravant, nova fabinde

mundabantur,aliud non fuit,quam talis aliqua

onera fimilia fufcipiantur. Ad quod licet reme-

precatoria oblatio , ut Hugo Vittorinus tr. de

dia quzedam fuppeditet Gabrlel le&.27. ii ca-

Sacramento legis naturze re&e docuit.Nec ali-

non.lit. P..& Q. ac R. tamen vegre revocantur

ter juftificantur infantes poft inftitutam cir-

ad praxim. Szepe idem, quod ipfe Gabriel ect.

cumcifionem , fi ante oCtiduum vitoe, quo cir-

cumcifio conferebatur, e vita excedereut.Imo

28. lit. M. ex Gerfone fufe profequitur , iuci-

dunt caufze, ob quas fuffragia vel minuuntur ,

ne illo quidem o&tiduo aliter juftificabantur,fi-

vel tolluntur, Ejusmodi caufa nominatim eft,

ve foeininze ( ut notam eft,cum in eis circam-

cum bonis , quibus inzedificata eft fundatio ,

cifio locam apud Hebrzos non haberet,quid-

pereuntibus,aut alio verfis,ve injuria,five ma-

quid fabulatus fit Strabo l. 15.)five mares, re-

fpe&u quorum circumcifio erat tantum . figna-

litia eorum; quibus funt concredita, fucciditur

fperata perpetuitas füffragiorum. . [dem fzepe

culum juttitize fidei,& nota corporea ad fecer-

nendum populum Dei. Et cum in ea. confere-

accidit tempore rerum edaci, fyngraphas con-

fümente;aut incendio, vel fimili fortuito even-

batur fanctitas infanti, nequaquam confereba-

ta,cenfum fuftragiis continuandis nece(farium

tut in circumcifione, praecife ut circumceifio e-

rat, fed prout adjunttam, vel confertam habe-

dilfipante. Quod fi non cedere placeat,bona il-

ja authentica fcripta,quibus hzec eorum onera

bat oblationem przedi&tam,& ex ea mente pet-

agebatur illa infantis truncatio.Vitum ergo eft

continentur,non intercidere;tamen facile con-

tingit, ut experimento quotidiano compertum

Cajetano,hoc baptifmi fupplementum potte in-

eft , ut rerum pretiis mutatis, cenfus , qui ad

fanti prodeffe in przedi&ta impolffibilitate admi-

baptifmum.

mülta fubfidia erat fufficiens , tempore fanda-

niftra;1di ei re ipfa

Á

tionis, evadat notabiliter tenuis , nec nifi ad

Refolutio.

| N;egät Raynau

dus , aitque

Cajetani pla-

pauca fufficiens, Hinc enim fere ortze funt

redu&iones illze miffarum, quas Tridentiuum

citam improbalfe Pium V. & expungi juffiffe

ex romana Commentariorum Cajetani editio-

permifit Expifcopis; & ut ea facultas a Con-

cilio conceffa fit intelligenda , de quo litigant

ne,quam czéterze deinceps funt a2emulatze,unde

varii apud Dianam p. 2. tr. 14. refol. 1. & ali-

in eis nunc non comparet illa Cajetani do&ri-

na. Suarez ait;effe placitum temerarium,& er-

quotfequentibus. Neque obftant argamenta

in contrarium allata , quia probant potius , fi

tori proximum.Sed breviter ratio eft,quia ver-

ba Chrifti funt abfoluta ; & per negationem ,

viventium commoda five propria , five aliena,

x,þ

fpe&tentur , fundationes ejusmodi effe przefe-

quae malignantis naturz eft, proecidunt non

rendas,quod facile conceditur, maxime fi mo-

renatis omnem fpem glorive. In qua ergo po-

nafteria,& Xenodoxia fundentur ; fed hoc e

teftate Cajetanus fupplementum aliquod ba-

j

)

extra przefentem controverfiam.

ptifmi excogitat , diverfum a perfecta in

Deum converfione actuali, cujus infantes

Q U JE S T I O XXVIII.

non funt capaces ? Eodem modo urgendi fünt

AAn . Deus. fuppleat: defe&um . parvulorum fine ;

alii, qui divinant forte Deum in tali necef-

baptifimo morientium., eisq

ue gi'at?'am

fitate ad preces parentum infundere infanti

largiatur ?

gratiam, & fupplere baptifmum. Poffet hoc

Ita arbitratus eft Pelbartus de communi, ut

onunciavit

fane Deus, fi luberet , ut re&te pr

" Adria-

*

y

R. P. Lohn, Bibl, Man, T omfI 11.

354

Bibliothecæ JManualis ! Concionatorie

Adrianus ; tamen quod ita faciat , abfurde ja-

tius habuiffe volitionem veram, ut applicären-

&atur,cum praeftet peremptorium Chrifti edi-

tur ; etiamfi ob difpofitionem, & curfum cau-

&um arcens infantes quoscunque aditu glorize

farum naturalium , quem invertere non tene-

nifi baptifmo perfundantur. /Eque explodendi

tur, vel ob perverfitatem miniftri,quem vultil-

funt,qui exiftimarunt,non privari fruttu baptif-

libatis fuze libertatisjuribus frui,contingat me-

mi eos, quos fola miniítri perverfitas & mali-

dia illa, omnibus parvulis provifa , in uno ali-

gnitas exfortes baptifmi fecerit.Hos merito re-

quo fpeciali eventu aliunde,duam exDei inten-

fellit Alanus , quia undecunq; proveniat defe-

tione,deficere,eumque defettum & non appli-

&us medii ad gratiam preecife neceffarii,occlu-

cationem Deus alia fecündum noftrum conci-

/ditur via ad gloriam,& falus fit defperata. Im-

piendi modum concomitante volitione permit-

pofuit profecto omnibus hisDoGoribus fpecies

tat. Non enim volitio , ut fuppetant his parvu-

miferationis erga parvulos vero baptifmo de-

lis media ad falutem fufficientia , pugnat cum

ftitutos in maternis vifceribas,vel ob tniniftro-

volitione permittendi non applicationem, five

rum iniquitatem. Vifum quippe eis eft admo-

defe&um eorum,qui aliis caufis przevidetur e-

dum durum admittere, relinqui a Deo absque

venturus , & cum morali impoflibilitate appli-

unico falutis remedio tot peccati actualis ex-

cationis confecuturus,fuppotito carfu rerum ,

pertes animulas.Verum non debent nobis Dei

quem Deus;ut generalis duntaxat provifor fu-

confilia dura videri,quantumvis fint infcruta«

pernaturalis, non tenetur immutare vi inten-

bilia; fed dimiffis divini illius confilii caufis

tionis illius, verze quidem ac non ementitz ,

quarum aliquas proponit D.Aug.dicendum eft

fed tamen nonnifi inefficacis,quem de omnium

cum eodem,nimize vanitatis & czecitatis effe,

plane, etiam parvulorum,falute habet. Eaque

velle judicare, cur una eademque parvulorum

ratione incolumis retinetur ordo perfeGtze pro-

caufa.fuper alium veniat mifericordia ejus, fu-

videntiz in Deo gratize Authore. Et verum

per alium veniat iraejus ; cur, inquam , unus

quidem eft,adultis extrema falutis neceffitate

praecife neceffarium gratie & seternze falutis

laborantibus, in naturali impoffibilitate perve-

medium absque ulia difficultate affequatur, a-

niendiad baptismum,fübveniri a Deo per mi-

lius extreme neceffitati fpirituali fubjaceat,nec

raculum : quod exempla permulta teftatum

fit ad manum, unde ei (übveniatur, cujusmodi

faciunt ( unum perilluftre profert Francifcus

nominatim eft,qui deliteícit intra uterum ma-

Picus Theorem. 1. de fide ) & Theologi uno

tris , ubi baptifmum recipere non poteft, fine

ore confirmant: qui modus extraordinarize

quo eft periturus.Quid ergo?Admittemus hu-

providentize non folet adhiberi erga parvulos,

jusmodi infantes deferi a Deo in extrema illa

in fimili naturali impofübilitate percipiendi

neceffitate fpirituali ? Apoftolus diferte pro-

baptifmi. Difparitatis caufam affignat Suarez,

nunciat,velle Deum omnes homines falvos fie-

quod,ficut adulti per propriam cooperationem

ri;quae verbaD.Aug.ad parvulos quoq; mater-

falvari debent , ita dignum ac juftum fit , eos

nis uteris abditos pertinere docet. Et vere ne-

non perire, nifiinterveniente proprio demeri-

gari non poteft , eos ad finem fupernaturalem

to, quo carere fapponuntur , cum eis Deus ex

ordinari. Alioqui non haberent peccatum ori-

machina per miraculum opitulatur, quze ex-

ginis,effentque in ftatu purze naturze. Tlla aute

traordinarive providentize ratio ceífat in infan-

ordinatio nihil aliud eft, quam intentio , qua

N

tibus , uj: eft pegfp—icþuum.»

Deus illis gloriam naturze ipforum indebitam

volnit. At ea volitio & intentio finis , fi vera

fuit, habuit neceffario adjunctam volitionem

^ QUAESTIO XXIX.

- n liceat fe Baytifmo Janguinis ingerere 2

providendi media fini illiconfequendo idonea

& faltem fufficientia , cujusmodi diximus effe

VI

detur id omnino licitum , quia exempla

baptifmum,qui tame his infantibus utero con-

plurimorum : Martyrum id teftantur , &

clufis adhiberi non poteft.Res eft profecto non

praeterea ad defenfionem catholicze fidei

parum implexa, & utait Junilius , de talium

fzepe id neceffarium eft. -

per-

abortivorum ftatu merito fubtilis caufa dubius-

Re[olutio.

que tractatus eft. Nec aliter Profper:Sunt cer-

Negant id perfe licitam effe S—.Thomas,Cxä-

te, qui haftam abjiciant,& difficultati fuccum-

jetan. Sylveft. Navarr. Sanch. Layman & alii

bentes negent , provifa iftiusmodi infantibus ,

apud & cum Gobat , tum quia homo non eft

qui intra maternum uterum inexpiati obeunt,

vitze fu2e dominus , tum quia non licet, per fe

fufficientia falutis media. Ita Gregorius, Vafq.

loquendo, dare alteri graviffimam peccati oc-

Becan. aliique nonnulli tum recentiorum ,

cafionem, tum denique quia ita fe ingerere fi-

tum antiquorum Theologorum, quibus in fpe-

ne neceffitate,eft quzedam tentatio Dei, Unde

ciem favent S.Auguftinus;Profper, & Fulgen-

fi S.Sebaft.2o.Jan.S, Mennas 1. Nov. S. Thom.

tius. Sed przftat dicere cum Vega, Bellarmi-

Cantur. 29. Dec. S. Emerentiana, atque alii

no, Suarez, Trigofio, Deum parvulos iftos non

permulti partim in Martyrol. partim in ipfo

dereliquiffe usquequaque, fed vere, ficuti

Breviario , celebrantur etiam idcirco , quod

eis gloriam voluit, quantum eft ex fe , ita iis-

fe ultro ftiterintTyrarnis,eos etiam graviter ob-

dem falutis media fufficientia providiffe,quan-

jurgando : dicendum eft hic inprimis cum S.

tum eft ex fe,& faltem in caufis univerfalibus,

Athanafio.Quod,(iquidam ex iisperfecutoribus

& quantum eft ex fe , mediorum illorum ap-

fe dedidere, non temeritate eo rapiebantur ,

plicationem neque impediviífe , neque, ut per

fed paffim apud omnes profitebantur a

Spiritu S. hanc fui oblatiqnem-profe

&am effe;

aliosimpediretur,effeciffe vel intend.iffe,fed po

adeo-

*Titülu: CXLI. Theologia.

355

adeoque tribuendum , id eft ei peculiari inftin-

die filii Ifrael typicum agnum comedebant per-

&ui Spiritus S. Deinde permulti id fecerunt :

petuo ; & eadem die Dominus difcipulis fuis

quia prudenter,etfi forte decepti exiftimabant,

carnem fuam & fanguinem dedit,& in memo-

id ceffurum in defenfion em,amplificationemq;

riam fui idipfum faciendum coinendavit : ita &

glorizeChrifti;inqueroborationem timidiorum,

nos eadem die carsem agni,qui tollit peccata

utinfinuatSanchez,Layman,& alii;quod etiam

mundi,edamus.Quamvis igitur fit exploratum,

infinuat Origenes l. c. fubdens, tales eífe ob

inducam effe proceffü temporis tepiditatem

promptitudinem fortitudinemque dignos ho-

in fumptione Euachariftize, tamen initio Chri-

nore apud Servatorem, quem confelli fuerint.

Itianifmi ufusEucharilt. fuit frequentiffimus,&

QUIESTIO XX

id femper optarunt Patres;inter quos S.Ambr.

n [atiur fit , [myiur Eucharifliam a loicis ,

f.28. de Verb. Dom. fic loquitur : Si quotidia-

quam rüro , accipi.

nus eft panis, cur poft annum illum fumis,

' Egant aliq

ui apud Raynaudum pu. 4, n. 2.

quemadmodum Graeci in Oriente facere con-

eoquod timeant irreverentize & veluti con-

fueverunt? Accipe quotidie, quod quotidie tibi

temptui tanti Sacramenti, prae nimia quafi fa-

profit. Sic vive;ut quotidie merearis accipere.

miliaritate. Qua ratione abítinere frequentia

Quomodo S.Job pro filiis offerebat facrificium.

communionis, actum effe religionis, notatSua-

Mors Domini, refurre&io Domini,elevatioDo-

rez.Item zeftimantfuam indignitatem füis mo-

mini fignificatur & remiffio [peccatorum : &

mentis, cum tamen anguftiffimi hujus Sacra-

panem juftum vitze noftrze quotidianum non

menti tanta fit fantitas, ut fummam depofcat

affumis?Qui vulnus habet;medicinam requirit;

in fufcipiente puritatem.Quo ex capiteSan&os

vulnus eft, quia fub peccato fumus : Medicina

plerosque refugiffe comunicare,habent acta S.

eftcoelefte & venerabile Sacramentum.Panem

Margarithze Reginze Scotize, Addunt iidem ,

noftrum quotidianum da nobis hodie. Quoti-

cum quibus agimus,exempla totfanttorum A-

die fi accipis , quotidie tibi hodie eft Chriftus ,

nachoretarum, qui olim parciffime frequenta-

banthoc Sacramentum, & evaferunt tamen in

tibi quotidie refurgit. S. Chryfoftomus quoque

hom. 5. in 1. ad Tim.magnze notat impruden-

Sanctos eximios. S. Chryfoftomus teftatur, faj

tize eum,qui aufit facrificio adftare absqueper

temporis Anachoretas comunicaffe tantum fe-

ceptione Euchariftize. Talem fe, ait, condem-

mel in anno,fzepe etiam,inquit,poft duos aíos.

narefuomet judicio, & in poenitentium ordiné

Re[olutio.

redigere.Soli enimin poenitentia conftituti ar-

Ihilominusindubitatum effe debet,hanc ef-

cebantur aaitu ecclefize tempore facrificii. Qui

fe germauiffimam pietatis anomaliam cum

ergo extra poenitentiam conftitutus ecclefiam

Chrifti mente,ecclefize fenfu, & arimarum bo-

adibat , nec communicabat, eo ipfo indignum

no pugnantem, inquit Raynaudus n.2. affertq;

fe pronunciabat, qui cum fidelibus admittere-

in hanc rem inprimis exempla & di&aSan&o-

tur In ecclefiam ad orationem , de Chryfofto-

rum.Nam Act 2.cum narratus effetaliquot mil-

ini eo loco fententia. Itaque ficut frequentatio

lium baptifmus , fubditur , eos fuiffe perfeve-

ecclefize ad communem orationem, & aífiften-

rantes in cofnunicatione , & fractione panis ,

dum facrificio, debet effe admodum frequens,

id eft in communioneEuchariftize. Liquet qui-

ita & frequentatio Euchariftize , nexa illi adi-

dem,quod pedentim indu&ta eft circa hoc ma-

tioni & affiftentize,de Chryfoftomi quidem fen-

gna varietas , ut videre eft apud Pamelium in

tentia/fed & Francif. Seraph. fer. 7. hortatus

l. S. Cypr. de Orat. Dom. n. 4. & Walterum

eft faos facerdotes , ut urgeant fideles ad fre-

ac Henriquem. Audiendus Petrus Blefs.Quot-

quentem confeífiónem & communionem. Et

quot intererant confecrationi Kuchariftize a

pro ifta (zepe frequentanda fic differit : Si hic

communicabant eidem. Índe eft, quod colle-

cibus eft animze,üne quo languet & marcefcit,

&e, quas poft communionem dicimus, plurali

cur non quotidie ad. menfam , in qua proponi-

numero cenfentur, v. g. Refe&ti cibo potuque

tur cun&is,cun&i federe & manducare defide-

fpirituali &c. Et iterum : Sacramenta , quae

rent? qui itineris fatigatur moleftia, plus indi-

fampfimus &c. Poftquam autem crevit nume-

get cibirefrigerio : fi ergo omnes viatores fu-

rus fidelium , nec omnes accedere ad Eucha-

mus, & ad patriam pergimus, cur pretiofo &

riftiam vifam eft,ftatutum eft,ut faltem diebus

Dominicis fideles communicarent. Cum vero

fapidiffimo cibo confortari non appetamus ?

Elias hunc in figura comedit, & ambulavit in

paleze fupercrefcentes coeperunt cooperire

fortitudine illius ; fi fepius hunc panem , ficut

grana , & multorum refrixit charitas , & cre-

decet,fumeremus,magis in via virtutis profice-

vit iniquitas , & perpauci inventi funt idonei ,

remus, & ad.deitinatam nobis patriam robu-

qui calicem falutaris acciperent,decretum eft,

ftius pergeremus. Quod fi rationis fuffragium

ut faltem per tres folemnitates in anno fideles

exquirere placeat, argumentari infuper licebit

communicarent: In Pafcha , Pentecofte, &

ex eo,quod Euchariftia panis nofter eft & vere

Natali : quia hunc modum przecepit Dominus

cibus, utique animarum ; nam propterea poft

Patribus antiquis, ut omnis mafculus in 1f-

coenam primum porrecta eft,ut obfervavitGiof-

rael ter in anno appareret in confpe&u ejus ,

fridus Vindocus f. 3. & nonnifiin permodica

fed non vacuus. Nunc autem, quoniam dies

quantitate fümitur,quia non tendit ad faginan-

mali funt,& omnes fere declinaverunt,& inuti-

dum corpus & animam. Quid autem frequen-

les fatti funt , non audeo dicere, ex przecepto

tius ufurpatur , quam panis , fine quojvita non

ecclefize , fed ex tacita permifífione ipfius ,

fubfifteret 2 nihil igitur mirum, fi , qui obli-

introdu&Ctum eft ,

ut femel in anno con-

vifcuntur comedere panem hunc [íuum,

gregentur in ecclefia ad communicandum ,

percutiuntur ut foenum, & arefcit cor eorum.

quod przeterire fas non eft, ut ficut a

Eft item hoc Sacrame

fidium

R. P, Lohn. Bibl. Man, Tom. I11,

ntum : forte prae

ad-

Ty

-

356

ibliothece JManualis! Concionatorice

B

L

adverfus juges diaboli infultus , & ignita tela'.

neanniverfaria quidefm dignä eft præfumerida

Qui igitur in continuo przelio verfamur,debe-

communio,ut quidam faciunt,qui in monafte-

mus hac lorica affidue tegi , cum absque hoc

riis confiftentes,itaSacramentorum.cceleftium

munimento omne fpirituale praelium fit ple-

dignitatem & fan&ificationem aC meritum

num periculi. Ad hoc fit Euchariftia;ait S.Cy-

metiuntur,ut aeftiment ea, nonnifi fan&tos atq;

prianus Ep.54.ut poffit accipientibus elfe tute-

immaculatos debere przefumere,& non potius,

utfanctos , mundosque non fua participatione

la,quos tutos eífe contra adjutorium volumus,

munimento Dominicz faturitatis armemus.

per&üciant. . Qui profecto majorem arrogantize

Et mox de przeliantibus prelia Domini. Mens

praefümptionem,quam declinare fibi videntur,

deficit,quam nonrecepta Éuchariftia erigit &

incurrunt;quia vel tunc,cum ea percipiunt,di-

accendit. Alias ad hocipfum rationes ultra vi-

gnos fe ejus perceptione dijudicant. Multo e-

ginti addenfat Madridius opufc. de frequen-

nim juftius elt, ut cum hac cordis humilitate ,

tanda communione c. ult. & bene plerasque

quà credimus & fatemur, illa facrofan&ta my-

attigit Stapletonus orat. 15. Academica, quze

fteria nunquam pro merito nos poffe continge-

eít de frequentanda facra fynaxi.

re,fingulis ea Dominicis diebus ob remedium

Ad argumenta vero in contrarium al

lata R.

noltrarum zegritudinum praefumamus , quam

breviter camRaynaudo;timorem deminuenda

ut vana perfuafione cordis elati,vel poft aum,

erga Chriftum reverentia per frequentiam

diguos eorum participio nos effe credamus.

communionis vanum prorfus acementitum

effe. Non enim accidit in converfatione cum

QU/ESTIO XXXL.

Chrifto,ut inter homines, quos minus venere-

n quotidioma communio facerdotiu mon initia-

mur diu cognitos, quia detegimus varias eo-

7

rum imperfectiones prius occultas,ob quas vi-

tir Chriftianir permittenda ?

lefcunt nobis. At Chriftum qui intimius per-

A

Füirmant Joannes Sanchez difp. 22. ex fuo

fpicit , & diutius frequentavit, ac obferyavit ,

X

illo generali fandamento,quod unica adEu-

fanctiorem femper ac perfe&tiorem deprehen-

chariftize ufüm difpofitio ex necelífitate adhi-

dit. Itaque non eft timenda ex frequentatione

benda fit,ftatus fcilicet gratize : aliunde autem

myfterii,ac veluti familiaritate, contemptio &

tot & tantafint bona perEuchariftize ufum ob-

2

irreverentia. Huc facit luculenta de hac re di-

venientia,ut nullo modo videatur quis eo pro-

fputatio S.Chryfoftomi, ubi nonnul!a praelocu-

r

hibendus fit,qui confcientiam peccati mortalis

tus de poenis etiam corporalibus,quibus Deus

non nabeat.Laudatque pro hoc fuo placito be-

mul&at communicantes indigne , 'fabdit : Et

nemultos récentioresa n. 18.& ex antiquiori-

quomodo, inquies, ifta perpetimur, cum femel

bus Gabrielem, quibus addere poterat Wala-

tantum per annum ea Sacramenta fumamus ?

fridum fic fcribentem :Videtur ratione plenis-

Hoc nempe eft, quod univería perturbat , quia

fimum, ut per fingulos dies occupemur officiis

non munditia animi,verum intervallo tempo-

& quantum mentis vel corporis graviores ma-

poris longiore, conftare meritum putas, fum-

culze non obfiftunt,panem & fanguinem domi-

mamque arbitraris reverentiam ac religionem

nicum, quibus fine vivere non poffumus, jugi-

effe,fi non fzepius coeleftéillam adeas menfam.

ter ambiamus,& defiderio illius fun&ionis po-

Ignoras,quoniam indigne accedere,etiamfi fe-

tius, quam przefumptione noftrze puritatis, fu-

meltantum fiat, te fupplicio tradit: digne ve-

marmus, imitantes primitivze ecclefize ftudium

^

N

falutar

ro, etiamfi fzepe accedas,falutem inde conqui-

e;de quo in actibusApoftolorum ita fcri-

ris.Non eft audacize fzepius accedere ad domi-

ptum eft :Erant. autem perfeverantesin do&ri-

nicam menfam, fed indigne accedere , etiamfi

na Apoftolorum,& communione fractionis pa-

femel tantum quisplam toto vitze tempore ac-

nis,& orationibus. Et infra : Quotidie quoque

cedat. At nosadeo ftolidi , adeo infeníati fu-

perdurantes unanimiter in templo,& frangen-

mus,ut cum itumera pertotum annum fcelera

tes circa domos panem,fumebant cibum cum

perpetremus,nihil ea curemus exuere. Csete-

exultatione & fimplicitate cordis , laudantes

rum fatis effe arbitramur,finon afüdue praefu-

Deuin. Et iterum : Omni autem die in templo

mamus, atque contumeliofe Chrifti corpus at-

circa domos non ceífabant,docentes, & evan-

tingere; neque intelligimus miferi, quod hi ,

gelizantes , CHRISTUM JESUM. Nota, quod

qui cruci Chriftum affixerunt , femel tantum

dicit,prius eosfregife panem, ac deinde fum-

id fecerunt. Non igitur, quia femel crucifi-

fiffe cibum.Jam olim vero apud S.Aug. ep.118.

xerunt, minus idcirco delitum eft: & qui

c.3. aliquis idem plane ex eodem fündamen-

Chriftum prodidit,femel tantum prodidit;nun-

to fenfit ; fic enim ibi fcribit S.Aug. : Dixerit

quid ergo hoc illum fupplicio eripuit ? Quid

aliquis, non quotidie accipiendam Kuchari-

igitur hanc rem temporis lege metimur ? Ad

ftiam. Quaefieris quare ? Quoniam, inquit, eli-

indignitatem vero quod attinet, refpondet re-

gendi funt dies, quibus purius homo continen-

&e Caflianus coll 23. c. 21. his verbis: Nec

tiusque vivat , quo ad tantum Sacramentum

tamen ex eo debemus nos a Dominica com-

dignius accedat,Qui enim manducaverit indi-

munione fufpendere,quia nos agnofcimus pec-

gne, Judicium fibi manducat, & bibit. Alius

catores, fed ad eam magis ac magis eít &

contra, imo, inquit, fi tanta eft plaga peccati ,

propter, medicinam & purificationem fpiri-

atque impetus morbiut medicamenta talia

tus avide feftinandum ; verumtamen ex hu-

differenda fint,authoritate antiftitis debet quis-

militate mentis ac fide, utindignos nos per-

que ab altari removeri ad agendam poeniten-

ceptione tantse grati» judicantes, remedia

tiam, non ut arbitrio fuo, cum libet , vel

potius noftris f(ulneribus expetamus, Adioquin

auferat fe commiunioni , vel reddat. Coete-

rutm

357

Z'itutm CXLI. Theol;)gia.

admiffis-difiraGiónibus de rebus fjecull extra-

"ruxh ü þeccäta tantà non funt, ut excommuni-

Z

candus quisquam homo judicetur , non Je de- ^

neis a Dei negotio, ac etiam a diftractionibus,

etiamfi non formaliter voluntariis, confequen-

bet a quotidiana medicina Dominici corporis

tibus voluntariam uliginem anteriorem, e qua

feparare.Quare nullo die(per fe loquendo ) ve-

tatur comunio,imo eft in confilio pro bene di-

offuciae iftze ac nebulze ferenitatem anim»ae ob-

nubilantes oriuntur. Przeterea confiflit ea di-

fpofitisiidque in ufum induci Concilium Trid.

valde optabat. Et in hunc fenfum accipiendi

fpofitio in peccatorum venialium , przfertim

íÍcienter contractorum abíterfione : maxime

unt omnes Patres, qui quotidianam commü-

nionem fuadent,nixi nominatim verbisillis pe-

cum non-eft difficile , huiccordium pulverem

excutere. Tandem fita eft in mediocri faltem

titionis Dominicze : Panen noffrum quotidianum,

qu»e verba plerique interpretantur de Eucha-

diligentia eliciendi bonos actus congruentes

riftia;ut propterea,tefte Walafrido,aliqui olim,

füfceptioni corporis Chrifti: atque adeo in de-

ulfione focordize cujusdam & füpinitatis;per-

fi qua die non communicarent, abftinerent ea

die recreatione Dominicsorationis. Quamvis

inde fere fe habentis ad hujus panis fufceptio-

nem, ac fi eífet panis,natura autem,non folum

autem aliqui fimul illa accominodent adpanem

materialem, quo cibamurad vitam mortalem,

externa fpecie,communis;quod eit fane ingens

)

incommodum, & ab ecclefia habitum pro gra-

tamen alterum quoque fenfum admittunt, qui

inEuchariftiam cadit , ut Tertull. Cypr. Greg.

vifimo. Nam maxima ex parte 2etas minuícu-

la idcirco exclufa eft ab ecclefia participatione

Nyff. , Germ. Conítantinop. Petr.Loadic. &

Auguftinus. Alii vero fimpliciter exponunt ea

Kuchariftize , quod prae inopia judicii non di-

fcernat fufficienter cibum eucharifticum a vul-

verba de pane euchariftico : & favet admo-

gari: & quia huic irreverentive in pueris ob

dum grsecus contextus,in quo habetur eausciov

faperftantialem:qua voce notatur quaedam pa-

1udicii imbecillitatem mederi non licuit , pree-

ftit,tam pretiofum cibum, tametfi illis uti-

nis praecellentia,quze zegre aptatur pani mate-

teriali ; bellilfime autem convenit pani eucha-

lem futurum , fubducere , ne viderentur jaci

margarit» ante porcos. Siigitur aliqni gran-

riftico.Librat atrumque fenfum petitionis prae-

dictz in oratione Dominica Suarez, & Bellar-

des natu,quibus fol fationis internze bene illu-

xit,eodem modo in Euchariftize fumptione fe

min. Ex eo ergo, quod nofter fpiritualis panis

five Euchariíia dicatur panis quotidianus ,

habeant, multo magis ob ufum libertatis, quo

haud leve argumentum fumitur , quod quoti-

pueri carent , cenfebuntur itreverenter fe ha-

die fumi pollit ab iis, qui apte & convenientet

bere, nec eífe convenienter difpofiti ad com-

ad eius fumptionem [funt quotidie difpofiti.

munionem, quantumvis careant labe mortife-

ra, & communicando fru&um ex opere opera-

Conürmatur ex praxi primorum Chriftiano-

rüm ; nam olim in primitiva ecclefia potieban-

to divinitus conftitutum fint reportaturi. llli

autem,aquibus omnes hze minutize defectuum

tur ( faltem fub Apoítolis, & Alexandrix lub

Marco)ea exquiüita difpofitione a&tualis de-

;

integrantes fufceptionis irreverentiam abe-

runt, plene digni haberi debebunt , qui com-

votionis & reverentize convenientis erga Eu-

chariftiam pleriq; omnes fideles, de quibus in

municent, etiam quotidie, fi ea difpofitio cer-

hunc modum S. Chryf: : Unde quotidie com-

natur in llhs per fingulos dies.

municabant, ldque ab Apoftolis traditum effe,

Refolutib,

N

& a Romana ecclefia teneri , ut omnes audito

facro comrmunicent (audiebant autem facrum

Cogltrai;iam/fententiam tenetRaynaudus n.27.

quotidie ) afirmat Anacletus. Expende illud :

& alii ab eo citati , qui fic de re hac difcurrit:

omnes comurirent.Non igitur folus Camillus,qui

Sed quia hzec fortitudo paucorum eft,& pleri-

tatum ecclefioe finalis,

eft fenfus,quo Suarez,Henriquez ac Salaz,cum

que potius pertinent ad

Anàcleti locum enervant. Romae aütem & in

utpote frigidi & tardi(nt loquitur S. Bonav. )

Hifpaniis ad fuum usque tempus duraffe eam

idcirco paucorum eft comunicare quotidie :

confuetudinem,teftatur S. Hier. Ep. ad Lucin.

plerisq; autem omnibus rarior ufus congruit.

Porro duplicem ad hune finem difpofitionem

In quam rem idem S.Bonav. l. 2. de Prof. Re-

neceffariam volunt hi Authores,fubftantiale &

ligiof. c, 77. habet hzec infignia verba : Vix:a-

accidentalem, ut Raynaudus infinuat his ver-

liquis ita religiofus videtur & fanctus,exceptis

bis:Quotquot igitur ad modumiftiusmodi fan-

facerdotibus,quin femel in feptimana fufficiat

&arum animarum inveniuntur rite & apte di-

eiex confuetudine communicare, nifi fpecialis

Ípofiti ad excipiendum quotidie Chriftum,funt

caufa quandoque , vel ratio plus fuadeat,

infrmitasve-fuperveniat , vel fingularis fe-

in ftatu ecclefize primitivze,ut loquitur ad hoc

inftitutum S.Bonav.in 4. d. 12.p.q.2. de cujus

ftivitas folemnis. Optima & fapiens optimi ,

fententia excipiant fane quotidieEuchariftiam

fapientisque Do&oris propofitio , in qua ex-

cum gratiarum actione, & facient laudabiliff-

cipit facerdotes ,. quia ob perfonam publicam,

me. Confiftit autem,ut dixi,apta illa & conve-

quam fuftinent, & necelffitatem facrificii,a quo

niens difpofitio,primum in capacitate potíeu-

totius humani generis falus, & orbis inco-

di fra&ibus Sacramenti ex opere operato ob

lumitas, ac perfeverantia pendet, expedit

defe&tum conícienti»e peccati mortalis: quze

eos cominunicare quotidie , etiamfi non adeo

eft veluti fubftantialis difpofitio ad commu-

exa&am adhiberent difpofitionem , cum qua,

fi laici effent, finendi effent communicare.

nionem. Accidentaria , quae , fcholaftice lo-

quendo , fita eft primum in pia, nec vana &

Gloria enim Deo redundans abunde ex facri-

ficio, & bonum copiofum inde tam multis de-

praepoftera communicandi intentione : puta

ta ad Dei gloriam , bonumvé fuum, non

rivatum,compenfat illum minus accuratum di-

autem ad gloriam inanem aut hypocrifim,

fpofitionum apparatum,qui in laico fibifoli per

communionem proficiente non compeníatur,

Deinde in vacuitate a. yoluntarüs & ultro

ncee

Yy 3

358

Bibliotheze Manualis Con cionatoría

uno & altero vini fympullo minifterial,diutur-

nec fuppletur aliunde.Exclufis ergo facerdoti-

niorein fecumChrifti moram captarent ; quod

bus, intervallum ordinarie abftinentize ab Eu-

chariftize ufu ftatuit S.Bonav. octiduanum, ita

facere folitum virum & religiofiffimum & do-

Giffimum,cujus laus fuit in aula regia,per an-

ut is frequentiam laudabilé adhibeat, qui quo-

nos multos non dubiis teftimoniis comperi.

libet octiduo comunicat : quod pro laicis,prae-

Refolutio.

fertim fecularibus &conjugatis,approbantSua-

Negat Raynaudus l. c. tum quia fententia ,

rez & JEgidius. Quin etiam eandem duntaxat

frequentiam pleriq; fan&i fundatores religio-

et[i vera effet,& gratia major obveniretex diu-

num fuis indixerunt , & fervatam a plerisque

turniore Chrifti in ftomacho perfeverantia &

difpofitione hominis meliore, non funt tamen

olim in eremo,fzepelegimus apudPalladium a-

liosq; vitze PP. fcriptores. Que eft ipfiffima e-

affumenda omnia media augend?e gratize,cum

tiam S.Thom. d.3.q. 8o. a.1o.fententia,hisver-

habent adjunétum incommodum, ut hic con-

tingit.Utrumque breviter monftro.Ac primum,

bis concepta:Circa ufum hujusSacramenti duo

poffunt confiderari,unum quidem ex parte ip-

gratiam non conferri poft manducationem,re-

&e ftatuunt Sot. & Vafq. quifententiam con-

fiusSacramenti,cujus virtus eft hominibus fa-

m

lutaris;& ideo utile eft quotidie ipfum fumere,

trariam paulo feverius notant :Tametfi fuflicit

ut homo quotidie ejus fructum percipiat.Unde

dicere, eam fententiam non quadrare verbis

Chrifti,eexquibus conftat;promiffionégratizeper

Ambrofius dixit : Si quotiescunque effunditur

hocSacramentum ex opere operato conferen-

fanguisChrifti, in remiffionem peccatorum ef-

funditur , debeo femper accipere ; qui femper

dz ar&atam eíféad manducationem , de ea

quippe fola eft mentio;quoties de vita autgra-

pecco, debeo femper habere medicinam.

Alio modo poteft confiderari ex partefumen-

tiaper Euchariftiam impertienda agitur in E-

tis,in quo requiritur, ut cum magna devotione

vangeliis,;non autem de alio quovis contactu

corporisChrifti v. g. ofculo.Eamque ob caufam

& reverentia ad hocSacramentum accedat.

- Ad contrarise fententi»e argumentum R. lu-

( uthoc obiter dicam ) folida doétrina refpuit ,

crum ex communione tepente aut frigida non

quod tanquam pro infigni favore narratur de

S. Bonav. quod impos manducandi immitten-

effe,quantum inconfulta paritas arbitratur;fed

nullum aut modicum,ut ait S.Bonav.in 4.d.12.

te Angelo per apertum pe&tus acceperit divi-

nam hoftiam. Hoc non fuiffet manducare,atq;

p:2.a.1.q.r. Nullum vocat, id eft, pene nullum

ob exiguitatem.quze inde eruenda eft,quodSa-

adeoea hoftize perceptio non fuiffet facramen-

cramenta nov?e legis, etiamíi caufant gratiam

talis,& gratize ferax. Ar&tata itaque a Chrifto

eftgratize collatio ad manducationem, Atqui

ex opere operato circa difpofitionem ac-

cipientis, tamen in fufcipiente difpofito multo

inexiftentia Chrifi intra ftomachum non eft

plus agunt:& quo melior eft difpofitio,eo ube-

manducatio, gratis itaq; & absque Chrifti pro-

miffione adverfarii contendunt , gratiam ex o-

rior eft fru&us etiam in opere operato ; uti

plures Authores a Raynaudo cc. docent. Fa-

pere oper. conferri,trausacta jam ante aliquod

cile igitur accidere poterit,ut comunicans poft

tépus manducatione,quamdiuChriftus duran-

tibus fpeciebus durat in ftomacho, fi mutetur

octiduum admodum reverenter ac pie , multo

plus lucri ex opere operato Sacramenti con-

hominis difpofitio, cum tamen Chrifti promif-

fio ad folam manducationem arctata fuerit.Ne-

fequatur ob appofitam. difpofitionem , veluti

proritantem vimSacramenti , quam affecutus

que dici poteft , perfeverantiam intra ftoma-

fit quotidie communicans tepide & absque di-

chum effe manducationem in fa&o effe : quia

quod tribuitur foli motui manducationis , non

fpofitione. Idque diferte agnofcit Laurentius

"

Juftinianus ferm. de Euchar. -

potelt tribui quieti in termino ad quem. Sicut

QUJ/ESTIO XXXIL

gratia baptifmalis non poteft tribui baptifnro

infatto effe. Nec. dici poteft,gratiam baptifmi

4fn liceat. copiofiores [pecies. euchariftices [umere ,

ut diutius £? majore cum proventu gratie

ex opere operato, fi hominis difpofitio mute-

| gerflent in flomucho ?

tur, crefcere ob perfeverantiam in aqua, cujus

affufione fit baptizatus. Accedit, quod eo pa-

A

Ffirmant Suarez, Valentia,/Egidius, Caje-

tanus apud Raynaud. n.53. Quibus vifum.

&o melior effet conditioperfonze habentis fto-

eft, tametfi Chriftus eft totus fub quovis fra-

machum debiliorem & tardius digerentem

gmento hoftize confecratz , veque ac ub ho-

fpecies, quam alterius melius affecti corpore ,

ftia integra;plus tamen prodeffe,fi hoftia gran-

paris tamen virtutis ac pietatis; Sacramentum

enim in perfona valentiore non poffet tamdiu

dis, vel plures fimul parve hoftize, fumantur ,

quatenus ob diuturnioré perfeverantiam plu-

fru&ificare ex opere operato. Tandem juxta

rium hoftiarum,vel unius grandioris,in ftoma-

adverfarios is,qui peccaret mortaliter durante

toto tempore,quo Chriftus effet in ftomacho ,

cho ( tardius enim digeruntur fpecies multze ,

quam exiguse,ut per fe liquet ) gratia plenior

effet facrilegus,ultra peccatum, quod tunc ad-

obtingit non modo ex opere operantis , conti-

mitteret ; quia fic peccando contraheret no-

vum peccatum, ponendo obicem efficacitati

nuatis adChriftum przefenté ferventioribus a-

&ibus;fed etiam ex opere operato,duinodo per-

Sacramenti. Fixum igitur efto,gratiam Sacra-

feveranteChrifto in ftomacho difpofitio homi-

mento Euchariftize ex opere operato debitam

nis mutetur,fiatq; melior ob intenfionem majo-

non conferri , quamdiu Chriftus fub fpe-

rem, five ob folam diuturniorem perfeve-

ciebus perfeverat in ftomacho , etiamfi ho-

rantiam primi actus ; vel certe ob 'pofitio-

minis difpofitio mutetur: feu non conferri

nem novi & perfe&ioris actus. Tunc enim hi

poft manducationem , ficut neque confertur

DD. perfeverante Chrifto in ftomacho putant

prius , hoc eft , cum fpecies ore excipiun-

tur

2

aut dentibus fubiguntur, vel com-

gratiam femper augeri ex opere operato.E:t hac

ipfa ex qaufa reperti funt,qui in calicem effufo

molantur , ut male cenfuit aliquis, qui idcirco

hri-

Titulus/ CXLI. — Theologia.

359

Chriftum diutiffime in ore äetmebat,utfpecæs adhibet Gerfo 1. p. tr. de commun. Laic. füb

diutiuseffent incorruptz,, & ablutionem quoq; utraque fpecie, quam Bohemi pervicaciter

trajiciebat meditatio ante fpecies inftoma- idcirco pofcebant, quod velcum h»erefi vel-

chum ; ut refert Joan. Sanchez, fed valde hal-

lent effe neceífariam ad falutem,vel juxta pro-

lucmabamr id enim non eft manducare

unde babilem aliquorum Eheologoxum contende-

homo poft fic commolitum cibum,vel os riga-

xent,effe fruttuofam,ob majorem gratiam inde

tum potu, adhuc cenfetur naturaliter jejunus,

obventuram

fic communicanti. .

Refpondet

Poteít ergo comunicare, quia non manducavit,

Gerfo :

Sumptlo talis temeraria eft ; & prae-

neque bibit. Neque item confertur gratia du- fumptuofa, icandalofa, feditiofa, & ecdeflaül-

& ex confequenti 3

eternae

rante toto.motu manducatioms,qma fic gratia ciritus tarbativa :

conferretur fucceílive , quod eftalienum ab e-

damnationis inductiva.

Nec valet cum indu-

cunt ,

jus natura.Deniq; non confertur gratia in alti-

quod laici plus merentur fumendo fub

mo non effe manducationis, quia tunc non eft utraque fpecie,quam fub fola forma p ? anis. Re-

adhuc manducatio; erit autc immediate poft ;

fpondetur enim,falfum effe,quia melior eft ob-

Ted confertur gratia vi Sacramenti,aut in pri- edientia ; quam vi&tima. Et quia poteft eccle-

1uo non eífe motus manducatmms ut fentlt

fia prol11bere aliqua ,

quze poffunt. aliquando

Valentm,ä Henriq. ; vel potius confe1 turim- meritum augere in ahqmbus propter melius

mediate poft ultmmm non effe ejusde motus bonum commune adipifcendum,vel malumde-

clinandum.Ín hac autem uberiorum vel gran-

manducationis , five immediate poft nühmsx,

quo manducatio extrinfece incipi5;nam in cor-

diorum fpecierum ufurpatlone eftillud incom-

poris humani partibus, per quas manducatio modum, quod per illam fternitur via ad erro-

exercetur,eft aliquis termmus iadivifibilis, ad rem fuperiusrejectum de Chrito partibiliter in

quem cum primum cibus pertingit, manduca- .

Euchariítia locato ; ita ut plus aliquid Chrifti

tio IIICIPH extrinfece:cum primum auté ex ter- recipiatur,quo fpemes funt uberiores,aut gran-

mino pertranfito, & decurío toto fpatio, quod diores. Rudis enim quisque , ubi animadver-

elt ab eo termino usque ad veutriculum;cibus

teret a. peritis captari tales fpemes exiftima-

ventriculoconditur 1b1q, quiefcit, manducatio bitid eos idcirco facere, quod plus Chrifti ac-

cenfetur integre confumata , & cum omni fua cipiant ; ficque detrudetur in errorem. Unde

perft,&iom quandoqmdem perventum eft ad non immerito Hifpani Quaefitores , referente

finem, in quem motus manducationis affum-

Henriquez, damnarunt eam plumum fimul ho-

ptus elt.Efto: effentia manducationis conftituta ftiarum porre&tionem eidem factam.

fit in tranfitu cibi ultra terminum a(ïlgnatum

QUJ/ESTIO XXXIIL

[

& duret, quamdiu decurritur fpatium interje-

Aïn Eucharzjha per accidens. caufet pr zmam

ratidm ?

&um a limite illousq; ad ftomachi orificium.

Ajo igitur, gratiam conferri imediate poft iu-

Egat Vafqueï eoquod Sacramenta novae

N

f[ans qui eft terminus extrinfecus motus, quo

legis id e1fic1ant,quod (igmficant non enim

- fant nuda figna ; & vacua,ficutantiqua Sacra-

limes feu terminus przedictus pertranfitur

in quoetiam finitur motus, quoilluc usque dn- menta; Atqul Euchariftia,cum fit inftituta per

ductus eft, falvojeiunio: quia tunc licet. dicere - modum cibi ac potus ,

fignificat refectionem

hominem manducare; At manducanti hi mc ci-

anim»e,vel corroborationem in vita 1pmtuah

bum fpondetur gratia : manducanti , inquam, €normutem fufcitationem a morte auim»e : re-

non ei, qui manducavit, Chriftus enim dixit :

fettio porro illa & corroboratio non eft nifi

Qulmanducatme nonautem:qui manducavit ; viventium, qui foli poffunt comedere , non

me,;vivetpropter me:Totus,inquam,gratize Sa--

item mortul.

Igitar ex natura & inftitutione

cramento debitz effe&tus fimul confertur man-

Sacramenti Euchan*hæ non poteft colligi ,

ducationi , fecundum unam fui parté integral8. .

.quod vis ejus extendatur ad. remittendas per

tuncincipienti. Nihil quippe vetat, rem, quxe | accidens (Iiveinterveniente bona fide, & igno-

tota fimul incipit,produci eo modo, attendente rantia invincibili ) culpas mortales ; quarum

Deo ad unum aliquod inftans, poPc quod ve- confcientianon habetur ; fed potius ex vi hu-

lit rem , etiamfi impatibilem, flatim produce- jus Sacramenti inítitutionis in ratione refe-

re, ücut eam jam ante productam confervat ,

&ionis colligitur contrarium.

flatim ,poft inftans illud.Addebam vero etiam- .

Riefolutio.

fi ha&enus convulía ftaret inconcuffa, verumg;

. Affirmat Raynaudus cum S. Thoma Alano,

juxta eam effet , gratiam augeri toto tempore Bellarm. Valent. /Egid. Salaz. ]uxta hos ergo

perfeverantizeChrifti in ftomacho,nihilominus | Do&tores Euchariftia , cum bona fide fumitur

inconfultum fore;ut pertinens ad pietatis ano-. ab eo;qui eft in peccato mortali,de quo aliqua-

maliam , famere plures fpecies, v. g. hoftiam — tenus dolet , confert ei primam gratiam. Ra-

grandlorem, aut plures fimul parvas hoftias,

tio eft, quia Chriftus Sacramentorum Author

vel uberius vinum ; quia , quamvis fuppoüta omnino videtur voluiffe, quod fapiens &

illa fententia id effet utile ad augendam gra- provida eorum inftitutio ferre debeat; nempe

tiam, tamen non omnia augende gratizve me- — ut przeter gratiam,quam dire&te & per fe con-

dia fant femper affumenda,cum habentadjun- ferunt, poffent etiam gratiam conferre indire-

&um incommodum.In quam rem füperius pro-

&e & ex accidenti ,

utpatet ex Sacramentis

tulimus nonnulla exempla;difputantes contra. mortuorum,quae fi repemant primam gratiam,

parcitatem jufto quzxeftuofiorem Joannis San-

opere operanüs jam comparatam non pro-

eoquod licet

chez , fed [ufficit exemplum communio-

ducunt illam , fed augent :

nis füb utraque fpecie , quod in hanc rem . per fe prlmo non fint mlhtuta ad augendam

gra-

360

Bibliothecæ Maquali: /Concionatgriæ.

gratiam,non debeant tamen carere effe&u fuo

nicandi voluntate, aliunde impedita, ex fe au-

tem habitura effe&tum , & hominem ad com-

particulari ob meliorem fubjecti difpofitionem.

Similiter itaque Sacramenta vivorum , quam-

municandum indu&ura. Hoc fuüppofito.

-vis per fe.& dire&te fint inftituta tantam ad

Affirmativam fententiam tenere videturCa-

augmentum prim2e gratize praehabitve, tamen

bafilas apud Raynaudum , ubi proefatus, ani-

coufentaneum fuit, ut füppofita fübje&i difpofi-

mas imortuoruim prze ardenti Euchariftize de-

tione producerent primam gratiam ; fienim ex

fiderio per hoc Sacramentum juvari , fubdit :

parte fübjecti nihil vetat , cum quis bona fide

"go dixerit quispiam , fi quis etiam vivorum

acceditad Euchariftiam absque mortalis pec-

boua quidem, quze dicta funt, in anima ha-

cati confcientia faltem attritus, confentaneum

beat, ad myfteria autem non accedat, habebit

fuit,virtutemSacramenti,quod per fe idoneum

iliinc níhilo fecius fan&tificationem ? Non qui-

eft,augere gratiam,producere illam primo;quia

libet, fed fi quis non poteft corporaliter acce-

non requiritur m

a

J

dere ? ficut defunttorum anim:e , quales fue-

jor virtus ad gratiain primo

caufandam , quam ad augeudam.

ruutii, qui in defertis errabant , montibus, &

Ad fundamentumVafquezii Refp.Sacramen-

fpeluncis, & foraminibus terrze , qui altare & ,

ta quidem nove legis efficere,quod figniticant,

facerdotem nullo modo videre poterant; eos

fi agatur de effettu per fe,non tamen de effectu

enim Chriftus ipfe hac fan&ificatione invifibi-

per accidens. Nam poenitentia fignificat era-

liter fan&ificabat. Undenam poteft hoc fciri ?

fionem peccati , & tamen fzepe per contritio-

quod vitam in fe habebant, non habituri , nifi

nem przeviam deftructum eft peccatum, prius-

hujus elfent Sacramenti participes. Ipfe enim

quam gratia conferatur per poenitentize Sacra-

Chriftus dixit : Nifi comederitis carnem Filii

mentum. Tuuc ergo Sacramentum non facit ,

Hominis, & biberitis ejus fanguinem, non ha-

quod fignificat,fed hoc eft per accidensob an-

bebitis vitamin vobis. Et ut hoc fignificaret,

teceífionem contritionis perfeCtze,quze non de-

multis horum Santtorum mifit Angelos dona

bet excludere effectum fübfequentisSaczamen-

ferentes. S1 quisautem, cum poflet, ad men-

ti poenitentize , ne pejus fit homini melius di-

fam non accefferit , fieri non poteft , ut , que

fpofito.Etidem eft de baptifmo, cum confertur

ex eis provenit, fan&tificationem affequatur ,

adulto,qui praeelicuit amorem Dei perfectum,

non quod non accefüit folummodo ; fed quod

vel contritionem ; non enim gratia.quam con-

cum poffet, non acceffit , & propterea clarum

fert, facit hominem tunc primo ex Deo nafci,

eft, quod bonis , qus»e debentur Sacramentis ,

qui per acceptam anterius gratiam jam natus

vacuam habetanimam.Vides Cabafilam agno-

eft ex fpiritu, fed quia procelfiffe aCtum fanci-

Ícere , communicantem fpiritualiter defe&u

ficantem eft per accidens,nec decuit fubjectum

facerdotis realiter impertientis Kuchariftiam

melius affe&um privari fructu baptifmi;propte-

percipere ftuctus Sacramenti, Erit, cui videa-

rea Sacramentum baptifmi per accidens non

tur,favere quoque huic Cabafilze placito eos ,

efficit primam gratiam,quam fignificatfed au-

qui hanc communionem fpiritualem ajunt effe

gettantum quamvis non fignificet hoc au-

f

communionem in voto, eamque adhibentes

gmentum.IdemdeEucïlariRia pronuntiandum

non aliter participare fru&um . Sacramenti

eft in eventu, de quo agimus.

À

i

L

Euchariftize,quam ii, qui baptizantur in voto,

QU/ESTIO XXXIV.

vel habentes votum Sacramenti poenitentize,

n communio [piritualis equiparetur reali ?

percipiunt fructum illorum Sacramentorum.

P

Ro refolutione hujus quzftionis notandum

Ita Henriquez . 8. c. 12. n/^1. lit. C. Et vide-

eft cam Raynaudo p. 6. n. 8. ut quis dica-

turDeus ipfe approbaffe hanc fententiam,quan

tur coinunicare fpiritualiter, neceffe eít,ut ha-

do fepius tale defiderium habentibus parti-

beat ardens defiderium communicandi , quod

culam ex hoftia confecrantis facerdotis decer-

'ex fe eífet efficax , etiamfi ob defectum facer-

ptam in os iimifit,uti Dauroltius c.s.tit.18.ex ?.

dotis miniftrantis non polfit impleri. Sicut de-

pluribus exemplis demonftrat ; fed & B. fo-

teftatio peccati commiífi,quod homo nollet fe-

anna de Cruce affirmabat, fe in fpirituali

ciffe,quod homo ob impoflibilitatem, ut res fa-

communione iisdem gratiis cumulari folitam

&a fit infecta, non fortiatur effectum , tamen

eífe , quibus in reali communione fruebatur.

eft a&us ex fe efficax, &ita promovens volun-

Hinc fufpirans , o przeclaram , ajebat , com-

tatem;ut fi *es poffet ab homine przeftari, fine

municandi methodum , in qua neque confef-

- mora przeftaretur vi iftiusmetactus immutati.

fario , neque fuperioris facultate, neque illius

Tale ergo effe defiderium communicandi , ne-

alloquio opus e

ceffe eft;ut illud nomen fpiritualis comunionis

fc ^ præt*etquam tuo , o Deus

mep.s !

fortiatur,quod reCte traditCabafilas in expofit.

Refolutio.

Liturg. c. 42. & aperte idem fupponunt , qui

ftatuunt eam communionem in ardenti defide-

Negat iþfe Raynaud. n. 7. nam, ut 'ipfer/ait,

rio, quod tanquam manu animze Chriftum

longe alius eft fru£tus comunionis facramenta-

prendit.Nam ardor defiderii eam , quam dixi ,

lis,czeteris paribus , quam fpiritualis. Nec qui

attus efficacitatem fonat.Luduntergo plerique

communicatfpiritualiter tantum,dicendus illi-

feipfos,cum cenfent fe comunicare fpiritualiter

co eft participare fru&tumSacramenti reipía fu-

nec tamen communicant defacto , etiamfi fa-

Ícepti: non modo,quia quantumcung; perfecte

cramentaliter poffent , fi luberet. Eo ipfo

quis fpiritualiter communicet , gratia non da-

namque communio fpiritualis non peragitur ,

tur ex opere operato , utrette notat Henri-

quse conftituitur in ardenti & efficaci commu-

hoc vo-

quez, fed etiam guja longe aliud. eft

tum

Titulus CXLI.. Teologia,

36r

tüm Euchariftie , quam quod,licet non con- — dant.

Tbi igitur brevis debet effe oratio, ubi

ferat gratiam ex opere operato, confert tamen

brevitas ejus devotioni aliorum orantium mi-

€x opere operantis perfeCtze,vel baptifmi füfce-

litat & defervit.

E

ptio, juxta doCtrinam S. Anfelmi. At votum

Rejolutio,

itudEuchariitizx poteft effe nudum defiderium

Medium ergo hic tenuere beati,qui regulam. :

tcommunicandi, quale certum eft non conter-

a focietateJefu facerdotibus fuis praefcriptam

re gratiam,poteftq;a peccatore in peccatis hae-

obfervant, quze fic habet: Ceremoniasmiffze ex:-

reute concipi. Unde ad allata exempla refpon-

u'u romano accurate unusquisq; obfervet, in

deri poteft, Deum per illa voluiffe oftendere,

eaque celebranda pronuntiationem, & quam-

quod valde fibi placeat ejusmodi tommunio

cunque aliam exteriorem actionem ita mode-

fpiritual's, nonautem quod femper zequivaleat

retur, ut non minus aliorum zedificationi,

reali comunioni, nifi propter extraordinarium

quam proprize devotioni, ferviat. Kt ideo femi-

fervorem & multitudinem a&uum compenfe-

horam in faciendo facro nec multum excedat,

turid, quod ex opere operato acquirit, quos

neque ita brevis fit, ut illam non expleat,

modo forte B. Joanna de Cruce per actus ope-

rantis fructum operis operati adzequavit.

4QUJESTIO XXXVL^

QUJ/ESTIO XXXV.

"

: .,dn imper

fe&lionbr clavibur ltgitime

An brever gottus sz]]æ , quam lon

X fubjiciantur ?

F

rmant nonnulli apüd Rvayn;a'UdUm*ä»Pfæq-

zommmdandæ 2

gi , fint | A

praxi fuam fententiam comprobantes,

UI breves praeferendas effe cenfent, impri-

quibus etiam recentior quidam Scriptor afce-

mís praetexunt faciliorem diftra&tionum , ticus celeberrimus ab ipfo te&o nomine cita«

devitationem, deinde tzedii affiftentium remo- " tus accedit, eo quod talis confeflio ad humili-

tionem, item celeriorem exorationem bonorü — tatem , &- majorem péenitentis . confeffario

facrificio captatorum, v. g. liberationisanimze

faciendam contrition

c

l

em €onducere videatur.

e purgatorio. Et propterea illud mandatum de :

efolutzo.

Agnó myltico fibi quog; datum imaginantur :

- Negat iþï'e Ray

naudus um

oan. Sanche'z

À

Comedetis fetinanter. Contra quos fic Ray-

d

ad quid enim fubfternas abíolutioni id , quo

naudus perorat: Nemo fatis explicet, quan-

per eam laxari nequit? Nec humilitas ( cujus -

tum ex tumultuariailla & properata facri cele-

exercitium ea imperfeionum dete&tione €a- -

bratione malze edificationis exciteturapud af-

ptatur,& a S. Bonav.in hane rem urgetur) ju-

fittentes cordatos & pios, ütut unus aut alter

vatrevera ufum illum ; tum quia facile erit,

Semichriftianus applaudant, & fortitudinem

eandem utilitatem percipere expofitis alibi illis

illam devorandi quam celerrime diviniffimi il-

imperfe&ionibus, tum quia nominatim in ma-

lius miniíterii collaudare non erubeícant. Sa-

^ teria caftitatis przeftat parciorem effein expo«

ne fi quis apud terrenum Principem de rebus

nendis non neceffariis, quod aliquid femperex

nullius momenti fermonem ferens , ea perni-

ifto cceno & lutulentia affricetur, dum contin«-

citate & incondita agilitate agat, qua facerdo-

gitur quoquo modo. A dde,quod velihze & aliae

tum plerig; cum Deo, non ferret impune; &

imperfe&iones proponuntur in confeffione tan«

audet homunico in facrificio, cui cum horrore

quam peccata,& hic efterror corrigendus; vel —

adftantAngeli,& in quo Chriftusipfe raactatus

non proponuntur üt peccata, & fic oneratut

& occiíus offertar,adeo feftinare, ut quid effa-

confeffarius iis ibi audiendis, quze ad rem non. .

tiat verius,quam eloquatur,conítare vel atten-

pertinent,& fzepe fatigatur patientia aftantium,

tiffimis non poífit. Finitoautem facro non nifi

praeftolantium confiteri ; & raro probetur

ri(us, & altius füblati cachinniexaudiuntur ob

materia fermonum , protra&ta confeffione ad. -

&àdeo fubitam conclufionem operationis apud

longam moram,quod neceffario iis faciendum .

"Cxteros diuturnioris;tamefi revera non rifum

eft, qui imperfectiones aperiunt, Sunt enim in-

ifta, fed lachrymas , merentur.

numerz, & quae brevi tempore expediri non

-Qui prolixitatem amant, partim commemo-

poffunt, Hzec vero major eft imperfeGio,quam

yatione plurium facienda partim affe&ibus pi-

ipfa imperfe&tio , quze fufcipitur aperienda in-

is eliciendis,partim reverentia majeftatis tanto

confeflione, etiamfi füp

facrificio debitafe defendunt; Contra quos ta-

ponatur, eam -expo-f |

men Guilielmus Parifienfis meritofic detonat:

- fitionem vacare peccato,

Qui miffas adeo longas faciunt, tzedio prolixi-

QUASTIOJXXXVI

tatis fuze corda circumftantium & a gratia de-

- n rejeffio divinorum. confiliorum. €7 infpi-

. votionis arefaciunt, & ipfam refectionem fpiri-

tualem , quam in miffis percipere debent, in

fationum 'fit confitenda, -

moleítize amaritudinem eis vertunt.Dehis igi«

» |

À

A Ffirmat Toletus apud Raynaudum 1. z. c.

2. D.

^

tur poteit conqueri populus miffis circumftans

6. agnofcens veniale peccatum in

& dicere: Dederunt in efcam meam fel, Stul- tali r

9

titia igitur hujusmodi hominüm h»ec eft;ut pro

je&tione ob irreverentiam, quxe per eam -

tantze DEI Majeftati exhibetur,

pugillo devotionis,quod eis in miffis tribuitur,

totius populi devotionem auferant; & pro

- &Refolutio.

tribus vel quatuor ( üt ita dicam ) lachrymis

compunctionis & devotionis, vafa magna, i. e.

: Negat. "iþ'fe'*cum S. Thoma Suarez, Joh.

itorda devote & lachrymofe orantium effun-

Sanchez, Diana, Tannero jb, cc. Et ratio eft,

Z

quia.

: .R D, þohnz Bibl, Man., T. onm. Ill

865

| Eibiiot&ecæ Manualis. Conciotatoria

quia confilium non éft przeceptum; igitur non

quia beatus eft vir , qui femper eft pavidus, &

exequens infpirationem de opere confilii, non

quod bonarfi mentiii eft, facere confcientiam,

violat praeceptum ullum , atque adeo nullo

ubi de necelfitate non effet aliquando facienda;

mndo peccat, ac ne venialiter quidem. Tene-

expedit detalibus confiteri,& non fine confilio

tur quidem homo agnuofcere; eàs infpirationes

prudentiii & expertorum,talia nihili pendere &

effe beneficia divina ; unde nifi de eispratias

cortemnere in fe ipfis. In opere, quod infcribi-

agat, poterit delinquere contra gratitudinem /

turDo&rinaS.Bern. ifta leguntur: Si per no&é

DEQO deébitam ; tamen non tenetur aquiefce-

illufio tibi acciderit,ne contrifteris,fed in crafti-

no confitere; & aliquo teinvitante ád miffam,

£e ei divino beneficio ; quo vocatur ad alicu-

ius voluntarii opeéris executionem: quia Deus

utminiftres,caute coram omnibus excufa te pef

quoad tale opus hominem reliquit in manu

fignum, ut eft confuetudinis, quatenus omnes

€onfilii fui, nec, fi divinum monitum refpuat,

illam tuam pollutionem intelligant. Fecit hog

illum idcirco ple&tet. Suppono tamen, abeffe

aliquis apud nos etiam,nullo iuvitante ad mif-

contemptum; narm hic non vacaret peccato:

fas,ut magis erubefceret, & a tentatione carnis

ut fi quis Deum ad talia vocanté impudentize,

liberatus eftiin tantum,ut vix aliquidtale poft-

aut inconfultee folicitudinis infimularet ob

modum fenfetitnec nifi femel,vel fecundo pef

hujusmodi confilium ; vel fi obaudire nollet

annum pruritum hujusmodi pátiebatur.Ex quo

pro defpe&u, & vili zeftimatione, quam de

patet,quam vera fit fententiaDei dicentis:Ego

Deo conciperet. Hoc enim nemo non videt

lorificántes mne glorificabo. Et: Omnis;qui fe

umiliat,exaltabitur. Et: Humilibus Deus dat

fore conjun&tum cum fcelere, idque effe unum

de capitibus, quibus attus ex objecto venialis

gratiam, Przefcribit diferte S. hic Do&tor con-

poteít &randefcere , & tranfire in peccatum

felfiones de nocturna foedatione , etiaumfi in fo-

mortale, communis eft doctrina. Suppono

mno & absq;libertate contigerit. Culpam in

átem abeffe indignationem , qua quis renueret

hujusmodi eventibus agnofcit S. Ifid, ex quo

acquiefcere divino confilio, nec confolatione

fequitur, hane miferiam effe legitimam mate-

illaDeum demulceàt,quám ex talis operis, ad.

riam confeffionis. Idem fuit fenfus S. Wiperti

quod vocat, execufione perciperet. Siquidem

Antiftitis quondam Auguftani, qui etiam jam

beatusHerlucaemoniali,cui tale quid obtigerat,

ea quóque per indignationem repudiatio valde

forderet. Itaque repudiationem divini confilii

graviter indixit, ne templum eà die fubiret, &

pure & próécife, quatenus eft commoda huma-

noxam aliquot orationibus prae templi publici

n libertati , quae non-inclinatur in rem fuze.

foribus expiaret; S. Alto fimile quid mandavit

optioni yermiffam ; velle enim fua libertate

alteri moniali, quze, cum nihili mandatum fe-

potiri, & jure fibi divinitus conce(fo uti, vocat

ciffet, cruciatibus purgatorii expiavit eant cul-

prorfus peccato , eftque a&tus charitatis pro-

pem poft obitum. Utiümq, narratut & Paulo

prize, qui plane innoxius eft,nec vitio verti,aut -

Bennedenfi in A&is S,Herlucaé.Apud Petrum

poenze fübjici debet, atque ita non poteft effe

quoq; Damiani Opuf. Satan Joanni Aufeé Exe-

materiaremotaSacramenti poenitentize. Quod-

mitze,à quo validilfime adjurabatur,ut defere-

fi repudiatio divinze infpirationis fpe&tet ali-

ret arreptivum, objecit noCturnum hujusmodi

lndibriti, tanquam mobilem triumphi fui mate-

quod peccatum ; quia fcilicet Deus fua infpi-

Yatione inonebat vitari culpàm , quie tamen

riam, atque adeo, ut noxam in confeíflione ex«

vitata non eft, Deo minime audito; nec fic

piandam. S. Valachias Hibernus Diaconutm,

u

idem infpirationis; repudiatio eft matérià

qui nocturno fomnio delufus pollutionem paf-

$

acramenti poenitentize,cujus facienda mentio

fus inter dormiendum fuüerat, juffit confeffione

à poenitente. Nam ea repudiatio fatis intelligi-

fe purgare. Deniq; in PeenitentialiGreg.TlI. va»

tur exprimerido peccatum, quod admiffum eft.

rize ob hujusmodi labé indicuntur poenitentize,

contrà infpirationem divinam ab ea àverten-

quae fane non imponerentür feclufo peccáto.

tem ; fignàtum quippe fuper nos eft lumen

ARefolütio.

vultus Dei: Et quoties peccatum admittimus;

; Negat ipfe cum

S.Profp.1.3.de v'it.cont:efnpl».

necéffe eft Deum nobis przelucere ad contrariii:

fic loquente: Ille corporis fluxus,qui fit in dor-

aCtum velfaltem ad abftinendum attu . pravo;

mientibus fine culpa,interdum vigilantib' con-

cujus àdiiffione peccatur. Eo ipfo igitur,

tingit ex culpa.Aliud eft enim, quod in dormi-

uod homo exponit , fe tale peccatum corni-

ente fit;aliud,quod vigilans facit. Ibi naturali-

fiife,fufficienter aperit, fe non obediiffe divinse

ter plenitudo humoris expellitur ; hic turpitet

infpirationi,quà monebatur ceffare a tali opere,

concupifcentia publicatur. Agaofcit pollutios

'QUIESTIO XXXIIX...

nem nocturnam culpa vacare; ex quo fequitur,

u noBürie illufioses in. confeffione explicanda ?

ut negeteam effe poffe máteriàm rermotareSa-

AF5

rmat cum S. Ifid. Gerío ?. p. opufc. dé

cramenti peenit. , ad quam materiàm pertinent

po

ll. no&t. fic loqueüs: dilficile eít; vel

fola peccata.Id& argumentum peti poteft ex in-

impoffibile, absq; divina revelàtione cogno-

figni in hanc rem S.Athan.difputatione tota e«

Ícere generaliter & certitudinaliter radicem & '

piftola adAmon,monachii, ubi fic pr?eter czete-

caufam pollütionis noCturnze , fi videlicet pro-

Yaloquitur:Diaboliartes nequeo non mirari,qui

veniat ex confeufu vero, vel interpretativo,aut

lues & corruptela ut fit, fanctitatis & puritatis

a confenfu direCto velindire&to, aut a confenfü

fpecie plenas rationes fubjiciat.Atid potius,ut

pleno vel imperfecto: àut fi absq; ullo confen- -

infidietur,quam ut probet,;facit.Ideo n. ifta au-

fu fuperioris rationis vel infetioris provenerit.

ribusAfcetarum infufurrat, quxe nihil in vitam

Puto propofitionem hanc confiderantibus elffe

'coodi àliud quaàm quod novitatis& nugarum

(utantea

notàm., 'Ex quo -confequen*te'r-infe;ft-ur , quod; plena/s rationes diligenter evitandas

1monul

Tn tulu; CXLI. Theologia.

2537

monui ) conferunt. Ut dum eos e confulto &

dalofa fit v1fa utpotequa & authomate & ra-

falutari ftudio revocarit,regnare folus,& rerum

tione multum przevalet contrariw fententiog.

potiri videatur, Quid enim rogo te dlle&e Íce-

QU/ESTIO.

XL.

leris autlabis habeatjipfa quz poftulante natu-

n apririmonio Hereticorum. ab ipfjs dij]ültl

1a fitexcrcetio? Verbi caufa , quis erumpentem

quoad. vinculum licite queant 2:

e naribus mucorem , vel 1pfa oris fputa vitio

Useftio hzec praecedit de illo cafu , in quo

Q

vertat? Atqui & his ampliora longe poffumus

Sebaftianus v. g. Maritus hzretieus cum

addere ; ventris nempe disjectiones , quze ita

Catharina catholica conjun&us coram confi-

cun&is exiftunt neceffaria,ut fine his ne vivere

ftorio hzeretico comparens , & caufas ab ipfo

quidem animal natura volüerit, Denique cum

approbatas proponens, liber etiam quoad vin-

hominem manuum DEI opus effe Scriotura

culum pronunciatur, In quo cafa negative re-

docente cre damus; qui fit, ut ex munda facul-

fpondent omnes fere tam antiqui quam Neo-

tate polluti aliquid & contaminati operis pro-

terici Authores,tefte Sanchez ]. 7. de 72. n. 2

deat? Deniq; fi quod ex Attis Apoftolorum

Probatur 1,ex 1pfa continua praxi,qua (utGo-

didicimus, Dei genus fümus,immundum pror-

bàt, p. 2. Alph matrim. c. 19. n. 701. teftatur)

fus in nobis, & contaminatum nihil habemus.

omnes Epifcopi, Confeffarii, Parochi, fuperio-

Tum enim inquinamur folum

cum pelfimi

res Laici catholicarum mulierum nuptarum a-

doloris. opus peccatum operamur.

At cum

licui Lutherano , Zwingliano, aut alteri h-

fuo more naturalis aliqua excretio emittitur,

retico , matrimonia eorum tanquam valida a-

tum naturze neceffiate (quod antea diximus) &

gnofcunt eoruique liberos pro legitimis ha-

iftud cum aliis toleramus.Rette tamen monet

bent, quod tamen dici non poffet, fi matrimo-

nia talia invalida effent, cum fatendum elfet,

Raynaudüs cum Gerfone,eum, quia talia pati-

tur, praefertim in initiis, debere humiliter rem

ilia exiftimata matrimonia meros concubina-

aperire viro prudenti ac probo, a quo diriga-

tus effe,& confequenter illegitimos quoque li-

tur, ne circumveniatur a fatana, Ex quoau-

beros ex iis generatos. Probatur 2. quia ma-

tem per ejus do&rinam, & maxime per Spiri-

trimonium confummatum baptizatorum eft

tus fancti lucem, conftiterit, nullam patlenüs

fimpliciter indiffolubile, uti Theologi & Ca-

culpam ea in parte intervenilffe, fatius eft,eam

noniftze unanimiter fatentur : Atqui matrimo-

-perpeífionem pro nihilo habere; Tantum ab-

nium interSebaftianum &Catharinam cohtra-

elt, ut fit fubjicienda clavibus tanquam idonea

&um erat matrimonium baptizatorum : er-

facrlmenu poenitentice materia , cum libertate

go & ipfum erat fimpliciter indiffolubile con-

caruerit, ac proinde culpa vacaverit:

formiter Concilio Tndentmo Probatur 3. quia

QUAESTIO XXXIX.

Sebaítianus faltem ex una parte vult inire ma-

trimonium indiffolubile: ergo cum ipfius in-

4In in. confeffione. generali. nece[Jario. experimcu-

tentiofit juri conformis; jura autem potms

dum fit, quod aliquod: peccatum. clavibus

valori & ?equitati matrimonii faveant, re&tius

uunguam fit fubjeium ?

dicitur: illius potius quam fponfi intentionem.

Fürmant Thomas Hurtadus & 'Turrianus

validam dici debere, atque adeo matrimonium

apud Dianam, quibus aliqui R. R. adeo

eorundem abfolute indiffolubile fux!Te redditit.

pettmamter adl ioerent, ut contr ariam fenten—

Pefo*.utm

tiam prope fcandalofam dicere aufi fint, eo,

Videtur tamen. potius affirmative refpon-

dendum, fcilicet Catharinze licite fecundas nu-

quod eonfelffarius ahoqux nec judicium le" iti-

mum ferre queat de poenitentis ftatu,nec poeni-

ptias permitti poffe. Probatur r. authoritate;

tentiam legitimam imponere , ut qui aliamlon-

nam imprimis huc referri poffunt omnes illi

ge impofiturus fuiffe , fi peccata aliquot gravia

Authores a Suarez citati, qui docent, quando

nunquam. clavibus faiffe f ubje&ta cognoviffet.

Miniíter per cont.2?5aim intentionem vuit in-

troducere erroren in ecclefiam , non-fieri fa-

r d

Re[olutio.

L

- Negant tamen probabiliusSuarez,Sanchez,

crameritum ; cujus fententize etiam Zacharias

Lugo Bonacina,Coninck, &alu quos refert &

Pontifex fulfTe videtur, dum dixit, bapüfmum

fequitur. Dicaftillo d. 9. n. 179. cum enim cir-

per ignorantiam hngu'xe latinze invocatione

cumftantia illa ( quod peccatum nunquam ad-

Trinitatis adminiftratum non effe repetendum,

huc in confeffione explicatum fit) non mutet

eo quod minifter per talia verba non voluerit

haerefin aut errorem mtrqducere Probatur 2.

fpeciem,nec aggravet,ex altera vero parte ean-

dem exprimereinterdum fit difficile admodum

& potiffimum ratione, unica quidem, fed fuffi-

ponitenti, merito dicitur,non effe hoc onus ei

cientiffima. Sebaftianus matrimonium dunta-

imponendum , nifi gravis aliqua caufa urgeat,

xat folubile etiam quoad vinculum contrahe-

qualis hic non apparet, Nam ad argumentum

re voluit; & ipfe, & uxor ob caufam legitimam.

adverfariorum refpondetur etiam circumftan-

potuit ad alias nuptias progredi. Confequentia

tias aggravantes juxta comunioré fententiam

videtur legitima , quia cum intentio contra-

hendi matrimonium modo folubili non fit

non effe exphcandas & tamen aliam uth, poe-

nitentiam injungeret confeflarius,fi quis mille,

conformls 1111

quae ad hoc Sacramentum

requiritur , hoc ipfo defe&u legitimze in-

quam fi decem duntaxat, florenos faratus eft.

Quod idem dicendum eft, fi quis,gravi & jufta

tentionis fubfiflere facramentum non po-

de caufa unam aut plura peccata gravia coram

teft, atque adeo nec fundamentum indif-

fubfiftet.

in

aliquo confeffario reticeret.

Unde apparet,

folublhtaüs

Antecedens ,

quam imerito hzec fententia Adverfarns fcan-

quo

proban do

eft

tota

difficultas ,

R. F. Lohn, JBibl, Man. Tom. I1L .

ZZz

proba-

N

564

JBibliothecg . .Mamualit Concionatorie

probatur. Si effet aliqua ratio, cur Sebaftianus

propofitorum , nam ad pfimum refpondetur,

non dicatur matrimonium folubile contrahere

quando ecclefia, Epifcopi & Parochi ejusmo-

voluiffe, effet haec,quod habuerit faltem inten-

di matrimonia hzreticorum cum Catholicis

tionem univerfalem faciendiid,quod facit vera

approbant,intelligendum hoc effe de illis hzere-

ecclefia, & quod Chriftus inftruit, atque adeo

ticis, qui more catholico contrahunt, quod

per univerfalem intentionem tanquam magis

frequenter contiugit, przefertim ubi hzereticus

efficacé correxit priorem erroneam intentioné

conjux interCatholicos contrahit, & habitat.

velut minus univerfalem, atqui hzec ratio non

Deinde hzeretici volunt faltem contracti civi-

obftat. Major eíft adverfariorum , in ea enim

lemn legitimum facere, prout in fidelibus etiam

potiffimum eorum fündamentum continetur,

reperitur,& a rationeSacramenti feparatus eft;

Minor probatur, quia voluntas abfoluta effi-

id quod fieri poffe Vasquez,Rebellus,Hurtad',

cax non defumitur ex fola univerfali intenfione

Perez, Ponitus, Diana, Dicaftillo & aiii plures

fecundum fe fumpta , & conditione ifta : fi fci-

cohtraSanchez,& nonnullos alios docent,& ex

rem aliud eíffe inftitutum, vellem illud facere:

eo probant, quod ratioSacramenti fit pofterior

virtualiter adjecta, fed etiam ex particulari ju-

ratione contra&t (cum illi adveniat, & fundetur

dieio determinante voluntatem, ad hoc potius

in eo) adeoq; tam parum mutet rationem con-

volendum, quam aliud ;; atqui judicium parti-

tractus, quam parum ratio Sacramenti lotioni

culare determinat ad matrimonium modo fo-

fuperveniens in baptifmo mutat lotionis natu-

lubili faciendum: ergo. Minor iterum proba-

ralis naturam. Si ergo,ut probatum eft;matri-

tur; quia SePaftianus formando fuam intentio-

monium etiam in contractu, qui non fitSacra-

nem, fecit hune quafi difcurfum: Ego volo

mentnm, confiftere poteft, nimirum non eft, fi

matrimonium inire,prout Chriftus inftituit, &

liberi ex táli matrimonio, velut legitimo, pro-

vera ecclefia approbat ; fed. Chriftus inftituit

creati, ipfi quog; legitimi perinde ut infidelium

matrimonium modo folubili, & ita etiam fen-

liberi agnofcantur. Confirmatur hzec refpoufio

tit & pra&icat mea ecclefia, quam ego veram

ex eo,quodin civitatibus,ubi hzeretici cumCa-

ecclefiam effe judico, ergo etiam volo matri-

22

tholicis mixti vivunt,nemo facile faciat difcri-

moniuii !

P

:odo folubili contrahere. Certe ex

men inter eosliberos, qui ex prima uxore funt

fuppofitione hujus abfolutee intentionis tam

geniti, & inter eos,qui poft primam uxorem ex

ipfi contrahentes, quam Confiftorium hereti-

permiffioneConfiftorii dimilfam, ex alia uxore

cuni procedunt,dum ad fecundas nuptias tran-

du&ta funt geniti, & tamen certum eft,apudCa-

fitum permittunt, & faciunt.

Confirmatur

tholicos doctores hasfecundas nuptias effe ille-

hc tota dorina r. hoc efficaci difcurfu : Si

gitimas & invalidas,fi matrimonium proSacra-

per hoc, quod fupponatur voluiffeSebaftianus

mento accipiatur; ergo ex eo, quod tales libe-

facere,quod Chriftus inftituit,cenfcndus effet,

ri prolegitimis agnofcantur,non recte infertur,

particularem fuam intentionem corrigere , fe-

eorum matrimonium etiam fub ratione facra-

queretur, nullum dari materialem hzereticum,

Jmenti validum effe ac indiffolubile. Ad fecun-

quia quivis hzereticus facitiftum generalem af-

dum refpondetur diftinguendo majorem : Ma-

fenfum: Ego credo, quod Chriftus credi juffit,

trimonium baptizatorum eft verumSacramen-

& fic per iftum affenfum femper corrigeret par-

tum, fi catholico modo , id eft cum debita in-

ticularem affenfum erroneum,nulliq; adeo pro-

tentione & absq; impedimento dirimente cele-

pofitioni hzereticze inculpabiliter, & abfolute

bretur,concedo major&; fecus nego majorem, &

affentiretur ; atqui dari hzereticos materiales

fic diftin&a minore nego confequentiam; qu»e

nemo Catholicorum negat, ergo ne id, ex quo

refponfio patet ex cafu, quo duze perfonze ceum

hoc fequitur,, admittere poteft. Quod ipfum

impedimento dirimente non cognito contra-

etiam in actibus voluntatis patet, quae, licet

hentes matrimonium inirent, quo cafü fuppo-

femper faciat hoc univerfa'e Decretum : Ego

fito fic argumentari licet: vel contra&tus ifto-

nihil appetam nifi bonum: nihilominus tamen

rüm duofum conjugum fuit verumSacramen-

poteft abfolute velle aliquod malum, fi per er-

tum, vel non ; primum, quia impedimentum

rorem ipfi ut bonum reprzefentetur: ergo pa-

dirimens obftat ; non fecundum quia fequere-

rimodo etiam hzereticus non obftante genera-

tur filios ex talibus conjugibus effe illegitimos,

li decreto, quo decrevit, id folum credere,

utpote extra matrimonium progenitos , quod

quod Chriftus credendum propofuit, poteft af-

tamen eft contra comunem Dottori & altoriü

fentiri articulo falfo, fi hic fub fpecie propofi-

hominum fenfum:ergo ne hoc fateri cogamur,

tionis a Chrifto revelatze proponatur. Confir-

dicendum eft,conjuges tales habuiffe quidc in-

matur. 2. eadem doGrina ex eo, quod, ut bene

tentionem contraheudi verüm facramentale

advertit Dicaftillo, quilibet cenfeatur virtuali-

matrimonium, fed quia hunc effe&um habere

ter juxta morem loci, in quo verfatur , contra-

non potuerunt ob impedimentii dirimens,cen-

here, nifi aliunde probetur oppofitum , quia

feri interpretative faltem voluiffe contra&tum

fortiffima. praefumptio defumitur ex commu-

legitimum, qualis in talibus circumftantiis ha-

niter contingentibus; nemo autem commu-

beri potuit;id eft,a rationeSacramenti feparatii

niter cenfetur contrahere', nifi ut alii in fimili

facere, juxta notam illam regulam : A&us qui

cafu folent; atqui folent alii in illo loco, modo

non valet,ut geritur,faltem valet,ut valere po-

diffolubili contrahere, uti de Lutheranis, Cal-

teft: quo fundamento facile ratio reddi poteft,

viniftis &Anabaptiftis teftaturBellarminus:er-

curfilii ex talibus conjugibus procreati legitimi

go & Sebaftianus eo modo contraxiffe cenfen-

cenfeantur,quia fcilicet nonfunt ex mero con-

dus eft, Probatur denique 3. di&ta fententia fo-

cubinatu , fed vero matrimonio, licet nondum

lutione argumentorum pro priore fententia

ponde-

facramentali prqgen.iti. Ad tertium ref]

tur,

365

Titulu: CXLI T /zebl'ogiæ.

tur,cum Säcrahïentum matrimonii conü'ffat in

fuppetit; five ex verbo fci'ipto, fïv;rel ex t.t:aäïfo,

confenfu feu traditione mutua corporri effica-

fiveex urgente, aut e

€i & indiffolubili; atq; adeo legitimam inten-

mili ratione.

Xtäam admodum verifi-

—

fionem ex utrag;parte requirat;facile apparere,

. Quze in contrarium addueit przeter caeteros

cur, fi alter conjux habeat intentionem effica-

. Carthagena plus bombi habent, quam folidita-

cem faciendi diffolubile conjugium, matrimo-

. tis. Ex eo enim, quod fit in ecclefia poteftas

niü fine ratione Sacramenti confiftere poffit.

minittralis ad per fe remittenda peccata gravia

Atq; ex his omnibus hactenus dictis fatis ap-

in SacramentoPonitentiz , fecundario exten-

paret, fententiam hanc fecundam fatis confe-

fa ad culpas veniales, tauquam ad materiam.

quenter diícurrere, nec usq; adeo improbabile

' fuam fufficientem,tametfi non neceffariam; in-

videri poffe, uti etiam P. Gobat in prima parte

fertCarthagena,effe in ecclefía poteflati remit-

fui Alphabethi agnovit, eamq; recentior qui-

tendi veniales noxas per facramentale ab ipfa

dam ibidem fuppreffo nomine citatus abfolute

ecclefia inftitutum in eum finem. At h»c illatio

docuit,cum plane agnofcaat plures Authores,

eft infirmiffima; quia , cam nemo poffit remit-

ut fupra vidimus, poffe valide celebrari matri-

tere peccata,nifi lolus Deus, fruftra obtenditur

monium, quin fiat Sacramentum ; ex altera

poteftas ecclefize ad hzec peccata levia absque

vero parte diíficulter negari pollit , hzereticos

Sacramentis,& ifmediate extergenda, nifi pro-

faltem aliquos,apud quos confuetum elft,matri-

. feratur divinum diploma collatze ad eum ufum

monia quoad vinculum diffolvere, habere in-

poteítatis, quafi nullum profertur. Nec' fi ec-

tention£, non quidem propria , fed oublicaau-

clefia accepit poteftatem relaxandi immediate

thoritate contra&tum diffolubilem faciendi,quae

. reatuim temporarium refiduum per indulgen-

non difficulter in prima , comode vero in po-

tias, confequens eft, ut acceperit quoq; pote-

fteriore fententia concordari videntur, & ideo

ftatem ad remittendas imediate culparum ma-

merito argumenta pro eadem doGillimis viris

culas.Nam poteftatem elargiendi indulgentias

propofita valde u

Y þ-(xm

mwwt

tiafunt vifa; quia tamen — ecclefize conceffam ex. verbo Dei agnofcimus,

liattenus vix unquam conceffum eft, faltem in

non item poteftatem abftergendi venialia pec-

his partibus, ut uxor tali modo ab Acatholico

cata extra Sacramenta. Urget infuperCartha-

marito feparata ad fecundas nuptias tranfiret,

.gena confenfüm communem Theologorum,

nonaufim eam , ut veram & probabilem de-

ex quo vult conftare de fenfu ecclefize in a-

fendere, ficut & P. Gobat in fecunda parte Al-

gnofcenda hac fua poteftatefed quamvis aliqui

phabeti non amplius, ut in prima parte puta-

'T'heologi vifi fint afferere,quod contenditCar-

bat;probabilem dicere eít aufus ; folas ergo ra-

thagena, tamen omnino multi ( ut vidimus )

tiones pro ea pugnantes propofuiffe conten-

refragantur,quorum rationes funt fortiores, &

tus, judicium de veritate aut probabilitate il-

idcirco efteis inhzerenduiw. Quin etiam non

lius libente* doctiorum & fapientiorum viro-

pauci ex illis, qui vifi funt cóntrariam fenten-

rum examini, iudicioque relinguo, -

tiam tradere, aliud revera noluerunt , quam

QUIESTIO. XLIL

quod ultro damus, nempe facramentalib' pro-

n fücrameniaia vim extergendi wenialia. ex

prie dictis,quze ab ecclefia interventu alicujus

opere oyerato habeunt ?

benedictionis ad hominis nitorem plenum &

A

FfirmantViGoria, Canus, Valentia, Fagun-

muünditiem a peccatis (utique levibus) inftitu-

dez,Gretferus, & alii apud Raynaud, p. z.

. ta effe leguntur in Ritualibus ecclefiafticis, in-

docentes,quod ecclefia pro fa&a fibi a Chrifto

exiftere vim mórtalem,qua preces ecclefize ve-

poteftate depuraverit hzec facramentalia iiit-

. ]uti immiffe facramentalibus , exorentbonos

tens illis virtutem, qua leves noxas extergant,

moótus, quibus ex opere operantis exterguntur

non modo quoad reatum,fed etiam quoad ma-

macul veniales; quamvis neque ii motus,vel

culam, etiamfi nullus a&us operantis idferat,

auxilia adillos eliciendos ex opere operato ex-

fed przecife fpe&etur admotio facramentalin.

citentir per facramentale , ut vifum eft Petro

:

Refolutto.

Soto. Sic enim excitarentur infalibiliter ( cum

Sed reftius neg

at ipfe Raynau

d.cumDurän-

tamen nulla fit promiffio , quze eam certitudi-

do,Suarez,Coninck, Filliutio & aliis ; eccleft-

nem confirmet) fed tantum excitentur perim-

am enim non accepiffe a Chritto poteftatem in-

petrationem,qu2e affequitur intentum ex mero

ftituendi inftrumentum delens viífua & praeci-

.od

Dei beneplacito,plerumq; juxta regulas zeter-

fe a merito operantis peccata venialia, inde e-

nse providentize negante effeGtum ex

petitum.

ruitur , quod, cum fint feptem Sacramenta in

QUJESTIO XLIL.

ecclefia, per qu:e effe&us ille praeftari potelt,

n litere garticipationis meritorum a . Religio-

& fintetiam actus boni,quorii interventu poteft

i; dari [olitm, fint approbande ?

RO meliori intellectu hujus quzeftionis no-

poni dispofitio ultima ad remiffionem culpa-

rum venialium ex opere operantis, fupervaca-

p

tandum eft, nomine literarum filiationis

neum prope videretur , relinqui ecclefize po-

aut fraternitatisvel aggregationis ad merita in-

teftatem ad inftitutionem remediorum,quibus

telligi diplomata, quibus per piorum coetuum

ille effe&us obtineatur. Neq; ecclefia unquam

Prafides confertur. aliquibus velut adoptio

profeffa eft, fe hujusmodi authoritate fuiffe a

moralis; aut certe transfcriptio in membra ta-

Chrifto donatam, aut propofitum fibi effe, an-

lis corporis. Nihil enim in fcripturis ac Patri-

ne&ere alicui actui vim remittendi culpas ve-

bus protritius,quam ut Deus intuitu unius,ve]

niales ex opere operato. Sane in re tanta, & in

aliquorum neceffitudine aliqua faltem morali

qua de ipfarum divinarum injuriarum(tamet-

& politica conjunctorum aliis benefaciat, Sic

fi levium ) remiffione agitur, nihil novandum

amori in Moyfen Deum inhibuit, ne ingratiffi-

429

mum

eft absq,'idoneo fundamento , quod hic nullum

366

Bibliothece Munualis Concionatorig

mum populum perderet.Ad hunc ergo modum

non eft bonum aliquod,quo homo in zeternum

graves Theologi comunionem meritorum lit-

fraudandus fit:Imo quantum ipfi videtur dece-

teris fraternitatis conceffam exponunt, Quin

dere comunicando alteri pretium , quo poffet

etiam non pauci , & inter eos Alanus de miffa

a fe amoliri illud debitum ; tantum fibi profi-

c. 31. ineundem fen(um accipiunt cofnunio-

cit quoad meritum gratize & glorize , quod eft

nem San&orum, qusx in fymbolo proponi-

longe pretiofius. Atq; ita eximitur labe pro-

tur. Nec coimunio ifta fan&orum, quam fides

digalitatis,& inconfuetze charitatis,qua notan-

& charitas invehit,tollit illam aliam fpecialio-

dus videretur ex eo, quod in fimili fuo incom-

rem comunionem , quam certis perfonis con-

modo potius alteri: quam fibi,profpiciat; non

cedi dicimus cum religiofa communitate. Id

quod optime tradit D. Thomas, & late Na-

enim propterea omittit fibi, profpicere, cum

fic operando confulat comodis fuis in alio

varrus , pulchre excurrens in decora magnz

genere, & quidem pretiofiore. Quid ? quod

confratrize a Chrifto ex omnibus gentibus &

non fe prorfus fpoliat fru&u illo tollendi rea-

ordinibus conftitutz. Scotus hanc vocat bo-

tum ; nam volitio reflexa, qua vult operatione

norum operum applicationem generaliffimam:

fuam alteri prodeffe , eft meritoria alicujus re-

& effe fruGtuofiorem, quo plutes funt in'eccle-

miíhonis poenze;proinde homo in alium trans-

fia fan&i, ac quo fanttiores funt, re&te pro-

fundens fuam fatisfactionem, non prorfus fpo-

nunciat Petrus Navarra; przeter illam ergo ge-

neralem coinunionem, quze fequitur rationem

liat fe fru&u abfterfionis reatus.Etex alia par-

te magnum fpecimen charitatis edit, przeftans

membri corporis myítici, omnes Chriftianos

fe pro alio fidejufforem, quod eft exemplum D,

comple&tentis; & quia a Chrifto ortum habet,

Thomse.Quamvis enim unusquisgq; fit onus fu-

non poteft humani arbitrii poni aut tolli;repe-

um portaturus , fi fpectetur proecife debitum,

ritur alia comunio fpecialior non modo inter

quod contraxit delinquendo : tamen fi aliena

eos,qui fpeciali alicujus inter ecclefiam corpo-

fübventio fuffragetur, zeque

ris funt membra,fed etiam inter eosdem;ac ad-

erabitur onere,

quo fe gravarat,acfi ipfemet

*

t

isfeciffet.

optatos (ut fic dicam) in ejusdem myftici cor-

. Hoc notato literas has improbant. Wiclef-

poris compagem. Sicut quamvis intercedat

fus & Nicolaus Taborita apud Raynaudum

comunio aliqua politica inter omnes , qui ei-

fe£t. 5. p. 3. n. r. eo quod occafionem quzeftu-

demRegi fübfuat,tamen fpecialior eft qua: eos

bus illicitis, favoribus inordinatis, & audaciae

ne&it,qui ejusdem przeterea funtProvinciae:&

peccandi praebeant. Et preeterea per eas vide-

adhuc major intercedit inter perfonas ejusdem

antur indulgentize comunicari.

quod non eft

urbis; maxima vero eft omnium, quze cernitur

in poteftate Przelidum — religiofo

rum.

inter perfonas ejusdem familize,& a

gnationis.

Similiter ergo religiofi unius coetus vel per-

kaolutio.

fonse pize in unum corpus aggregatze;quamvis

E contrario ecclefia g"cathdli(;a , quae ufum

habeant neceffitudinem generalem cum om-

harum literarii a tot fzeculis videt, nec repre-

nibus fidelibus , praefertim viva fide confpicu-

hendit, fatis oftendit,fe tacito aífenfu compro-

is,quam conferre vel tollere non eft Przefidum

bare, quod a fidelibus univerí

f

illius coetus aut corporis;habent tamen fpecia-

oUfer ufürpatum

ipfa quoq;ufürpare cenfetur. Contra id autem,

liorem inter fe nexum,quam cum ceeteris fide-

quod ecclefia univerfaliter ufürpat , difputare

libus; & ad eam fpecialiorem conjun&ionem

infolentiffimze infaniz eft, ut S. Auguft. tr..27.

pro voluntate Przefidum adícifcuntur, qui in

& 32.in Jo. re&e pronuntiavit. Antecedit SS.

membra myfüici illius corporis adoptantur.

Patrum fuffragatio, quze, licet ipfas fraternita-

Przter hànc meritorum comunicatione quafi

objectivam,alia quoq; interdum intervenit, ve-

tisliteras non attingat; tamen fundamentum

earum ftatuit,& rationem optimam,qua ftabi-

Álte

luti formalis:nonilla duntaxat;qua aliquis alte-

liantur,fubminiftrat. San&us ergo Auguftinus

ti expetit a Deo aliquod bonum, & illud con-

2.1;5

confirmat, ex unitate membrorum corporis

5

grue meretur ( hzec enim comunicatio non fit

myftici effici, ut, quod unum alicubi membrü

N

A.

3 Praefidibus, quia mere pendet ab actuunius-

Vg

cujusq;fubditi operantis, & folet quoque eos

facit,alia itidem cenfeantur facere. Unde quia

Tob

nunc varii homines, in unitate fidei cohzeren-

Y

fpectare , quibus non fit comunicatio merito-

tes, loquuntur variis linguis, infert S.Augufti-

rum totius ccetus ) Non', inquam, h»ec dunta-

xat formalis communio , fed a

nus, unumquemq; fidelem loqui variis linguis:

lia,quae extenfo

quia bona . unius membri per unitatem & co-

meritorum nomine fatisfactiones alicujus coe-

haefionem in eodem corpore fiunt bona alte-

tus applicat alteri perfonze|, quze ad eum coetii

admittitur,

Quamvis enim vis operum meri-

rius. Hoc fi valet in quibusvis charifmatibus,

debet item in meritis valere,ac proinde merita

toria proprie dictanon transferatur;fed in pro-

unius ccetus Deum excitare poffunt ad gratifi-

prio tantum folo fructificet gratiam & gloriam,

tamen fructus fatisfactorius poteft ad alium

candum aliis,qui ad illud corpus fuerint afciti.

Neque enim plus valere moraliter debet vo-

W

transferri : qui fructus,quia eidem operi, quod

luntas unius privati, & individui hominis; ut

Y 12

meritorin eft, implantatur, nominari utcunq;

quem fibi in filium adoptet, quam voluntas

poteft meritum; Poffe autem hanc fatisfattorii

unius corporis myftici, ut ali

H UUM

quem Gbi adoptet

iructus translationem effe validam, & utilem,

& adjungat in membrum.

fert comunis fententia DoGtorum , non modo

L

Nec obftant argumenta in conträriüxalla'ta,

fi fatisfaciens non egeat eo ( ut fane plerique

quia abufum potius impugnant, quam ufum;

Yu

fan&i nonegent ) fed etiam, ( quod non bene

negat Navarrus ) quamvis ipfe fatisfaciens eo

propter abufum »utem non effe tollendum u-

fum,comune fert proverbium , alioqui etiam

egeret;quia carentia reatus,ad quam per füam

Sacramenta,indul

gentize,alizeque ecclefize piae

Csll

clg

fatisfg&ionem fibi feryatam poffet pertingere,

exercitationes tollendæ forent. Mul

to minus

obftat

n

Titulus CXLU. Ti;h'or Dei.

367

äbi?at,qubä de ïnduïgehtïis obje&um eft; nam

occulta effe voluiffenoftra ad beätïtudinem iti-

ea conceífio fatislactionum longe aliud eft,

nera, nififi quandoque ex fpeciali privilegio

quam indulgentia, ut reéte notaruntNavarrus,

( quod hicnon profertur ) aliter in bona vo-

Val, Villabolos. Nimirum indulgentia depro-

luntate fua circa aliquem ftatuat. Quoe vero de

mitur ex theíauro infinito, & ex affervatis in

B. V. revelatione funt di&a, non plus probant,

ea fatisfactionibus przeelicitis. AtPtvefides coe-

quam ex veftifimilium', nec improbabilium fi-

tuum, & inferiores eorum non depromunt fa-

guorum concurfíu fpem falutisac fiduciam non

tisfa&tiones , quas communicant ex ullo the-

exiguam concipi,citra certitudinem, & infalli-

fauro;neque dant fatisfactiones przeteritas, fed

bilitatem poffe piis fodalibus. Quare ipfeRay-

duntaxat futuras. Proeterquam quod exprom-

naudus fuadet ejusmodi fodalibus, ut rationes

ptio fatisfattionum ex thefauro eeclefive certa

alias profitendiineaut,& zedi(icationi ex foda-

ex fide eft,de nullo autem particulari,aut reli-

litio promovendze, quam fecerint, qui propofi-

giofo, aut toto ccetu, certum ex fide eft,effe in

tas atq;difcufíaspietatis anomalias iaduüxerunt.

eo fatisfa&iones praefertim fuperfluas.

Habent inprimis coetus fui ineuadi ac frequen-

»QUÜJESTIO XLHI.

tandi Ícepum unicum, divinam gloriam. Piis

deinde inftitutis , przefertim quse ecclefi;e ac

Praefulum authoritate rata fuerint, naviter &

€9 perbrevem in purgatorio moram .

A

fpondere goffmt ?

conftanter infiftant,memores ejus, quod Philo

inFlavum de facris ritibus conftanter retinen-

Ta perfuadere fibi videntur multi, maxime

dis,etiam/i minimi videantur, admonuit, quia

I

4

qui fodalitio fcapularis, ut vocant, funt ad-

ficut in zedificiis, exempto uno cxemento , reli-

fcripti, eo ciuod B.

Virgo id revelaífe credatur.

*

qua licet firma videantur, laxata fidunt paula-

Refulutio,

tim in vacuum. Praelucere caeteris fodalibus.

fTeri'tq*;,

bono exemplo ftudiofe fatagant, caveant fe.iue

Negat Raynaudus f. 5. pu, 4. n. 37.a

D

effe contra S.S. P. P. &Do&torum opinionem,

lo perniciofum illum pietatis arietem, quo ple»

qui idcirco inculcant frequentiffime, Deum, ut

rique tepidi,vel etiam frigidi pias aliquas exer-

cum timore ac tremore falutem noftram ope-

citationes in horum coetuum initiis frequen-

faremur, utj; non minus humilitati, quam ac-

tantes,jocis & fannis excipiunt,brevique effici-

cendendze induftrize noftr» ferviret, incerta &

unt ut exolefcant, abeantque in defuetudinem.

deermdeuc p ao 14 od d odf oedeo i efe If

iææ&w&æægææmm&

TITULUSCXLUL

|OTIMOR DEL -

$.L

marum terror, non cupido przemiorum , fed a-

)

moris generat magnitudo , quo vel filius in-

dulgentifimum patrem , vel frater fratrem,

QQOAD ESSESTIAM

N

-

vel amicum amicus, vel co

j

njugem conjux

folicito reveretur affe&u.

*fDefnuäg-

L.

Y

Aïvaf to.

S. Laur.

.""ST virtus , qua quis Deum offendere ti-

. W. Offen[z divimg gravitatem bene cogno-

E

D

uídn. im

2.1. 3. p.2. |

*« . met Ad quam virtutem S. David hor-

Jctre: quem ad finemPaffioChrifti cogitata fpe-

€, 4

E

F gno vita

Pfal 33.

tatur , dicens: Venite, filii , audite me,

cialiter conducet ; nam, utfapienter S.Lauren-

tr,de ti-

v. tzo

timorem Domini docebo vos. EKt S.

cius Juftinianus advertit, ex qualitate remedii morec. 4.

Tob.4. Tobias clarius explicans ejus naturam filio di-

facile cognofcitur vehementia languoris: Con-

As

L4

xit'Omnibus diebus vitze tuze in mente habe-

fpui namque Chriftus voluit,ut nos lavaret:ve-

to DEUM, & eave, ne aliquando peccato con-

lari voluit , ut velamen culpae & ignorantiz a

fentias, &

cordibus noftris auferret: in capite percuti, ut

Dei noftri.

präetermittas praecepta Damini

caput noftrum,fcilicetAdamum , fanitati refti-

tueret: colaphis c2edi,& verbis derideri, ut nos

labiis & operibus ipfum laudaremus : demum

1. Diiïäïtut ïn.Xfe'i'vilem,mEFCenafïum,& fi-

occidi jubetur , ut vulneribus noftris pretiofo

ji

B

alem. Servilir 2/f, quo quis Deum formidine

Sanguinis ipfius balfamo medeatur, Fufus eft

pt rng. pon ab eo infligendz offendere timet , de

cruor medici , & factus medicamentum phre-

Yv» 120

quo S. David locutus eft, dum oravit: Confige

netici. Agnofcamus igitur,' quam gravia fint

timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis ti-

noftra vulnera, pro quibus necelfe fuit Domi-

mui. JMercenariur eft, quo quis fpe praemii &

num [JESUM vulnerari.

Pfal-. b IS-

mercedis a Deo pro

imiffxe ab offenfa Deiabíti-

IV. Vitw antea&ie peccata yer. pamitentiam €9 Ub, wo.

net,de quo idem S.

P

T

ropheta confeffus eft , fe

fatisfa&ionem dignam exyiare : juxta Confilium homil, 5o.

Yv., 112.

ab illo ad mandata Dei fervanda impulfum ef-

S. Auguftini dicentis : Alendat homo adver-

"

fe : Inclinavi cor m»um ad faciendas juftifica-

fum fe tribunal mentis fuse , & conftituto in.

Coll. nmti(mes tuas in zeternum, propter retributione.

cordc judicio adfit accufatrix cogitatio , teftis.

Filialis eft,quem,ut Caffianus explicat,non poe-

€. 13.

confcientia , carnifex timor.

V. £ir-

968

Jbliotheceee . lanualit / Conclomatorii

!

Eech :

| V. Firmut. coticipere propofitum nullum, quan-

XV, Nihil mihi confcius fum : fed non in t« Cori 4j

jf

Y» 29

tmmm leve, peccatum committendi ; Qui enim ti-

hoc juftifieatus fum: qui autem judicat me, - ^*

n

Dominus elt.

met Deum nihil negligit , tefte Ecclefiaftico.

2. Paral.

VI. ä&*zone; fuas , velut in con[pelu. IDE L

./E uilar.

19.v.7. cum wiügna reuer enlia €9 diligentia. peragere :

XVI. Numquid homo Dei comparatloneIOb 4

par Y

(

uti Jofaphat Judices a fe conftitutos monuit

juftificabitur ; aut Fa&ore fuo purior erit vir 2V* 37*

dicens : Sit timor Domini voblscum & cum

Ecce; qui ferviunt ei, non funt ftabiles , & in

diligentia cun&ta facite.

Angelis fuis reperit pravitatem. Quanto ma-

Luc. r5,

VIL Omnem timorem | humamum — ex cmfole

Ve d

gis, quiinhabitant domos luteas,qui terrénum

- getllere , juxta Chrifti monitum : Ne terreamini

'habent fundamentum , confumentur velut a

ab his, qui occidunt corpus, & poft hzec non

tinea ?

Pt

habent amplius, quid faciant. Oftendam au-

. XVIL. Quantus ego- füm ;

ut refpondeaml?b- *

5,.D

.

tem vobis, quem timeatis : timete eum , qui;

el, & loquar verbis meis cum eo? qui etiam, fi

poftquam occiderit; habet poteftatem mittere

habuero quidpiam juftum, non.refpondebo,

pro, $

in gehennam ; ita dico vobis, hunc timete,

fed meum Judicem deprecabor

1

z

fade

Ütilitar.

y L

$

Il

l

s. XVHI Time Dominum, & recéde a malo. Prov. gi

EXS,.SCRIPTURA

Sanitas quippe erit umb111co tuo, &irrigatiov. 7.

offibus tuis.

| U

l

.XIX.. Per timorem declinat omnis a malo Prov. 15.

h l,

27;

Qualz taf.

XX. Non zemuletur cor tuum ,peccatores,Y

I'OV. 23'.

fed in timoreDomini efto tota die;, quia habe-

17.

Óminum. DEUM tuum tlmebls, & 11-

bis fpem in noviflimo , & præ&olatlo tua non

ECC[CI

Deunä I D

li foli fervies.

auferetur

yl

Ecl I

'o []

Il Unus eft altiffimus; Creator omnium

—XXI. Qui timetis Demmum credite illi, &Eccl. P

omnipotens ,

& metuendus nimis;

non evacugbltur merces veftra.

V*a 89

Malach.r.

IlI. Si Dommus ego füum, ubi eft t1m,or

v. 6

meus ?

XXII. Noli timere; fili mi ; pauperem qul-Tob 4

dem vitam gcmmus fed multa bona , habebi- v. 23;

j

jot. 24.

IV. Timete Dominum , & fervn:e ei corde

mus, fi t1muex*1mus Deum, & recelferimus ab

1

V. T4

peïfe&o atque veriffimó. -

omni peccato ,

& fecenmus bene.

Luc,. 132,

XXIIIL. Voluhtatem tlmentmm fe fameï &Pf I

V. Oftendam vobis , quem tlmeatls* timete

99

V. $»

éum, qui , poftquam ocadent habet potefïa-

deprecationem eorum exaudlet & falvos fa-"

tem mittere ii gehennam. -

clet eos.

Ecd. 7.

VL Qui timet DEUM, nihil näghglt

XKXIV. In timore Domml fiducia fomtu

Pro V. X4s

v.:9.

6

Vr

Jer. II.

- VII. Audi, popule Pculte, qui non habes cof;

dinis , & filii ejus erit fpes.-

in ng

'V- 21-

qu1 liabentes oculos non. videtis ; & aures, &

XXV Timenti Dominum bene erit in ex- ECCI r

- nón àuditis. Me ergo non tlmebltls ? ait Do-

tremis, & in die obitüs fái benedicetur.

*

Caff

minus, & a fácie mea non dolebitis ?

XXVI. Timenti Dominum non occurrent Eccl. 33.-

füptr

Jer.ixo

VIHI. Quis non timebitte, o Rex enti-

malá, fedin tentatione Déus illum conferva-v. x

Brái

Y .

um ? tuum eft enim decus : Inter cun&os Sa-

bit, &hberabtt a malis,

( red

pientes gentium, & in univerfis regnis eorum

XXVIl. Mifericordia ejus a progenie inpe, p;

nullus eft fimilis tui.

progenies timentibus eum.

V. 50.

Eccl. 18.

-IX. Homo fapiens in omnibus metuit,. &m

XXVIII. In Deo (pefäw nón tlmeba, quid Pf. 55,

SAng

V. 27

diebus deli&orum attendet ab inertia.

faciat mihi homo ?

V. 5

pi

$. re

Apoc, 14 X. Et vidi alterum Angelum volantem per

XXIX. Divitize falutis faplentla & felentla If, 35.

s M.

v. 6,

medium coeli ,

habentem Evangelium 2eter-

timor Domini ipfe eft thefaurus ejus.

L

; Mi

P

num,ut evangellzaret fedentibus fuper terram,

XXX. Fallax gratia, & vanaeft pulchritudo: Prov. 31

CU

V. 30.

&fuper omnem gentem, & tribum , & lin-

mulier timensDominum ipfa laudabitur.

& 10

guam, & pópulum, dicens voce magna: Ti-

XXXI. Timor Domini apponet dies, &Prov. zo,

qmete Dominum, & date illi honórem , quia

anni 1mp10rum breviabuntur, .

Y. 17.

v*emt hora Juchcn eJus

guvzmdz tás.

Necej]' tái

XXXII Beatus homo , qui femper eft pá-. Prov. 38j

C t

vidus : qui vero [mentis e& dure, coxruet m v

ht i

Ecc! 27

XI. Si non in timore Dornini tenüeris te i in-

malum.

623

V.. 4

ftanter, cito fubvertetur domus tua.

XXXIII. Dabo eis cor unum , & viam -u- Jer. 324

Eccl, r2;

nam, ut timeànt me univerfis dlebus

& beneï*- $9»

V. i3.

XII. DEUM time , & mandata er;S obfer—

Va ; hoc eft enim oninis homo.

fit eis, & filiis eorum poft eos,

Pt 13,

XIII Contritio & infelicitas in viis eórum,

XXXIV Qui timet Dominum , nihil trepi- Eccl. 34

& viam pacis non cognoverunt : non eft ti»

dabit, & pavebit ,

quoniam ipfe eft fpes ejus. ** 16.

mor DEI ante oculos eorum.

XXXV Tlmor Domml ficut- Paradlfus

Bccl 40

Jer. 2

" XIV. Scito, & vide, quia malum,& amarum

benedi&ionis.

28.

Y« I9*

. eft, reliquiffe te Dominum DEUM tuum , &

XXXVI. Nihil melius eft ,

quam t1mor

Ecel 23*

non effe timorem mei apud te, dlclt Dommus

Dei: & nihil dulcius, quam refplcere in man-

Vb 37

DEUS exercituum.

datls DEI.

Titulus CXLII. Timor D.

369

01' 4*

ur.anima bene mobi- S. Bonäv.;

Ü

Deut, 6,

XXXVII. -Præcepitque nobis Dominus ,

. VI. Per ipfum reddit

v. 24.

ut faciamus omnia legitima hzc , & timea-

is ab infpirationibus .5

piritus fan&ti, & qua-to.5.!. de

S

iritui fan&to om-€P

t, donis

mus Dominum Deum noftrum, ut bene fit

fi per talem. timorem fe S

nobis cun&is diebus vitse noftrae.

nino fubjicit, & in nullo repu

gnat, prout5 ;

rit.: $..

-

h

poffibile eft in via, unde Gilbertüs Porfteta-

v

Deut.ro,

XXXVIIL Et nunc Iífrael, quid Dominus

V. I2.

Deus tuus petit a te, nifi ut timeas Dominum

nus dicit, quod timor ille filialis , quid ni-

Deum tuum, & ambules in viis ejus , & dili-

d

fi amor effe conatur, quia jam nefcit offi-

gas eum, & fervias Domino Deo tuo in

cium timoris , & pene timor eífe. defit ?

toto corde tuo , & in tota anima tua , ut

Hunc timorem fibi charitas perfe&e colla-

terat indivifibiliter.

bene fit. tibi.

N

^

Pfal. 30.

XXXIX. Quam magna multitudo dulcedi-

VII. Beatus es, fi cor

tuum triplici timo- s. Ben

v. 20.

nis tuxe , Domine, quam abícondifti timen-

re repleveris , ut timeas quidem pro accepta fer, s4.in '

li

N

tibus te.

gratia , longe amplius pro amiffa , longe plus Canz.

Pral, j 85.

XL.L

ztetur cor fneum , ut timeat no-

pro recuperanda; time ergo, cum acceflerit

V.lT.

[

gratia ; time , cum abierit; time, cum denuo

men tuunm.

Eeclef. t.

XLI. Timor Domini delectabit cor , & da-

revertitur. Succedant fibi viciffim in animo

V. 12.

bit letitiam , &

ii tres timores fecundum quod gratia vel

gaudium , &ï longitudinem

adeffe dignetur, vel offenfa recedete , feu ite-

TS,

1dierum.

o

Di nitafb 3

rum placata redire fentietur. Cum adeft, time,

um.

neindigne opererisex ea; nam hoc monet

Pfal. rr1.]

XLII Beatus vir, qui timet Domin

v. 14 . Potens in terra erit femen .ejus, & genera-

Apoftolus. Vidéte, inquiens,ne in vanum gra-

:: 1

tiam recipiatis. Si recefferit, multo 1magis tl-

:

tio ipfius benedicetur. Gloris 1& | divitize in

mendum, quia ubi tibi delicit gratia, ibi defi-

Ü

domo ejus.

s

Ecclef.25.

XLIH. Quam. magn

us ,' qui invenit : fa-

cis & tu. Time ergo fubtratta gratia, tanquam

mox cafuürus. Time, quia reliquit te cuftodia

JYJ$ pientiam & fcientiam : fed non eft fuper ti-

PA

mentem Dominum. Beatus homo , cui do-

tua. Pro omni tempore time Deum , & ex

natum eft habere timorem Dei; qui tenet

omni corde tuo. Tunc demum , fi plene,fi per-

fe&e timueris, dabit tibi faporem charitatis.

h

illum, cui affimilabitur ?

Judithió. XLIV. Qui timent te, ma

VIH. Aliud eft multas divitias fcire ,' aliudTdem fer-

gni. x'erunt apud

offidere , nec notitia divitem facit , fed pof- mo z. in

EM te per omnia.

$. li.

leflio. Sic prorfus aliud.eft, noffe Deum , & Cant.

lh

aliud timere ; nec cognitio fapientem , fed ti-

mor facit, qui afficit; & bene iuitium fapien-

.EX -äs,-/ PATRIBUS

AT

Dualifiar.

tim timor Domini , quia tunc primum Deus

J 349

anims fapit, cum eam afficit ad. timendum,

j

S;äregor.

i timet Deum , nihil negligit: time-

non cum inftruit ad fciendum. Times Dei ju-

in mor,

L QU

re eum, eft, nulla , quze facienda

ftitiam , times potentiam; & fapit tibi juftus,

h

funt, bona przeterire.

&

potens Deus, quia timor fapor eft. Porro

Caffiodor.

II. Cum audis, quod

Dominus Deus tuus

:

fapor fapientem facit , ficut fcientia fcien-

fuper id. - dulcis eft, attende, quid diligas. Cum audis ,

Pí, dulcis

tem, ficut divitize divitem.

uod re&us eft, attende, quid timeas , ut

.[X. Timeat Chriftianus, credat ,

-R inrello Angui. -

& re&us.

more & timore Dei excitatus legem ejus

]

gat, fe peregrinari a Domino ,

quamdiu vivitferm. 214

f.

. cuftodias.

1

in corpore, quod corrumpitur ; & aggrava

l

( de temp. j

»

S.Auguft. [IL Sicutmelior

es funt, quoä dirigit amor,

7

animam. Tanto minor fit timor, .quanto pa-

epift. 59- ia plures funt, quos dirigit timor. -

tria, quo tendimus , propior ; major enim ti-

S. Grego- IV. Plerique divins diftriüonis judicia

qmor debetefífe peregrinantium , munor pro-

L

egorius) metuunt, & tamen pra-

rius Msg. ( inquit S.Gr

in r.Reg.

Eïnq/uantlipm , nullus perv-eni-entiqpy

€.12,V.19.

va a.gef e non

»

defiftunt; cujus rationem reddit:

&

M

2f

Paventi qui

dem corde futura judicia cogitant,

Aece[fitas.

2

»

& 20,

devidi, mala comitte-

fed praefenti voluptate

w Nubes carnalium cogitationum & affe- S. Laur.

*

Io

re nequaquam vitant. Bene ergo poft timo-

Y

i ad momen- Jutt, ligu.

yem Domini ejus. fervitia memorantur, quia

&ionum (timor) fugat ; Nam f

] a/c- 2,

tum a domo mentis difcedat timor , quafi ab-

de tim,

[

ille folus timor probabilis, qui dum mentem

fente domina , cogitationum fe clamor, veluti

Dei,

concutit, ad boni operis ftudium trahit.

N

Caff, col.-

V. Quisquis in hujus fuerit charitatis per

f—u

ancillarum garrula turba multiplicat , & affe-

&ionum carnalium ignis accenditur ; ut vero

la. 1t. Qione fundatus , neceffe eft;ut. ad. illum fubli-

àd mentem timor redierit, mox confufio tu-

$/23* . imijorem timorem gradu excellentiore conícene

qultuofa compefcitur , &, more ancilla-

A

dat, quem non poenarum terror, non cupido

rum, fe ad injunctum opus mens ipfa tacite

roemiorum , fed amoris generat magnitudo ,

uo vel filius indulgentillimum patrem , ve

teprimit.

XI. Dic rogo,

Paule, quid tibi vis? Non s,cgr&n

1

frater fratrem , vel amicum amicus, velcone

ut me audiatis , fed , ut cum timore £9 tremo-to.4 ferm,

qugem conjux folicito reveretur affe&u , dum

Nefas eft enim2 ad Fhi-

eius non verbera, neque convitia, fed vel tenu-

ve vt[iram [alutem operemini.

l

:

p

eum , qui fine timore vivit, quipplam reCcum

'em amoris formidat offenfam , atque in omni-

bus nonfolum actibus,verum etiam verbis atto-

& admirandum edere ; neque tantum dixit

?h

itur,ne erga fe quan-

timore, fed addit, & tremore , qui major

nitafemper pietate diftend

tior timor eft, nimirum

tulumcunq

: fervor dileGionis illius intepefcat.

id

R. P.

guidam 1& vehemen

Lohn.Bibi, Maj. Tom, II .

N

A

*

370

Bibliothec Manualis: Concionatorie

id findens ; àtllds; deedtiotoeréddat.Hüne

,äqu?zlitm*.

f

a

.— habebat timorem Paulus ; propterea etiam di-

XXIH. Duis.n

oftrum vitam preecedenti

jul

us

um S Gregor,

d

cebat: limeo mequo modo,cum alür pradicave-

atrum valeat fuperare vel affequi ? & tamenLa4, c. 7,

b

por

rim, ipfe veprobur efficiar: Nam fi quze ad vitam

avid dicit: Ne intres in judicium cum fervo

hanc pertinent, fine timofe recte acquiri non

tuo. Paulus,cum diceret : Nihil mihi confcius

poffuat, multo minus fpiritüalia?2 Quis artem

fum: cautefubjunxit: fed.non in hoc jufti-

fine timore tenuit 2. Quod fi, ubi non iminet

ficatus fum. Jacobus dicit: In multis offen-

sc

diabolus,fed fola negligentia impedimento eft,

dimus omnes. Joannes dicit: Si dixerimus ,

ho

tauto opus eft Jabore,ut folam illam naturalem

quia peccatum noón habemus , ipfi nos fedu-

al p

" negligentiam vincamus; ubi tantum impendet

cimus , & veritas in nobis non eft; quid er-

bellum;tanta impedimenta, qui fieri unquam

go facient tabule , [i tremunt columnze ?

Thg

aut quomodo virgulta ftabunt immobilia

?

din.

'potefï/'ï,*u.ï fine tixpore *falutem confequamur?

fi hujus

Bextl

pavoris turbine etiam . Cedri qua-

7

Lj

6 Ant-dé XII. Ne fpes þræmmptione ckqorrmnpatu'r5

tiuntur?

Pad. in

(ita difcurritS.Antonius de Padua ) debet ti-

XXIV.. Vs»e etiam laudabili vitze &ominum,

Dom.in- inor conjungi, qui eftinitium fapientize, ad cu-

fi remota pietate judicetur ? quia diftricte

[bidem;

frao&av. jus faporis dulcedinem nullus poteft perveni-

difcufía , inde ante oculos

Epiphsn. ye. gifi prius deguftet timoris amaritudinem ,

fulpicatur, obruitur.

Judj.cig , unde fi

unde Exod.r s. dicitur , quod filii Ifrael , ante-

Utlitas.

quam venirent ad Mann» dulcedinem , inves

XXV. Timor pr

2efe

j

ns fecufitatem generat .SiAuguü,'

nerunt in Marat aquze amaritudinem.

fempiternam. Time Deum , qui fuper omnes fup. Pfal,

$L

iS, Laur,-

XIIL Quicunque defiderat fapientia & fci-

homines eft,& hominem non formidabis.

A

jd

auit

Juft. c. entia repleri , & qui falutari fpiritu munitus

XXV. Noveris te ; ut Deum timeas : no-S, Bern. f,

te

Cap. VLI.;

anhelat ad culmen pertingere virtutum, non

veris ipfum, utque ipfum diligas. In al-f:27-fupee

Á

^A

aliunde incipiat , quam a timore Domini; nam

tero initiaris ad fapientiam , in altero con- "nt«

ipfe tinor eft robur animze , lumen intelli

gen-

.

fummaris, quia iuitium falutis timor Domi-

tix* , & fpes falutis. -

E

:

ni, & plenitudo legis eft charitas.

B. Her. tr,

XIV. Qui fanttior & fapientior eft, plus fem-

XXVIL Solus efbtimor Dei, qui m

entes Sa.Chryf;

de m-: rt.

per timeat ; nam qui altior eft, cadens majo-

corrigit , fugat crimina , innocentiam fervat, f«de 5. Jo,

S, &uieb.

rfes caius recipit. Efca diaboli ele&a eft , de

& omnis boni tribuit facultatem.

Bapre

H

malis no3ca3:cat, quia fui funt. " Cecidit ille fa-

din

XXVIII. In veritate didici,nihil zeque efficax s. Bers, ;

atj

piens Salonmion, cccidit & ejus genitor David,

effe 'ad gratiam promerendam , retinendam , 44. fuper

ele&us fecundum cor Dei. "imeatis, fratres ,

£j

recuperandam , quam fi omni tempore coram Cant.

iterum rogo , undque timeatis ,

Deo inveniaris non , altum fapere & timere.

eít vir tiinpens Dominum.

quia þeatus

d

AXXIX. Mens noftra tanto valentius fex&roresä.Grevgqræ

S.Auguf. XV. Ideo B.Petrum paululumDominus fub-

rerum temporalium defpicit, quanto fe autho- l. r» mor.

fer, i^ fe- deferuit;ut in illo totum genus humanum. pof-

ri earundem veracius per formidinem fübdit, — 13*

4.. Pall.. fot agnofcere , 1

XXX. Ad omne opuä.boüum ducit amor xs,Aug, in

lere.

;ihil fe fine Dei gratia praeva-

x

& timor Dei. Ad omne o

J

S.Gregor. XVI.Vze miferis no

bis , qui de ele&iöne no-

amor & timor mundi..

pus malum dug?t femem.

lib.. ;9.

ftra nullam adhuc Dei vocem cognofcimus, &

XXXL Tenendum eft, animam Dei timo-g, Cyrl,lus

mor. 9^ 13m in otio quafi de fecuritate torpemus ; de-

re velut muro obfeptam ,fortem éffe, & quo-1.2, in Ifa;

bet profecto,debet non folum infpe effe fecuri-

dammodo invittam , & vires eorum , qui c. 16,

tas,led etiam timor in converfatione , ut & illa

n

manus cum ea conferunt, expugnare,

certantes foveat, & ifte torpentes pungat.

AXXII. Timor Dei velut gladius anceps et, S.Ephre

S. Ber.n.,

iu f, de

f. 20, in

XVII. Deum time, & mandata ejus obferva;

omnem concupiícentiam pravam excildens.

Cant.

hoc enim eft omnis homo; ergo fi hoc eft om-

pat.

nis homo, absque hoc nihil eft homo.

/. XXXIIL Nifi bonus eífet timor ; filiis patres s Chryr

sChyf, AXVIIL Si Dei timorem habeamus ,

nihil

Peedagogos non przeponerent,non legisiatores hom. 15,

in horn,ad DObis eft opus : fi vero hunc non habeamus ,

civitatibus praeficerent ullos Magiftratus. Ubiad Pop,

adPop. 'etfi regnum ipfum

Ml

po(ïid.eamus , umus omni-

timor eft, livor non elt: ubi timor eft, pecunia- &nt.

hu

Antioch. um pauperrimi.

rum amor non vexat: ubi timor eít, extinctus

s. Cypria,

XIX. Deus, quantum

Patris pietate indul-

de |

füror eft,cupiditas improba correpta , omnis

lii

delapis gens femper & bonus elt, tantum judicis ma-

irrationalis paífio exterminata. Nec hoc folum

jeftate metuendus eft..

eit,quod ex timore lucramur , verum & aliud

S.Bern.in- XX. Prima gratia e

t timor Domini. Sine

imulto majus; non enim improbas tantum ex-

tr. de do: bac gratia prima gratiarum , qu totius reli-

pellitnoftras paífiones,fed & omnem cum mul-

nis 3Pf3eionis exordium eft, nullum bonum pullu-

ta facilitate virtatem inducit. . Ubi timor eft,

lare vel manare poteft.

ibi.& eleemofynze ferventes, & continus , &

5 .Chryf,

XXL . Qui nan vivit in timore , /re&

eiliim

gemitus multam habentes compun&ionem.

hom.15. agere non eít facile: licut viciífim cum timo-

XXXIV. Utilitas-eft, 1i fperemus , nosS.Hieron,

Pa

ad B()'Do

re viventem eft impoffibile peccare.

len

Antioch,

C* TT

po/fe delinquere ; fperando enim timebimus, de €ultu

. C Ea

Dis

XXII. Nemo potelít itt fenfa, cordis Deum

timendo .delinquere; |fperando enim time-

S.Diado-

amare,nifi prius toto corde eum timeat;timore

Qu

chus tom

*

bimus , timendo cavebimus, cavendo falvi

l

5 Bibl.5S,

enim Dei efficitur,utanima pura & mollis effe-

erimus.

S ? Greg; L

o

PP.a7. Caad exercendam

charitatem fe applicet.

us timöris.

8l

AXXV. Apchora

Ucord,iys eft p;)rxd

Ms

XXXVI,

)

Titlus CXLII. Tümnor Dii.

371

6 taur.

XXXVI. Z'enite , €? audite ane , quia. timorem

interfogans etiam Angelum ïucis nofter es ,

Gfegæ6

juit, c. 1. Domini docebo vos,

Non curfus fiderum , non

an adverfariorum ?

d 65

de tim. rerum naturas, neque coelorum fecreta , fed

XLIV. Timor Dei fic. vulnerat ,

qüomo do/S. Auguft,

Dom.

Jomini timorem docebo vos.-

Horum fcientia

medici ferramentum putredinem tollit , &tr.9 ini,

fine timore inflat ; timor autem absqqeïfci—

quafi videtur vulnus augere; ecce putredo Joan.

entia illorum falvat.

quando eratin corpore, minus erat vulnus ,

XXXVIIL. Timornihil aliud eft quam mu-

fed periculofum ; accedit ferramentum medi-

S.Chryf,

munimentum , ac turris inexpugnabilis ,

ci, minus dolebat illud vulnus , quam dolet

hom.as, fUS,

.

ad pop.

eteni

m multa nobis munitione opus elt, quia

modo , cum fecatur; plus dolet , cum cura-

multe funt undique infidize.

tur,.quam finon curaretur; fed ideo plus

HugoCar-

XXXVIII. De timore venitur ad dile&tio-

dolet accedente medicina , ut nunquam do-

din.in P, nem , & de declinatione mali ad executio-

leat fuccedente falute.

Beatus

nem boni, unde addit: in mandatis ejus volet

XLV. Cum timetur poena ,

quam fnina-»S.Aügunf.

yir.

nimir. Bene dicit, vole£, quia ubi non poteft

tur, dicitur amari proemium , quod pollice-ferm. 254;

TT

homo plus facere , fufficit bona voluntas. Be-

tur; ac fiper timorem poen: bona vita reti- de temp.

ne dicitur, volet mimi;,.quia plus debemus

netur, per bonam vitam bona conífcientia

velle, quam poffumus facere, & talis viri , fci-

comparatur ; ut per bonam

^

Wconfcientiam nul,-'ï

licet timentis & volentis , potens 1m terra erit

la poena timeatur.

N

s

femen. ejus , quia Prov. 14. in timore Domini

XLVI. Thefauru

sinterdum vocatur repofi- Dionyf.

t

Agyf

fiducia fortitudinis, & filiis ejus erit fpes.

torium, quo divitive continentur; interdum ve- Carthuf

x)' Pm.

& utro

f

C

!

S,Laur.], XXXIX. Si Deum metueret, illiusque beata

ro thefaurus pro divitiis fumitur ,

"

]ue in

1. de fpr. vifione privari expavelceret, nequaquam tam

inodo timor Domini filialis , caftus & fan&tus,

jer f

anim. in. im

teritu.

pudice peccare praefumeret. Nam ubiad-

qui permanet in f2eculum fzeculi,eft thefaurus

T üper

eft timor Dei, abeft procul dubio delinquendi

falutis ; per timorem enim falus confervatur ,

T

voluntas,levis praevaricatio, dominandi ambi-

quoniam timor Domini expellit peccatum ,

tio, praefidendi amor , odium proximorum ,

quod folum aufert falutem. "Timor etiam in

terrenarum facultatum imoderata cupido , &

tantum ornat , perficitque falutem & fapien-

nhry (,,

tiam, ut in libro Job dicatur: Ecce timor

e3.]n,

quicquid divinze adverfum gft voluntati.

pïo

Domini ipfa eft fapientia ; Et Ecclefiaftic. 23.

HugoCa- XL. Beatus i)iæ*,*'qui femgper eft. pavidus.. Pavi-

Dbatus , cui datum eft habere timorem Dei ; ltem-

Bem.f.

din. fupra dus pro poena futura , ad quam initialis timor

cit.Prov.

que Pfal. 33. Z'imete Dominnm omnes. Santii ,

Tüper

unum habet oculum ; &alium ad gloriam ,

quoniam nilil . deeft. timentibus ewun. — Quod. au«

]l

28. V.24.

tem timor Domini fit thefaurus falutem cu-

propter quam, etfi fecurus effet a poena , nullo

modo peccaret.Beatus autem dicitur pavidus,

ftodiens, maxime conítat ex eo, quod fcri-

1teQ0r,

ptum eít. Ecclef. 27.. Si non .in. timore Domin

i (D0T,

primo, quia quanto plus timetur poena , tanto

folicitius cavetur culpa ; & quanto minus ti-

temueris te inflanter , cito [ubvertetur domus tua ,

1

ideo cum Pfalmifta dixilfet ; Beatus vir, qui

metur, tanto diftri&tior portabitur ira judici :

Gloria

Anp.it

Secundo, qàia per timorem firmiter itat homo;

timet Dominum , poft pauca adjecit :

LT.

unde Ecclefiaítici 27. Nifi tenuerir te inflanter in

€9 divitim in domur ejur, hoc eftin corde ejus,

timore Domini , cito fubvertetur domus tua.. 'Ter-

per gloriam, intelligens falutem , per divitias,

yrls

tio , quia betificat animam ; Ecclef. i. . Zmor

fapientiam atque fcientiam.

N

EU

Domini dele&abit cor. , €2 dabit lgtitium , €9 gau-

; 16,

dium in longitudinem dierum. |Quarto quia ti-

XLVII. Hujusm()d/i timore correpti, o Quam SEar

mor eft thefaurus Domiii, Ifaie 33. Divitig

falutaria concipiunt defideria , confilia pro- futt. lib z.

jphrem

vida, fanctos cogitatus , affe&us pios , vota de fpir.

f de

falutis fapientia. €9 — [cientia , timor. .Domini ip[e

eft. thejaurur ejur.. Quinto , quia timor abun-

caítifima , ex quibus pariunt laudabilia opera "!

g

dantiam five plenitudinem bonorum operum

virtutum , germina morum , fragrantitfimos

rf

tribuit ; timor Domini ad'vitam i inï pleni-

flores fpiritus , & uberes fru&us , de quibus

tudine coronabitur.

F

Apoftolus : Fru&ur autem Syiritur €9 charitas ,

"A

Dop,

S. Lant.

XLL. Timor hominum peccaudi differt fa

gaudium &c. Vides, quam foecundus fit hujus

F

L

fan&i timoris Domini concepus ,. quamque

juft. c.r. cul

tatem, & operationem , non autem au-

de timore fert , fed retinet voluntatem , donec habeat

fru&uofus exitus, per quem anina placens

Dei.

efficitur Domino , commendabilis proximo ,

oportunitatem vel occafionem , unde & quos

utilis fibi ?

y

Y

füfpendit a crimine , avidiores reddit ad cri-

XLVIII. Quamvis dia

bolus colligat fibi tur- s Amfjr.

j3nen, & xftuat animo quousque per(üiciat ,

bas,& crudeli eas armet infania , tamen facile ferm.z. de

quod malum cogitat.

Solas Dei timor eft ,

deftruuntur , quia melioribus populum fuum Eliíao.

3

&

.qui nocentes corrigit , fugat crimina, & per-

Salvator circumdat auxiliis , ait enim : Ange-

petem confert bene agendi voluntatem.

lus Domini imminet in circuitu timentium

eum , & eripiet eos, Quod fi Angelus Domini

Pet» Cel-

XLIL Qaafi cuftos füper innumerabiles Ga-

fretoth

lenf. l, de

zasictimoriu ultimo charifmatum ponitur

timentem eum de periculis eripit , non poteft

ent

timere barbarum, qui timuerit Salvatorem ;

pezn. €.1.. ad confervandas innumerabiles gratias. -

l. C:h

Guerr.

XLIII. Pone tibi virilem & fidelem cu

&odiQ

nec poteft metuere hoftis impetum, qui Chrifü

Abb L fe re

praecepta fervaverit , praecepta enim Chrifti

am,qua omni cuftodia fervet cor tuum ; dico

imo I. de

autem timorem Domini , qui nihil negligit,qui

arma funt Chriftianis , & divinus timor ter-

S,Bened. nullum indifcuffum intrare permittit , foepius

torem, a vobis hoftilem. pellit.

Sfega L

4(aa2

XLIX.

| 5024'

R. P. Lohn,Bibl. Man, T: onjz.* ÀII.

372

Bibliothece Manuali: Conc;'ohatoriæ

S,Hieron, XLIX. Timor Domini fiduciam fortitudinis

LVIIL Timore & amore affe&a anima , ve-S.j;Bern 1.

f0

C i4P.ov. praeftat , quia nimirum mensnoftra tanto va-

lut quibusdam duobus brachiis fuis compre- 5. de Con-

U

lentius terrores rerum temporalium defpicit ,

hendit, ample&itur, ftringit, tenet , & ait : fider:

quanto-fe Auctori earum veracius per formi-

tenui eum , nec dimittam.

dinem fubdit. Filii autem timoris Domini di-

pu!

cuntur, qui divino timore reguntur.

A& 1V,

n2

Rahanus;

L. Quanto quis magis Deum timet , tanto

in c. tr.

fapientior apparet , & quanto fapientior, tan-

EX LIBELLO-DE IMITATIONE

Ecclef,

L

non

Mi

to plenior fruCibus bonorum operum

?

&WQ

enimtimor Dei eft otiofus, fed donis virtutum

CHRISTI

replet vitam hominis, & thefauris fcientize

Qu.czlifaf.

fpiritualis cor ejus. illuftrat,

LG

Emper San&orum fecuritas plena.timoris

L C.zc'i.'

erat, nec eo minus foliciti, humiles in fe . $« 3.

Fakilitar.

p

fuerunt, quia magnis virtutibus & gratia emi-

V i

cuerunt.

SChry LL Beafi omner , qui bbunt Dominüm, re-

M e,ce[/itïaf.'

fwir

in Pf 127.Ce dixit :

Omnes; fignificans ,

quod five

P;Ut

pauper, five mancus & mutilus corpore , ac

II. Quii tiraore

m Dei poftponit, diu ftare in, l. C. 24.

»»t

bono non valebit , fed diaboli laqueos citius

7*

.denique quicunque fit, nihil eorum vetat.

incurret,

quo minus habeat h

beatitudinem.

anc, quam ipfe dici; ;

*,4 s VEqualitat,

| äucuhdim.f.

III. O quam profunde me fübjicere debeo

1.3. €. 14;

füb abyffalibus judiciis tuis , Domine , ubi ni-

e

Peiig

Paulfus de

JEIUTimor eft letitia ,-quia, ut nibil homie

hil aliud me effe invenio, quam nihil & nihil!

Chrit.

Paiat. a-

T

pud Man-

nis animum magis debet contriftare, ( intelli-

IV. Intonas fuper me judicia tua, Domine ,

M

fi difc. 12,8

entibus loquor) quam peccatum, ita nihil

& timoreac tremore concutis omnia ofla mea, .

Ibid.&.x,

n, 3. mnagisexhilarare, quam carere peccato ; At

& anima inea expavefcit valde. Sto attonitus,

Vit.?

timor Dei expellit, non admittit peccatum.

& confidero, quia coeli non fünt mundiin con-

LYAP

Probate ( inquit Thomas de Villanova ) obfe-

Ípectu tuo. Si in Angelis reperifti pravitatem,

cro, & videbitis , quanta fitanimze confola-

nec tamen pepercifti , quid fiet de me? Ce-

|tio, quanta confcie

,

ntize fecuritas , & tran-

ciderunt ftellae de coelo ,

,quillitas.

preefumam ?

& ego pplvis ,quid

S.Bonav.

c.6.Dial.

LIIL Habet amoehitatgm : ücüt paradifus

V. Nulla eft fanctitas, fi manum tuam, Do-

[bid, äZæ

dulcedinem & delectationem, unde in Pfalmo:

mine, fubtrahas. Nulla prodeft fapientia, fi

*

Paf

falut. c.x.

üam magna multitudo dulcedinis tug , Domnine ;

gubernare defifias. Nulia

juvat fortitudo , fi

$ g

. quam ab[condifli timentibur te V.

"

confervare definas. Nulla fecura eft caftitas,fi

»,16

Dionyf,

LIV. Replens pacem , id e

ít

t, in preefenti

eam non protepas. Nulla propria prodeft cu-

Carthuf. pacem pe&toris, & in futuro pacem seternita-

ftodia , fi non adíit tua vi

in c. X,

gilantig ; nam relicti

Eccl.

tis perficiens , per hoc, quod facit inquietudi-

mexfgimqr , & perimus.

P

nem vitiorum vitari, & per hoc pacem illam

- Utilitar.

s

fupernam , quse exuperat omnem fenfum ,

- Ihm,.

VI. Si vis aliqu

id proficere, conferva te in lr 6.21.

adipifei, ideo fcriptum eft Pfalmo 33.. Nijil

timore Dei , & noli effe nimis liber,-

& T.

T AEN

deefl timentibus. eum.

S, Chryf.

LV. Dei timor ftabilis eft immotusquex ,&

VII. Quis tu, ut timeas a mortali homine ? l3. c. 36,

hodie eft,& cras non comparet. Deum time, 8 3.

hom.'$. tantam emittit letitiam , ut nullus nos alio-

AdPoP. vum malorum fenfus cápiat; Deum enim fi-

&'hominum terrores non expavefces.'

$ d

cut oportet timens, & in ipfo confidens , vo-

! Jucunditas, —

- |uli

luptatis radicem lucratus eft, & omnem ha-

VIII: Non e

lgl«

" betletitioe fontem. .

ft vera libertas,nec bona Letitia,

SPCC

nifi in timorey Dei cum bona conícientia,

Ibi(;. 8.2:

Dg

S.Augaf, LVI. Jucundetur cor meum, ut time

Xät nos

inPfal35.men tuum. Ergo timor in jucunditate eft. Et

15

quo jucunditas , fi timor ? nonne timor ama-

$. V.

rus folet effe ? erit ergo aliquando jucunditas.

/EXEMPLA

CATHOLICA

fine timore ,. modo jucunditas cum timore,

EXTERN A.

Nondum enim eft plena fecuritas , nec perfe-

&a jucunditas. Ergo & jucunditatem afper-

I.

.. Qualitas.

gat, & timorem incutiat, ut de dulcedine ju-

. Bdias difpenfator domus Achab time-

cunditatis perducat nos ad fedem fecuritatis,

3.Reg $.

* bat Dominum 1frael valde , & ideo ,

V.« 4.

fdeo fic dicit Pfalmus : Servite Domino in

cum Jezabel interficeret Prophetas Domini ,

N

timore , &nexultate ei cum tremore.

tulit & ille centum Prophetas , & abfcondit

eos,' ac pavit.

" ]); enitas.

A

N

II. Jofaphat conftituens Judices in cun&is z Par, 19,

S.Chryf, KLVIL Nihil 2e

quale Deum timenti; timor

hom. 69.

civitàtibus Juda, inter czetera przecepit eis: — v.7.

ad on.

enim Domini omnia fuperat. Hunc poffidea-

Sit timor Domini vobiscum , & cum diligen-

Antioch

, musitaque, omnia propter hunc faciamus,

tia cuné&ta facite ; non enim apud Dominum

s

- ut hunc affequamur timorem.

IgoPcrum eft 2equitas,

j

EII.—jTOG

i fïtulrtx' CXLIL Timor Da.

375

i

;Cunæ

Tob, r, v,...T1l. "Tobias fenior píus timens Deum, quam.'

nus, ventos excitatl ,jäc*üïatur fulgura: de coe-

h

2I.G , II.

egem, rapiebat corpora occiforum , & tepe-.

lointonat, ut terrigenas ad timendum fe fufci-

liebat. Sed & filium ab infantia timere Deum

tet, ut coráa eorum in memoriam faturi judi-

docuit ,

& ad convivium fuum timentes

cii revocet, ut fuperbiam eorum dilfipet, &

Deum vocari fecit.

;

conturbet, audaciam, reducto ad mentem tre-

Dan.:3. . IV. Suíanna ad fcelus invitata dixit : Me-

mendo illo tempore, quando ipfe ccelis & ter-

v.23. lius eft mihi absque opere incidere in manus

ris ardentibus venturus eft in nubibus , cum

«

veftras, quam peccare in confpectu Domini.

,poteftate magna & majeftate, ad judicandos

?. Matth,

V.Cum plagis perimeretur Elzearius, dixit:

vivos & mortuos , ; propter quod oportet nos

6, v. 3C«

Domine, tu fcis , quia cum a morte poffem li-

admonitioni ejus.coelefi debito cum timore

-berari, duros fuftineo corporis dolores , fe-

& amore refpondere , ut quoties aere comoto

cundum animam vero , propter timorem

manum ad feriendum quafi minitans erexerit,

C20,

P

: tu-

j

um, libenter hzec patior.

nec adhuc tamen percutit , mox ejus implo-

remus miíericordiam , & difcuffis penetra-

];:b. 5t..

VI. S. Job de féipfo faffus eft : Semper quafi

v. 23.

tumentes fluctus timui Deum.

libus cordis noftri, atque expurgatis vitiorum

VIL Quidam fanétus Eremita,cum divinitus

ruderibus , folicit

l

Rodríq.

l, ne unqgam percuti me-

cognoviífet, quanto in periculo verfaretur ho-

reamur,.agamus. .

,

-

U 24;

p 5.

XIII. Godefridus Comes

Sil?;ïüs

h

€, II.

mo, indutus lugubri cucullo faciem obnupfit,

Coppenbergenüs ;

£, Jar.in

nihil ut przeter terram afpiceret, neque mor-

vir fumma manfuetudine , & gratia fingulari ,

Vitiv

talium ulli loqui amplius volebat. Caufam ve-

confilio prudens , & in militia ftrenuus , fed

xo horum rogatus, nihil aliud refpondit,quam:

militandi Regi immortali, & cum illo fereudoe

c'

Sinite me , quia homo fum.

crucis, cupientiifimus ; cum aliquando fuos

Pedagcg, — VIIL Triafunt, ajebat Abbas Elias, quse

videret aliena diripere, & przedas agere, fic

Chrit. r. horrorem faciunt cogitanti , egrelfus animae

Dominum eft deprecatus: Obfecro imenfam

$. ** 23« e corpore , evocatio ad tribunal Dei , & pro-

bonitatem tuam , bone JESU , ut me e medio

'V

Mi

$

*

ferenda a Judice fententia.

iniquitatis hujus eripias , & in die judicii pu-

cum qüæ-

rum & immaculatum me tibi exhibeas. Scio

Vi Pp, . 1X. Abbas Agathon moriturus,

p.2..1g1, teretur a fratribus, an timeret coram Deo

enim, ?equifime udex , in meum redundare

comparere? refpondit : Laboravi quidem vir-

caput, quidquid a meis relinquitur, &, fi quid

^tute, qua potui, in cuftodiendis mandatis

a me diffimulatum erit, teid feveriter vindi-

Dei, fed homo fum , & nefcio , an placuerint

caturum. Cum adhuc fzeculari tegeretur ha-

opera mea Deo. Hinc non prz

:

bitu , bellum ei fecere cives Monafterienfes.

nifi venero ante Deum.

*

famo de illig ;

Itaque quidam ex miniftris ejus cum multis

!Qz

Ruffin, in

X. Arfenius , cum nul

lum la;:rymandi fi-

aliis multa pecora abegit, & cum illa przeda,

vit. PP. nem faceret, rogatus, an non cum tot lac-

ftante.in porta Comite , gloriabundus adven-

D, 163.

rymis fecurus ad Deum accederet? refpon-

tabat. Sed vir pius, juftitize tenax, ubi cogno-

dit: Fratres mel, metuo , & nec moniento

vit, quid ab illo effet a&um , animo coifno-

" fine metu fui, ex quo hanc vitze normam fe-

tus, ait ad fervos fuos: Ite ad. nefarium il-

cutus , me Deo confecravi.

lum raptorem , diciteque illi, ne fit aufus un-

S, iBern,

XI. S. Bemardus de feipfo fatebatur: Ego,

quam in meum venire confpectum , nifi prius

fatisfaciat eis, quos przeter jus fasque lzefit ,

M

Hom.«6. quoniam peccator fum, diffolvi non. cupio, fed

inCant. formido , fciens , quia mors peccatorum peffi-

reftituatque praedam univerfam; Ktíi enim

L

ina

cives Monafterienfes in przefens nobis, fortaf-

? 36&

Formido exire, &in ipfo contremifco

portus ingreffu, dum non confido prope a

fis non absque. culpa noftra, infefti funt, non

3

H?-

tamen debuit temerarius homines ruriculas

ftere , qui excipiat exeuntem.

:

S, Beda

XIL inter varia virtutum mer

l

ita, quibus in-

innocentes füb noftri nominis przetextu vexa-

M

j 4.hift, fignitus erat Ceadda , in Meritorum Provincia

re & affligere. Hs»ec poftquam ille refciyit, (in-

Anglc.4. Epifcopus , in tantum erat timori Domini fub-

gulis quibusque res ablatas anxie reftituit.

Spec. ex,

M

ditus, in tantum noviffimorum fuüorum in om-

. XIV. S.Bernardus, primus S. Francif. fo- Menfi

Dift. 3.

nibus operibus fuis memor , ut, fi eo forte le-

Cius, morie

N

qxo 3,

ns dicebat: Nunc fentio, quid fit 'dü*.'-ö-n-

. gente, vel quid aliud agente, repente flatus

in Dei timore vixiffe; nunc enim pro toto

ventimajor affurgeret, continuo mifericordiam

mundo nollem me aliam vitam inftituiffe.

Domini invocàret, & eam generi humano pro-

Nunc gaudeo, & exulto, quod mundum fpre-

verim , quod in humilitate & paupertate

pitiari rogaret. Si autem violentior aura infi-

Deo ferviverim.

À

fteret, ja

i claufo codice procideret in faciem,

^ XV. S.Philippus Nerius, qnando jam erat Idem difc,

atque obnoxius orationi incumberet. At fi

procella fortior, aut nimbus perurgeret, vel

in maxima exiftimatione fanctitatis , ditatus $: n.5.

17

etiam corufci ac tonitrua terras & aera terre-

extafibus, revelationibus, vifionibus , donis

rent, tunc veniens ad ecclefiam folicitus ora-

miraculorum & prophetize , quando penetra-

bat fecreta cordium ,

oracula fummorum

tionibus ac pfalmis,donec ferenitas aeris redi-

ret, fixa mente vacaret. Cumque interogare-

Pohtificum , & apud. omnes in fumma vene-

ratione degebat, folitus tamen erat dicere

5190

tura fuis, quare hoc faceret , refpondebat :

Nonlegiftis: Quia intomut de celo Dominus ,

Deo: Domine , noli mihi fidere , quia. ego

te tradam, & prodam.

& Altijfumur dedit: vocem [uum. — Mifit, [agittas

[uas ,

€9 diffipavit eos : fulgura multiplicavit,

XVI. S.Hieronymus dicebat :

,Ego peccato- S.Hïeroä

€9 conturbavit eos ?

rum fordibus inquinatus , diebus ac noctibus epift. 5, -

Movet enim. aera Domi-

Aaas3

ope-

374

l

Bibliothece quualis Concionalorid

operior cum timore reddere noviffimum qua-

ÜUtülitas.

drantem, & quod mihi dicatur: Hieronyme ,

veni foras;

ji.

XXII. Timuerunt obftetrices Dominum , & Exod. 1;|

fcrit

To. Rho. Vl.

XVIL Andream Avellinum C. R. Theati-

ideo illis domum :edificavit, ( id eft, benedi- v.21«

$.

^C5 -.nuny fenio, ac magnarum virtutum experi-

&ionem in temporalibus dedit. )

mentis nobilem , fublimis hic timor adeo cor-

XXIIL Timens Deum Diaconus cum exu- Spec. Ex-

dift,

ripuerat , ut omnia etiam tuüta verentem do-

lare potius mallet , quam Évangelium in pec- empl.

meltici admirarentur.

Nam fpius in die

cato mortali legendo, Regis mandato pare-4 949

humanze confuetudinis labeculas , quse fan-

re, revocatur mox a Rege , & promilffio-

€is etiam viris afperguntur , plurimis prolu-

nem proxime vacantis Epiícopatus

tus lacrymis abluebat, vereri fe dicens , ne

meretur.

: accipere |

divino judicio, in quo nihil diffimulari poteft,

fatis mundus fifteretur,. & quod timentium

: Dignitän

argumentum effe confuevit, vel adolefcen-

tiores interrogare non dubitabat ,. fperarent-

XXIV. Judith erat vidua famofiffima, quià Judith. $.

ne , fibi olim bene beateque füturum ? Agno-

Sirt

timebat Deum valde, nec erat, qui loque- "V. &

hxmc

fceres Apoftoli difcipulum , non fine. timore

retur de ea verbum maluin.

&T

falutem operantem ; & certe quo ditior eft

navis, eo acrior navarchum timor excitare

U5 Ut

confuevit.

Cs

i|bd. n.4.. XVIIL. Cum joannes a $. "Facuhdo f2e-

'EXEMPLA.DOMESTICA

ieol

/

pius in die peccata füa . confiteretur , movit

Ignatius , cum fratrem fegnifer laboran-f?

iB,in Vits

infueti moris religiofa diligentia Joannis col-

l$,

tem interrogaffet, cui opus illud faceret?

ful- 31«

legas , ut de illo publice Petrum in conventu

& ille, Deo, refpondiffet ; graviter illum in-

quererentur , factique rationem repofcerent.

crepuit , dicens : fi homini id faceres, tole-

Ad eas voces humi abjectus Joannes: Vos ve-

rabilior foret negligentia , nunc vero cum

ro Patres, mihi parcite,inquit; morimur im-

propter Deum id facere te fatearis, gravi fa-

provifi, & nulla non hora mors ante oculos

ne poena dignus es , ut qui minus ejus con-

A

eft; & quis noftrum novit, odione fummi

fpettum , quam hominis ,. vereraris.

liL

Principis, an amore, fit dignus ? Ego qui-

Il S. Francifcus Borgia ad omnia pavidus,

Vit.l4

&f

dem f»epius in die peccata eluo ,

C. 4

quia üngu—

dicere folebat: Judicia Dei videntis & viven-

G

lis horis fzepius pecco.

tis quantum a mortàli judicio difcrepant ! ti-

À

.

Ibid- n. 5'.

XIX. Alexander Luzagus: nobilis Brixia-

meat itaque, qui fapit.

muscum füb ipfa coena fübvereri coepilfet ,

TIL. P.Ludovicus de Ponte confid

erans illud vVit.l,"a.c.,l

-

*

ne lethali fe nexu obftrinxiffet, hzefit primulm,

fponfze de fponfo prolatum elogium , quo to-

mox zeftuantis ab illa fufpicione animi agi-

tum defiderdbilem dixit, non poterat commo-

yil

tationem non ferens, proripit fe &celeriter

veri timore poenarnm ( quod enim in eo vide-

e convivio , ad vicini: Curionem advolat ,

tur amarum ac terribile , ut eft juftitia vindex,

tam eft amabile, quam fua bonitas) fed eo fo-

ejusque fuper ea cogitatione fententiam rogat,

opem, fiopus foret,imploraturus. Senfit pru-

lo, ne Deus ipfum deferat , unde fæpek*folebat

dens facerdos,hominem longe ab ea contagio-

dicere: Noh me derelinquas usque quaque.-

"

Hift Soc;;

ne abeffe, juffumque de divina clementia bene

IV. Vallifoleti anno 1545. inftar miraculi

fperare, lerenato animo tranquillum rémifit

habebatür , quod P.Faber, & P. Araozius cum

.Iil5.

Di«

ad fuos. Rideant Alexandri timoresf, qui icto

omnl genere fexuque promifcuo verfarentur

n,63.»

cum inferis federe , veluti putrida cadavera,

innoxii. Neé dubitavit Melchior Canusin me-

^ wel altas plagas.non fentiunt. Sana corpora

dia cária jocàri , dicere, Patres Societatis Je-

minim3e-mordent punctiunculae, - -

fu herbam habere; qus» vim habeat interi-

menda libidinis, Ea vox cum fenfim fparfa

Ibidinio. — XX. S. Petrum Alcantafanum, Cum vöx

& vità jam deficerent , nondum faluberrimus

ad Regis aures perveniffet, ille Joannem de

Zuniga magiftrum morum ad fatres mifit, in-

hic timor deferebat ; Eo monitore frequens

inter fuprema ea illi vox : amplius lava me Do-

quifiturum de herba, cui P. Araozius refpon-

dit, omnino fe habere talem herbam, quze non

mine. .Quin algentem cilicio cum adduca ve-

modo centrà libidineni, fed etiam contra alia

, fte operire paulum vellet fratrüm unus , ad-

li

dens , fineret fe foveri, ipfe animo minime

vitia , praefentiffimum fit remedium, eam au-

tem corhuniter timorem Dei nuncupari. Re-

infra&o : Sine, inquit, fili , fine me : ad-

huc certandum eft ; nondum extra i&um. fu-

tulit Zuniga hoc refponfum Regi, totaqueid

D

aula cum approbatione audivit.

mus ; quid arma ponamus?

'JV.'P-. Robertus Bellarminus , cum audiffet

Vit, €.36

f

Nece[fitas,

magnum quemdam virum, morti propinquurà

ita de fua falute fecurum difcedere, ut omni-

Tixeoph;

XX S.- Pomem Abbas de S.Arfenifo dice-

Bern. de

bus diceret, bono animo effent, fe falvum fo-

bat: Beatus es Arfeni , quod tantopere in

re ; extimuit, diabolicam fraudem videns ,

d

perfev.l

hac vita planxeris; qui enim hic non plan-

A S- C,2»

nec icoinifit , quin morituro confeítim occur-

reret, faluti ejus profpiceret, ac nimiam illam

xerit , ibi, ibd fero , lugeþit-.

fecu-:

j

Titulus. CXLII. Timor Déá,

375

fecuutatem menü eximeret ,

tunoremgue

ftea fponfa, & uxor Ifaac ; ; ita Deus fzepe mit-

tt timorem fervilem velut alterum Eliezer

Ed t

perfuaderet.

V.

Wibl

& VL P. Antonius de Padilla , cum in fuprea

( qui idem fignificat ac Dei adjutorium ) ad

fcupt.

inter

Soc,

mo agone anxius Deum formidaret; & qui-

tractandum . matr rimonium

Vll tutem

dam fcifcitaretur ,

an forte peccan morta-

amoris divini & animam ; fi tamen anima.

h Is.

ml df

lis fcrupulus 1pfum angeret ,

ESU bone,

venitfub ductu timoris ,

non id fit ex eo,

refpondit ,

quid hoc mon&n? Rehgwius ;

40X "

quod illa velit ei nubere, nam fimul atque

« ethale crimen!

obvium habet amorem , ei ftatim fe unit, &

deferit timorem , qui tamen manet cum 1pfa

$. VII

ut ferviat data occafione amori & ammæ

amorofe ,

ficut Eliezer domum reverfus in

Dd

SIMILITUDINES

obfequus 1faac & Rebeccz manfit.

VHIL Sicut videmus per fetam introduci S. Auguft,

lmum quando aliquid fuitur,

fetaque prius tt. 9»'5 eps

Jadith

Qualitas,

intrat, fed nifiexeat, non. faccedlt linum ; fic 15 Joan,

V.d

S&egor.

cut in via feculi timor debilitatem , ità

QID mor.

Lgi

timor primo occupat mentem, non autem ibi

in yia Dei timor fortitadinem gignit ;

remanet, quia ideo intravit, ut mrroduceret

€.13.

- &ficut in via fzeculi audacia fortitudinem ,

cha ritatem.

áta in via Dei audacia debilitatem pamtb

—]X. Sicut vuluera, que carpau acmduwt erlmck.

medicinam non fentiunt, dum adhuc q:aahfia in fe'to

Caffian, I.

lL Sicut crucifixus non pro animi füi vo-

funt ; fecus Vero ,

fi purgata fünt ;

ita anima 59 fle..

h m.;.

bt vit

4.Coll.35to membra fua movendi habet poteftatem ;

Dei tubunal & 1 t1m0 'em non fünuï dunr ad-^

ita & nos voluntate$ nofítras ac defideria

huc peccatis fuis obvoluta eit; fe;:as vero ,

Jiat.

non fecundum id,

quod fuave eft, & de-

fi .ab iis purgata ,

fanari. lnf'lpja'c

le&at ad prefens , fed fecundum lege*n Do-

X. Sicut ad con&rueuaam fornicem prius

mini, quod nosilla conftrinxerit ,

applica-

ligneus quidam fornix conítruitur, cui la-

re debemus;

fic enim vefte dicere pofï'umus,

dum firuitur ,

mnltatur

pideus ,

quique

[

quod crux no&m timor Domini fit.

hoc exfcru&o fubaucatuf ; ita ad chantatls

& ea con-v

fr.deSales -

Ill Sicut Matronx , dum adhuc in ope-

ere&ionem timor, fuppeditatur ,

L1r.de re laborant,

fi alia res facienda occurat ,

fummata foras mlttltar.,

Vl 104.

Gb

amore

non omnino acum deponunt, fed tel» vel

XI. Sicut filius füper omnia timet mfenfam S.Benav-

€, I7.

cuffino infixam relinquunt; ita divina.pro-

patris , etmmü pater non intenderet eum per- in| Dizr,

videntia,d'im opus praetexatum amoris divini

cutere; fic, qui habet timorem Domnn filia- faluc. tit,

lem, mücar.-bom filii timet, & cavet offenfam 6€. d.

Vitha

in nobis operatur, femper timorem Dei pectori.

infixum relinquit ,

ut fuo tempore ita ufui

Patus coeleftis , etiamf ex

offenfa illa. nihil

6&9-

mali deberet fibiaccidere. De hoc etiam ti-

effe poffit.

bid. 16.

IV. Sicut Vngmes opera Phrygia facien-

more dicitur in P. Z?mor Domim Jautiur per-

fed

tes acum panno infixam non habent ,

anünet dn fæculzzm Jaculi.. ite timor a- fanctis

er illam fil

a traducunt in pannum ;

1ta

Dottoribus vocatur caftus timor.

Sine. hoc

b

eus utitur quidem fervili aut mercenario

timore verecundiz nihil rectum effe potcnt i

timote ad charitatem introducendam, ubi ta-

nihil honeftum ,

-ut dicit Tullius.

-

men hzec introduGa fuerit

expellit ,. & re-

XII. Sicut demm lla, ne panem otiofa come- S, Frmc

Hln Soco

movet illum timorem.

dat, inftar mulieris comendato a Saloi inone , 5alefins

le5

ibld.c.n

V. Sicut naut»? , dum, e portu folvunt ,

femper efi intenta labori fuo,tclam acu piagit, , apudMans

DA

flante Favonio, non ideo omittunt accipere

inducendoque diverfi coloris fila ferica, auram ""* 6'10-4-

i

-

yudentes & anchoras

qu tempore tempe—a

argentumque, varios intexit flores ,totamque

üatls funt neceffarice ;

ita & fervus Del,

hoc opus perfimt ác pehorät, ablcu:nquu fila

cet magna fruatur qmete & fuavitate amo-

ferica, vel aurum aut at gentum innectere co-

ris, nunquam tamen debet effe fine judicio-

gitat ; Aft acum tele non infig

t, ut ubi maz

rum divinorum metu, fed hunc femper apud

neat femper hzerens ,fed ut in tl oducat dunta-

Y

fe habere. debet ,

ut Lentationum Huähbus

xat aut fila ferica, aut argentea,vel aurea, poft

Ad

infurgentibus eo uti poffit.

quorum zutmduähqnem acus extrahitur.

eundem ,

cum divina bomtas varias animoe

VI. Sicut juvenes incipientes e(jiuutar*c9 fi

Ibid.c 18.

noftrae Vntütes inferere . eamque fpeciali fan-

equus, altius nonnihil faitet genua conttrin-

&i fuiamoris auro contexere intendit , adhi-

bet acum timoris fexvxhs

gunt, &. ambabus. manibus li.phlppmm ape

qua puumt COY da

pr ehendunr

aít.ubi melius fuerunt exerci-

noftra, at non femper ibi remaaet

l'l'lZ ü Unm

tati, firmiter in fuo fitu manent; ita Tiro-

gientie timor I)omzm quia timor locum præ-

nes in fervitio Dei inter diaboli infültus ti-

parat charitati (fi pof"* prefatam fimilitadinem

Vltl

morem fervilem aut mercenarium adhibent,

exponit S. Augufünus ) cum autem coeperit

erfe&i vero.absque eoin divino fervitio ma-

charitas habitate, pellitur timor,

qu1 e;. pï B-

nent imm obllesb

paravitlocum, quantum enim illa crefcit , ille

Ibld 0017

VIL Sicut Rebecca ab Ehezer ad domum

decrefcit ; & quantum illa fit interior, timor

-Abrahz du&a ,

fimul atque obvium habuit

pellitur foras. Mawr charitas, minor timor ;

Ifaacum, Eliezer der eliquit ,

& cum in con-

minor charitas, major timor ; fi autem nunus

clave Sarze introduda eft , manfit femper po-

timor , non eft, qui intret chantasb

!

ecef

L

Y

É

3190

Bubliothecee Manuali& Conciomtoriæ

f, Bot

Neceffitas.

omnium deli&orum ; fic timor Domini . eft

En Dla

radix & cuftos omnium bonorüm,

tit.b.

Idem lib.

XXIIL Sicut quercus altis defixa. radici- Beirl.

Xil. äicuif tion femper acus opefi perfe&o

ita them.3. i

| $.desmoO-&- comp]eto infixa relinqui folet , nifi quan-

bus, nullis ventorum procellis fternitur ;

!repw?.

animam in timore divino folidatam. null

us fCRo Pü—-

riücat-

c. 17.

do operans ob urgentia aliqua negotia ab

i

tentationum turbo. concutiet.

lien

opere f«

ed

i

vertere cogatur, tunc enim acum

operi ,

quod habet prze manibus, finit inhze-

XXIV. Sicut procellarum furorem & in-S,Chryf.

fultus Nauclerus fua peritia frangit ,

& elu- him. de

rere, & abit; Eodem miodo, quando Deus

nobis intexit virtutes, praecipue vero fanctunr

dit ; ita timor Dei omnem tentationum tem-

2?: An-

*

füuum amorem , imprimendo. illum cordi no-

peftatem fua virtute fup

V

erat.

XXV. Sicut lignum , cui carbones igniti B. Anton;

ítro, ibidem relinquit timorem fervilem &

mercenarium , quousque in .mobis perficiat

fupponuntur , fenfim ab iis. con

fumitur; itaP-4.tit-14.

c.[!g

homo carnalis paulatim deftruitur, fi timor

charitatem , qua perfe&a acum pungentem

tollit,ficquein hac vita, in qua nunquam

Dei in eadem mente cum illo conjungatur.

$, C

charitas adeo perfe&a erit, ut ab omni peri-

ho, 53

XXVL Sicut in domo, ftante milite fem- S.Chryf.

Jou,

culo exiftat libera, femperjindigemus timore.

non alius ho, .5.

per armato , non latro, non fur ,

S.ChryG — X]V. Sicut equi indomiti multa inc*urfefeh.t

quis talià mala patrantium apparere pro

pius Pop. An-

t1o9ci.,

hom. 2. ad

detinen-

pracipitia, & nos fecum przecipitarent , -nifi

audebit; fic & metu animas noítras

pop

freno .coercerentur ; eodem proportionali

te , illiberalium perturbationum nulla facile

furrepit, fed omnes fugiunt, & pelluntur,

-

iodo afferere poffumus , quod in curfu vitze

noftrze adeo diflicilis & laboriofze omni paffu

(

timoris imperio undique exattoe.

laberemur , nifi timoris fraenum dirigeret

XXVIL Sicut Molis coluber /Egypti

acorum Salian., de

/ pro

.

r mor in, .

ac repri

meret effraenem eq

i

uum aPpetitusno-

/Magorum ferpentes devoravit ; ita timo

l.

ftri fenfitivi.

!

Dei omnem alium timorem abfumit.

Gnti

XXVIIL Sicut igni , quandocunqu

e

ferrum S.Chryf.

dutt

S.Bonav.

.. XV. Sicut in Ca

pitulo ihcrepatur,- & reco-

fe&um , inPfa.xo7.

atf

l.

€,

enofcitur , & punitur culpa; ita in hoc capi-

ceperit contortum, vel rubigine con

tulo timoris Dei corriguntur peccata, quia, ut

clarum reddit ac pulchrum , ferruginem ab-

T'imor Domini odit malum ; &

ftergens, & , quod in eo erat pervérfum

dicitur in Prov.

ficut religio nu

lla effet , fi corre&io Capituli

inflexum ; perfe&iffime corrigit ; ita Dei ti-

inCapitulo cordis non ef-

nior velexiguo tempore facit omnia.

deficeret; fic,fi timor

fo eft affluentia amoe-

Dionyf.

|. fet , totum veritatis zedificium deperifet..

| XXIX. Sicut in paradi

Farthuf.

nitatis , & miri decoris arborum , & herba-

rum , fluminum & gemmarum ;

fic timori fi- 2

cc

l.

aM

S.fraüc. — XVI Sicut Naucleri , dum fecundo Ventxc]),

Saleüus & aura propitia e portu , foluto fune , rece-

iali annexae funt virtutes , & dona , fru&tus

lu c.

dunt,non oblivifcuntur funium , anchorz,alio-

& beatitudines, confolationes ac merita.

Hínc Ecclefiaft. c. 4o. dicitur: Timor Domini

rumque,quibus tempeltatis tempore indigent;

$. i

Itaanima, quantumvis divini amoris fudo

ficut. paradi[us. benedi&lionis.

,

e

fer

ate potiatur ,

XXX. Sicut qui habent corpori

s membra S-Baü-ïua

Pt

gaudeat , confcientizeque ferenit

M. :n Plal;

non propterea tamen oblivifei,. & ab animo

clavis transfixa, ad a&ionem quamlibet im-

93-

menteque fua eliminare debet timorem divini

mobilia retinent ; fic ii quorum animant oc-

cupavit Dei timor, omnem prorfus impor-

judicii;mortis, & inferni,ut vehementioris ten-

tationis tempore fe defendere ac tueri poffit.

tunam peccati & obftreperam occafionem

XVIL Sicut fundamentum eft principium

vitant.

Lyra&us

is Iiönx defu-

HugoCars

in C. X

domus intrinfecum ; ita fimiliter Domini ti-

*

XXXI. Sicut principium arbor

dino apud

$0

Eccl.

mor eft principilum intri

mitur a frondibus, a fructibus, a ramis, a

Manfi difc;

zedificationis.

nfecum fpiritualis

trunco ; fed a radice, quze degit füb terra , yo, n, s.

hü.lg

m

Gran, in

XVIl. Sicut navis

fine faburra fecura non

nec videtur ; eadem proportione dicere pof-

Duce pec.eft , fed a quovis vento non fine periculo pro-

fumus in hac myftica arbore , nimirum ho-

f- 4'87'

elitur-; ita & anima periclitatur , quze

mine, qnidquid boni producitur & confpici-

$K

Íaburram feu onus divini timoris non habet.

tur, cum. videlicet flores odoramur multo-

XIX. Sicut ignis in carbone , nifi cinere te-

rorum bonornm propofitorum, cum multorum

ü f

Fab, conc.

7. inDom. gatur , brevi extinguitur ;

jta San&itas & Ju-

Qp

erum virtutis guftamus fruCtus, cum trun-

18. poft. fritia absque timore Dei cito evanefcunt.

ci. admiramur foliditatem ,

id eft, rectitudi-

Pent.

nem & ftabilitatem in bono , totum hoc effe

S.Gregor

XX. Sicut majoribus & ditioribus navi-

1. 6, mor,

'"bus majori anchora opus eft; ita, quo ju-

effe&um timoris Dei , qui veluti originale

principum in quodcunque , quod agimus,

c/. 14-0

itiot homo eft , eo majore timor

e eget

i

opus bonum , fuum transfundit vigorem.

Cornelfug

Uhilitas.

XXXII. Sicut agricolae, dum arborem ex-

a Lapide

colere volunt, excolunt ejus radicem fterco-

in c. E.

S. Climac, XXL Sicut folis radius per forameh il-

rando: & irrigando ; ex radice enim pendet to-

Eccl,

lg,

quidquid in domo eft , illuftrat, ita

ta atboris fertilitas ; ità pariter fi fapientiam

Y, 2

gr. 2$. - ]apfus ,

—

pud Gran. ,& ve]

minima videantur ; ita Dei timor

omnemque virtutem vis excolere & augere ,

£683- um difcretione natus in corde, omniaejus

excole & auge timorem Domini , hic tibi da-

G

Vi

S. Bern.

peccata. prodit.

bit omnem fertilitatem yfpiritualem.

in ferm.

XX. Sicut

f

ecuritaä

vel defidia eft caufa

a

XXXIH.

(

T. i;fulul- CXLIT Z nnore DEIT.

377

| S. Bonav,

XXXIIL Sicut thefautus , uni eft res pre-

1f. ZA guitar: Uti iþ.þ'fe Chri&üs inünüavit,þfï&ïfh-fäi

- inDizet,

tiofa , facit hominem femper folicitum de cu-

dicens : Nolite timere eos , qui occidunt cor- ** 28

?i

ï-itb -6- C- IQ

Ítodia ; fic timor Dei de fe & de virtu

tib us

Pua

femper eft folicitus, & de Dei gratia, cum

. pus , & animam, nonautem poffünt occidere ;

. fed potius timete eum , qui poteft & animam

habetur ; de perdita , ut recuperetur; de re-

& corpis perdere in gehennam.

N

cuperata, uta recidivo coníervetur.

YX

AL Utlitas: De hoc enim vere dixi

t 5; t Tim, 4,

de

.Id'e"m.

XXXIV. Sicut nautee videntes naufragium

Paulus: Corporalis exercitatio ad modicum ": 9*

än-

imminere , merces , quie in navi funt , pro-

utilis eft: pietas autem ( fen , ut aliqui intet-

Jiciunt in mare , ut evadant periculum nau-

, pretantur , timor Dei ) ad omnia utilis eft ,

'fOB.'L

fragi; fic timor Domini bona temporalia

promifhonem habens

facit abjicere , ut poílit ab zeterno naufragio

& in futuro.

;Vitæ, quæ nunc eft ,

| .

l

liberari, & propterea dicebat Job :. Seper

1'V.,;, Iignitas Q;u

am brevi , fed pg"*ücïam à ïïce!.x I4.

quafi Fumentes [uper. me. flu&us tinui. Deum ,| €9

DN

elogio Salomon indicavit ,

dum . dixit: V-—U*l?-

$. Chryf.

pondus ejus ferre mon potui.

Deum time, & mandata ejus obferva ; hoc

AXXV. Sicut quercus altius demiffis

vradi'-

y

ho. 53. ip

eít enim omnis homo; adeoque ,. ut re&te S

Oa

cibus nullius venti viribus fternitur ; ita ani-

Bernardus concludit , absque hoc nihil eft

Át-

mam divino confixam timore nullus tentatio-

homo, cum hic folus filiorum Dei fit pro-

num ventus evellet ; clavis enim affixum effe

prius,, & hominem in fupremo fuo (iue

amplius eft, quam radicatum effe; idcircoin-

conftituat,

[

quit Propheta

Conjige timore tuo carnes meay ;

V. gucunditas : tum quia Deus vo

lunfat'emþfï 1144» a

ita & tu conli

gere, quafi clavo quodam , &

timentium fe faciet: tum quia timenti Do- " 19

adhæreas.ï

minum non occurrent mala : tum quia timen-

:

.'de

- ZEquitas,

ti Dominum bene erit in extremis : tum quia

. timor Domini ficut paradifus benedi&tionis,

Y

Granat.in

.

. ut fupra S. 2. ex S.

l

1

duce pec-

XVXXVL 'Sicut, fïiinäximus exerci&u.s effet

batum eft.

f

.fcripturæ te&imghüs pro-

]

31270

in campo , & ornibus effet divinitus revela-

Cat, f 53.

:

VI. Securitat : Nam , qui timet Deum , ni- Eccl. 34«

tum, cafurum paulo poft fulmen, & majorem

d- Y- 16

partem percuffurum , merito gravis omnes

hil trepidabit , nec contriftabit juftum , qui

^ Prov, I2.

!

- quid ei acciderit, uti ipfe etiam Deus p

er

metus incefferet ; ita cum revelatum fit , om-

V:. Z2Í»

neés peccatores fülmine ultim?e fententize fe-

:

Maiam promifit, dicens : Servus meus es tu,

tiendos effe ;

?

netimeas, quia ego füm , nempe qui te pro-

& nemo fciat, an odio vel amo-

t

re dignus fit, 2equum eft

; teget, ideoque velut virum fecundum cor

Is

, ut omnem fngtg—

meum oleo fancto meo inungam , manu

mena aux

rem timorem concipiant.

[

lliabor, & brachio meo conforta-

bo.

Digiitas,

gina Aizgeldrmäz : de jqula;i fie di,fgurx*it S L;uQ.

5. Laurentius Juftinianus : Si Angelis peccan- Jattin. r

S. Ambr, XXXVU. Sicut i.»fimülacmmkfnajofem* ha-

j

fer. 5.ih bet gratiam , fi in bafi ftatuitur à

ftandoque

tibus Deus non pepercit, fed rudentibus infer- 4- *€ti-

moreDeif

Ei.rr8.

nidetractos in tartarum tradidit cruciandes,

]Pl&L'

accipit. firmitatem ; ita & virtus majorem for-

i

i

titür dignitatem

n judicium refervari ; & qui non. fervaverunt

,fi timori Dei velut ürmüü—

-

fuum principatum , fed dereliquerunt fuum

-/,

/

m þaü inüftat.

domiciium, in judicium magni diei, vin-

€ulis zeternis fub caligine refervavit; quanto

Jucundi fas. :

D

Wi

magis, qui habitant domos luteas , & terre-

:

num bhabent fundamentum , confumentur

pud

S Chryf, XXXVIIL Sicutin mare decidensimilnen-

d

ho.18. adfum fcintilla exigua facile extinguitur ; fic

velut a tinea, fi mandata Dei przeterierint. )

L

pop.

VHE.. Confideratio mifericordie DEI ( at S

Idem,

quantacunque Deum timenti. illidantur , ve-

lutiin vaftum ltitize pela

Laurentius Juftinianus fuadet) quam nobis

gus incidentia ex-

exhibet in przefenti , quze eftjudicium magni-

tinguuntur , & perduntur.-

S.Bonav, XXXIX. Sicut ebrietas corporalis a

Llfeft

tudinis juftitize , quam exhibebit in futuro.

Lento enim gradu ad vindi&am íui divina

in Pf 9. officium membrorum , ufüm fenfuum ; fic

, procedit ira, tarditatemque fupplicii cum gra-

ebrietas fpiritualis : unde cowfige timore tuo

£ürnes iear , ut fenfus me

. vitate compenfat, Altiffimus enim patiens eft

i non habgant pote-

redditor. Patiens redditor dicitar, quia, quos

fatem , nifi ad Deum.

diu , ut convertantur , tolerat, non conver-

fos durius damnat; & quanto diutius ex-

$. VIII.

fpe&dat, ut emendentur, tanto

- cabit , fi neglexerint.

graviusv judi-

J

MOTIVA

y

"]

ii

h

I

Ecc'. c. IQI. *

IX. Confideratio fac

ilitatis gereundi fpiritualz';'

Idem,

N

Ecefjätaf : Timor Domini ehim*te&e Säa

e

v

1

ter €9 corporaliter ; quod quotidie 1n multis

— — lomone, expellit peccatum : Nam qu

cernitur.

Unde nimium prsceps eft, qui

fine timore eft, quis poteft juftificari ? Hinc

tranfire contendit , ubi ACOnfpexerit alium ce-

Gen.20. & Abraham ad Abimelech dixit: Cogitavi

cidiffe ; & vehementer effrzenis eft , cui

V. II

mecum, dicens : forfitan non eft tinior Dei

lynon

inloco ifto , & interficient me.

incutitur timor de|[alieno cafu.

Bbb

/X ^5 Cïi o

R.'*P. Lohn, bel. Aan. XT om, ITI.

378

A Bibliothecee Manua!i:l XComiqnaioriæ.-

Idem.

X. Criminoforum homimum timor ; de quo

IlI. Coguitio DEI : Si enim column:e coeli fob, 26,

fic idem Santtus loquitur: Si tamen timet a-

contremiícunt , & pavent, ad nutum ejus ; & v. r1.

liquis criminofus, qui fcit, fe reum effe unius

ut S. Gregorius loquitur , ipfe virtutes cocle-l 17.mors

criminis , cum eft in confpectu unius terreni

ftium, quze fine ceifatione Deum confpiciunt,

sf

Principis, quantum timere debet, qui multo-

in ipfa coftemplatione contremifcunt ; quan-

02

rum fe reum eífe cognofcit deli&orum , de

to magis homo p

eccatis undique involutus

ii

trepidabit ?

examine Regis z:terni ? Etfi tanta cura per-

N

timefcitur judicium pulveris , qua intentione

V. .Cognitio.

fui : Nam fi ignoras te , inquit Serm.36. :

recte S, Bervardus, non habebis timorem Dei .

cogitandum , & qua diligentia formidgndum

eft judicium tante Majeftatis ?

in te. Et alibi : Ergo tenetis memoria, nemi-

;Manfi dï['c

XL . Timor inferni : Nam Aphorifmus medi-

nem absque fui cognitione falvari: de qua ni-

5.1]. 9.

cinze eft ; Ignis igni remedio eft ; ne ergo ze-

mirum Mater falutis humilitas oritur , & ti-

ternis cruciemur, & ardeamus inferni flam-

mor Domini , qui & ipfe , ficut initium eft fa-

mis, ünicum illud adhibendum eft remedium,

pientize , ita & falutis. Nam quomodo non

vere humiliabitur, ( & timebit, ) in hac co-

nimirum , ut illas timeamus , quämdiuï */vivi-

x

mus. .

gnitione fui anima , cum fe perceperit o-

;(deiix n.1o

N d

mor vita longiffung : cum in omnibus

neratam peccatis , molehujus mortaàlis corpo-

risaggravatam, carnalium defideriorum fzece

ante aCtis feculis experientia. docuerit, eos

diutius vixiffe fanos, & incolumes ad ultimam

infettam, czecam , curvam , implacatam mul-

tis erroribus , expofitam mille periculis ? -

]

4

-

usque fenectutem , qu

3

iDeo/ 'm fancto tiïnqre

hcma,s

- fervierunt,

. jjudicia DEI occulta & admiranda in An-T

d

Kemp.1.2

gelos €9 homines lapfos. frequenter pouderare ; fi

C- I4bä. I.

^

N

$. IX.

enim ccli non füerunt mundi in confpe&u

G

W

ejus, fi in Angelis reperit pravitatem , dé ho-

ol

65

5

M E DIA.

minibus quid fiet ? maxime cum, ut S. Gfeg. ApudFab,

ait, pleramque in confpectu fordeat seterni Ju- conc. in

S. Chfy& L

dicis , quod in intentione fulget operantis. Et

OIn,.IS,

T

[

tom.4.ho,

:

R;Bfg*niia DEI ob orïü!o,c;habimx; fic 5.

poft Pent.

y. f

29

Chry'oftomus fuafit , dicens: Q'a ra-

S.Augultinus : Vze etiam laudabili vitze homi-

l. 9, conf,

1870

8. ad Pni-

tione hic in nobis excitabitur timor ? Si illud

num, fi remota mifericordia difcutias eam!

c. 12.

hpp.

N

in animo habuerimus , ubique adeffe Deum ,

Ut adeo merito füpradi&us Afceta exclama- Thomas

omnia audire , omnia videre , non ea folum ,

rit : Intonas fuper me judicia tua , Domine , Kemp.l.c,

E

quae fiunt ac dicuntur, fed etiam quzecunq; in

& timore ac trþmore concutis omnia offa

cordibus & récelfu mentis latent.Quod con'r-

Imnea.

VL AMeditatio

S, Thom,mans S. Thomas Villan. Solo, inquit, homi-

.novifþmamm ; ita enim kcde- Bedl. T

V. 406

Vilao.fer.num timore multi arcentur a malis ; fi non

fiafticus fiiafit, dicens: In omnibus operibus

;

'dfa'iïkur'iäc.efï*et ]Judex,, quot mala fierent ? O hominum

*

*

tuis memorare noviffima tua , & in 2eternum

ftultiifime, ümes alium hominem fui fimilem,

non péccabis. Certe huic confiderationi negle- Deut. 32;

Qw ipf. eus populi füi peccata adfícripfit ,

V. 49,

qui forte nefcit peccatum tuum, aut fi fciverit,

poteris fagere eum, aut decipere, vel placare;

dum dixit: Gens absque confilio eft , & fine

& totuin, quod poteft facere , eft auferre a te

prudentia : Utinam faperent, & intelligerent,

$]

vitam temporalem, quam aliquando reli&urus

acnoviffima providerent.Hinc recte S.Bernar- S. 28. in

es, & non times Deum , qui totum, quod agis,

dus : Filioli mei, exclamat , memoremur haec illud. Job.-

Infex. tris

videt ; neque potes ab eo fugere, vel decipere

noviffima noftra, ne peccemus : nam & per

Y,^b. $.

eum, qui quotidie poteft tibi reddere mille re-

ignem robis tranfeundum eft, & uniuscujus-

u/l.. .

'Con;!bln

tributiones , & poftea infernum ? Et Boetius

que opus , quale fit, ignis probabit. Ibi enim

inquit, magnam nobis , fi diffimulare noli-

aurum noftrum vertetur in fcoriam : ibi denu-

.mus, neceílitatem indi&ctam effe probitatis ,

dabitur univerfa impuritas ; ibi veritas ipfa

cum ante oculos agimus Judicis cuntta cer-

accepto tempore , quod. nobis interim datum

nentis. Unde Dominus in Evangelio : JVoli-

contemnimus , juftitias judicabit. Quid vero

le Himere £os , qui occidunt. corpus , €2 non habent

illic omnes juftitize noftrze, nifi pannus men-

amplius , quid. faciant , [ed. ewm. timete ,. qui po-

ftruatze , reputabuntur ? quidquid nunc quafi

Leli

£.

parvi pendendo tranfimus, palpando tegimus,

l, Oratio fervenr , uti S. Auguftinus fuafit,

diffimulando negligimus , quanto illic crucia-

S. Àu

tu vindex flamma confumet ?

lib.de

his verbis : Certum eft, nos mandata fervare

grat, & li-po

ffe , fi volumus ; fed quia przeparatur volun-

VII.. Confiderare lap[ur eovum , qui poft

m&.f fos

beroarbit,tas a Domino, ab illo petendum eft, uttantum

amnos im [umma | [an&üitate tranfasor iuryiffime

$. 1G

^velimus, quantum fufficit, ut volendo facia-

tandem lapfi. [unt , €9 perierunt , fic enim fa-

mus. Certum eft nos velle,cum volumus , fed

cient alie/na/päricula cautum &'timidum,

ille facit, utvelimus bonum , de quo dictum

eft: a Domino gre[Jus honinis dirigentur , €9

L

VIHIT. .lmertz'tääimm j?zlutu : fkpa qonderare : Eecl, 9;

1

viam ejus volet : de quo di&um eft: Deus. of ,

vere enim nefcit homo,an amore , an vefo oev,. s.

qui operatur in nobis €$ velle €? perficere, Certum

dio , dignus fit.

Hinc re&te S. Leo dixit : Serm. g.

V8

H»ec San£tis eft. caufa cremendi ac metuen- 4€ Fpiph.

B

eít , nos facere , cum facimus, fed ille facit,

h(

ut faciamus, przebendo vires efficaciffimas vo-

di , ne ipfi pietatis operibus elati, deferan-

luntati , qui dixit: Faciam , ut. in juflificationi-

tur ope gratize, & remaneant in infirmitate

bus meis ambuletis , €9. judicia mea ob[eruetis ,

natur æ.

€? faciatis,

$x

4

[

3,"79'

Titulm &'XLI[. Timor DEI.

S. Bern

*

$X

p

U. JVoffe debet , huuc ümowm nunguam. deyo-

l,

in Digt. .

r

Y

nendum efje , quantumcunque ijuis in Jan&litate pro-

ASCETIC..

fecerit;nti praeclare S.Lowaventura per fequen-

tlt, 6o ga 'Iö &

tem fimilitudinem indicavit dicens : Timoy :

Nte. omnia. moffe deröet ZAMceta tïïþ.lizf?hz di-

Domini eft ficut bonus ferrarius vel fpecula«

; 'S.Thom*ï; A

9. 2. q.19

verfitatem timorir, quam S. Thomas

tor.Sicut tempore belli nonfinit dormire mili-.

art, 2,

tes ; fic timor Domini, cum fit modo tempus

d, 360

fequentibus verbis affignat: Quilibet timor ,

aut filialis , aut initialis , aut fervilis,aut mun-

belli contra carnem, mundum, & diabolum ,

danus eft : Hic eft fermo de timore , ut per ip-

non permittit dormire fpiritum per dele&tatio-

fum homo a Deo vel avertitur , vel ad eum

nem, vel confenfum, unde dicitur : Deatur ho-

convertitur : fi avertitur a Deo propter mala,

1mo, qui femysr efl pavidur.. INon. folum. autem

quax ab inimicis Dei timet, dicitur timor mun-

tempore belli debet homo effe pavidus,imo e-

danus; fi autem ad Deum convertitur , & ei

tiam tempore pacis debet eífe timorofus , ft-

inhzeret propter poenze , eft fervilis ; fi ob ti-

cut videmus, quod magni Reges & fapientes, "

morem culpze , eft filialis, quia filius timet of-

quamvis a&u non fint guerra, muniunt tamen

caftra fua. De incautis dicit Apoftolus : Cum -

fenfam patris ; fi propterutrumque, eft initia-

lis. Licet autem priores duo timores minus

dixerint,pax €9 [ecuritas tunc repentinus eis fuper-

veniet interitus.Et Ecclefiaftes : Qui timet Deum

perfecti fint , non tamen propterea minus uti-

les cenfendi , aut omnino negligendi funt,

nihil negligit ; quia nec bonum nec malum tan-

cum & bonum habeant objectum , fcilicet in-

quam nocivum & bonum formidat, & nefcit ;

jutis

columitatem fui , & fru&tus optimos , dum &

fi eft gratum, unde dicit Job :, 'erebar. omnia

13

a peccato retraliunt hominem, & viam ad ju-

opera , [cienr. quis non qarceres. delinquenti, imo

MT

ftitiam & charitatem parant ,uti preeter alios

tefte S. Auguftino: quidquid aliquod proípe-

Caffianus

coil

clare Caffianus docuit, dum dixit : Eft gra-

rum eft, fratres , magis metuerdum eft, quae

RTA

putatis profpera, magis tentationes fant. Na-

C. 8

'^^ dus cujusdam profe&us , ut , dum vel poena-

Cl

rum metu, vel proemiorum fpe, incipimus

ves ditiores , & onuftiores facilius in-

m,ls.

Brt,

Tfsiz 26. vitia declinare , ut ad charitatis gradum tran-

currunt ; ac proinde magis timere debent pe-

v. 18. .oxfire poffimus. Hinc & Ifaias teftatur : À timo-

riculum fubmerfionis in aquis dulcibus flumi-

tünf,

2

J

t2 70.l. €-re tuo concepimus fpiritum falutis. Re&e ta-

nis,quam in aquis falíis,& tempettuofis maris;

|

[

i!as

€. I4.

men idem Caffianus monet,in hoc timore non

hze namque validiores funt, & majoris virtu-

fiftendum , fed ad illum fublimiorem timorem

tis ad füftentandum navis onus ; quod profpe-

np.l.c./

rum venit, magis metuendum elt. -

gradu excellentiore confcendendum , .quem

S. Bonav.

non poenaruma terrof , non cupido praemio-

IV. No[fe debet , hunc. timorem pracipue 1n cu-

l

L]

C

;

)

07'

rum, fedamoris generat magnitudo , quo vel

flodia. fenfum.| exteriorum veruri debere , uti fa-

tenuem amoris formidemus offenfam , atque

pienter S. Bonaventura obfervavit dicens :

in omnibus non folum actibus , verum verbis,

]tte vigil vel fpeculator mandat cuftodiri por-

attonita femper pietate diftendamur , ne erga

tas fenfuum,quia ibi eft quafi totum periculum:

0

?t. 34

eum quantulumcu

ficut ( ad literam ) illi qui funt in munitione ,

intepefcat.

nguäïärvor dile&tionis '*Qlius

fumme cuftodiunt portas,cum vident caftrum

ab hoftibus obfeffum ; fic fpirituales viri , qui

S. Bonav,

TL IVoffe debet caufar , ob qzm netz;'k'am perfet tz-

habent timorem Dei, cuftodiunt portas , Íci-

£t

in Pf 2.

; EOöu

qure debeant , quas S. Bonaventura his verbis

licet quinque fenfüum , ne intrent inimicil,

X fs

indicavit : Omnis perfe&us debet eum timere

timentes , quo

d dicitur, efcendit mors per fenef

. propter tria ; Propter calpam occultam, unde

ra$ : noftrar.

— hoc : Delicta quis intelligit ? & Apoftolus : Nihil

V. Nofle

debet, mmqämn /ïfæ virtuli cjuemquam S, Cyril,

mifii confcius [um : fed, mon in. hoc jufüficatus [um.

confidere po[fe ;

Nam ut recte S. Cyrillus Ale-Atex. l.

n

xandrinus dixit ,

Noftra vis ,

nifi divinitus!'- !

Propter fui infufficientiam , unde hoc : Non

]

í

funt condignze paffiones hujus temporis ad

füftentetur., nulla penitus eft ; quid fumus , fi

j

futurum &c. Et propter füturam ruinam , fci-

a Conditoris noftri protectione deferamur

"

? S:Leä fe).;

licet ne peccet in futuro. Unde hoc : £eatur fro-

Hinc S. Leo pulchre declarat caufam & fin

e,

9. de paff,

mo,qui [emper e[-pavidus.Juxta alios ad duo prze-

ob quem Chriftus Dominus permifit lapfum

cipue capita generalia revocari poffunt , nem-

Petri,dicens : ut nemo auderet de fua virtute

pe ad abyffwm judiciorum divinorun , qua tum

confidere, quando mutabilitatis periculum

nec Petrus potuiffet evadere. Quam doctrinam

antehac jam in Angelis , & praecedentibus

L

D

Manfi difo

hominibus declaravit, tum quotidie manife-

egregie confirmat Manfi fequentibus verbis

x

R

nu 89

Y

lypfi cafur ftel- "

ftarenon ceffat : tum denique in particulari &

idit S. Joannes in füa apoca

.extremo omnium hominum judicio potiffi-

larium ex firmamento coeli , quem draco cau-

mum manifeftabit ; de quibus proinde recte

dafua caufaverat : Cauda ejus trahebat ter-

dixit $. David :

udicia tua abyffus multa.

tiam gartem flellarem cali , €9 mifit eas in terram.

Pf. 35. v. Et ad abyffum fui nihil 9 imperfe&lionir , de qua

Formemus modo argumentum , quod con-

lo 9'

y2

vincit : fi fixze de coelo cadunt ftellae , quanto

Es

v.8

1. 4'- abyffo recte dixit iterum Pfalmifta : Abytfus

um

Serm, 36,

abyffum invocat. Tali nempe ordine, ut S.

magis errantes fibi timere debebunt?Si Ange-

Bernardus advertit, falubriter innotefcit Deus

limutantur in doemones , quanto magis per-

in Cant.

.cum prius fe homo noverit in neceffitate pofi-

vertentur illi,quos notat Apoftolus , futea vafa

s pariter lob : Homo

tum, & clamabit ad Dominum.

portantes , & de' quibu

^5

naiur

Ed

R. P Lahn.l Bibl.. ]Wcm.; Tom. I1l,

396

Bibliothece IMamnualis Coucionatorize

natur de multere, nunquam in eodem ftatu per-

reffit , quod czäpät & fummam fignificat. Et

S.Àug. manet ? Unde merito S. Auguftinus ad Deum

plane reverentia erga Deum , cujus caufa cul-

liiog,

c. 29. So clamat : Videmus multos, Domine, ex Pa-

pam horremus,ea eft fundamentum & initium

tribus noftris( quod utique fine magno tremo-

vitze chriftianze ; ea enim caufatur ex notitia

re non recolo , fine multo timore non confi-

& dile&tione divina.Eo enim reveremurDeum

teor ) afcendiífe primitus quodammodo usque

quia cognofcimus & diligimus ejus Majefta-

ad coelos & inter (idera nidum fuum collocaífe,

j5

tem , quam offendere pertimefc'imusy.

poftmodum autem cecidiffe usque ad abyffos,

y, V

&animas eorum in malis obftupuiffe. Vidi-

VII.. Noffe debet , quomodo. defendi poffit. illud . them,

mus ftellas de ccelis cecidiffe, ab impetu fe-

n

rientis caudae draconis.

Davidis : Non eftinopia timentibus eum ; cumt. c«

L'b)l

X

defatto tam multi jufti inopes exiftant. Ad

quod dubium refpondet S. Thomas fic lo-

Thom, VINoffe debet,ex quo fundamento tin?of dicatur

uens : Contingit aliquando,timentem Deum,

äf:

"a e

T. 12- initium [apientiz ; quam. veritatem fic explicat

parum habere,fed non contingit eum effe ino-

5. Thomas : Initium fapientize poteft dici ali-

pem ; inopseft, quife deficientem reputat ;

quid dupliciter. Uno modo , quia eft initium

qui timent Deum, his contenti funt, quoe

ipfius fapientize , quantum ad ejus effentiam ;

abent. Philipp. 4. ubique & in omnibus in-

alio modo quantum ad ejus affe&um ; ficut

ftitatus fum. Obfervat S. Auguftinus alium

initium artis fecundum ejus effentiam funt

Apoftoli textum , 1. Cor. 4. Ulgue in hanc fio-

. principia,ex quibus proceditars ; initium au-

ram e[urimus , €$ fitimus , €$. mudi [umus ; quo-

tem artis fecundum ejus affe&um eft,unde in-

modo ergo non eft inopia timentibus eum ?

cipit ars operari, ficut fi dicamus , quod prin-

Et dicit, quod Deus eft nutritor & medicus:

cipium artis sedificativae eft fundamentum ,

Medicus autem fubtrahit nutrimentum infir-

quia ibi incipitzedificator operari. Cum autem

mo , & facit efarire & fitire, quia expedit fa-

- fapientia fit cognitio divinorum , aliter confi-

nitati. [ta Deus , fecundum quod expedit fa-

. deratur anobis , & aliter a Philofophis. Quia

luti noftrze , quandoque inopiam immittit ,

enim vita nítra ad divinam fruitionem ordina-

quandoque divitias coafert, quando longi-

tur , & dirigitur, fecandum quandam partici-

tudinem dierum concedit ,

quandoque brevi-

pationem divinze naturze, quze eft per gratiam;

fapientia fecundum nos non folum confidera-

tat?m adducit.

tur, ut eft cognofcitiva Dei , ficut apud Philo-

VLH." JNo[fe debet utilem praïxin hujus tkmbrz': ;

fophos ; fed etiam : ut elt directiva ha-

quze id tribus przcipue induftriis confiftit.

mause vitze,quze non folum dirigtur fecundum

I. Ut magna cum difcretione concipiatur ;

rationes humaaas, fed etiam fecundum ratio-

etenim vera fapientia a timore incipit, nec

nes divinas.Sic ergo initium fapientize, fecun-

eft fapientia fpiritualis fine timore Dei , ita

dumejus effentiam,funt prima principiafanien-

timor Dei fine fapientia effe non debet , ut

tize, juze(unt articuli fidei,S&fecundum hocfides

recte advertit S. Ambrofius, qui & addit, ideo

dicitur fapientize initium. Sed quantum ad ef-

Ifaiam omnibus aliis donis Spiritus fanéti eum feff. - ie

« I16.

fectum,initium fapientize eft,unde fapientia in-

poftpofuiffe , ut fignificaret, timorem

eiin

cipit operari,& hoc modo timor eft initium fa-

formari per fapientiam, inftrui per intelle&um

pientize, Aliter tamen timor fervilis , & aliter

confilio dirigi , virtute firmari, cognitione re-

filialis; timor enim fervilis eft,ficutprincipium

8l , pietate decorari. 2. Ut femper cum fpe

extra difponens ad fapientiam , in quantum

aliquis timore poenze difcedita peccato, & ha«

prudenti jungatur ; id quod S.Gregorius a Deo

Eul] 4

illis verbis: Non accipiesloco pignoris molam Deut. 24..

V1

4

^

bilitatur per hocad fapientize effe&um, fecun-

fuperiorem & inferiorem : fi

gnificatum putat, V- 6

dum illud Eccl. . Timor Domin expellit pecca-

- tum. 'Timor autem caftus vel filialis eft initium

fic enim loquitur: Spes ad alta fubvehit,timor l^ 33 -mor

autem corinferius premit: una mola fine alte- * ' *

fapientize, ficut primus fapientize effe&tus.Cum

ra inutiliter habetur. Peccatoris er

go in pe-

enim ad fapientiam pertineat , quod humana

&ore femper debent fpes & formid

o conjun-

vita reguletur fecundum rationes divinas,hinc

gi , quia incaffum mifericordiam fperat , fi ju-

oportet fümere principium,uthomo Deum re-

fütiam non timeat : & incaffum metu

vereatur,& fe ei fubjiciat. Sic enim confequen-

non confidit.

it, qui

Hinc Gloffa in cit. locum ait :

ter in omnibus fecundum Deum regulabitur,

Qui praedicat peccatori, tanta difpenfatione

Brevius idipfum Paulus de palatio fic oftendit :

ApudMan

Placuit Do&oribus noftris hoc loco mentio-"

praedicare debet , ut non reli&ta fpe timorem

fi diic.

fübtrahat,nec fubtracta fpe timorem relinquat.

R. 3.

' nem effe de timore fervili , qui poenam a Deo

3. Ut pietatis exercitio fru&tuofüum & effica- Hom.ts;

timens ceffat a culpa. Hic timor , licet non fit

in Ezech,

fapientize comes,eft tamen initium,quia eft ve-

cem timorem faciat;qualis enim eftifte timor,

inquit S. Gregorius, fi cum eo pietas non eft?

luti acus ingerens fapientize filum. At nimis

qui enim mifereri proximo ignorat, qui com-

credibile eft,Ecclefiafticum fuum non variaffe

pati ejus tribulationibus diflimulat

, hujus ti-

fermonem, fed quod,ut coeperat timorem filia-

mor ante omnipotentis Dei oculos

nullus eft,

Ity 1

lem ( qui ex reverentia Dei abhorret

a culpa)

UA

laudare,ita nunc profequatur. Tunc

fenfus eft,

quia non fub;levatux ad pietatem,.

initium,caput,fundamentum

,fumma fapientise

eft timorille; Nam Hebrzis initium eft,

$. XL

»

Titulus CXLII. Timore DEL

381

$. XI.

dus, & diabolus, quamque magnum ab his

vitee non tam

periculum cuivis immineat ,

COWCEPTUS PRJEDICA-

temporalis , quam 2eternae amittendz. Ín fe-

BILES

cunda parte demonftretur .

, quam fortiter ho-

ftes omnes timor Domini rbpel at

cari nein

Qualz far

quidem timore füpplicii setetni ; mundum ve-

ro fpe melioris fubitantize & prezemii zeterni :

Pf. 33.

I

V.

iz.

X occafione thematis : /eniie , filit , au-

Diabplum denique per metum tam bono &

Thg

dite me :

ümorem Domini oloceäo UO :

ex-

omni amore digniffimo Deo, quem d»:mon

(

plicari poteít natura timoris, eumque in tinem

tam turpiter contempfit & deferuit ,

difph—

Lib,1.c:2. fervire potelt defcrlptio timoris, quam Salia-

cendi.

nus in infigni fuo de timoreDei trafä-atu, affert,

IV. Ex occafione thematis : O]lmaam volm .ue. 12.

dum ait,vultu ejus ad feveritatem magis,quam

quenm tmeatis :

oftendatur, quam merito Deusv. 5.

hilaritatem, fuiffe compofitum. Deinde in tia-

folus, & praeter eum nemo alius ,.

fit timen-

rze Pontificize lamina czerulea nomen ejus au-

dus. Nimirum z. . Quia per omnlpotentmm

reis literis effe exaratum hoc fere feníu

Ti-

eft invincibilis ,

juxta

illud Jobi ;

Qül'* f()

mor Dei juftitize divinse proles. Ín fuprema

rettitit ei

,& pacem habmt? 2. Qma per * 4**

veroparte tiarze gemmam fplendidiffimam ,

ommfmentmm fuam eft infallibilis , juxta il- ,

7?*..

€ üjüb nomen feveriftas erat , fuiffe confpectam.

lud ïeremlæ Ergo Dominus fcrutans COf ,.

Ad humeros jacuiffe , & ad utrumque bra-

& probans renes. 3

. Quia inflexibilis per jufti--

cmum pependläïe fïpanolum byffinum, purpu-

tiam , juxta 1llud Ecclehaüls

Si ceciderit li- £cel. z.

rei coloris , linguis igneis infperfum , cum hoc

gnum ad Auftrum, aut ad Aqmlonem,m /quo-v- 3-

eloquio : Semper ardet,& nunquam confamit.

cunqu-e lóco cemdent ibi erit.

Promiffam czefariem utrinquein cincinnos cri-

V

)

Ex occafione thematis ; Quir mon time-

fpatam h»ec verba innexa habuiffe :

Periculo-

bit te , o Rex gentium ? exphcentur caufze ti-

rum feges.Ín binis auribus duas gemmas ,

mendi; nempe 1.Suprafe , Deum juftum &

quarum altera inferni, altera mortis meditatio

accmatlümum Judicem , de quo non imme-

dicebataur, fuiffe pendulas In toga rafilii viola-

yito dl» $o

S. Job : femper quafi tumentes flu-

-eel colons ,ultionis exemplum dicta angelorum

&us timáüi Deum. 2. Infra fe, gehennze horri- jgt

.n/g

D6

e coelo pulforum hiftoriam acu fuilfe depictam,

bile barathrum Infernalibus Hammlmcc enfum, v.

EEUM

ad cujus limbum fententia Judicis : Ite male-

& noítris peccatis caftigandis przeparatum.

di&ti inignem geternum, qui paratus eft diabo-

3. Retro nos peccata przeterita & vitam,eheu !

lo & Angelis ejus: erat deícripta. In finiftra

in fceleribus exactam, 4. Ante nos, pericu-

manu hanc fententiam fcriptam tuliffe : Judi-

la committendorum peccatorum , & tot mife-

cia Dei abyiï'us multa. In dextra fcipionem ,

rabiles lapfus Angelorum & hominum. 5. In-

fpes venize, di&um. Denique pallio, quod pre-

ter nos ,

naturam corruptam , & ad omne

. tiofo vellere fülciebatur,& diffidentia fui dice-

malum pronam, 6

6. Extra nos , lhoftes vali-

$1

batur hanc in ora fpntentlam continuiífe: Bea-

diffunos diu 110&uque infidiantes , & in fü-

iti;

tus hc»mo qui femper eít pavidus. Quze omnia

pfemam exitium pertrahere molientes. Quze

proin paulo clarius , fed fuccincte, explicata ,

omnia fufius apudFabrum explicata videri pof-

amplam concioni materiam fuppedltabunt

funt conc. 1. inDom. 15. poft Pentec.

uti videre eft apud c1t*a-.um Salianum.

V].

Ex occafione thematis : Accepzt autem Luc. *v

omner,timor : poteft aliter oftendi ,

nam mul-:6.

Ecd. 4

1. Fx occcüone thematis

: Funiculus. tri-

L oj

Y. 12

tas graves caufas. tlmendtDeum habeamus.

plex: difficile rumpitur ; exphfam poteft, quo-

Nempe i:Propteripfius omnia cernentis afpe-

&um,

3 o

modo Deus per trlphcem timorem , fervilem

quo olim S. Ephrem 1mpud1cam mu-

f

fcilicet mercenarium, & filialem, velut tripli-

hmcalam ad Íícelus invitantem avertit. 2.

cem funiculum, homines ad fe tlahat fibique

Propter fcandala & láqueos ublque obvios ,

arctifime conjungat. Quem in finem quivis

de quibus Ifaias dixit: Qui fugerit a facie for-

horum timorum feparatim explicari, ejusque

midinis , cadet in foveam : & qui ex fe expli-

-

natura & utilitas ac praxis oftendi poteft , ita

caverit de fovea, tenebitur laqueo. 3. Pmpterïï-***

18.

tamen, ut efficaciter auditores exciteptur ad

incertitudinem.falutis , de qua S. Paulus di-?**'

fihalem timorem czeteris præferendum & re-

xit:cum metu & tremore falutem veftramp;; llipr

liquos duos nonnifi in fubfidium , fi forte cha-

operamini. 4. Propter ultimum cum morte y, 15.

ritas refrigefceret, retinendos ; quod ipfum,

conflictum , a quo pendet beata velinfelix 2e--

ut facilius obtineatur , filialis timoris prze aliis

ternitas : de quo merito dixit S. Auguftinus :

M,o

praeftantia oftendatur.

Vee mihi mifero , cum venerit dies judicii , Cap. 2

2g.

feti

& aperti fuerint libri confcientiarum , cum Medit.

Mce)]zta.r

dicetur de me : Ecce homo ,

& opera ejus.

Quid faciam nunc, Domlne Deus . meus ,

Prov. 15

]I Ex occafione thematis : Per tumortm

cum coeli revelabunt iniquitatem meam , &

V. 27.

omnis declinat a malo :

mü&atur fimilitudini ,

adverfum. me terra confürget ; ecce nihil re-

qua S. Chryfo?comus timorem , militi armato

fpondere potero,fed demiffo capite prze confu-

comparavit ante fores domus v1g11ant1 nemi-

fione coram te ítabo , trepidus & confu-

nemque, qui domino nocere poffit , admitten-

fus. Vide heec omnia fufius apud Fabrum in

ti. In prima ergo parte oftendatur

quam

auttario them. 5.in Dom 15. poft Pent. expli-

graves infidias moliantur homini caro , mun-

cata.

Bbb

Ui-

382

Bibliothece | .2Manusis Concioustor ie.

L/tzlz fa.

dum feilicet ipfam ctiam peccat! fadicem ,

'Tob. 4.

VIL Ex occafione thematis :

- .Noli timere ,

concupifcentiam , tollit. 2. per viam illminae

V. 23

hi mi , pæupeïemfwm m vitam germur, lcd multa

tiuGm; cum femper a SS. Patribus inftrumen-

bona habebimusfi jf tunuerimus Deum: potefr oftendi,

tum aptiffimum ad virtutes comparandas fit

- qualia bona per timorem Dei obtineantur.

juaicatus.

3

per vurm untwam :

quate-

Pf, 11í.

Et 1. qmdem bonum autile feu divitize ; non

nus introducit charitatem, per quam homo ar-

&Giffime unitur Deo,

Y. I0& 3-

enim eít inopia timentibus eum. Divites qui-

uti ex teítimoniüs fu-

dem eguerunt , & efurierunt, inquireutes au-

pra citatis patet

tem Dominum non minuentur omni bono.

*

2. Bonum foneflum , feu honorem & gloriam :

$. XIL.

fic enim teftatus eit S. David dicens : Béa-

ALII CON(.,EPTUS

Mnf (

tus vif

qui timet Dominum in mandatis

L] n,u

f

ejus volet nimis.

Gloria & divitive in do-

.ZVPC(J' taf.

Qui timent

Ebrzei egreffi ex mari rubro omnino il- Manfi difc

mo ejus:

Hinc & Judith dixit :

H

te, magui erunt per omnia ; quod & ipfa-

ldefi, viderunt /E.e

gyptios mortuos fuper 8 - 7-

met abunde experta eft. 3. Bonum dele&abile :

littus maris, tm:u;tque populus Videtur ra-

Pf. 35.

juxta illud S. Davidis teftimonium.Quam ma-

tioni congruentius fuiffe , fi populus hebrzeus

V. 20,

gna multitudo dulcedinis tu»e , quam abfcoa-

affectum jubili & trmmphl excitalfet , videns

difti timentibus te;ut adeo vere dixerit nonne-

fe e manibus inimicl ereptuin , a dura fervitu-

iS. Thom

Kemp.1

'mo : Si eft gaudmm in hoc mundo , hoc uti-

te liberatum , hoftem vero & perfecutorem

2 €C.4

que poffidet puri cordis homo. Vide F. abr. co.

fuum divinitus extinctum, denique juftiffimam

&. ?.

7. ia Dom. r8. poit Pent.

vindictam injuri€ Deo illatze a Pharaone;

VIIL Ex occafione thematis :

Ecce fagzt:tæ

cur igitur timuit populus ? Refpondetur,quod

1.Reg.20, j tj fo

[unt : poteft oftendi , timorem Domi-

anima, quo pluribus agnofcit e a Deo dota-

V.

p

ni efle certum fignum præde&matwnis euin-

tam efïe beneficiis ,

eo magis femper fibi ti-

mere debeat ,

ne mvmntudlms incurrat no-

que ia finem narrari 1. pactum , quod Joaa-

thas cum Davidefecerat, ut fcxl(cnt fi dice-

tam : Praeterea tlmuel unt, quia videntes pu-

XYet.

Ecce fagittze iatra te fant :

pez hoc col-

nitionem iftorum rebellium, timere poterant,

ligeret , fe effe gratiam apud Regéi: con ecu-

feveriori fe fore mulcta*«dos pæna ; i Deum

ofienderent.

tumn. 2. Probatur,

hoc juftius de fazitta ti-

il.

jutferat plentlfïlmus Salvator mofters Term.

moris divini dici, idque tum per tefti »ouia

S. Ícripturze, tum SS. Patrum , tum quotidia-

| fervis & famulis illis , qm miniftrabant convi- ferm. de

uptus

na experientia confirmetur, Vlde Drexel.in

vis in nuptiis Canse Galilacze : implete lujdrias a5

alllææo

Zodiaco figno 11.

quà ;

intendebat nimirum Dominus hydrias

[X. Ex occalione thematis :

Timor Domini

has adlmpleke generofo vino, ac difpofuit eas

exyrllit peccatum : oitendatur, timorem Domiai

prius leplfn aqua, per quam S.Bernardus in-

eife efficaciillimum medium ad vitanda pecca-

telhglt timorem Dei , & per vinvm amorem ;

ta ; eum ia finem narretur r. quod fupra $. 6.

quidnam vero hoc mdlcctm mylterio, ftatim

n.4. de hetba P. Araozi narratum et. 2,.

declarat, dicens: Incutite metum , &fpmtu

Probetur

merito tali herbze timorem Dei-

timoris non tam vafa , quam cm'da replete,

comparari , quia impellit ad pr»terita pecca-

quia, ut ad charitatem perveniant, mmandl

ta per poenitentiam expianda :

ad proefentia

Íuntatimore, ut dicant & ipfi , a timore tuo

concepimus ,

& parturivimus Spmtum fa-

per deteítationem finceram & confeffionem -

delenda :

ád futura per prudentem cautelàm -

lutis.

fef 'ü?er devitanda: ut adeo vere S. Bernardus dixe-

Cant.

H Thomas Villanovanus in expoütmneS Thom.

rit: In veritate didici, nihil effe ?eque efficax

moraliillius textus S. Lucee : /ntravit ] £,5 U. de Vill.

conc. 4.

ad gratiam divinam promerendam, retinen-

in quoddam caftellum €c, per caftellum illud in-

de

afï'u*n«

Tiemi

dam ,recuperandam , quam fi omni tem-

telligit animam hominis , in quam intrat Sal-

'ptione,

$

pore inveniamur coram Deo non alte fapere,

vator nofter, eamque tanquam locum

muni-

fed tlmere

tum inhabitat. Adaptat deinde fingula caftelli

-

Éccl. r.

X

x occafione thematls

Timenti Domz-

hüjus munimenta , eorumque munia fingulis

Y« 13.

num bene erit in extremis : oftendatur, quam be-

virtutibus ; At timori Dei qualem alfignat fta-

ne fit füturum timenti

eum 1, //nte mortem

'tionem aut officium ; Talis fane obtmglt ei

officii ratio , talis Pcatm

dum non erit ei inopia , nec occurrent ma-

a qua dependet fa-

la, S. fcriptura tefte. 2. Immorte: propter

]us ejus maxima : H'ibeat inquit, de hoc ani-

confcientiam vitze laudabiliter tranfa&te. 3.

mae caftro rigidum janitorem , timorem Do-

Po

etiam

mortem : ubi propter fidelitatem audiet

mini,qui omnes violentos appetitus ,

jucundiffimum illud elogium

Euge ferve

fenfuales in hoc oflium irrumpentes ,

facile

bone ,

quia fuper pauca fuifti fidelis , fupra

jugulet , & difperdat. Inutiles plane funt cu-

multa te conftituam , intra in gaudmm Do-

juscunque caftelliaut arcis etiam minutiffimse.

m1n1 tui.

'circumvallationes , aggeres , inutilis quzevis

Deut. 6,

XL Exoccafione thematls :Dominum Deum

annona, generofa militum audacia , inutilis

v. 13.

tuum timebir , €9 illi foli [ervier : probetur, timo-

quoque gubernatoris peritia & experientia ,

rem Dei elfe d ucem fideliffimum & peritiffi-

ad defenfionem cujuscunque -munimenti , fi

inum , qui per tres vias perfectionis celerrime

I)J

qui tenet claves porte , non eft fidelis.

AR

timori

& tutiflime ducat; & 1.quidem per viam purga-

DEI afcnbltur cuftodia talis

fitus & loci, quem cu&odm permagni inter.

&ivain ; quia per timorem declinat omnis a malo

eft ,

N

Tib -C X LIL Tior D.

383

in cadem co gnitiohe exc&lläntioms adhuc funt

&t , eaque officii ratio ei attribuitur , ut ejus

nobis intimetür neceffitas, & utilitas ; ergo

& füperant domixlationgs, dicuntur tremere.

de anima , quxe a multis obfidetur tentationi-

VI. In libro Levitici legitur de oblatione , Abulenf,

bus, & affültibus,hoc idem afferere poffumus,

five holocaufto , quod offerebatur pro expian-

q. 6.in

quodfi timor Dei cordis portam bene cuftodie-

do peccato : JVom mitiet im eam olewm , mequehuneloc

Yit, & claufam tenuerit, de nullo fibi timere

thurir aliquid imponet , quia pro peccato- eft. ,Vi-

debeat ; Unde bene ait S, Joannes Climacus :

debatur potius adhibendum incenfum, ad tol-

Fieri non poteft , ut qui vere Deum timet , ti-

lendum vel mitigandum foetorem , qui ex

miditati fit obnoxius , cum ipfe dixerit , nul-

fordibus peccati prodire folet ; cur igitur

lum przeter ipfum timendum.

prohibitum fuit incenfum ? Ratienem hujus

Manfi difc

»

IV. Job. c. 29. legitur : $7 ridebam cum [ervo

redibit Abulenfis : Caufa eft , ait, quod thus,

[

] 7enmroe. 0 , non credebot, Quid. exiftimatis fanctum

quia boni odoris eft , fignificat acceptationem

tj

virum tali modo loquendi voluiffe inferre? -

x

X

divinam , & qui pro peccato facrificium . of-

»n»y.

Interrogemus D. Greg. qui fuit fideliffimus

fert , non debet fecurus effe de acceptatione.

-hujus libriinterpres: Ridere etenim Dei eft,

Quamvis interdum exiftimemus , noftrze par-

refpondet ille, Santtorum vias profequenti fa-.

ti , & officio noftro nos fatisfeciffe pro pecca-

vore profperari , ficut de iis quoque per ufum

ti deteftatione : attamen . nequaquam fecuri

dicitur , quos in hoc fzeculo felicitatis blandi-

effe debemus : Nihil mihi-con[ciur fum , dicebat

menta comitantur : arrifit 1llis tempus ; fed e-

S. Paulus : fed non inhoc juftificatus fum ; & qua-

le£ti quique , quamdiu in hac vità funt , fecu-

lem hujus adducebat caufam ? Qui judicat me,

ritatis fibi contfidentiam non promittunt, horis .

Dominus eft

, nefciinus , an Deus accgpftet hoc

.enim omnibus contra tentamenta fufpecti, oc-

facrificium, *

S

- culti hoftis iafidias metuunt, nam fzepe multis

E

grave periculum incauta fecufitas facit. In.-

ÜUtilitas,

X

exemplum producit S. Paulum, quis non cre-

VII. Lex illa, quae in Lgxfitico fpræfcribit-ö?.fïï*;?-l*

didiffet, eum in portu tunc exttitiffe fecurum ,

quaido aliquoties jam attigerat littora coeli , '

matribus-purificationem poft partum , confi- 4 infiit.e.

deratione digna eft: Sumet duos turtures , v

raptus in paradifum ? 'ar eleftiouis eft mihi ifte?

L

timebat enim& tremebat iil mihi con[cius fwm .

duos pullos columbarumj;unum in holocauftun,€ al

Lerum pro peccato. "Tartures , uti & columbze ,

Tlert,

fed. mon in hoc juftificatur fum; Cafligo corpus meum,

€9 m [ervitutem redigo , ne forte, cum alis grae-

funt aves timidze , & iftze praecipiuntur offer-

m. d

ri Deo in holocauftum ,' & pro peccato ; quia

jytis

dicaverim ,ipfe reprobus. efficiar. Ecce arriden-

ag

ti fibi divinz gratizve ( verba funt Gregorii

ad purificandas animas noftras a peccato ti-

mor óptimum & efficaciffimum medium eft,

— M. ) jamcredit per fpem , & necdum tamen

credit per fecuritatem. Confilium. hoc nobis

Joanuis Caffiani do&rina eft : Principium

noítrz falutis , ejusdemque cuftodia, timor

fugseífit S. Auguftinus libro , cui titulus de

Domini eft; per hunc enim & initium con-

. fan&a virginitate : Noli , iaquit, altum fape-

verlionis , & vitiorum purgatio , & virtutum

ve,fedtime, ut homo nec de fuorum pecca-

cuítodia , his, qui imbuuntur ad

torum defenfione, nec de juítitize praefumptio-

zE

J

viam per-

fectionis , acquiritur.

[

ne, fe extollat. Nam & ipfe Paulus , qui di-

xit : Non enim accepiflis [piritum [ervitutis iterum.

Vill. Enumerat Propheta lfaias cap

L I;Ma*?ü äïfc

feptem donaS

"

in timore ; tamentimore comite charitatis ait,

piritus fan&ti ac ultimo loco po-7: ?*

nit timorem : eguie[cit fuper eum [viritus Domi-

cum timore €$ tremore multo fui apud. vor.

mi, [piritur [nptentur , 9 intelleBur ,

Thoft,

h

Jpirttus

vl

:L|

: "ZEquz'z;af,

à

confilii €9

fortitudinis , [piritue [zientie É9 pieta-

ync, 4

bHió, C? reoplebit eum [piritus timorir Domini,

i effum

Iaehirdifïc. V, "*Omnibus nota fünt verba illa praefatio-

Verum fi timor Dei zedificii fpiritualis animae

."':(mC-

80 n. 4'

nis: JWajeflatem tumm laudamt ZIngeli , - adorant

fandamentum eft , & hunc in finem illud. pri-

dominatiouer, tremunt, goteflater; totum oppofi-

mo jaciendum , & infüper certum eft , quod

tum videbatur afferendum , videliter quod

initium Japientiee timor. .Domini , cur igitur Pro-

Augeli ( qui funt fervi infimi ordinis ) debe-

pheta ultimum ei affignavit locum ? Refpon-

rent tremere, & non poteftates,quae fünt fpiri-

det Petrus Cellenfis : Quafi cuftos füper in-

tus fublimioris ordinis, majorique gaudent lu-

numerabiles gazas ; fic timor Domini in ul-

— mine, ac cognitione Dei; experientia comper-

timo charifmatum ponitur, ad c

tum eft, hicin mundo famulos,, & fervos in-

L

bnfervandas

inkcxomparabiles : gratias'.v

ferioris conditionis majorem habere timorem,

»

quam alios Principi familiariffimos , ita eft ;

-]X, Ecclefiafticus hanc infinuat Iïmilitudi-,sanïer.

At in Deo non militat hzec regula , quia quo

nem : Aadix ,fapientim eft. tunere /| Dominuig. n Keg.

plus aliquis proficit in lumine & notitia Dei ,

Qusenam proportio inter timorem Dei ,&ra- Mousths

divinorumque attributorum , tanto magis

dicem ? Audite Hugo Cardin, Sicut radix

in profundo terrze eft , fic timor Domini in

etiam quia cognofcit ilum -omni fervitio ,

& obfequio dignam , crefcit in eodem ti-

profurido humilitatis tenet hominem ; quan-

mor , ne illum offendat , crefcit timor reve-

to altius crefcit arbor , & ramos fuos attollit

rentialis ; ideoque dominationes , quze Ange-

verfus coelum , quo plures etiam profert. fru-

&us , tanto profundiores jacit radices fub ter-

- los fuperant in lumine & cognitione Dej, di-

are ln«

cuntüur aderaxre Deum; Potefítates vero,-qqæ

rg. Et hoc Ecclefiafticus nobis infinu

tene ;

884^

Biblfiothei'æ AManualis! Concionatorim

tendebat, quod nimirum fimus tanquam ar-

0.

fequitur deinde fermonem : Prius eft.juftitiam

bores : lignum quod. plantatum eft [ecus decur[us

facere , inquirere pacem , & perfequi eam ,

f

aguarum:quo altius confurgimus caelum verfus,

& ic demum apprehendere gaudium , imo a

meritis ac fructibus bonorum operum praedi-

gadio comprehendi.

ti, tauto magis nos deprimamus oportet,

XIIL.Legimus iuGenefi, mandatum Dei da- Manf ditc

abjiciamus , vilipendamus , femper timeamus

tum Abrabamo, ut,in holocauftum offerret r2.n, r.

ac tremamus necefie eft. Quamobrem S. Hie-

Deounicum (uum filium , indicavit infüper ei

ronymus monachos exhortabatur hisce ver-

locum,ad quem tendere deberet : Z/ade in ter-

bis: Nunquam tuta eft humana fragilitas , &

ramvifioni. Quid hoc indicatur myfterio,quod

quanto magis virtutibus crefcimus, tanto ma-

ei praefcribatur ac limitetur fitus & locus fa-

Setet

gis timere debemus , ne de fublimibus cor-

crificii ? Àn non fufficiebat facrificium ? Ad

fat.o

rüuamus. Unde & fententia S. Pafchafii pro-

quid hzec circumftantia ? vadein terram vi-

pofito noftro accommodata eft, Tunc maxime

flionis: Refpondet , & exponit Oleafter , ut

pertimefcendum eft , cum virtutibus & mira-

Abrahamum ftimularet ad ejusmodi opus he-

culis fupra nos elevantur. Tunc vel maxime

roicum , appofuit ei fanttum fuum timorem.

nobis timendum eft , quando fecundum di-

Verum poffes mihi objicere : lfaac idem eft ,

Ífcurfaüm humanum non videtur aliquid inftare

(& fonat , quod rifus : Fifum fecit milà DEUS;

quod timendum fit; tunc videmus inftare lu-

fenect

quod fi igitur hic imactandus eft, timor repel-

nz imutationem, quando eft in fua plenitudi-

let rifum . & omne gaudium. Refpondetur ,

P[OV:

ne: Luminare,

quod minuitur in confgmïna-

Deum non voluiffe eum mactari & offerri ,

tione.

fed difpofuiffe , ut vivus remaneat , cum ma-

S Greg.

X. Pluribus videtur effe paradoxon , quod

jori Abrahami gaudio & jubilo , veluti poítea

*

(irer.

l.7. mor. per viam timoris poffimus inimicum fuperare,

declaravit: unne cognov

i, quod timeas Deum ,

Tuí, i

& 33.

quia, ut docet experientia, in arte militari ti-

quotiescun.ue nos Dei timore fürulati di-

mor eft caufa perdendi vi&toriam, Audiamus

Ípofiti fumus ad facrificandum arietem , ni-

AU0

Gregorium M. In via Dei a timore incipitur,

mirum ad mortificandos & reprimendos ef-

[

ut ad fortitudinem veaiatur ; nam ficutin via

* freenes inordinatosque appetitus noltros , no-

Cles;

. feculi audacia fortitudinem , ita in via Domi-

ftrisque nos privamus deliciis & mundanis il-

niaudacia debilitatem parit, & ficut in via

lecebris, Deus corda noftra vera folidaque

fene:

f»culi timor debilitatem , ita in via Domini

)db

replet lztitia : Tmor Domini deletlalit cor ;

tunor fort'tudinem gisgnit, Salomone atteítan-

vivus remanetlfaac, nec non verum a Deo

e

M

te, qui ait: /m timore fiducia fortitudinir.

nobis communicatur Íípiritus & devotionis

X

gaudium.

Dignitas.

S. H'äf.

$. XII.

XL. Ajunt Heb

raei,cum inter czetera föx'ipta

in E.«l

5

"

€ uit.

alomors. quse antiquata fünt,nec in memo-

ria duraverunt, &liber Ecclefiaítis oblitte-

N

MJSQELLANEA

Bu

raudus videretur, eoquod vanas afferat Dei

szalimf;

V.n

creaturas, & totum putaret effepro nihilo , &

-

cibum & potum, & delicias tranfeurtes prze-

I Nterw aiia' ,þ qua erga fponfüm fuum fponfaGr;n.'ïm

ferretomnibus ; ex hoc uno capite meruilffe

olim in Canticis Salomonis oftendit,affe-loc com-

auctoritatem, ut in divinorum voluminum nu-

&us mutul indicia, illud non poftremum erat, ?"n. feff.

mero poneretur, quod totam dipofitionem

quod eundem inter ubera fua commorari di: ".

fuam , & . omnem catalogum füutm , hac

xerit, per qu» ubera Granadus timorem &

quafi coar&averit , & dixerit, finem fermo-

amorem,quibus & Majeftatem ejus & Bonita-

num fuorum auditu effe promptiffimum , nec

tem amplectitur & veneratur , intelligit.

aliquid in fe habere difficile, fcilicet Deum ti-

ll. Quam magnum a nobis timorem & re:

Ibid, |

meamus , & ejus przecepta faciamus , ad hoc

verentiam Dominus exigat, declarat ingens

enim natum effe hominem

3

ut. Crea-

,

ille apparatus ignis , & fumi , & fonitus buc-

*

torem fuum

intelligsens veneretur ,

eum

cinze , quo Deus legem Hebrzis tulit ; hinc Pxod, 19,

metuat honore, & opere mandatorum.

enim Moyfes perterrito populo, dixit: Noli-

te timére : ut enim probaret vos

S'iwunditas,

, Venit Deus,

S, Bern.

XII.S. Beïdafdu

& ut terror illius effet apud vos.

s obfervatjin nuptiis Canae

ferm. . Galileze celebratis vinum miraculofe a Chrifto

lL. Sigismundus Imperator, cum quaeftio Beirlinck

de ver^,

forte mota effet: Przeítaretne amari potius ,

them. 3.

An».a

Domino procreatum, quod przefigurabat in-

in fefto

ternam anim?e timentis lzetitiam;hoc enim vi-

quam timeri Reges ? füam ipfe fententiam

Purific,

Roim.

aperiens dixit : Superi amari volunt, ac ti-

Lungi

uum ita difpofuit Dominus,ut hauriretur ex

aPoy

meti:ita & Reges ;

hydriis purificationis : Bonum vinum non ex

timeas.

heque*enim amabis, nifi

À

Velen

vinea impuritatis,fed ex hydria purificationis,

f.à,

Neceffitas,

hauritur. Quo magis mundabitur & purifica-

IV. Recte quida

bitur vas confcientize , eo plus etiam accrefcet

m tinoris divini neceffita- $. Paulin,

tem explicans cecinit ;

natal. g.

vinum fpiritus & jubili interni. Notat idem S.

-—--- non metuendi

fermone fequenti,S.Paulum prius dixiffe : 9'u.

Cau

fa timere Deum

flitia & pax,deinde,€9 gaudium inSyiritu S."At-

. quem quisquis non

tinet unum,

tendis & intgndis,quia gaudium in fine eft?pro-

Qmnia jure (t,lmeto

V. inter :

.Ti tulw CXLIIL- T. Mjima

355

Gran. in

V. Inter alias timendi caufas non 1mmeuto

XII. Animus, vereri qm fcu: tuto fcit ag- Pubhus.

redi.

loc. com. una ex praecipuis creditur peccatorum quo-

f,

.

rundam occultiffima natura, quae ficut lima

XIII. Sorg fallt. uicht um, F/ez/] failt mc!zt Ibïd-

Ciule

iil dl

nullo edito figno etiam ferrea corda exedit,&

auf dem FEás. Ilo Forcht ift; da ifl. auch Sc/:mzm

inadvertenter corrumpit, cujus rei gratia Pro-

wo Schaam if , da W* auch Ehr.

n l

pheta dixit

Deli&a quis intelligit ?

XIV. Poenam praevenit pæaa metus Forcht Floril, V.

eod.

P

der. Pein lüfit d* Straff uicht: ein.

Utilitas.

Ibido

-XV. Forcht: if en. Rigel. der Sünd. Qui pa-

vet ,

- cavet.

SSeneca in

^VI. Qui infidias timet ,

in nullas incidet :

XVL .Nemo celerius opprlmltur , quam

Idem.

fent. orat, nec cito perit ruina, quiruinam timet: Sem-

qui nihil tlmet

per enim metuendo fapiens vitat . malum ;

ab

nam inimicum quamvis humilem doti eft

Q V

metuere, juxta illud : Pàrva necat moríu fpa-

AUTHORES

tiofum vipera taurum.

A cane non magno fzepe tenetur apef.

Cauía pufilla nocet , fapiens fibI noxia vitat.

I. Jacobus Sahanus de timore Dei

Seneca in

VII. Stultuxà eft, timere, quod vitare non

II.. Petrus Sanchez in regno Dei.

pmv.

poffis. Tutiffima res eft ,

nihil timere proeter

IH Jacobus Alvarez to. 2-1. 3.p.2. c. 4. $.3.

Deum. Tirididum non facxt animum, nifi re-

IV. Ludovicus Granatenfis in 10c1s com

prehenfibilis vitze confcientia mala.

munibus. f. 679.

A

Cicer. in

VIHIL. Timor , ficut modeftize cognatus eft,

V. Theophilus Ber nazämus de beno psr-

Tuíc. q4. jta familiaris eft fapienti : quia mentem. com-

feverantwal 5. c, t. 4 feq.

ponit, & humiliat.

S. Áug.

IX. Expedit inulto bene timere, quam ma-

VI. Joannes Bufeus in Vir idario V. eodem.

de : u.;gul le fidere. .Et utilius eft, ut homo fe infirmum

VII. Bernardinus ROHO'IIOhUSI I.

de a&

Cxeï.

cognofcat , & fortis exiftat, quam fortis videri

Vllt [ I?

E

Ve'uï & mfii jnus emezrat.

Seneu

VIIL. Alphonfus Rouuquez p.:.r. de per-

Iy,bplll'

X. Quidquid fieri poïe"c quafi futurum co-

fe&tione tr. 3. c, 13. A IA.

gites. Circuml[picienda duo funt, & faturi ti-

mor, & veteris incommoda memoria: hoc ad

IX. Laurentius Beyïhnck them 3.H Fe-

fto Purif.

me jam non pertinet, illud nondum. Grata fu-

perveniet , quz non fperabitur, hora.

X. Matthias Faber conc. r. in Dom. 1 5 poft

Pent, & conc. 7. in Dom. 18. poft Pent.Itemin

$. XIV.

Au&ario them. 5. in Dom. 15. poft. Pent.

AXIOMATA

XI. Jacobus Nfarchantlus in horto Pafto-

Buchlerus

rum tr. 1. le&. 7. prop. 1. & feq.

V, metus,

XI. Auc/z alte Leut lauffen fchmll

Ienn. die Forcht anflo[st ihre u

H Jofephus Mdnü Blbl Mor tra&. 93.

Ifill, 1

£ COf«

6902jv w&»?w æw&æwä*wwæwæw&æmä»w* æ*am-æm-æw

4

n,fei

:

T1 TULUS CXLIII

äv

M

TRISTITIA

I

eft fnrmahter ipfa a&m d1fconven1ens fubje-

&ó, ut communis vulgi habet. opmlo , fed eft

51

actus ipfius appetitus, malum averfantis.

10d, 19

QUOAD ESSENTIAM

a

Dmf 0.

T

ejimtzo.

AH D1v1d1tur in bonam mælam feu, ut Al-

I

)

phonfus Rodriquez poft S. Leonem Papam &

liC

Ro nq p.

jett 2

Caffianum vocat ,

AMundanam & Spiritualem. ;

2.tr. 6

fefto

Lapgius

ST.apprehenfio difconvenientis

Mundana feu mala eft;quae ob ja&uram cujus-c. 7.

Uflüfo

in Polyan

vel volitivo

apperitu intellectivo

piam rei caducze,aut alium cafum zerumnofum,

Velent q,

nobis nolentibus evenientis. Vel, ut

concipitur, de qua loquitur S.Paulus, cum ad

[ du. Is

Valentia clarius defcribit ,

eft paífio,

Theiïalomcenfes Ícribit :

Nolumus vos igno-I. Theff.

rare, fratres, de dormientibus, ut non contr1—4 V. 12,

perquam apperitus cum quadam per-

Puility

turbatione(intelligédo per hanc,amaritudinem

ftemini, ficut & czeteri qui fpem non habent

-

i d

quandam vitalem ex przefentia mah,quod odio

Spiritualis & bona eft, qu3e propter & fecun-

habetur, & vitari nequit, exortam) & inquie-

dum DEUM concipitur; atque, ut Rodri-

tudine execratur malum jam przefens fecun-

quez notat, ex quatuor caufis oritur: r. £x

dum rem,vel faltem fecundum apprehenfione.

geccatis propriis , de qua St. Paulus dixit Co-?- Cor: 7,

Ye9e

Unde triftitia, feu dolor ftri£&te acceptus , non

rinthüis: Gaudeo, non quia contriftati eftis,

R. P, Lohn, Dibl. Man. Tom. 111

cc

fed

i

R

386

Bibliothecæ Manuali:' Conciondtoriaï. (

Dämnum;

fed quia contriftati eftis ad poenitentiam ; con-

triftati enim eftis fecandum Deum ; quze enim

$ At

fecundum Deum tri(titia eft, poenitentiam in

VII. Omnis plaga triftitia cordis eft.

Eccl, 24:

ont, J

VIII. Meeror in corde viri humiliabit il-V. 7-

$i?

Píal, 118.

falutem ftabilem operatur. 2. Ex peccatir alie-

rOV. IZ,

C 13

nir; quemadmodnm S. David de feipfo fate-

lum , & fermone bono lztificabitur.

?* tur: Tabefcere me fecit zelus meus, quia obli-

IX. Cor gaudens exhilarat faciem

in

V. 25'

ti funt verba tua inimici mei.

Ibid, 15g.

3. x perfe&ionir

moerore animi dejicitur fpiritus.

v. 12.

Matth, 5. defiderio: juxta illud Chrifti:B

Vs

eati,qui efuriunt,

X, Animus gaudens zetatem floridam fa-lbid. x7.

Q

&fitiunt juftitiam, quoniam ipfi faturabuntur,

cit, fpiritus triítis exficcat offa.

V. 22,

9 j mtiï

& 1.

4. Ex dilatione beatitudinis : qua triftitia iterum

XL A triftitia feftinat mors , & cooperit P** 38-

Pfal, 119. correptus S. David exclamabat: Heu mihi,

virtutem, & fle&it cervicem triítitia cordis.

Ibid 2

Y. 5

quia incolatus meus prolm;gaþus elt !

XH.» N on»eit fenfus, ubi eft amaritudo.

Ázor. to,

IIl Azor alib qfüoquä 'modxo/ dividit trifti-

/

l'o l. G,

12-tia

$. Il

m, fcilicetin [ufum , qui eft triftitia ex ejus,

$ Cn

ui charus füerat, acerbo interitu concepta :

GEX 65 PATRIBUS

lom. !

«t rorem, quae eft trifütia flebilis: /Zrumnam,

qu:e eft triftitia laboriofa & diuturaa : JDolo-

Trifiitie bong. Util?taä*.

u pop

rem,quae eft triftitia torquens & cracians : La-

trifta-S. Chryf.,

mentationem, qu2e eft tviltitia cum ejulatu: So-

I.» 'M

Ul&ayus eft qm.spiam pecunia ,

hom, 5. ad

tus eft ,. mul&am non einendavit. Pu i-

licitudinem, quae efttriftitia cum cogitatione :

lium quis amifit, doluif , mortuum non refu-

popul.

AWoleftiain, quae eft triftitia permanens : Affli-

fcitavit. F lagellatus eft quis,doluit, contume-

&ationem, quze eft triftitia cum vexatione cor-

liam nonrevocavit. In morbum quis incidit

poris: & De[perationem, quze eft triftitia omni

gravifumum , doluit; morbum non fuftulit,

fed difliciliorem reddidit. Vides, horum nulli

rerum meliorqm exfge&atiqne carens.

Yiz ?

prodelffe triftitiam. Peccavit quis,triftatus eft,

ai

Efeäïm

(

peccatum delevit, diffolvit debitum.

dri, ]

Cafïïat.l. I,?

t 6c

s. Thom.

M. Illa ( fcilicet boa3 triftitia ) obediens eft,

-

1.2.9 37.

Is Priïmlis "ET. | obf;umtio. ingenii o—b fpfri..

affabilis, humilis,mantueta, fuavis, ac patiens, g.

tuum obtenebrationem , &, quia per obje-

utpote ex Dei charitate defcendens, habens

&um .dolorofum omnes anime vires occu-

pantur, quo minus fe ad o

infemetipfa omnes fru&us Spiritus fancti; hzec

pex'atiqngs ingenii.

vero (nempe triftitia mala ) afpera, impatiens,

Lyey

extendere polfint. -

dura, plena rancore , & moerore infru&uofo,

poptt

V. Secundus eft , aggravatio inclinationis

lib 1,

ac defperatione poenali univerfos fru&us fpi-

^

naturalfis, quo minus bono ,. ad quod propen-

rituales eyacuat.x x

det, frui queat.

*

:

VI. Tertius eft, £ranrmutatio

brþomlir ;

T 1-z'jlz'tiæ mäl)p detrimentqä;

naturg contraria , quatenus Ícilicet naturalis

motus cordis & fan

guinis vitalis diffufio im-

peditur.

»

AE

BI Nulla res ita inebriat, ut duini 'þertur-s- Hier."

batio,id eft, triftitia, quze ducit hominem ad.*fuP-; Maste

.. V. Quartus

eft, Xaleäz'litatio ,oþerationir;

mortem , hzec abominanda ebrietas eft. -

, quia qu?e cum triftitia & contra voluntatem

: & Caff. I 10

!

fiunt, minori cum dili

. IV. Ab omni contemplatione virtutum

gentia & alacritate per-

intuitu fpiritualium fenfuüra dormitat anima, ^ *

ficiuntur.

quze turbationis hujus zelo fuerit fociata.

í ug.dex

V. Trittitia fpiritus orationes explere cum

S TE

folida:cordis hilaritate non permittit , non fa-

gen.ad lit,

crarum leCtionum . finit remediis incubare;

Pofes

EX S.--SCRIP'TURA.'

tranquillum quoque ac mitem fratribus effe

non patitur, & ad cun&cta operationum velRe-

Pinur,

Qualita!:.

D

ed,

ligionis officia

reddit.

ixnpatientem' & afperum

/

Prl, 118.1. [j0

rmitavit anima mea pra/ä tzedio.

VL. Multos fane novimus , cum calamitate 5-Bafi

L.de

v; 28.

IL Cor pravum dabit: trift

l

'*

&,

Éccl. 36. & h

itiam )

ingenti aflligerentur, fibi vi a lachrymis tem-

om. 4.

v. 22.

A

omo peéritus : refiftet illi.

peraffe, deinde in quosdam morbos infanabi-

les cecidiffe, in apoplexias, inquam, ac paraly-

d Fizga.

fes; alios vero penitus exanimatos effe , cum

l

Ecd. 30.

vires ipforum perinde , ac debile fulcrum

v. 22'

III. Triftitiam non des animze tuse, & non

quoddam , triftitie onere confringerentur.

affligas temetipfum in confilio tuo.

$H

Ib, v. 15

VIL. Moetor, etiam abfente dzemone, multa 9. 'Chryf.

L] *

e

r de

IV. Triftitiam longe repelle a te ; multos

per fe horrenda efficit, plurimosque eorum,

li

enim occidit triítitia , & non eft utilitas in

qui fibi vel nexuerunt laqueos, coníciverunt

P

illa.

gladios, vel fluviife undis, vel flammis dona-

, V. Noli effe pufillanimis in animo tuo.

verunt, vel alio quovis genere perdidere fe-

N

Ib. 7cv0 LÀ

VI. Ne dederis triftitize cor tuum , fed re-

ipfos, fola doloris ac moeroris vi ad ita oc-

um

|

lb. 38.

pelle eam a te , & memento noviüïmorum.

cumbendum impulfos reperiemus,

V. 217-

p

Fuga. :

Tilu; CXLIIL — Trifitia.

397

Fuga.

- JMfala tnjh üia.

:

CCI. zs

So Aäbr.

III Sicut tinea. veftimento, & vermíis li-Prev. as;

]

Orat, r,.in

. VIII. Depone mororem, fi potes: include,

-0N.10,

Satyr,

fi non potes. Aut abforbendus omnis,aut pre-

gno; ita viri trifitia necet cordi.

WW

mendus eft dolor. Cur enim moeftitiam tuarm

IV. Sicut nubes condenfata, & fub folarem s.TChryf,

)

«ld [s

non ratio potius, quam dies, leniat? nam quod

radium currens omnem retrorfum fplendo-hor' a.de

iV CX

D

obliteratura eft temporis feries, melius pru-

rem avertit ; fic & triftitize nebula , cumante

bld 17

j 22.

Caffian ].

dentia mitigabit.

animum noltrum fteterit, non finit facilem e/-

IX. Absque illa triftitia,quze vel pro falutari

fe orationis curfam, fed fuffocat, & cum multa

& 3»

90— in iiit.

neceílitate intus reprimit.

! 19'

€. 12,

poenitentia,vel pro ftudio perfe&ionis , vel pro

b'd zr'

defiderio fufcipitur futurorum , omnis triftitia

V. Sicut veftimentum tinearum efa atta- Platsr.

' 15.

tanquam fzeculi,&,quxe mortem inferat,zequa-

&um nullius pretii vel honefti ufus poterit ul- ep, ad Fa-

liter repellenda eít, ac ficut. fornicationis fpi-

terius babere commetcium,itidemque lignum cium.

ritus, vel philargyrize, velirze, de noftris cor-

vermibus exaratum non jam ad ornatum vel

dibus penitus extrudenda.

mediocris zedificii ,. aut fuftinendum aliquod

S, Chryf.

X. Miferos nos facere poterit nemo , nifi

pondus, fed ad combuftionem ignis , merebi-

hom. :8. nosmetipfos faciamus ; ficut fcilicet nec bea-

tur deputari; ita igitur & anima, que edaciffi-

ad popu!. tos, giü nos efficiamus cum Dei gratia.

mis triftitize morfibus devoratur, inutilis erit.

: Cl

0.5 s

$. IV.

Vf. Sicut febricitantibus ille calor, celi-p.esu, t

opul,

dusque horror, longe eft moleftior , quam fa-pan v tri-

nis, qui pro diverfo anni tempore aut frigent, &it.

«EXEMPLA

aut calent; ita triftitia, ex propriis oriunda

culpis, longe fzevius animum excruciat , quam -

Fuga.

quze aliunde ex cafibus fortuitis procedit.

Vite P?,

VIH. Sicut amara herba,cibis admixta , om- -

spud Ro-

I. S*

Apollonius negabat , ullo modo decere

illos,qui fua corda inDeo fixiffent,ab eo-

nes cibos reddit infipidos ; fic triftitia omnes |

driq. p 2.

Afün, [

trcGC

demque coelorum regaum exípe&arent, tri-

no&i*-äs»fg&ïones reddit faftidiofas.

ET.

"" ftari. Triftentur,ajebat,Gentiles, Judzei, czete-

t

rique Infideles;neque item peccatores modum

$. VL

lugendi faciant; at juftis,quos fpes viva peren-

nium bonorum alit, quse caufa moerendi ?

MOTIV A.

Lyrzus a,

IL. S. Francifcus Seraphicus , fi quem ex

popht 6,

lib, r.

fuis fubtriftem confpexiifet , graviter objurga-

p tri]iitiam malom fugiendam.

bat,dicens, oportere eos, qui dzemoni, carni,

Uia triftitia eft radix vitiorum plurimo-

i

P?'al fog.?

& mundo ferviunt,non vero, qui DEO fer-

I.)Q

rum,utnon immerito illi attribuant ali-

V. 20.

viunt, triftes effe, nifi forte in culpam aliquam

qui hzc S, Davidis verba: Pofuifti tenebras,&

inciderint.

fatta eft nox , in ipfa pertranfibunt omnes be-

j Het,

ftize filvze. Item : Paraverunt fagittas fuas inPfal, xo,

up Mard

.. Damnum.

pharetra, ut fagittent in obfcuro rectos corde. Y* 2.

IL. Quia, ut Francifeus Seraphicus recte

f1.16.

Ibid;

TIT. Monialis qüædam S. MarixMagdalenze

odriq. q.

ïa

hb

de Pazzis apparens dixit, fe coelefti quidem

advertit , in deperationir. barathrum praecipi-;

. tf. 6,

tat, aut certe voluptatibus mundanis diffolvit; c, 1.

gloria nunc potiri, quinque tamen horarum

Ífpatio ia purgatorio hoerere debuilfe ob im-

quae caufa eft, ut vehementer ob eam lzetetur

p de

daemon.

zl li

moderatam triftitiam , quam animo praedo-

s ChryC:

minari paffa fuiffet.

AH Quia fummg: amentiz indicium eft , uti

]. 2. de

Pufeus in

IV. S. Gregorius,te

fte D. Thomä;ob 1nOeroe

S. Chryfoftomus pronuntiavit , dicens: Sum-

prOV.

me eítamentize in rebus incertis certo fejam

- Panar, V, rem animi pleniorem explanationem in Eze-

à

eodf.

chielem Prophetam intermifit. Atque idipfum

cruciatu conficere.

IV. Quia & o fumme difplicet : ut enima. Cor, g.

fibi etiam eveniífe S,Hieronymus fatetur.

s Dafl d

hilarem ille datorem diligit, tefte S. Paulo,ita v 7-

$. V.

non poteft non illi triftis. dator fummopere -

at ia

0.

difplicere.

-SIMILITUDINES.

$. VIL

,

! Qüalzitm.

M.E' DIX

. 526!.

Chfyfn

or. de

I.S

Icut vermes maxime in ligriis teneribribus

.2 de

crefcunt; fic moerores ut plurimum in ho-

LO

R.tio : fic enim S.Jacobas fuafit, dicens:

[ac; s» V'Q

msr,

"

Triftatur aliquis veftrum ? oret. Hinc

13.

prOV-

mines molliores cadunt.

& Chriftus cuidam in fummo moerore jacenti

Bona- triftitia.

s, Chryf.

]L. Sicut vermis in ligno natus ipfum com-

dixit: Surge, atque ad meditandam meamRodriq p.

kom.7. minuit; fic triftitia de peccato nata peccatum

paffionem accingere. Quod , ubi is fecit,omnis?. tr. 6.

a

-

conterit per poenitentiam induéta,

animo angor difceüit.

Ccca

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. 11f.

Il Ser-

*

Bibliothese Muntalis: Concionatoria

338

X

Prov, 12, II. Sermo jucunþdvm: fic Salomon docuit,

fpiritaalis agonis certamina cupiamus defu-

v. 2;.

dare, utpote quae omnem intelligendi & vo-

dum dixit : Moeror in corde viri humiliabit il-

luin, & fermone bono letificabitur,

lendi facultatem quafi ob&upef'acit & ob-

I6. v.or.

li. Zita bona: non enim contriftabit ju-

tundit.

^H. Alterum efít, ut folidum

& efficacem

ftum, quidquid ei acciderit. Hinc Hugo ait;Vis

nunquam effe trifis ? bene vive; bona vita

fciat modum pellendi hanc triftitiam, qui qui-

iemper gaudium habet

dem in eo potiffimum confiftit, ut omnem.ex

Pfal. 76.

£ B. David exemplo

animo rerum creatarum concupifcentiam ex-

IV. Memoria DEI

V:fþ

fuo docuit, dicens: Memor fui DEIL, & delecta-

tirpantes, in folo DEO betari affuefcamus;

tusfum. Et confirmat S. Ifidorus Pelufiota,

nam ut fapienter advertit S.Gregorius,quiaut

$. Greg.

g. Ifidor l.

.22. INofr.,

€, ep. 129

dum ait: Animum moerore oppreffum & pro-

non habita concupifcit, uthabeat ; aut adepta

C I4^

EYN

fligatum nihil perinde obleGare poteft, ut DEI

metuit,ne amittat; & dum in adverfis

rofpe-

imemoria. Quemadmodum enim . mulieris il-

ra,in profperis formidat adverfa, hucil

i

ucque

lius cruetito profluvio laborantis morbus, qui

quafi quibusdam flu&ibus volvitur, ac per

nec exinaniri, nec a medicis trattari ac fedari

modos varios rerum alternantium mutabilita-

te verfatur. E contrario vero,ut S. Chryfofto-

S, Chryf.

,B' Amhfl .

poterat, temporis pun&o depulfus eft; fic

8.

fipet. 20

etiam humana moeftitia confolationem pro-

musait, in Domino gaudens, hac voluptate Q ;

opul.

d Jom,

pellens, ut cui nihil folatii adhiberi queat, ad

ex nullo accidente excidere poteft. Alia quip-

folam DEI recordgtionem faceflit , & eva-

;

pe cun&a, in quibus gaudemus , mutabilia

nefcit.

funt, & tranfitu facilia. Nec hoc folum, fed

Ü

Cs Hian,' L

V. Spes ba

titudinis : Nam, ut Cafüahus ait,

etiam apud nos manentia, nafcentem ex aliis

rebus triftitiam repellere non poflunt.

p *

C. 13.

9. inítit, hianc perniciofiffimam paílionem ita de nobis

inT. ettt,

expellere poterimus , ut mentem noftram fpi-

IIL. Tertium eft, ut. certo fibi perfuadeat

T,eod,

rituali meditatione Jugiter occupatam futura

id, quod S. Chryfoftomus iterum fapienter

ï

fpe, & contemplatione repromuífe beatitu-

:

-

docuit , nullam jacturam fieri per triftitiam &

I

! dinis erigamus.

dolorem reparabilem, nifi quam peccatum af-

VL Phantafie correflo: ficut enim pueris

fert, atque adeo huic foli eam impendi debe-

Staplet

re. Hinc S. Leo dicere folitus erat , religio-

.Leoa-

to, r in. larvas formidantibus larvasin manus damus,

udBeyrl,

Dom. 4. & equos ad quzevis obje&a ferri folitos calca-

fam triflitiam aut alienum peccatum lugere,:

0, 4. in

poRPaích. ribus admotis ad ca propellimus, ut nihil ti-

aut propriun.

Fefto,

mendum effe advertant; itaPhantafize quoque

$, Thom,

& intellectui noftro inanitatem terriculamen-

$. IX.

210q ]

^ torum ex adverfis oriri folitorum oftendere

11l

debemus. Hinec re&te óixit S. Chryfoftomus :

MISCELLANE'A.

(

S Chryf.

Homiiem nihil expertum mox, fi quae fortui-

f« dere-

to oboriuntur turbulentize, imo non folum res

Qualitas.

Bás '

fürre&.

i,

ipfze, fed & ftultze opiniones, & rerum umbree

pavidum reddunt & perterrent. Verum qui

Yciorum Lägislator füis praecepit, ut ;

Omn. SS,

E

quoties in luctum incidiffent, vefte indu-

seneca in

nonomnino jaexercitatus in certamen ingre-

orat, con-

dituz,fed mwlta ante mala perpeffus eft;in om-

ti muliebri lugerent; indicare volens, hujus-

fol,

nibus poftea fuperior fit, & tanquam graculos

modi affe&um muliebrem & viro indignum

eífe.

crocitantes eos, qui minantur, contemnit.

Non parva autem hzec eft corona, neque exi-

gua merces, quod illum nihil humanarum

Ngäzj]itaf. :

rerum movere poteft.

.'Maxïm. f.

Stap.]c. WVIL |lienarum calaitatum confideratio :

IT. Socrafes rogatus, quomodo quis vifam

de dolor,

triftitia vacuam degeret ? refpondit ; fieri non ,« qig,

ä

fic Demonax Philofophus quendam filii mor-

SPJII

)

tem inconfolabiliter Iugentem adiens promi-

poffe, ut, qui in civitate vel familia habitat, & -

&1Us

fit,fe filii umbram ab inferis revocaturum, fi

hominibus converfatur, non aliquando tri-

jdMag.

!1 difC 6.1

tres ex omni hominum numero nominare pof-

ftetur.

l,

fet, qui nullius obitum luxiffent , & quibus

$. X.

nullum obtigiffet infortunium. Cumque ille

nec unicum oftendere polfet , fubjecit Demo-

AUTHORES.

nax: Quid igitur, tanquam rem novam & in-

I oanneg Bufeus in Panario. V.*eod'em.

folitam paffus effes, teipfum inaniter di-

II. Alphonfus Rodriquez. p. 2. tr. 6. toto.

fcrucias ?

$. VIIL

Ill, Matthias Faber conc. 2. in Fefto SS.

Philippi & Jacobi.

ASCETICA

IV. Jofephus Langi

us in Polyan:th;x V. eod.

V. Laurentius Beyrlinck in theatro vit.

Camano

hum. V, eod. & in Promptuario te. 4, in Fe-

90 cl' ls-

s

Rria funt , quae de triftitia fmguläritet

fto Omnium San&orum.

Aícetze fünt obfervanda, & fcienda. Pri-

mum eft, ut bene cognofcat , quantopere illa

VI. Hadrianus Lytrae. in ]. É apoht. S.

*

perfe&ionis ftudio obfit ; certe Caffian' toto li-

Ignatii, apopht. 6, |

M

bro eam perfequens concludit, non minori ftu-

2 ql

dio curandii effe hunc morbii,quam caeteros,fi

TITU-

In TA

389

: Iïfuluf CX:LI V. Vama gloria.

o uroep-uriejonin-d-Unel n d-ced- d- o tirobeartel

/

TITULUS CXLIV, -

VANRAXM GLORGIA .

verze, five fictze, hzec autem manifeftatio du-

Greg.

$L

pliciter fieri poteft, primo direGe, idque vel

2.or,

perverba, & fic eft jaRantia : vel per facta,

qua fi verafint , & aliqui admirationis ha-

lj

QUOAD ESSEVNTVIïAM.

beant, erit pre[wnptio uovitatum (has enim

folent homines magis admirari ) ii falfa fint,

vDeþnHiq

erit /nyppocri[is.

Secundo indirecte , quatenus

fcilicet vis oftendere te non effe altero mino-

Cbf

s, Ambr. I

ST' inordinatus Glorize appetitus.

rem, idque quadrupliciter : Vel ratione intel-

18

fuper Ép.

Gloria autem nihil aliud eft, quam

opul

ad Hom,

le&tus, quod fit per pertinaciam, qua quis nimis

clara aliorum de nobis bonaque no-

inhzeret fuze fententiv , nolens credere alteri

titia feu aeftimatio, quae fi interius

meliori ; vel ratioue voluntatis, quod per di-

fubfiftit, Fama vocatur;fi verbis pro-

cordiam contingit, qua quis non vult confen-

ditur, Laus appellatar ; fi alüs fignis ex-

terioribus maaifeftatur, Honor dicitur. Circa

tire alteri ; vel quoad verba, ficque contentio

Beirlink,

oritur; vel quoad fa&a, dum quis non vult

in T. eatr,

haac defiüitionem reGe notant aliqui, vanam

exequi proceptum füperioris, ne videatur

L]

V.eod. gloriam proprie non effe peccatum, fed pec-

cati objectum in alio exiftens , fumitur tamen

Tninor , iquod fit per ingbevlimtiam.,

improprie pzo ipfo actu *Voluntatis appetente

4lias us vanm glorim fic poteris

talem gloriam, unde rectius vana gloriatio

- COncipere,

Leos

diceretur. .

dBoytl

T

Primus eft, fua fafa vel difla plur, quam

lo

oportet , eflimare; ex hac enim zeftimatione ve-

S.Thom; 1l Dividitur a S. Thoma in tres fpecies. r.

Jut radice ipfa poftea inanis gloriatio oritur.

2.2 q. Ineam,que queritur ex rebus translatoriis,

Secundus eft, bemeplacere fibi im fuir operi-

139* 3. I- ve] de non ente, vel de peccato. 2. In eam, quae

bus , aut ditlir ; feu, quod idem eft, gaudium -

voluptatemque ex eorum con

ab hominibus, & non a DEO, queritur. 3. In

Y

fideratione perf*

eam , quze ad debitum finem non ordinatur.

cipere.

Beiulinck

Tertius eft, defiderare ,

ut db aliif quoque

ibid,

Alii tres a(lignant Ajur vitii f[pecier , juxta tres

n 55,

modos, quibus quzeritur vana gloria, Prima

cogno[cantur , €9^ eflimentur ,. ficque. bonam

apud eosdem famam quis acquirat..

necs m

ef, quando. de fimulata: excellentia. queritur opi-

àr, COl

uio vel fama, utiklypoctitze, & alii, qui fingunt

Quartus eft, defiderare, ut ab aliis mon. tan-

|

falfe, fe artis cujuspiam effe peritos, faciunt.

tum interius. concipiatur luec. effimatio, [«d. ex-

Secunda, fimajor queratur gloria , quam par . fit,

teriur etiam. prodatur , verbisque. manifefletur,

aut de rebus indignis , . ti jactabundi faciunt, &

in qua manifeftatione Lgus confittit.

lais

hanc

omnes, qui de opibus & rebus inanibus glo-

Quintus ,

artihus. modisue

riantur. 7'eríia , fi apud cos, qui de rebur non

aliorum de [uis fa&is eflimationem - laudemque

venayit.

m f

go[[unt. judicare , gloria queratur, ficat fi. quis

! dnk)l'.

coram imperitis difputaret , ut fapiens ab eis

" Sextus, etimn proprüs verbis eadem de-

rl

S.Philipp. habeatur. S. Philippus Nerius alias tres vanze

prodicare; qu»e praedicatio

Ne ius

)proprio noming

apudMan-

glorize fpecies affignavit, quarum primam vo-

QJatlantia vocatur.

cavit Dominam , quia tunc vana gloria inftar

PA

Dominz eft, quotiescunque illa przecedit, &

n. 4.

'S. II

propterillam fit opus. Secundam vocavit So-

ciam , quando homo non facit quidem dirette

EX S. SRIPTURA.

opus propter finem vanze glorize, nihilominus

in ipfo opere precipit aliquam propriam

Q-ualitah

complacentiam & vanam gloriam. Tertiam

dixit effe feruam five ancillam, quando ex ope-

Mhis caro foenum, & omnis gloria ejus, Iaia

re peracto confurgit vana gloria , at fubito re-

L.

N.

^

quafi flos fceni.

rimitur, unde monere folebat fuos dicens:

Attendite diligenter, & ad minus curate, ne

Il. Qui a femetipfo loquitur, gloriam pro-j , VE

priam quarit.

vana gloria fit Domina,

HI. Si ego gl

orifico meipfum ; gl-oriä mea lo.8. v. "34;' ]

nihil eft.

Filie €9 A&usr vanm glorim.

IV. Dilexerunt enim gloriam hominum lo, 12. v.

magis, quam gloriam DEI.

43

s Thom, — lll Septem a S. Thoma affiguantur, quoe tali

20 2- qn

modo demonftrantur: quia vana gloria confi-

V. Non, qui feipfum commendat, ille 9ro- ,, qor. ,.

132.1 al s.

batus eft, fed quem DEUS com

mendat.

VA

ftit in manifefta.tioqe' propriæ excellentize,five

cc3

V]. Quafi

399

"

j

Biibliothece Manuali: Concionatoria

VI. Quafi qui apprehendit umbram , &

IV. Seepe bono operi dum laus humana ob- $, Creg g

perfequitur ventum , fic & qui attendit ad

viat, mentem operantis immutat, qu?e, quatr- moral,

vifa mendacia.

j

vis quzefita non fuerit, tamen oblata delectat.

Job 26.

VII. Hoc fcio a princip

io, ex quo pofitus eft

V. Omnia vitia fuperata marcefcunt, & de-Caffian. 1

Y. 4.

homo füper terram, quod lausimpiorum bre-

vi&a perfingulcs dies infirmiora redduntur ;?- nftit.c.

L2

vis fit, & gaudium hypogritæ ad inftar punci.

hoc vero obje&um aerius refurgit ad luctam,

& cum putatur extin&tum , fua morte viva-

Fugä.

cius convalefcit. Et h»c eít fubtilis inimici

verfutia,ut militem Chrifti propriis faciat telis

Tdem

P.1rs, — VIII. Non nobis ,. Domine » non nobis, fed

occumbere , quem hoftilibus armis non potuit

nomini tuo, da gloriam.

P

fuperare.

Luc. 1.

YV. IO,

. IX. Cum feceritis omnia, qu» przecepta

VI. Vitiorum au&or dzemon in eo,, quodg, Fulg.

funt vobis, dicite : Servi inutiles fumus, quod

non poteft vincere vitiis fuis, vincit virtutibus ep. 3. ad

x. Cor.

debuimus facere , fecimus.

alienis : Àrmis , quibus eliditur , furgit, & vir- Probam,

v.7

X. Quid habes, quod non accepifti ? Si au-

tute, qua dejieitur, dejicit. Laudat, qua fe pro-- ?5

tem acce

fpicit fuperari, virtutem, ut victus

eris ?

pifti, quid gloriaris, quafi non acce-

tivare innocentem.

poffit cap-

Gal

v. 26

'XI. Non efficiamur inanis glorixz cu

pidi,

VIL 51iopera virtutum foras exierint , ra- *. Cypria,

invicem provocantes.

nus apud

Matth, 6

*

XII. Attendite, ne juftitiam veítram faciatis

rus eft, qui hominum judicia confpuat, & lau-

des humanas contemnuat.

Alv. to.J2.

Y. I

l. i. p. r.

coram hominibus , ut videamini ab eis ; alio-

VIII. Valde perfe&orum eft, fic-oftenfo o-

C.

I

-quia mercedem non habebitis apud Patrem

pere , autoris gloriam quserere, ut de illibata s. Greg. l.

veftrum, qui in coelis eft.

22. IDOf,

laude nefciat privata exultatione gaudere.

s. Bafil, in

V. E.

Prov. e7. XIIL. Ne glorieris in craftinum, ignorans,

IX, Ocium, quo apes fumum profequun-

quid faperveniens pariat dies. Laudet te alie-

tur, fignificat eos, qui Deo mellificant, re

Afcet,

nus, & non os t

tua. -

v

uum: extraneus, & non 1abia

nulla zeque offendi, quam laudum humanarum

2

*

fümo.

Jer. s.

XIV. Non glorietur fapiens in fapientia

Tiem &

V. 23.

fua: & non glorietur fortis in fortitudine (fua :

X. Lubricus eft humanz glorize morbus,s. Wieron;

tripl gl

nam velut umbra corpus , ita gloria ubiquep !:$2. ad

& non glorietur dives in divitiis fuis, fed in

fequitur virtutem , etiam in intimas folitudi- Euttach,

hoc glorietur, qui- gloriatur,fcire & noífe me.

nes , ut eam mactet , & perdat.

Xl. Omnia vitia fuperata marcefcunt, & Cfianus

Damnum.

devicta per fingulos dies nfirmiora redduntur;

e 120 c. 7.

hoc vero deviétum acrius convalefcit. Czetera

]e.5-4.. XV. Quomodo poteftis credere, qui glo-

genera vitiorum eos tantum impugnare fo-

riam ab invicem accipitis, & gloriam, qux a

lent , quos in certamine füperarint , hoc füos

folo Deo eft, non quseritis ?

H

Aggsei r.

victores acrius infectatur, quantoque fuerit

V/o 7-

XVI. Ponite corda veftra fuper vias veftras.

validius elifum, tanto vehementius victoriae

Seminaftis multum,& intuliftis parum : come-

ipfius elatione congreditur.

diftis, & non eftis fatiati: bibiftis, & non eftis

XIL. Hzec eft fpiritualium bonorum ratio, Eufebius

& C

inebriati:operuiftis vos, & non eftis calefadi:

ut, cum ea fummo labore conftetacquiri, tamho. $ ad :

ho

& qui mercedes congregavit, mifit eas in fac-

Monach.

Ti,

72

culum pertufum.

facile pereant, ut vix poffit intelligi,& inde eft,

quod nos interdum fanétos putamus, quia lu-

Ofese ci.

XVII. Percuffus eft Ephraim, radix eorum

cra de laboribus zeftimamus , & detrimenta

V- 160 TM

exficcata eft, fru&tum nequaquam facieus.

XVIIL Ventum feminabunt, & turbinem

fubfequentia deprehendere non valemus;

, Tie

quam frequenter indicationis malum, vani-

Ibt C- 80

metent; culmus ftans non ^ít in eo: germen

tatis acjactantize morbum , dum non fenti-

la,

v. 7.

non faciet farinam ;

mus, incurrimus ?

,

uodï etíi fecerit, alieni

comedent kexl eo.

XIII. Quas vires nocendi habeat humanzse s, Profpen;

$. IlI.

glorize amor,non fentit , nifi qui ei bellum in-c. 1x7.de

N

dixerit, quia, etfi fácile eft cuique laudem non sent.

EX SS PATRIBUS ET DO-

capere,du

",

Tnp

PAU

m negatur,difficile tamen eB:,-ei,noyn

Cird,|

CTORIBUS.

dele&ari, cum offertqr.

PAl »

Qualitar.

Puga.

NT

fip. N

.c Angi X

füup. Pf. 7.

I.I

Nanis gloria hujus fzeculi, fallax eftfuavi-

XIV. Jofeph, cum domum & omuia bona;

Bern;

tas, & infru&üofuslabor, & perpetuus ti-

IEgyptii Domini fui fibi credita fciret , Domi-

s, I3. in

li |

mor, & periculofa fublimitas, initium fine

de f

1íam noh ignoravit exceptam, & ob hoc non Canr.

bOno,

« providentia, finis fine peenitentia.

acquievit contingere. JVon efl, inquit, ex ouni-

s. Chryf.

II. Tuba eft omnis aCtus, vel fermo , per

bus bonis Domini mei, quodsnon in mea

fup. Ma t.

poteflate

quam ipfa operis jactantia defignatur;tuba er-

if, vel non tradiderit mili, pratér te ,

qua uxor

So fo

o canere eft pompam van:e laudis appetere.

ejur er.. Mulierem noverat gloriam effe viri,&

n lo

s, Auguft,

III. Laudamus mendaciter, dele&tamur ina-

in quad.

iniquum fibi judicabat vice contraria inglorir;

niter : & vani funt,

facere eum, qui fe fecerat gloriofum. . Adver.

Mem,

epift,

ces, qui laudant.

qui laudantur? & menda-

Pioy

tif:, homoDeifapientia prudens, virum uxorem

$, t

Orti-

H.m

ag

39t

Vana. eloria,

:reg«:n (

favores deüderaf,reiü magni äeriti ;Viïi pgetia

"

fortiter tanquam propriäm zelare gloriam , fi-

bique ipfi retiniffe fervandam , non alii credi-.

venalem portat; unde eceli regnum mereri po-

tuit, inde numum tranfitorii lermonis quzerit.

"

diffe , & manum ad non conceffum extendere

"Rit.c.

- XXV. Ínventus theíautus abíconditur, ut S. Greg.

non praefümpfit. Quid ergo? Homo zelat glo-

ama-h(),l(, m

riam fuam, & Deum audet velle fraudare- de

fervetur, quia ftudium coeleftis defiderii

lignis Spiritibus cuftodire non fufficit , qui hoc

(

vang.

fua, quafi non zelantem ? Sed audi, quid di-

ab humanis laudibus non abfondit.

In- prze-

cat : Gloriam , inquit, meam alteri non. dabo.

fenti etenim vita quafi in via fumus,qua adPa-

Quid ergo dabis nobis Domine ?

—Idem.

XV. Securatunc erit unicuique laus a Deo,

triam pergimus ; maligni autem Spiritus iter

noftrum quafilatrunculi quidam obfident. De-

his duntaxat, qui humanas laudes contempfe-

rint. Nam gloria in confufione eorum, qui ter-

predari ergo defiderat, qui thefaumm pubhce

ilp.

ortat in via.

H

rena fapiunt,dicente etiam David : Qui homimi-

XXVI Stultus ut

luna mutatur ; quia ficut S Bern.

lbgm

bus placent, confufi [unt , quoniam DEUS [prevtt

.de nat,

5

£0s, Fratres, fi hzecícitis, nemo veftrum velit

luna modo fplendet fine fervore , modo plena,

$.Jo,Papt.

modo exigua, modo nulla videtur (mutuaturn

laudari in vita fua , quia quicquid hic favoris

captas, quod ad Deum non retuleris ,

ipfi fu-

fiquidem lumen nunquam in eodem ftatu per-

manet) ita qui cenfcientias fuas in alienis labi-

ptit,

raris. Tibi enimunde gloria, putide pulvis,tibi

ipud

unde? De vitze fan&itate ? Sed. fpiritus eft ,

is pofuerunt , inodo pravi, modo magni funt,

modo nulli,fecundum quod adulantium lin-

.top,

qui [angificat ,

fpiritus dico , non taüus, fed

1n

DEL £tíi prodigiis aut fignis effulgeas,

jis vel vituperare placuerit, vel laudare.

*

E

Ü

XXVIL Oves non tondentur in hyeme,

Steplan, :

non manu tua fiunt, fed virtate DEI. . Án

tep.|,

blanditur popularis favor ,

quod verbum bo-

fed in 2eftate, ne afperitate hyemis oppriman- Cantuar.

Toof

num & bene forte deprompferis? Sed Chriftus

tar. Hyemseft vita praefens,zeftas vero futura, in €. 15

?am. il

et,

Oves in hyemetondet,qui caufa inanis glorize "eur.

donavit os & fapientiam ; nam lingua tua

quid, nifi calamus fcribze ? & hoc ipfum mu-

opera fua zeftimat ; in seítate vero, qui pro

:

)

vita ?eterna laborat.

tuo accepiíti.

iaeft, cum habe- $, Chryf,

Mem4e XVL Noverat Apoftolus, gloriam propri-

XXVIIL Nonne dement

Tieron

as theatrum in ccelo conftitutum, SpeGatores ho, 17. in

tripl.glor, am effe Creatoris, non creaturze : fecundumil-

(2 d

ud : Gloriam meam alteri non dabo , itemque:

tamen interra tibi deligere? Athfeta,ubi certat, epift. ad

lach,

ibi & probari cupit. Tu cum in fuperioribus i

Non nobis Domine, non nobis, fed nomini tuo , da

flanus

cloriam. Sed confideravit, rationalem creatu-

certes, ia inferioribus coronari quzeris? Videa-

mus tamen, fi placet,coronas. Illa quidem fu-

[2! 0.7.

ram adeo affe&are gloriam , ut, aut vix, aut

defiderio polit,

perbia conftat, hzec autem invidia: Quzedam

nunquam , ab hoc compeíci

ex ironia & adulatione , propter pecunias &

quippe qu:e ad'imaginem f.

a

&a ett Creatoris,

alia; nonnulla etiam ex fervili miniíterio.

propterea fecundum datam fibi a DEO fapien-

tiim falaberrimum adinvenit confilium di-

Quemadmodum enim pueri ludentes ex fceno

coronas alicui imponunt,coronatum autem fu-

cens ; Quondoguidem per[uaderi nobis mon poteft,

non gloriari , faltem qui gloriatur, in ,Domz'm glo-

um poft tergum irrident ; fic fzepe fit, ut;qui te

Jqietür

b

in faciem przedicant, apud femetipfos clancu-

l

M

(ebius

S. Chryf.

XVII. Po

1

rro honoris effe negligentem, ma-

]um fubfannent.

O,.

EN

XXIX. Nemo Satellitum

in hujus fæciiiire— S. bhryf.

ET

Ti

?. *é ximo labore in

diget magnze philofophize, &

; om, 28.

nàc),

licze, & quae ipfum ver-

giis,iis omiffis, quibus coronatoRegi & in fo-

LU

animze cujusdam ange

lio fedenti placere oportet, graculorum voces,!

ticem cardinis coeleftis attigerit, certum argu-

mentum.

mufcarum &- culicum. obvolantium ftridores

SS, Hiern.

XVIII. Nec fatis religiofa velis videri , nec

profequitur. Neque enim iis ulla ex parte po-

tiores hominum.laudes inveniuntur.

S. Hieron,

loZ-eP. 170 plu

s humilis, quam neceffe eft , ne gloriam

in vita $,

; fagiendo quaeras ; plures enim paupertàtis,

XXX. Fugiendo gloriam gloriam

Paul.ä

merebatur, quae virtutem quafi umbra fequi-Paulg,

mifericordiz, atque jejunii arbitros declinan-

rofpet

tes, hoc ipfo cupiunt placere , quod placere

tur, & appetitores fui tugiens , fequitur cop—-

temptores.

nj

contemnunt, & mirum in m('pdum laus, dum

l,

vitatur, appetitur. -

"Dæmnum.

Hugo

Car4., in

i XIX. Valde caven

dum eft vitium , quod

XXXI. Time fagittam ,

*

leviter volat, Ie; S. Bern.in

erims

Pal .

de vi&oria furgit vitiorum.

p

ibi, non leve infli-'

$. Chryf.

XX. O infipiens , qui

d ti

bi prodeft .homi-

viter penetrat, fed dico t

git vulnus, cito interficit. Nimirum fagitta

füp. Matt. num memoria,fi, ubi es, to

rqueris ; & dbi non

w

$

es, laudaris ?

hoc vana gloria eft.

S.Greg. 1;

Iüd. l :.

is ex deteriore jam melior effe

XXXli Cum per, accepta

bona reprobi

8. mor.

jetn,

de fumm,

XXI. Quisqu

m

coepit, cav

eat

de acceptis extolli virtutibus,

fualaude fe elevant,ipfis muneribus contra lar-

bono.:

gitorem pugnant. Inde quippe contra dantem

pl

/ne gravius per vanam gloriam corruat, quam

vitiorum jacebat.

fuperbiunt , unde & amplius humiles effe de-

prius per lapfum

buerunt.

E

S. Gregr.

XXII. Laus fua

juftos cruciat, iniquos exal-

te virtutis ab huma-

Tbid,

XXXIII. Qui inchoa

in Mor,

tat; fed juftos, dum cruciat, purgat; iniquos,

no honore laudem receperit, quafi ligni plan-

dum Letificat , reprobos monftrat.

tati fra&tus ante tempus comedit.

idem. ia XXIIL Nefcit laudem, cum fuppetit, fugere,

XXXVL Quafi latrunculus e

ft appetitus Idem l.22;

Paftor.

ui ad hanc didicit, cum deeffet, anhelare.

S. Greg.

laudis humanze; qui recto itinere gradientibus iBor,

l, 8. mor,

ex

XXIV. Qui pro yirtute, quam agit humanos

9, 28.

b

392

Bibliothece .Mapualis. Concionatorie.

ex latere jungitur, ut ex occultis , edu&o gla-

IV. Vere inanis gloria mala päfüs , Vanitas 1.3. c, 4€; |

dio gradientium vita trucidetur.

S. Baül.

maxima ; quin a vera trahit gloria, & coelefti * 4.-

€onit,

XXXV. Inanis gloria eft dulcis fpiritualium

fpoliat gratia; dum enim homo complacet fi- -

operum exípoliatrix, jucundusanimarum no-

Luft 8'

IDOD.C, IO,

ftrarum hoftis, blandiffima bonorum . noftro-

bi, difplicet tibi: & duminhiat humanis lau-

Y 39'

dibus, privatur veris virtutibus.

rum deprzedatrix, eademque mellis illitu frau-

V. Non placeas tibi ipfi, de habilitate autl. r..c, 7.

dis fuze . coloratrix ,

mortiferi hominum

ingenio tuo, ne difpliceas DEO , cujus eft to- 8 2.

g Gregt

mentibus poculi porrectrix , quod ea de caufa

tum, quidquid naturaliter habueris.

loc, db

facit, ut vitio fe 1lli avidius ingurgitent hoimi-

VL Omnis gloria humana , omnis honor

L-zo

40.

nes, neculla illius expleantur fatietate ; dulce

$

*

temporalis, omnis altitado mundana , zeternoe

S.huguf, €'im quid imperitis eft gloria,

giorize comparata, vanitas eft & ftultitia.

j

19. conf, , ^^ VI. Qui plus gaudet laudarife, quam

VII. Quid eftomnis caro in confpe&tu tuo

c;l:g. C. 14. |

c36, donum tuum habere, undelaudetur, ifte te

numquid gloriabitur lutum contra formantem ?' *

vituperante laudatur ab hominibus. Et melior

fe? Quomodo poteft erigi vaniloquio , cujus

jam eft ille, quilaudavit, quam iíte, qui lau-

cor in veritate fubjectum eft Deo ? non enim

datus eft ; illi enim placuit in homine donum

Dei, huic

totus mundus eriget,quem veritas fibi fübje-

placuit gmplius donum horminis ,

cit : nec omnium laudantium ore movebitur,

quam Dei.

qui totam fuam fpem in Deo firmavit. Nam

S. Greg;'

I.ïzo. mor. eje

XXXVII. Sub hofte, quem -pro&emit, mo-

& ipfi, qui loquuntur, ecce omxues nihil , defi-

ur,qui de culpa, quam fuperat, elevatur..

cieuot enim cum fonitu verborum: Veritas au-

ldem l.ar,

,AXXVIIIL. Quicuuque fe, dum benefacit ,

tem Domini manet in zeternum.

iDoOf,c, 14.

€ 9.

$ Betni

extollit , majorem culpam fuperbiendo pera-

VIII. Qui extra me voluerit gloriari, vel in

g-.

;

*

fera, d

gitquam bonam mercedem largiendo; fitque

aliquo privato bono dele&ari , non ftabilietur

f

lp

nudus,dum nudum veíüt, & fit dete

putat melio

A

Ya

m.

4

:

rior,ldum

in vero gaudio, neque in corde fuo dilatabi-

tur, fed multipliciter impedietur, & anguftabi-

$, Chryf.

XXXIX. Mater gehennz eft inanis gloria,

'tur. Nihil ergo tibide bono adícribere debes,

0. 55

$

iig

»

Atf

*2 &v

queillum vehementer accendit, v

ep

Io hd

me

R.

X

nec alicui homini virtutem attribuere, fed to-

Gor.

mique peftiferum confovet.

tun daD E O, fine quo nihil habet homo.

S. Cluyr, — XL. Intolerabilis quzedam ebrietas eft vana

Hiec eft veritas, qua fugatur glorize vanitas,

Y

hc. 2. in gloria:quem fuze fubjecit ditionijis zegre in fa-

2, C. 62

lu 1,

Jo,

IX. Qüi totum DEO adícribunt, .quidquid

;

4

14

nitatem reftituitur. Et quam peltifera tabe in-

boni acceperunt, gloriam ab invice

m non-

. fecit animam, a czelo abfcindens terrze affigit,

quzeruut, fed gloriam, quze a folo DEO eft, vo-

neque amplius finit, ut ad veram lucem poffit

lunt, & DEUM in fe & in omnibus .San&is

dirigere intuitum ; qui enim hoc morbo affici-

laudare fuper omnia cupiunt. & femper in id-

Maf d

tur,nullo Przeceptore omnia fua fponte opera-

ipfum tendunt.

x

A

u

tur,quze aliis placere arbitratur: üt aliis admi-

j

. X. Qui nullum pro fe extrinfecus teftimo-

l. 2. CQ '60

l

rationifit, preceps agitur.

P

E

d

x

nium quzerit, liquet, quod totaliter fe DEO

4

S. Greg.

XLI. Eleazar in prselio Elephante

m feriens

coiiifit; non -enim qui feipfum commendat, il-

€, 13.

119 mor«ftravit, fed fub ipfo, quem extinxit, occubuit.

le probatus eft, fed quem Deus commendat,

Quos ergo ifte fignificat , quem fua vi&oria

"

oppreffit,nifi eos, qui vitia fuperant, fed fub

.. Xl Facile erit contentus , & pacatus, cujus Ibid, $. 3.

confcientia muda eft. Non es fan&ior , fi lau-

A.Reg,'u

ipfis, quze fübjiciunt, fuperbiendo fuccum-

daris: nec vilior, fi vituperaris. Quod es, hoc

bunt? quafi enim füb hofte, quem profternit,

es, nec major dici vales, quam Deo tefte fis..-

moritur,qui de culpa,quam fuperat, elevatur. .

Eranc Lu-

XII. Si dederit homo omnem fubftantiaml.a. e. x1.

XLII. Peftis infidiofa , inquit, laudis amor,

fuam;adhuc nihil eft. Et fi fecerit posnitentiamS- 4-

Gebur g. in clam

"

enim per cuniculos quosdam in homi-

€, 6, Matt

magnam, adhucexiguum eft. Etfiapprehen-

'num mentesirrepit, dum virtuti incumbunt,

derit omnem fcientiam , adhuc longe eft. Et

atque ipfa opera fanc&ta absque ftrepitu maxi-

fi habuerit virtutem magnam, & devotionem

ma cum quiete emedullat, folisque reli&tis,

nimis ardentem,adhuc multum fibi deeft: fci-

Ms

Y, i2

inanibus paleis, absque ullo fenfà prudentis,

licet unum, quod fumme fibi neceffarium eft.

Quid illud ? Ut omnibus reli&is fe relinquat,

cun&a , quae intus funt, aufert,

£ IN

& a fe totaliter exeat, nihilque de privato

*

amore retineat, cumque omnia fecerit , quae

| EX .L*-IBEVLL

O-SDE

. IMITATI

E

NE CHRISTI

j

facienda noverit, nil fe feciffe v»f/efntiatf.

N

|

,]- 2. CQ 60 I'.

Rrevis gloria, quze ab homine datur, &

)U

Buf

$. 2.

accipitur, Mundi gloriani femper comi-

A

'DHOLIC

Vit e.(

äXEMPLA'c

A.

tatur triftitia. Bonorüm gloria in confcientiis

4

eorum, & non in ore hominum.

EXTERNA.

Tbid.

II. Qui veram & internam gloriam defide-

Fuga,

rat , temporalem non curat. Et qui tempora-

L. f^Hriftus de feipfd dixit : *E"go*non quaero J&. 8. v.

lem requirit gloriam, ut nón. ex animo con-

gloriam meam, fed ejus, qui mifit me, so.

7

temnit, minus amare convincitur cocdleftem.

Et alias frequenter, cum al

Matth. $,.—

1. 2.'c. 10,

ios vel a lepra vel

4.

III. Pleni veritate & gloria coelefti non funt

alio morbo curavit, iisdem dixit: Vide, nemini

S.

Chryf,

"

vanze glorize cupidi. In Deo confirmati & fan

s

/

dixeris. Super quae verba S. Chryfoftomus ait:

he.

26, in

dati nulló modo poffunt effe eiatï.

Ideo .ni.hil diccre jubet , (?.ocexxs non

diligere Matt,

oíten-

h.

.Iïtulur CXLIV. Vana. gloria,

39$

649]

o&entationem & hönorem nam quod alio

vana gloria fe tentatünf advertébat, dicere fo-

litus eft: . Pro

loco fanatum afe Chriftus jubet beneficium

pter te Wnon COepi , propter te

publicare,non divulgari feipfum jutfit , fed dari.

non definam. .

Luc. &. gloriam Deo. . Narra, inquit, quanta tibi fecit

VI. Gregorius Turonenfis Eþifcoþus femper Sutius.

(«

v.39. Deus.Per hunc ergo leprofum inftruit nos, non

reliquias Sanctorn

e cello geftabat , ut quo- in vita.

O

eífe vane gloriofos , per iftum autem non effe

ties miraculum ederet , non fuis meritis, fed

ingratos,fed omnia ad Dei laudem referre.

Reliquiarum beneficio adfcriberet.

É

(

Sur;ia'vit;

4f

S.Gregor. Idem binos illuminans cccos przecepit eis :

VH, S.Udalricus AuguftanusEpifcopus cum

[

loc.cit — //idete, ne quir friat, illi autem exeuntes diffa-

die Jovis fan&o vifi effent cumeo facrum faci-

saverunt eum im tota terra illa. . In quem lo-

entes SS.Fortunatus &AdalberoAnteceffores,

Sed

cunr ita commentatur D. Gregorius.

dextra quoq: manus confecrans tempore com-

014

- - quzerendum nobis eft, quid fit hoc, quod

munionis Clericis , qui viderant porrectzeos

- ipfe Omnipotens , cui ipfum eft velle, quod

compreffit,ut vifum occultarent,& poft fub pce-

poffe , & taceri virtutesfuas voluit, & tamen

na vitze admittendee vetuit , ne patefacerent.

ab his, qui illuminati funt,quafi invitus indi-

Eadem de caufa cum morbum caducum cura-

catur? nifi quod fervis fuis fe fequentibns ex-

re poffet, publice id petentibus negavit.

Sur in vit.

emplum przebuit, ut ipfi quidem virtutes fuas

VIII. S. Nicolaus Epifcopus ad pauperes fi- & Dec.

occultare defiderent, & tamen ut alii eorum.

las elocandas argentum occulte per fene-

exemplo proficiant, inviti , & quidem fua oc-

firam injécit, & tertio hoc faciens , ubi fe

cultando, feipfos cuftodiant, fed dum produn-

confpectum advertit, celerrime proripuit.

turinviti, bonaad proximos fuos exempla

IX. S.Eligius Epifcopus cum cceco largam Sur.invit,

g

$. Bernar. transmittant. Bene notat D.Bernardus, quod

eleemofynam obtuliffet;illeque manum fubtra-

er.2, de

Épiph,

Filius Dei Rex glorize non. potuerit fubje&us

hens,potius oculorum ufum reftitui fibi petiif-

effe vanze gloriv , cur igitur femper oftendit

fet,manu mendici arepta dixit: Tu,amice,nec-.

fe alienum2 Nunquid inanem gloriam metue-

dum nofti te fignare, docebo itaque te. Simul-

bat? quid timeret ab inani gloria, qui eft glo-

que fignuui crucis fronti imprimens vifum re-

ria Patris ? utique timebat, fed non fibi, time-

ftituit, totumque miraculum fidei hominis

bat nobis ab illa, quibus noverat effe timen-

attribuendum . afferuit.

«. *

f.i H Vi*Q

dum , nobis cavebat, nos inftruebat.

X. De S.Thoma Aquinate produht hif'coriæ,s'ï

.Mart.

l.c' j

Luc, r,

. l. B. Virgo , cum S. Elifabeth eam lauda-

eum per omnem vitam nunquam vana gloria

v.47.

re, & inter mulieres benedictam dicere cc-

fuiffe elatum, five ex profundiffima,qua excel-

piffet, mox ad Deum refundens eas laudes

lebat,cognitione , five ex intelle&u ipfius vere

dixit: Magnificat anima mea Dominum S.

angelico, five ex aliis ampliffimis donis , quze

Msnfi di, Thomas Villan. exiftimat , B. Virginem nulli

in ipfum divina bonitas plena manu effi

5" n, 8.

rat. Vid. de eodem n. 20..

u;de-

prorfus , neque etiam ipfi Jofepho fponfo fuo

revelaífe altifümum illud lecretum , tametfi

XI. S.Guilielmus Epifcopus Parifienfis,cum

(f

ipfum videret totum anxiofum , fciretque ad

aliquando a vana gloria fe pulfatum advertif-

ipfum pertinere coeleftis illius partus educa-

fet, recede,ajebat,recede, o gloria , & vade ad

tionem , fed exfpectalfe tempus ,. quo ei ex

Deum , ad quem folum pertines.

parte Dei Patris per coedleftem nuncium hoc

XII. B. Clara de fe dixit, fe, fi

a toto mun- V tà p. 2.

M

ipfum declaratum fuit..

. Reg, :o.

do honoraretur , nullam mutationem infe, & — €:27

II. jJoab dux militize cum regi

iam civita-

nec initium vanve glorie habituram ; nec fi.

tem Rabat oppugnaret, jamque in fua fere

ab omnibus vilipenderetur , & vituperare- -

tur, ob id turbatum iri.

»

CeI[l

poteftate haberet, huntios ad Regem mifit

Drexel 1.

. dicentes: Nunc igitur congrega reliquam par-

XIIL Sara facrarum virginu

m Antxfhta à

muff.

tem populi , & obfide civitatem, & cape eam,

cum d2emonem tredecim annis impugaantem

c94o äoSo

ne, cuma me vaftata fuerit urbs, nomini

viciffet ; illequeipfi in faciem diceret: Vicifüi

meo adfcribatur victoria.

me , Sara , vicifti: Refpondit illa: Non ego -

A€t. 3.

IV. S.Petrus , cum ob claudum ab eo

.faina-

te vici, Dominus meus [efus.

X

Y. 12.

Lyreus i5

tum populus vehementer obftupefceret, & ad

XIV. Joaunes Avila fi quando ad utilitatem

apoph S.

ipfum quafi gratulaturus accurriffet , eidem

eorum, quibuscum agebat, quidpiam dicen-

gno l, a.

dixit : Viri Ifraelitze ,. quid miramini in hoc ,

dum incideret, quod fibi alias accidiífet ,

f

3

aut nos quid intuemini, quafl noftra virtute

femper iftud velut de tertia

per?kgna dexter-

ac poteftate fecerimus hunc ambulare ? Deus

ï

rime exnaraífe dicitur,

Abraham &c.

XV. S. Auguítinus non obftante ,

quo

d S.Auguft

Suríus in

Ep. 64. ad

V. S.Bernardus cum ob varia , plurimaque

damna hujus vitii optime cognofceret, & con-

Aurel

vita €.6.. ivacula multum ab aliis laudari & zeftimari fe

trarium ageret, dolenter conquerebatur : Hoc

adverteret,in hzec verba prorupit: Ex Scriptu-

mihi ipfe canto quotidie, & tamen vehemen-

ter cum adverfario dimicans fzepe ab eo vul-

ris deduci, figna fieri vel per perfectos, vel per

fi&os. Ego nec perfectionis mihi fum confcius,

nera capio , cum dele&ationemt oblatz lau-

necfictionis. Nihil ergo mihi & fignis iftis ,

dis mihi auferre non pofífum.

N

D

l

8

XVI. De S.Dominico legitur,quod cum prze- Vita L. 4.

uandoquidé meze illae famze magis,quam vitze

hh

noverim exhiberi, nec ad meam fieri comen-

dicando & concionando, copiofitffimam anima- * 1?-

dationem , fed ad commemorationem . po-

rum collegiffet meífem , ac propterea ab omni-

bus ei applauderetur, honoresque exhiberen-

ä'hryfl

tius, ad fru&tum autem aliorum, & ad foven-

.20' it

dam de iis bonam opinionem. Sed & alias fi a

tur maximi , fugae fg dedexit ; interro

gaþus ;

R. P. Lohn. Bibl, Man. Tom. II

&

AE

304

Bibliothece Manualis Concionatorie

euatin

i r

cur id feciffet, refpondit: quia pluresibi me ho-

complacere videretur, loquitur & ipfe'—de fein

norant, hic vero omnes me impugnant : quod

tertia perfona. Eratrecumbens unus ex difíci-

P'I 6

dixit eo in loco, ad quem fe receperat,ubi plu-

u

lis ejus in finu Jesu , quem diligebat ';Jesus.

Ü

bi bene obfervat S.CyrillusAlexandrinus,di-

rimos videlicet habebat perfecutores, & con-

tinuas cum haereticis controverfias.

cens: Nomen fuum celavit,ne inanis cujusdam

Manfi,

XVIL . S.Antonius inumerabiles doemonum

glorize caufa diligi fe aChrifto dicere videretur.

difc. 3.

Diceres fortaffis,aliquantum falté proprize lau-

n.1e9.,

affultus fuftinuit, praefertim vero eo tempore ,

quando jam in perfe&ione religiofa vitzeque

dis ex fuo profluxiffe calamo,cum fcribit: Difci-

fanCcitate multum profecerat ; .nihil tamen

ulis ille erat notusPontifici.Verum refpondeo,

l|pfum hocfcribendo voluiffe potius tegere, &

effecerunt, fed femper confufi & fatigati ab-

jerunt. Unde unus formam in fe fufcepit

celare amorem fuum,quem prze aliisApoftolis

adolefcentis zethiopis, & ante pedes fervi Dei

habebat excellentiore 1n Chriftum, dum ipfum

6 3

in paffione femper fecutus fuit; hanc enim con«

fe profternens dixit : Multos ego decepi, mul-

tosque magna etiam fané&itatis viros adla-

tinuam fequelam fuam palliavit hoc praetextu ,

píum protraxi & feduxi; fed a te me fateor

quafi familiaris & amicus aulse huc accefferit:

vi&um. Quo ftratagemate aftutus ferpensAth-

Animadverte (ait D. Chryfoftomus) quomodo

letam Chrifti ad vanam gloriam pertrahere

proprice laudi demit,ne quis enim diceret,quo-

fperabat, & pertraxiffet fortaffis, nifi Deus

modo omnibus aufugientibus ipfe ingreffus

daemonis aítutiam ei- manifeftatfet.

eft,caufam affert, quod effet notus Pontifici.

| Maníi.

difc,.ó.n

. XVIII. De S. Philippo Nerio in ejus vita fe-

XX. S.Thomas Aquinas femotus fuit ab om- Vita l. 2;

"quentialeguntur: Multi quotidiana ejus gau-

ni umbra vanze glorize,ut,tametfi tempore fuo

c.19.

ROd[iqn

dentes converfatione obfervarunt, quod in fuis

totius Chriftianitatis fuerit oraculum, tum ob

"

pb tf/

6 6

, aCtionibus nunquam propriam habuerint com-

eminentem fuam fapientiam , tum etiam ob

placentiam;ita humilis extitit , ut, ficuti de S.

admirabilem fan&itatem, nunquam nec per

Thoma Aquinate legitur, vanze glorioe nullum

umbram infeftatus fuerit a vana aliqua com-

prorfus fenferit ftimulum, curam infuper omné

placentia; unde in vita ejus poftremo in lu-

adhibuit, uti fui hanc conquirerfent virtutem ,

cem edita a P. Paulo Frigerio Ordinis fui fa-

Fib, cor

& quemadmodum S.Joannes Evangelifta con-

cerdote, legitur,quod a primis annis hoftis ex-

3. fer

tinuo fuis inclamabat difcipulis: Diligite vos in-

titerit applaufus popularis in ftudiis, & ad imi-

qinet,

r

vicem, ita Philippus aliud non dicebat, nifi:

tationem S.Ephrem Syri,defideraverit non vi-

Eflote. huniler, Ydque femper urgebat. Quapro-

deri fán&us, fed potius effe, nunquam ex ore

Vil Á

ter, cum die quodamFrancifcusMaria Tarugi

ejus audita fuerint verba proprive ?eftimatio-

45

ermonem haberet, magnoque fervore fpiritus

nis, nunquam etiam in anima fua fenferit de-

exageraret excellentiam & utilitatem patien-

le&ationem aut complacentiam vane gloriz:

tiz , idque cum univerfali aufcultantium ap-

unde cumbonaoccalione dixit & confeffus eft

laufu, fanctus Pater audiens hunc difcurfum,

P. Reginaldo : Deo gratias ago immortales,

quía fafpicabatur verbi divini, praeconem vana

cum inanis fuperbize morbo nunquam labora-

verim. Vid. etiam de eod. n. 1o..

*

;

Á

inde correptum effe gloria,folito more fuo ftre-

pitum excitare coepit, ac furgens poftmodum,

XXLIn vita S.Ruggerii Ord. S.Francifci le- Manfi,

Vit ]

manuque columnam vicinam compulfans,om-

gitur,quod poft eximia a Deo recepta dona pa- difc. 6.

n,IQe

nium auditorum ad fe pertraxit vultus, quod

trifuo fpirituali dixerit : Quid habet homo, de

tam diu continuavit, quousq; fermoni fuit im-

quo gloriari poft ? De gratiis & donis , quze

ofitus finis ; at quam primum Concionator e

ex liberali Dei manu fufcipit , tanquam de re

cathedra defcendit; ipfe afcendit, altaque voce

fua, quze ad ipfum folum pertinet , gloriari po-

Vit ton

dixit, neminem e Congregatione fua habere

teft? Solebat infuper dicere, quod, fi ipfe om-

dtdng,

occafionem fefe jactandi & fuperbiendi , eo

nium hominum elfet probiffimus & integerri-

pf

mus,id non ob aliam caufam & finem fciri de-

quod nullus in eam usque horam inventus fu-

iffet, qui minimam fanguinis guttam pro Chri-

fideraret, nifi ut Deus laudareturin donis fuis,

fti amore profudiffet ; bene quidem ex illius

quibus ex infinita fua bonitate viliffimum quoq;

honoravit vermem. Hac munitus humili co-

fervitio & fequela reportaffent, ac reportarent

continuo honorem & reverentiam ; & hanc

gi

tatione & opinione, nunquam ullum vange

materiam fatis dilatabat cum magna aufcul-

glorize paffus eft ftimulum,

Vi P.

tantium zedificatione. Exhortabatur fuos infu-

- Damnuia.

E

Bub 4

Vü, Qd

per, Dominum Deum orarent, ut , fi quam eis

XXII. Ezechias Rex , quia fuos thefauros 4 Reg.2o.

dignaretur elargiri virtutem, aut donum ali-

omnes Áffyrijs oftentavit, graviter a Propheta

quod, prorfus celarent , quatenus fe contine-

increpatus,& gravius in filo punitus eft, a quo

rent in humilitate, nec fuperbiendi caperent

Affyrii omnes illas divitias abftulerunt. -

occafionem ; unde quotiescunque aliud dice-

XXIILS.Pachomius monachum afferentem, v:t, $. p,..

Vi | j

bant;quod in eorum refultabat laudem , fubito

fe fuas duas uno die ftoreas contexuiffe, &va- chom.

refpondens dicebat :

Secretum meum mihi ,

nam inde gloriam capientem, non modo gravi-

fecretum meum mihi. .

ter increpuit, fed infuper przecepit , ut ftoreas

x

XIX.S. JoannesApoftolus, qui XEv*angeliftæ

ante fratres fuos humeris

O

rtans rogaret , ut

So Cytil'.

&

. Alexand. fungebatur officio, in fua hiftoria fimul men-

Deum pro fe precarentur,

veniam, peterent,

c.9.In lo.tionem facere voluit fpecialis eximiique illius

ut qui duas ftoreas pluris,quam regnum coelo-

€15. fhonoris a cclefti fuo Magiftro fibi exhibiti ,

rum, feciffet. Deniqne injunxit etiam , ut per

quod videlicetfupra pe&us Domini in coena

quinque menfes cellae inclufus , & a nemine

vifus binas quotidie ftoreas conficeret.

recubuerit; Aít ne defuper gloriari übiäue

XXIV.

thulm CXLIF. Vamz gloria.

395

Salutins

XXIV B. Clarze de monte Falco propter

VIT. Bemardmus Picinus, cum in tota Si- LyræuS L

in fpeculoexiguam tentationem van?e glorize fübtractus

cilia tam fcientiz;,, quam virtutis fama cele- 3. 8p0 ht

P..C I2fuit a Deo annis quindecim divinse dulcedi-

berrimus'effet; ultro P. Generalem exoravit ,

Ign.12.

nis & fpiritualis illuminationis influxus; nec

ut in Italiam migrare, Tiburique i ignotus pue- EL

prlus potuit eum recuperare ,

quamvis "mul-

ros docere (Jramaticam poffet.

tis lacrymis , jejuniis , c1hc11s flagellis

&

orationibus pro eo inftaret

$. VIL.

/&'&I

EXEMPLA PROFANA

$. VI

'EXEMPLA DOMESTICA

Qualitar

sb lib.5,

natius ,

licet ab initio vehementer

I

€. 3.

ISIg

id tamen

vana glona fuerit tentatus ,

. Dei mlfeucordïa poftea eft confecutus

ut

CUmD

iogenes aliquando in fümmo frigo- Laert.1.6,

re pene nu

per multos annos , antequam e vita difcede-

dus in aquis congelatis confi-

fteret, ideoque plebs fnedam commiferatione

ret, nullam inanis gloriz cogitationem ha-

tangeretur, fupervemens Plato ad aftantes di-

beret imo dlcebat

nullum fe vitium mmus,

xit: Si hujus hominis mifereri vultis , eum-

quam vanam gh)uam timere ,

quaeex igno-

rantia plerumque & coeco fuüi amore ortum

que hac moleftia liberare, difcedite.

Signifi-

L

Y

habet ,

& vel cedros ipfas Libani evertere

cans hoc dicto , id Plogenem tantum vanae

Rodriq.

folet. -

Sed & magnus Hifpanie Prolatus

glorize aucupandz ftudio feciffe.

p.r. tr.3.

T. 'V[enecrates medicus , cum Jovis titulum. Z-Eban L^.

E

de ipfo narravit, quod rogatus ,

aliquando ,

quonam modo 1pf'1 mentalis oratio fuccederet,

affectaret, Phllm*ms u)amdonum Rex eum ad var. hx&

convivium qutdem invitavit

fed folam. acer-

refponderit nolle fe id dicere , nifi in quantum

utilitati aliorum defervir

et; 111ud enim vanita-

ram apponi, & fuffitum velut Deo fieri j ju t ,-

tis,hoc charitatis necefhtausque effe. Alias di-

unde fame & fiti urgente tandem hommem

fe faffus eft.

Fab. conc, C€T'€ 1olcbat

Ut fanus fim in his, quz ad

1.

3.in fer,' Deum pertinent ,

vehementius tamen mihl

Plinius de: fe ipfo. fcripfit :

Ego veroP lm- l2.

ciner,

celebritate nominis mei gaudere non debeo? pit,

verendum elt, & cavendum ab his qui me.te-

mere inflant : Laudantes enim me flagellant.

ego vero gaudeo , & gaudere me dico, & cur?

Qma nefao quis alteri dixerit: Vide hunc? .

Vita l. 6.

II. S. Francifcus Xaveriusajebat , eum , qui

Plinius eftt.

€,I5

non fegniter fuos defe&us & peccata confi-

ab in

derat, aliud, fi a mündo laudetur, cogitare non

IV. Archite&us ' au1dam Venetlanus próa

u&, th,€.

duabus infignibus columnis er

ecus non aliam mDGm. d.

polfe, quam quod ridere ipfum & fubfannare

velit, nec aliter accipere laudes illas atque en-

petiit mercedem , quam ut luforibus qui- pottiz pi p.

buscunque fieret libertas fub ea quocunque

comia, quam pro vera ignominia &i 1Il]ü1'18. 3

modo 1udend

novit enim, omnem fubftantiam tanquam ni-

V. Haron Dux Carthaginenfium multo la-

^hilum effe in confpe&u Dei.

Id

Vlta l 40

III. S.Francifcus Borgia, cum aliquando ab

bore docuit aves cavea mclu as hv»c verba:

Ms

É.

Hanon ett.deus : pnronunciare: fed ill;e liber-

poftPent

o

aliquo variis titulis & encomiis compellaretur,

faffus eidem eft,fe plus titulorum illorum enar-

tati reddite ad fuum naturalem redlemnt can-

E

tum, nec Hanonis amplius meminerun

ratione , quam. longo , quod paulo ante confe-

cerat , itinere, fatwatum fuiffe.

VI. In Japonia operarii ,

licet ma'mo illis Maf*f us

pro labore merces ofï'etatur

Vita tom.

lV. P. Franmfcuq Suarez,licet ad füummum

triftes .tamen hift Jap;

de Ànz

recedunt, fi duo illa verba : Optlme laborafas

famze faftigium perveniffet, candide tamen fa-

non audlant

Pr&xa. tebatur, nulla fe vanze gloriz- titillatione mo-

^

Fuga.

veri. Vitabat hominum congreffus, quantum

. poterat , ne, ut fit, inter invitandum laudibus

VII. Phocion , .cum inter orandum ejus Plotaich.

oneraretur :.

id vero.cum fiebat , mox rubore

fententiam univerfa concio magno affenfu ex- in Phoc.

fuffufus manu vultum tegebat.:

cepiffet , ad proximos converfus , me mife-

?Vita P,

V. Cum Chriftophorus Gonfalvus magna

rum inquit, vereor enim , ne quod nuhl ftul-

Baith. A- cum laude curfum theologicum in Hifpania

tum verbum exaderlt.

var, €«46, perageret, & ob id vana gloria tentaretur,effe-

VIIL

Terentius monumentum: flbl exf*rwäafmns

ptt

cit,

ut, falvis ftuduüs ,

parum

vetalt his Velbls Impenfa monuimenti fu Jer-l 8.apoph

putarcnt alii ,

1pfum fcufe a quo tempow ad excelfum ora-

vacanea eft, memoria noítra durabit, fi vita

memmus

Excelli animi ett ,

tionis domum promotus eft,

cum præclaxa

Vita ]. 5,

VI. P. Jofephus Anchieta ita virtutes fuas

gelferis, gloriam contemnere.

arte admiranda hnmilitatis velo obteaebat

A

TX. Demofthenes, antequam eloquio Groeco E MM

JUU

.ut ipfam etiarn humilitatem depnmeret non

inotuilfet, operofions cultus nitorem appetufïe amulr. j.2

enim ille fua fa&a elevando humilitaté proefe-

dicitur; faciebat enim a purpura vendi caufidi- c.4 :S. 6.

rebat, fui ludibrio venerationé aucupatus(ver-

cum; at poftquam facundize famam affecutus

futa üqmdem eft plurimorum improbitas,cum

eft,toga viliore contentus dicebat , malle fe a

feipfo,quam a vefte aut cultu exthto,glomam

ipfum honorem, quem fpernere videntur,am-

biunt quam maxime ) fed fplendorem , qui ex

quzerere;quem enim fauus attollit honor,vilita-

tem alienam non deprimere ; fed nec ahenum

eo erumpebat, ne emanaret logius, per mul—

tam diffimulationem obfcurabat.

erigere honoré , quem fua vilitas hümo affligit.

R.P. Lohn. Bibl. Man. Tom. ILI.

dd 2

Dam-

306

- Jibliothece Manuqiir Conciohdtariæ

Dammum.

XIL Sicut probatur in conflatorio argeïï:»Präv.zw

Faber|

X. Thurinus Vetronius, quia Principis be-

tum, &in fornace aurum ; ita probatur ho- v. ex.

,cenc. 3.in nevolentiam fimulato commendationis be-

mo ore laudantis.

fer, ciner. neficio vendere folitus erat , a Severo Impe-

AIIL Sicut pueri ludentes ex foeno coro-S. Chryf--

ratore fumo perire juffus eft , quod futnum

-nas alicui imponunt; coronatum autem füumhem. t7.

vendidiffet.

in epift,

ACGt. 12.

poft tergum irrident ; fic fzepe fit, ut, qui te in

ad Rom,

À

Xl. Herodes Rex, quia a plebe fibi occini

faciem przedicant , apud feipfos clanculum

*2L permifit; Dei vox, & non hominis: confeftim

fubfannent.

percuffus ab Angelo , & a. vermibns coüifum-

XIV. Sicut mulier quotidie fe ornans, ütStapïet-y'-,

ptus expiravit. .

alienorum virorum oculis placeat, merito nor

jin Dom,

t. poft

levem. marito fuo difplicentiam generaret ; z

ent.

$. VIIL.

ita & is non minus difplicet Deo, qui laborat,

ut hominibus placeat.

SIMILITUDINE S.

XV. Sicut venti globus convolvit ftramina, Faber.

conc. 3.

i

& in altum evehit,, mox tamen iterum dimit-

in Fer.cin;

ualitas,

S.Bern. f.

cut bafilicus neminem interficit., nifi

tit; fic gloria inanis repente evehit homi-

x4.in Pfal,

l. SI

nem , fed repente etiam deferit.

-

M

quem prius ipfe viderit; quod fi vero ipfe

.XVL Sicut aranea multo qnidem laborelbid-m.z.

m')f lf'

qui habi-

tat,

prius videatur , interit: ita & vana gloria coe-

telas texit, ut mufcas capiat, fed illoe levi

cum quidem , negligentem ac videri ab homi-

vento aut motu rumpuntur ; ita qui mufcas

nibus volentem Llxdit, non tamen perinde eum,

qui prius ipfam viderit, hoc eft , qui confide-

vanze glorize captant, telas aranearum texunt,

2

s

Sihnl

tefte lfaia.

raverit, quam vana, falfa,& perniciofa fit.

XVII. Sicut pfo neceffitate quidem cibuslfaie 55.

Bufeusin |l. Sicutumbra corporis , quocunque colo-

V. 5.

Epip

fumitur , fed in ipfa comeftione furtim gula

S.Gregor.,

Panar.V. re corpus imbutum fit , femper nigra 'eft; fic

furrepit , & edendi delectatio mifcetur; ita li-

lib. 34.

gloria và-fic omnis fzeculi gloria vana

cet opera noftra cum optima intentione in-mor, c.16,

na.-»9*. ex objecto nafcatur.

: elt; quocupque

x

IIl Sicut larvà occultat vilitatem hoóminis

choentur , facile tamen vanze laudis & glo-

S.Chryf, :

hom. 43.. s

que ad vefperam , dimiffo autem theatro,

riv cupido ac delectatio irrepit. :

Mor

di.:

ad P9P- ynusquisque apparet, quod eft; ita fi poft

XVIHI. Sicut ärbor, quo altius fe erexit , S.Gregor.

multas tuas laudes auditas domum revertaris,

tanto ventorum vim vehementius fentit ; ital22. mor,

& folus fis , omnis gloria defluxit.

Roterod,

quo plus quis majoribus operibus attolli- *5*

IV. Sicut Chamzleon non alio pafcitur ali-

tur eo ampliori ab ore

i

infimi. |ménto, quam aeris, & idcirco os femper hians

tigatur.

lau)dantium flatu fa-

Y

& dpertum habet ; ita quosdam aura popula-

.XIX. Sicut gulofi & honeftat

is expertes S-Gh'yf;

risalit, nec quidquam ca

adregale convivium vocati, nec congruam

oin, 46,

nes laudes & gloriam.

ptal?t preeter ina-

&

shco

Pluïärrh.

horam exfpec&tantes , parvulorum infantium

FL

S C

V. Sicutlumen magis prodeft iis , qui vi-

more fuam corrumpunt ltitiam przevenien-

inmor&l dent, quam illis, qui videntur; fic gloria ma-

tes, & vilioribus feipfos cibis faturantes ; ita

Yo.5

-& hi mercedeum hic ac

epift

gis confert iis, quieam fentiunt, quam qui-

t

quirentes & acceptan-

lie)y,

bus. contingit.

^

tes futuram dimittunt.

Stop. th.

. V. Sicutmilvus alte qui

d&m afcendiþ& vo-

XX. Sicut febris malignä; eXti*ir1f'ecus non Maufi,

z. Dom.]at.fed femper humum fpectat , ut predam ra-

apparet, quia intus operatur & decipit; ita fa- dic-3.n €.

v A3Y. ijat; fic vanze glorizje cupidi multa quidem

cit vana gloria, quze eft majoris malignitatis ;

— praeclara frequenter agunt, fed femper ad lau-

Buth.

foris oftendit alianationem a laudibus , con-

n vit

des hominum inde captandas intenti.

temptum humanz gloriz : at intus in corde

ïdem t.3.

VII. Sicut fumma dementia foret, ruinofi

4

complacet fibi de bona ,

in ä?:-—:»fn:g - alicu

R

jus parietis rimas pretiofis lapillis imple-

jquarn habet apud*

alios , exi&imatiorle.

pokEpPi reatque fülcire; fic pro virtute humanos fa-

A

vores defiderare ,.

d

Fugcxi. :

DAT

& rem coelo digr1am yili

S.Arfen.

retio exponere.-

j Íoi

VIHI. Sicut merito ftultus crederetur, qui

LOI AEuedF divies .divitias.fuas. sbfconi S.Bafilns

2 001

gpu

an- aquam perpetuo hauriret; ita & qui opera fua

. dunt , ne furri

piantur; ita & qui fpiritualesin Pl.1 18,

r

£, 257

*

ropter laudes hominum perficit.

divitias h

abet in-animo fuo , illas. abfcondit ,

StapL l-c-

IX. Sicut .amygdalus, quia floreni cito

ne has perinanem gloriam preedatores ani-.

A

emittit, flante vento celeriter amittit, fi qui

marum furentur.

virtutem fuam facile & cito oftentant, cito

AXII. Sicut ämygdah nucleus triplici fub Procopius

quoque amittunt.

S

cortice latet;ita virtus in animi habitu recon- 3Pu6 Man-

Abid.

fi difc. 4.

X.Sicut mulier ante tempus pariens partum

dita non in corporis eft confpe&u.

imperfe&um producit ; fic qui ante mortem

AXIII. Sicut apes flores colle&or fine

dila- s;?i.x?t.ie-

Jaudari cupit , nihil vere perfetum aget.

tione ad alvearium deferunt , & intra favumchus hom,

Ibid.

. XI. Sicut fru&tus arborum , quze juxta viam

recondnnt; ita fanCti viri opera fua in animo

45*

petm

publicam plantatze funt, raro maturefcunt;

abícondunt, ne ab inani gloria fua corrum-

Penn

antur.

quia ante maturitatem a preetereuntibus col-

it If

liguntur ; ita virtutüm opera , qu2e in confpe-

XXIV.Sicut celebriores ac peritiores pi&ores Manfi

df

imagines plane nudas depingunt, uit hac ratio- difc. 6.

&u hominum patrantur , raro matura ac per-

fecta inveniuntur.u

ciant "T.

ne magiftra?ä artemfuam cuncüs notam fa

ac

4

Titulu CXLIV. Fana gloria,

397

a

Damnum.

4

ac manifeftam : alii vero pi&ores minus periti

talibus imagines & figuras depingunt colori-

XXXIV Sicut non poteft fimul herba cre-- Vit. PP

bus, ut undeenaque excepta facie , appareant

fcere, & femen nafci, itaimpoffibileeít, ut lau- L3.n.1:3.

ityl

veftitze; nec fruftra; fic enim minus

fubjiciun-

dem & gloriam fæcularem hfibentes ilmul

d

etiam cæleïïem fructum faciant.

p*&v

tur cenfurze de erroribus hujus artis ferendze;

OR

/

ad eundem modum fantti

, qui funt perfe&io-

XXXV. Sicut cera a facie ignis folwtur Ibid, n; r4.

res,magisque ftabilitati in virtutibus & fpiritü

ita anima per laudem refoluta perit ab in-

perfectionis, liberius functiones pubhcas obi-

tentioné fua,

Q 7'

re , ac fine pemculo proprize complacentiz &

XXXVL Sicut fevi qmdam venti in tran S Chï-yf

ltm

ol

vans glorie in confpe&u populi exercere

qu1 llum mare delati totum ab imo fubvertunt, hom. 43..

poüum ftupenda & fan&ta opera:

Ut gzoz i-

ita ut arena cum undis mlfceatur fic excoccaï

ficent. Patrem, qui in. colis eft.. Aftilli, qui ad-

mentis impetum glorize furor.-

huc imperiti funt in virtute , & in ea nondL.m

XXXVIL Sicut gallina, dum ovum cantu 5tsbl. « i

:

fatis iundatt

m Uüzi*

*

facile incurrere poffünt peri-

prodit, caufam preebet , ut auferatur ; fic qul

culum vanw gloriz.. Quapropter attendant,

virtutes fuas ftatim pr ædlcant aut przedicari

ä Fä&'ïa

Ltit;

ne juítitiam faciant coram hominibus, cauti

cupiunt ,

id agunt ,

ne illos virtutum a&us

fint & circumfpecti.

amplius producant. |

-!17.

S.Gregor.

XXV.Sicut, quiin itinere deproedati for-

XXXVIH Sicut navis ,

quae muïtos Hu&us S. Chrvr

morf.;9.midat, abfcondat , neceffe eft ,

bona. quae

tranfiit, multasque tempe&ates effugit, in ipfo hem. dz

ortat.; ita qui merita ac vm:utes fuas falvas

autem portu tandem in fcopulum impingit , profect,

cupit, occultas tenere debet

jatturam totius in fe reconditi thefauri facit; "VAmg.

St^p!, t.2

AXVI. Sicut mercator ftultifüme ageret

ita qui poft multoslabores ac virtutes ]mguam

:

in Dom,3

qui viliffuno & incerto pretio merces vende-

& mentem a cupiditate laudis non tempera- .

$

Epiph

ret, cum certo & ampliifimo poffet

1ta non

vit, in ipfo portu naufragium fecit.

tigot,

j

minus inepte agit, qui humanam gloriam tam

XXXIX. Sicut manus Moyüs extra finum Stapl t.«

. G

incertam & inftabilem pro operibus fuis am-

extracta lepra percuffa apparuit ; fic opus bo-in Dr»m

bit, & accipit ,

cum fummam certamque Dei

num intra finum cordis manens fanum & in- Patf.

laudem pro eahabere olfit.

tegrum manebit ,

S.Doroth,

foras prodlens vanitatis

XXViI. Sicut indutus purpura & ferico ,

lepra. inficietur. -

do&. 2.

fi ei

lacerna immunda injiclatur ,

declinat

XL. Sicut columb» incaute^in aere cir-

lbidem:

rtpot,

du

4llam & fugit,ne indumentum prettofam com-

cumvolitantes ,

& quafi de volatu fibi plau-

M

dentes ,

maculet; fic viri fancti virtutes preeclari(fimas

fübito ab accipitre invaduntur, &

induti humanam gloriam deVLtant

.ne ab ea

perimuntur ; ita qui de fuis operibus vanam

dehoneftentur.

gloriam querunt, fibique complacent, diabolo

hrvf,

XXVIII. Sicut luna, quo magls fulget nobis,

in preedam cedunt.

. 4

hoc magls a fole diftat: ita plerumque id quod

XLL Sicut olim vermiculüs a Domino pa- Jac. Alv,

p

amagis placet hominibus

, difplicet Deo.

ratus afcenfu diluculi percuffit hederam Jonze; to.2.). x.

SS.Chryf.

—XXIX. Sicut puerulus quando canis infi-

& ftatim exaruit; ità vermiculus vanze glorize P*- c16.

ho. 53 i liens placentulam vult auferre, mox eam patri

non a Domino,

Ted ab holte humani generis ,

epift.

Bebr,,

aut matri quafi defendendam porrigit; ita &

advectus Percutlt ftudia hominum, ut quod ad

nos,

quando diabolus opera rioítra eripere

meritum attinet, ftatim arefcant, & pereant.

7

nobis per van gloriz infultum. eupit ,

PPX

XLII. Sicut luxunoh& muliebres homines s. Chiy5.

jl

bonam inténtionem Deo aut B. Virgini cuíto-

ab uxoribus velut mancipia tr actantur, & con-Biom. (; d

dienda offerre. debemus;

temnuntur; fic qui ab inanis glorize cupiditate in Ma:th,

Balth.Alv.

in vita.

XXX. Sicut pauper,

fi parum purpuree la-

femel fubacti funt, ab eadem in turpillima vi-

ceris veftibus adjeciffet, ftulte gloriaretur; ita

tioruif fervitute detinentur.

& qui de uno vel altero opere laudem ambit ,

XLIIT. Sicut rubigo confumit fulgorem fer- Manfi

infipienter agit , cum plura imo pleraque im-

ri,& tinea corrodit fubtilem pannum; itaidemdie. 3.

erfecta habeat.

prorfus damnum operantur rubigo & tinea n.'o«

P. Taufch.

XXXL Sicut puer, qui maglüro eleganter

vanze glorize, devorant animze merita , & mo-

in fontp.manum ejus ducente & Ícribente atramen-

netam congregatam pro comparanda éterna

ftulte utique

alilts

2. C0-.2- tum fuper papyrum effunderet ,

gloria confumunt.

Pln[ 18*

gloriaretur; ita & homines illi infipientes

XLIV. Sicut hedera arborem comple(,h-'»' Nilus

merito creduntur,

tur, ut cum altius fe fuftulerit , radicem are- orar.7.de

qui przeclaris operibus ,

qu»e Deus per illos operari decrevit, faas im-

famat fic inanis gloria juxta virtutes nafci- V?* g'or.

erfe&iones mifcent.

ut non recedat ,

tur,

priusquam vim illa-

jtoptus

XXXIL. Sicut iis, qui furto afï'uetlfunt con-

rum exciderit

fic

y at«

fultiffimum eft, occaliones furandi fugere ;

)C d

iis, qui Deo per vanam gloriam fuum hono-

DA

$d

rem furari affueverunt, optimum eft, fugere

Ando-

hominum confpectum.

MOTIVA

r hoifis

petrus

XXXIILI. Sicut phiala chry&allma radiis

i

I

Penneq. folis illuftrata peffime ageret ,

fi fibi fplendo-

Uia hoc vitium Deo fingulariter eft exofum , líz, 48

Vezlü

in 1889« rem illum adfcriberet ;

ita non minus pec-

erirere illi cupiens, quod unice fibi re-

i

LEU

G Q-

Wi

cant,qui dona defurfum defcende ntia fibi

fervavit , Ícilicet gloriam , de qua dixit :

f

adfcribere ,

& ex iis vanam gloriam aucu-

rlaln meam alteri non dabo.

li [Í

pari prz,efumunt

Ddds

II Qïlf/ï

Bz*lz»liothec&ä AManualis Concionatorie |

398

f

| IL Quia dz'abälimm efl vitiun: Ut qui uni-

carnis, cordis induftria , voluntatis rä&ïtudo,

ce quzrit gloriam Deiin fe trausferre, &

ex illo fonte manent non folum,fed & qiis cal-

ro Deo , adorari & coli.

let ingenio, fi quis nitet elequio , moribus pla-

S.Chryf.

Il Quia| odiofum. eft. vitium : ficut enim

cetjinde eftinde fcientize,inde fapientis fermo.

ho. ts inSaul, quando audivit cantari David: Per-

Quid?2 caíta confilia, jufta judicia , fancta. defi-

A

Matth,

cuífit Saul mille, & David decem millia: non

deria,nonne rivuli fontis illiusfunt? Ad locuni

rectis illum ab eo tempore oculis refpiciebat,

ergo,unde exeunt (fic confulit S.Bernardinus)

ita idipfum ejusmodi laudis human vena-

revertantur flumina gratiarum ,. ut iterum

toribus contingit.

fluast. Revertatur ad fuum principium coele-

Caff.l. YT.

ham , tefte

IV. Quia periculofum eft vitium :

fte profluvium, quo uberius terra refundatur.

inftit.c,6, Caífiano, omnia vitia fuperata marcefcunt ,

Qualiter, inquis, qualiter dicit Apoftolus :

« $Cf

. hom- j

& devi&a per fingulos dies infirmiora red-

In omnibus gratiar agenter ; ^ quicquid fapientize,

. p Gub

duntur ; hoc vero deje&tum acrius convalefcit.

quicquid te virtutis Babere confidis , 'Dei vir-

Cujus aliam caufam reddens S. Chytoitomus

tuti, & Dei fapientize deputa Chrifto, Et quis

fic loquitur : Nullum, malum eft , quod non

tam infanus, ais, ut aliunde przefumat ?

habeat , contrarium . bonum ,

excepta va-

X. Quia Deus operatur in. mobis velle £ perfi- wag

na gloria ;

ita quantavis bona feceris ,

ctre ; non nobis proin, fed nomini ipfius, dan- diíc.x.n.g;

volens compefcere vanam gloriam , tan-

da gloria,eft. Unde re&e S.Bernardus : Suf- S. Bernar,

to magis excitas eam.

Et caufa eftifta ,

ficit mihi ait , gratanter fufpicio , quod relin-lec. dt. "

qduia omne malum ex malo naícitur ,. fola

quis, & relinquo, quod retines. Sic placet, fic

E 5

mea iitereffe non dubito..

autem vana gloria de bono procedit , & ideo

Abjuro gloriam

reg-bm

non extinguitur per

prorfus, ne forte fi ufurpavero noa conceffum,

tritur.

| b,onum ; fed magis nu—

' Q' 34'

erdam. merito & oblatum,

S QErV!',

u

V.. Quia fervile eft vitium : Non enim poteft

"XL Quaa flultum ^ft, pro tam vili pretio mer-. Manfi

b» 33* 3dolorize fervus homo non omnium fervus effe,

pop.

cer-tam yretio[ar. vendere. ; uti re&te "oftenditdifc 9«1.3;

& iplis fervilior mancipiis (ut re&e advertit

Maníi dicens

Siex mercibus in foro di-

3

S.Chryfoftomus ) nec enim talia praecipimus

venditis lucratus fuilfes thefaurum fufficien-

Penned

fervis, qualia captivis fuis illa..

tem ad te tuamque familiam ditandam , ven-

jn [ligo

*

S.lbh?yü

VI.

u vanifimum "jï vitium :

| Uti pulchre

deresne illum alicui , qui non nifi mera

. üli ,

loc.dt 6 Chryfoftomus oftendit his verbis: Hzec in-

verba , quibus te palparet , laudaret ac prze-

anis glori»$ natura,nt ítatim decidat. Nihil

dicaret ,

viciffim reponeret ? Vegofiamini ,

hominum gloria vilius. Nonne vides perfo-

dum venio , ait Salvator nofter. 'Opera vir-

Sreg

nas, qu in fcena verfantes induuntur, quam

tutum , fa^ta in amicitia Dei, funt merces,

hon,

GTBV. fu

fint pulchrze. & fplendidze? potes mihi talem

quibiis poffumus negotiari& lucrari paradifum;

afpe&tum in veritate monftrare ?. nequaquam.

Deus [folvit illa remunertatione zeternze glo-

N

tor,

Nunquid unquam earum amore captus es ?

rie, hac tamen conditione , fifacta & relata

non. Quare ? Quia vacuzfunt, & imitantur

fuerint adipfius gloriam ; nam fi fiant ad

gm 9

nX

pulchritudinem , pulchrze tamen non funt. Si-

capiendam laudem & honorem ab homini-

bus , jam aperte fe declarat : Z/men dico vobir,

militer & gloria inanis eft, & gloriam quidem

imitari peteft , non tamen eft gloria.

receperunt mercedem. [uam.

r'w

( Pattez

;

:ïjjryf'. |

VIL . Quia. nocentiffumum 'eft vitium : quia

-XIL.. Quia [olus : Deus , utpote. fyirituum . gon-tbid, n.zr.

m

" omnem operuim. mercedem. deftruit.

Quid

derator , ef cþmpetem fimator. €9 remunerator.,

Matcn

Unde iterum idem Author hanc fimilitudinem

enim a Deo accipies, inquit S.Chryfoftomus ,

qui nihil Deo dedifti? nam quod propterDeum

proponit : Fingamus & imaginemur nobis ,

fit, Deo datur, & ab eo accipitur : quod autem

unum inveniffe gemmam pretiofam, qui pre-

propter homines fit, in ventos effunditur. Quid

tium illius fcire cupiens , accedit quemdam

enim eft hominum laus , quam ventorum

lapicidam amicum fuum , gemmam . inven-

1 8 Bl

4.Reg. tranfeuntium fonus ? Hinc Ezechis , quod

tatmi hic seftimat uno valere fcuto , ciím ve-

"?' h0m1 3.

€.20,

E itven

divitias fuas oftenderit. Legatis babylonicis ,

re valeat mille. Si a me petatis, uter illorum

. diftum eft a Propheta : Zludi fermonem Domini:

plus erraverit, exiftimarem illum , qui exi-

L

Eccce. dies venient, €8. auferentur omnia, qua funt

Á

£uo pollens judicio gemmam detulit ad la-

picidam , utpote ignarum ad seftimandum va-

in domo tua , €9 qug condiderunt patres. tui usque

in.diem hanc , in Babylonem ,

lorem illiüs , & non ad aurifabrum;aut alium,

ugam , ait Dommus.

non remambz't quic-

"

qui gemmarum habet notitiam.

Quid hoc

S,Bern.a-

VIIL, Quia iniguiffunum eft. vitium : fi enim

exemplo inferre volo ? Opera , quze facimus

pua 5t3pl. tanto ftudio vitia noftra abfcondimus , ne hu-

t.

*

in gratia Dei conftituti , inzeftimabilis valo-

D* jJ4n. 2-

manam gloriam amittamus ; Quanto majori

risfunt & pretii ; iis enim comparamus re-

ne coele-

poítEpi. Curà diffimulandee virtutes funt ,

gnum coloruu ; atíi a mündo , ab homi-

/ Phu

ftis glorize jacturam faciamus ,

nibus praeftolemur & exigamus operum no-

G

P4

inquit þe&e

S. Bernardus.

ftrorum valorem,»ftimationem, laudem & ap-

S Bernar. .IX. 4uia , ficut. origo. fontium & fluminum

plaufum , animalis homo'non percipit ea, que funt

S. 11. 10 omaum mare eft , ait S. Bernardus ,. ita virtu-

Spiritus Dei , non seftimabunt illa jufto &

Cant.

tum €? [-ientiarum Dominus Jfefur Chriftur: Quis

digno pretio. Quapropter folius Dei zeftima-

enim Dominus virtutum, nifi ipfe, &t Rex glo-

tioni, & judicio, & remunerationi ea fub-

0.6,5 |

rie? Sed]juxta Ànne canticum, idem ipfe

mittamus , operantes omnia ad ejusdem ho-

Deus Ícientiarum D—ominiþls eü.' Continentia

norem ,& gloriam.

h | s»chl']

02

ä

809

Ifitutu: 'CXILIV'. Vana ;g'tafria.l

mus fuafit his verbis : Quoties difficile exifti- eptg. ad

$. X.

t

M E D I A.

mas, contemnere gloriam, iíta tecum animo Titum.

vería; fi hanc defpexero,Deo sequalis,id eft fi-

Onfiderare Dei fuam. laudem: offerentiy prar-

milis efficiat ; protinusque fubibit contemptus

Jfentiam : Hz2ec enim pluris zeítimanda eft,

glorizv ex animo.

Nimirum velut umbra

quam fi ab omnibus hominibus & Angelis fi-

corpus , ita gleria nbique virtutem fequi-

mul fumptis omni poflibili conatu quis lauda-

tur, tefte S.Hieronymo,itaut, quemadmodum s mierog,

retur. Et propterea facili labore obtineri po-

Caffianus ait jin folitudine quoque cunétorum epift. 2s.

teft,cum plus non requirat, quam ut quisque ,

mortalium confortia glorie caufa fugientem adEuftoch

uantum in fe eftjfaciat. Hoc medium fuadens

perfequi non deliftat. ^ Quantoque univerfum Cafl.L.1:.

C.

L

S,Chryf,

S.Chryfoftomus. Non videsjnquit,in equorum

quis amplius vitaverit mundum", tanto

hom.

$

acrius infectetur.

eum

in Gen.

ludis, quomodo hi, qui equos agitant, non ad-

vertunt plaufum populi allidentis, nec .vo-

VIIL. Zffuefacere [e. ad. intentionem guram fin- C;afä", L.rr

luptatem 'ex eo plaufu capiunt, fedin unum

gulir operibus pramittendam , eaque Deo , quoti-

(( €.18.

Regem in medio fedentem oculos intendunt,

die [incere dedicare : oti Cafanus monet: Athle-

j

acad nutum illius attendentes, totam multitu-

ta Chrifti, qui verum & fpiritualem agonem

Lt

certare defiderat, hanc multiformem beftiam

r

dinem defpiciunt. Hos & tu imiteris,non ma-

Qf

enifaciendo hominum famam,, fed fententiam

tali remedio poterit evadere, fi primitus nihil

jufti judicis exfpe&ando ,.atquead nutum ejus

propofito,vanitatis & inanis glorise capeffen-

S. Bafil. -

omnia dirigendo. Hinc merito S. Bafilius in-

d:e gratia fieri permittat. Deinde , quze bono

reg.brev.

errogatus, quomodo quis humanz laudis ca-

initio fecerit, obfervatione fimili cuftodire ni- .

q'- 34!

ptandze vitium declinare poílit ? refpondit: Si

tatur. 4dem medium infignis quidam fpiritus Manfi

tibi certo perfuaferis, ubique Deum adeffe. Si-

Magifter fuafit: unde fi poftea fuperveniretdifc. ;;,

i

quidem eft nemo,qui, cum in oculisDomini fit,

vana gloria, appetitus laudis, propriae sefti-n.10.

9""&:3:

cumillius dedecore , confervo fuo malit gra-

mationis & applaufus mund?ni ,qui horum

tiofus effe, quam Domino.

bonorum operum meritum fuffurari nitere-

Penneq.

IL Confiderare aliorum. virtutes €? dona : Sic

tur, ftatim opponerent, & dicerent, omnia

in lfagog.

diff. 1.S.6

Abbas i(idorus exemplo fuo docuit, qui, fioc-

bona ifta opera jam effe donata,imo adeo con-

'currebat ejusmodi tentatio , dicere folebat:

fecrata Deo,ut amplius profanari non pofTenþ.

Numquid talis es,qualis magnus Antonius?vel

alii Patres, qui Deo tantopere placuerunt ?

IX. Sua opera. tegere; uti Manfi fequenti di- wagg

S.Gregor. .. HHT. Confiderare [uas imper[eBioner: Sic S.Gre-

fcurfu fuadet: Inter alias ordinationes a Deo dife, 4.

Y

Gl"«'lVo .

hon.-.dgorius fuafit, dicens: Cum bona, fratres,agitis,

proefcriptas ipfi Moyfi in lib.Exodi, hoc quo-n. t.

femper ad memoriam mala acta revocate : Ut

que ei mandatum fuit : Duos quoque Cherubim

$97. loc.

coIn,

dum caute culpa cónfpicitur, nunquam de

aureos €$ produ&liles facier, ex: utraque parte org. €xod. 25.

4

e

bono opere incaute animus letetur.

culi. Cherubiunus fit in latere uno,E9 alter in. alte-

Luc. 17.

IV. GConfiderare illam Chrifti fententiam :

YO.

Utrumque. latur proyitiatorii tegant expan-

V* 39« Cum feceritit omnia,que pracepta [unt vobisdicite:

dentes. alas. €9 operientes oraculum, refpiciantque

Servi inutiler fumus , quod. debuimus facere , feci-

fe. imutuo verfis vultibus in. proyitiatormum , quo

mur. Hoc medio Abbas Moyfes ufus eft, dum

Pefíneq.

operienda eft. arca.. Verum fi oraculum erat

LIT,

lc

pulfatus affultu vanze gloriv» qusrebat: an

ex puriffimo auro & afpectu nobile , fi pro-

omniaDei mandata impleffet, inimicos dilige-

pitiatorium pariter mirze erat pulchritudinis ,

ret, de eorum bono gauderet ? an fe omnium

cur noluit illa patere omniuni confpettui , &

eccatorum maximum. diceret? an iilud Chri-

effe deteCta ; utrumque latus. proyitiatorii te-

fti impleffet; Cum feceritis omnia, &c? Si eo

gant ; Verum femper eft axioma illud Apoftoli:

non perveniffet,non haberet, unde gloriaretur.

Omnia in figura contingebant . illis. Audiamus

S. Baül.

V. Conþdemre exitwn €$9 vamitatem omnium

ex Oleaftro myfterii hujus explanationem ;

hom. 3.

rerum humanarum : Sic S. Bafilius fuafit , di-

in verva

Confidera , quid te hic admoneat Deus fum-

Moyf.

cens :- Attende tibi ipfi. Mortalis enim tu ?

mus- benefa&or , & nihilominus tectus , ut te

quippe terra es, & in terram abibis. Ubi jam,

doceat benefacere, & nolle videri . in bonis

dic, qui civitatum ampli(fimos Magiftratus

operibus , nolle velle videri , jam enim mer-

capeffebant ? Ubi Rhetores invi&ti? Ubi exer-

cedem tuam accepifti , non aliam in futuro

cituum Duces2 Ubi Tyranni? Nonne omnia

fzeculo habiturus.

Vultisne fcire caufam ;

pulvis ? non funt in fabulam verfa omnia ?

cur Cherubini defcribantur quatuor inftructi

memoria vitze eoru

1

alis ? annon duze, quibus in. altum fe eleva-

/

retinetur ?

m, in quam : paucis offibus

rent, fufficiebant, przefertim cum fint puri fpi-

Pha, 1.2..

VL Con[iderare vanitatem ,

: falfitatem €9 in-

ritus? obfervandum, per Cherubinos denotari

Ícientia & fapientia preeditos , & quis ignorat,

c.r. $. 3.

jidbilimtem laudis humano: Qui enim hodie te-

cum funt, cras contrariari poffunt , & e»con-

quod fcientia inflat ? facile eft , multa fciente

verfo fzepe ut aura vertuntur, quemadmodum

irretiria vana complacentia & oftentatiorie,

re&e Thom. Kemp. dixit.

Etprzterea , ut

ideoq; neceffarize funt adhuc duze alee alize, ad

idem in fequenti quopiam capite dixit, non

occultandam & velandam fapientiam, quse ii-

es fanctior, fi laudaris; nec vilior, fi vitu-

lucefcit: Non plus fapere ; quam oportet fape-

e.6.8. 5.

peraris. Quod es, hocés: nec major dici

re,fed fapere ad fobrietatem. Hugo de S.Victo-

vales , quam Deo tefte fis.

re in przefatum textum fcribit: Duabus alis

a terrenis fe elevat, & duabus alis, ne oculis

8,Chryf.

VIL Confiderare , quod. [pernendo | melius €9

ho, 2. in cer

vana gloria videatur, corpus velat.

tius obtineatur vera (gloria. Ita S. Chryfofto«

X. Plvlz'—

400

Bibliothecæ AManualis Comionatoriæx

S.Chryf.

X. Oblivi[ci fuorum operum ; uti S. Chryfo-

in hac ergo partitione Deus contentus eft lu-

hom.7. in (tomus fuafit dicens : Sic funt etiam divitioe

cro honoris, & gloriz: Invifibili foli Deo ho-

Mstth, vitutum, fi eás in memoria quafi venales

nor & gloria: deinde vult, ut nobis in futu-

allidue portemus , armamus hoftem, irrita-

ra vita cedat gloria , non vana, fed effentialis,

imortalis & beata.

j

mus inimicum , & dolofüm invitamus ad fu-

turum ;fi vero nemo aliter id fcierit, nifi quem

IL. Noffe debet, quod ad, extirpandam. omti- S. Bernac-

nulia occulta latere poffunt, tutiífimo in loco

modo vanam gloriam | requiratur , u£. opera

fug dus in c.

atth.

pretiofa confiftent.

Subdit deinde nobilem

non tautum ante alios , fed. etiam ante [e ip|um *

hanc fententiam : Satis thectus thefaurus re-

ab[condat , uti fapienter S. Bernardus adver-

&e factorum oblivio.

L

s

tit, fuper illa Chrifti verba : Simile efl regnum

Qleatter

Xl Chriflüi/exemy

lum ob oculos ponäre ;

calorum the[auro ab[condito $n agro : fic difcur-

in c.34.

uti Oleafter fuafit his verbis:

Quid faci-

rens : Neceffe igitur eft abfcondere interim ,

Exord.

tis, filii Adam , vaniffimum genus, quc-

fi quid habemus boni, quoniam thefaurum

rentes populi frequentiam ,

ac populo-

regni coelorum , qui invenit homo , abfcon-

fas urbes ad oftendendam gloriam , ac di-

dit ; neceffaria ergo eft hzec abfconfio , -non

vitias veftras, cum videatis Deum veftrum

folum ante oculos aliorum , fed etiam multo

tam latenter , velle oftendare divitias glorize

magis anteíeipfum. Ubi S. mellifluus Do-

fu2e ? Uni foli,in folitudine , & fecretiori

&or tangit rem magni momenti & emolu-

montis fupercilio , a quo homines & jumenta

menti, quod nimirum vanam complacentiam

arcere jubet, gloriam fuam oftendit , neque

& inanem gloriade noftris operibus apud alios

folum homines , fed etiam jumenta fufpecta

non folum, fed etiam fecreto apud nosmetipfos

habet, cum .gloriam fuam oftendere vult.

fugere debeamus , cogitantes , & omnino ex-

j

('icero

iftimantes , nihil boni nos effeciffe.

Id quod

y (qui

Quod confirmat exemplo addu&to de Thabor,

,46'.

ex quo hanc deducit conclufionem : . Confi-

ipfe Chriftus alibi indicavit , dum dixit : Matth

dera diferimen. Nos fi injuriam pati' debea-

Nefriat fimiffra tua , quid faciat dextra tua.

S.Chryf.

mus , latebras & folitudines quxrimus; Si

Super qux verba S. Chryfoftomus , hic quo-

hom. 1!g.

quid vero. honoris oftendendum eft , publica

que ait, non manus voluit intelligi , fed ex-

loca. Chriftus vero ad dedecora & ignominiam

aggeratum pofuit hunc fenfum : Si inquit,

inMatth. :

opulofam urbem requirit, ad glorim vero o-

poffibile eft, teipfum quoque ignorare, quod .

ftendendam, fecretiffimum montem.

facis , fit tibi hoc prorlus in ftudio , & fi fieri

*'Thomas

XIL..Sui ipfius habere cognitionem profundam ,

oteft, nec manus, quibus id peragitur, con-

Kempen.

cim fint. Cui confentiens Do&or Angelicus,

$.Thomuf

1.1.0.2

juxta illud Thomze Kempenfis. Qui bene fe

ipfum cognofcit , fibi ipfi vilefcit, ne laudibus

per finiftram , inquit intentio pervería de-

Jarfid

dele&atur humanis.

fignatur vanze laudis, per dexteram. intentio

] 2.

fan&ta implendi praecepta Dei , ut dicit Augu-

5. Clim,

XIL — Zirtutes altiffimas fibi. proponere , ex-

grad.25.

emplo illins monachi, qui altiffimarum vir-

ftinus , unde nejríat finiffra tua , id eft, non

tutum appellationesin cella fcripfit,& quando

fe immifceat pervería intentio laudis , vel ela-

tionis , quid faciat dextera tua , 1d eft, cum prze-

j

a vana gloria tentabatur, easlegens dicebat

fibi: cum has omnes poffederis, tuncícies ,

cepta Dei impleri contenditis..

quam longe adh

AH. Noffe debet, quid fit , abfcoud.

ere fua ope- Manfi. dif,

üc a Deo fis, & fervus in-

rà; id quod Manfi his verbis iterum «decla-

. 0.3.

f

utilis.

S. XI.

rat: Exemplo eleemofynze infinuavit nobis

ASCETLCA .

Salvator nofter , quo modo & quofine in-

Uianiï A.

I

Nprimir no[Je debet a[ceta, cur. gloria foli Deo

ftituenda fint cvtera bona opera, ne meri-

diíc,1.n.8,

fit. adfcribenda , id. quod Jofephus Manfi

torun füorum patiantur ja&uram : t fit. elee-

fequenti fimilitudine apte demonítrat: Imagi-

mofyna. tua. in ab fcondito ,' ait Salvator nofter,

nemini , inquit, vobis,duos fociali foedere jun-

€9 Pater tuus , qui videt in' ab[condito , reddet

&os operam dare mercature , & lucrum inde

tili; tametfi verum fit , non omnem eleemo-

emergens inter fe partiri , quorum unus adhi-

fynam poffe effe fecretam attamen (ut inter-

beat laborenx & induftriam, alter fubminiítret

pretatur Janfenius ) ad intentionem , qua o-

Manü 4

fummam capitalem pecuniz ; ad eum modum

pera bona exercenda funt, alludere voluit :

Il.n.j

confiderari poteít, przefentem vitam a Deo

Si accipiatur ut proeceptum , ad intentionem

datam effe hunc in finem, ut negotiemur, &

referri debet; non enim przecipitur, ut omnino

lucrum ingens faciamus(negotiamini,dum vento)

fecreta fit eleemofyna, fed ut intentio facien-

non alterius profe&to rei, nifi zeternze & coele-

tis aliena fit ab eo, ut queat videri ab homini-

ftis glorize ; in hujus tamen mercaturae exer-

bus ; & quantum ad fe fpe&at , in abfcondito

citio non negotiatur folus homo , neque Deus

fiat: Si auté accipiatur ut cautela, inftruimur,

vult effe folus, unde celebris eft illa D. Augu-

ut noftr2e infirmitati confulentes , ne obrepat

ftini propofitio: qui creavit te fine te , non fal-

in eleemofyna vana gloria. Et confirmaus id

.

f. n $ edr.

vabit te fine te; Deus dicitur fubminiftrare, &

ipfum S. Gregorius, aliquando , inqui

numerare fuiam capitalem,videlicet,divinam

viri & coram hominibus compelluntur bon

a l. 19. mor,

c.19. &l

gratiam, qua lucrari poffumus , dicebat namq;

facere,aut eadem hominibusfua facta narrare,

$. Tor.

Apoftolus : Deus operatur $n nobis velle. €2 gerfi-

fed ad eum finem omnia ferentes, ut non ipfi

cere pro. bona voluntate: non. ego , fed gratia Dei

eisdem operibus, fed Pater eorum, qui in coe-

mecum. Homo e.contra adhibet voluntatem ,

lis eft, debeat glorificari. Idqueoftendit exem-

arbitrium , in&utriam .& diligentiam fuam ,

plo Concionatoris. Deum' enim

fan&ta prae-

, dicant,

Titulus: C;XLIV: Vamz gloria. -

40r

.d'icaxnt, ipfa praedicatio eorum fortaffe defpici-

decens eft , ut columnarum in&är in teäplo

tur, quorum vita nefcitur ; compelluntur ergo

gloriv per omnia fzecula fzeculorum attefte-

vitam fuam dicere ; ut auditorum fuorum va-

mur & dicamus in omnibus victoriis : IVon no-

leant vitam mutare. ldem S. Pontifex lib. g.

bis , Domine , non

À

nobis , [ed nq;yziizi tuo da gla-

mor. hanc tradit doGrinam: Si enim dantis

riam. .

E

ïgrntr.

nc

gloriam quzerimus,etiam publica noftra opera

VL Noffe d

eb?t rationer , ob g'um nihil. fibi tri-

Muth.

in confpe&tu illius occulta fervamus; fi vero

Dbuere, omnemque laudis appetitum excludere debeat.

per hzec iioftram laudem concupiícimus, foras

Quase ad quatuor pariter fontes revocari pof-

ab ejus confpectu jam fufa funt, etiamfi a mul-

funt. 1. Ad Deum : Cui foli debetur gloria,

tis ighorentur. Tandem concludit:. Fit ple-

tum quia fibi refervavit; tum quia fibi vires

rumque , utbonum opus & in occulto fit,cum

& gratiam ad opus contulit.

Unde Apofto-

fit publice; & rurfus in publico,cum agitur oc-

lus::.Si accepitti, quid gloriaris, quafi non

culte; qui enim in publico bono opere non

acceperis ? 2. Ad ipfum,qui laudemappetit ; Qui

fuam , fed fuperni Patris gioriam quserit,quod

fi omnes virtuofas actiones poflibiles folus ex-

facit,abfcondit;quia folmn illum teftem habuit,

ercuiffet,easque Deo obtulillet;ne unam quide

cui placere curavit ; & qui in fecreto fiio bo-

minimam partem ex infinito illo debito , quod.

no opere deprehendi ac laudari concupifcit ,

apud Deum contraxit, folviffet ; quanto mr-

& nullus fortaffe vidit , quod exhibuit, tamen

nus ergo de unico tantum , vel altero bono

. hoc coram hominibus fecit, quia tot teftes in

opere, cui ipfi forte plures imperfe&iones.

f

bono opc

E w

fecum duxit , quot humanas lau-

miftee funt, gloriandum erit: an non ftultus

des in corde quoefivit..

"

[4

crederetur, qui laudari cuperet, quod ex de-

Cicero l.

IV. Pofle debet. difcr

imen inter vanum €3 Ue-

bito multorum millium talentorum obolum

i. &

3. opufc. ram gloriam : quod Cicero. his verbis infinua-

folviffet? 3. .4d eor , qui laudant , & in ordine

vit: Solida quzedam res,& expreffa,non adum-

ad veram bonitatem actiontim judicandam pe-

brata , ea eft confentiens laus, incorrupta vox

rinde inepti funt, ac infans aut ftultus aliquis,

hryf

bene judicantium de excellenti virtute,cui re-

E

cum intentionem, a qua omnis actionis boni-

hita

?.

fonat tanquam imago : Fizec, quia recte facto-

tas dependet , non cognofcere queant, atque

rum plerumque comes eft , non eft bonis viris

adeo plerumque pro affe&u fuo de rebus ju-

repudienda. Audite infuper, quomodo defcri-

dicent. 4. ld ip[am laudem , quam aypgpetit ; Quae

bat gloriam , quam denominat vanam : Quae

cum nudiffima fit cogitatio aut fonus , nihil

mera imitatrix effe vult, eft temeraria, atque

utilitatis homini , cujus omnis gloria ab intus

hom

T

inconfiderata, & plerumque peccatorum vi-

eft, alferre poteft. Unde merito prius Afce-

thgl,

Maxnüu di'c

tiorumque laudatrix, fama popularis , fimula-

ta dixit: Quomodo poteft erigi vaniloquio , Caffian.

I.1-2.

tione honeftatis,formam ejus pulchritudinem-

cujus;cor in veritate fübjectum eftDeo,non eum

29 EL ER

G. 4.

que corrumpit. Sed re&tius Vanfi, juxta dic&ta-

totus mundus eriget, quem veritas fibi fub-

men ,inquit, lucis evangelicze folida gloria

jecit : nec omnium laudantium ore movebi-

Chritti dicenda eft illa, quae foli Deo attribui-

tur,qui totam fpem fuam in Deo firmavit.

tur: Soli Deo honor & gloria,quemadimodum

Nam &ipfi , qui loquuntur , ecce omnes uihil,

etiam facerdos celebrando facrificium miffze

deficient enim cum fonitu verborum , veritas

i df

X

-frequenter cantat : Gloria in excelfis Deo. Ex

autem Domini manet inzeternum.

hac recognitione, qua Chriftianus Deo debi-

tum confert tributum glorize & honoris. redun-

VIf. INoffe debet ,. hoc vitium , uti qerfe&lis ma-

dat in eurm lucrum glorize zeternze ; conformi-

xune imfidiatur, ita ab fis [peciatim cavendun e[fe ;

ter atteftatur illad oraculum: Glm"ifumm me

ut enim pirate illis navibus magis infidias

glorifico : Gloria vana eft illa , quze indepen-

ftruunt , quas pleniores mercibus effe fciunt ;

denter a Deo ortum füum habet ab homine ,

ita & doemon per vanam gloriam iis przeci-

& nuncupatur vana, quia non fundatur iu vir-

pueinfidiatur ; quos in virtutibus magis pro-

tute,)neque permanens & ftabilis eft, cum opi-

feciffe novit. Unde recte S. Au

e

euíf

inus dixit:S. Aug.

nioni & volubilitati vulgi innitatur.

j

Qui bene didicit vel expettus eft vitiorura fu- tuper ?f.

Manüdic — V. ANoffe pariter. debet di[crimen inter eor , qui

perandorum gradus , intelligit vitium inanis?

ar.m.3. militant ]Zzb vexillis. hominum . , €9 eos , qui

glorize vel folum , vel maxime cavendum effe

militant [ub vexillo Chrifli ; llli proprio labore,

perfectis, quo primo enim vitio lapfa eft ani-

& fudore fatagunt fe promoverein bello, expo-

ma, hoc ultimum vincit. Hinc S. Nilus AbbasApudRvd

nendo fe periculis vulnerum & mortis , pro-

narrat , olim tyrones a provecioribus fepa-P. r.tr. 3.

prio marte & generofe pugnando viam fi-

ratim fuiffe inftitutos , & illos quidem abfti-*. 4«

bi fternunt ad vi&orias & triumphos , ideo

nentiam, ac mortifticationem pr?ecipue doctos,

merentur , ut generofve fue decertationis , la-

hos ve

/

ro adverfus vanam gloriam fuiüþ mu-

borum & fudorum erigantur illis trophoea;

nitos.

fed aliter res conftituta eft cum militantibus

VIIT. Aoffe debet: [olidism €9. efficacem: modum Und. Gra-

fub vexilloChrifti,nobis pugnantibus,colluctan

fugiendi hoc witium

.qui in duabus potiffi-

nat.loc, r,

ag

coum, 602,

] (or,

tibus cum mündo , carne & doemone omnem

mum do&rinis confi(tit , quarum prior tradi-

*

; &b

vigorem virtutem tribuit divina gratia ; Deus

ta eft a Ludovico Granaten. his verbis : Quis- "

of

nos illuminat,ut detegamus aftuti ferpentis in-

quis human-e glorize cupiditate tangitur , fibi

fidias,ejusdeq; effugiamus fraudes & nequitias

ipfi dicere debet,quod Jofeph dominse fuze ad

Quapropter quia cun&a noftre vi&torize fructus

adulterium invitanti refpondit : Ecce, inquit ,'

funt divinze aíliftentize & patrocinii omnino

Dominus meus, omnibus m

f

ihi -traditis , igno-

j

R.P. Loin. Bill, Man. Tom. LII.

'Eee

[

Nb

402

-JBibliotheee . .Manualis Concianatm*iæ

rat , quid habeat in domb' fua , nec quicqhzfm

. vitio inanis glorise. Q/uo*d nempe 1. exerceat,

eft , quod non in mea fit poteftate , przeter te,

& frangat corpus laboribus ; & ut fic latroni

quze uxor ejus es ; Quomodo ergo poffüm hoc

comparati queat ; qui affocians fe viatori . &

malum facere , & peccare in Dominum

micum fimulans , inopinato vitam adimit. 2.

meum? Vere enim omnium bonorum fuorum

Quod fpoliet meritis & proemio ; & ut fic Pi-

participes nos Deus efficiens, unam gloriam

ratz comparetur, qui naves mercibus onuftas

fibi tanquam legitimam Sponfam refervavit.

ex infidiis agereditur , & fpoliat. 3. Quod fup-

Manü dï(*

Quid igitur indignius, quam & hanc gloriam

1.11. 4'

pliciis gravibus fubjiciat , & ut fic proditori

S, Berm, Velle proeripere, & Creatoris gloriam creatu-

comparetur , qui fimulans fe amicum , hofti-

in P. Quirze velle copulare ? Pofterior do&rina a S.

bus tradit, gravibus fuppliciis aut tormentis

hab. f. 14 Bernardo traditur fic loquente: Cavete ocu-

excruciandum. Vide Rodriq. p. 1. tt. 3. c. 3-

: los bafilifei Sed cui nocere dicitur bafilifcus?

liL Ex occafione thematis : 7Zaler ai"aneælf.'sg.v.ï.,»

eiqui non viderit ipfam. Alioquin fi tu eum

- texerunt ; Poflunt vanze glorize. cupidi araneis

prior videas,jam non gocet tbi , ut ajunt ma-

comparari . 1. Propter laboris fervorem &

: gis moritur ipfe. Ita eft , fratres. Non viden-

conttauntiam , ubi fufius enarrari poffunt gra-

tes necat inanis gloria, coecos & negligen-

. viffimi labores, & maxime ardua fa&ta propter

' tes,quife ei oftentant, qui fe exponunt, & non

vanam gloriam fuícepti. 2. Propter- przed»e

potius ipfi afpiciunt: Non attendunt,uon difcu-

fperatze zequalitatem : quia fcilicet &ipfi nihil

tiuntjillam;nonjvident denique,quam fit frivola,

[

aliud, quam mufcas , id eft , tenuem , inquie-

:quam caduca;quam vana,quaminutilis.Si quis

tam , impudentem ( id eft ; omnia. confpur-

eum intueaturhoc modo,moritur hic bafilifcus,

cautem ) inanem gloriam venantur. 3. Pro-

nec jam occidit eum gloria , fed occiditur ma-

pter fimilem exitum laboris : quia fcilicet &

gis , & accidit ei

quomodo in pulverem vor-

"horum telze fübito per ventum adverfze fortu-

fa, imo redacta in nihilum. -

m aut inconílantiz humanee diffipantur ,

x.Cot, t.

IX. .Noffe .debet. qum fit vera gloria , €9 quo-

id eft, optato füeceífu deftituuntur, uti plu-

Y. 31.

y

.

/

modo acquirenda ; ea fcilicet, de qua S. Pau-

rimorum exemplis demonítrari poteft.

lusiocotus eít, dum dixit: Qui gloriatur in

IV. Ex occafione thematis: Quafi qui ay-Ec

. Domino glorietur. Quid autem fit in Domi-

grehendit umbram, €9 ger[fequitur ventum , fic €$ -^

no gloriari, clareiafinuat alibi, dum ait ; Glo-

qui atteudit ad. vifa, mendacia : poteft münda-

2. Cor. yia noftra hzec eft, teftimonium confcientize

na gloria umbre comparari r. Quia ficnt

Y n

nofttze, quod in fimplicitate & finceritate Dei,

umbra, quantumcunque corpus dut pulchrüm,

Mdem d

& non in fapientia carnali, fed in gratia Dei

aut aliüs qualitatibus & ornamentis affectum

3. Il, 2.

converíati fümus in hoc mundo. Hoc enim

eít, femper nigra, & nihil, id eft, carentia

Jer. 9. v.eft, quod ipfe Deus per Jeremiam dixit: In

lucis eft; ita omnis gloria & laus mundana,

240 '*

hoc glorietur, qui gloriatar, fcire & noffe me,

ex quacanque demum caufía oriatur, ob-

$. Bern.

Sapienter ergo S. Bernardus concludit : Vir-

fcura & vana eft, quia nihil utilitatis confert

in ferm.,

,tus mater glorize eft ; fola enim eft , cui glo-

hominr. 2. Quia ficutumbra frigida eft , ideo-

riajure debetur. Quze autem eft fine virtute

que homines & animalia xítu folis accenfa

gloria , profe&to indebite venit ,

pátfim ad fetrahit; ita multo magis gloria

propete affe—

&atur , periculofe captatur.

mundana frigida eft, feu calore charitatis di-

vinze deftituta, ad quam proin homines zeftu

M URU CIN

concupifcentize inflamati undique confugiunt,

& levamen qusrunt. 3.Quia ficut umbra eftJac. 4..

CONCEPTUS PEJEDICABILES.

vapor ad modicum patrens , & tota a folis V: 14-

. iluminantis radiis pendet; ita cam & gloria

Gal, 5. I EX occafione thematis

: Non . efficiamur

nihil aliud fit, quam aliena de nobis opinio

N 26.

inamis elorim cupidi

Oftendi poteft ,

"& seftimatio , non poteft diu ftabilis durare ,

quam vere laus & gloria humana , inanis

fed quovis fere momento accedit , & recedit.

— wocetur, quia vacua eft, & caret omni fru-

4. Quia ficut umbra hominem quidem reprze-

. &u. Nam 1. Nihil utilitatis affert bonis tempo-

fentat, fed tam imperfe&te & obícure, ut, quis,

zalibus : quia licet pauperem toto die laudes

vel qualis fit , dignofci nequeat : fic & gloria,

& przedices, nec obolo ditior inde efficitur.

licet aliquo modo hominem manifeftet- aliis ,

. 2. Non corpori : quia etfi (anitfimus & pulcher-

. & vifibilem faciat, revera tamen exea co-

ld .

'ximus prazedicetur , fi tamen talis revera non

gnofci non poteft , quis & qualis homo coram

fit , irrifio potius hzec preedicatio , quam vera

Deo, & in feipfo. 5. Quia ficut umbra fugien-

Jaus cenfebitur.

3: Non animo : quia non eft

tem fequitur , fequentem fugit ; ita hunc ip-

-hic do&iór & fan

&ior , fi laudatur , nec vilior

fi vituperatur; fed talis eft, qualis eft virtus

. fum glorize mundanze genium elfe , tum quo-

tidiana experientia, tum comune hominum

ejus. 4. Non in gratia €9 meritis: quia hoec

jüdicium oftendit.

nonnifi ex operibus virtuofis generantur.

Concludetur ergo concio illis S, Davidis ver-

bis : Filiihominum, ut qui dili

Pf

gitis vanitatem

"& quaritis mendacium ?

Matth. 6.

-I. Ex occafione thematis : ttendite , me

V. I

juflitiam | veftram — faciatir. coram — hominibus :

poffunt explicari damna, quze qriuntur ex hoc

$x

P'aua. gloría. .

493

Tiiulu: C X ,L Il.

mum igitur aftutits ferpens adVei*fit Redem-

ptorem noftrum donis,virtutibus, meritis om-

nibus cumulatum, nec poffe fibi occurrere di-

ALIIRCONC*IEPTUS.?'

tiorem praedam , tentavit illum , tunc acce-

dens tentator tentavit illum ; aft qua vid ten-

.Fugæ

tavit illum , aut quem modum fini & fcopo

fuo cenfuit effe congruentiorem;aptioremque ?

Manf difc k

Rotoparentes noftri rerüm omnium crea-

Vanam gloriam : Doemon haud fibi perfuade-

I.n.4.

- tarum potiebantur dominio: Omnia fub-

re poterat , Chriftum eífe Filium Dei , tamet-

jecifli pedibus ejus ; in fignum homagii Deus

fi coelitus audiviffetillius teftimonium, nihilo-

ab lis exegit duntaxat hunc actum inobedien-

minus vana eum palpavit laude , & glorio-

; 59«*',5.

tiz? ; ne comederent fru&um talis pomi : Je

fiffimum hunc ei dedit titulum : .5 Filiur Dai

omni ligno Paradifi comede , de ligno autem. [cien-

ef,petens fimullapides oblatos transmutari

tig bont €$ mali ne comedas. "Tametíi etiam fa-

in panes : Dic ut lapides ifli. panes. fiant.

on

mée periiffet, obedire tamen tenebatur , ad

dixit,fi efuris, ( obfervatio D. Chryfoftomi

uobilem namque creaturz ftatum eve&tus,

eft ) fed fi Filiur D ef , videlicet ; exiftimans

non ut hac , fed futura frueretur vita, creatus

poffe aliquid per laudum blandimenta fuffu-

erat. Ex transgreílionis hujus infli&a poena ,

rari: Serpenr erat callidior. « Poft adhibitam

in claram devenimus notitiam gravitatis pec-

omnem vafritiem & fagacitatem fuam, effi-

cati, quo homo offendit Deum. Cafui noftro

cacius,aptiusque non adinvenitmedium , quo ,

applicemus hanc hiftoriam

bonorum innu-

quem Filium Altiffimi fufpicabatur,daret prze-

merabilium, quibus liberaliffimus Deus nofter

cipitem,, quam vanam gloriam , hzec enim il-

in przefenti vita nos ditavit , & infinitorum

la eft , quafuffragante parantur affultus , ftru-

aliorum , quse nobis praeparavit in futura , te-

untur infidive navibus opu

s

Xxamus catalogum : Bonoruw noftrorum non

1$-ntis, : gratize mer-

X

cibus oneratis.

eget, aliud.à nobis non praetendit , nifi ut

]V. In republica apum bene or

dinata , i'funtïï?ïä- nos.

non ufurpemus , & tribuamus nobis gloriam

" g

aliquze , quze apparent effe apes , at non funt:

T

ipfi debitam ab ormanibus creaturis , ergone

fucus , genus eft infecti apis fimilitudine , fed

adeo temerarii & audaces eri

majori corpore, quod non niellificat , neque

mufs , ut illam

ipfi furripiamus.

H

operam aliquam prvbet in faciendo opere ,

confumit alimenta , quxe apes congefferunt.

Idem di(c 'Vl*I., Inter alia di&a Jobi fingulariter obfei*-

In anima alicujus hominis chriftiani reperie-

EH n 2,

vandum eft,quod dicat de deemone : Habet. fi-

tis nonaunquam multas apes , puta , virtutes,

duciam, quod influat ;Jordaner in os ejus. . Non

quae componunt, menfzeque praeparant divi-.

meminit pelagi , oceani, eft infatiabilis, fed

nz mel fuaviffimum. De fimili ape S. Urba-

Jordanis , quia fpiritu prophetico przevidebat,

nus Papa dicebat Chrifto , loquens de 5. Cze-

per hunc fluvium figurari. & denotari perfe-

cilia , quafi apis argumentofa- fibi defervit ; at

&os & fanctos : przeterquam enim. quod finu

quid contingit frequenter arte & opera diabo-

fuo complexus eft arcam Domini, vidit Spi-

lica 2 intervenit vana gloria, quze devorat &

[en

ritum fau

tum in forma columbz , & aquis

confumit meritum omnium acuum virtu-

fuis ( minifterio manuuni magni Baptiftz )

tum , qui alias veterna digni erant remunera-

baptizavit, & lavit verbum zeternum incarna-'

tione , eosque plane inutiles reddit ob vanam

tum. Ecce igitur myfterium, cur dicatur,quod

complacentiam : virtutum fucus.

N

4

diabolus fperet abforbere lordanem, quia ma-

L

.. V. Judicium cap. 12. recenfetur

hiftoria ,Ib'd », 6.

lignus hic fpiritus inceffanter defiderat devo-

quae cafui & propofito noftro accommodari

Yare innocentes:non per viam extorfionis,adul-

poteft:Reportaverat]ephte de hoftili exercitu

N

terii, apoftafize, facrilegii , aut fimilium excet-

vi&oriam ; at quiaDeo,(i vinceret, votum fe-

fuum: bene quidem per vanam complacen-

cerat, ut primum , quod ei domum redeunti,

tiam, vanamque gloriam in propriis

operibus,

& triumphanti occurreret , offerret in facri-

ficium , contigit,ut ei occurreret unigenita fi-

quae alifa.s perfe&a effent, & fanca.

l

L

lia füa cum tympanis , & choris. Obfervat

Jephte( efto temerarie ) votum factum , ac

lbid n.2

Hl . Si lucifer neque ipfum Dei Filium exi-

ropria manu obtulit filiam in holocauftum.

mere voluit a fuis affultibus & in tentationi-

AMilitia eft vita hominis fuper terram : in praefen-

bus ( difponente ita ?eterno fuo Patre , ut per

ti vita ftrenue pugnamus , & militamus vin-

omnia fratribus affimiletur: tentatum per om-

cendo pravos noftros appetitus jejuniis, difci-

nia ) cur exfpectavit ad trigefimum usque an-

plinis,vigiliis,ciliciis,eosque voluptatibus fuis,

num? Obfíervate unam vocem in S. Mat-

thzo , quse non ponitur fine myfterio : Tunc

ad quas anhelant, privando. Aggredimur pa-

riter mundum inimicum , fpernendo mun-

FSUS duttus eft in defertum a. Syiritu , ut ten-

dum , fpernendo nullum, fpernendo nosmet-

taretur, Aft illud , tunc , ad quid refertur ? Ad

ipfos , Ípernendo denique fperni & contemni;

illud nimirum , quod idemS. Evangelifta , &

humiliamus & fübjicimus nos alterius volun-

aliicum ipfo jam retulerunt de eminentiífima

tati & obedientize , mortificamus quoque ap-

fan&itate Chrifti, coelefti teftimonio palam

petitum vindicativum odii, remittimus inju-

confirmata, & a przecuríore in ripa Jordanis

rias,benefacimus his,qui oderuntnos,ac plures

demonftrata: Ece //gmur DEI Quampri-

alias victorias reportamus de pravis noftris af*

1

^»HKEeea

fe&i-

R. PLa]m Bibl. Man. .T om. I1,

494

X

Biälïoäiæcæ AManualis C'oäciamtariæ

fe&ibus & inordinatis päfïïonibus, ut immar-

J[ingula eorim La rtant , afar [ener. in ciwuifü , 66

ceffibilis glorize potiamur corona ; verum fze-

intus pleng funt ocu'ir ,. €2 requiem: non. habelant

. pe contingere folet , quod triumphantibus no-

die ac no£le dicentia : San&ius , SanBur, San&us ;

bis occurrat vana gloria, non cum tympanis ,

porro inter hzec animalia unum hominis ha-

fedblandislaudibu:non cum choris,fed applau-

bebat faciem : Et tertium animalhabens fa-

fibus nosq; intus exftimulat,ut a&us virtutum,

ciem quafi hominis ; ubi obfervandum , ean-

dona, merita, cunctaque alia bona opera offe-

dem vifionem referri ab. Fzechiele Propheta,

ramins , & facrificemus vanitati blandae. com-

at hanc ille addit circumftauntiam : /Manur ho«

placentive & van?e glorize,

tminis [ub pennis eorum, Quale illud myfterium ;

Rabanus

VI. Num. cap. 19. mira alia przefcribitur

quod manus occultaverint füb alis ? per ma-

inloc.cit, ordinatio , non vacans myfterio : //ar, quod

nus , uti fatis notum eft , intelliguntur opera :

non habuerit operculum €$9. ligaturam de[uper , im-

hzc igitur fervi Dei abfcondunt, & fubtra-

mundum £rit: Quod fi alias vas illud , mun-

hunt ab oculis hominum ; totum contrarium

dum & purum eífet, cur ut immundum &

ili, quod faciun/t,hypocritæ : oceultanda funt,

fordidum zeftimandum effet deficiente liga-

fratres . bona , que agimus( B. Petri Damia-

tura & operculo ? Quafi vas fine operculo vel

ni confilium eft ) ne hzec in hujus vit» itinere

Aigatura ( Rabani verba funt ) polluitur , qui

incauti portantes, latrocinantium fpirituum

per ftudium oftentationis patens , nullo vela-

incurfione perdamus :

^

mine taciturnitatis operitur. Vafa hzec oper-

^X. Pulchre gloffa in Matth»eum fpecu

la,tulr, Gloffa in

culo & ligatura dettituta illos fignificant , qui

qua ratione tres Re

opus aliquod devotionis exercent, v.g. ora-

ges feu Magi thefaurumC-ZfMatbb-'

fuum , quem e longinquis regionibus fecum

. tionis mentalis , mortificationis , communio-

alportaverant, nonaperuerint, nifi poft accef-

nis,aut opus exequuntur mifericordix cor-

fum & ingreffum ia. tugurium Bethlehemiti-

poraiis , ut recipiant aliquem applaufum : ta-

cum: apertis thefauris fuis obtulerunt ei mu-

les igitur in confpe&u Dei funt tanquam vaía

nera, aurum , thus & myrrham. Magnum

immunda, & fordida. Quapropter coeleílis

religionis Sacramentum hic aperitur , ut (ide

"Magitter conftituit :7uautem rum oraveris intra

provia thefauros noítros in via non panda-

n cubiculum. tuum , €9 cldufqojïio orü Patrem

mus , donec preeteritis hoftibus foli Deo ex

tuum in ab[condito, £? Pater tuuj, qui videt in abs

occultis cordium offeramus. Ezechias , quia

condito , reddet tibi. S. Bern. ferm. g. in Cant.

thefauros alienigenis prodidit , condemnatur

coiifiderando hoc confilium evangelicum ait:

inpofteris, Santti & fapientes hi Reges the-

Pnedt

Orare volentes jubemur intrare cubiculum ,

627

fauros fuos non apparuerunt in Jerufalem,mul-

ne coram orantibus laug humana orationis

to minus in itinere, fed in fupremi duntaxat

i f 180

furetur fruttum , fruftretur effectum.

Monarchze,quem pannis involutum adorave-

Stephan. . VIL. Exod. c. ^o. legitur :

Quod fi altare la-

runt , przefeatia; & quale inde documentum :

Cantuar, 7]idþu;n

feceris mihi , mon eedificalo illud. de [c&ir

habemus thefaurum in vafis fi&tilibus ; natura«

ialleg. [j jidipy,

£; Stenim levaveris cultrum fuper eum ,

li propenfione nimis ( pro dolor ) avidi fumus

golluetur : Proecepti hujus rationem redditS:e-

proprize laudis , zeftimationis , vanze glorize ;

phanus Cantuarienfis hisce verbis : altare eft

quapropter quos pro obtinenda zeterna beati-

mens'horminis, ubi non eft conftruendum 2-

tudine accumulamus thefauros, quamdiu via-

dificium de féctis vel politis lapidibus ; lapis

tores famus, diligenter cuftodire , nempe ab-

enim non politur, nifi ut videatur, unde lapis,

fcondere debemus bona opera,& merita alte-

qui in fundamento ponitur , non politur , quia

rius vit*€ , ne latrones , puta jactantia, vana

videri non poteft ; ille ergo cohfttuit altare de

complacentia , propria seftimatio nobis hunc

fettis lapidibus , qui ideo facit opera fua , ut

thefaurum fuffurentur. Solum igitur in con-

videatur : abfcondendum eft opus : quia juffur

Ípettu Dei oportetillum aperire , id eft , ope-

ut ait Salomon , quaf Jundamentum fubfifiit ;

rari , ut Deo placeamus duntxat.

N

fi ergo elevaveris cultrum , id eft, opus

tuum cura & arte

Xl. Sapiensilla mulier, infpecta eleranti Origenes

,

humana poliri- volueris ;

Moyfis facie, tribus menfibus eum occultavit; hom. 2.

polluetur.

j

Videns eum elegantem, abfcondit tribus men-

Manfdic |Vlll. Pro emblemate aliquando expofitum

fibus, non attenta feroci perfecutione tyranni

fuit ceelum ftellarum cum hoc appofito fym-

illius , qui transgrefforibus feveriffimam mini-

$. n.' 6.

bolo : Pulrhriora latent ; Et vere pulchriora in

tabatur poenam. Ex quo fa&to hanc elicit mo-

ccelo abfcondita fünt: ad eum modum de San-

ralitatem Origenes, fübdens : [ta nos debe-

&is, qui excellunt in fpiritu & perfe&ione ,

mus occultare bona , quze facimus , ne demer-

dicere poffumus : quamvis forinfecus videan-

gantur in profundum inanis glorize. Przecipi-

tur ille ecftafes , jejunia , folitudo , aufteri-

tur in Moyfe abícondito,ne bonos a&us in pu-

tas vi&tus, conformitas, manfuetudo , cha-

blico geramus , ne juftitiam noftram coram

ritas, fimilesque excellentes virtutes , ab-

hominibus faciamus ; nifi eum in occulto fue-

Ícondunt nihilominus dona , quz eximiam

rit , diripietur ab /Egy

eorum exprimunt & teftantur fanctitatem ;

mergetur.

&

ptijs ,& flu&tibus fub-

^

i

ut funt revelationes , vifionés , a&ctus interni

amoris divin

/

latent.

1, & alii hujusmadi : gulchriora

XII. S. Peirus-Chryrologus explicans ver- $. Pe'r.

ba illa Chrifti * Nefria? finiftra tua ; fic difcur- &Y 9£

Pét. Darh.

1X. In apocalypfi S. ]o.a.nn—. cap. 4 *fe lxvi-

ferm. de

rit : Putas, quam vult neicire alterum , qui te " ^'

Barbar.

diffe teftacur przeter alia : Et quatuor animulia ,

neícire?

ipfum, qui facis, vult aliqua tui parte

lhe-

/

495

'Titulu: GX/LIV. Vana gloïia.

Thema'hujus feïmonis,e(&—»: Attendite ne jufti-.-

attendite ipfum Dei oftaculum , de :(juo feri-

tiam veitram faciatis coram hominibus. Mo-

ptum eft: fpiritnuum ponderator eft ; //men

!]

vet igitur hoc dubium : Juftitia, lux rerum,

dico vobir , receperunt mercedem. [uam.

confiliis non velatur obícuris: Juftitia, cum

XIV. Toann. cap. 1o. Redemptor nofter nd— E Aueb.

fibi facto claret, omnes illuítrat exemplo. Et

bis demonítrat , quis fit mercenarius , & non intit, Ccàp.

quid eft,quod eam Dominus coram hominibus

paftor ; afferens : /Mercenarius autem , cujus non

non vult fieri, per quam ftatum capiunt res

Junt oves proprie , dimittit oves , €9 fugit , E$ [u-

humans ? Etubi eft illud fic luceat lux veftra

qus rapit, €8 difvergit over.. In fenfu morali va-

coram hominibur , ut. videant opera vefira. boua ,

rii dantur mercenarii , & quidemin fenfu ac-

€9 glorificent Patrein veftrum ,. qui m eft ?

commodo noftro propofito docet S. Anífelmus

Quomodo juftitiam vult celare , cujus . ope-

hominem deditam vanz gloriv eífe hunc

ra vult elucere ?- Et propofito noítro con-

mercenarium,qui pro applaufu mundano ven-

formiter difficultatem folvit dicens: Fratres ,

dit opera bona , quze alias apud Deum insxe-

hzec praeceptio coeleftis vult ja&antiam tol-

ftimabilis effent pretii; & quia ex iis vanam

lere, auferre pompam , vanitatem demere ,

concipit gloriam , nion jam bona funt: opera ,

fübmovere inanem gloriam., fic juftitiam vult

eoquod privent ipfum immortali retributione:

celare. Juftitia, quze per fe fibi abundat ad glo-

hujus non fünt oves proprix , quia virtutes ,

riam, fpectaculum populi,vulgi laudes, favores

quas in feipfo cuftodire' videtur , ab eo lunt

d Wf

ff

at

hominum , mundi gloriam , non requirit: a

alienze, Notatu dignum verbum illud : Omnia

Deo genita cclum . fpe&at, in oculis agit

opera fua faciunt , ut videantur, ubi notat etiam

divinis , fupernis virtutibus mixta femper a

D. Chryfoftomus : fubdens : Non hzc autilla,

Deo folo , ut glorificetur , exfpe&at : fed hzec

hoc vero expulit eos omnino a charitate. Qui

eft juttitia , quae ex Deo eft , illa vero juftitia ,

operatur bene , ut videatur folum ab ho-

quze eft hypocrifis , juftitia non eft , mentitur

minibus, is non operatur propter amorem

oculis, fallit afpettum videntibusillum, trahit

Dei , unde neceffario fequitur, tales efíe alie-

populos,fedueit turbas , famam vendit , emit

nosacharitate, qua fola valorem confert

clamorem : fit f»eculo, Deo non fitomercedem

actionibus noftris , easque Deo gratas , ac

rapit przefentem,praemium non quserit in fatu-

?etenze vitoe- melioriftas efficit.

*

YO , caecat oculos,czeca

ipfa, non videns vult

videri.

Jofeph.1,

Pineda !n

- XV, Jofephus Hebrzus refez;t in templo

XIII. Pulchre facer quidam interpres de-

Hierofolymitato quotidie tale contigiffe mi-

b ant—irq.ï

c.27. Job

|

T

LÀ

fcribit, qua ratione aranese miro artificio retia

raculum , quando nimirum pro offerendis fa-

fua texant, & conficiunt circumferentiam :

crificiis maétabantur boves, oves, aliaque ani-

primo partiuntur quatuor filis zequali fpatio à

malia, eoramque profündebatur

nquis,nulla

fe diífitis,& ad modum crucis diftentisper qua-

ibidem mufca vifa , vel etiam a

'

volare aufa

tuor partes,&ab his per circuitum ducunt alia

fuit; Econtra quando gentiles fuis fufis diis

filajita tame ut ab omni parte zequales relinqu-

in facrificium offerebant carnes fimilium ani-

ant fectiones :Nectunt fuas telas,inquit author

malium , tantus advolabat , comparebatque

ile, in quatuor circulorum quafi fectiones

mu(ícarum numerus , ut primario idolo fuo

quorum quselibet fe&io viginti item feCtiun-

impofuerint nomen Belzebub , quod iderm eft

culas alias,& fila viginti contineàat,ut infpicien-

ac Deus mufcarum. Curiofos vos effe haud

tibus curiofius conftate poterit ; oCtoginta cir-

ignoro , ut ex hoc miraculo percipiatis myfte-

culis igitur aut fe&ionibus conftat tela tota.

rium aliquod morale ; Mufca eft figura vitii hu-

Videbits hanc beftiolam , cum in labore fuo

jus vanze gloriv ; quemadmodum enimi mu-

occupata eft, centies ac millies mira velocita-

fca, íi adhzereat alicui unguento odori-

te hinc & inde currentem , recurrentem , per

fero, & ibidem moriatur ,

. dilfipat & perdit

gyrum ducentem filo, quadoque per trans-

ejusdem fragrantiam : Mufce morientes per-

gena

verfum eadem attexentem ; at quis ejus fi-

dunt fuavitatem unguenti; eadem proportio-

n,2

nis? evifceratfe , enervatque , ut rete fuum

ne dicere poffumus , quotiescunque hoc vi-

ordiatur, & perficiat. Sed auid ? Unicus venti

tium inhzeferit cordi , quod fpirat bonum vir-

flatus , unicus motus fcoparum diffipat , de-

tntis odorem ( Chrifti bonus odor fumus )

ftruit , ac fecum tollit totum iftum laborem.

fuavem odorem boni exempli, charitatis , hu-

Ecce propriiffimam pro cafu noftro fimilitudi-

militatis, obedientioe &c. perdit , & diífipat

nem. Erit quispiam Deo ferviens in timore ,

fragrantiam horum bonorum fpiritualium ;

fan&itate , & juftitia , triginta & quadraginta

etenim Deus abominatur actiones illas , quas

annorum fpatio, multa & varia colliget merita

pallio devotionis & pietatis tegimus , ut inde

bonorum operum , eleemofynarum , jejunio-

recipiamus gloriam vaniffimam & applaufum

rum , ciliciorum,mortificationum,orationum,

mundi, fui inimici. Certum eft, quod per fa-

diverfarum peregrinationum ; operum miferi-.

ctificia antiquze legis figurabantur noftra bona

m

cordise,tumfpiritualium,corporalium,at deniq;

opera,fi igitur Deus miraculum patrare voluit,

quid erit ? Vafri ferpentis infernalis firatage-

ne mufcae advolarent propius , & carnes attin-

nate concitabitur unicus flatus van:e glorize ,

gerent, eoquod fint ( licet remote ) umbra &

pet.

unicus attus proprize complacentise , qui cun-

typus vanz glorizx ; quanto magis in fanctis

lf

&os hos labores & fudores , tanto tempore e-

& chriftianis noftris aCtionibus abominabitur

antlatos , apud Deum proríus inutiles efficiet

hoc idem vitium ? Si Deus has mufcas pro-

acinvalidós : Onmia opera. [ua faciunt , ut. vi-

Ícribebat & exterminabat ab agnis, arietibus,

deantur ab iominibus Et quid iude fequetur ?

vitulis, & bob

us, qui mactabantur, quanto rha-

,

-

gis

41Eeeg

406

Bibliothece . -Manualis Concionatoria

quod Chriftus totius hxjxïailitatis confümma-

gisa noftr

.

is operigus fa&tis in lege eratisxe ,

tifimus Magifter ob oculos quinque teftium

puta, orati

onibus, eleemofynis,confeffionibus,

communione ,

& aliis fimilibus vult extermi-

redanimatze puelloe miraculum 'perpetravit . ,

cum Elias & Elilzeus, quando fimilia prodigia

nari & prof

cribiomnem vanitatem,omnemque

moliebantur,ita lucem defugerunt, tamque fe-

pruritum proprize veftimationis ,

& complg-

centi?e ?

;

creto egerunt, ut ne matres quidam parvulo-

rum, quos refufcitabant , coram adefle volue-

$:Didscus

XVI. Apud

S Matthæum plurimum horta-

WNyffen.

batur Dominus, ut, cum

boni operis quidpiam

rint. Ingeuiofa quzeftio, quam authori fuo A-

Y1om."'

exercemus , non imitemur peffimum fictorum

bulenfi difcutiendam relinquo.In cap.9.Matth.

oft Ept

fic refpondet : Dicendum , quod hoc fuit ,.

fanétulorüm morem , qui , cum bene aliquid

phan. PA* ; , unt, id faciunt, ut plaufum fibi apud fpe-

quia illi non fufcitabant mortuos , ad aliquid

. &atores conflent ; verba Domini apud Evan-

robandum , fed folum ad benefaciendum,

-

ideo teftibus non egebant , Chriftus autem

geliftam fic habent : Cum. faciy eleemofynam ,

noli canere tuba ante te , ficut hypocrita faciunt in

miracula faciebat, principaliter ad oftenden-

dam virtutemfuam,ut fciretur,quod eratMeffi-

ynagogis, €$ in vicis , ut honorificentur ab homini-

pus , liberalitatisque uliquam opinionem. fibi apud

as,&quod eratDeus,ideoindigebat teftibus mi-

eor nundinentur ; mam fiita fecerir , tuate ex-

2

raculorum fuorum:Hinc accipimus valde oc-

1

fefellit.. dimen emim

culatandumelffe opus bonum,cum folum ad be-

I

eGlatio ludet , ficut illos fi

nefaciendum dirigitur,ne quod a publico(quod

dico vobis , receperunt merce

dem. AMatth. 6. 2. Va«

-tablus hzec poftrema vertit: Zbflulerunt merce-

roclive) damnum accipiat,& de vani plaufus

ambitione téntetur , qui illud fecit.

dem [uam , hoc eft , fibi ipfis ademerunt, &

prodegerunt fuam mercedem. Translatio Va-

Ibid,

tabli non cohszeret fatis , imo pugnare cum

XVIIL ,TheOþbila*&üs ait , plux?ias , quze

no&u decidunt , majorem plantis adferre uti-

verbis Domini videtur. Cum enim Chriftus

affirmet, Hypocritas recepiffe remuneratio-

litatem & fertilitatem, quam quze interdiu de-

nem fuam, quomodo huic cohzeret, quod Va-

fcendunt , hocque eam ob caufam , quod per

abfentem tunc folem delapfo amore diutius

tablus ait, abftuliffe fibi,adeo perdidiffe illam?

xd.3:de

Abftulerunt , receperunt ? Optime convenit

frui poffint. Verba Theophylacti e

cauf. plantarum c. 17. fic habent ; No&urni

utriusque verbis; quodque Chriftus ait , rece-

imbres praeftant diurnis , fit enim ut plantae

'piffe mercedem fuam, id pulchre expofuit Va-

a;t; cum, fol non

tablus dicens abftuliffe fibi; Quid ambiuntHy-

humore potiri amplius vale

protinus illum confumat.

Subdit autem fta-

" pocritze , cum five ftipem in egenos erogant ,

five aliud quid boni operis factitant ? Refpon-

tim magnus agriculturze magilter : Et tutius

'det Chriftus : Ut honorificentur ab hominibus ,

quoque fic agi , nullum dubium elt. Si ad fpi-

ritualem agriculturam hzec transferas, mul-

ldem,

exiftimationemque aliquam fan&itatis apud

eos obtineant , quorum levem favorem fic iis

to veriora reperies. Ut pluvia terram fertilem

yebus confectantur, ut per easdem Deo place-

reddit, fic animam bona opera fcecundant,fed

uberiorem tamen faciunt eam , fi no&e irro-

re non curent. Quid ergo dicit Deus ? ltane

vero , ait, perfidiffimi , & propudiofiffimi ho-

rent , fi lucis opera in tenebris fiant, fi non in

tu-

minumHypocryt? , inanem popularis favoris

forum ad oftentationem proferantur ;

tius fic agi , nullum dubium eft, quod extra

ventum captare ftudetis per hoc,, quod bene

agitis, ut meam gratiam fusque deque habea-

per

iculum funt , quze extra confpe&um homi-

num aguntur ; experientiam hu

c adícifco te-

tis: Égo vos pro meritis habebo , faciamque,

ftem , & adftipulatricem,

ut homines intelligant , & videant, non alio

. fbid.

confilio a vobis opera bona exerceri, quam

XIX. S. Athanafius q..34. in. Script. fcifci-

tatur : quare cum difcipulis fuis poft refurre-

virorum bonorum & San&torum famam vobis

Gionem fuam Chriftus edere voluit , nec alia

aretis , ex quo confequetur , ut offenfionem,

h

niftramque exiftimationem apud illos incur-

pars eftin

venta, quam affi pifcis,& de apiario.

favo ? quo

d de favo refpondet,huc facit, & fic

' ratis ; adeoque & mea gratia excidatis, & nul-

habuit propter fignaculum, quo

iam apud eos obtineatis, & omnium jacturam

habet: favum

j

faciatis , jam nec mihi grati eritis , nec illis

per baptifm

um omnes fideles fignavit : etenim

thefaurus me

lis, quanto magis munitus eft

accepti , fed his exofi & mihi invifi. Itaque

a favo, tanto eít tutior ; confimili modo &

& receperunt mercedem fuam ab alienatione

hominum mul&ati ; quorum plaufum ,. favo-

gratize divinze tanto funt tutiores divitize , 1n

homine,fubaudi, quanto magis intra confcien-

remque expetebant, & abftulerunt mercedem

füam , dum feipfos deftituerunt benevolentia

tiam, velut alvearium quoddam abfconfze ; u

Dei , quam fibi demereri potuiffent , nifi plau-

ergo favi tenacitate liquidum mel cohibetur ,

ne ex apiario inpublicum profluens inimica-

fus humani aucupes ftulti effe voluiffent..

jdemDo- XVII. Ibat Chriftusexcitatum a mortuis fi-

rum beftiaram voracitati exponatur : fic cu-

rare debemus , ut opera noftra bona occulte-

minic. 3. ]iam Jairi Arhifynagogi, & non admifit quen-

mus, & arcze folitudinis , ac receffus includa-

poft Epi^ quam fe fequi, nifi Petrum & Jacobum , & Jo-

phin.P-4: ^ nnem fratrem Jacobi. Marci 5.37. Voluit

mus , & humilitatis cuftodia ab infeftis oculis

Elias revocarein vitam pize viduze , & hofpi-

defendamus, ut clavis adulterina vanze glorize

tis fuze filium , eamque ob rem tulit eum de

quantumvis fecretum noftrum aperire ;«& de-

n valeat.

íinu matris ejus , & portavit in coenaculum,

operire opera ea velit, no

*

XX. Novum pene acci

dit S. Bernardo,.

ubi ipfe manebat, 3. Reg. 17. 19. Hic jam in

us nata-

foribus occurrit dubitatio, quid caule fit,

quod no&e Chriftus nafci voluit, caj

lis

Tituu; C X L IV. me.. gloria. -

a^

427

lis tam ve*henien/ter omnium f»eculorum votis

humanitas , corpus, animi, þmocxius adeo, quo

expetebatur,quam erat faluti eorum , & reme-

hzec ipfa ibi latent. Quorfum iftud ? Reponit

dio neceffarius : Nonne fatius fuiffet , orbis

DoGor gloriofus: In his difcimus, in nobis

lucem in media urbe Hierofolymorum luce

quoque tria virtuofe abícondi , noíftram perfo-

media exoriri , ut omnes tam immenfo»e mife-

nam, opera noftra bona , & bonorum operum

ricordiv opus agnofcere , & pluribus verbis

intentionem. Sub ipfo Sacramento abícondi-

magnopere prodicare poffent , quam quod

tus Deus nofter abícondere noftra docet , ut,

/

Chriftus fe intra ftabuli latebras retrufit,& ob-

velat ille albo fpecierum facramentálium pal-

fcurse no&is tenebris involvit, talique velut

-dio circumtegit perfonam, opus , & modum,

pallio contexit, ut nemini eífet conípicuus ?

Jta nos quoque abdamus , non folum , quze

quid ergo nobis liber Sapientize : c. 18. dicit:

bona facimus , fed confiliam etizm , quo 1l-

Cum quietum filentium contineret omnia,€9 nox in

:lafacimus, utfimusipfi nobis quxedam Sa-

fuo cir fu. medium iter fhiberet ,| Qinniyotens fermo

cramenta ,' dum fecreta fervamus,, veleque

tuus de calo a. regalibur [edibur profilivit ?. Quis

modeftie, & larva humilitatis

| fcglgm'us ; li

Rex ditionum fuarum poilellionem aditurus ,

quid ex virtute- agimus.

non maximos , & magnificentiffimos appara-

tus infiruit,ut glorie fuze ac potentize oltenta-

$. XIV.

tionem faciat ? quorfam ergo Chriftus Regum

MISCELLAWNE A.

fapremus tam filenter, humiliterque in mun-

dum advenit? Si Bernardo tam perfuafum

N

Qualitas. |

erat id ob unam maxime vané glorize cupidi-

Dbid,

tatem damnandam fa&um , ut indignabundo

*

Ulþhre feniores noflri. naturam, morbi Caffianus

;

1

A

1

LP

;

milis exclamarit : Jam vero nocte voluit na-

hujus in modum ceptze , bulborumquel. !1. inft.

Íci, ubi ergo funt, qui tam impudenter geítiunt

defcribunt,quze uno decorticata tegmine, alio**

oftentare femetipfos ? Ita ille ferm. 3. de Na-

rarfus inveniuntur involuta, totiesque reperi-

A

untur obte&ta, quoties fuerit exfpoliata. .

tivit. tanquam putarit , poít tam luculentum

fubmiffionis exemplum neminem poffe vanx

Il Vires & efficaciam glorixe non male de- O vid. 14«

fcripfit Ovidius , dicens :

deponto

laudis ambitu obleCtari,nifi qui verecundise fi-

nes femel totus longe tranfierit, Itaque quo

Excitat auditor ftadium,laudataque virtus eleg.

Crefcit, & immenfum glorize calcar habet, Ovid.l.s.

primum pede Chriftus terram preffit, eodem

;

formam exprelífit , quamin vani plaufus con-

Ill. Et alibi :

trift. 15,

temptione imitari debeamus, tenebrasque

Denique non parvas animo dat gloria vires , Id. 1. 4.

nobis oflendit , quas petere debeamus , cum

Et fecunda facit pe&tora laudis àmor.

;trïü. eleg,

*

9s

lucis opera facere inftituimus.

1V. Ardua per praceps gloria vadit iter ,

idem.

XXI. Sed quam divine nos fi

ul imitat*ïoh'e

V. Propertius q

"

Heque idipfum mnürmaüs

P

Proþeft.'

ad eandem humilitatis virtutem, & vani plau-

canit :

.

l. 4. el, 1X

fus contemptionem erudiit,cum facramentum,

t afcendo , fed dat mihi gloria

Magnum ite

-

fub quo nobis femper corporaliter, quanquam

vites,

*

Non juvat ex facili le&a corona jugo.-

invifibiliter,przefens adeffetjinftituit! Hoc opus

reli&i Corporis & fangainis fui in alimoniam

VI. Trahimur omnes laudis ftudio , inquit g;æm'

Cicero, & optimus quisque maxime gloria pro Ar-

noftram, in cibum & potum noftrum , tam eft

admirabile, ut fit omnium prodigiorum Dei

— ducitur. Ipfi illi Philofophi etiam in iliis libel- chia Poe-

quzedam füumma & compendium , quod his

lis quos de contemnenda gloria fcribunt , no-

verbis predixiffe & przedicalfe S. David 'vi-

men füum iufcribunt : in quo proedicationem

ii

& nobilitatem

detur , cum ait: Jemoriam fecit mirabilium

;

defpiciügfr, preedicari fe ac no- /

4

fuorum mifericors , €$ miferator Dominus, e[cam

minari vol

ur

CA

it,

Senerain

dedit timentibus [v Pf, 110. v. 45. forte an in

VII. Duplex eft gloria jux

tä : Senecam , una

adumbrata , & ex populari rumore progenita,

l.18. ep.

hoctantoopere , quo thefaurorum fuorum in-

finitas copias, & ardentiffim»e charitatis in-

propagataque, quze nec judicio provenit , nec

cendia oftentat, oblitus fuit nos docere , quo-

firma perdurat: quam velutü vitium fapiens

modo noftra opera bona obtegere , & virtutes

minime expetit. Áltera vera & folida ac du-

diffimulare debeamus ? Minime omnium, imo

.Yabilis , quze ex confenfu bonorum naàfcitur ,

in hoc uno myfterio plusquam in alio quopiam,

- ficut enim confuetudo fermonis eft confenfus

eruditorum , ut Quintilianus ait, fic confen-

hujus rei preeceptiones , ac modos pulcher-

rimos tradit. Angelicus DoGor.S. Thomas ,

tiens laus bonorum gloria appeliatur , quam

opufculi 57. c. 8. ait , in hoc diviniffimo 5a-

D. Augüftinus dixit effe opigionem hominum

cramento patefcere veritatem Vaticinii Ifaize,

bene de nobis judicantium ; hizec autem bonis

qui c.,45. V. 15. Deum eucharifticis fpeciebus

'Niris non eft contemnenda , cum fapiensnon

gloria, fed confcientia

tectum appellans dicit: Zere tu er Deur. ab-

m&e factorum virtutem

fconditus , ive Deus ab[confionum : ( ut alii ver-

metiatur.

VIIL Democritus dicere folebat : Oratio

tunt ) JJeur lfrael/ Salvator. . Abconfionum

autem plurium Deus dicitur, quia non u-

operis eftumbra , figniticans, laudem ex fa-

nàm tantum rem in Euchariftia abfcondit, &tis, non aliis qualitatibus nafci.

fed plures, fcilicet perfonam fuam , opus , &

IX. Socrates hanc viam compendiariam ad

modum, inquit Angelicus ecclefive DoGor, gloriam dicebat,fi quisque id ageret, ut ,.

latent omxiia in hoþ Sacrgmento ; divinitas, qualis haberi vult, talis fit. -

*

X. Aæ

408

Bibliotheca Manualif Concionatori&

Hefüda

Langius. X Antiqui vanam gloriam per pavonem

tum, ut eum veneno infe&ctum ad pullos re-

in Poli-

anth, f.

reprfentabant , quia hic pennas fuas tunc

mittat , eosque occidat , inftin&u naturali la-

potiffimum explicat & oftentat, cum pluri-

jjidem ( qui gagates vocatur, & venenum ex-

481.

mos ad fpe&andum conveniffe advertit.

pellit ) nido fuo insedificat , & in illa parte ,

Ibid. !

XI. Alii per bullam exprefferunt, quse in-

ex qua ventus fpirat,collocat ; lapis autem hic

flata vix comparet , & iterum evancefcit.

Chriftum fpiritaaliter denotat,qui contra ven-

Lanciz,

XIL. Plato dicebat, vitium inanis glorise

tum inanis glorize cordi inzedificandus eft.

opufc. J.effe veftem , quae omnium ultimo exuitur.

XXl. Animalia , quze olim Ezechiel vidit , 5tspl. t.3

1n Dom.3.

Bochl

D.z *

Cui confentiunt, tefte Lancizio , fantti Pa-

quatuor habebant alas , quarum duabus cor-

poft Épi-

tres , affentientes , effe origine primum , &

pora tegebant , duas fur(um ereétas habebant

»phan.

conflittu ultimum.,

hze fignificabant operafurfum tendentia , illze

Plinius .

XIIl. Plinius ait , olim malum punicam &

timorem & humilitatem , quibus ea ab homi-

b 17- hif vitem fine foliis repertas ftirpe fra&tum tuliffe,

nibus abfcondunt.

natl co 25.

non palmite & ramis ; quod idem viri boni fa-

XXl. Nec male alius :

Jac.Bilf,

ciunt , non amiantes folia laudis & glorize.

Effe Deo quisquis cupit ergo fulgidus , ipfi

snt^ol,.

ldäm 12.

XIV. Idem Plinius narrat , ad extremos fi-

Hoereat, & mundi fpernatsnane decus.

C 2.

nes Indie gentem Alftomorum degere fine

uisquam eft magis fulgi- Sacr.

Nam quo mortales q

dus inter ,

ore , corpore toto hirtem , aveftiri frondium

lanugine , halitu tantum viventem , & odore ,

-Hoc minus eft magno fulgidus ipfe Deo. .

"Boet. 1.2.

quem naribustrahunt. His fimiles funt inanis

XXXIII. Confentit Boetius , fic canens :;etro, 7,

glorize amantes;os enim non habent ad Deun

Quicunque folam mente przecipiti petit ,

', & alios laudandos, veftibus virtutum carent ,

.Summamque credit gloriam.

foliis tantum apparentis virtutis ornantur ,

Late patentes zetheris cernat plagas,

fed aura vanze glorive vivunt.

y/

. Arttumque terrarum fitum.

Herodiam, XV. Tifandri filius Hippoclides, cum A-

Brevem replere non valentis ambitum

Dred,

Pudebit 2ucti nominis,

cmul

"

l6.snte gariftam Clifthenis filiam ambiret, ideoque

Seneca,

omnem artem , qua excellebat in faltatione ,

XXIV. Sittibitam trifte laudari a turpi-

64

lbid,

adhiberet, pater Agariftze hac gefticulatione

bus, inquit Senea, quam fi lauderis ob turpia.

offenfus eidem dixit: Perdidifti conjugem fal-

Lzetior efto , quoties difplices malis, & malo-

tando, 0 Hippoclida. Idem plerumque eve-

rum de te zeftimationes pravas veram tibi

nitiis ; qui hominum laudes venantur, ut,

laudationem adícribe. Se&ator epularum non

Ànon

dum placere maxime volunt, difpliceant.

de bene vivente , fed de bene paícente , lau-

Epi&e*.

XVI. Epitectus nobile documentum quoad

dabilem profert fententiam.

apudStob

hanc materiam relinquens , ficut fol , ajebat ,

XXV. Thymiama juxta ritum legis confe- Pxod. 20.

deþxln

?gf preces , aut blandimenta non exfpecat, ut

&um Deus füb intermiaatione mortis in ufus * ?*

Dte

exoriatur , fed ftatim fulget, & ab omnibus

fuos converti vetuit ; quid autem aliud gloria,

falutatur ; fic tu nec plaufus exfpecta, nec ftre-

refervatus ?

nifi 'hongr foli Deo

Damnum.

J

pitus vel laudes ,. fed fponte/bene facias , &

z

pariter ac fol carueris. -

XXVI. Puellze filize Loth in monte patrem

]

Ro&riq.

— XVII. Sicutinter verum maritum & adul-

inebriantes de eo conceperunt; fuper quo

Origenes ita ait: Obfervare debes, ne for-

to. $.

p. r.tr.3.terum hoc diferimen eft, quod ille bonum

- prolis, hic folam voluptatem quzerit ; ita inter

te , cum effugeris flammas fzeculi ad inftar

Origenes

|

veros Dei & falfos amatores pariter hzec dif-

Loth,& ad fcientize altitudinem velut ad quae-

apud Gra-

ferentia eft , quod illi folam Dei gloriai

n, hi

dam cacumina montis perveneris,tibi infidien-

nàt, 'oc,

hominum laudes , qu»erant,

tur duze filize tuze, a te non difcedunt, fed fe- ccm.£ 602

Deut.15. XVIIL. Non fruftra Deus in Deuteronomio

quuntur etiam cum afcenderis ad montem ,

v.19.

praecepit: Non tondebis primogenita ovium ,

nempe vana gloria, & major foror ejus fuper-

st

S. Greg. nam ut S. Gregorius explicat, tondere primo-

bia. Quze idcirco filize dicuntur , quia non no-

bis extrinfecus veniunt,fed ex ipfis operibus

$. mar.C- genita ovium , eft occultationis fuze tegmine

4'.

hu

1

nis oculis inchoantia opera bona denu-

perfectionis nafcuntur. Vide ergo , ne de his

date, Cum ergo vita noftra fimplex quid at-

generes filios, quia qui de his nati fuerint ,

que innocuum inchoat, dignum eft , ut fecre-

non ingrediuntur ecclefiam Dei.

Drex. ïxi

Setn

ti fui velamina non relinquat, ne nudum hoc

. AXVII. Cum olim accipiter infultaffet tro-

amuff, !.2.

Jtole

chilo , quod mufcis tantum. & vermiculis vi-

humanis oculis quafi fubdu

i

&o velleref often-

€. 40' ä- 6.»'*,

Y

dat.

veret, refpondit trochilus, non invidere fe

kCIii)ïän.

XIX. S. Maccarius percontanti cuidam,cur

ipfi delicatam menfíam perpetuo. bello para-

colloq, 5.fame ab hora tertiain eremo pulfaretur,qui in

tam, cum tamen ipfe viliore fua. menfa cum

; co l 2'0

coenobio integris fzepe hebdom. refeCtionem

pace fruatur ; timendum quoque,ne menfa illi

fine difficultate contempfiffet ? Refpondit :

fua fat caro conítet pretio. Et ita contigit,

Quia nullus hic eft jejunii tui teftis, qui te

nam paulo poft accipiter columbas infidia-

ífuis laudibus nutriat; ibi autem te digitus

tus a rufítico capitur, & ex turri in terrorem

hominum & zenodoxi?e refectio faginabat.

l

fufpenfus eft , quo vifo trochilus dixit: Quam

Fuga.

*

longe , Ó frater , vitze tuze confultius fuiffet ,

Plinius -

una mecum vermiculos in cibos legere, quam

hi

l, 10.

XX. Utfugiamus venenum in

anis gioriæ 1

US

c. 3*aquilam imitari oportet,que, quia, Parias fer-

l

alienas aves infe&ari ? Applica ad glorize va-

nat.

na venatores.

* pens pullis ejus infidiatur,trahendo ad fe ven-

XXVIIL

y

Tituus CXLV. Vi Eïbulm D

409

Hérodli, XXVIil. Ágafides ab Halicarnaffeis in

Ein forchffamf Haaj?n-ï&bäz fiikï'ä

exilium relegatus eft, quod tripodem , quem

Der uath. Lob und Ehr. trügt Begierd.

ludis obtinuerat, DEO non dedicaflet , fed

XL Glorie umbra eft

Ibid. ex,

domum retulitfet.:

Quid ille, qui vitam fuam

fillis maxima.

parva nlagnis , pu-

monaíft.

f

DEO non dedicat?

r

'Trochato,

«* grüffer du dir [elber . bift,

S Y

Je Meiner. der Lobs. Schatten ifl.-

h

Stïïpl' t'g

o

AXIOMATA.

XIL Compendio

B

«aiï'ecl'ui VIS gloriam 2 gon—

Doft i.

BI multa laus , ibi multa fraus.

temuito.

Buchlexjus L u

Viel Lob , wenig Prob.

Zu Ehr der kürtzift — M^eg wird g'acht,

;þhan.

. À. Nec te collaudes, nec te culpaveris ipfe,

Ifenn -man von Hewtzeh]ig verücht.

Hoc faciunt ftulti ,

inanis.

quos gloria vexat

/,K 5- XV:L

| IPer

ial

fich. felbft. lobt und. fchündet viel , —

&htool,

Für pnen Narrn g'acht werden will.

QAUTHQRE&Wj

L

1lI.Qui fefe laudat,laudis fe munere fraudat,

Laus vera alterius femper ab ore veuit.

rj ärenlias Drexellus ia Amulf l.c.4. & 5/

Der fich . [slbft rihmet oft und viel ,

.ÀM.. Joannes Bufzeus inPan. V. Inanis gleria.

.BOPL la.

V'erderbt fein eignes Lob. und. Syiel.

Ill. Ludovicus Granatenfis i

?

Tiétto, 7,

lV. Laus propria fordet.

l

munibus fol. 597.

à

n lo';:ïls com-

£igener Lob finckt,

— 1V. Bernardin. R

V. Al

.oügrno'l,x I:2: de dilk. c: 24

Und hüfilich hiukt.

phonfus. R'odriquezï. p. 1. t 3. €. .

V.Eft nimium rar, qui laudis non fit aVaruS.

& feqx .

Ein. feltzuams WAldbrett wird gefchützt.

Vl. Eufebius Nierenbergius de

Der. nicht von Lobr-Begierd wird g hetzt.

| xadog. : in

Dred. ikn

fpu. & vertüt. D 256, 2f

Seneet,

cmult 1,2

Vl. Glorize ambitio viro

rum morbus e& fe-

VIL. Joannes Caffianus l. 11. de Inftit.

€. 4. B.

licium.

VIH. Jacobus Alvar. de extin&. vitiorum

^

Ibid, &.-

Z

VII. Gloria umbra virtutis

etiam invito$ Co-

to. 2

l

Es

€. 15. & 16.

mitatur.

»

IX. Hadrianus L

yrus þin. apqpthegmatis

Jer Tugend-Schatten dfl die Ehr,

S. lgnatii- l. 3..c. 11

.

Sie folgt ihr allzeit. binden her.

X. Matthias Faber conc. 3

: in Fer, cin. &.-

Anonym.

.. VIIL. Gloria fp

in Auctario them, 5. in. Dom. 3. poft Epi

amantem.

ernentem fovet, | averfatur

^

a

Tod, to,

& the, 2. in Dom. 23. poft Pent.

f.36

- AFF'en du nacheylft , fliecht dich die Ehr,

. XL. Thomas Stapletonus text, 2. in Dom 3.

IPenn du fie. fliechfl, bleibt. fie. dir. mehr.

Adv. & text. 3. poltpiph. & text. 6. Dom. 4.-

Dtex. 1. c.

. Facilius eft, gloriam ornnino fugere,

Quadr, & text. 5. Dom. Palf. & text. 1.Dom.r.

J quamrite quzerere.

poít Pent. & text. 7.Dom.

7. poít Pent, & text,

Die Glory leichter wird verflucht,

7. Dom. to. poft Pent.

dilr auf die rechte. Weifs. ge[ucht:

.XII. Jofephus Lan

X. Vitam agit leporis,quicunque vanus au-

Verbo Gloria.

gius in Polyanthzea.

ceps gloriz eft,.

XIIL. Jofephus Manfi in Bibl. mor. tr. 95.

z

Orgents

Tàt, '0t,

syud Grt-

/

TITULUS . CXLV.

T M

DO E LE

E

B UM

I.

erat Verbum. Ittud eft Verbum Dei'ifl tämþo-

QUOAD ES

S

EENTIiAM. |

re ad Angelos vel homines prolatum, de quo

S. Paulus adHebraeos locutus eft,dicens:Mul- Hebr, 1.

xD.efim"tio.

tifariam multisque modis olim loquens Deus Y« 1.

Drer. i

Serar. in

.

-

gmHH. l^

prolez.

ST id, quod loquitur Deus, ut de-

Patribus in Prophetis, noviffime diebus iftis

finit Serarius ; fic enim etiam

locutus eft nobis in filio, quem . conftituithze-

4

€. 8. q. ?.

Verbum . increatum

invdlvitp.r.

redem univerforum.

Quod fi tamen -folum creatum

III. Subdividitur z. in fcriptum

i & nou fcri-

2 Theíf.a

Verbum, de quo hic potiffimum

ptum. | Illud eft, quod im Scriptura feu Biblüis

V. d56 -

fermo erit, definire quis velit,dici poteft, quod

continetur. Hoc eft,quod a primo fuo Autho-

fit fermo a Deo immediat

re fcriptum non fuit , fed folum oretenus tra-

e vel medi4atev (Per'

bomines ) prdlatus;

ditum eft, unde & T*aditio vocatur, de quo S.

Paulus Theffalonicenfibus dixit: Tenete tra-

Divi/io.—

ditiones, quas aecepiftis,five perSermonem,fi-

II. Dividitur r, in /mcreatum & Creatum.

ve per Epiftolam. Iterumque fubdividitur in

3083- X

YV. M.

Illud eft ipfa zeterna DEI Sapientia , feu filius

divinam, qu3e ab ipfo Chrifto Apoftolis tradita

Dei, de quo S. Joannes dixit: In principio erat

eft, qualis eft Sacramentorum materia: Z/poflo-

Verbum,& Verbum erat apud Deum, & Deus

ualis eft

N

licqm, quae :::lb A?öïïolis' accepta eft, q

R. P, Lo/m. Bibi. Man. Tom, 111. :

w

p

Bibliothece Manualis xCencimmüorïæ

419

jejunium Quadragefimze , &qüatuor tempo-

ribis lezem Dei nofri, Quo. mihi mü?ïïtud.?;-

nem victimaru

TO

AAX

veftraruin. ?2

rum & fimilia: & ecdefiafficam, quoe nihil

eterr

aliad.eft, quam confuetudo quzedam antiqua,

XII. Qui declinat aures fuas, ne audiat le- Prov. »8,

gem, oratio ejus erit execrabilis.

i

15, Y

qu'e vel a Przelatis, vel a populis inchoata, ta-

cito confenfu vim legis obtinuit.

XlIl. Ecce dies veniunt, dicit Dominus; Amos, $,

Pfal

Mare. :€,

& emittam famem in terram ; non famem pa- v. 12.

VD

IV. Subdividitur ^. in Verbum praddicatum,

y, li

5.

de quo Chriftus: Euntes in mundum univer-

nis, neque fitim aquze, fed audiendi Verbum

Luc. 11

Domini

-

fg

v. 28.

fum prazedicate Evangelium omni creaturae;&

Y

auditum : de quo idem dixit ad turbas : Beati,

XIV. Ecce ego inducam fuper civitatem Ierem. 9.

9. d.

*

hanc, &fuper omnes urbes ejus univerfa ma-

j

qui audiunt Verbum Dei , & cuftodiunt illud.

id.

& Io.

y, O

S. Bärn.

X.S Bernardus aliam quandam accidenta-

la, quze locutus fum adverfus eam , quoniam

L. V. 48,

Cant

fero i!l

induraverunt cervicem fuam, ut non audirent

y

lem affignat,dicens : Arbitror, non incongrue

m

Dom. 4. quinque lapidibus iftis quinque partitum ver-

fermones teos.

poft Pent.pum intelligi, fcilicet comminationis , promif-

.XV. Propterea. abundantius oportet obfer- He

i;l', 2;

fionis,dile&ionis, imitationis, & orationis. Ho-

vare tos ea,quae

1

,/audivimus,ne forte pgreæua- v

mus

rum quippe verborum late patens copia in

Utilitas.

divinarum reperitur ferie fcripturarum; & for-

]o. 1

XVI. Vivus eft

fermo Dei, & eHïcäx, & þe-

te ipfa funt quinque verba, quorum meminit

Hebr. .465

ng;ut.

- Paulus, malens quinque verba loqui in fenfu,

netrabilior omni gladio ancipiti , & pertin-

V. AT. 70

LA

uam decem millia in lingua , &c.]Jam vero

gens usque ad divifionem anim:e ac fpiritus,

Yiá.]

colle&os iítos lapides, contra fuperbize fyiritus

compagum quoque zc medullarum.

10 Y

dimicaturus David in vafe memorize fuse re-

XVII. Omnis Scriptura divinitus infpirata

z. Tim. 8;

utilis eft ad docendum, ad arguendum,ac cor-

V. 16.

ponat, confiderans, quanta nobis comminetur

Deus, quanta promittat, quantam nobis ex-

ripiendum,ad eradiendum in juftitia, ut perfe-

hibeat charitatem, & quam multa nobis fan-

&us fit homo Dei, ad omne opus bonum in-

]ie, 1

ftructus.

2

&itatis exempla proponat , quemadmodum

XVIIL Quaecunque fcripta funt , ad noftram gs

P t0T,

denique orationum nobis ubique commendet

m. 15,

Vb

doctrinam fcripta funt, ut per patientiam &

Vo4.

^ inü'agltiam.i-

A AT.

E

corfolationem fcripturarum, fpem habeamus.

Ron.

v. 131

XIX. Noniníolo pane vivit homo, fed in Mstth, 4.

k

I

EX s.

SCRIPT*URA.K

omni verbo, quod procedit ex ore Dei.

V. 4

]t.1

E2

-

D

Qualitas.

XX. Verba, quze dedifti mihi, dedi eis. &lo. c, 17.

Prro V. $.

Ufti fant omnes termones mei, non eff in

ipfi acceperunt, & cognoverunt vere, quia a " 9

te exivi.

X

/V.

eis pravum quid;neque perverfam : recti

XXL. Sciant filii tui , quos dilexifti

Domi- Ssp. ka,

.. funt intelligentibus , & aequi invenientipus

n

Ícientiam.

?

ne, quoaiam non nativitatis fruétus pafcunt" 26,

Y x

Prov. 3c,

]L Oais fe

rmo Dei ignitus clypeus eft

homines, fedfermo tuus hos,qui in te credide-

"nE

rint, confervat.

i

fperantibus in fe : ne addas quidquam verbis

illius, & acguaris inveniarisque menda

X.

XXII. Sufcipite

infitum Averbui,r'*nï, qügd po- Iac, c r,

-

g.A Pätr. 1.

AlL Noa volustate humana allata e

ft ali-

teit íÍalvare animas veftras.

V. 2Y.

u quando Prophetia, fed Spiritu fantto infpira-

XXHI. Beati, qui audiunt Verbum Dei,Luc. c.: r.

i

& cuítodiunt illud.

V. 28.

1.Cor. 10.

ti , locuti funt SanGi Dei homines.

ij

»

.

J

vV.il

V. Hoec omnia in figura continge

bant illis,

XXIV. Declaratio fermonum tuorum il.Pf.:&.v,

2$

luminat, & intellectum, dat parvulis.

:

Ial)' Vid.

5, Uetr, 1

fcripta funt autem ad correptionem noftram,

fer-

& v. ros,

Á

* V. Habemus firmiorem propheticum

XXV. Verbum meum, quod egredietur

lia c. 55«

Yv. 19.

monem, cui benefacitis attendentes, quafi lu-

de ore meo,non rcvertetur ad me vacuum,fed

V. IH

O

cernzx lucenti in caliginofo loco, donec dies

faciet, quzecunque v

elucefcat, & lucifer oriatur in cordibus veftris.

his, ad quze mifi illud.

jJlui , & profperabitur in

t Ti

Y,3

Pía 118. V[. Lucerna pedibus meis Verbum tuum,

XXVI. Suftinuit an

ima mea in verbo eijus. Pfal, 159,

MLLS & lumen femitis meis.

XXVIIL In corde meo abícondi eloquiav. 5.

^

al, .18.

E011. 2[.

VH. Verbum Zapiens

quokcfcunquef audie-

tua, ut non peccem tibi.

V.

YI.

lst

y. 18«

rit fciens,laudabit, & ad fe adjiciet; audivitlu-

XXVIH. Tuus Domine,fermo fanat omnia.

safï?') 6'160

xuriofus, & difplicebit illi, & projiciet illgd

;

XXIX. Nunquid non verba mea funt

V.

z

oft dorfum fuum,

quafi ignis, dicit Dominus, & quafi malleuslerm. ag,

7

t

:

v,. 26.

Ioo C, 63

Vill- Verba, qu». ego

| lc;cu'tus fum vO-

conterens petram ?

U

V. 6à-. bis, Spiritus & vita funt.

XXX. Fa&us eft fermo Dei, quafi ignis ex-I: m. e.

oeítua»s in corde meo.

/aQ. V, 9,

lo. c. 8

XX. Qui ex DEO eft , verbaDEI audit: pro-

v. 47* . |pterea vos non auditis$, quia ex Deo non eftis.

XXXL Affumite gladium Spiritus , quodEpi. c. &,

eft Verbum Dei.

»

;

V. 17.

BPl ri. X. Pgnitum eloquium tuum vghementer,

XXXll. Dominus d

abit Verbum Exfange-

Pial. 62,

Ms

v.140 & fegyus tuus dilexit illud.

lizantibus virtüte multa.

V. 12,

--

l

rA IS

N erej]ïfar

.XXXIll. Oves meze vocem meam audiunt,, n

(waci XL NH Dominus exercituum reliquiffet

& ego vitam azeternam

(iïo eis, & non peribunty, aT.

Ed

v9

nobis femen, quafi Sodoma fuiffemus, & quafi

in zeternum.

XXXIV. Amen, amen dico vobis, qui ver-Id. c. s;

Y l?

Gomorrhae fimiles effemus. Audite verbum

nam.

V. 54«

Domini, Principes Sodomorum , percipite àu-

bum meum audit, /habet vitam eter

J ucun-

Tiiului E'CXI—LI V.y Ferbum D

m

4H

Jucunditar.

E Hoc dicit Doiipus - I ámtaudiofo

Er. c. 260

M

tis me, ut ambuletis in lege mea

, quam dedi y. 6

e

Jerem. e, . XXXV. Inventi funt fermones tui, & co-

vobis, ut audiatis fermonem fervorum meo-

15.v.16. medi eos, & factum eft mihi verbum tuum in

rum Prophetarum, quos ego mifi ad vos, &

It g

gaudium & in lzetitiam cordis mei.

1' 12.

non audiítis,dabo domum 1ítam ficut Silo, &

V. I4.

Píl r138.. XXXVL [n via teftimoniorum tuorum

utbem hanc in maledi

delectatus fum, fieut in omnibus divitiis.

bus terrze.

&ionem cunctis genti-

*

Pf. 95. v.

«te

H

u

12.

XXXVII. Beatus, quem tu erudieris

; DO-'

. LIV. Cui loquar ? & q

uen/l conteftabor, utib. c. €,

mine, & delege tua docueris eum.

audiat? Ecce incircumcifze aures eorum , &* 19.-

"

Pf x18.

AXXVIII. Quam dulcia faucibüs . meis

L5

:fö'c h

V. 103.

audire non poffünt : Ecce verbum Domini fa-

eloquia tua, & füper melori meo,

5

&um eft eis:

Cant, 4.

XXXIX. Favus diftillans labia tua , Spon-

Hiud, -

Win* opprobrium, & non fufcipient

LE

II.

ilx il

fa, -mel & lac fub lingua tua.

LV. Qui fperfïit me,

& non a&:&ip'it verba

LUE

mea, habet, qui judicet eum ; fermo quem lo-

Jb' "(4- l 20

! Vgrbum Deài audim"dum.-'

cutus fum, ille judicabit eum in noviífimo ie. M ;48'

LVI. Propterea abundantius oportet ob-

Jo. 8. v. XL. Qui ex Deo 6&, Verbä Dei audit. Pro-

fervare nos ea ,

.Heb*r. C.2.

quae audivimus, ne forte per- v. r.

!;7

kbr 4

47.

pterea vos non auditis,quía ex Deo non eftis.

effluamus : fi enim , qui per Anagelos dittus Vi4, eti-

ÀJeut, txr,

XLI. Ponite hzaec verba miea in cordibüs

eft fermo, fa&tus eft firmus, & omnuis przevari- sm Matt.

W. à8.

& in animis veftris, & fufpendite ea pro fi-

Vid. Job.

catio & inobedientia accepit juftam merce—«c'f'vj?&

IO. v. 4-70

gnoin man

R

ibus, & inter oculos veftros col-

dis retributionem , quomodo nos effu

Tim, 3

locate.

,

gien;ms,

B

fi tantam geglgxerimus falutem ?

F acienqlum.

*

.S. Hf

Jae. r. v

X IIf .VE&dte—fa&ores; verbi, & non audi-

EX SS.PATRIBUS ET DO

22

]

-'x

" tores tantum, fallente ; vosmetipfos.

CTORIBUS.

Prov.

6.

XLIIL Fili mi, cuftodi fermones

yïmeqs,-« &

Q ualitas.

.

ïäm. !

V. i.

recepta mea reconde tibi.

I )Lus eft, verbi

pabulo vitturam in perpe- S. Greg.

Rom.2. . XLIV. Non auditores legis jufti [ünt a-

tuum mentem reficere , quam ventrem ho. 6.ap.

v. 13.

pud Deum, fed factores legis juftificabuatur.

moritura carnis terreno cibo [àtiare.

vang.

h

Jac. 1. v

23.

XLV. Si quis auditor eft verbi, & non fa-

Il. Seriptura , ut fidelis fpeculi nitor , nul-

S. Aug. l.

2 6I

Gor, hic comparabitur viro confiderantia vul-

lius accipit adulandam perfonam , fed ad lau-

22, conua

b

tam nativitatis fu»e in fpeculo;confideravit e-

nim fe ,

danda & vituperanda hominum facta, illis i- Fauft.c.e5

K

a

& abiit , & ftatim oblitus eft , qualis

«

pfa indicat,vel legentibus judicanda proponit.

1. 15,

fuerat.

III. Mare. eft facra fcriptura , habens in fe

:0 2()-

Matth, 7.

Y- 26.

XLVI. Omnis, qui audit verba mea hzc,

fenfus profundos, altitudinem Propheticorum 3- Am,bi'--

& non facit, fimilis erit viro ftulto, qui zedifi-

znigmatum, in quod. mare plurima introc-* 7- €P-

cavit domum fiíam fupra arenam, & defcen-

i CT

unt flumina: ex hujus fluminis plenitudine^*

2I

dit pluvia, & venerunt flumina , & flaverunt

quicamque acceperit ,'" elevat vocem füam: ex

venti &irrueruntin domum illam

hoc flumine aqua faliens in vitam zaetern

'U:. (« .L

illius magna.

V

KC fuit ruina

(

-

^

2

que letificat civitatem Dei.

]ac.* I. V. | XLVIL Qlli :

P

Verfpexïerit in legemkþerfe-

1V. Scriptura Sacra cibus eft nobis in ob-s q

reg.

: l ;S-F,

25.

&am libertatis, & permanferitin ea , non au-

30.Tid,

Ícurioribus, quia quafi exponendo frangit

.'-Ir) l-moräl; c-

LY !0f

ditor obliviofas fa&tus , fed factor operis , hic

& mandendo glutitar: potus eft in locis aperi- 21.

beatus in /fa&o fuo erit.

2

oribus , quia ita abforbetur, ficut inveuitur.

'5 f, 55«

Á

Il,

Praedicandum.

V. Arcus eit Scriptura, de qua ad corda ho- ldeml r9.

minum, ficut ferientes fagittze, fic terrentes "9- €-28.

nTma XLVIIL. Pre

V. 3.

dica verbum , infta opportu-

fententize veniunt. Hunc autem Deus tetendit,

'm, 129'

ne , importune arg

ue, increpa , in omni pati-

quia per fcripturas peccatoribus minas exhi-

entia & dottrina.

bet; in eo paravit vàfa mortis, quia fecundum

fil, 19

H

1558. .. XLIX. Clama, ne ceffes, quafi tuba exalta

eloquii fui fententiam eos, qui nunc corrigi ne-

i

1.016

vocem tuam, & annuncia populo meo Ícele-

gligunt, reprobos damnat.

N

i

ra eorum...

-

Vl. Tanta eft Chriftianarum profunditas $. Aug.

UL

rm, 4j,

G3. 1. v. L. Notum facio vobis Evangelium , fra-

II.

literarum, ut in eis quotidie proficerem, fi eas"

Voluf.

?h

tres, quod evangelizatum eft a me, quia non

folas ab ineunte pueritia usque ad decrepitam

m,

fenectutem , maximo otio, fumnio ftudio, ine-

eft fecundum hominem ; neque enim ego ab

) Y

homine accepi illud, neq

liore ingenio conarer addifcere , in quibus la-

) €. 60

velationem Jefu Chrifti.

ue didipi, fed per re-

tet altitudo fapientize, ut animofiffimis , acu-

J

Ll. Euntes in mundum univerfum pra-

tiífimis, flagrantiffimisque cupiditate diícendi

J 6

hoc contingat , quod eadem Scriptura quo-

2

cate .Evangelium omni creaturae.

dam loco habet: Cum confumma

Damnum . megleft verbi. Dai. -

À

verit homo,

, 6l

0

tunc incipiet. '

[

4

Eccl. c.or.

LII. Cor fatui quafi vas confratum, & o-

L)

VII. Scriptura & creatura ad ho

c funt, ut Id?m L

l

mnem fapientiam non tenebit. Verbum fapi-

P

V. I7

fe quaeratur, ipfe diligatur, & qui ipfam cre- de .Trin.

|e5

ens quodcunque audierit fcitus, laudabit, &

avit, & qui illam infpiravit.

ad fe adjiciet.

VIli.Sicloquitur S. fcr

Ititudine ldem l.2,

W

A. D.

FRifis..

iptura, uta

h

Lofn. Bibl. Mah. Tom. IHIL'

fuper-

412

Bibliothece Mwnualz: Concionatorig

(

zu

R

Ó

lN

in Gen, Íuperbos irrideat, profunditate attentos terre-

poterit , qui alimentum cibi coeleftis acquirit ;

C« 19

at, virtute magnos paícat ,"affabilitate parvu-

ipfa eft enim omnium refettio, quae faginat

$, Vina

los nutriat.

animam, quae impinguat vifcera ,

cum de di-

fer. 5

Belloy, 1,

IX. A quocumque proferatur verbum DEI,

vinis fcnptuns mbum eloquii perennis acci-

fU Dotn

1. di-

:uon eft attendendum, a quo proficifcatur ver«

pimus,

püiï?af

3. p.

C, 10,

(5 Dum , fed cujus fit verbum , quia Matth. ro.

dicitur : JNon vor eflür , qui loquzmzm

fed.. [ptri-

XVIL Quserit anima verbum,

Cül CQII*S Bern f

-tus Patrir vefiri ,

qui logutur in voli;.

fentiat ad correcionem , quo illuminetur ada:. fup..

A

Nece[htàs.

cognitionem , cui innitatur ad virtutem , quo Cant.

S. Aug. in

X. Tentavimus coníolari eum de verbo

retormetur ad fapientiam , .cui conformetur

f. 36.

Dei, fed ille non erat de fapientibus formicis

ad decorem, cui maritetur ad foecunditatem,

quze fibi zeftate collegemut unde hyeme vi-

quo fruatur ad jucunditatem.

XVIIL Omnium medlcmarum the"zu:uuz-;g Chryi'

vant ; Cum enim res funt tranqmllæ tuncho-

mo hm debet colligere verbum Dei, & recon-

divinze fcripturse funt, &, five ftultitiam exue-:

63. de

dere in imis cordis fui,

e

quemadmodum for-

re, five affe&üs feaare five pecuniarum cu-

mica abícondit in cavemoüs penetralibus

pidltatem expeliere ,

hve dolores contemne-

labores :eftatis ; per zeftatem enim vacat hoc

re , five fortem animum induere , five adverfa

agere, venit autem hyems id eft; tribulatio,

zequo animo tolerare velimus ; quam plurima

4

& nili intus invenerit ,

quod edat , necefle eft,

hinc remedia invenire poflnmus

ut fame dilpereat, ille enim fibi non college-

XIX. Paradifus eít S. fc nptum in quo ar-s. Ambt,

& Tho

rat verbum Dei..

bor vitze bonos fructus facit, & seternze fpeil ^. ep.

Vill, s

S. Bern.

Xl Quid .eft fides , mü humanæ intlli-

4,

to,

LJ Iol

mandata diffundit peruniveríos populos.

Sexug

ngcagen

itioe lumen 9/11*1: unde in hoc lumine illu-

XX. Omnis dottrina c: kmhe lux nobis S.Cypria.

minantur Chmmam

niffi per verbum Dei ?

aditer vic eft, quae lacernze modo in hac no-in *f 118.

ldeo dicitur ad Rom

10. F'ider ex auditu

l-

&e fveculi præ*ïerenda eft,cum aliquid aut agi-

ditus autem per. verbum. . Dei

Ergo fi deficeret

mus, aut cogitamus, aut loquimur, ut ea in

verbum Deiin mundo, deficere fides Chri-

omnem pmgreFfum cujaswmque oper.xtwms

s, mb

fu,& omne lumen neceffarize veritatis.

utamur.

TM

S Ch: yf.

Mi Apud ,os homo eff, non is tantum,

XXI. Utere S. fcripturz vice fpeculi, foedaS. Hieron,

td- $o f

47.

qui pane vefcitur, fed qui priusquam de nillo

corrigendo, pulchra confervando, & pulchri-tPift. ad.

.

cibo, divinis, aeipmtuahbuq eloquiis perfru-

ora faciendo, fcriptura enim eft fpeculum,

itur. Hoc autem hominem effe ,

difce ex his,

faeda ofiendens & corrigi docens,

que Chriftus effatus eft : Non in folo pane vi-

. XXIL Qui Verbum divinum libenter au-

s Aug ho,

t Den,

26. ex. 50,

12

vit homo, [ed in omni verbo , quod qrocedit de. o-

dit, inaures aninve de pátria paradifi trans-

It Do

ye D. ltaque duplex eft vitze noftrze alimen-

mliïas fe fufcepiffe non dubitet.

Quadr,

tum, unum deterius, alterum vero przettanti-

XXIIL Ama fcripturas fan&as, & amabitS. Hier,

[

ep,a

ol

us, & hoc przecipue capeffendum eft, ut & a-

te fapientia; dilige eam , & fervabi tte: hono-

Ineitr,

nimamaleré poflimus, neque fame 1Ham tor-

raillam, & amplexabmur te.

queri finamus.

- XXIV. Evangeliir przecepta , fratres dle-'ï Cvpr.

XllL. Titabat fïdes

fi divinarum fcri 1ptu-

&iffimi, nihil funt aliud , quam magifteria di- d* orat-

S, Anguft,

Porro-fide titu-

e

^dedo&, farum vacillet authomtas

vina, funda*ne*»h vdificandze fpei, firmamen-

Chtllto

banteipfa etiam charitas languefcit

ta corroborandzs fidei ,, manimenta fovendi

cordis, gubernacula dirigendi itineris, pra fi-

Utzlzm:.

dia obtinend?e. falutis.

XXV. Eadem divina quzedam,

& ineffa- em ,o.

S. Chryf; —

2. xie Pæn-

XIV Tn Scripturis ignorans invenit , quod

bilis eft paffionum extincio; nam & fpinas

fup. Matt, difcat: contumax, quod timeat: laborans proe-

paífionum exirpat , telluremque puram red-

24.

rnia, puh]lammls mediocris juftitize cibos, qui

dit, feminaque dimittit pietatis , atque ad vi-

etíi pinguem non faciunt animam , mori ta-

gorem ifruttum agit.

men non permittunt.

Qui autem efï magni

XXVL. Eft ecclefia Dei mercatus quldams Chryf,

animi; invenit ibi fpirituales eícas , que per-

fpmtuahs

medlcorumque officina amma—hm 2.

ducant eum prope ad Angelorum naturam,

büs ; & par eít,ut , ficut qui ad nundinas veni-in Gen.

qui vero eit vulneratus a diabolo , invenit ibi

unt,

inde multis mercibus conqguifitis redea-

cibos mediclnales, & falutem per poeniten-

mus; vel quafi e medici domo , receptis, quae

tiam.

X

animabus noftris congruunt , medicamentls

exeainus.

S. ffid, 1.

XV. Geminum confert donum le&io fcri-

AXVII. Vide, quam congrue dicitur Ver-S. Anton;

3. de 1urn. tuxamm fan&arum , five quia mentis intel-

bum Dei femen : ücdt enim in terra femeau fe- Paduan,

bon.

le&um erudit , feu quod a Vauitatibus mundi

minatum germinat,& crefcit: Primo enim, utin fexage

j Aug(

ab(tra&um hominem àd amorem L)el perdu-

dicitur Marc. 4 facit herbam ,' & deinde fpi-

81 de

S, Kmhr

cam , deinde plenum frumentum in fpica : fic

temp

XVI Quisquis verbo Chrifti pafmtur, ter-

verbum Dei feminatum in corde peccatoris,

in fer. 40

renum pabulum non requirit. Nec enim po-

primo facit herbam contritionis, fecundo fpi-

teít panem f»eculi capere,qui pane reficiturSal-

cam confeffionis ,

quze fe in altum erigit per

vatoris. Negligit famem corporis, qui pabulo

fpem remiffionis. Tertm plenum frumentum fa-

le&mms mtend1t nec ventns curam habere

tlsfattl.oms, de quo Pf 64. valles id eft, hu-

Iblles

C

l erbum . Dot.

Tituu CXLI-

413

ol

miles peenitentes , aBundabunt frumento fa-

gr. fi tribularis, confolatur te dicens: 'CmL con-

tisfactionis, ut poena refpondeat culpze.

tritum €$. bumiliatum Deur non de[piciet. Si le-

'S. Vänc.

XXVIIL Verbum , jquando eft proedica-

taris profpere, cumulat tibi gaudium , diceus:

Fer.

*4. tum digue & auditum devote, illuminat aud--

Latanini in. Domino, €9 exultate juft. Si ira-

in Do

n ..

pü&?afcïx.

tores in cognitione fpiritualium ; quia illa ,

cundus es, mitigat te , dicens : Domimur fanat

juze funtfidei, per aures debent intrare cot.

omnes languores tuos. Si paupertate' confume-

n

non peroculos, nec aliter.

lta funt alta &

ris, conlolatur te, dicens : Domius fufcitat

igp.

AL

tranícendentia illa quze. fidei funt, quod non

de térra inopem , €$ de. flercore. erigit. pauperen.

poffunt intrare in cor , nifi per aurés; v. gr.

Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo

vos creditis, quod quando homo moritur , &

faporem, quemcunque volueris.

EO

anima feparatur a corpore, quod vivit, & va-

XXXIIL Verba . Dei funt pafeua vitze ,. Pern.

10. in

dit in Paradifum, fi füit bonze vitze, vel in pur-

refectio animze, dulcedinis pocula, dile&torum

s'Q

;- Chry[

Coen. Do.'

gatorium; vel fi fuit impoeuitens, in infernum:

Chriftiletificantia corda , chariora diligenti-

^

MT

d

lita veritas non intrat in cor veftrum per o-

bus Chriftum fuper aurum & lapidem pretio-

culos, quia non potefüs videre animam,

fum multum, & duleiora füper mel & favum.

$, iïäreg, r

quando recedit a corpore, quantumcuuque

XXXIV. Manna habet omne deleca-

6' C.7

mentum, & divinus ferino omnibus congru-

»

,g]()[. Y

refpiciatis: fed ifta veritas intrabit per au-

res , quia ita dicit Apoftolus : Fider ex audi- ,

ens qualitati audientium condeícendit, quem

tu , auditur autem. ger ve;*äum-/;&'zærwi

i

dum elettus quisque utiliter juxta Àodum fu-

1

;u Ambf,

um intellizgit, quafi aeceptum ma

S Thom,

nna in vo-

.:'"', gpo

XXiX. lonumeras utüitatles( facit verbum

luntarium faporem vertit.

Pa

*

Vill, 8, i!]D

exag.

eiin anima, ut ait Bernardus, nam frsenat e-

AXXV. Quoties Epifcopi . &

ilakceïdotæsvs»,äaä 4ho,*

.'^ A'x;p.'i,

am a peccatis, vivificat, illumiuat, inflammat,

in ecclcfia- praedicant, toties convivium proe- 2 de jej

TTE

mundat,pafcit; confirmat, fanat, foecundat , e-

paratur; in hoc autem cónvivio tales potio-

nes, taliaque infirmis antidota anteponun-

inollit, & totiusboni capacem facit; Ktenim

verbum, Dei eft frenum, vita, Iux, ignis,cibus,

tur , quibus ceci illuminantur , leprofi mun-

s Ampe 1üedicina, virtus. & purificatio cordium.

dantur, paralytici curantur, mortui refufci-

XXX. Ibi bonum confilium, ubi bonum

tantur, omnes

!

ü

in P. 4

que morbi , omnesque yiani.rmi-

flieren,

eft Deiverbum. MititDeus verbum fuum , ut

tates fanantur.

E

^OXXXVL Favus dift

. Bern de

A^

48

faparet hominem, non ut

z

perdgretl, Hoc ver-

llans labia | tua, e-xþo.—x3

fitio facratum fcripturarum, mel & lac in do. &sntic-

bum medicing' e&.

Grina tua füb lingua tua , eo quod latte par-

Ang ho,

vulos nutris, in melle diverforum vulnerum,

$ ex, 0,

s. B;ern.-ä AXXX, Sæpe ad auditum e;;us' mollitur , &

L. 2. $.8. ceditilla otiofa duritia cordis, in qua homo

peccatorum putredines toliis.

in

o, f.

Quadr,"

non fentit fe, nec alium veretur , Pietate non

, Hier,

' Dignitas.

t

? tiDes

flectitur, nec precibus removetur, exemplis

XXXVIL Si in viris praden

16l

non inducitur, minis non terretur , benefticiis

tibus 'exfþe« $, iiilar. in

Gari id maxime folet, ut ea, quze loquuntur, Pf. 135.

indüratur non eruditur flagellis, frontofus ad

. Crpt,

turpia, pronus ad illicita, fubdi nefcius, nifi

gravitate eorum , do&trinaque digna fiut , o-

P onl

miisque fermo non fit fortuitus & vagus, fed

cum refiftere non poteft.Et in omnibus exeim-

Jl

ex rationabilibus caatis profe&tus, & exípe-

. plum fit tibi Pharao cordis duri : fancta eft e-

nim violentia, & virtus Dei, non ut fit cor pe-

&ationi audientium utilis, & authori cogni-

tus differentium. Quanto magis id in coelefti-

trinam, & durum , qiod fentiens vires illius

-non confringatur , & emollefcat : Unde Jer.

bus eloquiis opinandum eít , ut, quidquid in

jem l,

23. Ferba mea funt quafi ignis ardens ,. dicit Do-

his excelfum eft, divinum, rationabile, &

TU Elæn'

erfettum effe exiftimetur.

minus, €? quafi malleur couterens. petras.. 1n vi-

tis Patrum,ait Joannes Abbas: Quid durius

XXXVIHL Major eft hujus fcripturee au-s Aug.rs.

thoritas, q

lapide ?. quid mollius aqua ? Et tamen

uam omnis ingeniixþumani perfpi- fup. Ggg.

cacitas. -

i

CGutta cavat lapidem, non vi , fed fæ';oe'x Cü-

AXXIX

£no.

. Tanta ac talis eft ,dixvi/næxfcyfi-»ï*dem' in.

. Chyrf,

pturze fublimitas, ut non folum verba, quze a 9-

ff 2

Sic verbum Dei cor purum aperit ad timo-

yGet.

rem,& amorem Dei. Unde Pfalm. 17. 9. Jgnir

Sanctis, vel ab ipfo Domino di£ta referuntur,

fed etiam circumftanti»e rerum, que fimplici-

a facie éjus exar[it, id eft, ardens a notitia Ver-

ter pofitae v

,

bi Dei defcendit: carbones, id eft, homines in

identur, fpiritugli*bus ünt ple/næ

pe*ccayis;excoecati ; fucc,enfï fupt ab eo.

myiïeriis.

AEquitas.

XL. Vellem fcire, fi ab illa hora , qua'veï.-aþlAug';fo.

, Ántot

3ucumälimf.

idotll

bum Dei praedicari coeperit, femper pre- ro.ho.26.

(exije

| s. Aug. $s XXXII. Nunc feftinemus cvæleüe*männa

tiofiffüas gemmas , & inaures , vel an-

er, de

nulos aureos erogare volemus, utrum fta-

fufcipere ; iftud enim manna, prout vult quis-

temp.

que , talem faporem fapit : Audi enim & Do-

re, vel accipere vellent filiz? noflrz ? fine

ulla dubitatione, cum, grandi ambitione ,

minum dicentem his, qui accedunt ad fe:

qu2e illi offeruntur , acciperent. Nos vero,quia

Fiat tibi [ecundum fidem Ltunm. t tu ergo fi

verbum bDei, quod in ecclefia praedicatur,

ornamenta [corporalia offerre nec poffümus,

nec volumus,ideo non libenter audimur ; fed

tota fide, & tota devotione fuícipias, fiet ti-

non eft juítu

m, ut fpiritualia miniftrantes fu-

bi,;ipïfum verbum, qgodctxixmque defiäeragv, Y.

perflui

Fffla.

-

414

Bibliothegæ Manuali: Concion;ïtoriæ

perflui judicemur, Qui verbum Dei libenter

4Àl. Sed de Efdra harrant S. Literze, quod Efdr. . :

audit, inaures aureas , de patria paradifi

cum librum legis populo praelegeret, tantus in*- 8-

Ile f

trausmiffas , fe fufcepiffe non dubitet.:

eo clamor & tumuitus fuerit excitatus , ut

S. Bernar-

XLL. Interrogo vos fratres, velíorores, di-

compulfi fint Levite populo filentium . &

io

din. . 2 $. cite mihi, plus effe videtur, Corpus Chrifti, an

quietem imperare.

Sed & aures populi o-

Piron..

€

Y

^^«5 verbum Chrífti ? Si vero vultis refpondere,

*

mnes erant erre&e ad librum.licet a mane us-

ana, 20

hocdiceredebetis, quod non fit minus ver-

V

Aug. in

que ad mediam diem legeretur.

ferm,

bum Dei, quam Corpus Chrifti : Et ideo quan-

IlL. Cum Chriftus in terris concionaretur,

Luce4 &

quod,

ta folicitudine obfervamus , quando nobis

turbzxe irruebant in eum,ut audirent verbum e- Marc. g.

Wiris1

.Corpus Chrifti miniftratur, ut nil ex ipfoe

jus, ita ut neque poffet panem manducare.

manibus nofítris in terram cadat ; tanta folici-

IV. CumPaulus &Silas Beream veniffent

Don.

-

^ AGQ. 7.

tudine obfervemus , ne verbum Dei quod

nobiliores fufceperunt verbum cum omni a

-nobis erogatur , dum aliud aut cogitamus,

viditate.

aut loquimur, de puro corde depereat;

Eufeb,

V. Conftantinus Imperator Eufebium Coe-

æfu L' 4.

j Po.

quia non minus reus erit, qui verbum Dei

farienfem concionantetn audiens, non nifiífta-

de vid.

1628

negligenter audierit,

quam ille , qui Corpus

re voluit, dicens: Verbum Dei a ftantibus au-

. Chrifti fua ne

i

Confcadt,

merit.

gligentia in terram cadere per-

diri debere, ut altius arimo infideat. v. n. 19.

. VI. B. Francifca a Jefu difcalceata magna

vóluptate & copiofo lacrymarum imbre ver-

xäudiehdum.

A.

S

WRern,

bum Dei excipiebat, cumque interrogaretur,

S.2. in

XLII.- Unum tinfeo, ne toties aud'it;a ver-

quomodo interdum conciones tam ineptas

feft,

M

a falutis vilefcere nobis incipiant, tanquam

35.

tanta cum voluptate audire poltfet? refpondit:

Petei &

verba hominis. Vilis fiquidem & volatilis res

Peregrini, exulesque , qui literas aut nuntios

Pauili,

verbum hominis,nullius molis, unius ponderis,

nullius pretii, nullius foliditatis. Aérem ver-

de patria, cognatis aut amicis audiu nt, parum

admodum de eleganti eorum elocutione aut

berat, unde & verbum dicitur;& ficut folium,

literarum ftylo curant, duramodo gratiffimam

quod vento rapitur, effluit & non eít, qui con-

habeant narrationem; quidui ergo, quicunque

fideret. Nemo veftrum, fratres, accipiat, nemo

peregrinamur a Domiro, etiam minus diferte

]b ex.4

fic defpiciat verbum Dei: dico enim vobis,

de eo narrantes libentiífimis

3

.bonum illi fuiffet , fi non audiffet homo ille.

mis hauriamus ?

7,auribug ac ani-

Frucus vitee funt verba illa, non folia, & fi fo-

VII.' Margaretha conjx Ludovici — X][.Engelgr.

lia, fed aurea fünt. Proindenon parvi pendan-

p. 1. Luc,

tur, non pertranfeant , non prsetervolent. ].

tranfiens atrium quoddam , cum confpexiffet

EV- Düm.

Alanum Oratorem valde difertum , dormien-

Sexag.

pía quoque col/igite frasmenta , ne gereant. 'Ter-

tem, accelfit, & ofculum genis impreffit. Cui-

p

ra enim , quze fiepe fupervenientem füfcepe-

dam vero miranti, & dicenti, cur hominem :

rit imbrem, fi non tecerit fru&um, terra repro-

l

tam deformem ofcularetur ? refpondit , non

ba eft, proxima maledicto.

j

A. Greg.

XLIIL In finu cordis abfcondimus , quando

hominem , fed os illud aureum exofculor, e

l (6. mor. mandata illius non tr

quo tot flumina falutaris doctrinze ac moralis

anfitorie, fed implendo

prudentive profluxerunt.

c. 16.

opere audimus. Hinc eft, quod de ipfa matre

$. Auguft,

Virgine, fcriptam — eft: JMaria autem. con-

VIIL S. Auguftinus dicebat: Egö folis iis

[2

19.ad

Ícripturarum libris, qui jam Canonici appel-

X

Jrvazat omnia. verba heec conferens in corde [uo.

lantur, didici hunc honorem timoremque de-

N

Præditæ&dum;

ferre, ut nullum eorum Authorum fcribendo

S Prof'p;

aliquid erraffe, firmiffime credam. — Alios au-

XXIV. Prudentibus viris non placent

| phxa-

l, 3. de le

rata, fed fo:tia: quando non res pro ver-

tem italego, ut, quantalibet fanï&itate doctri-

At

vit, con,

bis , fed

n3e praepolleant, non ideo verum putem, quia

Titsc, 2

c. ult,

pro rebus enumerandis verba funt

ipfi ita fenferunt : fed. quia mihi vel per illos

$. Chry- inftituta.

íol. £, 18.

Authores Canonicos, vel probabili ratione ,

XLV. Verborum flofculos non: quzeramus ;

quod a vero non ab

J

hkorreat , perfuadere po-

qui maturitatis fructum qux»e

tuerunt.

na camporum.

rit, defpicit amo-

Luc 10,

S. Aug.

1X. S. Maria Mägd,älena fedens fecus pedes

XLVI. Ego quidfum, niíi cophinus femi-

Domini audiebat verbum illius,ma

gno utique

v- 3pþ

ho. :6.ex.natoris? ille n meponere dignatus eft,quze vo-

defiderio & attentione.

59.

bis fpargo : nolite attendere ad vtilitatem co-

. RKufeb. 1.

X. Romana ecclefia fecundo die ]amïäri

1

phini, fed ad claritatem feminis,& poteftatem

celebrat commemorationem illorum SS. Mar-

thiiï.ch-

feminatoris.

"

S. Gf;*gf

XLVIL Ut przedicandi veritas fer

tyrum, qui fpreto Diocletiani Imperatoris e-

-ho. r:.n

þ,

dicto, quo facri Codices tradi jubebantur, -

Ezech, :

vivendi altitudo ter;eatur.

yetur ;

.

potius corpora carnificibus

; quam fancta dare :

/ IV.

canibus xpaluerunt.

f

ïufeb.l.j

EXEMPLA CATHOLICA

Balingh;] :

A: 33.

EXTERNA.

XI. S.'Carolus Borrom»eus nudo capite,

&

in praef ad

flexis genibusSac. ijlïa le£titare confueverat.

loc. com,

Verbum De eflimatum, feu ejur dignitar,:

Lue. 2. v.

Virgo, ut Lucas teftatur, omnia ver-

$2v

Lp

XII. Alphonfus Ara

gonum Rex facrum Bi-ïbiä. e P

* ba, qu Chriftus lo

quebatur ad i-

bliorum volumen decies quater evolvit, idque

f

Á

píam , confervabat -in corde fuo.

etiamCommendariis illuftravit, unde ita illos

N

inemo-

[

Tiurs CXL V'

- Ferbum. Da,

1

415

( &

-

:

memorie impreffit, ut 5;9318 longas päites ver-

bitu tamdiu, confüitiffe vultu 0011&21&0; & de-

botenus recitare poifet.

preffa voce, atque tanta prudentia, & modera-

Ihidv e. 5'.

XIH. S. Czecilia facrum Evanzelii Codicem

tione, ut przefentium animos coelefti diíciplina

perpetuo geftabat in finu, & s(o—lrveb*a.tc.

initiare, ac devovere videretur. vid. n. 5.

Baron. ad

AX. Surius in vita S. Antonii de Padua re-Sur. c, zäu

&nu, 20,

XIV. Alatini in África, cum fidei hoftes,

fert,quod cum devota quadam mulier avida

Diocletiaai ju/fa facros in ignem pararent in-

L

e, l

: 4

eflet Apoftolicum hunc virum przedicantem

larc j

jicere, repent

?

cet fereno ccelo, copiofus im-

audiendi,nec tamen maritus infirmus dimitte-

ber de ccelo delapfus ignem extinxit.

" SSuriusró,

re eam veliet;ut foris extra civitatem in cain-

AV. S. Edmundus, cum quadam die S.

AR

ov,

Scripturam legens obdormiiffet, & interim

po quodam fpatiofo ipfum przedicantem au-

i*

dire poffet, afcendit in folarium domus fuae, &

caudela in Codicem decidiifet, ubi evigilavit,

-Codicem, licet candela ardens diu il

ex feneftra locüm concioni deftinatum cupida

Ueb,

S

]i inhæfe-

refpexit; ut vel fic nonniliil fuo defiderio fatis-

af |

I U

rit, proríus illzfüm reperit.

? Vid

1o. Rho. f,

XVI.

faceret. Accidit tum res admiratione digna ;

Joannes Francifeus Binnatus,Ordinis

dum enim ad duo milliaria abeffet locus ille,

ultadt.

1.6,2,€X7. Viin

imorum, dies, noctesque de Deo fermo-

vocem viri Dei przedicantis audivit.

Cujus

nem continuare didicerat, modo qui audire

fuavitate deleCtata,hzefit diutius ad feneftrram,

vellent,non deeffent: nec dicenti nulla oborie-

quam vir ejus ferre poffet;qui etiam eo nomi-

batur laffittido, quin ab aliis operibus defelfus

ne objurgavit eam : fed illa refpondit, fe Pa-

his colloquiis vires fibi maxime inftaurari fen-

trem. Antonium audire concionantem , quod

tiebat. Fuit quum de Petri lapfa difputans,

ille audiens , irrifit eam, delirare eam exifti-

tanta diceret incitatione animi , corporisque,

. mans. llla contra afferente fe optime audire

ut illius vim hoc nor affequens, fa&o quafi vi-

eum, afcendit vir ad feneftram eandem, &

tze divortio fine fenfu concideret; ubi vero fibi

etiam ipfe viri Dei vocem 1

n

eritis fidelis con-

redditus fati potuit,leniffina voce, vultuque

t

jugis percepit , a

que ab eo die nunquam ab

x

in modeftizx argumentum compofito; MiDeus,

illius concione abeffe voluerunt.

inquit, ego altius,quam poffüm , volui evolare.

AXI. In vita B. Joannis Columbini legitur, Manfi d-

E *Ib.- &X

AVIT. S. Philippo Nerio , ore fuaviífimo de

quod ultimo vefperi dierum Bacchanalium infe« 3. u. 6«

DEO loqui da

f:

t

J

m eft, tanta exteritate atque

hofpitali civitatis Aretinze in menfa cum mul-

eilicacia, ut & faimiliariffime congrederetur,

ngelr,

&

vehem

peuu

Vkbl

tiffume: flexanima illa fuavilo-

tis aliis conftitutus,tanto cum Spiritu & ener-

L Lt

gia de Deo ratiocinari cceperit, ut. difcarfum

quentia hominibus animos immutaret. Diffe-

y, Don,

fuum per totam no&em (ine ullius faftidio,

Xig,

ruit ille interinitia novae difciplinze e függeftu,

vel naufea continuarit, adeo ut illucefcente di-

1

utebaturque fubmiffo atque pedeftri dicendi

luculo fine ullo cibo fumpto ad ecclefiam pro

genere, cujusmodi a fuis voluit ufurpari ; ve-

rumn quum impetu amoris in Deum ageretur,

accipiendis facris cix1erjbtls properarint. -

abítiaendum cenfuit a publico, domefticisque

..XXII. Simile fa&um in vita S. Clarz virgi-

collocutionibus agendum. lItaque frequenta-

Ibidï

*

nis legitur; cum enim fzepius fan&tum Franci-

batur ejus cubiculum a fummis civibus,atque

, Angnft

fcum, cujus fpiritualis filia erat , inftanter ro-

p 1j,ad

Priucipibus. Hos folita exceptos hilaritate ,

. gaífet, ut folitam refe&ionem una fecum die

jactisque facrae confabulationis feminibus, ju-

; Hh,['

quadam fibi collibita fumere dignaretur; vir

cundilfime detinebat, quos divinis plenos co-

autem Seraphicus hanc ejus petitionem mul-

gitationibus a fe dimittens, meffem ipfe colli-

gebat ampliffimam. .

.to tempore diffimulaffet, tandem die quadam

conventum eft inter utrumque, ut ad eccle-

Surusin

XVIIL In vita S.Antonii dePadua refertSu-

fiam B.Marize Angelorum fimul fe conferrent,

vita e, ag- rius, dum przedicante hoc fervo Dei , nobilis

ubi cum frugalis menfa przparata fuiffet,

quadam matrona compungeretur in. corde,

jamque prandere ccepiffent, Seraphicus Pater

ingentemque fpiritus conciperet fervorem,

de rebus divinis tanta cum fuavitate fpiritus

dvinon, ut hunc verbi Dei effe&um in ipfa

difcurrere coepit, ut'relicto penitus ci

bxo** ; 0om-

impediret, fpeciem cürforis cujusdam. affum-

ET d

At 10,

piit,eique filium ejus ab inimicis in fervitutem

nes in gcft(aiïm) evecti fuerint,

, 22,

abdu&um, & occifum effe annunciavit. San-

/

R

; Utilitäf,

&us autem vir Dei, fraude dzemonis, cenfpe-

Ellfeb- l'

&a' in przefentia totius populi matronam his

5; I;ias('a'

- XXIII. S. Ludovicus feu AloyfiüsïrBe;"t.fann fo. Rho. 1.

verbis affabatur : Ne timeas, Domina , filius

dusOrd.Preedic.fabulabatur cumJoanne Alar-': €. a. ex.

tuus, & vivit, & recte valet; curfor autem ifte

conio , fodali fuo, de rebus divinis, & qui ho- ":

diabolus eft;ad

quas- v?ces inftar fumi, curfor

minis,cum in eos ingrederetur fermones, mos

evanuit.

erat, ardenti animo, atque ore differebat. De-

Rufeb.l.s, AIX. Conftantinus Magnus integris horis

Verbum Dei,ftans in pedes ere&us, fuina cum

tinuit ea fpecies hominem adolefcentem, qui

: 23*

acceptam injuriam , fufte fub pallio armatus,

Singl

veneratione audiebat; qui cum ab Epifcopo fe-

uitum ibat. Enim vero concepit e propinquo

ïOCI com'

dere juffus effet, refpondit: Nefas videri, infti-

divini amoris ignem,quo iratum flammze con-

tutis deDeo difputationibus aures przebere ne-

L

' federunt. Itaque propius accedens: Sofpitet

D h

gligentes ;

uin etiam ipfummet Imperato-

te Deus, mi Pater,inguit,prohibuifti a me hoc

rem , fi qua inter dicendum incidiffet occafio,

tuo fermone fcelus ,.

paratamque mifero pe-

ftem avertiíli.

ïpquenfää de Theologia, affurrexiffe,eoque ha-

XXIV,

AtÓ

Bibliotheem Mantialtt ; Concionatosrtee

Beï'ov, H

XXI

i miraculis B Andææleg tur,cum

dum dimifit, 2ui ecclePam, 1n q»a S.Eleuth

3. p !

3

Í

diii, 10

Andreas convertiffet concubinam cujus-

rius praedicabat- militibus /uis cinxit, Ipfe ve-

dzm

Praepofiti in prædlcanone fua, dedit ei

roinftar furibund

leonis eccle&am ingreffus

ngelmm ut iilud portaret, & ut ejus me-

fulminà irze & faroris fui in eua evibrare con-

mona & virtute ipfius, a peccato fibi caveret:

ftituit; fed quid accid

dit? Ubi vidit Epifcopum

uxor autem przedicti Praepofiti adhuc habens

f æavüïimum du&rmæ flaentim

ä"O U;A(i

X'ï—t

tem

eam fufpe^tam, fecit eam capi, & ad lupanar

& ornatiffime pietatem annunciantem

trahi

& leonibus tradi ,

ut ab eis ludificare-

, qui cum eo verfabantur, mirum in modum

admwabatur Chmh virtutem, & itatim muta-

tur, & cum accedebaut ad eam, perdebant

vires fuas.

Cum autem veftem ejus fcinderet

ta fzevitia ( vilus eft enim , habere animum ap-

unus ex eis, & ea de finu ejus ceadente, vellet

tum ad fufcipiendum femina Qleï'itls) fit ovis

vim ei mferre illa clamante ad Dommum le-

cipulus :

S!US

prolupo, & pro perfecutore dif:

no fuffocatur ; & Angelus apparuit ei confor-

verbis illuminatus , & bapuzatus idololatrise

tans eam, & hberaas ; fi haec in ando , quid

caligine exultur

m vir 1d1 ?

Vir. PP, ]

S. li beil

XXV. In Vitis Patrum ]egltur quod frater

XXVIIT. Comes qvudam Mbncus, cum d:uMmG df2

interrogavit fenem dicens : Ecce ergo rogo fe-

in peccatis vixiffet ; & femc! ecclefiam intra- (c, 1o,n. 6

IC! B, 97.

nior«s, & dicunt mihi de falute animze mexe, &

ret,& verbumDeir Audlæmïm d Ezech. 18.Qua-

mhü retineo de verbis eorum ; quid autem ro-

cunque hora ingemuerit: peccator, €c, ad fe ip-

go eos , nihil proficiens ? Totus enim fum in

fum reverlus,imploravit Dei inifericordiam,ut

unf

lmmunaütla. Erant autem duo-vaía vacua, &

fibi fua peccata iadulgeret, quiaa; nphas ei üs-

ült. 5

dixit ei fenex.vade & affer unum de vaíis iítis,

que ad mortem fervire vellet t, & poitea mun-

H. 59

dum deferuit ,

& mitte in eo oleum & accende intus ftup-

religionem i5travit, & Deo fi-

pam, & refande oleum, & pone in locum fu-

deliter. fervmt & poft mortem ejus inventum

um; & fecit fic; Et dixit ei: Fac iterum fic; &

eít (upra fepul chrüm ejus fcriptum literis au-

cum feciffet hoe fzepius, d1x1t ei fenex :. Affer

reis illud Pfalmi : ./nmmifit Deus verbum. fuum,

modo utra; vafa, '?J Vlde

- quod eorum mun-

€9 [amvz: eum. Quis obftinatior & durior re-

dius fit, & refpondit; Illud, ubi oleum mifi; cui

periri poterat S. Auguftino, quiusque ad zeta-

refpondet fanex.: fic eft & anima de his, quze

tem triginta trium annorum in luto carnalita-

interrogat, quamvis nihil retineat eo orum, quae

tis fuze defixus; tot divinas infpirationes , tot

audlt, tamen plus ipfa mundabitur, quam 1l a,

amicorum , & pracipue |

andliumæ matris

u non interrogat quidquaim.

fuse, falubemma monita,

um ad refipifcenti-

S. Vmcen

. XXVL S. Vincentius Flerrerius fimilem ca-

am exftimulantia, fmdv—: aurmus £xcep1t? Ec-

S..in um refert de quodam , qui fanctum quendam

quisnam veromalleus ille ! fuit,qui cordisipfius

om, 3.

duritiem contrivit2 Sola $. ;kmbmün concio,

eremitaim convemens ut &Jdü&?t verbum Del

contriftabatur, quod nihil memorize ipfius: ad-

quam frequenter aufcultabat , non ut fru&um

hzerefceret eorum, quae audiebat ,

fed confe-

inde anime(uve adferret,fed aeïe&atmms CAU-

|

ftim cun&orum obhv1fceretur

Tunc fan&tus

fa ob eximiam ejusdem S. Do&oris eloquen-

homo volens illi oftendere ad. oculum effe-

tiam exftimulatus ad eam acceífit. Cum cor

&um verbi Dei, in purificando a culpis & ma-

aperirem, inquit iplemet Auguftinus, ad exci-

culis peccatorum , mifit eum ad fontem cum

piendum,quam diferre dicerct,pariter & intra-

una ciftella foraminibus plena & immunda,ut

bat,quam vere diceret, Stabat namque atten-

portaret fibi aquam in ciftella, Ille autem no-

tus,& a verbis S. Ambrofii pendebat, non con-

lens fan&to homini contradicere , ivit, & im-

fiderando res, quas diceb: at, imo potius illas

plewt ciftellam, fed quando extrahebat eam

condemnendo, fed in fóla ipfius eloquentia fe

de fonte, ftatim ciftella evacuabatur, fed fuit

oble&ctando ; & tamen ferimo dicentis 1pfum

vere converte*zdl vim habwt

purificata.Qui veniens de fonte,dixit,fe aquam

$

non poffe portare. Sed eremita ait: Quando tu

con/,

ivifti ad fontem,eratne ciftella immunda? Re-

XXIX. In vita S. Phili; ppi Nerii feribitur, Vita 5,

fpondit,quod hc & modo eft pulchra. Ita pa-

quod die quadam vocato ad fe poenitenti cui-

ilippi

er. l

Zs

ri modo, quando tu ivifti ad fermonem,de quo

dam fuüo coram fe genuflexo ,

cui Francifcus

C, 1$., De

Eccl. 1. Konr fapientim verbum. Dei . in exfflf D

Zazara nomen erat,(qui adolefcens exiftens,ut

L

ciftella immünda, eft confcientia & vagabun-

ditior fieret,ac fibi famam in ur be conmharet

&

da, & crapulofa,& quando audis verbum Dei,

Jurium.Civilium ftudiis operam dabat, in iis-

un

1mp1etur tota; & licet memoria nihil retineat,

que fe perficere fatagebat,ut inCuria Romana

tamen purificatur : Adducitque fupra dictam

magnus evaderet ) ablandiri vir Dei coeperit,

ex Joaune a thoritatem :

n U05 mundi eflüs

dicendo :

O te beatum ; nunc ftudiis incum-

$I

gropter [ermonem.

bis, mox. Doctoratus laux'eam confequeris :

i

Surnusris.

XXVIL.Surius de S. Eleutherio, a S. Anice-

Hinc factus jure-Confultus vim argenti ma-

April

to Papa ad preedicandum miffo, rcfert , quod,

ximam comparabis , familiam opibüs ac

eum multas converfiones mfidehnfehmter O-

fplendore amplificabis, ac tandem quis dene-

peratus fuiffet,inimicus iufernalis truculentam

get te ad maximas diguitates evolaturum ? O

quandam adverfus ipfimHadriani lmperatoris

te certe beatum! Tunc magnus factus, me pu-

fufcitaverit perfecutionem, in nua praefat' Im-

fillum afpicere dedignaberis. E. xiftimabat j ju-

l

perator eum ad mortem inferendam quserens,

venis , hzec ferio a viro fan&to proferri,

cum

G.p

Felicem,exercitus fux ducé,ad eum inveltigan,

protinus fibi 1pfum pectori admovens fic ejus

n

" auribus

^

1

Titulus CXLV.. Verbun Dei.

417

auribus infufurrat. Et quid tandem? Alteani-

in nudum mendlcum , cui detra&am veftem M atth. 19

1no vox hzec juvenis animo hzefit , ut domum

dedit ; ipfe vero prope nudus cum ab aliis ro- v.2r.

reverfus

id unum fecum repeteret Ego ftu-

garetur quis eum tam mifere fpoliaffet ? digi-

in-

deo, ut in mundo promovear, & quid tandem?

to in Cocicem, quem fub axilla gerebat ,

Qu2e cum defixa cogitatione perpendiffet, nec

tento: ZHic eft, ajebat , qui me fpoliavit.

a mente fua illa deponere poffet , ftatuit dein-

XXXV. Unica Evangelii lectio , qua S. Si- bed

ceps coleftibus duntaxat divitiis , honori-

meon Stylites illa verba legerat :

Beati paupe- Matth. 5.

busque comparandis incumbere , ac demum

rer Spiritu , quonigm ipJorum eft rednurr*cælo«" $

Philippo mortuo noftram Oratorii congrega-

rum , Beati , qui lugent , quoriam mnfolabuntur

tionem ingreflus eft , in qua maximze integri-

effeat ut o&ogmta annis in columna ftaret ,

tatis facerdos, probrs magnisque viris appri-

orationi affiduo vacaret ,

pene fine cibo &

me charus, & de congregatione optime meri-

potu viveret ,

( & Angelus potius quam homo

tus vixit. Qu1 cum fibi injunctam beati Patris

videretur..

inter Sanctos referendi caufam fummo labore

XXXVÍ. S. Ephrem quondam orans hanc $- Chry.

hom. 2325

ac ftudio executus effet , atque a facra rituum

vocem audivit : Ephrem mundura : cumque ille ;

in Geni

tf d

congregatione approbatum de illo officium ad -

refponderet: quis mihi cibum dabit ? Xterum vox

iC lon 6.

libitum recitandum obtinuiffet, tandem ab op-

dixit: 44bi ad Bafilium , hic te doccbit, & pa-

timo parente fuo , ut pie credi poteft , ad me- .

nem eternum tibi porrwet

Confeftim ergo

horem vitam evocatus fuit.

furgensEphrem $. Bafilium querit,eumque in

Manfi

XXX. Jofephus Manfi de feipfo fequentia

facra sede concionantem reperit , Unde facile

difc. r3,

narmt Cum effem in alma urbe Notarius, mi-

collegit, verbum Dei eífe cibum illum, quen

n. 5.

hique pro ftipulando inftrumento quodam ex-

manducare juffus erat ;

-maxime cum videret

eundum effet , folis ardores ingentes ,

quia

columbam $. Bafilio 1n aurem fuggerentem i

geftas erat, fugere volens, per eccleüamS

Uquuld in medium proferebat.

Marize de Vallicella eo tempore, quo praedi&ti

XXXVIL S. ida San&imonialis C1fterc1- pæd,g,

fermones habebantur , tranfiens, curiofitate

enfis non infrequenter totam concionem coele- Chrift, p.2

du&us, aufcultare volui., quid Pater ille, qui

fti-rore mzdentem vidit, quamdiu ex fuggeftu c-22. $. 2.

dicebatur ,

pQro tempore fermocmabatur in medium ad-

1mp1ente fcilicet Deo , quod olim ?* $-

duceret ; Audivi igitur illum de poenarum in-

petebat Moy es: Concrefcat in pluvmm do&tri-

feruahum zeternitate differentem , ac tandem

na mea:fluat,utros, eloquium meum,quafi im-

hac ?eternitate cum. voluptatum carnalium*

ber füper herbam & quafi ftillae fuper gramina.

brevitate comparata, faepius exclamantem : O

L]

—

zeternum,quod nunquam habiturum eft finem!

j'ucundzta.r.

Qu:e verba cordi & memorize meze adeo tena-

citer remanferunt impreffa, ut, quotiescunque

XXXVIII De. duobus fratrlbus legltur in Dellovac,:

de lafciva focietate, cui innexus eram, cogita-

vitis Patrum,quod cum comparaffent refectio- L3.p.t.

. Io,'

bam, femper cordi meo infonari hzec verba vi-

nem poftjejunium , inceperuntloqui de Deo ,

derentur: O veternum! five fcriberem, five ani-

& usque in craftinum ita loquendo de Deo af-

fidue perfeveraverunt ,

quod cibum- corpons

ii caufaper prata obambularem, five manda-

carem ,

five quidquam aliud facerem, femper

accipere obliti fuerint.

hze voces mihi obverfabantur: O zeternum ! il-

XXXIX. Bolandus in vita S. Brigidze virgi- Botlandus

lzeque fufficiebant, ut fufceptæ cum lafciva il-

nis refert, quod fequitur: Cum convenirent in I Febr,

164.

la foemina converfationi nuntium rehutterem

unum locum fan&us Pater ( de S. Patritio lo- f-

fa&aque generali confeffione mundum pedl—

quitur) &S.Brigida cum fuis , beatusPontifex

bus meis fuübfternerem , vitamque poemten-

Patribus per tres dies & no&tes non ceffavit

tem & religiofam ample&erer

raedicare verbum Dei, & nec fol occidit eis ,

S.Àu

.Lb8o

XXXL S. Auguftinus, cum diu fecum circa

fed omnes putabaut effe unam horam;cumque

Viis $

p Em mutationem vitze luctaretur , denique audita

forinfecus perturbarentur , dixit illis S. Ponti-

voce: Tolle , lege: Sacra Biblia in manus fum-

fex: Per quadraginta dies, & noétes ita fuiffe-

Flhlhpm

fit, & , ubi illa verba : Non in Come|Jationibus

Tnus ,

nifi aliquis indicaffet nobis,

& nullam

Qef ld d.

t [S D

€c. leglffet lux & ferenitas cordi illius infuü-

lafütudmem vel efuriem fenfrifemus

p

u

fa, omnes dubitationis tenebras difcuffit.

$, Iheron.

1n vit3.

XXXII. S. Paula jugi S. Scriptura le&ione

Damnum [preti verbi Da.

usque adeo fe roborabat, ut in quovis eventu,

quantumcunque finiftro

, femper eadem &

XL. Wolftanus Wigornienfis Epifcopus

]aeta appareret.

folebat omni die Dominica , fedula Gevotione

G. Bonav,

1n vita.

XXXIIL S. Francifcus Seraphicus ; cum il-

opulo verbum Dei nrædlcare

Et quidem

laEvangelii verba: Nolite poffidere aurum,ne-

verifimile eftidipfum fe01[Te priusquam Epi-

*

que argentum , neque pecuniam in Zonis ve-

fcopus effet, quem frater qu1dam increpans ,

ftris, non peram in via, neque duas tunicas ,

folius aiTerult effe Pontificis , przedicare; Mo-

neque calceamenta ; ftatim fibi eam regulam

nacho vero filentium & clauftrum compete-

fequeudam propofuit.

re: cui fan&us refpondit , verbum Dei non

Fab. con.

effe alligatum , nihilque Deo gratius, quam

XXXIV. Serapion Anachoreta, cum in fa-

Chriftum annunciare , populumque ab errore

6QPCREPI-

phan.n,8. cro Codi

ice legiflet : /ade ,

vende omnia , qua

vize fuae revocare , 1deoque fe non omiffurum

hælm €? da pauperibur ,

foras egreffus mc;dlt

node fequente frater ille lad tribunal ignoti

- R. P. Loln. Bibl. ÁMan. Tom. I1I,

Ggg

Judi-

,

!Q

418

— Bibliotheca Manuali: Cahþionatoriæ.

judicis invifione du&tus , & cur fervum faum

non nifi ex mala intentione egifti. Unde ad-

obiurgalfet, redargutus, in pavimentum vifus

juro te per Deum vivum , ut dicas mihi cau-

eft terni, & coedi:Lacrym»e in maxillis,& livo:

fam hujus operis. Tunc frater diabolus adju-

res evidentes in fcapulis evigilantis , apparue-

ratus, inquit: Táàcere non poffum caufam ,

runt. Vult enim Deus, ut non defint ininiftri ,

propter quam affumpfi ,'ut vides, fpeciem fra-

qui verbum fuum annuncient ; ac proinde vze

tris praedicatoris ; caufa, ob quam praedicavi ,

ilis, qui nihil inde proficiunt ! quod fi vero

eft ifta. Ecce audifti , quot & quanta bona di-

nonnunquam przedicatores ad manum non

xi de gloria paradifi, de poenis inferni , & de

fint, id fepe fit, ut minus caftigemur , Deo

peccatis horum populorum;& vidifti,ad quan-

modicum fruü&tum przevidente

; quem inde ho-

tum iuctur permoti funt. Scio mores eorum,

IS. Anton,

minibus reportaturi effent.

pa*um temporis tranfibit , & obliti verborum

XLI. S. Antonius refert , quod, cum qua-

P.« tit. 4.

omnium, nil facient de his, quze propofuerant

C X1. $. .

j

dam vice quidam magnus przedicator deberet

agere , & inde omnia verba audita erunt eis

certa die affignata fermonem facere ad popu-

lum,ipfa die ftatuta infirmatus eít graviter;po-

ad majus judicium : quo di&o , evanuit.

pulus autem venit ad ecclefiam illius Ordinis,

XLII. Rufticus quidam, Qui nunquam vole- M«nfi,

cujus erat ille frater , copiofiffime ad audieu-

bat audire aliquid de Deo, mortuis eft : cuin dife. 16.05

Matth,

dum: Prior autem illius Conventus multum

ad ecclefiam effet delatus , & facerdos & alii 8

y 2,'

anxiabatur fuper tali defeCtu przedicationis,&

clerici officium , legendo & cantando circa

cum. per Conventum difcurreret, cogitaudo,

corpus, peragerunt , imago crucifixi ceepit ob-

A& 4

3

quid agendum effet , ecce (ubito venit ad por-

turare aures fuas, manibus a cruce feparatis:

tam quidam notabilis frater illius Ordinis in

quod cum omnes adlítantes afpicerent , mira-

apparétia, fed diabolus latens in effentia, tan-

bantür. Tuncfacerdos ait: Scitis , quale fi-

quam hofpes, & petit Priorem: Ducitur ad ip-

gnum eft hoc? Vos fcitis, quod ifte,qui hic ja-

fum , & poft falutationem confüetam-refpicit

cet , nunquam voluit audire verbum Dei & i-

n

ille fimulatus hofpes in faciem Prioris,& dicit:

deo eft modo in manu diaboli: idcirco Chriftus

j,Cota

.. Pater piiffime, ut perpendo , vos debetis effe

obturavit aures füas,ne audiat preces,quas pro

V. 12'

amaricatus fuper aliquo negotio ; non miror ,

eo fundimus: & ceffaverunt omnes orare.

hoc enim feepe folet contingere Praelatis,prop-

re

ter varios cafus,fed oportet habe

onam pa-

XLIIï. Apud ]anum Nicium n libro de vir- Idem dite;

. tientiam: nece[fe efl , ut dicit Evan

i

ium, quod

tutibus & vitiis fequens legitur, quod Genu 27-n.8..

N

veniant. f[candala ; compatior vobis ; fi placeret

p

circa quosdam juvenes diffolutionibus fuis

vobis mihi referare.materiam veftrze anguftize,

prodicatorem fub concione turbantes , acci-

libenter, fi poffem, in aliquo vellem juvare re-

dit memorabile exemplum. Hi enim in ?edes

- fpondit Prior: Revera verum eft, quia multám-

facras coibant, ea przefertim hora, qua concio

triftitiam habeo, & caufam vobis explano, de-

tota rerum divinarum interpreti operam da-

w

clarans defe&um przedicationis faci&dze.Tunc

bat , ibique tota populi iftius offenfione con-

Vits l

CA

ille, fcilicet diabolus, bone Pater, inquit, con-

currerant , impudentiffime mulierum formas

fidatis in Domino Deo, quia non deficiet vo-

contemplari , inter fe colloqui, cachinnos tol-

bis: Ego fpero in Deo , quod ipfe fupplebit per

lere, multaque alia facere, quibus ludibrio ha-

Viis,

1ne defectum iftüm , ita quod auditores rema-

beri Deus videbatur. Concionator nullum pri-

nebunt confolati : fcitis, quia omnia nova pla-

vatis admonitionibus relictum effe locum ani-

cent, & egofatis ftudui,& habui practicam bo-

madvertentes, ftatuit, impiam illorum contu-

nam in arte hac; faciatis,poffum intrare libra-

maciam de loco fuperiori palam . arguere ;

rium , videndo aliquos libros ; cito inveniam

quod cum, magna vi vocis & contentione ani-

. quod mihi erit neceffarium. Interrogat de ali-

mi ageret , ad objurgationes minas addidit ,

quibus libris folemnioribus, utpote Surna fan-

atque inter ceetera interminatus effe dicitur,

&i Thom , cum fcriptis & operibus Alberti

fi impii in Deum effe pergerent, neque mores

magni,& illis fibi oftenfis, revolvit libros hinc

iltngh,

corrigerent , fore , ut ille crucis baculo ipfo-

inpraf;

inde, populo innumerabili congregato afcen-

rum nequitize obviam iret. Quiailli orátione

hr, cu

dit frater diabolus umbonem. Advenerat au-

vehementer commoti , nniverfi eum adiere ,

tem ad przedicationem quidam vir fanctus,qui

ac verborum contumeliis antea oneratum mo-

e' 220

videns aícédere illum pulpitum,& cognofcent

nuerunt, ut linguam compefceret; nam fi per-

diabolum, obftupnit, nil tamen alicui dicit,fed

geret effe moleftus, ac dicere, ipfos crucis ba-

culo verberandos, fore , ut alius antea illi va-

expettat finem videre. Coepit frater diabolus

Vg

praedicare de bonis paradifi,de pcenis inferni ,

lido fufte fcapulas & brachia dolaret. Quibus

:

li 0

de peccatis,& miferiis mundi, propter quae &

vir Deiin przefenti quid. refponderet , non ha-

T

illa perduntur, & inferna fequuntur; & cum

buit, verum rem totam in Deum rejecit. Ne-

tanta efficacia, & rationibus, quod commovit

que vero praedictionem fuam fefellit eventus :

omnes ad lacrymas compun(tionis. Finita

Nam Deus ínjuriam fibi fa&am ultus eft pro-

,Radems

Wi

praedicatione defcendenti illi occurrit fan&us

be, fiquidem intra anni unius fpatium ad unum

vir,& vocans eum ad partem,& conteftans ex

parteDei,inquit:O mifer;& deceptor hominum,

omnes fero interempti perierunt.

teagnofco , quomodo praefumfifti tantum of-

XLIV. Cum vivente S. Laurentio ]u&iniaQ Idem difc,

ficium Chrifti & Apoftolorum fufcipere ? etfi

no Venetiarum Patriarcha , respublica illa 24.0.3.

S. Bünav

Ípecialem caufan;l nefciam , fcio tamen , quod

propter bella, quze eidem cum Duce Mediola-

] 8- yït

nenfi

!

419

ütulm CXLF. Verljum L&Dei.a

nenfi inferce'debvant ; 1D g'x'a?i perditiqnis pe;ri-

penetrans intima cördis , cum non humaneze

culo confifteret , Senator quidam Venetus ad

inventionis ornatum przetenderet, fed divinze

quendám fanctiffimze vitze eremitam , qui illis

revelationis afflatum redoleret. Ejus affidua.

temporibus in corfu morabatur, accelfit , ut

erat concio, JAbor modicus , voluptar aterna ; .

ab hoc fervo Dei, quemnam bellum illud for-

voluptar smodica, pama yerpetua ; multorum vo- Surius. fu

turum effet exitum , intelligeret : qui eidem,

tatio , paucorum ele&tio, omnium vetributio.

vit.

juxta revelationem fibi coelitus factam , re-

LIV. S. Vincentio Ferrerio verba faciente

Ípondit , Deum Venetis graviter effe iratum,

interdum 80ooo. hominum ad ipfum audien-

eo quod populus ille verbum Dei penitus ne-

dum confluebant , ita ut fze

pe in campis illi

gligeret, jamque dudum civitatem illam in

praedicandum foret.

juftam injurie illuus vindi&am in defolatio-

LV. S. Antonium de

nem futuram fuiffe redactam , nifi B. Làu-

Padua pcrpuylus;xetiäm Fab. cont,

ardente fole & ftillante

pluvia füb dio audie- in Dom.4.

rentius Juftin. eandem efficaciffimis fuis pre-

bat; quin & pifces ad illum audiendum litori Poft Pent.

?

)

pibus confervaffet.

fluminisMarecchize adnataffe fcribuntur.

LVI. S.Equitius, cum quidam interrogaret, S.Gregor.

hvfi

(P/ædicat?nï.

cur ipfe facris Ordinibus non initiatus con- Dial. l.1.

I

lt if

Matth, 7.

cionari przefumeret ? refpondit, quadam no&e € 4

Y» 29.

XLV. Chriftüä prodicabat verbum ,Dei

Ipeciofum puerunr fibi apparuiffe , atque in

ut poteftatem habens , erat

que fermo illius

X

lingua medicinale ferramentum , feu phlebo-

oteftate plenus.

tomum pofuiffe dicendo : Ecce pofui verba

;a;æ )v

XLVI. S. Petrus, cum ipfi & S. Joanni ef-

mea in ore tuo, egredere ad przedicandum.

fet a principibus facerdotum przedicatio in-

Ex quo die, etiam cum voluero , de Deo ta-

terdicta, dixit ad eos : Si juftum eft in confpe-

cere non poffum

&u Dei, vos potius audire, quam Deum, ju-

LVII. Fulco de Gandavo, Canonicus apud

| Cantiprat

dicate : non enim poffumus ,

í

qua vidimus ,

Iufulas , cum a Jacobo Vitriaco Legato Apo-l.t apum.

& audivimus , non loqui.

Y

x.Cora2.

örin'thios

ftolico rogatus , ut fecum crucem per Flan- * 22

V. 12.

XLVII. S. Paulus de feipfo ad C

driam przedicaret, conftanter id renuiffet, Ja- —

Ícribit: Ego, cum veniffem ad vos, fratres, ve-

cobus rogavit Deum , ut eum non folum ad

ni non in fublimitate fermonis aut fapientize ,

hoc opus , quod fpreviffet , fed alia etiam

j dïfü

annuntians vobis teftimonium Chrifti : non

omnia , inutilem redderet ; ad quz verba

'.H.&.A

2. Car. 3.

enim judicavi , me fcire aliquid inter vos, nifi

mox eum quartana febris invafit, & usque ad

J]efum Chriftum , & hunc crucifixum. Et

V. 17*

finem vitze per viginti quatur annosirremedia-

iterum : Non enimfumus, ficut plurimi, adul-

terantes verbum Dei , fed ex finceritate, fed

biliþer lecto affixum retinuit..

*

Áicut ex De

V

4

o, coram Deo , in,VChriPco ]efu.

loquimur.

EXEMPLAD

Vita ]

04

XLVIIT. S. Dominicus multas füb concio-

O-MES TICA.

C. 4..

nelachrymas emittebat , unde mire audito-

I

»

Ignatius cenfebat föcietäfem non poffe Hift.Soe,

res commovit, multis

melius innotefcere , quam concionibus p.t.l.16.

ex oculis elicuit.

que fecum lachrymas

di&uri funt, diligenter fcribenda

, & multo an- "* 31-

Vita.

XLIX. S. Thomas Aquinas multam habe-

te praemeditanda effe:nihil temere afferendum:

bat gratiam in concionibus, in quibustamen

vitia hominum potius modefte caftiganda

' Ribad, L5

vitabat ea, quze ad. curiofitatem potius , quam

quam plaufibilia afferenda , quze aures tantu

m

C. I[.

utilitatem auditorum , pertinere videbantur ,

dele&tent. Suarum vero concionum materia

ad hominum illorum , quibus concionabatur ,

erat, vitiorum deteftatio, virtutum praedica-

captum fe accommodans , & acutas fubti-

tio, & ut peccatores ad cor redirent , & infi-

lesque di:

fj

amandans.

putationes ac quseftiones ad fcholas

nitum. Dei in fe amorem agrpfcerent. :

TR

Balin gh .

L. S. Petrus Martyr ,' ut de eo fcribit An-

II. S.FrancifcusXaver. Bononize cu

inprzef,:d tonius Ba

mingen- Vital, r,

loc, com,

linghem, tanto cum confluxu popu-

ti fru&u concionabatur. Modus ejus erat, ma

—c. 7.

c- 22.

li concionabatur, ut in carruca pi&is afferibus

ximus ardor , fententize graviffimze, nullus fa-

claufa fuerit ad cathedram deportandus, ne a

cus orationis,totius corporis ad modeftiam &

populo , utantea fieri confüeverat, tantopere

humilitatem conformatio, emicans ex ore &

comprimeretur.

oculis pietas , quze oftendebat, quidquid dice-

S.Gregor.

Ll. S. Gregorius Nazi

anzenus per plures

ret, ex intimo pectore proficifci: Materia ejus

Naz orat.fzepe horas differuit, tanto cum fru&u, folatio,

erat amor timorque Domini. Unde una dié in

32. d- 2. & aviditate auditorum , ut nullum murmur ;

Infula Travancoride decem hominum millia

nulla tuffis, nullus fcreatus audiretur

:

, fed foli

chriftianze fidei amore accendit , Chriftoque

frequenter gemitus erumperent.

per baptifmum genuit. Nec dubitavit Thomas Bezius, 1,

Raderus

LIL Venerabilis Beda , cum aliquando ob

in vita,

Bozius dicere, plures ab eo per decem annos 6-defiga,

defe&um auditorum concionem finiret, lapi-

ad catholicam fidem adduétos, quam per uni- ?

. des refponderunt: J/men , venerabilir Pater :

unde hoc nomen ei deince

verfos hæreti/cos feductos elfe. .

tum eft.

ps conftanter da-

*

IHI. Primi decem pätres,dum in diverfis Ita- Hift, Soc.

ndifc

S.Bonsv, LIIL De S. Francifco fcribit D

; Bonaven-

lc;'

lize civitatibus anno 1537. concionari incipe- P* 2. n.

3. 8. Yit. tura : Erat verbum ejus , quafi ignis ardens ,

rent , hunc fibi concionandi modum przefixe- ***

runt,

&. P, Lohn. Biblf Man: Tom. I1I,

G'ggz

&

l o

420

Bibliqthecæk AManualis Concibnatm*iæ.

runt , ut in auditorum pecCtoribus ftudium vir-

poris ere&us & exeelfus, augufta facies , vox

- tutis ingenerent, & odium acre vitiorum , de-

fonora, infitus quidam a natura lepor, tantus

vero zelus,ut Aabcademicis alterPaulus dice-

24

n

calogi , ecclefizeque praecepta diligenter enu-

ho

cleent',' &ad ea fervanda lempiternis aut Su-

retur. Materia illius erant quatuor novillima ,

f ?

perum przemiis objiciendis impellant, aut in-

incertitudo falutis , peccatorum deteftatio ,

ferorum fuppliciis, omninoque intelligant, fibi

mundi vanitas.

In omni concione fenten-

D

Aau

tiam illam!Vanitas vanitatum &c. & momen-

a4magis agendum ad populum ardore animi at-

B

»

tum, unde pendet zeternitas &c. inculcabat.

que oc.lorum , quam oratione compofita ,

dele&tuque verborum.

Solebant plurimi dicere, vereri fe,ne Barradi-

Vita I.g.

'Biacionatorxem'

üm in die judicii accufatorem habeant. Anno

IV. P. Petrus Faber ajebat, c

€, [90

eofpiritu dicere debere, quo concepit ; conci-

1592. tot juvenes nobiliffimos fuis concioni-

bus in Francifcanorum coenobium movit, ut

. pere autem debere ex Spiritu fantto; fic Chri-

itum veniffe in templum. Cum eum latera in-

Guardianus diceret, optare fe , ut fuperiores

lo. Rhc

I

I;C

20X

* " H

miora & crebrze valetudines a fuggeftu arce-

vel Barradium amoverent,aut eos, qui admitti

2 IIOR'

,cup,erent' in füuum ceenobium , in fuam focie-

" rent, ubicunque tamen pedem poneret, in Ita-

lia, Germania, Hifpania, Lufitania, frequentif-

tatem admitterent. Tanti vero erat vel afpe-

hi.

.fimo celebrabatur concurfu bominum , quos

&usillius,ut multi dicerét,plus fe illius afpectu,

LU(H. h

fuaviífima de rebus ad animze falutem fpeé&tan-

quam aliorum comptis concionibus morveri. -

ob

Coll.

tibus confabulatione fzepius cger, ac decum-

XI. P.Joannes de la Placa Hifpanus concio- Col!.Mex;

bens detinebat,atq; arcana divinze, interiorisq;

nator erat efficaciflimus , fine fuco , plenus mo?-*""*

o

fapientize edocebat. Itaque illius diverforia

gravitate & ratiocinationibus , fic ut divites

fugerent ejis conciones , ne ad paupertatis

erant admirabilium fermonum officinze , qui-

bus libenter infcriberes vetus illud antipho-

amorem perfuaderentur. Etfi pauciffimos ha-

Àm. Ve

nis: His moerentibus confolatio adhibetur.

beret auditores, veque concionabatur, quia,in-

1605

Tbid. l. g.

V. P. Jacobus Laynes fepe octo , novem-

quiebat , S. Angelus Cuftos, licet tantus coeli

n.18. -que auditorum millia habuit. Una concione .

princeps, non dedignatur uni tantum homini

alliftere , & confilia fua licet fzepe repulfa de-

de S. Magdalenze lacrymis o&o meretriculas

convertit.

AX

nup inítillare. Is erat concionis ejus fcopus,ut

Ibid.p.t. V. P. Francifcu

Pv N

s Stt'adg Lov';miiAMeta.phy- |

unicuique perfuaderet, tutitlimam & facilli-

ann. T

l 4.n. 48. fice ftudiofus , & annorum-viginti quatuor ,

mam ad coelum viam effe , fi fuum quisque

2

Mogon

fuggerente materiam P. Petro Fabro, concio-

offictum perfectiffime impleret.

]

h

Qoll,

nabatur przecipuis Theologizé Do&oribus tan-

u o

P. Gonfalvus Silveira conciones

fuas Vifa lo gdï

Viti l

€. I2.

NUM

to fpiritus ardore, ut ubertim illis lacrymoe ex

multo niagis divina meditando , quam libros

oculis fluxerint. Concurrebant & foeminee lin-

legendo apparabat; longo enim tempore prze-

guse latinze ignarze , tantum ut os fpe&tarent

ter breviarium, Biblia facra, & vitas Patrum,

agentis, & a facro illius igne incalefcerent.

alium prorfus non habuit. Chrifti cruci affixi,

."Unde & Brixiz intra modicum tempus cen-

& Deiparz effigies ejus erant praecipui libri ;

tum & plures adolefcentes , licet. ipfemet.

hzec ille volumina maxime volvebat ,-cum fe

ad concionem parabat , unde tam inftructus

adhuc adolefcens concionibus ad varias reli-

-giones perduxit.

redibat, ut plerumque duas aut tres horas (fe-

VIL P. Bafilius

ïbïdo J.Is.

Avila cum Hifpäli de con-

mel omnino duodecim fine interruptione &

j

1. 93.

donandis injuriis fuiffet concionatus , elatis

tzedio auditorum ). peroraret.

x

Bern. i

XIIL. P. Michael a font

ug eft Àn. 1606:

in media oratione clamoribus multi profetfi

ibus fzepe juffi

rov. Árre

Bo |

funt eodem in-doco fe cuncta remittere, hic

inter unius & alterius horze fpatium concio-

120 SI

Dom.PIO'

p

f4.

' patris necem, ille matris , terti*qs filize , ini-

nari; mox ut obediret , ad Chrifti crucem fe

Valent,

5

micitias alii inexpiabiles.

rofternens, ex illo libro conciones fuas facie-

Pedagog.

VIIL P. Francifcum Riberam S. Andrev

bat, & dein ad ftaporem dicebat ; neque de

ardore-conciodaudi remittebat , etíi

Chrift.p.2 fefto concionantem , ingens vifus eft circum-

paucifü-

N

c. 22. $. 1 micare fplendor ; & Chriítus fereno vultu di-

mos haberet auditores.

centis inniti humeris , ac velut complexuü fo-

XIV. P. J. Baptitta Parma, cum Font

ene'ït'l Hi&. Soc;

Fufel

vere. Dum ille interim ex multis , quze in fo-

in Parafceve de Chrifti paffione concionare- p. r. l. 14.

1.8de;

Ynn

lito fervore dixit , hzec ferventius pronuntia-

tur , tanquam iple lacrymarum copiam fudit , n.68.

vit.. O admirandam Dei , & S. Literarum

ut ex ipfa concione àliquot ex primoribus ve-

]l

d

dignitatem

nullum habent apicem SS. pa-

rii, ne inter lacrymas & fufpiria fpiritus &

vita eum deficerent, fuggeftum conícende-

ginze, qui non divinis fit plenus miferiis. Sub

hzec pia anima, cui haec omnia dabatur intue-

rint, monituri , ut«libi- parceret.

ri, Chriftum dicentem audivit: Hic eft, o filia,

XV. P. Ottellus Florenti» concionator , tbid.1, 7;-

qui germano fcripturas meas fenfu , & ea

etfi nibil in eo pictum, nihil elaboratum effet, n. 27.

veritate , quam ipfi infundo , explicat.

fed miferabili voce cachinnos potius ab initio

M.S

IX. P. Joannes Fernandius , cum jam fenex

moveret ; ubi tamen illius fervorem confpe-

ob imbecillitatem ad fuggeftum ducendus ef-

xerunt , omnes in laerymas & lamentabiles

fet , inter dicendum ita exardefcebat, ut nul-

voces erupere. .

lus juventum eo intentius ,

XVI.. P. Antonius Madridius Novitius ita Hif.Soe4

Á

' val&diusgue con-

TJ"i ta i tï—

cionaretur.

concionabatur, ut populus diceret , ipfas CO- 16.0.57.

MT

X. P. Sebaftianum Bar:

adium Deus & na-

lumnas ejus verbistremefieri. Is,camaliquan-

nerario

ln

præüxa.

oncioni

IT

v

turain conciqgato;äm formaverat.Status cor«

do convexfgrmn m-eretrigium inopiam c

u

COlnA

As

E

*

|

Tiulus' CXLV. V??*bæm Dez'r.'

421

commendaret , üäünf quädra ginta viri focie-

Dei omnes compluit , videat q&üsduä * *qu.a]em

tatem inivere , ut refipifcentes foeminas fin-

radicem habeat; videat quisq ; quo trahat plu-

ulis diebus invicem alerent.

viam bonam. Si eam trahit, ut generet fpinas,

Tb.p.2.1.8.

& Viginti

nunmiquid Dei pluvia accufanda eft ; antequam

B. 26.

XVII. P. Joannes Ramirius duas

pellices una concione convertit; in Quadrage- -

veniatad radicem? dulcis eft pluvia illà,duice

fima vero ducentis religionem perfuafit.

elt verbum Dei, donec veniatad cor malum.

n

.,Idemho.$8

Ib. l, 14.

XVIII. Bononix deícenderant aliquando

1I. Sicut medicusex herbarum , arborur

metallorum venis & fuccis , vel animantiu

tu im LEVit.

R

in templum P.Sylvefter, & P. Palmius. Cum-

que ante Euchariftiam orarent , & quilibet al-.

naturis medicamenta componit, quas tamen,

terum concionaturum putaret, monuittan-

antequam in medicinam aptentur , parvi fa-

dem ZEdituus, tempus elfe, ut unus ad.concio-

ciunt homines ; fic licet verbum Dei fecun-

nem diceret. [uffit ergo Silvefter Palmium

dum fe vile appareat ; fi tamen a Deo &

afcendere, qui non paruit duntaxat,fed tantos

ejus miniftris medicinze loco of.femtür , ma-

3

etiam motus'excitavit , ut populns effufe la- -

gni seftimandum eft.

Ü

S.Greg;, in

IlI. Sicut ex auro uno a

lii murzenas,alii an-

crymari cceperit, multique tum viri, tum mu-

Regift.l.z.

lieres fe in monafteria abdiderint. ^

:

nulos, alii dextralia ad ornamentum faciunt ;

Ann.

ita ex una Scripturaefententia expofitores qui- :

XIX. P. Ignatius Martinius vir ad' mira-

Lufit.c. — cula usque fandus , Sebaítiani Regis Lufita-

que per innumeros intelle&us quaft varia or-

9l Mer;

ISQ() *

namenta compénünt, qu» tamen omnia ad

oll.

cize concionator ftupendus , faffus eft tamen

020f

ftea , cum pofito hoc munere catechifinum

decorem coeleftis fponfze proficiunt.

Commbr. P?

—*1V. Sicut artificiofze pi&urce cortinis

obve—FäB. cone; ,

Ocere ,

zegros invifere , diutius contemplari

in Dom,

lantur, non ut omnino negetur intuitus, fed ut 7-

coópit, omnés illos annos, quibus tam elegan-

»ftimatio concilietu?, & defiderium videndi?

. po

ter perorabat, mifere fibi periiffe.

BH

*

Ann. Ven,

XX. P. Octavius Gondius conci

onator ad-

acuatur; fic Deus facram Scripturam corti-

1608. À

mirandus , ante quamvis concionem fe , licet

nis parabolarum & obfcuritatis involvit , ad

Majeftatem ejusdem infinuandam , mentem-

debili effet corpore,flagellabat, & per duas ho--

ras anteChrifti crucifixi imaginem muitis cum.

que le&ionis defiderio accendendam. .

V. Sicut una & eadem fpecies mann ,

Origen.

lacrymis fuam concionem Deo proponebat. :

ho. 3. id

Prov.Rho

XXI. P. Conradus Onnekink folebat con-

alis vermes & putredines generabat , aliis

N

vero falubrem cibum conferebat , & vitze ne-

anu.1607. ciones fuas flexis genibus fcribere , quafi a

*

Mogunt.

Deo illas excepturus.

ceffarium

P]

ita & noftrum manna eft verbum

Goll,

[ic L ;o

Vita 1l

.

-

2

.XXIL P. Petrus Canifius Auguft in

a-

Dei, & apud nos fermo Dei aliis echitu—r ad

z

N

I2

falutem , aliis ad poenam.

f, I9r.

dragefima- concionatus , nunquam ad dicen-

tempore cond Ma;t;ü

dum acceffit, nifi cum ingenti praemeditatio-

VI. Sicut agricola nonnifi in

Me, 5,

gruo , & menfe opportuno feminat, propitias-

ne, multis ad Deum fufis precibus

i E

que conftellationes obfervat; ita quoque, quif* 9*

corporis ain&atione;

in animabus fru&tum producere contendit, fi-

& VI. |

milem habere debet providentiam, ut verbum

- Dei tempore , loco, & occafionibus oppor-

tunis diffeminetur. Unde apud Amos dicitur:

.EXEMPLA PROFANA.

À

ldeo prudens in tempore illo tacebit , quia tempus.

Araöe'nus-i quidam, cum Florentize cone

malum eft, ideft, ut Lyranus exponit; ceffabita

Bem. de l S

corre&ione veftra , videns quod non effet ad

n hf

Butíto p.

cionem audiens in lacrymas folveretur ;

rov, Átts

cür fleret ? refpondit: Saracenorum .

veftram emendationem , fed magis ad.pecca-

120.9ar. fOgatus ,

f.3.

calamitatem, & Chriftianorum ofcitantiam at-

torum veftrorum aggravationem.

lalent,

VIL Sicut femen non fubito fru

&um fuum Ibid. n. 7:

que ingrátitudinem defleo ; fi namque hec.

concio Damafci fa&ta effet in centum millium

producit, fed poft multos menfes ; ita quoque

nonnunquam accidit praedicationi verbi Dei ,

corona , plures o&toginta fex millibus ab er«:

rore converfi fuiffent.

quod non fubito operationem. fuam exerit , .

?

fed fuo tempore idipfum faciet.

EufebCet . 1l. Theodorus , cum in tragcedia fenten-.

id.n.7.

nft, $G

L8depred tlis. S. Scripturz ad jocos & rifum abutere-

. VIII. Sicüt femen inprimis ra

dices agxilt, de-lb

idac,

i L I' 14'

inde furgit in caülem ,: ooftea in arborem

Evang. tur , continuo czecitate percuffus, elt.

* Stella, in;

h

III. Theopompus hiftoricus ,. cum ex vete--

frondibus, ramis, floribus, fru&tibus ornatam

:

Tbid.

LHF-

riteftamento quzedam profanz fuse hiftorize

fic. verbum . divinum in animo humano hz-

. ridicule conaretur inferere , fubito in terram. *

rens , radicibus primum , deinde virtutibus

,' decidens infanire cæpit.

omnibus coloratum , ramis, fleribusque, vi-

refcit, donec perfe&tum in gloria fempiterna

l

TL

cultori fuo fru&um. parit.. Hoc eft, quod

"m

$. VIL

Chriftus dixit : Aegnum JDei inira wor eft.

SIMILITÜDINES.

Heec verba de hoc femüne intellexit , quia

*

4

verbum Dei producit , & virtualiter con-

tinet in fe regnum Dei : Ex verbo enim Dei

2 Qualz'if*tiïf. «

oritur fides , & ex fide fpes, charitas, cv-

Hmüäoc:ï

BEU p

terzeque virtutes , '& opera bona , quibus re-

s.nüg. de l.

Icut pluit Domi

16,11057' |

Benediét,

nas,fed fegeti pl

uit ad-horreum,fpinis ad . ..

y

gnum coelorum. debetur.

Manfi, lu,

e

IX. Sicut femen tunc in fecuro eft pofitum

*'n4.

Eíaun& — jgnem, & tamen una

Fc .plu'via- 3 -'üc verbum

-

deque

Jaco5.

Ggg3

L

422

Bibliothece Wanualit: Concioiatorie.

däque ipfo fperare licet , quod radices & g*er-

XV. Sicut corpus fine alimento fübfiftere Glofa iaj

mina producturum fit , quaudo eft terra coo-

nequit ; ita nec anima vivere poteft fine verbo 3. Reg, z.

$rP

pertum;femen enim nudum & publice

Patens

Dei. Elias bis paftus exprimit noftrze naturze I9

a volucribus facile devorari poteft.

kEodem

a C

infirmitatem , quibus non fufficit fimplex pa-

&b

modo [perare licet, quod verbum Dei tunc

ftus, fed duplex , 'quatenus ad fuperna valea-

praecipue fruttus in nobis fit producturum ,fi

mus afcendere;ficut enim corpus fine alimen-

Íbid.n.ro.

illud in corde noftro repofuerimus.

to corporali fubfiftere nequit

$f

X. Sicut femen copiofiorem eft allaturum

vivere poteft fine verbo Dei.

"

, ita nec aqima

,

ho. n n

G..

fjuctum, fiterraa fpinis, herbis perniciofis ,

. XVI. Sicut tempore meffium,vel vindemi

ä— S. Auguft;

lapidibus, tribulis , aliisque. fimilibus rebus

rum, unde caro noftra poffit füftentari, colli

gl- fztrn. 26.

noxiis fuerit repurgata ; eodem quoque modo

tur; ita in diebus Quadragefim:e , quafi in fpi- de tempz

verbum Dei majorem in anima pura & mun-

rituali vindemiarum vel meffium. tempore ,

jen, h

do corde profe&um faciet, quam in corde

quodam multis inordinatis affe&ibus coin-

unde anima nofítra in zeternum poffit vivere ,

g,inGBU

congregetur; quia ficut negligens quisque, fi

quinato: Ac

proinde Jeremias Propheta ait:

opportuno tempore nihil collegerit , per to-

AVovate. vobis

nowle , €9 nmolite ferere fujafr

tum anni fpatium fame torquebitur ; ita qui

Ivinar.

10c tempore fpirituale triticum . & czelette

Dionyf.

XI. Sicut unusquisque libenter audit lo-

Carthufe

muftum 1n horreis animse fuze providere ne-

in c. 3. Io-

qui dere, quam diligit ; ita, qui diligit Deum ,

glexerit, inzeternum duriffimam fitim, & cru-

an,

& vitam beatam , Dei verba libenter audit, &

delem inopiam fuftinebit. Certi(fime fcitote,

gined.

affectuofe confervat ; & in hoc falus noftra

fratres, quia qualis eft caro, quze poft imultos

Mat,

confiftit. Debemus ergo verba facra cum ma-

dies percipit cibum: talis eft anima , quze affi-

Jod,

gna attentione, intima affeCtione,humili reve-

due non paícitur verbo Dei : Et quomodo

Vieain

rentia legere, audire, proferre , tanquam epi-

caro per famem & inopiam tenuis & ficca ve-

c,y.Ma!f.

ftolas nobis divinitus miffas. Beda aliam ha-

lut quoddam fimulacrum efficitur ; ita & ani-

bet confiderationem , quze etiam in aliis legi-

ma, fi verbi Dei cibo non paífcitur , arida &

Tiem it

tus; dicit enim : Interroget fe unusquisque, fi

inutilis, & a

[

verba Dei in aure cordis percipit, & intelliget,

invenitur.

d nullum opus bonum congrua ,

direrl,

unde fit. Coeleftem patriam defiderare veritas

XVIL Sicut caro þafcitur cibo ; fic refici- Idem. 1. c,

. jubet, carnis defideria conterere , mundi glo-

s; Cyriul

tur anima Dei verbo, ut totus homo, id eft, &

itlo.c1

riam declinare, aliena non rapere,propria lar-

exterior & interior , de fan&o & falubri con-

giri.Penfet ergo apud fe unusquisque veftrum,

vivio fatiatus exurgat. Nam fi fola caro refi-

fi hzec vox Dei in cordis ejus aure convaluit ,

citur, & anima Dei verbo non pafcitur, ancil-

. & quia jam ex Deo fit, agnofcet.

la fatiatur, & domina fame torquetur.

Sa Ch' Vf.

Author.o-

Il. Sicut cibus non prodeft , nifi cam fue-

XVIIL. Sicut lanze , ut colorem imbibant

S, Chryfo.

1o, ,

per. im- yit mafticatus, &

hO,eXdiV.

lajam,

perf.hom,

in ftemachum defcenderit ;

f»epius intingi debent; fic opus eft, nt anim

oe

fic non proficit ad. falutem verbum , nifi cum

nofirz continuo in fermones divinos intin-

4r

fuerit intellectui & memoriz traditum : Nam

gantur , ut abluamur quidem a veteri oppro-

f

. ficut cibus nihil prodeft , fi manducaverimus,

brio, induamur autem nova pulchritudine.

&iterum evomimus eum de ftomacho; fic ni-

f5 dela

, XIX. Sicut in bello non omnis, qui pugnat, Idem in

hil in nobis prodeft verbum; quod audimus, fi

vincit; nemo tamen vincere poteft, nifi pugaa- M th..

oblivifcimur illud; cibus, qui in ftomacho ftat,

ille confortat ; & fermo, qui in memoria ma-

verit ; fic non omnes , qui ftadent & audiunt "9- 19*

verbum Dei , acquirunt fcientiam fpiritua- .

5 ieton

net, ille fglvat.

)

lem, nemo tamen acquirere potett, nifi qui at

ftudiofus fuerit ad le

i

gendum , vel ai'iiïd.uus ad

*

' Mcq[]itaf.

audiendum.

S Ambr,

XX. Sicut terra pluviis non rigata, etfi infj- Idemfer.z

8 Bere

XIII. Sicut luce femper yindigemus m tene-

nita fufceperit femina, fpicas proferre non po- spud M

VzinLu-. bris noCtis,& multo magis in die:Ideo no&ur-

teft ; fic animus diviuis Scripturis non irriga-

o

diu, «t, j

no tempore accendimus lucernam;de die vero

inDom

tus , etiamíi quis innumera apud eum effun-

Quigr,

folfuum nobis lumen copiofe miniftrat ; eo-

dat, fructum nullum proferre poteft,

dem iodo verbum Deilucerna appellatur,

AXI. Sicut formica »eftate colligit, unde in-

S. Aug,

quia.lumen nobis przefert , ne offendamus in

iyeme pafcatur ; fic unusquisque chriftianus

dedecem

Bellont

grelfibus noftris : JLucerna pedibus meis verbum

in rerum tranquillitate, quam fignificat zeftas,

3.Iec

uum, inquit David. Et S.Ambrofius ait: Nobis

chord, c,

P-I-di&.

colligat verbum Dei , utin adverfitate & tri-

IIO

lo

lucerna ejus luceat, ne poflimus errare: & lu-

bulationibus , quze hyemis nomine fignifican-

cerna verbum eft, ficut verum lumen eft ver-

bum , quod totum illuminat mundum

tur, habeat, unde fpiritualiter vivat.

XXII. Sicut hi, qui in labyrinthofunt, fru- Folong. in

S.Bermar- — XIV. Sicut, juxta Philofophos, omnes mo-

ftra exitum quzerunt fine duce ; ita nec innu- Pfalm.119

dinus to.4 rerentur, fi un

a die ceffaret fol facere curfum

ferm, 5.

meros vitz hujus Meandros evitare quis po-

Dom, t

L

"" fuum , qui habet fplendorem, calorem, & vi-

teft , nifi per verbum Dei ducatur.

Quadr

gorem ; ita fi verbum Dei non przedicaretur ,

70 lO.

Ti u

XXIII. Sicut is, qui in alto mari navigat , Fab.conc,

non.communicaretur animabus , ut pof-

femper ad acum nauticam recurrere neceffe 2-ih Fer.g.

fent incitari , & illuminari Íplendore verita-

habet, nifi aberrare velit ; ita , ne a falutis iti- ! &t

tis, & calefieri in ardore illius, om

nes fpi-

nere deflectamus , ad verbum Dei recurre-

ritualiter morerentur.

re oportet.

Maf

?

Utili-

?;

Vïarl)wm Dei.

4?3

;IOEQ im

Titulur CXLK

; lifar.

&us frumentum , & alia grana pipgerminan-

"

egz

S.Greg.

. XXIV. Sicut columbz juxta fluenta refi-

tur, quze vitam corporalem in nobis nutriunt;

in Cant,

- dere folent,ut infidiantium avium umbram in

ita pretiofüum hoc femen verbi Dei vitam in

€, I,

aqua videant; fic fan&i viri in Scriptura facra

nobis fpiritual?äm & immortalem gignit, alit ,

& fuftentat.

fraudes daemonum profpiciunt, ideoque in il-

la legenda & meditanda affidue occupantur.

XXXIX. Sicut ignis natura , quanto magis lSüChryf.

XXV. Sicut ex thefauro fi quis vel modi-

S.Chryf.

auri naturze adhzerebit, tanto magis rubigi- ho. 46.

he,2.in cum auferre finatur , magnas tamen parat di-

nem confumet; fic & verborum timor, quanto

At

en.

vitias; ita in brevi licet S. Scripturae fenten-

magis menti imprimitur , tanto magis pecca-

ul p

C IEmpa

tia ingentem

equenter fructum fpirituales-

tum impudicitize noftrze purgatur. Hoc igne

ue divitias reportarunt.

nos examinemus , verbo Ícilicet doctrinze ,

Idem, ho.

XXVI. Sicut floridum pratum varios &

quo minus idipfum cogamur examinar

s

URT

4a,inGen. omnigenos flores & herbas, ad fanitatem non

hennz igne.

"

arum conducentes, offert; fic S. Scriptura

.XL. Sicut in ff

P

: eCiüo vides tuam türpifuäþ S. Bernaea

Chrifti & San&orum virtutes nobis proponit,

nem, & aeformitatem , &, fi habes aliquam' di

n 8.7.de

undit,

ut & fuavem boni exempli odorem inde hau-

tin&uram in facie, illam vides & cognofcis ,

cord.a, r.

riamus, & per imitationem animz nofirze fa-

& fic te levas ; Ita eft verbum Dei , per quod

c. &8.

lutem promoveamus.

L

vides tua peccata, & potes illa cognit

;

a lavare

idem ho.

. XXVII. Sicut gladius carn

es przecidit; Hc &

per confeffionem & poenitentiam.

$inc.4. fermo divinus concupifcentias carnales.

XLI. Sicut medicina corpus ma

le aü'e&kum Manufi

Matt.

XXVIII. Sicut medicina languenti corpori ;

purgando, vifcera interius commovendo, pra- dife,g.n.2;

Ibid.

fic verbum Dei prodeft animze vegrotanti.

vosque humores evacuando, fitim communi-

Idein in

XXIX. Sicut pluvia irrigat terram , ut fru-

ter provocat ; Eundem quoque effectum ver-

e.7.Matt,. um proferat ; fic verbum Dei hominem irri-

bum Dei in peccatore habet; efficit enim , ut

gat, ut juftitiam operetur.

peccata deteftetur, omnes malignitates per

Idem in

XXX. Sicut imber in ignem cadens facile

confeflionem foras ejiciat, dumque ei falutem

diverf,

flammas deprimit ; ita concupifcentias evane-

fpiritualem conciliat , fimul in eo fitim ejus-

fcere facit fermo Dei in animam admiffus.

dem divini verbi provocat adeo ut , quantum-

&* Lt

S. Cyrill.

XXXL Sicut fi quis fcintillam in foenum

vis frequenter illud aufcultet , nun

í

quam ta-

inlo.c.15. projiciat, totum foenum accenditur ; ita ver-

men audiendo fatietur.

bum Dei, in anima receptum, eam totam in-

XLII. Sicut medicinze fzepe fum

untur e- Idemxdïfö,'

tiam ab hominibus fanis , tanquam p

rzeferva- 9.u, 9.

flammat.

4

SQ Chr?f-

XXXII. Sicutgranum finapi, licet minimum

tivum ad occurrendum morbis, qui furtive nos

Phryfo,

ho. 5. in, jnter femina , fitamen in terram jaciatur , fit

aggredi poffent ; Kodem quoque modo, licet ,

. ex di,

lfaiam.

dum in timore Dei vivimus , hoc remedio non

maximum ; ita verbum Dei , licet minimum

appareat , fi tamen in anima debito modo fo-

admodumindigeamus, fervittamen velut prae-

/

veatur, in maximos-fru&us excrefcit.

fervativum contra maia ventura , a quibus in-

S.Gilryf.

XXXIII. Sicut artifices per inftrumenta ar-

feftari poffemus ; unde Plalmifta ait: /Incorde

f.3.deLaZ ts fize, quidquid faciendum fufceperint, perfi-

meo ab[condi eloquía tue, ut non peccem tibi. Proe-

emin

ciunt ; ità & nos per Scripturas divinitus in-

terea, licet medicina ab infirmo medico prze-

T

n

fpiratas animam noftram depravatam CcOrri-

fcribatur , eosdem tamen operatur effectus fa-

imus , & inveteratam renovamus.

nandi , ac fi ab homine fanitffimo adminiftrata

S.Hieron.

XXXIV. Sicut ramus abfciffus , fi juxta

fuiffet; eodem modo, licet verbum Dei prae-

in Pf. 136. aquam plantetur, ftatim virefcit; ita fi pecca-

dicetur ab homine impio peffimique exempli ,

tor verbum divinum frequenter audiat, viret

non tamen per hoc fua deftituitur virtute fa-

nandi infirmitates noftras fpirituales. Deni-

mer/

eius anima , & in peenitentiam convertitur.

i Mte

S .Bernar-

XXXV. Sicut folis natura eft, eis, qui in

que , ficut medicina nifi tempore opportuno

diu. -r. 9. hoc mundo funt , ordinante Deo corporaliter

adhibeatur , ad nihilum prodeft, quin potius

D,

in Dom

obeft; ita quoque nemo nefcit, quod fermo

* dare vitam, illam confervare, infuper & aug-

,

?OP-

Ou:ar. ;

mentare; fic etiam verbum Dei in anima hzec

portunus eft optimus.

XLIII. Sicut filex , cum

fit lapis durusl,! & S.Gregor, -

tria fpiritualiter operatur.

bum Dei aäternum ef?:

Ànf,

Bellovsc

XXXVL. Sicut ver

frigidus,nihilominus percuffus fcintillas emit- ho. 22. in

jeceta

1.3. fpec.,

' pabulum Angelorum in cclo; ita verbum Dei

tit; fic verba funtfacri eloquii,quae quidem per Ezech,

)l'd: ^

eít pabulum fan&arum animarum in terra;un-

narrationem literze frigida tenentur,fed fi quis

p- I-di&.

1O.

de Chriftus dixit diabolo , qui jejunus erat ab

hzec,afpirante Domino, intento intellectu pul-

hoc cibo : JVem in folo pane vivit homo , [ed in

faverit , de myfticis fenfibus ignem producit ,

utinejus verbis poft animus fpiritualiter,ar-

omni verbo €?c. hoc cibo Magdalena reficieba-

onp ii

tur ad pedes Domini, audiens verba oris ejus,

deat, qui prius perliteram ipfe quoque fri-

In1j

ut oblivioni traderet cibum ventris.

gidus audiebat. '

XLIV. Sicut gl

adius ferire nequit»', nifi fit M«nfi

XXXVIL Sicut de[cendit imber €9 mix de

Ve :00

calo , €4. illuc ultra mon revertitur , [ed inebriat

nudus;nam intra vaginam conftitutus , quan- dift. 11,n;

A

terram, €9 infundit eam , €9 germinare eam facit

tumvis fit pretiofus & acutus,non fcindit,nec 19

tj

vulnerabit; ita verbum Dei, ut impiorum

€9 dat [emen Jerenti , €9 panem comedenti ; fic erit

l

uerbum meum , quod. egredietur deore meo , non

corda vulneret, nudum effe debet, id eft, fine

yevertetur ad me vacuum.-

figurarum Rhetoricarum ornamento , aut va-

ronunciari.

Manfi

fi

eminibus herbae , fru-

nze eloquentiee floribus , djebeg p

XXXVIII Sicut ex :

XIAV- SiC"' ;

Qifc.s.n.x.

*

424

Bibliothere Manwalir: Concionatorige.

SO' Ghryfo

S(LV. Sicut corporalis cibi appetitus indi-

LV Sicut non eft audiendus ulceroms,xciim Fáb. cone.

ho. 22,n

cium eft bonze valetudinis; ita defiderium fpi-

in ulcerum purgatione vel uftione reclamat ; 4.in Dom.

Gen,

ritualis doctrinze , manifeftiffimum atzumen-

ita nec concionatori curanda reproborum ob- t* poft.

tum eftanimee bene habentis. Multi autem

locutio, cum falubriter increpantut , fed poti- Pet- n-4-

funt, qui przedicationem aufcultant ex confue-

us iisdem cum S. Auguftino dicere debet :

tudine, ut faciant, quod alii faciunt, non vero

Emendate vitam & mores veftros , & ego

emendabo linguam meam.

propter finem, ob quem,eü: inftituta.

on,

i

LVI. Sicut patrisfamilias eft , filius panem Idem e

Dignitas,

fcindere, vel frangere , : non ipforum parvu- 7- :nDom,

Mi

lorum, ne feipfos v:ilnerent; i& non eft Laico-

3. pó

M 4'

S.Chryf.

XLVI. Sicut in fcriptis fecularibus fpe

Pent. n, 44

ho. 20.

rum fcripturas exponere , & fibi ipfis concio-

Gen.

i^. vel unam fyllabam deeffe , plurimum refert ;

nari, fed pafïoyum ecclefise.

ita in Scripturis facris nec apiculus elt vel

fyllaba , in qua non fit thefauru

'

s, modo a?*

j

Darünmn.

ldrbm. in.c.

tenta mente omnia confulamus.

(.

XLVIIL. Sicut margarite incluf» coc

hl&is

pofitze funt in profundo maris; fic myfteria di-

VII. Sicut /V*non poffe pércipere

cibum S, Ántoni-

corporalem, eft fiz

gum mortis corporalis ; ita nusp.-.1.9

vina verbis inclufa ,

pofita funt in gltitugühe

non percipere legendo , vel audiendo ver- c. 12.$. 2.

fenfus facräe Scripturz.

bum Dei , quod eft cibus animze , eft fignum

mortis anim?e.

/

jucundi m,

LVilL Sicut aqua in horto deficiänte , flo- Manfi

res, fructus, cunctze

que alize tenellze plantulce d 2398

Cuit. 4

22»

ldemhom XLVIII. Sicut vinum, dum bibitur , trifti-

arefcunt , & languent ; ita quoque vivo hoc *

v

tiam fedat , & cor mutatur in betitiam; fic &

fonte verbi divini in ecclefia deficiente,omnes

fpirituale. vinum Scripturarum

in betitiam convertit animam.

,dum bribi'tuxr ;

virtutes Janguefcunt, & tabefiunt.

S.Greg.

. XLIX. Sicut manna habuit omne delecta-

- . VIlI.

6 IIIOI:-C.7'

Pïm":g

mentum ; ita dum electus quisque S. Scriptu-

vä 5'

ram utiliter juxta modum fuum intelligit ,

. quafi acceptum manna in volun

.

tarium fapo-

Pnl.t

rem vettit.

JAd verbum Def avide audten-

ï'ï)'.l

unt.

$3

.Juxditio. |

t0, l&t

Fab. cont,

Uia. frequens Sïa'þdula verbi divini tuditio e

L. Sicut in tonvivio multa fercula ap-

fignum. pradeftinationir : uti fequentibus

Qu

S.in Dom.

ponuntur, nemo tamen cogitur de omnibus

Sexag.

verbis S. Chryfoftomus indicavit :

TBuméen- s.Chryf,

. 4.

comedere , fed ex iis fólum , quae magis fa-

tum mihi eft hoc veftri in divinis p

rofeCtus , hom. 32.

piunt aut conducunt ; ita & in concione mul-

quod tanta. promptitudine quotidie conveni- in Genef,

tz fzpe doctrinze proponuntur , quas tamen

tis, & fpirituali doctrina. expleri non pote-

non ornines implere neceffe eft

ftis; nam quemadmodum corporalis cibi appe-

alterave bene applicetur.

, inodo upa ;

titus indicium eft bonz valetudinis ; ita defi-

$ Tho

Fab. conc.

Vl

.. LI. Sicut ftru&ores in corlsviviis' no——n'/xr—.übi,

derium [piritualis do&trinze manifeftiffimum

Seug,

5. no 3.

fed aliis dividunt cibos ; ita multi verbum

eft argumentum animz» bene habentis, &

Bern

Dei audientes , non fibi , fed aliis illud

ficut ignis ceram emollit, & tra&abilem fa- Fab. cone;

1,1" 11'. 3.

applicant.

cit, atque ad omnium rerum formas recipien-

fermi.

das difponit ; ita fpiritus fanctus habitans in

Wl,ye

S-thyf'

LII. Sicut, cum Regis leguntur literze , al-

ho, r4. in tum eft ubique filentium , & aures eriguntur ,

homine , difponit ipfum ad recipiendum ver-

Y

Gcn. *

bum Dei eique obediendum.

ut fciant , qu:e regiis literis manifeftentur ,&

lL Quia eft optimum inftrumentum €$ funda-

quisquis vel parum tumultuatus fueritiin ma-

gno periculo eft ; ita multo magis cum magno

mentura ad infignem profe&ium in. fanBlitate C per-

S.Ehryf

fetlione facimdum ; nam , ut re&e S. Chryfo-

ho- 8. de

tremore adftandum eft, & altum filentium ha-

ftomus advertit, ficut arbor perpetua irrigati-

AÀana &

bendum,& pellends» cogitationes turbulent»e,

k

4

ut verba Dei intelligere poflimus , quo Deus

one crefcit in mag

'am altitudin6; fic & divj- Samuele,

Belloy

norum eloquiorum doétrina affidue irrigatus ,

la

approbata obedientia noftra. majoribus nos

ad virtutis faftigium pervenit, Hinc Tobias £e-

dil, x

muneribus remunerari dignetur.

lBïd;

nior filio-dixit : /ludi , fili mi , verba oriz mei, &

LIII. Sicut apes omnibus floribus infident,

ea in corde tuo quafi fundamentum conftrue : Id

& melle fe onerant, ita quoniam eloquia Do-

mini funt fuper melori meo

ipfum quoq; a verbo incarnato unicuig; animae

, cum magna foli-

fideli dici videtur. At vero, dices, quzenam

citudifne exciperg oportet.

inter verbum Dei , & fundamentum etít pro-

j

portio ? Fundamentum totum fuftinet zedi-

L

Pr&dicatio,

ficium, aulas , cubilia, c

oe

acula , ambulacra,

folatia, atria, & quicqui

id

boni & pulchriin ,. -

Toid.

LIV. Sictitjgemma magis fülget,quändo aä«

S. Auguft

STh

vafta aliqua fabrica continetur.

Cogitas

9 xc.de

-

nulo inferitur; fic cceleftis doCtrina voce prae-

magnam fabricam conftruere celfit

udinis 2

vert

ill,?igw

dicatorisa Deo vocati propofita fortius lucet

ac movet, quam fimpliciter tantum ]e&ta.

quserit S.Augu&inus, defundamento pr

ius co- Dem,

gita

z2

T itulu; CXZïVZ Verbum Da.

425

COnt

-gfta hum'ilitäti's' ( nos in.przefenti dicere*poffu-

tus eft calor charitatis in ore meo, Prov.

1 D()m,

mus, de fundamento prius cogita verbi Dei )

6. INunquid poteft homo

ab[condere isnem im finu

Yi

Kt quantam quisque vult & difponit fuperim-

Juo , ut veftimenta ejus mon. ardeant ?. fic impof-

ln l.

X

ponere molem zaedificii, quanto erit majus

fible eft, quod homo abfcondat verba Dei,

cum inflamatur cor charitate.

sedificium , tanto altius fodit fundamentum.

Sed & S. Bo- s.

B—on-sv;. L

Quanto quis in perfectione altius defiderat

naventura exponens illa difcipulorum in in €. 24

*

proficere, tanto profundius verbum Dei fun-

Emaus euntium verba :-. /Vonme cor noflrum ar- Vuc.

ul

dens erat in mobis , cum . loqueretur. in vim €sc.

inDo

damentum debet jacere , quia huic omnes fo-

lidiffimze virtutes unice innituntur,

ita fcribit: . verbum namque Chrifti inflam-

vt

Matth.4,

lE. Quia eft cibus fpiritualir anime, uti Chri-

maverat corda eorum, quia verbum Dei igne-

'nt. l, 4'

V. d

ftus dixit : Non in folo pane vivit homo ; fed

am habet naturam propter inflanmationem

in omni verbo , quod exit de ore Dei. Si ergo

amoris ; unde Jeremias : JVunquid non. verba

cibum .corporis tanta folicitudine conquiri-

mea quafi ignis. ?^ Ét: omitum eloguium tuum

mus, & quotidie bis aut fzpius fumimus ;

vehementer , €$ [ervus tuus dilexitillud : Hoc au-

quanto magis verbum Dei velut cibus animze

tem facit verbum , immittendo Spiritum fan-

&um. Unde Beda: Ex audito fermone , cor

! qmani-

folicite quotidie fumendus eft, ut animam

nutriat, pinguefaciat, & roboret.

»

prius torpore incredulitatis & timoris frigi-

8p. 1,9

I $,

IV. Quia eff murothecion [pirituale. anima ;

dura, jgne S.Spiritus eft accenfum, ut fuperno

defiderio ardeat ,

quot enim preecepts in-

continet: quippe diverfa balfama, id eft, do-

&rinas aptiflimas ad animam in vario genere

ftruitur homo,

m

tur.

guaü tot facibus. inflamma-

deliquiorum ex adverfitatibus occurrentibus

fuborientium roborandam.

X. Quia contra deemonem defendit ; nam fer- S. Bernar,

aj

Cant, 4

V. Quia eft armamentarium. feirituale. animee ;

mo Dei ignitus eft clvpeus , tefte S. Bernardi- te-2.f£ 9^

V. d.

no, in quo clypeo fecundum Apoftolum ad *:3: € ?:

de quo Sponfus in canticis dixit : Sicut tur-

ris David. collum taum ( per quod procedit

Ephef. 6. Extinguuntur omnia tela ueguiffami ho-

verbum Dei) quze zedificata eft cum propugna-

füs.

Tela enim nequiffimi diaboli funt om-

culis : mille clypei pendent in ea, omnis ar-

nes modi,

quibus non tentat ; Unde Pfíal.

Prov.3e. matura fortium. t Salomon idipfum confir-

ait: Scuto .te circumdabit. veritas efus , fcilicet

Vl 5.

raus, omnis , inquit, fermo Dei igaitus

verba ejus: JVou timebis a timere no&urno ,

clypeus e

J

ít , fperantibus in fe,

a fagitia €7c. ibi euim exprimuntur feptem

Pía21. t13.

VL Quia a peccatit gre[ervat , juxta ilud

modi, id eft feptem tela, quibus daemones

yIII.

nos impugnant , qui omnes extinguuntur

S. Born,

Davidis: /m corde meo ab[condi eloquis - tua, ut

t0, Íer. 10,

non peccem tibi. Hinc & S.Bernardinus , ver-

per verbum Dei.

EE wI

[ Es

in o

i

bum Dei,[inquit , purgabat delinquent

,quia

XL Quia experientid certa docet ,. tefte S.S Ber. ï*,c.ï

Quiiadr,

per verbum Dei, cognita Veritate,animze a fuis

Bernardino, populos tantum a Doimino flagella-

Íceleribus convertuntur. Unde Pfalmiíta ait :

ri , quantum rebelles , inveniuntur. in verbo .Dai.

, Chry

)ort, 12

Lex Domini imumaculata , convertens animas; eo

XIL Quia plurimas utilitater ! alias. affert

, S.Bonav.

quod Dei verbum eum, quem reperit imma-

n Gendf,

eft enim verbum Dei frequenter prodicatum

:2. de E-

culatum, a culpa praefervat, &, quem invenit,

Primo mentis illuminativum : Secundo affe- vang.

inquinatum , purificat, & immutat.

&us inflammativum : Tertio affe&us adju-

S.Thomas

vativum , [five firmativuim ;

Quarto eft ad

Vill, in

VII.. Quia emollit induratos.. Cfaantos, inquit

S. Thomas Vill. peccatores induratos & vi-

gloriam seternam inductivum,

Quid ergo

Sexag.

dimus , &legimus , ex auditu verbi Dei fuiffe

melius ? Quid animse dulcius ? Ouid homini

'ab, cottts

S Bernar. Converfos , mutaffe vitam , emendaffe mores!

fru&uofius , quam ut verbum Dei proedica-

infit.h

ferm, de S. Bernardus in fermone de multiplici uti-

bile audiamus devote ? Hinc iftam utilita-

?cut, "

utlverb. ]itate verbi Dei in hzec verba fcribit : Si cor

tem iutendens ecclefia , inquit S. Augultinus,

tuum induratum efít , memento fcripturze

cum excludat a miffa ,

& a divinis Offi- S. &uguft,

dicentis : Emittet verbum [uum , €9 liquefaciet

ciis interdi&tos, fchifimaticos , excommu.- 2^ud Van-

1 difc. 1.

£d.

Et item

.

L)

nicatos , hzereticos , infideles , a prsedica-

ZInima mea liquefata eft , ut

". g.

Dile&us locutus efl.. Si tepidus es, & evomi

tione tamen non feparat quemquam:;

Stet

o

jam formidas, non difcedas ab eloquio Do-

populus fine pradicatione triginta annis;

"T5

mini, & inflammabit te , quia eloquium ejus

& confueto modo aüdiat miffas; alius quo-

Ti

Bellovac.

ignitum valde.

que confimilis populus 'absque celebratione

uml

miffarum , ftet etiam per totidem annos , &

l. 3. p. T.

VII. Quia vigorem amimo confert ; nam

dift. 1o.

hoc inebriati martyres, fe rebus temporali-

flpe audiat verbum Dei ; & licet utrum-

bus denudabant vulnera , & cruciatus corpo-

que nocivum fit , tamen coeteris paribus ,

experientia tefte ,

majus incomparabiliter

ris pro nihilo ducebant , imo ad mortem ala-

criter properabant: Subditque authoritatem

fentiret in fide,

& moribus detrimentum ,

absque audientia veftbi

Dei ,

S. Bernardi dicentis : Quem talis guftus in-

quam fine

ebriaverit , ad omne opus, & omnem labo-

miífarum celebratione.

Nonne quotidie ex-

rem hilarefcit, laborat, nec laffefcit : feftinat ,

perimur: Quis timor Dei , vel amor ? quee

cognitio divinorum ?

Quis eft peccatorum

nec deficit ; dolet, non fentit ; laceratur, &

nefcit ; irridetur & non advertit.

feetor, & horror ? Quwe cognitio virtutum,

S. 'Thomas

g gf

IX. Quia ad charitatem excitat , uti S. Tho-

atque amor ? Qu Sacramentorum venera-

in Pí21.38

mas indicat, verfum illum : Concaluit cor me-

tio, atque frequentatio , ubi abfuerit ver-

d

3

s.

wn intra me : ita exponens. ld eft, concita-

bum Dei?

Hhh

Dort

AIII.

426

Bibliotheqæ AMManualis ! Conctonatorie

IV- Libertar a curis €2 vanitatibur fecularibuf : Langius

S.Bemar, XIII. Quia ?jl Eyiftola bei; uti S. Bernardi-

to,*.c.r. nus indicavit, dicens: fi unus magnus Prin-

nam ficut pluvia fuper lapidem cadens , defu- Polyanth.

. €0Q0.

in Dom.r,

er quidem fuüdare eum facit , ab intus autem.

Quadr,

ceps fcribit unam literam fuo populo, omnes

convocantur , & omnes praeparant fe ad audi-

ficcum relinquit, quia non defcendit humor

P. 3.

endum, cum magno defiderio fciendi, & cum

ineum; ita & homini mundiali quando lo-

* epiitus

magnareverentia , & Cancellarius afcendit

queris verbum Dei , tantumodo fonus verbi

n Pv

in altum coram populo, & cum magna reve-

defüper percutit aures carnales illius, in cor

ejus autem nihil defcendit , fed & idem me-

rentia aperit literam : quia reprzefentat perfo-

nam Domini, & omnes ftant reverentes & at-

dium füadens Origenes, tu, inquit, fi filium Origenes

amo 22.

tenti. Si igitur hoc intemporalibus fit , quan-

tuum fcire vis literas liberales, v.g. Rhe

tori-.

in Exod,

to magis in fpiritualibus, cum przedicator fit

cam difciplinam , nunquid eum vacuum & li-

cancellarius magui Regis ?eterni.

berum effeconcedis ab omnibus aliis ? omif-

$. Ambr.

fis czeteris,huic uni ftudio operam dare jubes?

XIV. Quia equitar hoc exigit, tefte S.Ambro-

16.5.1:35 o dicente : Videte, fratres, fi juftum eft, ut

pedagogos, magiftros , libros, impenfas das?

caro de terra facta, interdum bis in die capiat

nihilque deeffe concedis, quod ad. profectum

cibum, & anima noftra, imago Dei, vix vel

eius ftudii faciat ? quis noftrum ita fe ad di-

« poft plures dies accipiat Dei verbum.

vinze legis ftudia. convertit ?

V. ZIrdenr defiderium: nam, ut S. Hilarius S Hilar. ig

pIX

re&e dixit , ficut per os in alimoniam cibos a^ r18.

$ Ambr,

MEDIA.

corporis fumimus ; ita per corad vivificandum

ferm,s.

Langius in [.

Uritas con[cientiz ; nam quomodo poffunt

animam efcas do&trinze coeleftis. accipimus ,

Pa 1.

'POlyannV.

P

verba Dei dulcia effe in faucibus tuis,

qu2e , nifi amplificato & patente corde attra-

qodem. . quibus eftamaritudo nequitive , inquitre-

&a quodammodo fuerint , non adibunt.

&e S.Auguftinus. Certe ficut in magno vafe

Vl. Sedula meditatio

nam, ut fapienter S.Chryf,

advertit S. Chryfoftomus , ficut lucerna , hotm. $.

aceti,fi quis guttam mellis imifceat , etiam

,.in €C. 24e

mel perdit,& acerbitas aceti nonmutatur; fic

nifi ei fubminiftraveris oleum , extinguetu

5 Matt

h.

homini,in hac malorum multitadine confti-

fic verbum fidei noftree , quod credentes

ac-

tuto, fi collocutus fueris juítiti»? verbum , &

cepimus , nifi affiduis nutriatur do&rinis &

Dzloy]

verbum perdis, & ille non temperatur in con-

meditationibus fcripturarum , extinguitur ,

& non fatis illuminat animam.

Et, ut

4544

cupifcentia mundanarum rerum. Hinc meri-

10

Jos.T. to S.Joannes dixit : Si quis voluerit volunta-

S. Auguftinus olim fimilitudine confirmat ,5. Aug.in

ficut thus non redolet, nifi ponatur in igne:!pecu'.

^1T. tem ejus facere, cognofcet de do&trina, utrum

ex Deo fit. Nam, ut recte dixit S. Auguftinus ,

nec virtus finapis fentitur, nifi conteraturPe'cator.

S. Auguft

*bona vita , quze ex przeceptis Dei agitur, tan-

in lapide; ita nulla S. Scripturze fententia

in PfaLg;

LJ

vim Ífuam declarat, nifi coéta in corde. Ut

uam ftvlus eft, quod auditur, ícribens in

corde. Siincera fcriberetur , facile delere-

adeo vere S. lIfidorus dixerit: Quanto ma-S.tfid I.x.

gis quisque in facris eloquiis affiduus fuerit , de fummo

tur ; fcribite illud in cordibus veftris, & mo-

o.

ribus , & nunquam delebitar.

tanto ex eis uberiorem intelligentiam ca-"*"

Ydem ad

II Oratio : nam, ut fapienter advertit idem

it

S Cyrillus

Qiofium. S. Aucuftinus, ficut folem non videt oculus,

VIL Solicita inquifitio : quippe , ut S. Cy-

l. 30 in 10.

nifi in lumine folis ; fic verum & Dominicum

rillus ait, probus auditor acfapiens, quae in-

c. 39.

tellexit, nulla intelligentia remoratus , mentis

]umen non poterit videre intelligentia , nifi in

ipfius lumine , de quo ait Propheta : Domine ,

ea thefauro ftatim commendavit ; fi qua vero

in lumine tuo videbimus lumen.

Quod con-

ardua videntur, fzpeac multam inveftigans

S.Gypir&. firmans S.Cyprianus: Ambulantes , inquit , in

atque interrogans, tandem aflequitur , ve-

de fingul.

tenbris fibimetipfis lumen non poffunt often-

natorios canes apprime imitatur , qui huc

Clerie,

atque illuc percurrunt , feras quzerentes. Sic

dere , nifi ultroneum feipfos non videntibus

offeratur lumen; ita humana c?ecitas adDeum

alfectum effe fapientem propheticus quoque

non dirigit viam,nifi ipfe lucernam legis often-

fermo denotat dicens: Conquirens quasre,

& habita mecum. . Quaerendum enim fem-

S.Chryf. dat. S.Chryfoftomus quoque calculo fuo id-

EU

om. g. déiofnm confirmans: Nihil aut parum fructus ,

per eft , ut apad eum habitemus, & ad alienas

ft3. d

incompr.

feutentias non efferamur.

Quod ipfum ele-

Robertus

temp

inquit, capi ex Homilia poteft, nifi oratio ad-

'Tuit. 1. in

gat. div.

jungatur. Porrofermoni oratio debet anteire,

ganter confirmans Robertus Abbas Tuitien-

Matth,

fis, ficut ait, Jacob luctatus eft cum Angelo ,

fic Apoftoli dicunt : Nos in oratione & fermo-

nis doCtrina perfeverabimus. Sic Paulus fa-

in quo Deus erat, qui & vi&um fe fatebatur ;

cit, cum in exordiis fuarum Epiftolarum orat,

ita luctari debet verbi Dei amator cum fermo-

ne vel fcriptura, in qua Deus eft , quce ex Deo

utperinde quafi lumen lucerne, lux ipfa

orationis regat fervorem ac dirigat.

eft, nec dimittere ante , quam vinrcat vinci

volentem , fenfumque comprehendat utilem

S,Gregor.

III. Ae&a intentio : nam ut breviter & recte

in moral.

S. Gregorius dixit, verba Dei tunc verius

inlitera jacentem. Lucta enim pulcherrima

Fab. conc, mens intelligit , cum in eis femetipfam quze-

eft, tamdiu perfeverare petendo , donec in-

Mar

veniat ;

l

4.in Dom. rjt, Et, ut alius advertit, ficut gladius rectus

pulfando, donec aperiatur: hzec

l(C, n

4. po

nonintrat in vaginam curvam ; ita nec ver-

lu&a placet Deo , hac ipífe cupit vinci,

n' l

Pent.n.2.

bum Dei in os hominis finiftra intentione

ac fortitudine opus eft, utnobis aperiat ,S, Auguft,

detortum ; non enim in malevolam animam

& det Spiritum 1lanctum.

Unde S. Augu-term yr.

eft hoc 24e Mannt«

tiaroibit fapientia.

fünus , de mapna differens : Quid

inquit ,

C.

Tit-ulu.r CXLVE. Verbum Da.

427

Mbite

0l

inquit, manna ergo interpretatur,quid eft hoc?

voluntas per fervorem &devotionem difpo-

Ytp,

(

i

vide, fi nonipfa nominis virtus ad difcutien-

fita fit ad faciendum fructum ex illo, quod

dum te provocat , ut, cum audieris legem Dei

auditum fuit. Hinc divus Chryfologus: Pe-S. Chry-

recitari in ecclefia , femper interroges & dicas

&ora parate , non chartam , íenfum acuite , fo!. ferm,

Do&oribus, quid eft hoc ?

non calamum : & audita non atramento , fed

48.

S.Bafilus

VIL Zribulatio: quod medium infinuat

fpiritu miniftrante , defcribite : in ipfa arca

in Prov,

S. Bafilius his verbis :

Quemadmodum

animze , in ipfa bibliotheca interni fpiritus eft

parvi pueri do&riria defpicientes , ob ferulas,

locandum. Sed & S. Thomas Villan. Necef- s Thom.

tipete

æ'*æ

flagellaque, quae magiítri & pzedagogi ad-

farium eft primum , quod audiat corde bono Viil. in

"

l häüd

hibere folent, attentus ditctata fufcipiunt,

& optimo. Audit corde bono , qui audit li- Sexagef.

& ipfefermo ante plagas non auditur , poft

benter, & càm gaudio, & fine faftidio: Au-

verbera , doloresque, velut ftatim apertis au-

dit corde optimo , qui audit intcntione & :

)

ribus & auditu excipitur oratio , & memo-

defiderio proficiendi.

ria cuftoditur; fic qui divina audiunt prze-

X

cepta, &ad ea fervanda. negligenter fe ha-

F

bent, poftquam a Deo difciplina ipfis inftin-

ASCE

'I1C A.

&a eft, ad ipfius mandata fervanda , ac ei

ht i

obtemperandum voce quadam excitari vi-

L JNprimis moffe debet afceta ,. cur mullum praz- $ Bernar-

il uj

dentur.

ceptum. datum fit de verbo. IDei. audiendo ; 992- t 2.,

«10, à,

2

3.

S.Ambhr,

IX. Tüimor Dei ; nam bafis quzedam verbi

id quod refolvit S.Bernardinus dicens, id non

Cc. 2.

ferm,5. in Dei eft timor fan&us ; ficut enim fimulacrum

fa&um ab ecclefia propter obligationem cu-

Pa ecn. aliquod , fi in bafi ftatuatur, tunc majorem

ratorum ; nam qui habet animarum curam,

habet gratiam , ftandique accipit firmitatem ;

tenetur populo fuo praedicare , prout habe-

Cyf,

ità verbum Dei in timore fantto melius ftatui-

tur , difl. 36. c. Qui . Ecclefiaflicir. Et ideo: non

! $,

tür ,

fortius radicatur in. peGore timentis

fait necelfe praeceptum iterare ; DieBus ete-

6 24

i.

Deum , ne labatur verbum de corde viri, ne

nim ex praecepto feftivis illis ; quibus anima-

veniant volucres , & auferant illud de incu-

rum cura incumbit , proeceptum erat, ut in

riofi & diffimulantis afe&u.

medio miffae verbum Dei annunciarent: Qui

Bsllov.I

ritus etiamnum in multis Dicecefibus , & fpe-

X. Magna e[limatio ; nam infinitus eft the-

3 ».3.dift, faurus, ait Bellovacenfis, hominibus,non Deo,

cialiter in Germania , confervatur. Secunda

iO.

A

id eft, ad utilitatem, non Dei , fed hominum,

ratio , quam affignat, eft, propter paucitatem

E

m

(

praedicatorum , quia rari funt ; rariores qui

;

(

à

üt,

tam ipfius , cui fervandus committitur , quam

illorum omnium , quibus comunicatur. Per-

praedicent Chriftum. — Tertio propter incom-

moditatem.

git idem Praeful ulterius , & oftendens , cum

qua reverentia & devotione verbum audien-

H. JNoffe debet ,

pir viva vox qravalest S. 'Thom,

(id L.

dum & cuftodiendum , fequenti utitur poten-

mortum voci librorum ; quam quaftionem S, Vill ferm.

l

ummo

Thomas Vill. decidit, dicens: Nec mihi di-i1»ex«8-

tiffimo argumento :- Si fudorem , qui fluxit

noD

e Corpore Chrifti, vel lachrymam de oculo ,

cas, fapiens fum , literatus fum, habeo in

vel füllam fanguinis de quocunque membro

domo mea fermones Auguftini , Bernardi ,.

Cyrillu

poffemus habere , cum magna reverentia fer-

Chryfottomi, quos legam. . Nam litera mor-

2,H 10.

!^

varemus; quanto magis verbum, quod de

tua eft, vox viva; Habet enim nefcio quid la-

"Y

9

tentis energiv vox viva, quam non habet li-

cordis ejus intimis manavit ? Pfalm. 44.

Erufluvit cor meum verbum bonmm.

Hoc, in-

tera; vivus eftenim fermo Dei &c. non fic

quam, verbum de corde Dei produ&tum per

litera; plus enim movetfermo, quam lectio :

Pradicator enim vox Deieft, qui loquitur

legem, Prophetas, Apoítolos vobis miffum ,

imo & per ipfum Dei Filium , verbum fcilicet

in illo ;

non venis audire hominem , fed

«

Deum in homine.

carnem factum , nobis audibile, vifibile , &

legibile , verbaliter propinatum , ut faltem

T. ZVoffe debet, cur apud. tam

1mzzlifo:' tm;a par- Mnfi

verbum ejus contemnere non poffemus.

vum fruihum afferat verbum Dei ; nimirum difc 599

e

quia, ficut femina a formicis arofa non ampli-

: S. Augutt,

XI. Silentium €$ quier, uti S.Auguftinus com-

f.128. de

mendavit dicens: Rogo vos , fratres charif-

us crefcunt, ita idem in nobis perfzepe ferpens

yertus

temp.

fimi , ut fecundum confuetudinem fidelium ,

fraudulentus operatur ; ne enim femen hoc

j L i

cum filentio & quiete ea, quze a nobis praedi-

in beneficium noftrorum fruttificet , ipfe effi-

i

cantur, accipiatis. Animus enim nofter, quan-

cere conatur, ut nos illüd finiftre interpre-

temur , exiftimando , quod alüs, non vero

do potuerit , donante Deo, aliquid de lectio-

ne[ían&carum Scripturarum concipere , fpiri-

nóbis, hoc vel illud proedicatum fuerit, vel

tualem nidum in cordibus veftris defiderat in-

etiam, ne przedicatori fidem adhibeamus, effi-

venire,, & ideo velut ceftiffimi turtures , di-

cit, ut bonze praedicatoris famse interius in

vina verba fancti Spiritus fervore in nido

corde noftro detrahamus.

Aliam rationem

cordis veftri fovere contendite.

infinuabat concionator quidam , qui fuis Au-

-

t

ditoribus dicebat: Optar

L

i

n vos omnes men-

Maníi

XIL. Difvofitio bona animi ; ficut enim eo

tempore , quo terra nive contecta eft, granum

fze verbi Dei accumbere , tanquam convivas ,

,ditc. 27

noü vero tanquam fectores epulares: Co:i-

n, 1.

fuper illam non ejicitur, eo quod intra frigus

illud fine fru&tu. congelaretur ; Kodem modo

vivc etenim ex appolids cibantur epulis ;

Augüü-

ut verbum Dei in nobis fructum proferat, ne-

fe&tor vero epularum appofitos cibos dividit

1 )

ceffum eft, ut omne frigus abfit, noftraque

alis, fibi aliud nihil refervans , przeterquam

Manne

-

'nuda

Hhh25

R.P. Lokn. .lïibl.,Man. Tom. 1LI.

"p

428

Bibliothece Manuqli: Concibnatoriæ

nuda offa. Multi funt, qui, cum fpiritualem

xmen enim calore, motu, & 1uc€ folis in-

verbi Dei cibum in memoriam, in intellectum,

diget, nec non influentiis coeleftibus, pluviis,

in cor fuum tanquam in ftomachum repone-

frigore, calore , & aliis fimilibus qualitati-

re deberent, cibum illum pro aliis przepa-

bus , fingulis quatnor anni temporibus cor-

ratum effe exiftimantes, eundem fcinduat ,

refpondentibus : Ab his namque femen ad-

dividut, & partiuntur, quicquid audierunt ,

jutum , fübtiliores terrze partes fibi attrahit,

his videlicet documentum — aliquod ,. aliis

easque in propriam fubftantiam convertendo

quandam reprehenfionem , aliis cominatio-

fractum producit , & fuo tempore maturefa-

!(r,n

nem, actandem fibimetipfis nihil refervant,

cit. Eodem igitur modo anima ( difcurfus eft

q). ?Ilt

nifi quod loco profe&tus animse propric ac-

án M

Patris Arize ) verbum Dei, quafi femen Chri-

quirendi ,

fti intra fe recipit,illudque in corde fuo repo-

proximos.

fuos innocenter cenfumverint

fitum meditatur, amat, eiq; fubjicitur,& in vir-

" $. Chryf.

IX.. IVoffe debet, cur non defiftendum fit a pra-

tute illius novum hominem , novumque .fpiri-

to.s.CODC» doretione uprbi divini,,

etiamfi fru&us . mon [equa-

tum producit ; Ad hoc tamen necaffarium eft,

$.0e-12 w.: Nedicamus, inquit S. Chryfoftomus ,

ut Soljuftitive cor moveat, calore , & luce fan-

quid nobis opus eft tot verbis ? nulla ex hoc

&arum infpirationum fuarum excitet, & flam-

fermone promanat utilitas. Nam & agrico-

mis divini fui amoris calefaciat ; Ífic enim

la, ubi femel atque iterum ac fzepius femen

tandem fiet, ut animaab hac coelefti virtute

arvo coimmifit, nec votis refpondet proven-

fortificata, partes viciniores fibi, puriores-

tus, rurfus eandem exercet fegetem ; ne-

que, id eft, potentias fuas, memoriam, intel-

que rato fit, ut totius temporis jactaram uno

lectum , & voluntatem , illarumque operatio-

farciat anno ; Ííic & negotiator ,quanquam

nes & effe&us fibi attrahat, ut ad producen-

crebrofecit naufragium , nontamen abítinet

dum-vitz zeternae fruttum , qui ex divino/hoc

a portu, fed pofteaquam navem. detraxit, &

femine exfpectatur, eidem uniantur.

nautas conduxit, pecuniis muto acceptis ea-

VII. ANoffe debet , quis pracipue fru&us. qug- S.Vineen.

dem aggreditur negotia.

rendus fzt in .auditione verbi divim ; ille nimi- fet- 4 in

omin. 3,

Orig. a-

V. Noffe debet , quod., licet fru&um non . fen-

rum , quem( ut fupra Jam infinuatum eft )

S.Viucentius Ferrerius indicavit dicens: Ver-

poftPafch,

$. Cv

pud Manfi/gmus, nmon tamen mullum referamus ex werbi

N

di.2.h.6.divimi auditione , uti pulchre oítendit Orige-

bum Dei, quando eít digne prodicatum ,

nes dicens: Solent medici preebere interdum

& devote auditum , facit tria: Primo illumi-

cibum aliquem , interdum etiam potum dare,

natin cognitione de rebus fpiritualibus : fe-

v.g. ad difcutiendam caliginem vifus, nec

cundo inflammat in dileCtione de bonis coe-

leftibus :

tamen in edendo ipfo cibo, vel in potanáo

Tertio purificat ab infe&iose de

fentimus , quia utile eft, & prodeft oculis ;

culpis mortalibus.

fed cum tranfierit vifum , cibi illius aut. po-

Vill. JVoffe debet , triplicem auditum e[fe nc- BugoCar-

&

culi virtus paulatim purgat afpe&um ,

ceflariun auditeribus verbi diviui ; at tugo Car- din. Manfi

tunc demum fentire incipimus, quia cibus ille

din. notat , fcilicet auditum natu:

CL

CA

, quo ver-

lifc. c7*

vel potus profuit oculis ; fed & in aliis fimili-

bum fufcipitur; auditum intellgentivw , quo . "**

S r

ter corporis partibus eadem fieri folent. .Hoc

fenfus verbi difcernitur; auditum obedien-

PT

inmo

ergo modo credendum eft etiam de Scriptura

ti» , quo res verbi efficitur. -

fantta (& idem affirmari poteít de praedicatio-

ÀX JVoffe dehet,quomodo intelligendi fintS.S, F P. S.Anton,

ne evangelica ) quia utilis eft, & anim»e pro-

quando verbum .De Corgori. Chiifli praferunt ; P2 tt 9.

€. Il

deft, etiamfi fenfus noíter ad praefens intelli-

ninirum quod hoc verüm [it, non 'quoad

gentiam non capit; quoniam,ut diximus , &

eflestiam , fed quoad efficientiam , fecun-

bone virtutes , quze nobis adfunt , reficiuntur

dum Gloffam. Quinimo major tractus fequi-

$ Hte

&pit

in his fermonibus , & pafcuntur.

tur ex verbo Dei pr?edicato , quam Corpore

D

Auth.op.

VL. No[e debet , quomodo verbum .Dei fru-

Chrifti fumpto: Nam per facramentum nul-

imne:f,

&uofe audiezndum fit; id quod apte per fimili-

lus juftificatur ,

fi accedit indigne, & in-

hom. 4t,

tudinem oftendit Author operis imperfetti ,

contritus , fed augetur iniquitasfua ; fed ob-

dum ait : ficut qui mittit in os fuum fragmen-

Ótinatiffimi homines audiendo pradicatio-

SL[

nem convertuntur.

Y

ferm,

tum panis,aut qualemcunque cibum , primum

molit eum dentibus, & ita demittit ftoma-

delz

X. No[fe debet. neceffitatem verbi divini , quam Philo 1. s.

chum; fic & , cum audimus omne verbum,

quidem Íat clare Philo fequentibus verbis *llegor.

neceffe eft ipfum meditari, & in ore fenfus ,

oltendit : Ut vera fanitas , quam nullus mor-

quafi quibusdam dentibus , id eft tractatibus,

bus przeceffit in corpore, a folo Deo largitur

molere, & videre, quid eft, quod dicit, aut

quidem, fed ejus liberatio per artem & medi-

unde dicit,aut propter quam rem dicit. Aliam

cinam, dum finit & a fcientia , & artifice nos

induftriam infinuat Manfi dicens : Experien-

juvari in fpeciem, ipfe fanans vel per hzxc, vel

tia docet, quod terra fru&um referat illius

citra horum operam ; fic etiam animae bona

fementis, quze füper ipfam difperfa fuit, v. g.

& alimenta largitur Deus per feipfum; per

fi fuper terram feminatum eft triticum, germi-

verbi autem preedicationem , quidquid ad

vfa—

nat , & maturefacit triticum ; fi avena , ave-

nandos animi morbos pertinet.

nam; fihordeum , hordeum; & ita de aliis

XI JVoffe debet, fru&um. verbi: divini multum Ori8. ho.

n B5X-

feminibus difcurrere licet. Veruntamen ob-

ab hominis cooperatione pendere: id quod pul-f-

d

fervandum eft, veriffimum effe, quod Apofto-

chre Origenes fequentibus verbis oftendit: Vi-

lus ait , fcilicet: JVegue , qui. plantat: eft aliquid ,

detur mihi unusquisque fermo divinze Scriptu-

neque qui rigat , fed qui incrementum dat, Dous ;

rze fimilis effe alicui feminum, cujus natura

haec

LU

Titulus/ CX2

r

P

Verbum Déà.

429

heec eít, ut, cum ja&um fuerit in terram, rege-

opulentiv natura , quo foderis altius, hoc

neratum in fpicam , velin quamcunque aliam

magis exundant divini fenfus. Fons enim eft

generis fui fpeciem multipliciter diffundatur ,

nunquam deficiens.

Alibi vero iterum ait:!dem he.

lïalaw

Ce lii

& tanto cumulatius , qüanto vel peritus agri-

Sicut quifenfibiles the

T

os effodere conan- 29 m'uen,

Y

cola , plus feminibus laboris impenderit, vel

tur, non in. fuperficie fo

um fodiunt, fed. in

beneficium terrae foecandioris indulferit. Nec

profundum defícenduaut , penitiores terrze fi-

tamen propterea terreatur, íi fructum non

nus fcrutantur , tametfi Depe poft labores &

ftatim adverterit , fed potius doctrince ab eo-

füdores vix paucas portiusculas afferuat.Non

: üfiïg,he.

dem Origene datzefit memor: Solent, in-

fic in fpiritaalibus, fed labor hic mihor &

20,:in[e-

OY

iij/c

€

ii-

íum Nav,

quit, medici interdum przebere cibut

major ubertas ; ita & nos ad ima defcenden-

quem , interdum etiam potum dare, v. gr.

tes fcripturarum , vim in breviculis verbis

ad difcutiendam caliginem vifus , nec. tamen

latentem inveftigemus. Ttem , ficut hi, qui in'dem ho.

in edendo ipfo cibo , vel in potando fentimus,

terris metallà fodiunt, ne minima quidem 2.in Efat.

quia utile eft, & prodett oculis ,

ed cum

frufta prostereunt , verum ubi na&i fuerint

tranfierit vifum cibiillius, aut poculi virtus,

aliquam venam auream , meatus omnes- exa-

paulatim purgat afpectum , & tunc demum

Ge circumfpiciunt ; iulto magis hoc facere

fentire incipimus ,

quia cibus ille

A

vel potus

nos oportet in S. Scripturis. Sed nec illud

profuit oculis. . Hoc ergo modo credendum

S.Auguftini omittenduta- monitum :Verbi Dei S. Augutt,

eft etiam de Scriptura fancta, quia utilis ett,

^

auditor, inquit, fimilis effe debet animali

L

bus, € t«3 de

& animve prodeft, etiamfi fenf

U

is nofter ad

qu?e ab hoc , quod ruminant , munda effe di- Y*'8 'n-

oc,

prefens intelligentiam non capit : quoniam ,

cuntur , &non pigeat cogitare, qua ia' alvo

ut diximus, & bons virtutes , qux nobis

cordis accipit, & cum audit, fit fimilis eden-

adfunt, reficiuntar iniis fermonibus, & pa-

ti:

cum audita 1n memoriam re

vocat , fit

fimilis ruminanti.

Ícuntur, & contrariz torpefcunt iis medita-

Viteen,

tionibus & effugantur.

AXIV. .Noffe debet , duar qraecipue ;Zo):?; inar i

H4m

Oftin.3.

XII JVoffe debet : curandum : ut fibi pre alüs

interpretatione S Scripture obfe vandas. (ffe, qua-

* familiarir fi£. facrarum. literarum le&tio ; eumque

rum primam offert S.Petrus , dum ait: Hoc ».Petr.r.

ofsco

$. Ch

5 de

*tYf. in finem' nautas imitetur , ut S. Chryfoíto-

primum intelligentes , quod omnis propheti- v. 2o.

P* inus fuadet, qui, cum procella digrelfi fue-

ca fcriptura non fit privatze interpretationis.

rint, & multum deinceps pelagus curientes ,

Alteram S. Auguftinus tradit, dum monet , S.Auguft,

in portum deceíferint quietam , demitten-

ut cum quis in facrarum voluminibus litera-d* pre-

rum , aliqua velut diverfüm fonante fenten- ef gac

tes vela , deponentes remos , egredientes na-

vem , quieti fefe , fomno. corpus recreantes ,

tia folicitatar, certa & inconcuffa fide te-

robuftiores conatns reliquam ad navigatio-

neat, nusquam deeffe veritatem

3

etfi non

TnpoCir-

facile propter magnitudinem rei. intelle&tus

nem preparant, Sic ergo & ipfi omni procel-

i^. Manfi

la, tumultuque & fla&ibus liberati, quafi

querentibus occurrit.

;

j(e, w

loífe

tranquillam ad quzerendum portum fcriptura-

XV,

va

debet , potiffimunr fru&um , quem

nl !.

rum ad lectionem impellamus, animas.

d,

S.Gregor.

in verbi le&ione , auditione, £2 pradicatione qug-

in moral.

quod S.Gregorius quoque fuiafit , dum dixit :

*

rere. quisque debet , effe. impletionem. verbi./ SicS.Chryf,

divinas Scribturas íf

3

[6 9

pius le:^, imo nunquam

enim diferte monet S. Chyfoftomus, dumin P(l.gs.

Ánton,

de manibus tuis facra le&io cebonatur.in fa-

ait: Sint.Scripturze divinze femper in mani-

4 t g.

cris Scripturis, per quas folas plene potes

bus, & jugiter mente volvantur; nec fufficere

C Ih

Dei intelligere voluntatem.

.

Quid autem in

tibi putes , mandata Dei memoria tenere , &

hac le&ctione obfervari f»eci

L

L€A 1]

al

iter debeat, pul-

$YXTÀ

operibus oblivifci, fed ideo illa cognofce, ut

irY

S.Hieros.chre oftendit S . Hiero

313 i

nus ,

dum dixit :

facias,quidquid didiceris ; non en

lti

Audito-

eþit - -

Damaf

Utere leCione divina vice fpecul

i, toeda cor-

res legisiufti funt,fed factores. Cui confentiens

rigendo , pulchra confervando.

S. Bernardus : Sic ait, ferva fermonem Dei , S. Bernr,

ferm de

XIIT. JVoffe debet utilem €9 [olidum modum tra-

quo modo melius fervare potes cibum corpo-

ciii

$63 Y3

adrent,

Gandi S. Scripturam , quem quidem . breviter

ristui ; nam & ille p

is vivus eft; & cibus

t

S.Chzyf,

& beneinfinuat .S. Chryfoftomus, dum ait:

Íerm. 4.

mentis. Beati, qui cuftodiunt illud. Ergo

Agriclola , poftquam totius vineze vindemiam

trajiciatur in vifcera qu»dam auimoe tus,

de Laz,

hilo |. 2

peregerit, non prius defifit, quam fingulos

tranfeat in actiones tuas , & in mores tuos.

]legot.

etiam minutos acinos decerpferit. Cum igi-

!

tar nunc quoque videam , Ífub literis velut

N I

fub foliis latere fenfus occultos, age & hos

rurfus diligenter amputemus , pro falce fer-

CONCEPTUS ,QPRæDïCABHJES'. :

mone utentes. Siquidem vinea poít fructus

femel a vindemiatore defeQtos , ftat nuda fru-

L E?X occafione thematis : Panzi celi dedit &lf: 9fal, 77.

&u, nihil habens preeter folia; verum fpiri-

qanem A'ngglo?'um mandaecavit homo : po- v.24.

tualis divinarum . Scripturarum vinea non

teft. verbum Dei cuz manna comparari.

item , fed quamvis , quidquid videbatur fu-

1.Quia de ccelo defcendit ut manna.. 2. Quia

ftalerimus, tamen adhuc amplius fupereft tol-

parvum eft afpectu,fed magnum efficacia & vir-

)rïg h lml

lendum. Itaque eomplures ante nos differue-

tute ,

ut manna.

3. Quia diveríos fapo-

res continet, ut manna.

M It

runt in hanc Parabolam, complures fortaífis

4. Quia diverfos

d.

habet effectus , ut manna ; nam aliquibus in

& poft nos differturi funt, nemo tamen po-

falutem, aliis in damnationem cedit, fi de-

terit totas opes eruere ; nam ga eft hujus

bito

Hhhs3

u

430

Bibliothecae Manmlif Concionatorig

bito modo non fumatur ; Unde tres doCtrinze

Quia Concionator non placet ; Qüi refutandis

erui poffunt. Prima, ut inde colligatur, quan-

ex fimilitudine cibi vel potus , qui fi fapiat,

ti divinum verbum fit faciendum , tum ob lo-

parum curatur, qualis coquus aut hofpes fit ,

cum , unde venit, tum obeffe&us , quos pro-

qui eum coxit vel obtulit. 2. Quia ipfa concio

ducit, non in corpore tantum, ut manna , fed

non placetj, vel quia nimis longa vel incul-

in ipfa etiam anima. Secunda, quod mane, id

ta eit, velantiqua inculcat ; qui refutentur

eft, mature, colligendum fit verbum divinum,

oftendendo iterum in conviviis , quam nec

ne alioqui occafio -non fit amplius id audien-

longitudo , nec repetita appofitio ciborum,

di, dum vellemus. Tertia, ut quisque tan-

abiis abfterreat, & famelico quivis cibus fat

tum collgat , quantum pro fe & animabus

fapidus exifítat.

3. Quia ipfimet fibi docti

fibi commiffis fufficit , quze omnia facile fufius

fatis videntür

aut nihil retinere poffunt ;

& practice explicari poffunt.

qui refutentur ex eo, quod, licet do&i fint ,

Luc. $.

V.lI.

lL. Ex occafione thematis: Semen eft verbum

non tamen fibi applicent ; & aqua defuper ex

Dei : poteftoftendi, quam re&te verbum Dei

coedo cadens multo . melius irriget, quam

o

femini comparetur, 1. Quia vere etiam indi-

quze ex terra afcendens fuper agros transcur-

get, utin terram bonam, id eít, ab omni

rit.

Deinde etfi non omnia retineant, tamen

Cluniac,

t,2538

peccato, cura, & finiftro affecu liberam

aliquid maneat, ficut cum cibus fumitur ,

animam , projiciatur.

2. Quia . perinde ut fe-

aut aqua per cribrum transfunditur. Videatur

men occultari & confervari , & per influxum

hac de materia fufius difcurrens Faber them.

coli fertile effici debet.

3. Quia multo ma-

2. au&. in Dom. 4. poft Pentec.

gis, quam femen, aliud trigefimum , aliud

XII

fexagefimum , aliud centefimum fructum re-

ALLII CONCEPTUS.

fert, dum alii affe&tus & propofita vi» pur-

"

gativie , alii illuminativze , alii unitivae con-

Qualitas.

.

venientes ex audito Dei verbo referunt; de

ufiota, in epiftola ZofimoS. lfidcr,

LQ lüdorus Pel

quibus videri poteft Faber conc. z. & s.in

** presbytero fcripta , cum retuliffet angu- |3.cpitt

Sexag. fufius . differeus.

Ítiam, quam quidam premebatur ; eo quod ab 2**

Jsc.. 1.

IIl. Ex occa(ione theinatis

-Cämyaarabi tur

aliquo facramenta receperat,divinaq: myfteria

Y. 23«

viro confzdemnti vultum. nativitatis

[ue in [pe-

participarat,qui ob vitam fuam lubricam peffi-

culo: poteft verbum Dei fpecalo comparari ,

ma fama laborabat ; fignificat , fe talem homi-

uti fuafit S. Hieronymus dicens

Utere di-

nem fequentibus verbis inftruxiffe: Nullo de-

vina Scriptura vice fpeculi. Itaque 1. often-

trimento is , qui fufcipit, afficiur, etiamfiis ,

*

datur , quam re&te Verbum .divinum fpeculo

qui tribuit , indignus effe videatur

j

neque in-

comparetur , cum vere fit lucidum , teíte Da-

contaminata mylteria confpurcantur , etiamfi

vide, illuminans oculos, & fuam cuique fa-

facerdos omnes mortales improbitate fupe-

ciem animze oftendens. 2. Quam libenter &

ret. . Id quod exemplo corvi Eliw probat,

frequenter hoc jpeculum infpici debeat , cum

qui , licet avis fit deformis , cadaveribus be-

totum vere fundamentum Chriftianz perfe-

füarum foetidiffimis devorandis affueta , vo-

&ionis pofitum fit in notitia fui , quze per in-

rax, rapax, cunctisque exofa , nihilominus a

e&ionem hujus fpeculi obtinetur. 3. Quo

Deo electus fuit, ut Prophetam adeo fanctum,

á

ine & fru&tu debeat infpici hoc fpeculuu, fci-

adeoque bene meritum, pane & carnibus

licet, ut , quemadmodum D. Hieronymus

mane & vefperifuftentaret : Neque Elias pro-

monet, foeeda corrigantur , pulchra confer-

vifionem hanc per longum tempus ab hoc

ventur & augeantur , quod per aliquos ca-

corvo accipere renuit., fed gratanter & li-

Varhunc

fus & exempla practica facile amplius often-

benter eandem acceptavit, ut vitam fuam

tonc, À

di 'potett.

L

1

mortalem cibiq; indigam hacratione fufterta-

: Dom

Matth. .

IV. Ex occafione thematis : Simile efl re-

ret; Imo nonnulli facri expofitores in ea funt

Qud,8

1331 gnum cclorum grano [inayit: poteft verbum

opinione, carnes illas & panes ex facrilegi

Dei grano finapis comparari ; & 1. oftendi ,

Achab inimiciDei menfa fuiffe furreptos: Quod

quod , ut finapis habeat quidem magnam

fi mihi diffidis (fcribit Ifidorus ad Zofymum )

acrimoniam , magne tamen falubritatis fit.

corvum cogita , impurum, inquam illud atque

2. Quia licet , ut finapi , fit contemptibi-

in pullos fuos crudele animal, cujus opera ille

in codlum excurrens , ac coeli civis, Elias

le, magnam tamen habeat efficaciaut, cum

illuminet intelle&um , roboret mentem , ac-

alebatur : Quotiescunque igitur anima no-

cendat charitatem , praefervet a vitiis , pro-

ftra pane verbi Dei indiget ( non enim in folo

vocet ad poenitentiam , incitet ad virtutem ,

qane vivit homo , [ed. in omni verbo , quod yro-

foletur in adverfis , quze omnia fufe & accom-

cedit de.ore Dei ) audaCter alimentum hoc fpi-

modate ad efficaciam finapis oftendit Faber

rituale & falutare accipiat, licet ei a corvo

conc. 6. in dom. 6. poft Epiph.

3. Quia , ut

id eft homine avaro, carnali, iracundo , aut

alias vitiofo , fubminiitretur.

granum finapis non habet efficaiam, nmifi

mafticetur, & per feriam confiderationem

lI. Vera eft etiamnum Ezechielis querela Manfi,

ld |

ruminetur.

cap.33. Fa&um e[t verbum Domini tanquam. cay- SifC. 2t.

V. Ex occafione thematis :

Et cæperu;at f-

quen mu/icum.

Audivittis fubinde nocturnos

Ws

Lue. 14.

4

*

Meir

mul omnes. excu[are : potfunt proponi & refu-

graffatores, qui gr

« LiLliii

nam.faciunt muficam ,

V' - 380

tari excufationes , per quas fe aliqui ab audi-

nunquid placuit ? & complures exle&ulo ad

Gone verbi. eximere volunt.

Nempe, 1.

feneltram excivit ; fed quid finita mufica dixi-

füs,

G ,

T itulus CXLV. Ferbum. Dei,

431

ftis , aut certe cogitaftis ? cogitaftis certe: o

vum , nigrum cygnum invenies, quam verbi

quam bene ! & ad lectulum rediiftis. Forte &

divini auditorem fedulum , qui malus fit.

ventriculum noétturno ex frigore infrigidaítis.

VI. Convivium inftruxerat Dominus ,

& S.Cyrillus

Verbum Dei tanquam carmen muficum. Sic

quidem ultimum , cui etiam Judam adhibuit , Alex. l. g.

C. IO.

fit multis peccatoribus , . altum ftertentibus.

eique manu propria bucceliam intinctam in

concilonatorem audiunt ,

evigilant, appro-

fignum finceri amoris porrexit.

Cum ergo

bant, nifi forfat ftomachentur , ad lettulum

accepiffet ille buccellam , exivit continuo:

redeunt, & concionem habent pro carmine :

erat autem nox, Joan. 13. v.3. quid ita pro-

vox, praetereaque nihil ex omnibus retinetur;

peras lada ? tam cito fatur es ? tot te ur-

debet retineri verbum Dei , inquit Magnus

gent negotia ? Mane faltem cum ceeteris ,

Gregorius ; fi cibus non retinetur in itomacho,

donec pro more gratias poft menfam dixeris,

quid prodeft homirni ?

annon refpectum habes cazeterorum? quid di-

cent de tua hac incivilitate ? quid fufpica-

ANecelfitas.

buntur ? At Judas nihil horum ponderat,

]oannes

III. Joannes Cluniacenfis, & plures alii, du-

fed currit feftine. Permittamus illum curre-

Cluuiac. bitare coeperunt,quo my(íterio fa&um (it, quod

re. Quam timeo , ne incurrat in laqueum , &

to.2.5.38. Chriftus nullum, quantum quidem ex Evange-

hzereat.

S. Cyrillus Alexand. l.9. c.19. quze-

liftis colligi poteft, patravit miraculum benet-

rit, quo initigatore properaverit Judas ? &

cium tempore pallionis fuze;przeter hoc unum,

refpondet ,Ífine omni dubio impulforem fuif-

quod Malcho amputatam auriculam repofuit

fe illum , qui homines a. concionibus abftra-

ianam. Quamobrem vero per talis miraculi

hit , vel extrahit ante finem. Stratagema hoc

operationem tunc fe potif'imum prodere Chri-

fuit nequiffimi hoftis, qui fufpicatus eft fu-

turam probabiliter a coena concionem ,ficut

fti potentia voluit, qui alia antehac ufitata

prodigia facere , & vel leprofos fanare, vel

etiam fuit pulcherrima , defcripta a Joan. c.

f

Cpiit

oculorum ufu donare czecos , vel membrorum

13. 14. 15. 16. 17. qua illos hortaretur ad con-

0,

agilitatem reftituere claudis & paralyticis po-

ftantiam , revocaret ad frugem ; & cum de-

terat ? Id procul dubio fa&tum , ut fignifica-

beret effe ultima concio, omnes nervos elo-

retur, quahta Ífit & utilitas , &^ neceffitas

quentize intenderet ad perfüadendum : timuit

praedicationis verbi Dei, quod auribus hauri-

idcirco diabolus ne fuum Judam perderet :

tur; Fider enim ex auditu ,. auditur autem . per

veni proinde cito foras, mi pullule, prius-

verbun Chrifi , Rom. 10, 17. Cum ervzo tem-

quam audias, & convertaris de peccato ad

pus adveniffet, quo Chriftus & fanguinem &

juftitiam , de perfidia ad pietatem , de inimi-

vitam daturus erat, prius improbi fervi aurera

citia ad fidem. Timebat diabolus , ne moran-

curavit, velut dixiffet , parum profuturam

do locus poenitentiv daretur: hac de caufa

fuam paffionem , parum utilitatis allaturum

feftinat. Tta D. Cyrillus.

fanguinem , quem effufurus erat , nifi praeter

ryf.

cruciatus, quos tulit, & cruorem , quem fu-

VIL. S.David Pfal. 46. ait: Omnes gentes S.Ch

dit, relinqueret przedicationem.

Aut hoc

plaudite manibus , jubilate Deo in voce exul-

in Pf. 4.?.

indicare certe voluit, quod propter przedica-

tationis ; Et paulo infra : Subjecit populos no-

tionem patiebatur, id eo fpe&are , ut lur-

bis, €$ gentes -[ub. gedibur noflfris v. 4. quando

dz» cararentur, & szegro fanarentur aures ;

nimirum Apoftoli indomitam gentilitatem ju-

Quserit hoc loco

uomodo enim audient fine praedicante ? ig—

go Evangelii fubdiderunt.

uiebat Apoftolus.

S. Joannes Chryfoftomus , quomodo mundus

Haftunc.

IV. Cum fcandalum dedoceret

Magifter di-

fubattus, & tanta variarum gentium ferocia

Conc. Àu!

- vinus, etfi jufferit & oculos erui, & pedes ma-

domita fuerit ? Refpondet , id fattum in vo-

in Dom.a

a

nusq; abfcindi , eo.quod. melius fit. lufcum , vel

ce exultationis, verbis Evangelii, hoc eft,

Quad. 8.1,

claudum in-calum intrare , quam . duos oculos €9

votivis ,

& gaudiofis nov2 gratio nun-

geder , manusque hubentem mitti in ignem cternum.

tiis. Subdit autem mox S. Do&or:

Solent

Matth. 5. & Marci g. de auribus tamen nihil

exercitus , quando iuclinat exercitus ho-

dicit, ut abfcindantur, fi fcandalizant ; quafi

ftium , non uti extrema victtoria, fed concor-

infinuaret, placere illum Deo non poffe, qui

di voce & clamore, fractos jam , & abjectos

eorum animos conquaffare : quod eft clarze

auribus caret. Cuin enim fime fide impo[ficile

fit placere Deo , Hebr. 11. v. 6. . Fides autem ex

viétorize

?

& trophoi maximi argumen-

tum ,

fed

auditu. Rom.10. v.17. auritos vult omnes , qui

quando bellum non manuibus

omnes defiderat effe fideles. Quid ? quod con-

clamore decernitur., isque loco manuum,

& armorum fufficit

tra oculos excipiat: JBeati,qui mom viderunt ;

ltaque pugna ma-

auribus vero beatitudinem addicat: JBeati,

nibus geritur ,

vocibus victoria debetur.

qui audiunt.

Dicit nunc Propheta: .jubilate Deo'in vote

Utilitas.

P

exultationit: velut diceret ; Labores & füdo-

Idermn 1. 2.

res praeli , quo contra inimicos noftros di-

i V. Magn:e vir experientize fcripto configna-

il

vit, fe per quinquaginta & amplius annos

micatum, debentur ( neque hoc negari po-

Ab

tres homines quzefiviffe, & nuspiam vidiffe ,

teft ) fanguini quem magnus Dux nofter

legiffe, audivilfe ; videlicet laboriofum , qui

Chriftus fudit, verum triumphus & victoria

voci divini

verbi adícribenda funt ;

Ver-

panem non habuiífet; abítemium , qui brevis

?evi fuiffet ; fedulum' verbi divini auditorem,

bo enim Dei profcripta funt idola ; ver-

bo Dei

qui probe non vixiffet.

Citius album cor-

boDei converfa eft geutiltas ; ver

pro-

e

Bibliothece [lanualis/ Concionatoric

432

[ Plrd'

proclamata eft pro coelo vi&oria ; verbo Dei

Jeietis , quia ego Dominnr. Et vero vix pro-

erudiuntur peccatores, & omnis nobis felici-

dicare ccperat, cum ecce Propheta dicit :

(ius $p

pid. N

tas paratur: Bellum non manibus,fed clamore

Fa&us eft. fonitus , prophetante 4e , €$ ecce com-

decernitur , isque loco manuum & arimmorum

Th

motio, €9 accefferunt offa ad o[fa , €$ unum-

2 Pof

Tertull, fufficit. Huc allufit Tertullianus, quando de

quodque adjuntzuram [uam; fleterunt — [uperye-

Doin, 4

l.de Pa- Chriíto hzec dixit lib.de Patient. Taceo, quod

tien,

des [uos exercitus grandis sümis.

Ecce tibi,

Quidts

figitur ; ad hoc enim venerat ; de Domino fit

quae& verbum Dei patrat miracula , nimirum

Magifter ; tanquam dixiffet : Plurimas gratias

defunCtorum offa revivificat, & revirefcere

debeo Redemptori pro immenfa liberalitate ,

facit, atque ex frigidis cineribus integros

qua in crucis ftipite facrofanttum fuum fan-

armat exercitus.

guinem fudit ; contentiofiore praelio decerta-

renon potuit, quando tam pretiofum liquo-

X. Myfterio 1*;011 vacat tributum illud ,

Idetm difc,

rem inter dimicandum fudit :

At enim de

quod fubditi Prophetze Jobi, poft fuperatas

IS. D«OI.

Domino fit magifter , nec videretur etiam ita

omnes illius 2erumnas , revereuter, & obfe-

quicquam praeftitiffe;nifi magifter fa&tus,& ipfe

quiofe eidem obtulerunt : dicit enim facer

nobis verba falutis annuntiaffet, & alios £van-

textus : Dederunt ei unurquisque ovem unam, €9

gelii fatores, ac praecones , ignaro rerum falu-

1

721

D

IUTOR OUICGm Wua.

Enim vero quod ei

tis fuxe orbi terrarum, fubmififfet.

ovem unam finguli donarint, haud difficul-

(5S.Bernar.

VIII. S. Bernardinus utilitatem hanc exem-

ter intelligitur, cur id fecerint , quia pre-

tit.2.$.9.

plo Lazari demonftrat dicens: unde anim?e in

tiofiores ilius feculi divitize , non in ar-,

in x, Dom

Quadr.a,

'peccato mortali defunc&e refurgent ad vitam

gento & auro, fed in gregibus , armentis ,

2,C. I

gratize, nili ex vivificante calore divini verbi?

aiusque fimihbus rebus fruttiferis confifte-

Hinc Prov. 13. dicitur: Lex Dei, fonr viteg , ut

bant; quod vero vel maxime admirationem

declinet a ruina mortis.

In fufcitatione Lazari

meretur, eft , quod finguli przeter ovem ,

voce magna clamavit : Lazare veni foras ,. €9

etiam inaurem auream unam obtulerint ; quae

flatim prodiit , qui erat mortuus , ut oftendatur ,

enim eftinter ovem , & inaurem proportio ,

quod fimul hzec duo conjunxerint ? Pro re-

quod in verbo Dei animam vivificante, eft ve-

ritas in voce ,charitas in magnitudine , & po-

Íponfione advertendum eít, inaurem auricu-

teftas in clamore, ftatim prodiit ad vitam gra-

ke effe ornamentum, mylticeque denotare

tive,qui mortuus fuerat in interitu culpze Joan.

facilitatem , optimamque difpofitionem. ad.

$. 'enit hora , €9 nmunc eft , quando mortui audient

audiendum ; ac proiude ovi , qu:e anim2e, ad

vocem Filii Dei: €2 qui audierint , vivent,

gloriam przedeftinatz eft fymbolum , merito

Manfi dif.

IX. Deus olim Ezec hielem Prophetam ad

inauris adjungitur, ad denotandum, quod

13. h. €.,

agrum quendam remifit , calvariis , nudisque

audiendo , & adimplendo vocem Dei, zeterna

mortuorum offibus plenum, qui;cum in eodem

predeftinatio comparetur: nam, ut Didacus

loco hinc inde circumfpexiffet, 'a Deo in haec

Stella ait: Habent divina verba, nefcio quid

verba interrogatus fuit: Fl hominir: putarme ,

divini, & paterni amoris, quod audientes

viveut o[fa ifla * cui Propheta refpondit: Do-

Fhi Dei, qüi ad seternam beatitudinem de-

Ide

mine Deus, tu nofti : Proecepit igitur illi Deus

ftinati funt , in ip

fis agnofcunþ ; gaudent, &

exultant.

dicens : Zaticinare de o[fibus ifis ,..€9 dicer. vir;

o[a arida audite verbum .Domini.

At vero

JDignitar.

quodnam in eo latet myfterium , quod increa-

ta fapientia Ezechielem huic tam ingenti of-

^ Xl. Guerricus Abbas , tres ait effe Chrifti Guerricus |

fium mortuorum multitudini , quze. nec aures,

matres, quarum prima Virgo Maria , fecunda 5.5- de na.

necanimam , nec intelle&um habent, pra-

*

Gratia, tertia Sapientia, quze fuis erga Chri- "at

dicare jufferit , dicendo

e

o[fa arida , " audite

ftum officiis fibi admodum fint fimiles , il-

verbum Domini ! Quo fine jubebatur divinum

ludque commune habeant, quod fuo qusx-

ipfius verbum praedicare in vanum ? /Awc di-

que modo illum inumbret , contegat, & ob-

ct Dominus offibus bir ( verba funt Prophe-

nubat, & major fit omnium erga illum . reve-

rentia.

tv profequentis relationem ejus, quod ope-

Mox ut natus eft Chriftus, Mater

ratus eft Deus

Écce ego intromittam in vos

MARIA quibusdam affumentis pannorüm in-

fyiritum ,. &2 vivetis, €2 dabo [uper vos nervos, €

volvit infantem. Sic mater gratia difpenfa-

Juccrefcere faciam [uper vos carnem , €9 . fciwetis,

toris fpeciebus rerutm ( panis puta , & vini

quia ego Dominus.

Enimvero continget non-

in Sacramento Euchariftz ) ejusdem facri

nunquam,quod peccator aliquis habituatus,in

Corporis nobis obtegit veritatem : Sic etiam

ceujus offibus hoc , vel illud. vitium firmi-

mater fapientia zenigmatibus, &figuris ar-

ter radicatum Ífit; hujus cor aridum fit in-

canam divini verbi contegit majeftatem , ut

ftar filicis ; continget ; inquam , quod fi ta-

fit majore in pretio , enixiusque colatur,

lis przedicationi cujusdam Ezechielis v. g

quod minus intelligitur.

Hinc accipio,

hA

vel alterius apoftolici preedicatoris proefens

quantum revereri debeamus praedicationem

l. de f

affiftat , fub eaque compunétus in corde fuo

V[rg (

divinam, & fapientiam evangelicam ,. cum

convertatur , fuamque priftinam duritiam de-

fit Mater Dei & verbi seterni, per. quam

LEUN

teftans , ad vitam gratize redeat ; de hoc

fit, ut in animabus noftris generetur. Cer-

tunc vere dici poterit: JEcre cre[cere . faciam

te cultum illi nihilo inferiorem debemus ,

fuper vos. carnem , €9.— [uper extendam , in vobis

quam Matri gratio , quase in auguítiffimo

altaris Saeramento elucet.

cutem , €2 dabo . vobir fpü'itum ; €5 vivelir , €9

A

XII.

e

Ó

Tituut CXLV. Virbum D.

433

s. Pafehae ,. ll Vendidi£ magifrum fíuum judas,

fti, quam concipiendo carnem Chrifti. Hzec S.

fius apud * tfiginta non amplius argenteis vendidit:

Anguftinus. Quanquam nec ventre conccptu-

Did. Ny, Conflituerunt. ei triginta. argentcor , inqdit S.

ra Chriftum fuiffet Virgo benedi&ta , fi mente

2. Poft

$. 8. Fer, Matthzeus c. 26. Quzerit S. Pafchafius ibidem;

f

jus non. concepiffet , antequam parturiet ;

quod confilium effe potuit perfidiofi & infa-

:

Doin,

eperit , inquit de Deipara, Vates Evaugeli-

Quadr

*

3: mis difcipuli, qui triginta folum argenteis

cus Ifa. 66. v, 7. in quze verba Rupertus c. 31.

Chriftum vendidit ? Refpondet, id Judam.

inIf. Antequam filium vifibilem ederet , pe-

ac Judzeos feciffe, ut eum utrimque, quam

perit, & mater ejusdem verbi effecta eít ; con-

pollent, defpicatiffime abje&um facerent,

cepit enim corde, & verbum Dei peperit o-

adeo triginta ( quod nulli homini alteri pro-

re. Quare & prvdicatores omimes in matre

brum accidit ) argenteis venalem dediffe,Tri-

endf,

ginta actres annos inter homines homoChri-

Dei figuratos vult Bernardus ferm. g. MARIA

254

praedicatores fignificat : qui enim aliis evan-

ítas egerat, ex quibus triginta priores totidem

gelizant, quafi JESUM in utero portant: &

argenteis , uno videlicet quemque annum ar-

alüs pariunt. Beati proinde, qui audiunt ver-

genteoemerunt,quo fignificare voluerunt, tam

bum, ut concipiant in corde füo JESUM..

vilem ac fordidam fuiffe ipfius vitàm, ut ma-

joris, quam argenteo , unusquisque illius an-

XV. Sed & ex eo colligi videtur þoïïe ve

r. Hartunck

bi divini dignitas , quod majorem apparatum * * $. g

nus emi nec poffet, nec deberet, niíi quod

etiam fic nimiam in illo pecuniam collo-

adhibere DEUS vifus fit concionatores infti-

tuendo, quam divinilfimam. Kuchariftiam

cari putarent: Tot argenteis emitur, quot

annis peregrinatus eft in hoc mundo us-

difpenfando: ad hujus enim preeparaticnem

que ad baptifinum , inquit ille. Hic ergo il-

pedes Apoftolicos , adhibito in minifterium

aquax elemento , abluit ; at vero, cum praedi-

lud quaero, qui fa&tum, quod reliquis tribus,

quos Chriftus fupra triginta vixit, annis non

catores adornandi , Spiritus fanctus in ignis

conftituerunt pretium , non deputarunt fuum

( Elementorum principis ) fpecic coelo defcen-

dit, & non pedes modo, led.caput, & manus,

cuique vel argenteum? Caufa fuit, quodii fu-

erunt anui przedicationis , quibus fuam illis

& Apoftolos totos depuravit, ut füa proedi-

doctrinam miniftravit; & quanquam eam au-

cando divino verbo conítaret diguitas : Jea-

ü, qui audiunt; verbum Dei,

diffent ab homine, de quo abjectillime fenti-

ebant, fat illis tamen erat ,"fuiffe praedicatio-

XVI. Pater zeternus, qui ante Filii in carne

nis eos annos , ut nullum iis pretium defigna-

[bid, $ c.

apparitionem, non nifi femel locutus dicitur:

rent: Tametíi enim improbiífimi & conta-

Semel locutus efl Deus, Pfal. 61. v. 12. poftea-

minatiífimi effent Scribze ac Pharifzei, tametfi

quam unigenitus przedicationis fuze officium

perfidiffimus Judas, par tamen iis annis pre-

inchoaffet, femel iterumque loqui auditus

tium invenire non poíle putabant, quos vel

eít: Hirefl Filiur meus. dile&ur ,. ipfum . audite,

Chriftus , quem viliffimum habebant, prazedi-

cando transmiferat.

Audiri jubet Filium,non videri, non taugi,

nonguftari. Cur audiri potius, quam mira-

Ibidem,

cula fpe&ari? quamCorpus facrofan&um man-

XIIL Aod,cum defignaffet animo necem,

quam inferre Eglon Regi volebat, fedentem-

ducari? quam fimbriam veftimenti ejus con-

que: illum in/zeftivo coenaculo folum reperif-

tingi? imo , quam cum eo tormenta futtine-

re ? cum eo facrificium litare? Sacrijäcium es9

fet , fic appellavit: Zerbum Dei habeo ad . te.

udic.:3. 20. Vix audivit mentionem verbi

oblationem noluifli , aures. autem — perfecift: mili.

yerrieus

Dei fieri Eglon , quando, tametfíi erat craffus

Pfal. 39. Non imperat facrificium offeren-

s. den

dum , fed aures verbo divino audiendo com-

rift

nimis, ut eum fcriptura delineat, & Rex, , fta-

tim furrexit de throno. Quareiftud ? Refpon-

modandas ; quia a verbo audito verz felici-

det Abulenfis : In reverentiam verbi Dei, ut

tatis fumitur exordium.

Audire divinum

verbum, eft Filio Dei affimilari, & inFilium

non audiretillud fedendo. Dixerat Aod , ver-

bum Dei fe habere , quod illi annunciaret ,

altiffimi fauftifia metamorphofi transmu-

tari ? Dixit id Pater coleftis ore Davidico,

quando is ftatima fella fe proripiens conftitit,

uteo Dei verbum cultu deveneraretur, in-

Pfal. 81. v. 6. Ego dixi, Dii eftir , €9 filii Ex.

dignum arbitratus, fi illud fedens aufcultaret.

celfz omnes.

Repetit eandem confirmavit-

que fententiam Filius Dei. Joan. $. lilos dixit

Atíihomo gentilis tantum detulit Dei ver-

bo, quantum illud obfervare debet Chriftia-

Deos, ad quos fermo DEI fa&tus eft. Ut in-

nus Catholicus, quod eft mater Sapientize,

dubitatum fit, ratione divini fermonis , di-

vinum homini Nomen communicari, inquit

quod eft ros animarum , & nutrimentum ea-

rundem, quod aperitfores gratize , & inducit

Eminentifiimus Cajetanus.

in gloriam *

Damnum negle&i verbi diüini.

$, Aug.

XIV. Tante dignitatiïs divinum verbum

l, de San.

XVIL Ex Genealogia Chrifti excludünturlbid. 8.44

Virg. € 3

eft,ut major ex digniffima eiusdem perceptio-

a S. Matthzeo tres: Ochozias, Joas, Amafias;

ín tr. J

ne Deiparze accedere vifa fit dignitas,quam ex

cur hi praeceteris, quos extra dubium eft fce-

fup. [oa

pn,corporali verbi incarnandi conceptione. Non

leratiores hac triade fuiffe ? Refpondet S. Au-

mea, fed magni Auguftini bzec eft oratio: Ma-

guft. q. 88. in nov. teft. Quia alii nequiffimiRe-

terna propinquitas nil MARLE profuiffet, ni-

ges, qui nominantur, habuere parentes faltem

fi felicius Deum corde, quam carne geftaffet :

bonos, quorum merito referuntur ipfi in

Beatior ergo MARIA percipiendo fidemChri-

Ífyllabum progenitorum Chrifti ; hi autem

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom, 111

11

habqere

434

Bibliothece Jïanuakir Concionatorig

nanaufeant, & adverfantur;'fcilicet , quod

habuere idolatras par,enteä; & ipfi fuere ta-

les, ut coaftct, quántum virtus narentum filiis

illos poteftati ferpeutum in'/erealium diriit-

— G

rofit. Refjondit deinde S..Hieronymus,

tat, permittendo , ut' omvigenx tentationis

S. Hilarius, S. Pafchafius, Abulenfis , Divus

nidus fiant , & centrum, vel ctiam ut a quoli-

Thomas, & alii: Quia fuere filii, nepotes , &

bet quantumvis horrendo ferpente, id eft,

peccatointoxicentur. Porro multi fünt, qui

abnepotes Regis Achabi , cui Deus minatus

fuerat , fe omnem ejus pofteritatem usque ad

zraves in hac vita experiuntur fibiobvias ae-

rumnas & advcrfitates , quze tamen , fi cun-

quartam generationem deleturum. 3.Reg. 21.

v. 2. Tantum nocet majores habuiífe malos !

Ge bene confiderentur, fzepe hujus a nobis a-

bominati, & negle&i vel contempti verbi

Refpondet przeterea Abbas hic, tres Reges

ideo omiffos, quia non audiverunt verbum

Dei poenze funt & fupplicia. S. Auguftinus in

'Tom. 9. tr. s. de tempore Barbarico ita fcri-

Domini, fed illius proecones interemerunt.

De Ochozia conftat ex. 2. Paral. 22. v. 4.

bit: Advenit tempus illud, quod preedixit

Dominus: Putas, cum venerit Filius hominis,

quod contemptis Prophetis , malos Confilia-

rios adhibuerit in interitum fuum. Joas occi-

fidem inveniet in terra? Quis habet fidem ?

dit Zachariam , 2. Paral. 24. v. 22. Amafias

quis credit verbis divinis ?. Praedicamus, &

contradixit Prophetz. 2. Paral. 25. v. 16.

non facimus ; auditis , & facere non curatis.

INum Confiliarius Regis er, quiefce , ne interfici-

Merito omnes fuüb flagello conterimur , & Do-

gm te. Mi proinde non funt digni Genealo-

or, & AUditOI , & contemptor.

gia Chrifti, ob verbi divini contemptum.

Ex quo infero, deletos videri de libro vitze,

. $. XilI.

qui non füunt in numero Auditorum verbi di-

vini Ruperti ve:ba funt: Hfti foli de memoria

Mis,CE-L LANEA.

prefenti, de libro generationis Jefu Chrifti

Qualits.

repulfi funt , qui verbum audiri , vel praeco-

nes verbi Dei vivere palli non funt.

Thomas in illud. Apoftoli : Perpaucis S. Thom;

Manfi di-

XVlHL In vita S, Odonis legitur , quod,

I.S

inc. I3.

fc25.7.6,cuüm Religiofus quidam in extremo agone

fcripfi. vobir : commentans, fermones,

deb.v.22.

cum morte lu&taretur , is aliis Monachis con-

ait, breves valde aecepti fant; quiafi funt.

fratribus fuis le&um ejus inftar coronz cin-

boni,. avidius audiuntur: fi vero mali, pa-

gentibus magna cum animi anxietate fe re-

rum gravant.

Plutsrch,

cofnendaverit, clara voce clamando : Modo

il. Demofthenes ,

cum coram Athenien-

inDemoft,

"

raptus fum ad judicium , ibique protulit con-

fibus perorans, parum eos attentos effe ad-

tra me accufator humani generis de micis pa-

verteret, fubito incepit fabulam de quopiam

nis facculum plenum , quas colligere fecun-

qui afinum conduxerat, & cum fub meridi-

em ob calorem folis fub afino federe & um-

dum coafuetudinem nolui, & de menfa ceci-

derunt. Quanto igitur eft verifimilius , quod

bram capere vellet , prohibitus eft a locato-

re, eo quod afinum, & non umbram , con-

Deus ad noftri juftiffimam condempationem

la,

fao tempore faciendam minutiffimam habi-

áuxiffet, Ad quam litera narratam cum val-

de attentos videre£ Auditores, e concione fe

turus fit rationem micarum fpirituilium panis

verbi-divini, de quibus preceptum habemus

proripere voluit; ilis vero eum retinere co-

manifeftum : Colligite fragmenta , we gereunt.

nantibus, & qua ratione finita lis foret , edi-

XIX. In libro 4. Reg. c. 7. legitur, quod,

cere jubentibus, his verbis graviter increpa-

& .

fhld n, 2.

tos dimifit: De umbra afini audire cupitis,de

cum Samaria aréta obfidione cincta, adeo ex-

trema urgeretur fame , ut matres propriarum

Groecive falute audire non vultis,

& Elif»us

rolium vefcerentur carnibus ,

Ill. Dicentis lau; in Hetu fit audientiun?. s. llieron.!

Propheta przediceret , futurum , ut fequenti

die ingens in urbem panis abundantia adve-

Dignitas.

Toa

henda effet, unus e ducibus verbum hoc ri-

?'!l(

fu excepit; At vero Propheta hanc ei poenam

]V. S. Pafchafius in illa verba : Conftitu- Byff f im

3. Do

erunt ei triginta argenteos: querit, cur Judzei

præäixit: Videbis oculis tuis, & inde non

Quadr.

comedes ; Étrevera itaaccidit , quia a nimia

triginta argenteos obtulerint Jud»e ;pro Chri-

fti venditione ?* & refpondet , eos pro fingu-

populi multitudine & preffura fuffocatus fuit;

Per iftam vero, qui fuit incredulus verbo Eli-

Jis annis , quibus Chriftus privatim vixit, fin-

At

foei, ut Lyranus ait, intelligitur quilibet incre-

zalos argenteos conftituere voluiffe; pro ul-

2tef

dulus verbo przedicantis verbum Dei, & 1deo,

timis tribus autem in przedicatione verbi di-

T*I' M

ficut ille dux ex hoc incurrit mortem cor-

vini confumptis nullum obtuliffe, eo quod fa-

P

oralem , fic ifte mortem fpiritualem.

tis zeftimari eos non poífe crederent.

S, Àuguft,

XX. Advertendum éít, quod de illis, qui

V. Regis Chinenfis , qui fexaginta fex Re-Engelgr.

tom.9. démanna naufearunt, dicentes

ZInima nofira

gnis imperat, literis tantus honor a Chinen- Sexag.

tem

r

*

naufeat [uper cibo iflo leviffrmo , facer textus

fibus exhibetur, ut purpurea Regis fella in-Dom.8.r.

Barb. tr.5.

clutze, a quatuor equis regiis ut Rex ipfe por-

mox fübiungat: Quamobrem mifit Dominus

in populum ignitos ferpentes, ad . quorum

tentur, & a fatellitibus quoque ftipentur;

ori honore verbum Dei excipien-

plazas & moríus plurimorum &c.ldem quo-

quanto maj

que fupplicium Deus frequenterillis immitte-

dum erit, . quod SS. Patres .Epiftolam Dei

vocant ?

ze folet, qui pxetioüüimum divini verbi man-

$. XIV.

iulus CXLVT, Virtun.

435

$. XIV.

7. Dom, 4. poft Pent.ætext.ï 1. Dom. 1i1. Poft

Pent. text. 2.

AUVTHORES.

IV. Ludovieus Granatenfis. in locis com.

V. Przedicator f. 137. & V. Scri

ptura Sacraf f.

j

l. MAtthias Fäber. Dom. Sexag. conc. r, s.

769. & V. Auditor verbi. fol. 1

]

& 6. Item Dom. 6. poftjEpiphan. conc.

V. Philippus d'Outreman i

n Pszda:ogo

6. Item Dom. 3. poft Pent. conc. 7.Itera Dom.

Chriftiano. p.. 2. c. 22.

4. poft Pent. conc. 2. & 4. Item Dom. 4. poft

VI. Jofephus Lan

gius V. eod. & V. Scfi-

Pent. c. 4. Item in Auctario them. r. in Dom.

ptura in Polianth.

6. poft Epiph. Ítem them. 1. & 2. Dom. 4.poít

*

VII. Laurentius Be

ent.

humane V. eod.

yrlinck in Etheatro vitae

IL. Henricus Engelgrav. p. r.Evangel. embl.

Vlil. Antonius Dauroltius in

Cathächifmo

14. in Dom. Sexag.

hiftoriali c. 3. tit. 74. 75. & 76.

III. Thomas Stapletonus Dom.. Paff. text.

IX. joannes

Majot in magno Spec. E.

2.Dom.Sex.tex. 1.2. 3.& 8.Dom. 3.Quad.itext:

xempl. V. eod.

/

TITULUSXCXLVL

V

]

S.

k- T B

J Thom;

Gus Pater totam naturam virtutis ad amo- S. Aug 1.

1C13,

rem Dei revocat, fic loquens: Nihil omni. . demor.

leh.v.22,

$. 1

no elfe virtutem affirmaverim , nifi fummumg Ecd.o45:

amorem Dei.

Namque illud, quod qua-

áripartita dicitur virtus ex ipfius amoris

Jutereh,

Denoft

vario quodam affe&u, quantum intelligo ,

QUQAD'ESSEENTIAM.

aicitur. ltaquéillas quatuor virtutes (qua-

rum utinam fit ita in mentibus vis , ut nómi-

na in ore funt omnium ) fic etiam definire

De;jim'ytio.

non dubitem: ut Temperantia fit amor , non

integrum fe praebens ei, quod amatur: Forti-

La&, c. &L

tudo amor, tolerans facile omnia, propter

AST' habitur. feu bona. mentis qualitas,

quod amatur: Juftitia amor foli amato fer-

70 promptos reddenr ad. bona. oyera

viens, & propterea re&e dominans: Pruden-

Jecundum . re&am vationem. efficienda.

tia amor,ea, quibus adjuvatur, ab eis

Quam brevius defcipfit Lattantius,

, qui-

busimpedgtur, fggaciter eligens.

dicens, elífe cupiditatem reida . €9

2, Bth c.6. immg/ia faciendi

Vel ut Ariftoteles voluit,

Diviþo.

qualitatem : qua. €8 bomum facit operantem; €8

opur ejus bomum reddit , five

eft habitus,

It. iniditur in Virtutem Zntelleglur & Po-

j Ietohy

qui habentem perfe&tum reddit, facitque, ut

luntatis ; quarum prior potentiam intelle-

opus ejus fit bonum. — Fufius vero per effe-

&ivam , pofterior volitivam, perficit, & ad

]

To.2.1.3: Ctus defcripfit Jacobus Alvarez hoc modo:

optimum difponit.

Utraque vero fubdividi-

P. Io €. 1. 7 hg qt lfumg'lgmmtum naturt. , ornamentum

t N

tur in Zheologicam, & AMoralem ; "Theoloice , Arias ibi-

1 Don,

menti , faciltas boni operir, qua beme faonthe-

five de Deoita dit?e, quia Deum pro obje- dem.

lgldb

que vivimur, qua virir malis . [cilicet. peccatir,

&o habent , refpiciendo eum , & immediate

vefiflüimus , qua meritis cumulamur, qua vitam eter-

nam promeremur , €9' Chrifli imaginer ac IDei imi-

circa eum operando. Harum funt tres ; Fi-

Arias to, tatorer effi

der ,. Sper, €9 Charitas ; quse ex toto fuperna-

cimur. Arias virtatem definit , quod

turales , itaque füblimes funt, ut nequeat ho-

. x.C. À

wuzdam qualitas €$ habitur amimae ad bene

"operandum inclimans , faciensque , ut homo bene vi-

mo eas omnibus naturze fuze viribus acquire-

re, nec proprie fe ad eas difponere, fe o-

val : neque poleft homo zo male uti. Sic eam defi-

porteat ipfas libere, gratuitoque a Deo dari

nit S. Auguftinus, negatque,hominem virtutis

& infundi. Etquamvis homo, poftquam eas

anüïäf'

habitu male uti poffe , quia adeo vere , deter-

erit

confecutus eft, iisdem augmentum ipfarum

)Om'u'['

minateque ad id, quod bonum eft, inclinet, a-

mereri poffit , tamen antequam eas habeat ;

moveat, ut fi homo eo uti, cumque eo ope-

non poteft ipfas ullo modo mereri.

Alize vir-

rari debeat, nihil quicquam facere queat ma-

|

tutes funt /oraler, quze proprie in moribus

li. Unde, quando homo pro ea, qua pollet,

rite componendis occupantur , hominem-

libertate, mali quid facit, non fequitur in eo

habitii virtutis.fed contraid facit,ad quod eum

que bonum & virtuofum efficiunt, fic ap-

pellate , quia ad bona opera (unt inclina-

virtutis habitus inclinat ac movet. Idem San-

tiones ; & , quemadmodum bona quzpiam,

R. P, Lohn. Bibl. Man. Tom. 111,

liia

con-

Bibliotoece Manualis Üonctonatorie

436

confuetado ad bonvm nclinàat

ita hee virtu-

facramento denuo infundit, ita quidem , t

|

tes hoiminem ad bene o»erandum vivendum-

Íi homo per coatritionem ,

aut certe per Poe-

que in

chniant ac movent.

Earundem prima-

nitentize facramentum ad gratiam fe praepa-

"A(

hanccum virtutibus f hcolocricls 1ecml—

rize ( Cardinaler dictze, quia ex ipfis velut ex

fonte, cveter» virtutes omnes oriuntur, &

ens,omnes etiam vv*mresMorales infotas re»

-

2

velut principio iis 1phs inniuntur ) funt qua-

cipiat: Adeout licet homo eas non operetur,

Fortitudo ,

e

fed DEUS per fe folus, tamen idem homo fe

tuor: Prudentia , — Juflitia ,

J'emperuntia.

Et harum virtutum unaquz-

ad eas per auxilia fupernaturalia , & divinae

infpirationl ,

conientiendo

que multas alias, tanquam fuas partes, quae

vocationique

lnPov

fab ipfis comprehenduntur,

& ad eas perti-

iiponat. Atv»oftquam ese a Deo infu'ze funt,

nent, habet.

Ad virtutem Prudentiv fpe-

tametfi homo bonorum operum exercitio eas

non auget,

virtute fua ipfarum augmentum

Gant Providentia , quze res. futuras refpicit,

ut

quod ac..eas eceffarium eft ; provideat:

opelandc», tamen bonis, quze facit ,

operibus

Get.

Circum[pectio ,

quae oinnes 1189'0!211 circum-

aeretur, ut eas ipfi Deus augeat ; 1dque Deus

y.20p

fiantias, ut re&e de eo mdlcet confiderat.

ita facit

ut quanto plus homo fe in bonis o-

an 2»

Santia Cantela , quae virtutis impedimenta ut

peribus exercet, tanto el amplins gratiam,

evitentur , attendit :

Habent

1)117 oentia [)Mmque f()lh i-

omnesque virtutes infufas augeat.

tudo, qu:e res a Prudentia i imperatas fuo tem-

vero hv virtutes infuíe pro regula non fo-

tan-

pore exequitur.

Adjuflitie virtutem,

lam rationem humanam, fed legem divinam

quam ejus partes, pertinent Kligio, P:em;, Q-

& Evangelicam, quze multa plus docet, quam

becientia ,

Gratitudo ,

Feraa m;

TLiberalitas ,

naturalis ratio affequitur

Habent item pro

feu Comzta;

communi & ultimo fine Deum

fat,

A [faijz uaf

Oaþ; vantia , & a-

objectum

10.2,43

lize vntaus his fimiles. Ad virtutem ]* ortitu-

beatiticum , ac finem fupernaturalem lumine

dinis revocantur /Magnanimitas, Bona F'iducia,

fideirevelatze cognitum: alios quoque parti-

Mngm hicentia ,

Fatientia ,

Longmlzmzfm

Per-

culares fines, fupra humanam rationem ele-

jeve, mztza

Hona h mmojttm & id genus

vatos, & ad hunc ultimum finem, qui ett

^ alize. Ad Tempeiantiam [ ectant, /Zijimen-

clara Dei vifio, beatificaque poffeffio

pro-

'*tzz

Ca/iztaf Manf[uetudo , C/mentia ,

Jaucta

portionatos ac ordinatos habent.

Quse deni-

lm

S€U€I ilas ,

ovl jlza

Hmmlz las ,

multaque a-

que virtutes omnes per quodlibet mortale

liw virtutes, quae illi fubjettoe ium autcerte

peccatum amittuntur ,

quia gratiam & cha-

convenientiam cum illa habent

& affiaita-

rfritatem comitautur.

Ac quemadmodum per

tem.

quodvis peccatum mortale amittitur gratia &

charitas,quae eft vita & perfectio fidei ac fpei,

lbld-

Ill. Porro harum virtutum moralium quze-

habitusque fidei & fpei remaneht, fine perfe-

dam vocantur am/mf tg , quippe quas homo

Gio:e ac ftatu virtutum ; fic univerf2e quoque

continuo exercitio & per proprios aétus ac-

virtites morales mfufæ amittuntur, manet-

In lib

Sentent

/quirit & comparat ;

fi qudem operantp ho-

que homo peccator fecundum animam nudus

,Tine virtuofe,

in anima habitus ad frnilia o-

& iilis omnibus exutus.

pera incliaans generatur , qui dicitur . Virtus

ZA:ur

aL-;Hlutä

proprioque Marte hominis parta.

T

hz virtutes pro regula habent rationem

prT*

humanam , pro fine, bonum , cujus cognitio-

V. Magnam de virtute æjhm:ztzonem con. 9*

*

8.

tam

nem naturalis ratio hoininis affequitur ,

cwei e: ita ut dicere qms cum veritate pofht il-

pro fine univerfali ,

qui eft Deus , quam pro

1Uz£ Salomonis: Przepofui illam tegnis & fedi-

- pa:ticulari virtutis cujusque in fpecte Neque

bus , & divitias nihil effe duxi in comparatio-

h»e virtutes acquifitze per quodcunque pecca-

ne illius , nec comparavi illi lapidé pretiofum.

tim mortale, quod homo committit, amit-

V deonupefe illam defiderare: nàm , utre:Apud Ra-

tuntür, adeo ut fi quis virtute ]uihtlæ &

&e S. Hieronymus ait, non fufficit nobls velledriq. p. r,

Caftitatis, & Temperantix przeditus ,

proxi-

Juftitiam ( feu virtutem ) nifi & famem illius tr- - *- 2-

jap. 6. v.

mo füuo verbum injuriofum diceret , aut je-

patiamur; initium enim illius veriffima difci-'

*

plinae concuplfcentm teíte Salomone.

J.mlum violaret, non idcirco v1rtute Caftita-

tis, neque [u! 'htlæ eque Temperantize,quam-

VI.

lufignem in virtutibur mnfeä?andu co- Cant. 1.

natum. adlubere :

ita enim in canticis exem- V: 4

vis contra easoperatus elffet, excideret : quan-

doquidem habitus dinturno exercitio com-

plo fuo docuit

dum non folum trahi petit

NT

parati, non penitus deftruuntur uno attu con-

aSponfo, fed etiam adjunxit

Curremus in

x

odorem unguentorum tuorum.

Pror i

trario, tametfi imperfe&ti remanent ac. debi-

les. Aliv funt virtates morales ,

Prudentise,

VIL. Deum frequenter. €2. ardenter. pro. dono

ys»

Bitucl

Jutitize, Fortitudinis, & Temperant;æ , cum

hoc. Virtutum fupematumlmm obfecrare ;

CUm jec p v 9

omnibus cxteris a Deo füpernaturaliter in-

enim omne datum optimum, & donum

V14

per-

fu/». Has homo non operatur , neque bono-

fe&um defurfum fit defcendens a Patre lumi-

rum operum exercitio acquirit fedDeus per fe

num , teíte S. Jacobo, merito per frequentes

N g

ipfe fine noitra cooperatmne anim?e infundit

& ardentes preces a Deo poftulandum eft.

Y ,

atq; comunicat; infantibus eas tina cum gratia

VL d. majorem. [pomper. profe&tum anhela-

ré: nam,tefte S.Bernardo, ubi incipis nolle fie- Epift. 9r.

1 t

infundit, mediante facramento baptifmi ; a-

dultis , qui eas una cum baptlfmo perceptas

ri melior ,

ibi etiam definis effe bonus. Et,ut

611

Jpïü

ad

amiferunt, mediante viva fxde poenitentizeque

9. HLeronymus loquitur , ubi coeperimus fta-

emetr

E"(S [

6

re

ï. 29

N

Tituu | CXLVI.

lrtuj

437

ye, defícendimus , noftrumque non progredi,

bibent me, adhue fitient : Qui audit m

, on

jam reverti eft. E contrario vero, ut "jdem

confundetur: & qui

ï*"u.mtur inme, uon

ait,tamdiu non relabiniur retro, quazruhu ad

pe«*:cagu ht

*

priora contendimus :

fi voiumus nou ** dire ,

Vii. In me omnis gratia vite & Veflfau:, j Ibid. v,25.

currendum eft. Certe Jacob Patriarchz :n fca-

in me omuis fpes vite & virtutis.

la ad ceelum omnes Aagelos vel afcendentes;

"Vill. Non dedit nobis Deus Spiritum ti- ». Tim. r,

A

vel defcendentes, 11uHob autem B&cnt

vi-

moris, fed virtutis, & dilettionis, & iobïleta— v

dit.

tis.

IX. Etiam alienas Vntutes amare :

nam

Utilitas

In Piov

H

lam de-

qui vere amat virtatem umcungue il

IX. Quafi is, qui arat , & qm feminat,'ac- Eed. 6.

pïeheuiem, ei piacæmt hincSeneca ait:Sci-

cedead illam, G fuftine', (id ef

, exfpecta) "- 9-

as eum muitis virtutibusabundare, qui alic

bonos fructus 11hus in opere enim 1phus exi-

nas amai

guum lab Uï'abis, & cito edes de genemtmm—

Gen. 2. 9.

X. Nullan difficultatem aut laborem

bus illius.

horrere: $i e-

v.20.p. quiin virtutis ftudio occurrit

X. Exerce teipfum ad pietatem (feu vir- t. Tlm.t&

2. . * pim Jacobo omnis labor levis, & omne tem-

tutem ) nam exercitatio corporalis ad inodi- * $:

pus breve videbatur, proe amoris, quo ikache-

cum utilis eft, pietas autem ad omnia utilis eft,

lem . profequebatar , magnitudine ; quanto

promitlionem

habens vitze, quaàe nunc eit,

maeis zelatori virtutis nuila difficultas autlae

& fütura.

bor gravis accidere debét?

Xl. Longitudo dierum in dextra ejus, &PFW ?

16.

Gradus

in finiftra illius. divitia & gloria.

Jac, Alv.

XL. Varie affignantur hi gradus ab Autho-

XlL. Mecum fant divitis & gloria, opesProv g.

to.2.1. 3.ribus. Aliqui enim a modo exercendi eos de-

U,Döïüæ

& juítitia.

Melior enim eft früctus V- $-

fumunt,

ficque primum gradunt ajunt effe,

Ieus auro , & lapide : pretwm & genimina

mea argento el le&o.

cum d1ümult&re gravi virtutem exercere. Se-

cundum,cum levi refiftentia operari. Tertium

XIH. Si juftitiam quis 'hhgit labores hu- Sap. g,

fine difficultate , fed. potius cum voluptate ,

]us magnas habent virtutes ; fobrietatem e- v. 7.

actus virtuofos elicere

nim & prudentiam docet, & ju

ftitiam, & vir-

Idem.

XlL, Alii gradus tales a fine defumunt, fic-

tutem , qmbus utilius nihil efï in vita hOn.HIH"'

que primum gradum conftituunt ,

propter 1-

bus.

plius virtutis honeftatem operari: alterum

XIV. Propofüi hanc adducere mihi adlbid, v. g.

propter. Deum velut finem fupernaturalem

convivendum, fciens, quoniam mecum com-

virtutes exercere: tertium propter folum Dei

municabit de bonis , & erit allocutio cogita«

tionis & tzedii rriel.

beneplacitum &

? gloriam virtutem amare, &

elicere.

XV. Qui tenuerint illam , vitam hseredi- Ecd. 4«

ln lib

XIIL. Alii denique a mnatu ad 111as per-

tabunt: & quo introibit, benedxcmtüeu Qui v* 14.

Sentient

venieudi defumunt diverfitatem graduum, u-

ferviunt ei, obfequentes erunt Santto ; & eos,

ti S. Bernardus fecit, fic loquens : Non oinues

qui diligunt illam ,

diligit Deus.

uniformiter gmdluntm ad Deum. Quidam

XVLinfinitas eft. thefaurus homlmb*w Sap ?i

paffu ; ficut illi , qui terrenorum curis implici-

quo qux ufi funt, participes facti funt. amici-Y

I4s

ut Domini recor-

tix;:£. Del

ti vix ahquando refpirant ,

5'0 7,

denturt.

Quidam modefto inceffu, ficut hi ,

XVIl

Venerunt autem mihi omnia bonalbid.v té

qui Domini fervitio mancipati, & Deo qui-

pariter cum ilia

zommf

dem ferviunt, & tamen erga felpios indul-

gentiores exiftunt. Alii veloci, id eft, rapido

XVIII Laudemus viros gloriofos, & pa- Bcel, 44,

homines * * & 7

cuïf'u. ficut hi ,

qui füper carne faa intuen-

rentes noltros in generatione fua :

tes, & fe & tranütona contemnentes, celeri-

divi

EX

jto

s in virtute, pul(,lmtuanus iïudwm ha-

xoüd l

jrio, D. f

tef pïofimfcunmr ad Deum.

bentes,

pacificantes in domibus füis.

r [ 62

MX Quoniam gloria virtutis eorum tu- Pf, s.

TOR UR

i

, & in beneplacato tuo exaltabitur cornu - 18.

ig

EX S.SCRIPTURA

noümm

dalf Í

Qualitar

XX,. Habebopropter hanc claritatem Ad Sap, g. v,

turbas,

[,h

& honorem apud feniores juvenis, 1o,

Pí8;19.9.][ ?Bunt de virtute in virtutem : videbitur

& acutus inveniar in judicio, &inconfpectu

DB.US in Sion.

Poteütiam admirabilis ero

Prov. 15

XXL Venerunt autem mihi omnia bona Sip. .

IL. In abundanti juftitia virtus maxima eft.

v.5

. ML. Difce ,

ubi fit pradentia, ubi virtus ,

pariter cum illa , & innumerabilis honeiïas V. II

Baruch.3

Y. 14«

3' ubi fit mtelle&us , ut fcias fimul , ubi fit lon-

per manus 1lhus.

[U A

L

giturnitas vitze , & victus, ubi üt lumen ocu-

uciinditas,

lorum & pax.

XXII. Lzetatus fum . in omnibus,

quonl- Ibid, v.za,

Pf 1:37.

]V. In quacunque die invocavero te, ex-

v. 3

audi me : multiplicabis in anima mea virtu-

am antecedebat me iíta fapientia (feu virtus )

tem.

& igncrabam , quonlam horum omnium

3. Paral.

V. Quzrite Dominum , & virtutem - ejus:

Mater eít.

Ew& gh

6w TE quzerite faciem ejus fempvr.

XXIIL Intrans in domum meam conqui- Ib 8.v.16,

VI. Qui edunt me, adhuc efurient : & qui

efcam cum illa; non enimhabet amaritudinem

Ep.ü äd

Eccl. 24

[emct

V. 49

"*

lii

con-

438

Bibliothecg "lanualit, Concionatorig

conver*fatïo illius, nec t^^dium convi&us illi- indebita venit, propere affe&atur, pericu-

us, fed betitian & gaudiun

lofe captatur.

Eccl, 6,

ZEquitat.

V. 2$«

XXIV. In noviffimis invenies requiem in

ea, & convertetur tibi in oblectatio:sem.

XIIL, Indignum

tibi judicia, formam a pel. IHHem'in

Prov. 3

XXV. Viv ilius vi» pulchro , & omnes

libus raurium & opibus vermium mutuari,

erm,

V. £7.

femit?e iliius pacificae.

llle eft verus propriusque cujusvis rei orra-

Sap. 8. v,

XXVL In amicitia illius dele&atio bona,

tus , qui nulla interveniente materia per fein-

6 Augi

8.

eft.

& in operibus manuum illiqs, honeftas fine

IdemS,

[,ded

Gefectione.

XIV. Habent mores füos colores :

Ihabent

71.inCan.

pit

& odores colorem in conícientia, odorem in

$. III.

fama.

Utilitas.

$ Dif

EXSS.PATRIBUS ET DO-

p]& PA

XV. Qui deficit fibi, ut virtuti adhaereat, S. Ambr.

Mar,

CTORIBU S.

amittit , quod fuum eft ; accipit, quod 2eter- fup. Beat.

num eft.

inimac.

Qualitas.

XVLl. Ver» divitixs non opes funt, fed S. Bern.in

$, n

virtutes , quas fecum conícientia portat , utlerm-

in5, de

$. —'iurg.

in epif.

. IN hac vita virtus non eft, nifi diligbre,

in perpetuum dives fit.

vi'r:ut. «'

ad Maced

quod diligendum eft; id diligere, pru-

XVIIL, Virtus ubique lucet, & inexpugna-8

« Chryf.

vit

dentia eit: nullis inde moleftiis averti, fortitu-

bilis eft. Non divitize , non paupertas , non

0, 1r. iü

epift. ad

. do eit ; nullis illecebris, temperantia : nulla

principatus, non fubjettio, non morbi, non

Philipp,,

fapientia , juftitia eft.

ignominia , fed his omvibus relittis in terra

$. &m!x.x.

li. Non virtus eft, non poffe peccare , fed

ad coelum ipía pertingit. Duntaxat fi animus.

fupe/ Lüc. nolle. atque ita tenere perleverantiam volun-

generofus , & nihil poterit folidum ac ftrenu-

tatis, ut voluntas infantiam ,. virtus imitetur

:

um impedire.

na&u*am;

AVlII. Gaude inno

centiä ,& exultä : gau- Idem in

de, inquam , qui ubique illzefa es, ubique fe- ferm,

Ilergl de

otífic,

III. Ponus circuitus eft, fijuftitia querit ,

cura; fi tentaris, proficis: fi humiliaris, eri-

prudentia invenit, fortitudo vendicat, tem-

geris : fi puguas, viucis : fi occideris, corona-

Yis,

2

perantia rollidet, ut juftitia fit in affe&tu,

prudentia iu inteilettu, fortitudo in effectu,

XIX. Si bene merentibus aliena gratia C«ffiod.in

temperantia in ufu.

non refpondet, merces tamen füa virtuti nontP!l-

h

$ Grezor. - |V. Menfuretur perfe&orum fidelium vi-

q. fU.

deerit, quae fructus & lucri fatis habet, fimpli-

].tt2

ta per qQuadrum, & tantum habeat fpiritualis

citer apud fe de bono felicis confcientize tefti-

pet-zzeh,

5

atrii latus unum , quantum latera íingula;

monio gloriari ; neque enim fubjetta eft ex-

quia unusqrisq; tantum eft prudens quantum

ternze difpofitionis arbitrio, fed in fua propriae

te.aperans , fortis & juftus; tantum tempe-

puritatis Majeftate confiftens , ab iudignio

"m

k

ho

rans; quantuin prudens , jultus & fortis fue-

bus przemia nón requirit.

rit.

&. Clem.

!; I,6]

V. Fertur virtus habitare in rupibus adi-

Dignitar.

b

^eX C.4tu difficilibus, nunc autem celerem caftum

XX. Virtus gradus ad gloriam ; virtus ma- S.Bern.S.

oatroinat,

NT

locumtenere , & quse nec aípici poífit omni-

ter glorize eft. Fallax gloria, & vana eftpul- de natal.

$4

um mortalium ciliis , fed ab eo demum, ;).d

chritado , quam illa non parturivit. Sola eft, 5. Vi&.

uem fudor venit.

cui gloria jure debetur, &

S. Bern.

tur,

fecure impendi-

VI Virtus in pace acquiritur , in preffura

S, Ambr.

sd Epifc.

probatur , approbatur in vi&toria.

XXIl. Probati Viri genus virtutis. profa-

in ferm,

Aquit,

lii

$3. Ieroa,

VIL Vis fcire, quales quzxrat DBominus

pia eft; quia ficut hominum genus homines,

apud A. Ornatus , habeto juftitiam, temperantiam,

ita animarum genus virtutes funt.

Idem de

var. to. 2. prudentiam, fortitudinem, nihil hac gemma-

XXIL Qui major honor potuit homini ef- dign hum

1.3.». t rum varietate diftinctius.

€. T.

fe, quam ut ad fimilitudinem fui Factoris con- condit,

VIII. Non eft fatis recte facere, nifi etiam

deretur, & iisdem virtutum veftimentis orna-

5. Ambr.

|

de

maturare adjicias , quod facis ; uberiores fru-

rctur , quibus Conditor, de quo legitur : Do-

l-fo &1

Cain, c. 5,«tus habetcelerata devotio.

minus regnavit, decorem indutus eft, id eft,

13

Necg[fitm.

omnium virtutum fplendore & totius boni-

S. Bern,

IX. Magifterii authoritas conftat ex vita:

tatis decore ornatus ?

XXIIL Nihil facit nomen adeo immorta- S, Chryf.

in ferm. docenda faciens obedientem perficit Audito-

rem.

le, ut natura virtutis. Id oftendunt Martyres, in Pf. 48.

S.ChrnyL

X. Cujus vita defpicitur , reftat , ut etiam

oftendunt Apofítolorum reliquiv , oftendit

proedicatio contemnatur.

memoria eorum , qui recte ex virtute vixe-

(

S. Bonsv,

Xl. Tunc vitia fideliter extirpamus, cum

runt.

:ï

!2

p- ?.Spec virtutibus cedere cogimus, idque non ad tem-

XXIV. Extremus virtutis finis eft , quodïdem in

C. 2»

pus duntaxat ; alioquin illa redeunt, & fiunt

facit ad fammum bonorum faftigium pertin- Pf 134..

noviífima pejora. Neque proderit omnia cum

gere, & Dei effe fimiles, quantum concedi-

tur.

i

fzeculo reliquiffe , nifi virtutum greffibus tota

S. Profp.l,

S.Ber, Chriftum intentione fequamur,

XXV. Omnis fancta virtus res eft diviha,

r

S« [-inNa'

XILl. Quae

fi

ine virtute eft gloria, profä&o

g. de vit,

incorporea prorfus fltque mundiílima

» QUam contempl,

tal $. V lctp

Inen-

d-

T uulug CXLVL Firtus.

439

mentes inquinat non inquirunt, fed ipfa in-

ä'uczzzzäitm:.

quinatas emaculat: cujus parficipatione for-

mantur informia, fufcitantur mortua , fanan-

X. Si gaudium eft in mundo , hoc uti

Ti

é

que l. .2' : cll X'40

lcim*

tur infirma , corriguntur prava, reconcilian-

poffidet puri cordis homo.

tur advería. Hanc non habet, niíi Deus & is,

XL juftorum lzetitia de DEO & in Deoeft, , , &

cui dederit Deus.

Jucunditas.

& gaudium eorum de veritate & virtute. ^ 8.2.

S Augt, XXVI. Ubi eff virtus & felicitas, quid a-

llng.

l4.de civ.liud quzeritur ? quid ei fufficit , cui virtus, fe-

EXEMPLA"cATHoch

7Lag,

licitasque non füfficit ? Omnia quippe agenda

EXTERNA.

complecitur virtus, omnia obtinenda feli-

L lYE Chrifi profe&u in virtutibus tefti-

citas.

k

S. Batil. e-

monium dat S. Lucas, dicens: JefusLur. . v.

So Ambr.

pift. 42.ad

XXVIL Virtutis autem ftudium pretiofa

proficiebat fapientia, & vetate, & gratia apud"t-

T. D.

AX

quidem fe habenti poffefio 'eft : jucundiffi-

Itma,

Deum & homines, inteliige, quoad exter-

mum vero fpectaculum illis exhibet, quibus-

nam apparentiam.Sed. & S. Bernardus de eo

S Bemis

cum congreditur familiariter.

fic loquitur : Ipfe hominis fzeculiqueAuthor,

lerm,

$. Chryf.

Epift,254.

inS.de ( omni

XXVill Quem bene vivere perípicies,

quamdiu cum hominibus converfatus eft,

virtüut, &

aad divinum cultum referre intelli-

numquid ftetit ? & quidem te(te S. Scriptura,

Si Chfyf.

vit,

ges, hic fi innumeris etiam catenis obfitus

pertranfiit benefaciendo , & fanando omnes.

hD. lr i

epiit, ad

fuerit, fi femper in carcere vixerit, fi apud in-

Pertranfüt ergo , ficut non infru&uofe , ita

dignos fervitutem tulerit, fi pauper fepul-

non remiífe, non pigre, non lento gradu, fed

P

chro repulfus combuftusque fuerit, fi deni-

quemadmodum de eo fcriptum eft: Exulta-

que, quidquid dici grave poteft;paffus fuerit,

vit ut Gigas ad currendum viam füam : porro

hunc beare, hunc felicem dicere

currentem non apprehendit , qui & ipfe pari-

ftra tollere memineris.

à hunp ad a-

ter non currit.

s

Idemin

lI. De B. Virgine fufe probat Suarez, eamin 4. p. g.

i,

$. IV.

tantum in virtutibus profeciffe, ut femper fe- 37. d. 18.

. 18f

cundum totam menfuram gratiz operata fit,

EXLIBEÓLODEIZMITATION

meritisque omnes homines & Angelos fimul

E

CHRI)S Tku. :

fumptos fuperarit. Hinc Rupertus dixit; Eam

Cifftodin

in prima fan£tificatione faiffe ut auroram , in

ejill

Qualitas.

Filii conceptione ut lunam, in morte ut fole.

IHII. Jofephus Patriarcha. quantze virtutisl,g;d*,om,

L. I.E.2S.IL Lli maximein virtutibus proficiunt ,.qui

fuerit; teftatur S. Ambrofius, dum ait : Jofeph c. 17.

v* 3

ea, quze magis gravia funt

QG contgfa:

x

humilis usque ad fervitutem , verecundus us-

ria, virilius vincere nituntur,

que ad fügam , patiens usque ad carcerem,

Ibid. 8, ».

Il. Sine folicitudine & diligentia nunquam

remiffor injuriz usque ad remunerationem.

acquites virtutes.

IV. De Ruth Moabitide dicebat Booz :Ruth. a,

Aeceffitas.

Scit enim omnis populus, qui habitat intra V* !- 2:

T. C. T.

IIT. Vere alta verba non faciunt juftum &

portas urbis meve, mulierem te effe virtutis.

fan&um, fed virtuofa vita efficit Deo carum.

f o $,

V. Judith erat in omnibus famofiffima, Judith,

18.

[

1

IV. Non eft culpanda fcientia , aut quze-

quia timebat Dominum valde ; nec erat, quiV: 8

le xzai;l.

s.

4

b

D

iet fimplex rei cognitio , quze bona eft in fe

Ui ylä'

deea loqueretur verbum malum.

confiderata, & a Deo ordinata: Sed przefe-

VI. Jacobus Apoítolus a Theodoreto lau-

renda eft femper bona conícientia, & virtuofa

datur,

In hiftor,

vita.

?

fcebat.

quia quotidie in divinis rebus cre-

rel. ra,i". T.

$ mb

3

in letfi,

lbia. g' S.

V. Adveniente die judicii non quzeretur a

VII. S. Fulgentius parum putabat omue , qbeg, l. c.

nobis, quid legimus , fed quid fecimus , nec

ftiebat.

quod faciebat, de die in diem melior fieri ge-

[jem de

quam bene diximus , fed qu

gm religiofe vixi-

digs hum

m us'

VIIT. S. Pachomius plurimorum Patrum

condit,

/Equitar.

D

Ibid.. —

confiderans inflituta , dabat operam , cum

1. I' e- Igc

VI. Vita boni Religiofi ( imo & Chriftia-

proprio fratre ad majora virtutis augm

)

entg

« 3.

ni) omnibus virtutibus pollere debet, ut

con(urgere.

fit talis interius, qualis exterius apparet.

. IX. Abbas quidam habuit quinque fratres, Difcipul,

quibus preecepit, ut unusquisque referret vir- Prompt,

Utilitar.

$ Of

tutem fuam, Primus dixit:Decem annis quoti- lit- V. ex.

die feci confeffionem generalem. Secundus?T:

nb

Lx'e 4 VI. Bona vita facit ho"minäm fapientem,

dixit: Quotidie bonam attentionem per vi-

?

L

& expertum in multis.

à

]. 1

-:

ginti annos ftudui habere in oratione. Ter-

VIilIl. Multa verba non fatiant animam,

tius dixit: Per triginta annos quotidie, quan-

$. 2

.C. 2

fed bona vita refrigerat mentem , & pura

tum potui, mifericos fui, & intraviinfirmato-

jem i

confcientia magnam ad Deum praeitat confi-

yium ,

quxerens , cui fervirem.

Quintus

ia

dentiam.

dixit: Per quadraginta annos, neminem

Dignitas.

«

conturbavi, omnia patienter fuftinui. Quin-

T. ?. c. 6,

IX. Gloria boni hominis teftimonium bo-

tus dixit : Per quinquaginta annos quze-

.al

S-' I«'

j

fivi defpecionem, & non inveni mihi fimi-

» de fo,

n panfcientiæ.

lem

BnterlPl-

k

440

Bibliothece .Manualir. Concionatorit

lem in humilitate. Abbas igitur Deum roga-

ftudio. arida perfeveret, omnem florem fru-

vit , ut fibi oftenderet , quis inter illos melior

&umque fpiritualem exurendum.

effet, Et venit ad eum vox dicens: Primus

IV. P. Petrus Faber ítudebat, nullum o- yita 1. e.

feipfum dat Domino. Secundus invenit Do-

mnino diem ducere fineiufigni aliqua pro-c. 12. 8E

minum. Tertius portat Dominum. Quartus

greffione virtutis; unde tantam virtutis per- ul.

emit Dominum. Quintus vincit Dominum,

fectionem & opinionem confecutus eft , ut eo

d 4

e vivis erepto , crederetur eodem cafu ipfa e-

EXEMPLA DOMESTICA.

tiam focietas interitura.

Ribad. in [,

gnatius przefentem diem cum hefter-

V, P.Jacobus Laynes, etfi fummve fueri

cIn epiftS.

Ántue

vit. l, $,

9.

no conferens , & cum profe&u profe-

Borg 8.5«

1590.

do&rinze , mirifice tamen conjunxit fcientias

puor,

&um, longius fe quotidie progreffum , & ar-

cum Spiritu, maxime vero cum folidis virtu-

diol. G

dentioribus indies inflammatum ftudiis repe-

tibus humilitatis & charitatis.

Tautin,

riebat. Sed & in Conftitutionibus fuam de

VI. P. Francifcus Suarez in tanta doctrinze xit, th:. d

n, 25

virtutum przeftantia opinionem fatis explica-

abundantia tantam tamen virtutis curam ha- A g.prae-

buit, ut Doctor Oviedus complutenfis .Pro-fixa.

P.to,S. ,. Vi£, dum dixit: Omnes , qui fe focietati ad-

dixerunt, in virtutum folidarum & perfecta-

feffor de eo diceret, neminem a fe vifum, in

rum & fpiritualium rerum ftudium incum-

quo modeftia & doctrina.tam ex 2equo certa-

hotus.

bant, acin hujusmodi majus momentum,

Y

rent. Idem poftea Abulenfis Epiícopus fa-

Prov.

quam in doGrina vel aliis donis naturalibus

&us, Suarezium quidem a

pprime do&um,

Rbenat

& humanis conftitutum effe ducant; illa enim

fed fanttiorem effe dicebat.

Cl

interiora funt, ex quibus efficaciam ad exte-

VII. P. Balthafar Alvarez tantos in virtute pig. fcrip,

lon,n,!

riora permanere ad finem nobis propofitum

progreffus fecerat, ut S. Therefia per divinam

Bart, , s. oportet. Hinc Jacobo Tyrio nimio ardore

revelationem cognoverit, nullum eo tempo-

c8.vit. fcientiis vacanti decem annis poft mortem

re in terris fanCiiorem vivere. Hinc & füummo-

apparens dixit : Minus de fcientia, plus

pere etiam diligebat eos , qui virtute impenfi-

de virtute.

us ftudebant, eosque Deo impenfe comenda-

Vita)6, . S. Francifcus Xaverius tam infigni e-

bat, ac, quo poterat, fübfidio, officiisque

G ii

rat virtute przeditus,ut multi fociorum nulla

fovebat.

alia de caufa eum vi(erent, nifi ut ezelefti illo

VHL P. Ludovicus de Ponte quantumgi, ,. c.

afpe&u exhilarati, ad beatoe vitze ftudium il-

procefferit in omni genere virtutum, teftatuss, $. a.

lius eximia alacritatis ardorisque cogitatione

eft przeter alios Epifcopus Vallifoletanus , fic

accenderentur. Sed & :.d focios fcribens di-

ad Pontificem ícribens : Hunc virum infi-

cebat: Mementote, focietatis noftrze ampli-

gnem in omni genere virtutum, &tam arden-

ficatores, multis ac magnis zerumnis exerci-

tem fuiffein amore erga Deum, ut inflamma-

Pibto

tos, virtutes omnes enixe coluiífe ; vosque ità

ti affe&us eum perduxerint ad terminos amit-

2.tfe

demum illorum meriti ac glorive participes

tendi vitam naturalem: falutis alienze tam ftu-

rï-

N

futuros, fi in. focietatis nomine amplificando

diofum & folicitum, ut plus quam annis qua-

- fueritis imitatores induftriae. D:ctitare item

draginta nemo videritotiofum , fed agentem

[L]

.erat folitus, quod boni virtus non parit, hu-

femper cum Deo in oratione aut facrificio,

laen.

manas artes nequaquam parituras fine virtu-

aut laborantem ia bonum animarum.

te. Proinde caverent diligenter noftri, ne per-

IX. P. Thomas Sanchezaltiffimos femperBib!iothc.

. vulgata hominum via dignitatem atque ho-

fibi propofuitvirtutum fines , ad quos toto pe- trietSo:

ciet,

N

norem a;t appeterent , aut appetere vide-

&ore incumberct , eoque in ephemer dem

rentur; feu fuis di&is fa&tisve ad huma-

relatos nominare, quam contenderat, aífe-

Sï)obæ-

B de

nam potius, quam ad divinam, tenderent

cutus eft laude.

Nimirum feduli more mer-

dextia

gratiam. "Veram utique authoritatem egre-

catoris negotiationem fpiritualem cum fuimo

gix virtutis comitem non hominum donum

Phto

vitiorum odio, virtutisque amore fingulari,

a.

effe , fed DEL

ltaque fi quando homines

fic celuit femper & exercuit, ut omnem di-

ipfi per fe humanis artibus ( omiffo coclefti

cendi docendique rationem excefferit. Quoti-

Vitt

f fa.

profidio, germanaque virtute ) quxerant au-

die, quze negotiationi fübjiciebat, propone-

thoritatem , divino confilio fieri, ut eam pa-

batmane, & in libellum fecretiorem referre-

rare dum ftudent, funditus perdant, ne fcili-

bat:; diei decurfu exercebat,quze conftituerat:

cet vilia fint hominibus dona coeleftia , fed

certis denique temporibus a fe rationem exi-

haud fecus, quam par eít, exfpe&tentur e

gebat, incredibili lucro atque profe&u , qui ei

Hs

caoelo.

U,u

fanttitatis famam & opinionem apud omnes

vito l '4»

. Jll. S. Francifci Borgize ea erat vultus hila-

peperit. Totis quadraginta tribus annis , qui-

ritas, decus, atque maturitas, ut focii etiam

bus in focietate vixit, nihil in hoc negotiati-

C,4. 0.22

"authoritate fumma przediti , cum pietatis ca-

onis ftudio remifit, ut, qui eum diligentius ob-

lorem refrixiffe fentirent, vel afpettu illius ad

fervarunt , vehementer fint admirati incredi-

pritinum ardorem redirent. Dicebat quoque

bilem ejus in fufcepta vitze ratione conftan-

ex neglectu eorum mediorum, quze hominem

tiam, perpetuumque tenorem , nullis ftudio-

cum Deo conjagunt ( uti fünt virtutes) o-

rum occupationibus, aut graviffimorum vi-

rorum interventu violatum.

V

mnes facrorum Ordinum ac Religionum dif-

Nulla virtus

hU Y

fenfiones, zerumnasque fübfequi, ac fuccre-

non ab ipfo in fummo faftigio tenebatur.-

Cpa

Ícere; & ficnt ex ficcitate terroe arborum flo-

X, Franciícus a Villa regali Coadjutor cumAnnua,

T05

res & fructus areícunt, ita fi mens in virtutis

tanta v/it'æ SanGitate defanttus eft , u

t mortui 1599. poff

funus

^

*

xf;ï';;

Tituus CXLVT Virt,ur.;

441

funus mult! ex proceribus comitati ffnt, &

qua fraeno aptiffime parent, potiffimum lau- Reirl. in

TC

non fine flet inanus & pedes ejus deofculati

61nà

datür;itain amatoribus promptitudo man- Feft. Vi-

ejus preces expeterent, partesque veftis prae-

datis Dei &rationis o

cidentes, quorum unus prius ,

quam parteim

laudatur.

"

?temper andi potiifimum ?t giems

talem: geftaret, confiteri voluit, ne maculis

Hl.. Sicut genimæ ;quamvis abjiciantur in Mdem

peccatoruin fuorum pollutus geftaret, quod

hem, in

lutum , füigorem tamen non amittünt ; ita viri

f-fto QO,

tanta morum innocentia & vitzm integritate

virtute prediti ; quamvis in filentio lateant

55

It eptü s

praeditus homo geftaffét,

&.

Otg

M

Annue

& a mundo contemnantur , verum animi de-

1650.

Xl. Joann. Baptifta gentilis coadjutor tam

cus retinent.

Pror,

M pie fanCteque vixit, ut, ne obolefceret eius

IV. Sicut fulmen , quidquid invenitin ter- He£or

diol. Coll,

memoria , plerique tum domi, tum foris , ex

ra , ferit , praeter laurum ; fic magna calami- Pintus ia

"Yaurin, €]uS rebus aliquid fibi, tanquam reliquias , de-

h lo, de

h

n, 23.

tas omnia poteft auferre , przeter virtutem;eft c. 17. &

àug

p«

cerperent. Ajunt oculati teftes , nihil ad ex-

enim virtus pulchra laurus , femper virens , 2ech.

[IXà,

quifitum Anachoretam & Coadjutorum virtu-

nuio igne e nubibus erumpente , nullo impe-

tem amplius potuiffe requirí, quam quantam

tu tormentorum

Y

ille factis exlïibibxlit.

labefatta.

& 2zerumnarum exufïz? aut.

Annuse

XII. Didacus Bonhomus coadjutor a mul-

V. Sicut Solis vis & lux integra. eft etiam Sezec

1650,

tis annis nullius deliberate admiffi peccati

rov.

inter oppofita, & quamvis aliquid interjaceat, de vira

Rhen.it

; confcientia tangebatur. Ubi fefta otium da-

quod.nos prohibeat ejus afpe&u , in operebeate.2s.-

Coll. Co- Dant , praeter immaculatz Virginis Officium,

4

NUA

eft, curfufuo fertur ; eodem modo oppofita

lon. n, 22, IX ofaria feptena, octona, vel etiam altero tan-

virtuti nihil detrahunt; non eft minor, fed

to numero auctiora decurrebat , de quibus fi-

minus fulget , nobis forfitan non seque appa-

bi, Collegis, Societati , particulatim certa

ret , aut nitet , fibi eadem 'eft , & more folis

virtutum decora flagitabat. Internos virtatum

obfcuri ia occulto vim füam exercet,

actus ita combiberat, ut vel femel meníze in-

VI. Sicut raro auri & argenti vena reperi- Dadreus

lerviens facile ducentos a&us repetierit,

tur, nifi alia non procul fit ; unde & Gfzeci no- inloc.

Quidquid diceret, domi, foris , verx fan&i-

men indidere; ita nulla virtus folit

commmi,

moniz documentum erat, unde & Sanái il-

aria e&

? ful;-Lo

TOENR

fed alia aliam adjungit. -

li nomen adhaefit.

VII. Sicut non ille dicitur dives , qui mul- 4c&o;

^

—

tas intelligit divitias, fed qui poffidet eas ; ita Pintius

$. VIL.

non ille juítus eft, quifcitde virtutibus diffe- c 26. in

EXEMPLAPROFANA

rere , earumque definitionem agnofcit, fed qui Ezech,

illa praeditus colit illam & exercet.

Pab . conc,

Aeceffitar,

2,infeiíto

T. THemi&ocl'es folebat, excitari fe fübinde

$, Jacob,

a fummo trophzeis Miltiadis , cui fuc-

VIIL. Sicut ii , qui pro Principe domum ap- HugoR»-

cefferat : quod ejus przeclara facta fecum re-

parant, non femper in domo purganda funtto in via

putans, multum angebatur, ne illius glo-

occupati , fed quandoque etiam aulzea appen- Reeis.

riam| degener obícuraret.

dunt; ita is qui domum & palatium in anima

Laert.]l6 — ]. Deémetrius Phalereus ;

cum audiviff: et;

fua Deoadornat, non femper in domo a vi-

ifiotht,

Athenienfes demolitos fuiffe ftatuas fuas,quas

tiis purganda laborare , fed aliquando etiam

virtutum taperes füfpendere debet.

ili pofuerant. "At virtutem , inquit, non e-

Itl

P 4

verterunt , cujus gratia illas pofuerant.

IX. Sicut ballitta, f1 folo. foeno & pulvere Anonym.

Stobzns

onerata fit, parum prodeft ad hoftes debellan-

IIl Phocion Athenienfis hanc divinam

St. de pru

dos; ita homo fola fcientia inftructus parum

de':tía.

effe legem dicebat : Ut unica virtus fit potens,

in anlfimarum íalute eíficiet , nifi etiam virtus

reliqua autem cunéta nugze.

3

Plartospud ]V. A

jungatur,

Beirl. V,

gelilaus interrogatus , quomodo quis

X. Sicutii ,

qui a pice inquinari nolunt ,Röätï*ä-P-

Virtus

maxime apud homines probaretur ? Si dicat,

.

refpondit, optima , & faciat honeftiffima. Vir-

prius oleo manus perungunt

)

ita & ii, qui3-U* 1-

f, 1620

tus enim ejusmodi eft, quze ipfis ftatim rebus

cum fecularibus fine damno agere cupiunt , ?

geftis ita afficiat, homines, ut non modo ad-

prius fe virtutibus folitis muniant oportet.

mirentur opera , verum in authorem quoque

XI. Sicut rubes ff vacua fit, quovis vento ldeim

fummo ftudio incendantur.

circumfertur; ita & is, qui interius virtute

/Elianus

V. Ephialtes, cum dux ei paupertatem

deftitutus eft , velut nubes levis quovis tribu-

^

!e 140

lationum vento jactatur.

exprobraret, cur non , inquit, etiam alterum

dicis, quod juftitiam & virtutem colam &

XII. Sicutlactuca non cum parva eft, fed !bid. e,4.

/

gam ?

cum adulta,femen transmittit fpeciei ; & pulli

avium non volare queunt nifi perfe&is alis :

$. V.

ftructurze recentes , ut alios fecure protegant,

folidari debet : Foeminze partus füos maturan-

SIMILITUDINES.

te quam effundant: impubes foemina lac of-

ualitar.

ferre non poteft , nec nubes effundere im-

s. Cïn'sff. 5

Slöut*cortex in arboribus pene femper a-

brem , fi repleta non fit; ita necprodeffe aliis

ho. 30. ia

ep. adde-

marus & afper, fructus autem ejus fua-

poteft, qui ipfemet virtute caret.

brzos.

Vis & gratus ; ita virtus , etfi amara fit, dulces

XII. Sicut cum febris ad interiora penetrat, S. Cluyf,

jnut,

'

taimen früctus parit.

& vifcera omnia incendit , nil nobis prodeft, fiieillud:

1 efurie-

]

9.

]T. Sicut in equis militaribus ea. facilitas ,

füperior corporis fuperficies nil tale patiatur ,

(Ij

,

ita

.

rit inimi-

R. P. Lolm. Bibl. Man. Tom. III.

Cus,

AU

Bibliotheeg DBan:alit Concionatoric.

447

ita dum anima internis diftrahitur paffionibus

Diguitas

nihil externus apparatus juvat. Quod ne fiat

undique Prophetze concurrunt, & Apoftoli

XXIIL. Sicut minuta lumina claritas folis ^nonyt.

omnein appe-

obícurat; fi dignitas virtutis omnia alia ho-

paífliones noftras reprimunt

minis ornamenta vilefcere facit

4

titus rationis expertis feritatem a nobis aman-

y H

dant,& multo auguítiorem regno principatum

XXIV. Sicut Oriens fol totum coclum ra-Philoinl

nobis Ccommittunt.

diis illuftrat ; ita virtus fuis radiis , ubi men

de p.ant;

Noe

Faber con

XIV. Sicut , qui diu in eadem claffe defi-

tem penetraverit , lucidiffimam efficit.

1.in Dom, dens non profïat tandem cum ignominia eji-

XXV, Sicut muhe1 es modica pulchritudine Anonym.

poft ipi- citur ,

& aparentibus ad fervile opificium

afcititiis coloribus formofam efficere faciem

phan,

apphcatur ita qui in fcola Chrifti progreffum

conantur , fecus vero , quze a natura magnam

in virtute non facit ,

Deo exofus eft ,

& vel

quag

palclmtudmem acceperunt ita anima ,

celeriore morte extmgultur vel in hzrefin

virtutis pulchritudinem fortita eft, etiam fine

aliis ornamentis placet & seftimatur.

aliave vitia graviora labi finitur.

Idem.

jpi.rgi

S. Greg.

XV. Sicut navis contra ictum fluminis de-

XXVI. Sicut inter homines non is, qui

l, g-pitter (cendens uno in loco nequaquam ftare per-

perfonam fictitiam Regis fuftinet , fed qui ve-

€«35.

mittitur ,

quia ad ima relabitur , nifi ad fum-

ro titulo regnum polfidet,honore 1eg10 dignus

qma conetur : ita nec mens humana in eodem

cenfetur ; ita non is

qui ab hominibus ho-

noratur

zeítimari debet

flatu permanere poteft, fed aut proficere de-

bet in virtutibus , aut deficere.

XXVII. Sicut aquila, quia altius volat , &

Idem.

Dm[ 10.

folem perfpicaci fuo vifu clarius intuetur, om-

S Chryf

XVI. Sicut in pecuniis , qui duos lucratus

nibus aliis avibus merito przeferri ,

aviumque

orat. 4.

eft aureos, proclivis eft ad decem & vigin-

Regina vocari meretur ; ita virtuofi homines ,

PA

advr, Ju-

cum ob virtutem altlus eleventur ,

d

ti comgendos congregandosque fic ufu ve-

Solique

nitinvirtute : qui fecerit opus bonum offi-

juftitive appropinquent , merito quïbuscunque

ciumque pr»eftiterit ,

ftimulationem ahquam

alüis hominibus praferuntur.

TA

aut exhortationem ad agendum fumit, ut alia

Gen, 30

quoque benefaá&ta aggrediatur,

juczmdztaf

3, 30

Ádem ho.

XVIl. Sicnt in arboribus accidit fi quis

$, Chy

4. ad pop. fruCtum cum foliis auferat, & ramos omnes

— XXVIII. Sicut convivium absque fexmoneswbæus

hom, 8

Antioch,

& colloquio ; ita opulentia absque virtute;

n at

amputet radice manente,tota cum majori eti-

prudent

am ornatu arbor refurgit;fic fi pietatisCfeu vir-

nullam habet voluptatem.

tutis ) radix maneat,etíi divitize auferantur,&

XXIX. Sicut in itinere labor

in termino Grana in

corpus corrumpatur : omnia rurfus nobis

vero quies eít jucundifíima ; ita , licet iter adloc. coin

cum majori copia redeunt

quod in Job de-

vi'tutem arduum fit & difficile ,

poffeífio ta-f. 212.

men illius eft plena Voïuptatls

preheifu facile eft.

. Chryfs

Idem ho.

XVill. Sicut unguentum odoriferum fra-

XXX. Sicut malitia etiam ante gehen

2.in . adgrantiam fuam in fe ipfo non detinet in-

nam eos, qu1 eam exercent , cruciare con-

cer Ja-

Thelïalon C iuf am ,

fed protina illam! emittit ,

& ae-

ü

fuevit; ita virtus etiam ante regnum Dei d-

rem odore penetrans vicinorum quoque fen-

los , qui eam operantur , praeparat Voluptatl

fus occupat,

ita & generofi ac pr»eclari viri

& cuin fpe optima & deleGatione perpetua

virtutem fuam in fe ipfo claufam non habent,

vwere facit..

L

fed fama fua multos ]uvantes , etiam mehores

reddunt.

XXXL Sicut qui amara bibunt antidota ,idem he.

Ídem lib,

XIX. Sicut per lubricum incedentes la-

patienter ferunt quidem moleftiam , & tunc'"' ad

ebr.

de Abrah. buntur , fallente veftigio : qui vero perficcam

percipiunt fenfum fofpitatis ; ita tale quid-

viam gradmntuï , certo gradu iter faciunt ;

dam eft etiam virtus , tale quoque illic mali-

fic qui per corporis externaque bona ducunt

tia. In ifta primum eft voluptas, & fequitur

animam , nihil aliud, quam cadere illam affue-

zegritudo; inilla vero primum eft moeltitia,

faciunt, hzc enim lubrica & parum firma

& tunc jucunditas procreatur , fed nihil fimi-

funt, fed qui per virtutum contemplationem

le eft : non enim eft fimile , cum primum ali-

ad Deum properant, tutum 1nconcuiï'umque

quis contriftatur, & po(tea g;audlo perfruitur,

iter dirigunt..

& cum primo gaudet , & poftea in moerores

Plutarch.

XX. Ut aer equus fuapte fponte facile cur-

incidit. Et quomodo hoc ? hic enim timor

inmoral, yjt ; ita qui ardet virtutis amore , non eget

futurze triftitize prefens gaudium imminuit:

admonitore , fed fuomet impetu ad metam

illic autem fpes futurze ]ucundltatls detrahit

peme&mms propemt

proefenti triftitize.

Plinius

XXL. Sicüt ingentes obelifci magno negó-

ADOF f

! 86. c. 9. tio ftatuuntur ob pondus , fed: collocati femel

XXXIL. Sicut is,qui fuper excelfam petram Idem ho;

V13

infinitis durant fzeculis ; ita & virtus.

ftat, fluctus, ridet, quos videt ad litus ma-

26.1n Geu

XXII. Sicutiter agentes , fi quando locum

gno 1mpetu rumpere , & protinus in fpumam

aliquem infidiis militum aut. latronum obno-

folvi , ita & virtuti vacans ,

in fecuro confti-

tutus loco , nihil in anima fua fert a rebus

xium, praenoverint ,

citatis equis eum per-

tranfeunt

ficque penculum facilius decli-

turbulentis

fed tranquillus animo & quie-

hOSn

nant,ita qui mundi pericula agnofcunt, viam

tus fedet.

Wlom.

virtatis feftino gradu percurrunt , ut ne peri-

cula ia dicta incidant , & pereant.

5- IXI

ER

Tituu CXLVI. Virtus.

443

50 IX. -

narum amore. Si queni viderit volatu ad coe-

lum ferri , primo eo usque pertingere non po-

Ntyt,

teít:deinde id aggreffus celeriter labetur; neq;

MOTIVA.

enim pedes habet,ne formides;non alas,ne ve-

reare;fuper terram trahitür ,-nihil fit tibi cum

hllüml

1. Corzgl. N Eceffitar : nam . de virtute vere etiam in-

Y, I.]

telligitur , quod S. Paulus de charitate

illo commune : Veluti ferpens fpinis occulta-

* P'ant;

tur, intra divitiarum impofturas aífidue lati-

0

dixit : Si linguis hominumloquar, & Angelo-

tans. Quod fi fpinas incenderis, aufugiet tixi-

rum : fihabuero Prophetias, & noverim om-

ll()nym í

nia myfteria, & omnem fcientiam : fi habuero

dus;fi incantationes divinas noveris,coeleftium

amore tactus ftatim vulnerabitur. 6.Ad omnes

fidem omnem , ita ut montes transferam : &

fi diftribuero in cibos pauperum omnes facul-

homines ad fe trahendos miram vim habet:

nam bonus homo & bonis & malis carus eft,

tates meas, & tradidero corpus meum , ut ar-

deam, charitatem autem & virtutem non ha-

malus nec bonis, nec malis; hinc re&te dictum

a nonnemine : Virtus etiam in hofte laudatur.

buero, nihil fum, & nihil mihi prodeft. Adde,

n

lll Dignita: : nam, tefte S. Bernardo, Sola Seff. x. de

Epift.13: quod omnes difcipuli Chrifti fumus : quisquis

virtus mater glorize eft ; Sol enim eft,cui glo- Natali S, '

autem in fcola Chrifti non proficitindignus eft

ejus magifterio , tefte S. Bernardo.

rià jure debetur,& fecure impenditur : idquod Vi&,

jam olim Romani per gemina templa honori

& virtuti exítru&ia fignificarunt, dum ita illa

Ls

de

L

IL. Utilitas : quia r: virtus dat omnibus aliis

conítruxerunt , ut nemini aditus ad templum

talentis efficaciam & authoritatem,ut S.1gna-

honoris pateret , nifi qui per templum virtu-

- tius fupra S. 6. citatus,prudenter advertit , 2.

tis prius traufiiffet.

Benedittionem etiam in temporalibus impe-

IV.

ucunditas : nam virtuti proprieäconv»e-

Eccl. 24.

Pf. 22. v.1trat;talis enim jure illa verba Pfalmiftee ufur-

nit, illud Ecclefiaftici dicere ;

Tranfite ad v. 16.

pare poteft : Dominus regit me , & nihil mihi

me omnes , qui concupifcitis me, & a ge-

deerit;in loco pafcuze ibi me collocabit. Sed

nerationibus meis implemini: Spiritus enim

& virtus jure ad talem illa Jacobi Patriarchze

meus fuper mel dulcis, & hzereditas

| mea fu-

Gen, 3o, Vetba, ad Laban focerum prolata ufurpare po-

per mel & favum, *

V, 30

teft : Modicum habuifti ante, quam venireim

V. Facilitas : tam quia ipía natura nos ad

S. Chry£ad te, & nunc dives effe&us es , benedixitque

ïtoögus

eamimpellit, ( qulibet enim res ad finem

dt

hom.28. tibi Deus ad introitum meum. 3. Mentema

in Micn.

fuum confectandum inclinat; finis autem ho-

rüdeth,

terrenis abftrahit ; ficut enim , qui fenfibilem

minis connaturalis eft fecandum virtutem &

curfum magna contentione peragit, nullum

rinsm

rationem vivere, ) tam quia Chriftus & San&i

occurrentium videt, etíi f»epius in illum inci-

omnem difficultatem qua do&trina, qua exem-

Y. Coff;

dat,fed animo ad curfum incitato facile omnia

.Al2

plofuftulerunt ; unde jam olim przedixit Ifajas

tranfit,feftinans ad deftinatum fcopum ; eodé

dicens: Omnis vallis exaltabitur , & omnis Ifaize 4o,

& Chrf

modo qui virtuütis curfum tenet , & a terra ad

mons & collis humiliabitur, & erunt curva in V. 44

coelum redire concupilcit , omnia terrena de-

irer]o-

directa, & afperain vias planas. Adde, quod

nng

orfum derelinquit, donec veniat ad verticem.

ubique virtuti locus fit, etiam inter medias ,

4. Sola ipía comitatur poftmortem,ut olim S.

gravifimasque calamitates , cum calamitas

Barlaam Jofaphato pulchra parabola oftendit

fit lectulus virtutis.

du dixit,fuiffe aliquem, qui tres habuit ami-

VI. /quitas : quid enim zequius , quafn ut

cos, quorum priores duos omni benevolentia

quisque conatum füum in objecto praeftantiífi-

fibi demereri conatus fit, minime vero poftre-

mo confectando impendat , cum videat, mor-

demho,

muügn curarit ; verum cum ad Judicem vocatus

od

talium plerosque in vili(fimis obje&is quzeren-

1

"

a,

eflet , & praedi&orum amicorum opem im-

dis vitam & vires confumere?moveat nos, in-

ploraffet, a primo nihil aliud, quam veftem ,

quit 5. Bernardus,ipfum quoque feecularis cu- $ Berg, -

ab altero comitationem usque ad Judicem , a

piditatis exemplum. Quem enim ambitiofum Ep. x4x,

tertio autem folo defenfionem coram ludice

videmus aliquando contentum adeptis digni-

impetraffe. Ut vero intelligeretur fenfus para-

tatibus,ad alias non anhelare ? Sic & curiofi

bolzeaddebat,per primum amicum divitias,per

cujusdam non fatiatur oculüs vifu, nec auris

aiterum homines cognatione, aut alio quocun-

auditu impletur. Qui eorum, qui avaritize fer-

que titulo obítri&os , per ultimum bona ope-

raintelligi, ex quibus divitize poft mortem

viunt , aut amatores funt voluptatum, feu va-

nas hominum fe&anturlaudes ? nonite ipfo-

folommodo veftem pro tegendo cadavere offe-

rum infatiabilia defideria arguunt- nos negli-

runt ; cognati ad fepulchrum comitantur ; vir

gentize & tepiditatis ? Pudeat certe fpiritua-

tutes vero feu opera bona coram ipfo etiam

lium nos bonorum minus cupidos inveniri.

]udice defendunt , & benignam fententiam

A

Apoc, 14.1mpetrant,juxta illudApocalyfis ; Beati mor-

(dem ho

V. 13-

tui, qui in Domino moriuntur: a modo jam di-

ZAlia. . Motiva. :

,f,inGtt

cit Spiritus,ut requiefcanta laboribus fuis : o-

VII.. Quia virtus eft unicum. bonum hominis ; ,. petgi

pera enim illorum fequunturillos.5.ad doemo-

funt enim virtutes bonum ingens,bonum per-

S. I,

nem vincendum fingulariter juvat:nam, ut ap-

ho.8.in EpPofite S. Chryfoftomus difcurrit, diabolus for-

fectiflimum, pretiofiffimumque , de quo S. Pe-

trus loquens , Deus , inquit , pretiofa nobir pro-

adRom. mam ferpentis gerit, deorfum trahitur,ab in-

feriore loco depugnat, id eft, a rebus, quze in-

milJa donavtt , id eft , bona , quze magnituaine

ac valore,quidquid dici poteft, fuperant, funt-

fra nos funt, a voluptate, divitiis,rerum terre-

que in feipfis aliorum , quae in altera vita

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. LIl,

fpera-

L52

M

/

^V

444

Bibliothecee Manualit. Concionatorie

fperamus , majorum bonorum pignus ac pro-

Giffima ejus Mater cum aliquot fuis confan-

miílio. Et hzec funt propria hominis bona, ad

gui,eis ad ipfum audiendum conceffit,& cum

ipium principaliter fecundum animam fpe&an-

intrare nequirent , prae foribus eum przeftola-

tia , quippe quam implent, & cptime tranquil-

bantur; moniti ergo quidam , qui eos ibi vide-

lant : funtque bona , quze homo poffidet, & ad

runtinterpellantes Dominum : £rcejinquiunt,

arbitrium fuum confervat ; neque nolenti quis-

mater tua €9 fratrestut ( fratres Hebraico mo-

quam auferet ; neque ulla in coelo , neque in

re cognatos fecundum carnem vocant ) foris

tería creata vis eft , quze invitum iis fpoliare

flant , querenter te: quibus ille refpondit : Qu

poíhit : funt, inquam, bona, qu*e ille non modo

efl mater mea,€3 qui [unt fratres mei ?. E. circum-

hac temporali vita durante poffidet,(ed etiam

Jpiciens , memumque. in. prafentes. difciputor fuos

in seternitate , ad quam eum ex hac vita co-

extendens : ecce , ait, mater mea, €9 fratres

mitantur, & in qua meliorata, fummeque per-

mei: quicmgue enim fecerit. voluntatem. Patris

fecta duranit in fempiternum.

mil, qui in calir eft , ip[e meus frater , €2 foror,E2

S. Greg.

VHL Quia virtur eft verus. thefaurus. €2 divi-

mater efl. . Qua fententia fignificavit, profa-

in Bvang.fim homimir, uti S. Gregorius Indicavit , di-

piam carnalem , quamvis iliuftrem , exiguo

cens : Solze divitize verze funt,qu»e nos virtuti-

apud Deum pondere effe , neque propter

bus divites efficiunt. Ad has divitias quzeren-

eam homines fecundum divinze legis ac judi-

. dascoeleftisMagifter Chriftus tam ferio & tan-

contra

vero

cii veritatem pluris zeftimari

ta cum authoritate ac verborüm pondere nos

fürpem ,- cujus Deus magnam duc:t ratio-

Matth, c.6hortatus eft , dicens : Jolit» theafurivare vobis

nem, & quapropter homines plu:imi facit ,

the[auror in terra , ubi , fi metalla tint , erugo,fi

efíe fpiritualem , quze ex virtute petitur , qua

pauni, zinea demolitur, i gemmoe , aut lápides

quis fanctis Patribus a/imilatur , obedit Dei

pretiofi,aut vafa, fignave aurea , furer loca , in

voluntati , ejusdemque mores & perfectiones

quibus ea affervantur , effodiunt. €9 furantur.

imitariftudet. Unde merito pronuntiavit S.

Q.afi dicat , fi vere divites effe, fi veris potiri

Chryfoftomus : Illa fola veraque nobilitas &

divitiis , verosque Ithefauros poffidere vultis ,

cognatio cum Chriito eft, quo in facienda

nolite veftrum defiderium , ac folicitudinem

Dei voluntate confiftit. Hic mirabilis honor ,

ponere in cumulandis terrenis bonis przedio-

hz iacredibiles virtutis vires funt , quae vir-

rum,redituum,honorum, dignitatum, volupta-

tuofos homines ad tantam dignitatem eve-

tum, & deliciarum , cum bona fint caduca ,

hunt, quanta eft, effe fratres & matrem Chri-

fü ; & cum tam altus honor fit , effe Vatrem

temporalia , innumeris periculis ac ca(íibus ,

quibus confímuntur , & cum fui poffeiforis

Dei, ut omnem laudem excedat , participat

damno pereunt , obnoxia : 7fhe[aurizate au-

eum homo juftus,quia Dei voluntatem facit.

tem. vobir the[auros in calo , ubi meque gugo ,

neque tinea demolitur , €9 ubi fures non effodiunt ,

X. Quia virtus eft pracipuum. ornamentum | €9 Aríss l,

neque farantur : hoc eft , omnem veftrum af-

veftis unimae, qua comitur €9 operitur anima, fitque C 5»

fectum , folicitudinem, laboremque ad acqui-

pulchei rima, €? DET oculis longe gzatiffima. . Ve-

ftes materiales corpori nec adimunt deformi-

rendas, exercendas, fanctisque charitatis, mi-

f:ricordize,ac patientize operibus, nec non riis

tatem , nec, qua caret , pulchritudinem tri-

orationls , contemplationis , poenitenti»e , ac

buunt,fed deformitatem ejus tegunt,& bonam

mortificationis exercitiis augendas virtutes

quandam fpeciem foris ei conferunt: At hae

convertite, quando hze fummi pretii opes , &

veftes animze, virtutes, inquam, omnem ab ea

immenfi valoris thefauri funt , quibus compa-

deformitatem vere tollunt, tantamque ei pul-

rantur cceleftia bona, in quibus hominis feli-

chritudinem & gratiam,tamque divinum dz&t

citas & gloria confiftit,quae funt vita seterna ,

fplendorem , ut omnium univerfi mundi re-

bona inimortalia atque perennia , quze cum

rum vifibilium pulchritudinem venuftatemque

perpetua fecuritate jucundiffime poffiden-

quam maxime excedat. De his veftibus ipfa

tur.

veritas Chriftus per Joannem cum ;peccatore,

S, Vern,

IX. Quia virtus eff vera dignitas €?. nobilitar

qui iis carebat,loquens : Dicis,inquit, quia di-

feff. r de fjomiuir ; uti S. Bernardus dixit : Sola virtus

ves fum,& nullius egeo ; neícis, quia tu es mi-

r!a.rS Vié

B

mater glorize eft ; & tefte S. Hieronymo, fum-

8 .H

f*

fer & fpiritualium bonorum pauper , & gratia

Li^, 2

»

ma apud Deum nobilitas eft, clarum effe

virtuteque nudus, fuadeo tibi emere a me au-

20.

'virtutibus;& merito : haec enim eft : quze illos

rum ignitum probatum , id eft , ftudere verze

fpiritualiter, id eft, per vitze Sanctorumque

charitati, divinzeque fapientize, pe? poenitenti-

morum imitationem, propinquos & filios Pa-

am tuorum peccatorum , a liberalitate ac mi-

triarcharum, Prophetarum , divorumque Re-

fericordia mea impetrandze, qua veris divitiis

gum confítituit: h»ec,quse per gratize commu-

locuples fias , & veftimentis albis fplendidis-

nicationem eosdem generi feu profapize Dei

que virtutum induaris , & orneris, & coram

inferit, & per adoptionem filios facit admo-

Deo non appareat confufio nuditatis tuze.

dum claros , charosque eidem Deo, Domino

Romani, fi quem magiftratum honoremve pu-

immenfe Majeftatis, & omnium |condita-

blicum ambirent, per eos dies, quibus compe-

rum rerum abfoluto Regi : & denique fra-

tebant, vefte candida induti comparebant

Matth.rz.tres Chrifti, univerfalis coelorum ac ter'a-

in campo Martio, ubi comitia habebantur ,

rum Regis , fumme gratiofos. Hinc, cum ali-

populusque de mandandis honoribus fuffra-

quando Chriftus in quadam domo verba ad

gia ferebat : unde qui eos petebant, candida-

circumfedentem turbam facer—ej: , eodem fan-

abantur :

ti, hoc ?ft, , toga cgndida amici, voc

eoque

E

//.'7 3

Tiulu; CXLVI 'V irtuy.

w

44

J

eoque modo veftiti incedebant , donec hono-

anim?e noftrae , & libenter ac cnm devotione

rem acciperept; quo obtento alium majoris

bona opera facimus ; Hoc eft regnum DEI, &

authoritatis veftitum fumebant. Idem fideli-

regnum cclorum , quod in hac vita incipit ,

bus, qui regnum cclorum petunt , ufu venit,,

confiftitque in perfe&ta virtute , quze nos do-

ut toto tempore, quo h?ec petitio durat , toto,

minos , ac reges noftri ipforum , & paífionum

inquam, vitze hujus curriculo , veftibus candi-

appetituumque noftrorum facit,& fübjicit nos

in omni re divinze voluntati , ut ille nobis im-

dis;pulchris,fplendidis,gratia & multiplici vir-

tute amoenis ornati incedant , donec coeleftis

. peret , nec aliud in nobis velle regnet , quam

regni dignitatem obtineant:tum demum pre-

DEL. Et hac virtute meremur ac corfequimar

tiofius veftiuntur, cum ftola gloriz , quae pre-

in altera vita regaum perfectum, & veternum

tio, pulchritudine, fplendore , jucunditateque

coelorum , in quo tanquam gloriofi triumpha-

incomparabiliter omnia , quzecanque in hac

tores cum Chrifto regnabimus, & Chriftus re-

lacrymarum valle poffidentur , bona füperat ,

gnabit per gloriam in nobis. Hoc Dei regnum

induuntur.

eft,quod defiderare,magi;i facere,totoque cor-

XL. Quia virtur etiam in hac vita beatum fa-

de quzerere, & ad quod obtinendum otrnes no-

cit ; nam virtus ccelitus infufa;zeternze beatitu-

firos nervos,omniaque Dei,quae idcirco habe-

dinis principium,radix, fons ac pignus eft, ha-

mus,auxilia contendere nos oportet: medium

bentque virtuofi a&tionem feu jus ad beatitu-

vero promerendi, comparandique , virtus eít ;

dinem,& certam ejus fpem,minimeque vulga-

quapropter virtus regnum Dei dicitur, quia

rem guítum. Id quod Apoftolus de fidelibus

,eft titulus, quo id meremur, & medium , quo

"virtute, & gratia , quam Chriftus promeruit ,

idem acquirimus.Ad hoc exhortans animans-

praeditis,non uno loco affirmavit. ; Deus , in-

que.nos Chriftus : Quzrite,inquit, primum ac

quit Corinthiis fcribens , gratia füa ac donis

praecipue nou temporalia bona,quafi magnum

divinis unxit nos, qui & fide fua vitzeque fuze

quid,cum vana fint , fed poít gloriam & hono-

imitatione fignavit nos , & dedit figaum fviri-

rem quzerendum pro Deo in omni re , pro vo-

tus,hoceft, gratiam & virtutem, qua median-

bis ante omnia regnum Dei, ut cum eo in

te Spiritus fan&tus noftras animas inhabitat ,

ipfius gloria aeternum regnetis, fruentes ipfo ,

in cordibus noítris. Pingnus vocatur fivearr- poffidentes ipfum,perfe&eque ab ipfo poffeffi ,

ha, quia ficut hzecin contra&u venditionis ad

& querite juftitiam ejusdem Dei , hoc eft , fi-

ejusdem certitudinem datur , & in fponfalio-

dem ipfius, obedientiam,amorem, omnemque

rum contractu ad matrimonii fecuritatem , fic

perfectam virtutem , qua juftitia vere jufti fu-

gratia & virtus fecuros nos , certosque de ea,

mus,Deiqueregnum & meremur & coníequi-

quam expectamus , beatitudine reddit. Et ad

mur in zeternitate.

Ariugl,

Ephefios fcribens ait : Credenter vos in. Chrifto,

verboque ejus obedienter, fignati eflis .Spiritu. pro-

5 X.

G5

miffionir [an&io , qui verbo IDei. obedientibur com-

municatur, eft pignus hereditatir noflre , nemye

M E D I A.

eterne, quam in. celo expeffamus ,. beatitudinis.

Et quoniam in divinis literis una eademque

L ARdem defiderium ; nam, ut re&e ádvertit S. jChryf'.

res eft beatitudo, & regnum coelorum , cum

S. Chryfoftomus,is Dei mos eft, ut quo- ho. 44.in

virtus, qua in hac vita poffidetur , inchoa-

ties videt animam multo defiderio promptitu- Gen-

ta beatitüdo fit ,& meritum, radix, ac funda-

dineque intenta fpiritualibus infiftentem , libe-

mentum beatitudinis completve atque perfe-

raliter illam gratia & opulentis donis fuis

&e,qu:e in altera vita poffidetur , confequens

locupletet. Abundantius vero fr

uctus hujus e

eít, ut etiam virtus regnum coelorum fit , vir-

Lauri

defiderii explicans S.Laurentius]uftinianus di-

Juftin, de

tuofique regnent,& coeli firít Reges, & jam in

xit , ad perfectionis faftigium defiderio impel-

hac vita,ubi virtutem habent & exercent , re-

lente pertingi ; in ipfo enim prorogatur gratia, confeff.

gnum obtineant,& regnare incipiant, & in al-

dimjcandi fubfiftit peritia , additur robur ad-€ **

tera vit*ubi virtutis praemium percipitur, coe-

verfariorum debilitantur vires,virtus augetur,

leftes Reges futuri fint,& in regno Dei una

fpe erigitur animus ad coeleftia , virtutibus ,

cum Chrifto,qui fupremus coelorum Rex eft ,

proecedente ac. concomitante concupifcentia

perfe&te regnaturi, quod totam nobis S.Scri-

Sanci naturam vicerunt, fuperarunt doemo-

ptura teftatum facit. Loquens enim Chriftus

nes,debellarunt mundum, feipfos fubegerunt,

praecipue illis,qui fide viva credebant: Regnum

diripuerunt ccelum , imitatores facti funt Dei.

DE Linquit, intra vos eft, hoc eft, intra animas

Virtutum defiderium przecellit miraculorum

veftras dona funt, quibus mediantibus vos

operationem , prophetize donum , linguarum

regnatis, & Deus regnat in vobis. Et di-

genera , interpretationum fermonem , fanita-

vus Paulus hocregnum explicans.Regnum Dei,

tum gratiam,cognitionem cceleftium , natura-

ait, five bonum, quo mediante Deus in noftris

lium fcientiam.Multi talibus ornati perierunt,

virtutibus autem nemo.

animabus regnat, nosqueregnamus & regna-

Semper virtutum

turi fumus,ef juftitia,qua Deo, proximo, nobis-

defiderio munitus incedat ; qui ceelorum co-

que ipfis, quicquid debemus , tribuimus ; €9

natur diligere regnum. Sed & S. Ifidorus Pe- S. Ifidor,

pax, id eft, unio cum Deo & proximo per cha-

lufiota recte advertit ,

qui virtutem a-. 3. ep.

ritatem ; €$ quier. noftrze confcientize ; €? gau-

mant, ac fapientizv ftudio tenentur, in-2?4

dium, cujus author eftSpiritus fan&us,quo l-

explebili

quadam

cupiditate

flagrantes

tamur de gloria Dei , deque bonis proximi &

divinam hanc facem in animis fuis ex-.

Kkk5

cita-

,*.

-;»'Xx.

Bibliothece Manualit: Concionatorie.

j

446

citare minime intermittunt , hoc quidem p*o

quit Seneca : Ars elt, bonum fieri, virtus non

ferio opere,alia autem ornia pro rebus levio-

contingit animo, nifiinilituto & edoGto, & ad

Yis operze ducentes. Ac propterea parva elfe

fummum affidua exercitatione perducto. Om-

nis habitus & facultas, ait Epitettus, aífiduis

.videntur,quze alii magna & ampla exiftimant,

atque ea, de quibus alii diglatiantur , rifui ha-

actionibus confervatur, & creícit. Et, ut ait

beut, & quee alii fufpiciunt , pedibus procul-

Plutarchus, fi vel parum pergas fuperaddere

cant,coeleftiaque fola expetunt. Cum igitur ad

parvo, idque frequenter agas , magnum cito

hujusmodi chorum nomen tuum adícribere in

habebis acervum. Non de pecunia duntaxat

animum induxeris ( fcribit Strategio mona-

augenda,verum eft,fed ad omnia pertinet ma-

Lg* (:'e

cho ) »equum profecto faerit,teinfomnem ani-

xime ad virtutis incrementum,cum ad doétri-

confo

m:e oculum confervare, nimirum , ad atten-

nam aífidua atque efficax adjungitur affuefa- y:ta1 2,

mof,.[u

S.L:ur. dendum ítudio virtutum. Cui etiam S. Lau-

&io. Hinc nofter P. Petr. Faber malebat pro-c. x1.

J!ll.t,.(.

9- renti

d

'ntern

Z

us Juftin. adftipulatur dicens: ad perfe-

pter virtutum inopiam, quam propter quoti-

(it, 7-k

, ("

c

lonis faltigium, quod triumphus eft pugnee,

dianas noxas minimas, compungi. Quo in er-

devirt

contli-t,

virtutum defiderio impellente pertingitur. In

rore hi plerumque verfantur , qui fanctitati

qitit.

pr?e caeteris ftudent, ut ad errata quotidianaj,

ipfo praerogaturgratia, dimicandi fubfiftit pe-

ritia ; per ipfum quoque additur robur,adver-

magis intendant aciem,quam ad lucra virtutis.

. farior um debilitantur vires,virtus augetur,fpe

Cujus & aliquando fraudisFabrum piguit, ftu-

erigitur animus, patentque coeleftia, virtute

diolius forfitan profecutum artes errandi, at-

proecedente ac concomitante San&i naturam

que cadendi, ut ipfe in quodain fo fcripto lo-

vicerunt : fuperaverunt doemones , debellave-

quitur, quam ipfa decora & ornamenta virtu-

raatmundum,fubegerunt feipfos ; diripierunt

tum.Quanquam enim virtus eft, vitia fugere ,

utpraftans Poeta dixit: tamen in unis de-

celu ,imitatores facti funt/Dei. Quid referam

,22 of

amplius:Virtutis defiderium praecellit miracu-

plorandis, contemplan iisque peccatis, perpe-

r

lorum operationem , prophetize donum , lin-

tuo hzerere de'tixum,nec ad majora potiora fu-

. guarum genera , interpretationem fermon um,

fpicere,id animi retardatimpetumgrandia mo

fanitatum gratiam , & cognitionem c ele-

lientis, & ipfa infringit atque hebetat incre-

ftium. Multi talibus ornati perierunt, virtuti-

menta virtutis,quze denique ipfa effe «n pof-

bus autem nemo. Semper virtutum defi ierio

funt,fine fuga & diminutione vitiorum. Deni-S. Ambr,

que exercitium hoc adeo eft neceffarium, uti, x. de

munitus incedat , qui vi coelorum conat.r di-

ripere regaum, Hinc S. Gregorius Naziauze-

ficut bellator fine armis effe non poteít, itaCain c. 4.

nec fine exercitatione virtus. Unde & Domi-

nus, primo poft Dei auxilium loco ponit defi-

derium, caufam fui profectus. Ita demun , in-

nus in Evangelio ait : A diebus Joannis Ba-

qiit, progrediebamur ;

ptiítae regnum coelorum cogitur , & cogentes

Deo & cupiditate fa.d-

diripiunt ipfum. Idipfum confirmans alibi ait :

lib, 2.

jutOifjb'us utentes. .

faee

Nulla fine labore virtus eft, quia labor virtutis

eyp.

I. Meditatio frequers : per quam mece'fitas ;

proceffus eft.

utilitas , dignitas, jucunditasque virtutis fepe

V. Examen affiluum [uper progre[fu

^ | quodSeff, rs.

ponderatur,ex hac enim meditatione exarde-

remedium S.Auguftinus fequentibus verbisde ve:bis

, Ícét igznis amoris & defiderii erga virtutem.

fuafit : Proficite,fratres mei , difcutite vos ip-" P^**

Pf.

lL. Oratio crebra €9 ardent : ita enim S. Da-

fos fine dolo,fine adulatione, fine palpatione ;

v

;17.

Lj

nonenim eft aliquis iatus tecum,cui erubefcas

Langzius

vid fuo exemplo docuit,dicens: In quacunque

die invocavero te,exaudi me : multiplicabis in

& ja&tes te.Eft tibi, fed cui placet humilitas ;

in Poly-

$, Àne,

anth, f.

anima mea virtutem ; nam ficut terra, licet

ipfe te probet. Proba & teipfum tu ipfe. Sem-

lb2,cor

1209,

culta, ac femine plena non ftatim fruges pro-

per tibi difpliceat , quod es.fi vis pervenire ad

ttà füii

ducit , fed clementiam coeli exfpectat ; fic vir-

id, quod non es ; nam , ubi tibi placuitti, re-

tas nequaquam folis proeceptis innititur , fed

manfifti.

furfum datur, ac coelefti irrigatione perficitur.

V1. Longaeiniitar : uti commune illud difti-

chum omnia potiora media comprehencens in-

Hinc S. Jacobus c. 1. fuafit dicens : i quis ve-

firum indiget [apientia ( (eu virtute,quze eft vera

dicat ; Exopta, imeditare , ora atque operare

fapientia ) poflulet a Deo, qui d.i£ omnibus affluen-

frequenter

ter , €9 non improperat ; €$ dabitur ei./ Poflulet

Excute te crebro, longanimisque mane. -

L. v.vit. gutem in fide, nihil hefitans. Hoc ipfum medium

Si enim mendici diu ante domum divitis ex-

L

etiam prze czeteris fuafit P. Petr. Faber e So-

fpectantes,nummum tandem extorquent ; quis

cietate Jefu., qui inter monita Sodalitati. Par-

dubitet, eum , qui magna cum patientia fores

menfi a fe relicta, hoc quo que reliquit ; Ubi fa-

liberaliffimi Deifzpius pulíat , demum opta-

cerdos Chrifti corpus rite confecerit, aut ele-

tiffimum virtutis donum obtenturum ?

vatum ab ara fublime populo przemonftrarit ,

Vil. Peccati fuga : nam ,telte S. Bernardo, Serm. s$.

tum vos ( quod in fummis numerandum eft

non poteít virtus pariter cum vitiis crefcere ;!h &aot,

donuis ) petetis a Deo famem fitimque jufti-

ergo ut illa vigeat, ifta crefcere non finantur.

In Pf. ór.

ti».

j

Idipfum S. Bafilius duabus fimilitudinibus

S& Bern,

1V. Conatus ferius €2 con[flans exercitium virtu-

confirmans ait: Impollibile eft, ut capaces di-

l. decan-

g

fil5 r

tum ; nam , ut re&te S. Bernardus dixit, virtu-

vinze gratize reddamur, nifi perturbationes

À ]llfïmf

tes non natura , fed ufus facit. Et, ut ait Ári-

& vitia , noftras animas poffidentia , prius

(e ]

r

Arift, l.4

l

bth. c. 4.

ftoteles.ficut zedificando vedificatores, cithari-

ejiciamus.

Vidi ego medicos non prius

Vitg Kc

zando citharcedi efficiuntur , ita quoque jufta

medicinas falutares dare,

quam vomitu

agendo jufti, temperantia temperantes, fortia

materiam illam morbi evacuaffent , quam

fortes evadimus.NNon dat natura virtutem, in-

ex male dixto genere homines intem-

pes

N

Tituluf CXLVFI. Firtus,

447

temperantes fibi ipfis creaverant. Sed & vas,

eft , fed virtatam moderatrix , ordinatrix.

quod humore quopiam odoris tetri & graveo-

alfeCtuum , & do&rina morum , qux fixo gra-

lehtis praeoccupatum fuerit, atque imbutum ,

du poffelforem fuum perducit ad Dominuin;

ni id elueris diligenter, odorati cujuspiam

nulla enim . virtus perfici poteft üine di-

unguenti influxum neutiquam poterit recipere.

fcretione. Tolle hanc , & virtus vitium erit,

Opus itaque , ea, quxe prius infunt, effundere ,

ipfaque affectio naturalis in perturbationem

ut eorum fiat capax, quze immittere conftitui-

magis convertetur, exterminiumque naturze.

fti. His tertiam fimilitudinem adjungens Boe-

Hiec virtus lucerna eft, in viam paradifi di-

thius canit:

rizens. Hsec bona Domini multiplicet nobis

l.5. de

Quiferere ingenuum volet þagïum :

commiffa, theíaurus quippe defiderabilis in

la

confol.

lI,

inot,X,

—Liberat arva prius fruticibus ,

tabernaculo prudentis , fed imprudens homo

Falce rubos , filicemque refecat,

dilipabit. Porro difcretio ifta in eo confiftit ,

x

Ut nova fruge gravis Cerer erat.

ut medium ubique teneatur ; nam, ut recte S.

Orat, 7.

Sed & quartam fimilitudinem idem S.Bafilius

Bernardus difcurrit, medium vitiorum virtus

S. Bern.

de virt. &

$. 58. i

vitio.,

addit, duin dixit : Principium recuperando-

tenet , ac proinde fedula eget non folum pu-

Cant,

rum bonorum eft recefiio a malis : declina ,

tatione, fed circumcifione; 'alioqui verendum

inquit , a malo, &fac bonum ; fi enim tibi fta-

eft , ne circumquaque alaimbentibus, vel po-

tim propofuiffes perfecta, pigrius ea aggreffus

tius rodentibus vitiis illa, dum neícis , paula-

fuiffes: nunc vero iis, quae facilius compre--

tim elangueat , aut fi fupervenerint , fuffoce-

henduntur , te affuefacis , quo majore animo-

tur. Unum in hoc difcrimine confilium eft ,

fequentia aggrediaris. Ut enim in fcala primus

obfervare diligenter, & mox, ut renafcentium

afcenfus eft a terra difceffio, ita in divina poli-

capita apparebunt , prompta feverltate fucci-

tia principium progreffus feceffio eft a malis.

dete. Aliud ad difcretionem hanc obtinen-

az.mor — VIIL. Exempla San&orum frequenter. confide-

dam medium S. Gregorius fuppeditat fequen- S. Greg.

C 7.

rüre : nam , tefte S. Gregorio , plerümque ad

tibus verbis : Semel virtutum fenfus , hoc eftT. :. inor,

exercenda bona opera aliena nos exempla

pondera , & quanti quzeque fit virtutis actio,

utiliter perfuadent , & cum mente humili

ac qualis , rnelius preces,; quam difcuffiones

epinionis aliena bona fufcipimus, nobis vel ad

inveniunt ; nam ea , quaé perfcrutari in no-

Ambr,

melius bona producimus , vel ad bonum imala .

bis ipfis nitimur, fepe verius orando, quam

permutamus. Cumque nos de vita proximi

inveftizando , penetramus ; cum enim

nens

: de

l4

Ífam:e fplendor irradiat , mens noftra , quze ad

ad alta per quandam contemplationis machi-

obtinendum virtutis iter fe dirigit, quafi in

nam fuftollitur,omne, quod ei de ipfa occurrit,

lunze lumine greffus ponit. Nimirum uti rata

fabfeipfa dijudicando certius contéplatur. Sed -

alioquin amara juxta ficum pofita dulcior fit ,

& Caífianus fuam hoc in negotio fymbolam Cafras,

bll

& mitior , tefte Pierio; ita is qui amaris eft

conferens ait : Nullatenus decipi poterit quis- Collat. ,

f3.hiero moribus , mitefcit in focietate bonorum. Uva- .

que,Ífi non fuo judicio, fed majorum vivatc. to.

glyph.

que confpecta livorem ducit ab uva,

exemplo: nec valebit ignorantiv ejus calli-

Is

$ XE

dus hoftis illudere, qui univerfas cogitationes

e1DIS

ASCETICGCA.

nafcentes perniclofa verecundia nefcit obte-

u

L (YUinque fünt, quze de virtute praecipue

gere , fed eas maturo examine feniorum vel

» bene ab afceta dicenda aliisque incul-

reprobat , vel admittit.

lertia eft , ut con-

canda funt. Primumefl , ut. cogno[cat. propric-

jfiaus fit ,id eft, non tantum profperitatis ,

Laier : feu. indicia virtutir folidg ; quarum tres

fed etiam adverfitatis tempore exerceatur :

lib.2.con- -

S. Aug. funtprmcipue. Prima eft, ut fit pura , id eft,

quam proprietatem apte nofulli bina fimilitu-

exzlegitimo motivo elicita ; nam , ut elegan-

dine,explicant,quarum prior ex facie fucata &

ira Jutian

ter S. Auguftinus dixit , virtutes non officiis,

naturaliter pulchra defumitur ; nam ficut illa

fed finibus, diftinguuntur. Officium. autem

fuperfufa aqua calida colorem , & cum hoc

eft , quod faciendum eít; finis vero , propter

etiam decorem amittit ; hzec autem non con-

quod faciendum eft. Cum itaque facit homo.

fervat modo pulchritudinem , fed etiam au-

aliquid, peccare non videtur, cum autem

get;ita vera virtus in infirmitatibus & ad-

non propter hoc facit, propter quod facere

verfis perficitur , falfa vero deficit , & vi-

debet, peccare convincitur. Ut vero fciatur ,

tium fuum prodit. Pofterior ex pattillis(Rau/-

qualis finis praefigendus fit; paulo poft addit :

kertzlein ) pulverem . nitratum , vel materiam

Abfit autem , ut virtutes verze cuiquam fervi-

pro grato fumo excitando aptis , defumitur ,

ant , nifi illi , vel propter illum , cui dicimus :

quarum ili igni admotze undique flammas,

Dormine Deus virtutum converte nos ; proin-

& ingratum odorem fpargunt,

? Vero con-

de virtutes , quze carnalibus dele&ationibus ,-

ftantem lucem & fuavem odorem amittunt ;

velcommodis & ermolumentis corporalibus

ita namque & homines virtuofi etiam inter

, 5

(ADL,

ferviunt, verze effe non poffunt. Quae autem.

advería fibi conftant , & lucem ac odorem

nulli rei fervire volunt, necipfa vero fünt.

boni exenipli praebent; fecus vero fale vir-

Df bt

Verze quippe virtutes Deo ferviunt in homi-

tutes : hve enim potius ignem , id eft , vin-

nibus, a quo donantur hominibus : Altera

di&tam & indignationem , fpirant, & per hoc

S. Laur,

Jaftin. l

proprietas eft , ut di/rreta fit : nam difcretio ,

peíffimum odorem mali exempli relinquunt.

de ligno

tefte S. Laurentio Juftiniano , omni virtuti or-

A. Secundum eft ,ut. habeat. magnam . fiima-

vitz c. 3. dinem ponit , modum tribuit, decorem & pet-

tionem. de veritate , quam quidem ut concipiat,

petuitatem confert. Imo non folum virtus — nihilperinde conducet, quam fi cexto fibi per-

1ua-

24

428

Bibliothece: Munualis Coücionatcriæ

fuaferit , in hac totom hominis felicitatem in

tun promptiur 9 facilius eliciantur , quam antea ; S. Theod,

Vie!

hac vita confitere, ümulque femen pro fa-

nam ut recte advertit S. Theodoras Studita ,8. .o8.

inquietum eft quid virtus, qux haud.ceffat

tura quoque feimpiterna felicitate contineri ;

cum vere cujusque rei felicitas in affecutione

unquam, quin preditos fe in melius prove-

finis confitat; finis autem hominis in hac

hat femper.

Quod demonítrans Apoftolus

vita fit vivere fecundum rationem , in altera

ait: Que retro funt , oblivifrenr , ad. ea vero ,

vero in fruitione beatifica Dei, confiftat ; ad

que Junt priora ,. extendens mei[um , ad deflina-

quam utramque o tinendam virtus fola uni-

tum. per[equor ad. bravium. [upernm vocationi; in

cum eft efficaciffimumque medium , ut ex fu-

Chriflo Je[u: ut quies fit in virtute nulla.

$4g!

radictis patet.

Nam a virtute quies vitii eft exordium. Itaque

er i

Detium, [[|, Tertium eft l, ut bene cogno[cat . ordinem

nec nos quiefcamus , fratres , a virtutis cur-

Chrifti connexionemque virtutum inter [e ; quem qui-

riculo , fed affiduo pernices ac novitii , e ro-

sgone

dem clare S. Laurentius Juftinianus indicavit,

bore in robur provehamur, dum in virum

€. X4.

dum dixit : Dilectionis radix eít charitas, vir-

adultum evadamus , in menfuram zet

atis ple-

tutes vero czeterze fpirituales rami effe nofcun-

nitudinis Chrifti.

tur, in illa tanquam radice infertv. Succide

Cefümm

radicem , & repente rami fructus exficcantur,

eoll. 6,

) Secundum eft , fi cum minore repugnantia Colla*, 14

10

& folia. Tolle de corde hominis juftificati cha-

amorn proprü €9 vitistg maturg fumt ; nimi-c. 3. apud

ritatem, & infructuolze caeterze efficiuntur vir-

rum, ut Abbas Neftero ait , ita virtutum Caff.

tütes.Sicut autem rami (ine radice non fructi-

perfectione fit mens noftra formata aut talis

ficant,ita nec radix fineramis & fructibus pro-

noa jam coaca, & quafi violento imperio fub-

derit ; unde fic quisque ftudere debet charita-

je:ta famuletur, fed tanquam naturali bono

ti,ut caeteraram quoque virtutum ftudium non

delectetur atque paícatur.Hanc repugnantiam

i.22, mo- intermittat;nam, ut faplenter difcurrit S. Gre-

in bono abigit frequentatio bonorum operum.

N

ral. c. 1. gorius üna virtus fine aliis , aut omnino nulla

Nam , ut docuit Chriftus Dominus S. Brigit-

eft,aut imperfetta;quia nec prudentia vera eft,

tain: Kgo habeo unum gazophilacium , in

quae jufta, fortis, temperans non eít : nec per-

quo funt repofita , & gravia quafi plumbum ,

fetta temperantia,qu:e fortis, julta & prudens

& fella, ubi ifta funt , eft circumfepta acutis

non eft : nec fortitudo integra, quze prudens ,

aculeis pungentibus. Sed qui hoc primo in-

temperaus,jufta non eft : nec vera juititia,quae

cijit vertere & revolvere, & deinde porta-

prudens, temperans, fortis non eft. Cujus ra-

re didicerit , levia vitentur fibi poftea , quafi

tio ex ipfa finis ultimi natura atque perfectio-

pluma , & fic leviffima fiunt , quze antea pon-

D

tol

ne defümenda eft ; cum enim h»c in unione

cero'a videbantur ; & fuavia , quze antea pun-

i

1

. perfe&ta cum Deo confiítat,ideo prius quidem

gere videbantur.

Hoc gazophilacium eft

tequiritur fides , per quam faltem in s»enigma-

amor meus ; via quae ducit ad illud eft abne-

te, id eft coufufe, cognofcatur ; quia vero ni-

gatio & abjettio proprize voluntatis. Ín amo-

$Chnf

ho r. &t

hil appetitur, nifi cujus obtinendi fpes conci-

re autem meo videtur aliquibus effe onus,

pitur, ideo & hxc charitati praemitti debet ,

Philyp,

quali plumbum , quià , cum jejunare debent ,

&tuim demum charitas propofitum fici bonum

& vigilare, feu refraenare carnem, quafi plum-

amplecitur. Neque tamen in hocamplexu

bum fibi portare videntur. Siautem verba &

fiftit , fed cum Deus felicitatem zeternam nos

contumelias audierint, fi in religione & ora-

per merita propria obtinere velit, ideó pru-

tione morantur , quafi inter aculeos irefident ,

ferm t

dentiam exigit, quze docet media eligere ad

&in omni hora anguftiantur. Sed qui in amo-

dn Capt,

talem finem confequendum , qualia funt, ut

re 1neo effe vult , incipiat primo vertere onus,

debitum Deo & proximo cultum & amorem

id eft, faciatea, qu»e poteft , cogitando fic :

exhibeamus , ad quod prazeftandum [Juftitia in-

Hoc bene facere poffum , fi Deus dederit mi-

clinat ; verum non fine grandi diíficultate ,

hiauxilium ; deinde perfeverans in incepto ,

quam duplex impedimentum , fcilicet cupidi-

cum tanta alacritate , quze videbantur fibi

$ Ab

tas bonorum fenfibilium , & timor variarum

prius effe onerofa , incipit portare,quod omnis

l de, à

difficuitatum in virtutis exercitio occurren-

labor in jejuniis, feu vigiliis, & aliis laboribus

Ianf. p

tium creant, ad quorum proinde impedimen-

quibuscunque , eft fibi tam levis, quafi pluma.

;-6'

torum remotionem alie duse virtutes , tem-

E-t in tali fede quiefcunt amici mei , quze eft

perantia nempe & fortitudo, ordinantur,

maiis & defidiofis quafi circumfepta aculeis

o

t

qnarum priorinordinatam cupiditatem , po-

& fpinis : fed amicis meis eft fumma quies,

Y6, hifi

fterior timorem inordinatum , coercent ratio-

& levis quafi rofa. Ad hoc gazophilacium eft

Q n

nique fubjicit.

via re&a contemptus proprim voluntatis,

13

V, Quartuim eft , ut apta folidaque. cogno[cat

quando homo , confiderata paífione & chari-

media ad virtutem. addi[cendam ; quze. quidem

tate mea, non curat facere voluntatem fuam ^

fupra in paragrapho antecedente copiofe funt

& refiftit totis viribus , & conatur femper ad

explicata , atque adeo ho

majora Etlicetitta via in.principio fit ali-

' petenda.

C logo/ non funt re-

quautulum gravis, tamen in proceffü mul-

V

uintum eft , ut. bene cogno[cat indicia ,

tum delectat , in tantum , quod ea, quze prius

ex quibus PROFECTUS in virtutibus cogno[ci

videbantur ad ferendum impoffibilia, fiunt

gotef/ , quse fequentia a probatis authoribus

poítea leviffima ; ut merito dicat intra fe:

afhignantur :

ejugun Dei f?ave eff.

(1.) Primum eft , — fi opera quotidiana virtu-

(3) T e.

*

Tituus CXLVT. . Virtu:.

449

W

i eed

0j

Vitt c. 19-

(3) Tertium eft ,. fi ,Lcum, guftu quodam €? de-

vel ad talem ftatum funt vocati, cujus finis eft

e&atione fimt , uti St. Barlaam promittebat

in aliorum. quoque falutem ac perfectionem

fan&to Jofaphat a fe converfo : Omnibus , in-

incumbere : ii enim conari debent juxta Apo-

quit, viribus affuefce virtutibus , easque ita

ftolum, ut exhibeant omnem homioem per-

cole, atque exerce, utearum habitus tibi com-

fe&um in Chrifto Jefu. . Nec contenti effe de-

paretur. Nam fi paululum laboris in ipfis fuf-

bent levi aliqua perfe&ione , fed ad.altiffimam

ceperis , atque earum habitum contraxeris ,

afpirandum eft. Medici animarum inquit S. S,Gregor.

poftea, Deo adjuvante , citra laborem ulium

Greg. Nazianzenus fcopus eft , anima pennas Naz. $rat-

*

S.Aug.L.9 proficies. Uti reipfa fe expertum S. Augufti-

addere, ac mundo eam eripere, Deoque dare,

corf.c,.1, nus fatetur, dicens : Quam fuave mihi fubito

& Chriftum per.Spiritum fanttum in pectoris

factum eft carere fuavitatibus nugarüm , &

domicilium admittere; atque , ut fumrimatim

quas amittere metus fuerat ,. jam dimittere

dicam , eum , qui fuperni agminis fit, Deum

gaudium erat.

Ejiciebas enim eas a me , ut

efficere , ac fupernam beatitudinem ei com-

vera & fumma fuavitas , & intrabas pro eis ,

parare,

/

omni fuavitate dulcior.

Caffisnus

(4.) Quartum efl, fi cum majori fervore €9

$. Xl -

COHS*Q I 4

coll. 6, e,a&uum. intenfione. fia, quod indicium S. Ab-

? ügüd

3O,

V

bas Theodorus apud Calfianum indicavit , di-

CONCEPTUS PRJXDI

cens

Cum ita fpiritus ardore fuccenfus ad

2

CABILES.

ea , qua invifibilia funt & zeterna, tota animi

alacritate transmigrat , ut nequaquam fe cre-

I.E

X occafione thematis : Sapientia cdifi-Prov. 4.

datjam in carne confiflere, hoc eft , ac fi non

cavit fibi domum , exeedit. columnas.| [e-v. 1.

effet in carne , fed totus fpiritus quidam, ob

ptem : poteít breviter natura: & connexio vir-

fervorem fpiritus, Imo lumine naturze edo&us

tutum feptem Theologicarum. & moralium

Plutarchus in moralibus ait: Ut non eít verus

explicari ; & in priori quidem parte ipía. con-

JMiCi.

"":f"l

ita non amat vehe-

amor, qui caret zeloty;

e

BiaA

nexio ejusque necefífitas oftendi, ut in $. pro-

menter virtutem , niíi qui ardet zemul

€

Lio

He

ximo «. 3. videre eft. In pofteriori vero parte

re&e factorum ab aliis.

1deo S.' Climacus

demonftrari poteft proeftantia hujus domus ,

ait: Monachus eft , qui ita virtutibus x ffe&us

tum ex dignitate illius, cui przeparatur , fcili-

eft, ut effet voluptatibus alius , fcilicet affe-

cét fapientize increatze ; tum ex affluentia bo-Prov. 12«

Gu magno & fervore.

norum , quain ea ontinentur, nam omnia . 2r.

S.Dototh.

(5.) Quintum efl ,. i conflanter , etiaim temyo-

bona venerunt pariter cumilla; tum ex ipfa pa-

S, 7.

re adverfitatum., exerceatur ; nam , ut reGe S.

4

cis & fecuritatis jucunditate, quse in ea perci-

Dorotheus dixit , quanto mazis :

A d. d*

)ini

ma profe-

pitur; non enim contriftabit juftum , quid-

cerit, tanto robuftior efficitar , & ad quasevis

quid ei acciderit. Unde tandem auditores ex-

S.Chryf. tolefta ferenda validior. Adeo violentus de-

citari poffunt ad omnem conatum & laborem,

ho. r. ad

bet effeamor virtutis, aitS. Chryfoft. atque ,

in hac domo zedificanda adhibendum, illaque

Philipp.

utita loquar, tyrannicus , ut nulli cedat occa-

Davidis verbain memoriam revocari : T OLlS . Dara].

fioni, fed continenter inhzreat amantis ani-

viribus meis pr?eparavi impenfas domus Dei », n. z.

mo, neque committat , ut ulla affliGio aut

méi: opus enim grande eft ; neque enim prze- & a.

ullus labor fuperet animum.

Nam , ut ait

paratur homini habitatio , fed Deo.

i

Serm. s5. 9. Bernardus, virtus, fi perfecta fit , faci-

in Cant,

le animum vic&orem fui & invi&um reddit

II. Ex occafione thematis : //enertnt aufem Sap. 7. v.

II.

ad omnia.

Bene dixit , ad omnia ; fcilicet

mihi ommnia bona pariter cum illa

poffunt ex-

non tantum ad adverfa , fed etiam ad pro-

plicari-motiva ad virtutis ftudium impellen-

fpera, quorum defiderio multi refiliunt a ftu-

tia, & oftendi, quod triplex illa bonitas, quam

j

dio virtutum.

homines tantopere appetunt , nullibi melius ,

S. Ambr.

quam in virtute reperiatur. 1. ergo probetur ,

-(6.) Sextum eft , fi celeriter , €9 quafi comna-

l. de, 42. turali inclinatione , eliciatur ; nam , ut S. Am-

folas virtutes effe veras divitias, atque adeo

manf. D. brofius reCte dixit, opus Dei prveproperam

29,

utile bonum, uti fupra $. 2. & 3. ex 5S.Paulo

etiam feftinationem exigit.

Talis erat virtus

& Bernardo oftendimus.

2. Pariter demon-

5. Ignatii Lojolae , de quo apud Orlandinum

ftretur, veros honores & dignitates per folam

Orlend. l. dicebat P.Andreas Frufius ( quem Ignatius a-

virtutem obtineri ; hzec enim eft unica caufa,

16, hifít,

liique nod ob innocentiam vitz , fingularem-

ob quam home dignus honore aeftimari po-

Soc. n.

teft. 3. Dele&tabile quoque bonum ab ea fola

que fapientiam , Angelo fimillimum iudica-

1;3.

bant ) coleftem Chrifti gratiam in lgnatio

provenire ; vere enim fi gaudium eft in hoc

v

L«

51

1i€

quafi ingenitam acnatu

m videri ; adeo

mundo , hoc utique pollidet puri cordis &

magna virtutis homo, id quod per compara-

conftanter , acfemper ubique adeoque facilve

modum virtutemque fervabat.

tionem cum felicitate 2eterna oftendi potelft,

(7-) Septimum . efl , fi quis alios. etiam ud. fi-

Vide Francifcum Labatam iu loc. com. prop.

milem virtutis amoreim perducere. fludeat. ? fic-

I. 2. II. 14.

Ld

que illud Plinii encomium mereatur, quod

dedit Trajano Imperator!

Tanto laudabili-

III. Ex occafione thematis : Jefus autem Luc; RE

or es, quod , cum ipfe fis optimus , omnes cir-

groficiebat [apientia , ctate €9 gratia corüm. — sa,

ca te fimiles tui effecifti. Quod quidem iis po-

eo €9 fhominibur

oftendetur , quomodo

üffmum curandum eít , qui vel praefunt alüs ,

güivis

homo 2etatem fuam íructuofe im- ,

L1Y

pen-

R.PLoh: Bibl.'Man.*T om. I11.

r d

459

Bibliotheée Manualis. Concionatoria

endere , & cum Chrifto crefcere äebeat :

poffidentis , & 4amen poftremo fatentis , fe

Ícilicet in fapientia , id eft , rerum coeleftium ,.

in iis nihil nifi vanitatem & afflictionem

puta fupremi finis, & mediorum ad illum du-

animi reperiffe.

centiuni , cognitione : & gratia feu charitate ,

VI. Ex occafione thematis : .SZne me tihil Jo.1s. v.s ,

per quam fuprema felicitas obtinetur , & tan-

goteflis facere:. oftendatur , virtutem effe opti--

to quisque Deo hominibusque gratior ama-

mum inftrumentum ad non fuam duntaxat ,

bilior efficitur, quanto plus in hac virtute

fed alienam quoq; faluté cum fru&tu producen-

profecerit , uti variis

i

lexemplis facile demon-

dam,idq; probetur 1. authoritate ipftus Chrifti

m.4.;trari poteft.

dicentis adApoft. Ego fum vitis vera , vos pal-

;

8

L]

IV. Ex occafione thematis : Jxereitatio

mites:ficut palmes non poteft ferre fructum,nifi

corporalis. ad. modicum utilis eft. , pietar autem

manferit in vite,ficut nec vos,nifi in me manfe-

f Àmir.

ad omnma wülir e

m

, promi[fonem habens. vitg ,

ritisfcilicet per virtutem charitatis & aliarum

S, C- 18*

qua vunc eft , €9 future : probari poteft , folam

cum ipfa connexarum. Hinc neque ad przedi-

virtutem effe quafi animam hominis , & r.

candum Evangelium ipíos dimittere prius

quidem vegetativam , quia per hanc folam ab

voluit , quam virtute ex alto induerentur. 2.

intrinfeco movetur , '& per intus fufceptio-

Idipfum oftendatur ex conditionibus ad. ve-

nem augetur , & crefcit in gratia, & gloria.

rum inftrumentum requifitis 5 nam inprimis

2. Sen[itivam : quia per hanc folam vere videt

conciliat authoritatem tam neceffariam Opera-

ea, quze videre debet , fcilicet ultimum fuum

rio; hinc virtus & fcientia plerumque foli &

finem, & media ad illum neceffaria : audit

lunze comparantur , ut oftendatur , ficut luna

verbum Dei, & cuftodit iliud

odoratur odo-

lumena íole, ita fcientiam & alias fimiles

rem fuaviffimum exemplorum Chrifti & San-

dotes a virtute fuam dignitatem zeftimatio-

&orum

guflat íuavitatem — confolationum

nemque accipere, ut adeo recte Petrus Chry-

codleftium , & tangit apprehenditque opera

fologus dixerit: Magifterii authoritas conftat

vocationi fuze ftatuique congrua : ac. denique

ex vita ; docenda faciens perficit auditorem :

Serm. 167

movetur per triplicem viam , purgativam , il-

e contrario vero, cujus vita defpicitur , reftat

luminativam , & unitivam , eundo de virtu-

ut etiam przedicatio contemnatur. Deinde

te in virtutem. 3. Aationalem : per virtutem

confert efficaciam

uti clare Chriftus loco fu-

enim meretur memoriam eorum omnium, quae

pra citeto per fimilitudinem vitis & palmi-

ad cognofcendum & amandum Deum perti-

tum infinuavit; & S. Paulus egregie confirma-

nent : tüntelle&ium obje&orum . fupernaturali-

vit, dum dixit : Silinguis hominum loquar , r. Cor.13.

um, & precipue proprietatum & attributo-

& Angelorum , charitatem autem non habe- v. x

rum divinorum , ac fuarum propriarum im-

am, factus fum velut zes fonans , .& cymba-

perfe&ionum : voluntatem optimeé ordinatam ,

lum tinniens ; nimirum longum iter per fer-

& ad omne bonum propenfam. Excitetur

mones, breve & efficax per exempla , quia

proinde auditor , ut de virtute fibi applicet

plerumque homines plus oculis, quam auri-

Prov./4.

di&umque putet illud Salomonis : Omni cu-

buscredunt; hinc S. Ignatius füos tantopere

.to Con-

Y. 23.

ftodia ferva cor tuum , quoniam ex ipfo vita

hortatus eft , ut omnes in virtutum folidarum Rit. S. 2.

procedit.

ac perfecarum , ac fpiritualium rerum ftudi-

V. Ex occa

Pf. 44.

fione thematis : Omnir gloria

L

um incumberent, & in his majus momentum

Y« I4.

Filig Regis ab intus

[]

demonftrari poteft o-

quam in dottrina vel aliis donis naturalibus

S Gtepo

imnem bonitatem & perfeCctionem hominis in

& humanis , conftitatum effe ducerent; illa e-

Nyfien,

virtute confiftere , quia hzec fola omnes con-

nim interiora effe , ex quibus efficaciam ad

de vitpi

ditiones ad verum bonum requifitas continet.

exteriora permanare ad finem nobis propofi-

&

Nam i. hzec fola directe ad finem ultimum

tum oportet. Denique /fecuritatem etiam. ma-

A

ducit, ob quam conjunctionem ( puta cum

gnam continent; nam a triplici periculo, quod

fummo bono,feu bono per fe) quzelibet res,fed

plerumque imminet operario , fortiter eum

reecipue homo , refpective bonus dicitur. 2.

defendit ; non enim permittit eum efferri per

sec lola in cujusvis hominis poteftate eft, &

vanam eloriam ex profpero operum fucceffu ,

»

quovis tempore,ftatu & loco exerceri & poffi-

cum doceat ipfum , ejusmodi fucceffum non

deri poteít. 3. Haec fola inauferibilis eft, cum

fibi, fed gratize Dei adícribere, dicere

que cum ef. rr4. v,

etíi omnia alia cum ipfa vita auferantur , haec

S. Davide: Non nobis, Domine ,

non nobis , r.

tamen nolenti eripi nunquam queat , ut adeo

fed nomini tuo, da gloriam; & cum S. Paulo: r-Cor. 15.

imerito Philofophus quidam rogatus , an non

Abundantius illis omnibus laboravi, non au- V. 19-

doleret, fe bonis fuis exutum, & e ggtria pul-

tem ego; fedgratia Dei mecum. Nec finit per

fum eífe , refponderit: Cur doleam ? omnia

converfationem cum peccatoribus eorum

1nea mecum porto. FHoc fundamento pofito ,

vanitate imbui ; quia illum perinde ut tres pu-

oftendatur, quam infipienter agant, graviffi-

eros Babylonicos ab igne concupifcentize f»e-

meque errent, qui vel in divitiarum, velin ho-

cularis defendit , exiftens fimilis Filio Dei :

norum aut voluptatum fenfibilium abundan-

eftque ea ipfa herba, qua olim P. Araozius e

tia fuam felicitatem pofitam exiftimant , cum

Soc.Jefu fatebatur fe in aulaverfantem. ab omni

omnia hzc extrinfeca fint , & a. fortuna vel

graviori lapfu fuiffe praefervatum. Nec denig ;

aliena voluntate dependeant, ideoque contra

finit adverfis cafibur frangi , & ab incepto defi-'

voluntatem auferri poffint. Qu2e omnia con-

ftere; quia propter amorem fui, velut pulcher-

firmentur tandem exemplo Salomonis , haec

rimae Rachelis, omnes labores & adverfitates

omnia prae omniþus. hominibus abundanter

ei breves & leves facit, ut adeo merito animze

veri

N

Tinlu: CXLIL. Firtut,

451

operarii virtute hac inftru&t illud fponfe elo-

datamque exiftimare poffis : reliqua nempe o»

gium applicetur: Quoe elt ifta, quze progredi-

mnia abfunt, ubi non adeft illa: Et fi omnes

tur quali aurora confurgens ( propter intenti-

adfünt ( puta virtutum quarumvis facultates )

Akvls-v.s

onis rectitudinem ) pulchra ut luna ( propter

illa tamen una remota fit ab animo illo viduo,

nulla exiftit utilitas.

»

Ícientize abundantiam ) ele&a ut fol ( propter

AÁnafla

fervorem charitatis ) terribilis ut caftrorum

II[. S. Joannes Clityfo

ft

lomtis apüd Ána-

acies ordinata ( propter conftantiv , Patien-

icenüs,

ftafium Nicenum q. 18. magnopere admiratur

ti* , humilitatis ,

aliarmïlque fimilium vir-

Moyfen, quod tantum veftium ornatum Aa-

"

tutum .copiam. )

foni concefferit , quo ad minifterium Dei ute-

.4 X.II ci'

retur , ipfe vero nihil pontificalium ornamen«

ALII CONCEPTUS.

S. Ambr, I

torum fibi ufürpaverit , qui tamen cum Deo

10'3 cde fpil', :

1 ISaias vidit Dominum in throno excelfo

familiarius, quam Aaron , quin & facie ad fa-

. €, I8.

& elevato,& duos Seraphim, qui conten-

cem loquebatur. Erat Moyfes illa vefte nus

tis vocibus , & alternis vicibus illi occlama-

datus , Moyfes non fuit un&us oleo , non ge-

bant, Santur , Sanitur, Sun&us, 1(a. 6. 3. Ergo-

ftavit veftem facerdotalem, inquit ille. Quam-

ne aliud nihil aut viderunt aut invenerunt

obrem vero non fimiliter ac Aaron, cum vefti«

in tanta majeftate ardentes illi przecones,quod

tus facri majeftate ille magis uti debuiffe vide-

admirarentur,ac dilaudarent,quam unicam fo«

batur, qui cum Deo familiarius communica-

lamque fanctitatem? Non poterant przedicare,

bat? Refpondet fan&us Do&or: Ut difcas ,

omnipotentiam , omnifcientiam , juftitiam ,

quod ei, qui eft fecundum Deum perfe&us ,

mifericordiam , & ex infinitis attributis ejus

ornamentum fufficit virtutis. Quod Moyfes

alia aliqua? RefpondetS. Ambrofius , a fan-

non fplendide, ut Aaron & cseteri facerdotes ,

&itate potiffimum extuliffe Deum,ut intellige-

fe veftivit, non id fa&tum , quod ejusmodi or«

remus, nihil debere effe nobis antiquius, nihil

namenta non plus illis mereretur, fed ut nos

carius aut venerabilius. Deum enim ipfum

admoneremur, perfeciionem neque in pon«

itm. 167

cum a fan&itate laudamus , a digniore com-

tificia, nequeinalia, feu regia feu majore ,

mendare non poffumus :: Nihil pretiofius in-

poteftate pofitam effe , fed in eo, quod quis

venimus, quo Deum nominare poffimus , nifi

A.

fit impiger Dei fervus, & gratiofus illius; feu

ut fanctum appellemus:, inquit ille lib. 3. de

pontificiam cidarini , feu regium diadema ca-

Spiritu S. c. 18. Plutarchus Trac&t. de doctrina

pite geftes, nihilo illuftriorem facit ornatus ,

Cott,

Principium(utne illud Ambrofii nimium mi-

fi gratia nudus eft animus : Ei vero ; qui eft

I

reris) plus dixit: Non felix eft Deus vitze fpa-

fecundum Deun perfectus

* ornamentum

tio, inquiens , fed eo , quod eítprinceps virtu-

virtutis lfuffi'c'if.

tis: nifi enim Deus effet zeque fanctus, ac »e-

ternus, miferam ageret »eternitatem,aut oeter«

jV. Qiis Cheiite 'eogtu&ior lu elris , Epph la.

nam miferiam. Quomodo ergo poflit homo

quanm qu:e illum peperitterris? cui alteri türn h&r« 79.

tb Cot«

de quacumque gratia gloriari,dum illa careat,

propenfe addi&us illefuit, quam fuz fancuf-

A

charum,gratumque Deo qu:e facit ? Ut defint

fimze Matri ? Erga illam prolixus fuit, quans

c&etera, hzecuna illum locupietitfimum facit ;

tum erga aliorum hominum neminem. In il«

abuudet aliis, absque hac omni mendicabülo

lam |congeífft donorüm & gratiarum orna«

magis mendicus eft.

S. Gregor,

menta , quanta conferri in creaturam ali-

4

ll. Lucze 15. ajebat Dominus : Que mulier

quam poffunt,. & hoc tamen illi non dedit ,

Nyiïäm Ü

h

de virgin,

abens drachmas decem , fi. perdiderit. unam. dra-

quod plurimis aliis longe itferioribus ; ut fo-

C€, X2«

chmam, monne acceudit lucernum ,. €9 everrit do-

lemnem baptifmum conferre , confecrate ,

mum, €9 querit diligenter , donec inveniat eam 2

benedicere , & alia his affinia facere poffet ;

S. Gregorius Nyffenus plurimum admiratar

fed neque hoc indulfit, ut Regina mundo im-

tam fedulam, folicitam , & avaram hujus mu-

peraret , quod mulieres alive. nonnullee feces

lieris in conquirenda una drachma curam ,

runt.

Quamobrem talia matri optimo fi-

qu2e fecit, ut & Iucernam medio die accende-

lius potentiffimus negavit? S, Epiphanius l.

ret, & everreret, tantumque non everteret do-

3. heer. 79. refpondet : Non permitit DEUS

mum, & omnia locis fuis moveret , & nullum

BEAT/E MARLE dare baptifma , non be-

L ITAY,

angulum inexploratum relinqueret. Si no-

üedicere difcipulos , non imperare in terra

'vem reliquas perdidiffet , magnitudo jacturzé

jJuffit , fed folum ipfam fanctificationem elffe

(or.1

voluit.

[?

tantum conquirendi laborem meruiffe videri

Exornavit locupletavitque Matrem

poffet. Quze vero drachma illa fuit,quam tan-

fuam ea virtutum copia, ea fanctitatis afflu-

to ftudio indagavit , fine qua nullam putavit

entia , qua nullum in terris hominem, nule«

habere reliquam , tametfíi novem fupereffent ,

lum in coelis Angelum , cui baptizandi , cons

qua fola fe magis divitem putavit , quam cze-

fecrandi , benedicendi munia non conceffit ,

teris ompibus? Refpondet S. Nyffenus , hanc

ut hinc intelligeremus , beatitudinem etiam.

drachmam effe gratiam Dei, quze nos. in illius

vit»e praefentis , qua. mater ejus füper omnes

amicitiam afferit,quzenosilli acceptos & ca-

gavifa fuit, pofitam effe non in dignitatibus

- f0s facit. Ea vero fola tam ftudiofe ac folici-

officiorum , nonin honorum titulis , non ir

te invefügatur, czeterarum prae liac ratio nulla

majeftate imperii, fed in fola fanctitatis gra-

habetur. Quzegratia Dei deftituta eft anima ,

tia, inque Dei amicitia, ut proinde fola ea

ea tam eft orphana, tam vidua , ut c»eteris o-

omniftudioanxie quaeri, & ardentiffimis vo-

innibus bonis, donis, ornamentis exutam, nu-

tis expeti debeat..

R. P. Lohn, Bibl. IMan. Tom, I1I,

L11.3

-

CA

Bibliothecm . IManualis Comï&mtorïm

LL

^

Chryf. . V. Poftquam e terra & aula Regis Abime- ?&'f duo pojult'ex tuo ventre dividentur , gopu-

t^ CA

)9.R.

"?

"

[2 ]

n

etn.

lech lfaacPatriarcha notter expulfus fuit,appa-

lusque populum . fuperabit , €$. mojor. [erviet. mi-

ruitei noCte quadam Dominus, utque timore

nori : Gen. 25. 23. hoc eft, Efau Jàcobo. Sed

perculfum & anxium in mediis folicitudini-

cur minor Jacob reportabit benedictiones ,

.bus confolaretur, ait : Ego fum Deur. Zlbrahem

& obtinebit primogenituram , ceterisque

gutris tui , moli timere ; quia ego tecum . fum ;

privilegiis domus Ifaac potietur, & meliorem

Genef. 26. 24. Quamdiu enim ego lateri tuo

locum occupabit , quam natu major Efau ?

adhzrebo, non erit, quod formides conjuratos

una omnium expofitorum refponfio eft, id

in tuatn perniciem hoftes,aut perfecutores ad-

fatctum , quod Jacob effet vir fan&tus, perfe-

verfarios pertimefcas. Videtur hoc locoDomi-

&us, & qui ad amuffim voluntatis Dei vitam

nus imperium fuum anguftis limitibus circum-

fuam inltitueret ;. Efau vero homo ( ut illum

Ícripfiffe, & plurimum coar&affe jurisdi&tio-

Apoftolus vocat. Heb. 12. 16.) profanus , fi-

n6, inquit fere fan&us Joannes Chryfoftomus,

moniacus, gule deditus , aliisque flagitiis ad-

cum feunius tantum fubditi Dóminum facit.

dictus , quibus animam fuam contaminavit ,

At nonne ad oftentandum magnitudinem po-

& genus fuum dedecore afperfit. Prazecedat

tentiye, & amplitudinem regni fui melius fecif-

erzo fanCtus peccatorem , profanum religio-

fet, fi terrae coelorumque Dominum , & totius

$ln

fus, quanquam profanus & peccator tempore

gii.

univerfi Monarcham abfolutum fe pronuntiaf-

fit major, priorque ab utero matris in mun-

fet? Quid ergo eft, quod jurisdiCtionem fuam

dum prodeat, ut hinc accipiatur , illum in do-

& monarchiam ficcontrahit, ut unius tantum

mo Dei effe antiquiorem , qui virtutum diti-

hominis Dominum fe vocet; Refpondet Chry-

or; illum effe majorem tempore , qui bono-

foftomus homil. 52. in Genef. orbis conditor,

rum operum meritis affluentior. Ille primus

unius hominis Deum fe dicens, non éoncludit

eft ( inquit fanétus Petrus Chryfologus ferm.

& abbreviat cum Patriarchze appellatione fu-

73. de his ipfis gemellis loquens ) quem cce-

um Dominum. 1ta, inquit, eum mihi feci pro-

leftis gratia generat , non natura mortalis ;

prium, ut apud me reputetur tanti , quanti alii

ille primus , quem gratia femper beate victu-

homines.

Quod ergo unius Abrahze Domi-

rum gignit, non quem caduca natura pro-

:num fe Deus vocavit, ea re non in ar&um

pediem diffolvendum enititur.

coegit fuum imperium, fed indicare voluit, u-

. VIIL. Sacer fcriptor ,. cum ab annis Abra—orïgenes

num Abraham íibi omnium reliquorum ho-

ha num honeftamque ejus conjugem defcri- Adamen-

minum inítar effe. Docemurea re, veriffimum

be-ct, quos habebant, quando Ángelus mi-tius in

effe, quod hujus capitis titulus habet, nempe

raculofam & fan&am illis pofteritatem pro- Gen-ho.3:

magnitudinem rei cujuspiam non in multitu-

mittebat, fic ait : Erant ambo [ener , provette-

dine,neque pretium in mole, fed in valore &

que etatis ; Genef. 18. 11. Origenes Adaman-

qualitate, pofitum effe. Nam unius Abrahze in

tius, hom. 3. in Genef. & Philo. Alexandri-

una bilancis parte politi pondera apud Deum

nus lib. de Abraham hunc facri textus loquen-

graviora erant,& pretium majus, quam totius

di morem diligenter expenderunt , atque il-

imundi reliqui : Ita cum mihi feci proprium ,

lud in his verbis fubnotarunt , quod horum

ut apud me reputetur tanti , quanti ali: homi-

conjugum proveGtior aetas prima commemo-

nes.

Sic videmus unum folem ftellis omni-

ratur, fic ut majorum ,

uos habuerunt , nul-

bus potiorem effe , adamantem unum 1ultis

lus fenex fattus in ulla

í

cripturae parte fuperi-

rudibus faxis praeftantiorem.

ore narretur. Hunc primum nominant feni-

Güi' '.EbO'

f&C, 10 C,

VI. Concepit fterilis Rebecca, & geminos,

orem , inquit Philo ,, quamvis majores ejus

2$. Gen.

Efau & Jacob quanquam magnis cum dolori-

triplo & amplius longzeviores fuerint, quo-

bus , enixa eft. Quorum ille abominabilis fuit

clauf.4.

rum neminem legimus hac appellatione di-

g. 12.i

Deo, hic pergratus oculis fuprem»e illius Ma-

gnum habitum. Quid myfterii habeat , quod

jeftatis. Fuit conceptio miraculofa, & poft-

primus hic- nofter Patriarcha Abraham vene-

quam Jacob peperit , alios pofthzec edidiffe

rabili fenis appellatione cohoneftari meruit ,

liberos,facer textus non memorat , qui tamen

cum illum ad id temporis usque plurimi an-

hoc non diflimulaffet , fi illa prolem aliam

nis plurimis fuperarunt ,. & non pauci fecula

mundo dediffet. Quoxrit ergo nunc eruditus

tota, neque pauca fupra quam ille, vixerint ?

interpres Guilielmus Eboracenfis in cap. 26.

Seth fuit annorum nongentorum & duode-

Genef. clauf.4. q. 12. quamobrem formofa Re-

cim , Enos nongentorum quinques Cainan

becca finem. pariendi fecit , poftquam mun-

nongentorum decem , Malaleel oCtingento-

dum felici illo partu Jacob nobilitavit ? Re-

rum nonaginta quinque, Mathufalem non-

Petrt

fpondet quzeftioni : Quod . non plures filios e-

Lt

gentorum fexaginta novem , Lamech feptin-

ln me

r

diderit , hoc ideo forte fuit, quia poft dictum

gentorum feptuaginta feptem , & alii pluri-

miraculum rediit ad priftinum ftatum , fcili-

mi in longiores annos vitam fuüam produxe-

cet fterilitatis ; debuit enim illi fufficere genu-

runt, quam Abraham. Quid fibi vült ergo,,

iffe Jacob , qui appretiari poterat fuper mille

quod his tam decrepitis , & Abrahamo tam

alios filios.Plus fatis erat fterili matronze,quod

multo provectioribus honorificus fenum ti-

Deus illi aperuerat focunditatis fores per

tulus denegatur, quibus debitiffimus videba-

quas ad illuftrandum mundum prodiret tam

tur, & uni credentium Patriarchze ante omnes

magnus & infignisPatriarcha,quam erat Jacob,

tribuitur ? Refpondet Philo : Proavorum A-

qui folus liberos millenos exzequare poterat.

brah?e neminem legimus hac appellatione di-

$, Petrus

VlI, Sacrum oraculum , quod inter angu-

gnum habitum , & merito. Cur merito ?

&hryfol. S

ftias pofita Rebecca confuluit , hoc illi re-

Nam revera fenior non. ex longitudine

73:

fponfum dedit: Dum genter f;ænt in ulero tuo ,

tempo-

"d

NT CX)

Titulur

CXLFI. Vitur.

453

temporis, fed ex laudata vita , putatur. In il-

confenuit in ufü virtutum , & incanuit in bo-

la coelorum Regia non vocatur antiquus , qui

nis meritis.

longos annos exegit , nec qui fecula plufcula

XI. Sapiens , cum de annis loqueretur , Robertus

transmifit, fed qui multis meritis excellit: Et,

quos vivendo improbi homines percurrunt , Holkot.

quoniam Abraham majores fuos omnes , a

ait, perbreves fore , & anguftis limitibus cu'-le «79. in

roy,

quibus zetate fuperabatur , virtutum copiis, &

cumfcribendos ; ]uftorum econtra prolongan-

perfe&ionis gradu longe infra fe relinquebat ,

dos & extendendos

Verba illius Proverb.

Io. verf. 26. fic habent :

idcirco huic gloriofum fenecionis vocabu-

Timor Domini appo-

lum conceditur, non illis. Ex quo intelligi-

net dies , 69 anni impiorum breviabuntur, Ha-

bet fuam heec fententia difficultatem. Nam fi

mus, antiquitatem , ut eam Deus fupputat,

nach . G Ottes Reulmztnä ,non a longis annis,

ita eft, ut Salomon affirmat , quomodo cam

fed a multis & magnis meritis, zeftimari

fi-

illo cohzeret , quodindies crebro experimen-

quidem , ut Philo -Hebrzeus in hujus rei am-

to difcimus , homines fan&iffimos mague fze-

plificationem porro inquit

quae multum 9g

pe compendlo exigere vitam ,

confceleratos

tatis in tempore vixerunt fine probitate, lon-

vero, qui nulla, nifi peffima ex Hamtns , fama

2ev1

ueri dicendi funt

funt mügueu, longos annos degere, & tota vi-

S.Tgnat.in

IX. Ablegebat Dominus Jeremiam ad prae-

vendo f»ecula exzequare, non etiam nunquam

epift. 6.. dicandum cum ampliflima commiffione u£. e-

fuperare? Secundum hzec quomodo illa Salo-

velleret , €2 deþrueret

& di[perderet , €9 dilfipa-

monica parcemia accipienda , quae feram seta-

rel,

€ï aificaret. ,

€? plantaret ,

conflituens il-

tem timenti Deum fpondet, impio autem par-

lum. fuper. gentes , E [uper regna.. Cum fe tam

va temporis fpatia minatur ? Occurrit huic

fublimi provincim impofitum ,

tantique mu-

difficultati Robertus Holcot. le&t. 79. in Pro-

neris dignitate auttum fanttus Propheta cer-

verbiis, inquiens: Poteft dici

quod dies bo-

neret ,

oculosque ad rudem setatem fuam

norum augentur, malorum autem abbrevian-

converter et, & annos teneros cum afperitate

tur, quia folusille dies dicitur nofter

in quo

operofi officii componeret, deprecabatur tam

bene viximus. Ét quoniam unumquodlibet

grave onus, zetatem przetendens, que tam ar-

opus bonum velut dies quidam eft vitoe , &

duo & negotmfo muneri praemodum impar

jufti opera bona plurima facere ftudent ; pro-

rigeneg

eífet. Praetextum alium, quam zetatis imaturze

pterea de iis dicitur , quod multos annos vi-

diman

& perimbecillis, nullum reperit, quo praefectu-

vunt, de improbis vero, concifum setatis tem-

US n

rz tam gravis pondera a fuis hümeris prohi-

pus degere, eo quod 1Hos operum laudabili-

10

1onffe effe

beret. Verum Dominus refpondit ,

um & virtutis fpiritus defüituit. Itaque plus

infirmiffimameam rationem , qua inj juncti offi-

V1V1t

qui plus boni opeïatur , & qui diem

cii fufceptmnäm effugere poITe putarit , inqui-

quempiam [ine boni alicujus operis exercita-

ens : JVoli dicere ,

puer fum 5 Jerem. 1. 7. non

tione transmifit, illum oahtemre & e numero

eít bona de paucxtate annorum petita excufa-

dierum vitz fuoe expungere poteft ,

adeo

tio, non enim in annis pofita eft virtus, fedin

non vixiffe putet annos , quos male vixit.

retto rationis judicio , & fenfuum maturitate

XIL. Refert facer textus obitum Ifmaelis » Lyranus

hc enim eft quze annos facit, & annofos eos

& Abrah:ze patris ejus mortem quoque narrat. in c. 25.

qui rudes zetate. Nam , ut fan&tus Ignatius

Et Ifmaelis quidem occafum fic deícribit: 7f»- G

epifl, 6. tom. 3. .Biblioth. Fet.PP, habet: non an-

ni vitg Ifmaelis centum triginta [eptem. Genef.

nofi continuo fapientes funt , nec fenes intel-

25.17. Ábrahze vero totam setatem ad hunc

modum receníet

Fuerunt dies vite Abralue

hgenuam poffident ,

fed fpmtus qui in ho-

minibus eft. Samuel parvulus Heli nonagena-

cenium | feptuaginta quimque amni : lbid. v. 7

rium reprehendit ; fimiliter Jeremias audit a

Sed eft obfervandum myfterium, quod habet

Deo:

Ne dicas , junior fum. — Adolefcentia

textus hebrzeus in computatione annorum vi«

igitur non eft contemnenda , quoties Deo

te Abrahe , quiapud Nicolaum Lyranum

confecrata fuerit ; verum is contemnendus

Abulenfem & Honcalam talis eft :

Puerunt

eft , qui 1mprobo eft animo , tametíi mul-

dies umnorum vite ZIbrahe centa um ünm , €9 fe.

torum dierum tempore plenus fit.

Ín do-

ptuaginta anmi , €9 quimque aum. 'Tam diftincte

mo namque Dei,

qui fanctior ,

idem ànti-

annos límaelis idem textus non enumerat ;

quid ergo facramenti fubfit ,

quod fan&ti Pa-

quior ,

& qui virtutum fplendorem habet

majorem j.1s decentiore loco honoratur ,

&

triarchze auni tam artlcuïatïm partite , diftri-

c»teris aufertur.

filii autem anni confufe

buteque calculantur ;

Petrarcha

X. Ignaviflimorum quorundam hommum

verbo, ut fic dicam , unico , indicantar ? Re-

l. r.inve&. confuetudo eft , ut, cum inter vitia fenuerint ,

in med,

fpondent Do&tores paulo ante nominati, quod

nullique pares fint fola fe praeferant fene&u-

vita Abraho per caeteros annorum articulos

id fa-

te, inquiebat F rancifcus Petrarcha in quadam

tam encleate diftincteque digefta fuit

Invett. in me dic. lib. 1. funt neque pauci ,

qui

&um, ut figuificaretur,quia Patriarcha in qua-

in folis carnis omne exiftimationis fuze præü-

libetzetate congruam ei perfectionem habuit :

dium habent conítitutum ; & ob unicam diu-

illic autem non e*(phcatur nomenannorum per

cule actam vitam ,

& exactam aetatem omni-

fingulos numeros ,

quia Ifmael pluribus vitze

bus magnze venerationi & admirationi effe

fuze annis minus ple vixit. Sic Lyranus:

Vi-

volunt. At (tultum eft ,

ex ea re fola fingula-

ta ergo Abrahze per certos numeros difcreta

fuit, Ifmaelis non item ,

^ut indicio effet, quod

rem obfervantice cultum in domo Dei expe-

&are , in qua ille antiquior habetur, qui

Abraham vitam femper integerrimam, perfe«

boil3

&amque

A

454

Bibliothecee Manualis; Conctonatorie

&amque duxit , zetatem fuam fructuofe trans-

effeeminatus Rex Herodes$ , & decollavit

mifit, & vitam pretiofiffimam, hoc eft , cum

eum iu carcere. Marci 6. 27. Fuit Joannes , fi

virtute conjunctam , vixit, atque idcirco dici-

virtitum ejus copias fpedtes , maximus ; fi vi-

tur , quod diem fuum obiit plenus dierum , ii

tze fanctitatem & prorogativas confideres ,

nempe funt pleni dies, & vita plena atque per-

illuftriffimus ; & omnium 'ex mulieribus ori-

fe&ta ea vocari poteft,quze bene & laudabiliter

undorum eminentifimus. Hoc de illo pro-

operando exigitur.

Non fic loquitur facer

nuntiavit perfecionum , quze in hominem ca-

Ícriptor de Ifmaele, cujus anni omnes velut

dere poffunt, fcientiffimus , & juttiffimus, &

Gentd

conglobatim aut cumulatim exprimuntur.,

cpiü.go'

falli nefcius arbitrator , fpirituum ponderator

quafi unus annus fuiffet omne tempus, quo vi-

Dominus , Proverb. 16. ?. penes quem funt

xit, quia minus pie vixit, & probabile eftmale

pondera, numeri , & menfurze meritorum o-

fdem d

collocatfe fuos annos,adeo virtutis annum nul-

mnium , Chriftus , ;eterna fapientia Patris ,

lum'Yixit, quae forte caufalit , quod deficiens

H

cujus eft illud effatum: Non furrexit inter natos

mortuus effe dicitur, hoc eft, jam mortuus oc-

mulierum major. Joanue Boytifla ; Matt. 11. 11.

cubuiffe. Nam qui vivit , & vite fuze tempus

quod , cum ita fe habeat, cur tam parum vi-

nonexigit in a&tionibus fanctis & laude dignis,

xit, & aunos vitz triginta tres non explevit?

ille cum moritur , fepulchro infertur non tunc

Trigintà duorum & femis effe voluit : Tri-

primum defunctus,fed pridem in vita praemor-

ginta duobus annis & medio folum fpiravit

tuus. lllenimirum poteft dici vivus, qui bo-

hominum poft Chriftum ejusque Matrem

Kiffeius

norum meritorum eft ftudiofus ; ille mul*os

t0, r,cont

Virginem optimus, maximus, inquit venera-

annos habet, cujus animus multis virtutibus

bilis ille Doctor. lib. 2. de Saer. Alt. cap. ?. Tom.

( s T.

eft collocapletatus. Huc fpeGat , quod noiter

6. Bibliothec. Fet. PP. Cur non exzequavit an-

Cordubenfis Philofophus Seneca epi:t.03. ait:

nos Abrahz , setatem lfaci, & tempora Ja-

Non, ut diu vivamus, curandum eft, fed ut fa-

cob, & vitam Patriarcharum aliorum , quo-

tis , nam ut diu vivas , fato opus eft; ut fatis,

rum fuerunt longillimi dies , & vita prolixif-

Street |

animo, longa eft vita, fi

2. de iïa.

plena eft, li conferta

fima , ut fupra dicebamus? Cur? ut intelliga-

Lonzona

meritis, fi dives virtutibus.

mus, annorum multitudinem & vitzxe longzevi-

spud Did.

XliL jacobus de Lonzona ap1d Holkot

tatem, non de numero dierum, fed de cumulo

Nyff, p. 1, Inemorat , rebus publicis bene inftitatis olim

metitorum, seftimandam, adeoque Joannes di-

pol, L43. maguze curze fuiffe defipnare homines, qui ex

utius omnibus vixit, quia intra paucum illud

Tlemepi

officio totas oftiatim obirent civitites , do-

tempus incitatiore curfu majora fpatia emen-

6(»

mosque ex ordine fingulas inviferent, &, qui-

fas eft, quam aliiomnes. | Ét ut multum iti-

bus ftadiis quisq; in diem fupremum ufq ; oc-

neratus dicitur , non qui multas horas eundo

cuparetur, lolicite perquirerent, diligeater ad-

trivit, fed qui plura milliaria poft fe reliquit,

notarent, denique poft cujusque obitum , fub-

fic ille multos annos vixiffe dicendus , qui

Hens,

dutis accurate rationibus, non alios vitze dies

multos bene vivendo confumpfit. :

1.

nuamerarent,quam quos bene agendo transmi-

XV. Fulcrum fubiiciam huic veritati re-

E

Vita c, 18;

fiffet. Poftquam ergo ad calculos o;nnia fide-

f»onfo, quod Barlaam Jofaphato dedit , cum

liter revocaffent, »etatem virtutis,non vit?e di-

in illius colloquium primo venit. Venerabatur

es, tumulo ejusadícribebant.llli dies fic colle-

hicillius canos , fufpiciebat vultum , admira-

Ylen

&i in fine fculpebantur in fepulchris eorum ;

batur fenium , quod tam longzevum illi vide-

)

ita quod unus, qui quadraginta annorum erat,

batur, tanquam ex primis mundi hominibus

etiam quatuor habuit, & fic fimiliter de aliis.

Ó

quidam fuiffet.Interrogatus autemBarlaam de

Stiplet

H»ec ille ibi. Fiebat ergo, ut alicui, qui annos

aiiis,quos exegiffet,refpondit: vitze annos qua-

them, r

natus quadraginta vivere defierat , ejusmodi

L]

draginta quinque, neque plures numero. At-

Donin,:

1fnonumentum ponerent

*

Hic homo quatuor

qudr,

tonitus inexfpe&ata refponfione Jofaphat .

tantum annos vixit ,. €$ mortuus eft quadragefimo.

comiter illi , ac perturbane his fere verbis oc-

Alterius epitaphium tale erat , Áhic homoobit

currit: Fieri non poffe videtur , ut frons ho-

quinguagenarius , 69 nullum diem vixit. Alteri-

minis non adultioris tam crebris & profundis

us fepulchro illud ex Sap. 4. 23. infculpeba-

(ant a,

fit exarata rugis, & vir decrepitus, qualem tu-

BU

tur : Confunmatus in brevi exyplevit. tempora

um canum caput loquitur, non longiores vi-

multa, five: Hic jacet , qui anno atatis trigefi-

xerit dies. Cui venerabilis & fan&tus Senecio

erurd

mo mortuuz, annor fupra mille vixtt. Nam,ut Se-

apud B. Joannem Damafcenum hiftorize Bar-

neca epiftola illa fuperiore 93. dicebat , octo-

Disl, v

laam & Jofaphat capit. 18. Si computem an-

ginta annis quis vixit. [Intereft,mortem ejus ex

nos,quibus Deo vixi,ii tantum funt quadragin-

quo die numeres. At ille obiit viridis, fed offi-

ta quinque, & hos tantum annos vitze compu-

cia boni viri, boni amici executus eft, in nulla

to; czeteros , quos in vanitate tranfegi , mortis

parte ceffavit, licet ejus 2etas imperfe&a fit,

annos reputo. Itaque defines mirari, poft-

vita perfecta eft. Octoginta annis vixit , nifi

quam ex his , quze dixi , accepilti, a Deo illos

forte fic vixiffe eum dicis , quomodo dicuntur

tantum recenferi in annis vitze, quos bene

fbid.

arbores vivere.

merendo bene collocamus ; illos vero nume-

. XIV. Antiquus pater Algerus quaäriït , qua

rari in annis mortis, quos peccando male pro-

caufa fit, cur Dominus permittere voluerit,ut

laer|

digimus. Non vivit peccator ; nunquam mo-

charus illius praecurfor in teneris vitze fuze an-

ritur juftus , & qui in plures incumbit virtu-

nis inter mortales agere defineret ; in floren-

tes , 1s magis l,ongægus zeítimari poteft.

tifima quippé zetate | juffit illum obtruncari

s

VA

Tiu /| CXLVT. Virtus.

455

honeftum aut turpe.

$. XIV.

XL. idem difcipulis füís dicere folebat ,Tpid,

virtutem effe rem operum , non autem mul-

MISCELLANEA.

l

tis verbis indigere.

XlL Rede dixit quispiam ;

De virtute loqui facile eft, virtutibus uti , Apud:

1 Qualitas.

eier],

Hoc Samfonis opus.

them.r. ín

Senäca

' XIlI. Nec male Horatius virtutis genium

epift, 8o.

l. NUlli preclufa eft virtus , omnibus pa-

fefto Vifit,

tet, omnes admittit, omnes invitat ,

expreffit fequentibus verfibus :

Lib. 3.

non eligit Dominum ,. non cenfum , nudo ho-

Virtus recludens immeritis mori.

Od. 2,

mine contenta eft.

Idem ep..

Coelum negata tentat iter via.

*

ll. llle bonus artifex eft , qui de omni ma-

Coetusque vulgares , & udam.

teria facit optimum, quod fieri poffit, ut Phi-

Spernit humum fugiente penna.

dias de omni materia faciebat optimam ftatu-

XIV. Cum Philippus Rex Macedo poft Pluta:ch,

am; fic fapiens , fi licebit, virtutem etiam in

vi&um proelio Archidamum Regem Lacedoe- in Lacon.

divitiis explicabit ; fin minus in paupertate ,

monix , infolentem illi epiftolam fcripfiflet ,

quamcunque fortunam acceperit ,

refpondit Archidamus. Simetiaris umbram

memorabile ex illa efficiet.

.Xgliquid

tuam, haud quaquam reperies majorem fa-

Kiffelius

lll. Quintus Greecius virtutem in hoc fche-

&am , quam erat ante victoriam.

tO,£,C^tc, in

&A

Px

ite depinxit : ln altiffima rupe ftat procera

66-5.7. palma , plena fru&ibus, inter quos in pul-

| Necemtaf.

chro folio virtus aureas coronas projiciens

XV. Cum duo fratres ad Senem in Scythi yita pp.

fedet ; fed ad hanc rupem & palmam aditus

fpinis eft obfitus.

veniffent, & eorum alter diceret : Abba , to-

Seneca l,

lV. Non , ut quibusdam vifum eft , ardu-

tum vetus & novum teftamentum memoria

2.deir*. qm in virtutes & afperum iter eft: plano ad-

comprehendi

refpondit ei fenex : implevi-

euntur. Multo difficilius eft facere ifta , quae

fti aerem verbis.

Cum vero alter diceret :

tacitis. Virtutum tutela facilior eft: vitia ma-

Ego utrumque teftamentum fcripfi : iterum

gno coluntur.

dixit fenex : Et tu implefti feneftras chartis ;

Idemepift V. Poteft' excafavir magnus exire , & ex

anignoratis , quia dictum eft : regnum Dei

67.

j

- humili deformique corpufculo formofus ani-

non eft in fermone, fed in virtute.

mus acmagnuus. Quosdam itaque videtur mi-

XVI. Charislaus interrogatus , quam rem- piutsech,

hi in hoc natura tales generare, ut approbet ,

publicam judicaret optimam ? eam refporl-ilxapopllr,

virtutem in omni loco nafci.

dit, in qua cives interfe de virtute conten-

x

fIdem ep.

derent.

V]. Qui virtutem fuam publicari vult , non

11$.

virtuti laborat , fed glori:e , Non vis effe ju-

XVII. Bias ad ]Egypþios eunti filio, & per- S. Bafiius

aC t

ftus fine gloria ; ac me hercule fzepe debebis

contanti ; quod ei maxime gratum faceret ? orar. 7, de

juftus effe cum infamia. Et tunc, fi fapis ,

Viaticum , refpondit , fene&utis poffidendo , Virt-

mala opinio bene parta delectat.

virtutem intelligens.

Idemn ep.

XVII. Recte

necelfitatem

Virtütis Ovi- . 4. Trift.

L]

VIl. Virtutis pars difciplina conftat, pars e-

epift. 3

xercitatione: & difcas oportet, & , quod didi-

dius fequentibus expreíhit verfibus :

N

cifti. , agendo confirmes.

Materiemque tuis triftem virtutibus imple.

Staplet.

them. r.in

Vlll. Omnes prazclari effe&us a Deo in

, Ardua per przeceps gloria vadit iter.

monte fere funt patrati : 1n monte Moyfi le-

He&tora quis noffet, fi felix Troja fuiffet?

Domin. 2.

quadr.

gem, Elize audientiam dedit. 1n monte Olive-

Publica virtutis per mala facta via eft.

ti Chriftus in czelum afcendit. ln monte Cal-

Ars tua Typhi jacet , fi non fitin zequore flu-

ctus :

variz paffus eft; ut difceremus , viam virtu-

tis arduam effe , nec fine labore ad eam per-

Si valeant homines , arstua , Pähoebekjacet.

Cant.3. Y.

veniri. Hinc & Salomon in throno fuo recli-

Quase latet , inque bonis ceffat , non cognita

rebus ,

iO.

natorium quidem aureum , fed afcenfum pur-

pureum fecit, & media charitate confítravit.

Apparet virtus , arguiturque malis.

Petrarch,

Dattibi noftra locum tituli fortuna , caputq 5

IX. Proprium eft virtutis, non quid actum,

Dial, 1o.

fed quid agendum fit, nec quid adfit fibi, fed

Confpicuum pietas , quo tua tollat , habet :

quid defit, attendere; unde eft , ut fzepe illam

Utilitar.

non de quzefito gloriantem , fed de quzerendo

folicitam, videam. Dicerem, fi liceret, ava-

ram, aut certze avaritive fimilem effe virtu-

XIX. Nulli non virtus , & vivo & mortuo,sgnec.ep.

tem. Jugiter fitit, quotidie inardefcit: quo plus

retulit gratiam , fi illam bona fecutus eftgo.

quaefierit , eo fibi pauperior videtur, & plus

fide.

appetit. Nullus ei defiderii modus eft: Nul-

XX. Phocion miffam fibi ob virtutem ab Rodriq. p

lus fat magnus cumulus meritorum.

Alexand. fexaginta millium aureorum fum-3- * 3-

Laert. 1l.6.

X. Antilthenes negabat fapientem vivere

mam remifit,dicens:Sinat igitur me effe talem.

juxta leges ab hominibus inftitutas , fed juxta

XXI. Socrates interrogatus , an Regemry ..

normam virtutis ; fentiens non ideo quid fa-

Perfarum judicaret felicem etfe ? refpondit :4, $,

ciendum aut vitandum , quia leges jubent,

nefcio , hercle , quantum virtutis & difcipli-

aut vetant, fed quia ipfa ratio dictat, hoc effe

na habeat.

XXIL An-

/

Bibliothece .Manualit: Coneionatorie.

456

Laert, 1,6,

XXIL Antifthenes dicebat, virtutem effe .

corroboramentaque virtutis

armaturam , qua detrahi non pofüt enfis e-

nim & clypeus excutiuntur ; fapiens autem

$. XV

ac virtute preeditus nunquam non armatus

eft, eoque vinci non poteft.

AXIOMATA

Plutarch.

in apopht,

XXIIL Antigonus adolefcenti cuipiam pa-

tris, viri fortiffimi, ftipendia petenti dixit ,

fe

s

Uus fibi qu1sque haeres optimus.

Quod Chrono-

nonnifi ob proprias cujusque virtutes mer-

axioma Heliogabalus Imperator pro

log. Prin-

cedem ac munera dare folere.

up inSee«

Alvar, to,

fymbolo habuit.

rie ïmper

XXIV. Arca Noeticaà ,

quia Dei juffu bx—

Il. Non gens , fed mens ; fcilicet beatum

Ibid,

€ 6

2.1. 3.p

tumine intrinfecus & extnnfecus beue oblita

uti /E-

& laudabilem ac potentem efficiunt

erat

in mediis flu&ibus navizabat fecura ;

milianus Imperator in fuo fymbolo habebat

multo magis vero anima , fi virtutibus inter-

IIL Virtus,

dum patitur , vincit :

quod([bid

nis & externis probe fuerit communita, a pro-

di&um a Conftantmo Imperatore pro fymbo-

cellis teatationum non timebit

lo ufurpatum eft.

Dz onita.

IV. Marcet fine adverfario virtus: Vale-Ibid,

XXV. Unum hominis bonum ipfa virtus

riani Maximini Imperatoris erat fymbolum.

eft , qu:e inter hanc fortunam & illam fuper-

V. Difficilia ,

quae pulchra : Conftantinus tbid.

Senece In U& mcedlt cum magno utriusque contemptu.

Imperator pro fymbolo eligebat.

eplü.

Virtus rectorem ducemque defiderat ; fed fi-

V1. Omnia una mecum porto:Valentinianus Ibid.

ne magiftro vitia difcuntur.

HI.. in fymbolo gerebat.

Sen.apud,

XXVI. Una res eft virtus , quze immortali-

VH Unita virtus valet

Othonis III. Im- Ibid.

La&Gtant

l. 3. inftit,

tate nos donare poffit , & pares Diis facere.

peratoris fymbolum.

XXVII. Dlgmtatnm VlïuhlS

qua inimi-

VH Animus eft , qui divites facit: Adol-Ibid.

Apud Fab.

tatione Chrifti confiftit, re&e (iuldam fequen-

$. Ttom,

conc.5, in

phi Naffovii Imperatons fymbolum.

4 di.3

om, r tibus verbis exprcmt

IX. Quod optimum ,

idem jucundiffimum: Ibid

qzal.

poREplph

Si Chriftum difcis,f2tis eit, 5 czetera nefcis:

Alberti Auftriaci Imperatcrls fymbolum.

Si Chriftum nefcis, m-nïeu, íi czetera difcis.

Apud Fab

- K. Sola bona , quae honefta ; Ludovici V. rbi4,

conc. 2, in

AXXVIII.. Euripides dicere folebat : Bonus

Bavau lmperatoms fymbolum.

mihi vir nobilis videtui

Qui vero non eft ju-

XI. Vilius axgentum eft auro , virtutibus Horatins.

fefto S. J

aurunm.

in Epift,

cobi

ftus, licet a patre meliore ,-quam Tupiter , fit

genitus ,

ignobilis mihi cenictur.

Wie-Silber dem: Gold nicht mag glezchen

Ibld.

XXIX. Aluhon'us Rex, cum eo proefente

Alfo mu[s Gold der.Tugend weichen.

commendarent a aliqui Vlï'tut"'* & facinora Ni-

Buchlerus

XIL Non male quoque alius canebat:

colai Piceénnini ,

unus vero imaginarize nobi-

Auro quid melius ? Jafpis, Quid Jafpide, Vir-

litatis opinione inflatus diceret : Hzec omnia

tus.

las

ial

iionis filius : fub-

aliquid effent , fi non effet

Quid virtute? Deus. Quid Deitate? nihil

jecit: E qmdem mahm Nicolaus Picenninus

XHL ZZer [elig will auf Erden. leben ,

Idem,

quam Regis filius ef'

Der [oll nach.Ehr und '"'ugend /ireben

Tucumni sz.

XIV. Virtus non eget hedera.

Tugend Florileg

Tdém con,

XkX Abraham non in die nativitatis fi-

bedar[f keines Zdu[sruffers.

p.2.

4. inDom. ]ij (ui Ifaac, fed in die abla&ationis ,

inftituit

X. po

COI]VIVIUD'I

XV. In re przefenti experimentum virtu-

piph

in quo, ut ajunt SS. Ambrofius

tis.

"Tugend. erkenut man , waunr. um . Tre[fen

& Auguümus intelligitur profe&us mentis ,

kommt.

XVI. Virtus amorem non adm1tt1t fordi-

R H]a]

quia idoneus fa&us eft Ifaac fortioris gratlæ

^

^ cibo, & virtutis alimento ,

non adhuc , ut

dum.

Toman,

Cormthu la&te potandus , - fed epulis fohdm-

l4od9.

XXXI Non male Horatius canit :

( XVI.

Non poffidentem multa vocaveris

AUTHORES

Recte beatum ; rectius occupat.

Nomen beati ,

qui Deorum

Muneribus femper uti,

Duramque callet pauperiem patl

l Jacobus Alvarez tom. 2, de adeptmne

Pejusque letho flagitium timet :

virtutum.,

Non ille pro caris amicis

IL Antonius Gaudier de perfe&mms na-

LW A

Granat.

Aut patria timidus perire.

tura. fol. 118.

122. 357.

W

XXXIlL. Liber, qui S. Joanni in Apocalypfi

IlIl. Francifcus Arias tom. 2. tra&. r.

locis com,

devorandus tradebatur ,

in ore quidem dul-

IV. Joannes Bufeus in Viridario V. eod.

f, 212.

, Ih ventre amarus erat ut mtelhgatur

V. Francifcus Labata in locis comm.

amaram quidem effe virtutis

effe

adep-

VI. Ludovicus Granat. loc. comm. f. 2or.

La&ant.

jucundam tamen polfetfionem.

T.

apud Bair

jtionem,

VIL Hadrianus Lyfaeus Apophtegmatum

m

tom.5. fe-

XI

B

l. Hoc uno beati effe poffumus in

S. Ignatii l. 3. apophth. 4.

foOO. hac vita, fifugientes illecebras voluptatum

VIII. Hugo Roth. in:via regia virtutis P

rum.

Saufto- [olique virtuti fervientes , in omnibus labori-

1-6c/5. « s. C dX &pzczs

bus miferiisque vivamus ,

que funt exercitia

IX I.-U"

o

Y

I2

Tituus CXLIIL |Un&io extrema,

457

IX, Ludovicus Cre

—[Toïius in Antologia

XII. 'Laurelïtïtïs Beyrlinck. them. 1. in

facra. Decad. 2.

fefto Vifitat. & them.5.in fefto omnium San-

X. Jacobus Marchantius in horto pa?co-k

&orum.

»

rum tr. 4. lect. 4.

$

XIII. Thomas Staple

tonuä text.rr. inDom,

XI. Matthias Faber tom.

1

3 con,c. 2.in fe-

12. poft Pentec. ltem text. 1. in Dom. 2.

.

fto S. Jacobi, & tom. 2. conc. 4, in Dom.

E

Oa

Quadr. & text. 7. Dom. 2. Advent.

Prin

poít Epiph. & conc. 5. n. 2. & tom. 3. conc.6.

D

AIV. Bernardinus Rofignolius de a&io

5

n1-

IQSe.

in Dom. 6. poft Pentec.

bus virtutum tom. toto.

IlRper

æW*ï*w&WCZ&WJQWJ& Z w&ww*æ&æ*e»w

CXLVII.

TITULU-S

UNCTIO EXTREMA. .

& L

$. III.

M

QUOAD ESSENTIAM.

EX SS. PATRIBUS.

l

Utlitas.

Definitio.

I.

Lf^yUando ungunt oleo sgros, inümhita- S.Hieron,

Dd

^ tem fidei virtute corroborant.

Corro-in c. 6,

S. Thom.

St facramentum ,a Chrifto inftitu-

|

4. dift. 23.

borant autem interceíffione & oratione fi- Marci.

q. X.a. ,

tum, ad segroto periclitanti de vi-

dei , quam Dei clementia exaudiet, & fe

i

ta conferendam falutem animse, vel

exorabilem , przftabit, cujus facramentum

etiam corporis, per unctionem olei

Cum

eft*oleum confecratum.

benedi&ci, & orationem facerdotis.

Il. Eft oleum & ad labores utile, & lu- Theophy,

fatitft

enim mortis articulus ob multa , quze tunc

apud Mar-

Epif

cis fomentum , & hilaritatis effedivum , fi-

chant, tr,

occurrunt, fit formidabilis , ftatusque vitze

guificatque mifericordiam Dei , & gratiam

6. cande-

incertus ac futurze incertior, multeque fe

tunc ingerant tentationes , opportune nobis

fpiritas, per quam a labore liberamur , &iab.le&.,;

thleras

]lucem:;,

& gradium , hila;*itatemque perci-

Chriftus providit inftitutione hujus facra-

pimus.

menti, quo fpiritualiter recreamur, & in

Iil.

Quoties aliqua infirmitas occurrerit S.Auguft,

fpem erigimur , etiam ab ea infirmitate

alicui., non qusrantur przecantores , noi

i? tr. de-

nos eximendors.

fortilegi , non carcarii, neque per fontes aut

re&it.

m

*

cath,cons

arbores, autbivia phyla&eria exerceantur

? verí(at.

Livijïd.

fed, qui segrotat, in . fola Dei mifericordia

1 lag

confidat , & Eucharifiiam: cum fide & devo-

II. Dividitur in feptem partiales unctiones ,

tione accipiat, oleumque benedictum fideli-

videlicet oculorum , aurium , narium, oris ,

ter ab ecclefia petat, unde corpus fuum un-

manuum, renum, ac pedum, eo quod in

gatur

& fecundum Apoftolum oratio fidei

Ritual,

his praecipue organa fenfuum, atque adeo

falvabit infirmum , & alleviabit eum Domi-

& fomenta peccatorum, refideant. ^ Unde

Roman.

& in forma dicitur : Per iftam facram unctio-

nus, non folum corporis, fed & animze fa-

nitatem accipiet , complebiturque in illo,

nem & fuam piiffimam mifericordiam in-

quod Dominus in Evangelio promifit cicens:

dulgeat tibi Deus , quidquid deliquifti per

Omnia, qu»ecunque petieritis Patrem in no-

vifum , auditum &c.

mine meo in oratione, credentes accipietis.

Idem in ,

$. II

IV. Nec praemittendum eft illud Apoftoli

2. de vifit.

Jacobi praeceptum : Infirmatur quis in vobis ?

inducat Presbyteros ecclefive , ut orent fuper

infi?. C,4.

EX S. SCRIPTURA.

eum,ungentes eum oleo fan&to in nomine Jefu,

& oratio fideifalvabit infirmum. Ergo fic ro-

Qualitas.

Mar2. 6.

I.

Xeuntes prodicabant, ut poenitentiam

ges de te, & pro te fieri, ficut dixitzápoftolus

n 12e

E

Jacobus , imo per Apoftolum fuum Dominus ;

* gerant, & dzemonia multa ejiciebant , &

ipfa videlicet olei facrati delibutio inte]ligi-

ungebant oleo multos zegros , & fanabant.

tur Spiritus.fan.fti typicalis unctio.

Utilitas.

y

$. IV.

]a,cl 5-

II. Infirmatur quis ex vobis? inducat Pres-

EXEMPLA

CHRISTIANA

YAA.

byteros ecclefize, & orent fuper eum,ungentes

' à

eum oleo in nomine Domini ,4& oratio fidei

Qualitus.

falvabit infirmum, & alleviabit eum Dominus;

Malachias,cum oleo facro ungi fe vellet , s Bernsr,

at

exeunte fratrum conventu, ut folemnil- in vita

& fi in peccatis fit, remittentur ei.

ter fieret, non fuftinuit , ut ad fe afcenderent , illius,

Mmm

iple

R.P. Lohn. Bibl. Ma/n. Tom. III.

Y

TN.

458

JBiibliothece IManualis Concïanatoriæ

ipfe defcendit ad eos.

Jacebat fiquidem in

VII. Quidam circa Lugdunum magno fe- Annuz

folario , domo fuperiori. Ungitur, & fumpto

bris zeftu conflictatus , inter confitendum ur-1oc.1599.

viatico, fratrum fe orationibus, & fratres ,

gente morbo de potéftate mentis exierat, fe- Coll.Lugd

commendans Deo , ad le&um revertitur.

quejam damnatum effe clamabat.

Verum

Marcha,

lI. Cum Reginaldus unus ex difcipulis S.

poftquam facro oleo inun&us eft, mox men-

l. c,le& 3. D

ominici moneretur, ut fe extrema unGione

tis fanitatem, & etiam corporis valetudi-

4

ad luttam cum daemone przepararet: refpon-

nem recuperavit.

Nider. l.4.

dit; Ego hanc luctam minime reformido ,

VIII. Rupertus Rex Romanorum cum de

formic,

quin potius ltus exfpe&o; jam enim du-

extrema unctione fufcipienda admonitus, diu

C. I T.

dum Mater mifericordize me inunxit, iu quo

reluctatus fuiffet , ubi tandem confenfit, pre-

plurimum confido, & ad quam cupide pro-

cesque confuetas recitari audivit, mentem

ficifcor.

Erat autem , ut dicebat, ea unctio

& vocem erigens , dixit: Revera fi fcivif-

ab ipfa fancüfima Virgine peracta , qu» ad

fem , tantnm valere hoc facramentum pro

Reginaldum multorum annorum infirmitate

utriusque hominis.fanitate, ut nunc perci-

detentum invifit, unguento , quod. attulerat ,

pio, & audio, jam diu illud devotiífime po-

oculos , os, manus, & pedes unxerat.

ftulatfem.

Convaluit igitur, & multis an-

FX FYX

otantem

Tbid. ex

Ill. S. Lydwinam graviter

(L*S í1

nis fancte gubernavit, & vixit.

Surio 7, Chriftus ipfo Pafchatis die cum Matre , Apo-

IX. S. Hieronymus refert ,

fanctiffimum *'9r.

April,

Beirl. 1n

ftolis, multisque Sanctis & Angelis vifitavit,

virumtHilarionem, Conftantize nobiliffimze fce-

D

ticatr. vit.

& ad lectuli dextram fedit, Matre ad finiftram

min:ce generum ex ipfis mortis faucibus er

l-hum. V.

affidente, reliquis in orbem difpofitis; quo

puiffe, & aliis quam plurimis a venenatis fer- eodem.

fatto furrexit Chriftas, & ad meníam oleo

pentibus yi&is, integram fanitatem reddidiffe.

" facro, cruce elegantiflima , & cereo totum

cubiculum illaftrante "inftra&tam , accedens ,

$. V.

fumplit oleum , eamque moroe in ecclefia re-

$ Augu

SIMILITUDIN E S.

fet, 4

cepto, fed. fine verbis inunxit, & tandem

Utilitar.

cureum in manum tradens,

Iu t

T:flü

eidem .adfcitit ;

I.Slcut oleum in mare effufum fedat tempe- Fab, eone,

donec fpiritum exhalavit.

ftates maris, ita oleum facrum homini 4.in Dom.

applicatum fedat flu&us tentationes a dae-29- poft

Neceffitas,

March, l,

mone excitatos in agone mortis, ubi maxi-"*^tet-

€, leGt.2,

IV. Quidam

vir magni meriti in extremis

ma tvvit tempeftas,

laborans, cum interrogatus fuiffet, num fa-

Il. Sicut olim lu&atores oleo ungeban- Ibidem.

cro oleo ungi vellet; refpondit : Nolite, ob-

turantelucam, quia per illud ; corrobori fe

fecro: quia omnes , qui inunguntur, ftatim

credebant; ita ecclefia quoque fuos fideles

moriuntur. Atque his di&tis fpiritum reddi-

ad ultimam luctam fortiter fübeundam in-

;( dit. Cum autem linteaminibus involvendus

ungit..

effet, fpiritum refumpfit, oculosque aperuit ,

ac dixit :

IIf. Sicut oleum vulnerem dolorem lenit , íbid n.z.

Quia extremee unctionis facra-

j

ÓH

mentum falutare abhorrui, centum annis in

& ideo a Samaritano in vulnera illius, qui -

inter latrones incidit, infufum elt ; ita oleum

purgatorio, jufto Dei judicio, torquebor. Si

extrem?e unctionis fanat , & lenit vulnera per

autem unctus fuiffem , de zegritudine conva-

latrones tartareos contra&a.

luiffem ; facra enim unctio non eít mortis ac-

celeratio, fed dilatio, quibus di&is iterum

VI

expiravit.

S.Bern.

JVIOT.IV.A.

V. S. Malachias Abbas, qui ad aliorum

in vita,

opinionem facraméntum unGionis ab zegra

Jd . wuntliongem | exiremum . libenter

muliere petitum , in fequentem diem diftule-

fufcipiendam.

Congll

rat, & interea mulier mortua fuerat, in omni-

Ld

.

I NEcej]Qtas

Cum enim in ultimo agone

Trd

um adftantium praefentia conteftatus eít , fe

pugna pugn

anda fit, a qua tota pen-

nullam confolationem recepturum, nifi, quam

det?eternitas, merito omnia media, quaxe ad

tulerat, liceret reftituere gratiam. — Quare to-

felicem | illius fücceffum preecipue condu-

tam noctem in oratione & lacrymis confu-

cunt, adhibeutur , quale utique cenferi de-

mens, & fuos quoque ad eandem exhortans ,

bet hoc facramentum,utpote a Chrifto ipfo pro

impetravit, ut mortua vitz reftitueretur, &

hoc fine fumma cum charitate & folicitu-

dine inftitutum.

ab eo inuncta mox etiam fanitatem reciperet.

Utilitas.

lL. Utilitas: Cum enim per hoc facramen-

Surius

. V. S. Maria Oegniacenfis vidit, dum zegro-

tum fingulare robur animze conferatur , reli-

quia peccatorum tollantur, & [anitas etiam

25.Jun, tifacramentum uncionis perciperent, Chri-

ftum cum Sanctorum multitudine adeffe, ze-

corporalis , fi infirmo expedit, conferatur;me-

grotum corroborare , dzemones expellere ,

rito permagni zeftimandum eft, fummaque

animam purgare , feque, cum membra ejus

cum alacritate ac defiderio expetendum..

ungerentur, quafi in lumine per totum cor-

HI. ZEquitas: . Si enim medicinze quantum-

pus diffundentem. Cum vero & ipfa unge-

cunque amarze tam prompte affumuntur, quia

retur, Apoftoli omnes adfuere , & B.Petrus

per illas fanitas corporis obtinend fperatur; an

non 2equiffimum cenferi debet, ut hoc íacra-

claves oftendens pollicebatur ,

. fe illi . cceli

januam patefacturum.

mentum , pér quod fanitas corporis & anim2e

pke-

Titwim (X.L L. Un&io extrema.

459

lt

promittitur ,

maj

jori promtitu/dinek expeta-

omnem vitam cïuæratü, & captet, ut de»vorat—'e

tur, & recipiatur.

8

?C'IW»

animas noliras, quoquo modo poffit ; nullum

Al d

IV, Diguitar: fi enim Dayidem & alios

tamen tempus elt , quo vehementius ille om-

olim magnopere honoratos credimus , dum

ncs fuze verfutize nervos intendat ad perden-

oleo in Reges inun&i funt ; quanto majorem

dos nos penitus,& a fiducia et

mi

iam,ft pollit, di-

fib honorem exhibitum credetis , qui per

vinae

3*11

fericordize deturbandos, quam cum

hoc oleum facrum fe in Regem & poffeífo-

impeudere nobis exitium vit» perfpicit.

lider L

rem regni coedleftis. un&um — & ordinatum

ütmic,

credet ?

Il. Secundum eft,ut pariter bene cognofcat

G I

naturam , & tempus inftitutionis hujus facra-

$. VII.

*

menti, de quibus idem Concilium fic loqui-

MED ITA.

tur: Inftituta autem eft facra hzec Un&io in-

JAd. extremam. | UnBionem libenter

firmorum, tanquam vere & proprie facra-

mentum novi Teitamenti , a Chrifto Domino

: fufczþimdam;

f

noítro, apud Marcum quidem infinnatum ,

C

Onfideratio charitatis ,

qua hoc facramen-

per Jacobum autem Apoftolum ac Domini

tum a Chrifto inftitutum eft : hzec enim

fratrem fidelibus commendatum ac. promul-

-efficiet , utnon facile negligamus , quod

gatum. Infirmatur quis in vobis &c. Quibns

Ut

cunmi tanta folicitudine , fapientia , ac dile-

verbis, ut ex apoftolica traditione per ma-

]QP il'l

heatr.vit,

Cione in noftram falutem ac commodum ab

nus accepta ecclefia didicit, docet mate-

eodem ordinatum eft.

um. Y,

riam , formam , proprium miniftrum, & ef-

odem,

l.. Confideratio circumflantiarum ,: quze mor-

fecum hujus falutaris facramenti. . Intelle-

xit enim ecclefia, materiam effe oleum ab

tisarticulum , & ultimum agnonem diffici-

lem faciunt , videlicet infirmitatis corporalis

Epilcopo benedi&tum ; nam unctio aptillime

quae ipfum etiam animum non parum debiltat,

Spiritus S. gratiam ,' qua invifibiliter anima

numrillic rapiatur tota

vegrotantis inungitur, reptzefentat. Formam

8. Auguft.( cam juxta S. Augufti

einde effe illa verb

fer, 48. adlitentio mentis , ubi eft vis doloris, ) timoris

a: Per iftam unctionem

FF.ia e- naturalis, qua ipfam corporis & animoe diffo-

&c.

YcHlo

'1b, cont,

lutionem , & fecaturum judicium, poenasque

HiL Tertium eft, ut dignam de hocr f:fiCi'&-jCBP. 2«

W :lm.

u

horremus : ,& tandem gravilfimze impugna-

mento ceftimationem concipiat , quod fiet , fi

: CDLGC,

tionis a daemonibus fuftinendze ; hsec enim

effectus. illius a citato Concilio fequentibus

omnia efficient , ut medium hoc ad tollendas

verbis indicatos bene ponderet: Res porro &

illas difficultates fingulariter deftinatum ma-

effectus hujus facramenti illis. verbis explica-

[bidem,

gna alacritate arripiamus.

tur: Et oratio fidei falvabit infirmum, & alle-

viabit eum. Dominus , & fi in peccatis fit , di-

lII Confideratio fru&uum , quos affert reli-

giofa hujus facramenti perceptio, maxime fa-

mittentur ei. Res etiam hzec eftgratia Spiritus

nitatis corporalis, & alleviationis fpiritualis,

fancti , cujus unctio deli&a, fi quae fint adhuc

qu:e fit per reliquias peccatorum fublatas , &

expianda, ac peccati reliquias abftergit , & ze-

bid .

fpem zeternze felicitatis obtinendoe ingenera-

groti animam alleviat, ac confirmat , magnam

tam.

ineodivinv mifericordive fiduciam excitan-

S - VIIL:.

do, qua infirmus, fublevatus & morbi incom-

moda, & labores levius fert, & tentationi-

ASUOETICA.

bus doemonis , calcaneo infidiantis facilius

refifüt , & fanitatem corporis interdum , ubi

LT

Ria przecipue funt , quze circa hoc facra-

faluti.animze expedierit, coufequitur. Quod Msreh. tr.

mentum ab afceta.fpecialiter notanda

autem hzc fanitas modo poft

facramentum 6 tan. de-

labri lect,

funt. Primum eft;ut bene cognofcat finém pro-

hoc acceptum tam raro fequatur , duplicem

pter quem inftitutum eft, qui quidem clare ac

6.

rationem affert Marchantius ;; primam, quod

Concil.

diferte a Concilio Tridentino fequentibus ver-

infirma admodum eorum , qui id. fufcipiunt,

Trid..t4. bis infinuatur: Vifum eft autem fanttze Syno-

fides fit; tefiatur quippe Evanugeliita, Domi-

do, praccedenti dottrinze de poeenitentia ad-

num apud fuos non multas virtutes feciífe

jungere ea, quze fequuntur. de facramento ex-

propter incredulitatem eorum. Alteram quod

tremae Unctionis , quod non modo poenitentize,

ferius , quam oportet, id fufcipiant; neque

fed & totius chriftianze vitze , quae perpetua

enim per hoc facramentum miracula exfpe-

peenitentia effe debet , cofumativum exiltima-

&anda funt, quale foret, fi is , qui animam

tum eft a Patribus, primum itaque circa illius

agit, repente convalefceret.

inftitutionem declarat, & docet, quod clemen-

tiffimus Redemptor nofter,qui fervis fuis quo-

O-IX.

vis tempore voluit de falutaribus remediis

adverfus omnia hoftium tela effe profpe&tum ,

CONCEPTUS PR/EDICABILES..

quemadmodum. auxilia maxima in facramen-

tis aliis preparvit , quibus Chriftiani cou-

I.E

X occafione thematis : Infrmatur quir inja , 5.

fervare fe integros , dum viverent, ab omni

volir, inducat Presbyteros, écclefim, &2 oreut

T

graviore fpiritus incoinodo polffint ; ita extre-

fuper ewun , ungentes eum . olto in . uomine. Doini-

m Uncüonis facramento finem vite tan-

tii: poffunt effe&us hujas facramenti per fimi-

quam firmiffimo quodam praefidio munivit.

litadinem olei demonftrari , videlicet ;.

Nam etfi Adverfarius nofter occafiones

per

Quod ficut oleum mundat, (unde virgines pro

R.,P.Lohn.Bibl. AMan. T'om, 1.

Mmmnzsa:

ve-

460

Bibliothece WManunalir Concionatoric

Efthero, Afvero Rege preparatze , fex menfibus oleo

nis ungitur in Regem füper domum Juda 2

v.i2, myrtino ungebantur)ita & hoc facramentum

id eft, ecclefize a&u confitentir Chriftum, & ab

animam purificet,reliquias peccatorum, id eft,

eo tempore a variis hoftibus, ( cum fit mili-

peccata venialia & poenze reatum, tollendo. 2.

tia vita hominis füper terram ) impugnatur.

Quod ficut oleum [anat, (ande Samaritanus il«

3. Sicut David denique un&us eft in Regem

lius,qui in latrones cecidit, vulnera alligans ,

luper univerfum Ifrael , & tunc in pace paulo

oleum & vinum pro curatione infudit,)ita hoc

poftregnare coepit ; ita & per facramentum

facramentum fanitatem corporis afferat.

3

extremae unctionis inungitur Chriftianus , ut

Luc. r6.

Y. 14.

Quod ficut oleum roborat ) unde olim Athletoe

fit Rex fuper ccelefte Jerufalem: velut regnum . Tim. 4.

v-;.

pugnatüri oleo fe ungebant,) ita etiam hoc fa-

veternze pacis. Tunc enim dicere poteft cum

cramentum fpecialiter pro ultimo & pericu-

S.Paulo: Bonum certamen certavi, curfum

Pfíal. 44.

lofiffimo agone confortet. 4.Quod ficut oleum

confümavi, fidem fervavi ; . de reliquo mihi

v. 8.

latificat; (jyuxta illud Pfalmiftze: Propterea un-

repofita. eft corona juftitize..

xitte Deus oleo loetitive proe confortibus tuis)

ita & hoc facramentum tanto majorein loeti-

GX

tiam afferat, quanto majorem fpem facit per-

MISCELLANE A

petuze & felicitatis & lzetiti;e obtinendse,utpo-

Gen, 28.

te quod. eft confumativum juftitize chriitianze

]acob!fcalam in ccelum vidiffet, De-

I CUm

(quemadmodum ait'Concilium Tridentinum,)

umq

ue fcalze innixum ,. mane evigilans ": '!8-

atque adeo efficit ,

u

ücut cum Chrifto

tulit lapidem , quem fuppofuerat capiti fuo ,

& erexit in titulum, fundens oleum defuper :

ioriturus dicit : Confumatum eft ; ita etiam

cum eodem vere dicere pofüit: Pater in manus

appellavitque nomen urbis Bethel. Idem tecit

tuas commendo fpiritum meum.

Pfal. 88,

Chriftus, dum lapides in hoc mundo tunfio-

II. Ex occafione thematis; /uveni David. fer-

nibus & preffüris expolitos, fibi, velut angu-

V. 22,

vum meum, oleo [an&lo meo vrai eum , manus enim

larilapidi, non prius conjungi voluit , quam

mea auxiliabitur ei , €9 brachium meum: conforta-

oleum a fe inftitutum defuper fuiffet effufum.

bit eum : potelt oftendi, quomodo hzec ipfa

Unde bis , fcilicet in principio & fine vitze ,

verba etiamDeus ad eum , qui hoc facramen-

inungiillos voluit , ut per primam unctionem

tum percipit , cum magno illius folatio dicat.

Baptifmi initiarentur velut lapides ecclefiv

Et r.quidem, quomodo invenerit fervum fide-

militantis , per poftremam velut lapides ec-

lem , qui faciatomnes voluntates ejus, dum

clefi»e triumphantis.

etiam hoc facramentum , quod per fe non eft

Il. In Levitico praecepit Deus

Anima , Levit. a,

de precepto, fed folum de confilio & benepla-

cum obtulerit oblationem facrificit Domino,

;V. !'

cito Dei, cum magna alacritate ac religione fu-

fímilia erit ejus oblatio , fandetque fuper eum

fcipit. 2. Quomodo vere etiam oleo fancto un-

oleum , & ponet thus. Quod aliqui de anima

xerit eum, oleo fcilicet facramentali, oleo &ra-

interpretantur ,

quae velut panis mundus Do-

tiz fuze fpecialis in hoc facramento conferri

mino offerri debet juxta illud S. Ignatii M. di-

folitae, & oleo interioris lzetitize ex fufveptio-

&um : Frumentum Chrifti fum , déntibus be- .

ne hujus facramehti oriri folitae. 3. Quomodo

fiarum molar, utpanis mundus inveniar.

manus ipfius auxilietur ei ; dum fcilicet , ficut

Oleum & thus fimilze imponendum materiam

olim zegris manus imponebat, & fanabat ; ita

& formam un£tionis extremze fignificant; hzec

& nunc per hoc facramentum automnino con-

enim faciunt, ut gratior Deo fiat oblatio.

fert fanitatem, aut certe moleftias morbi mi-

Itl Adumbravit Chriftus in Evangelio hoc Ms t

- TMiet Pl

tu$l, . de

tigat interna confolatione.

4. Quomodo bra-

facramentum, cum Apoftolos mifit, ut przedi-

bono fhr,

chium fuum confortet eum ; dum robur illi

carent pcenitentiàm , & ungcrent oleo infir-

telig, c,

adverfus hoftes confert, uüt poffit & fortiter

mosadíanandum eos; per hoc enim oleum

26 f.Quir

pugnare, & feliciter ac gloriofe vincere.

indicare volebat nobilius oleum ,

quod fuo

Glim,

3. Reg.1o.

III. Ex occafione thematis

Kcce unxtt. te

v. T.

tempore ad fanandos & roborandos 2egros .

Dominus [uper . heereditatem [uam in. .Principem :

inftituere dgcrevem? á

€9 liberabir populum [uum. de manibus inimico-

TM (f?z"litaf.

rum ejut: poteft explicari triplex unttio ,

m

qua Deus quemlibet hominem chriftianum

inungi finit ad fimilitudinem triplicis un-

IV. Olim fa-cx;ifïcdli facrificaturi Elamabahf :;ng, Cona.

Procul hinc fit locutus & un&tus; eo quod d2e-4. inDom,

&ionis, qua David olim inun&us eft. Nam

x.ficut ilie in. domo Patris fui unctus eft,

mones præfenti

bus Chriftianis impedirentur?20. poft

afíuüis oraculis & delufionibus ; merito er

go entec,

& per eam unctionem ad. regnum initiatus ;

ita Chriftianus in ecclefíia velut domo Pa-

Chriftiani oleo in fine unguntur , ut diabolus ,

tris fui per baptifmum ad regnum coelefte ini-

qui tunc defcendit ad hominem in Ietum, ha-

bens iram magnam, fciens , quia modicum

tiatur ,

& jus acquirit ;; quod beneficium

tanto maj

eft, quanto plures funt Ethni-

tempus habeat, artes & fraudes fuas exercere

Cl,

non poffit.

pree

uibus tantum fratribus eligitur

ipfe ad hoc regnum. | 2. Sicut David un&us

$. XI.

N.if. Lan.

eft in Hebron , ut regnaret fuper domum

AUTHORES.

m-OPUfC

100.238.

Juda, & poft illam un&ionem variis ad-

verfitatibus agitatus fuit atque probatus ;

] Petrus Canifius p. 2.- de Sacramentis

Ecclefie.

ita & Chriftianus per Chrii'ma confirmatio-

l]. Jaco-

3

465

Et;cïu: CXLV. II[. A oratic;.

Ir.

Jacobus Marchantius in Horto Pa-

*

IV. Matthias Faber cone. 4. in Dom. 20.

ftorum tr.

.

poft Pent.

Ill. Laurentius Beirlinck in theatro vitoe

V. Antonius Dauroltius in Catechifmo

bumane V. eodem.

hiftoriali c 51. tit. So. & 51.

t

)

^

v

et

at

P

T

*

X*f-*-& ä&ï x

PA Zf r AR —

| æmæmw»m

Tlm. "

LOm

TITUULUS CXLVII.

CUQEÉATIO

AD VITE STATUM ELIGENDUM

ET ,AMPL'ECTENDUNXI.

h, af

^A

" f

in eo maneant, fed ut probet eorum obe-

$L

dientiam & amorem erga fe: primum illis

infpirat affedum ad aliquem Ordinem , vel

QUOAD ESSENTIAM&

eorum complexioni minus repugnantem ( ut

Dg/iniiz'o.

poítea ad afperiorem eos inducat) vel cer-

te prius ad afperrimum illos impellit , ut

I

heroica ele&ione rei difficilioris plurimum

d

mereantur ; poítea vero ad mitiorem am-

OEatiozlis nomine hoc 1oco aliud

ple&cendum efficaciter movet, íciens, illos

nihil intellgitur, quam di[pofitio

non habere vires illas corporis , quas exigit

providentig divinge , que pro [uo be-

Ordo alperior ,vel alia ad eum requifita. Sic

meplacito diver[a , im republica. tam

videmus, Chriftum vetuiffe primum, ne

ecclefiaflica , quam yolitica, offiia ! diftribuit ,

Apoftoli gentibus przdicarent, quos tamen

&vb a,

atque ad eadem rite obeunda - gratiam — aliasque

poftea ad easdem mifit.

Sic S. Benedictus

Y

qualitates neceffarias — [nbininiftrat.

Ut adeo

ab initio vitam eremiticam duxit, & po-

uivis ex hominibus fibi applicare poffit il-

ftea primum fuum Ordinem inftituit.Sic S.Do-

lud Chrifti ( joan. 15. ) dictum : .Von. vor

minicus prius Oxonienfis ecclefie Canonicus

m elegiflir , fed ego elegi vor. Et illud. S. Pau-

Regularis fuit, deinde Ordinis Fratrum Prze,

li ( ad- Hebr. s. ) Nullus

umit fibz' houorem

dicatorum Author extitit.

Sic S. Antonius

( & officium feu íftatum

]

[ed. qui voratur a

Patavinus pariter prius Canonicorum Regu-

£0.

larium inftitutum füfcepit , & poftea ad Fran-

cifcanorum Ordinem tranfiit.

Quidni ergo

Dz'viji?.

alis etiam idem contingere pollit ? Negari

tamen non debet , quin major in tali mutas

ilier. Pla- *II. )Quemadtnn | duæy funt animi poten-

tione fufcipienda confideratio fit adhibenda,

at 6

tus1. 3. de tize principales , voluntas & intelle&us , ita

ne per fpeci

bono ftat,

illudat.

em majorig . boni amor proprius

duo quoque. vocationum genera , voluntalir. €9

L

relig. . C,

intelle&ut , reperiuntur.

Focatio .. voluntatir

26 $.Quin

dicitur , quando voluntas ad certum vitg ge-

'sii

etiain,

us fic movetur, ut eadem intelleium. rapiat ,

€? equs approbationem. quafi. extorqueat.

Foca-

tio intelle&ur ett , quando -ratio tlluminatur , ut

OEX $ SCRIPTURA

:

Quali i,

s* flatur. cujuspiam commoda : £2 aptitudinem. ad. uf-

( timum finem: ^ fe confequendum : cognofcat ,. €3

e

p

p

LN

Orvl tui*betu:r cör veftrum , in domo Pä-loo € T4»

4 Con.

fam. etiam voluntatem ad : flatum talem*nfnple-

j

tris mei manfiones multze fünt.

V. T.

; illDOm-

Gendum. 'pj'gxi*mpveat.

» PO&

II. Unusquisque , in qua vocatione voca- !-Cer.c.

enitts

HII. Alio modo etiam:dividi poteft: àn. per-

tus eft, in ea permaneant.

70V. zo.

getuam , & non perpetuam , feu ad. tempur.. Illa

IIL. Quis eft homo , qui timet Dominum?Pfal 24.

V.312.

eft, per quam quir ad. flatum vocatur , in quo

legem ftatuit ei in via, quam elegit.-

ger totam vitam permaneat ; Ifla efl , per quam

IV. Obfecro itàque vos ego vin&us inEphefc.,,

quis à Deo votatur , ub tantum per aliquod. tem-

Domino , ut digne ambuletis vocatione, qua v. r.

u in eo permaneat ; qualem vocationem dari,

vocati eftis.

Hic. Lan-

P. Nicolaus Lancizius ex communi aíceta-

V. /Equa pars erit defcendentis ad prze- r.Reg. c.

ciz.opüfe « fenfu affirmat ; folet enim fuavis Dei

lium , & remanentis ad farcinas ,

& fimili-3*. V-24.1

L5.239. t5jentia àliquibus injicere defiderium am-

ter divident.

ple&endi certum aliquem ordinem, non quod

velit, ut eum ingrediantur , vel perpetuo

Mm mg

VI. In

462

Bibliothecee Manual;'f Concianatoriæ

A&, 1o.

VI. ln veritate comperi , quia , non eft per-

rofolymis, neque in monte Garizin adorant

Patrem , quia Deus fpiritus eft ; Syiritur

ïdem-

v.34. fonarum acceptor Deus , fed in omni genere,

qui timet eum , & operatur juftitiam , ac-

qutem. ubi vult. [pirat , " & de Jerofolymis &

Britannis Pater aula coelefüs , regnum Da

ceptus eft 1111 |

4ntra mos ef[t.

$. ul

VI. Quid prodeft, quod difcedis , qui undi- gufeb. E-

que aftritus es vinculis paffionum , quem miff. hom,

hinc. atque inde circumvallant vitia fua ? 3. ad mo-

EX SS PATRIBUS ET.

Patus]

r

Quid, inquam , prodeft, quod difcedis , qui nach.

DOCTORIBUS.

quocunque locorum vadis., te tecum por-

Qualïtq:.

tas? Digne aliquis difceffit , fiillo ire pof-

. Chr

fit, ubi illam diabolus invenire non-poffit.

Y 1 N1On una falutis vxiav, nec unus mädus eft,

Nemo fe fallit, non fugiat adverfarium de lo-

(»3 C

5.

adverfíus

verum permulti ac differentes, Quod

co ad locum, fed de, vitio ad virtutem, de

vitup.mo- quidem Chriftus indefinite dicit , cum multas

paífione ad emendationem.

naít,

in Patris domo manfiones effe afferit. Paulus

VII. In quocunque ftatu five vocatione ho- HugeCar-

verofub diftin&tione quadam idem loquitur ,

mo fuerit , quamdiu ei cor eft, & refpirat,nun-din, in

z. Cor.15, fic fcribens : lia claritas folis , alia lung , €9

quam fe excufare poterit, quod Deum amare Pfal. 18.

alia. flellarum

nequeat, & proximüm propter ipfum

Non

. 4[.

eitate.

,

,*A» jiell:z enim differt a flella in. cla-

eft , qui ab[condat fe a. calore ejur. Nec. eft, qui

s. Ambr,

II. Quia omnes vult falvos fieri Dominus

ie polfit excufare. quin eum diligere non pof-

li». deJo- Deus nofter , dedit per Jofeph etiam iis, qui

fit interpretatur Hugo Cardinalis. .

x

Barrohgf

feph.c.4. (int in fervitute , folatium , " attribuit magi-

VIII. Quod martyrium . gravius eft, quam S.Bernar.

in Fetto

yrLH

fterium,ut non defperent etiam in ultima con-

inter epulas'efurire inter veftes multas & pre-

fior, E

ditione poífe mores eífe fuperiores, necullum

tiofas algere , paupertate premi inter divitias,

OQ. SS,

t9. ]1

ftatum immunem effe virtutis, fi animus uni-

quas offert mundus , quas oftentat mali

gn]us;

(

uscujusque cognofcat , carnem fervituti fub-

ditam eífe , non mentem , multosque fervos

quas defrderat' nofter appetitus ?. ^

effe dominisliberiores, fiin fervitute pofiti

$. IV.

a fervilibus putentoperibus abftinendum. Ser-

vile eft omne peccatum , libera innocentia ;

EXEMPLA SACRA

unde-& Dominus ait: Ommir, qui facit. pec-

l'ocationis,

catum , ]ervu.r efl. peccati.

L

$.Chryf..

IIL. Vere admirari licet vehem&nter jufti

Per vanitatem. mundi oflenfam.

hom. 432.

hujus (Loth) virtutem , quod: converfans in

Olandus , cum diem integrum laetus in- PI«tus l.g.

in Gen,

I.R

medio tam impiorum non folum non fuit inde

ter convivia , choreas , ac lufus exegif- «.ultimo.

negligentior fattus , fed & majorem virtutem

/fet, tandem vefpere ad fe reverfus haec animo

prae fe tulit, & cum omnes ( ut ita dicam ) in

volvit: Hem ! ubi nunc eft feftum , quod egi-

przeceps ruerent , ipfe folusin tanta multitu-

mus? ubitota hujus diei lzetitia, quae jam ab-

dine rectam ambulavit viam. Ubi igitur funt,

iit? Itaque fecum perpendens, fic totam vitam

qui dicunt, quod non fit poffibile in media ci-

abituram , nihilque permanfarum przeter do-

vitate verfantem fervare virtutem , fed opus

lorem, & p

cenitentiam , poftero- die D. Doml-

eífe . feceffu. & montana quadam converfatio-

ne , & non poffe domui fuze praefectum, & ha-

nici religionem 'ingreiï"us eft.

hentem mulierem,& filios curantem ac famu»

IT..Joannes Da-rius, cum juris effet lbo&or ,Nadefi g,

los, virtute przeditum effe ? videamus ergo

videretque caufa juftiffima. cecidiffe . quem- Junii ann.

juftum illum. cum muliere, & pueris, & fa-

piam, propter potentiam partis adverfz , dier.

me-

Inor,

SOC.I

mulis , & in civitate degentem, &'inter tam

motus fuit, ut fzeculum nequam fugeret

? Jefu.

malos ac impios converfantem; & quafi fcin-

& religioni fe junxit.

tillam quandam in medio mari lucentem , &

IIl Joannes Nicolaus Pedelo:

a

E

gus , .Cumldem IIj

non folum non extingui, fed & quotidie lu-

jurisprudentize peritiffimus videret-innocen- O&ob. ex

cem clariorem emittere.

tem quempiam contrajus & fas damnari a

d Aun. Nea-

Bbidem;

IV. Kthaecdico, non prohibens feceffum

mortem , crudeli fzeculo nuntium remifit , &

golit.1679

facultatibus fuis in e

ab urbibus, neque interdico, montium & foli-

h

tudinum converfationem ; fed monítro vo-

genos diffq*ibutis i yreli-

lenti fobrie agere & vigilare , nihil inde ob-

gioncm eft amplexur's.

ftaculi effe. Sicutigitur negligenti ac fupimo

Per wecg[]äta;fem. |

nihil prodeft folitudo: neque enim locus nos

virtute ífacit przeditos , fed mens & mores ;

IV. Abbas Mdyfes metu mortis, qua ei Rro&

Ánonym.

ita& prudens atque vigil non offenditur,

pter homicidii crimen intendebatur.,

1m-in metho«

etiam in media civitate vivens.

pulfus ad morafterium fe recepit; . qui itado elig.

S. Hieron.

V. Non Hierofolymis fuiffe, fed Hierofoly-

neceífitatem . converfionis arripuit, ut eamMat.

epift, 13. mis bene vixiffe, laudabile eft ; finguli creden-

in voluntatem propria animi virtute. con-

tium non locorum diverfitatibus,fed fidei me-

vertens

nerit.

, ad perfettionem fummam perve-

rito ponderantur, & veri adoxatores neque Je-

d s.läafi. |

Titulus CXLV 11I. ïV oca-tïo,

463

Idem.

V. S. Paulus eremita primus , dum fugiens

illerum , qui tunc folum aperïunt oculos, cum

Decii & Valentiniani Imperatorum feevitiam ,

cedunt in fepulchrum , nunquam furre&uri.

cafu fpecum ingreffus aliquamdiu lauiffet ,

Poft ex fe ipfe inquiritans , quanto tunc fecum

ccepit dele&ari folitudine, & quod prius ne-

beatius ageretur , fi Deo fe facraffet , & ratio-

Epfeb, l.

hifi hx

ceflitate fecerat , deinceps voluntate tota vita

nibus externis,quze Reginze oculis in Dei con-

tenuit.

3' ad mn.

temptum, & religionis facrofancte, tum ege-

hàch,

Per contemptum honh'mzm.

rat, tum paffüs fuerat, atque profuderat, ma-

Platqs Le

VI. Petrus Confalvus ad delicias , & mundi

gnam fui concepit miferationem , & horro-

vanitatem omnem pronus, cum quadam die

rem; & ex p

Po

Ya

teriti revocandi defperatione,

equo fuperbe ve&us , totam urbem cum fuis

tam ardens & conftans emendandi futuri pro-

vqualibus obiret , accidit , ut a jumento

j

politum, ut per annos exinde quatuor füpra

lafciviente in profundum lutum excuteretur ;

quadraginta , alius omnino ab eo, qui fuerat ,

ex quo ccenofus extra&us a puerorum grege

vixerit ( erat vero tunc annorum triginta ) &

circumftante , & aliis procaciter fannis , ac

FageC

quotidianis virtutum-acceffionibus vitam cu-

rifibus exceptus vehementer confufus fuit,

mularit, ac fe totum daturus , facrze religioni

din, in

Tl vg,

fibique iratus, quandoquidem , inquit, o

addicere decreverit, in Societatem ]e*fu a

munde, fic ate trator , cui tam gnaviter

P. Everardo Marrcuriano Prapofito Gene-

fervivi, ego quoque viciffim te , prout me-

rali receptus.

reris , tractabo.

Itaque eo momento. ftatuit,

Deo fefamulaturum , atque paulo polt eít

executus,

Per mo:rti.f tin

ZQFE?H.

"

Serr, |

Bartolu:]

VII. Solebant Londini in An

glia dies Chri-

Boïtezus

J Peflo

P. f. Hi-fto naíce

VIII. Gerardus a Kempis Toparcha opulen-

in Larva,

Ítor. Ea-

nti, & Epiphanize interjecti , chorea-

tus amplas fibi edes, ac percomodas exftru-

,00 N

mundi

tOp. l. r.

rum,mufices,ludorum & comoediarum appa-

xerat, fuppelle&ili omni non modo neceffa-

praefat,

L

!

c

ratu incredibili celebrari ; concurrebat flos

ria, fed perquam fumptuofa adornatas. Ad

Londinienfis & circumvicinz juventutis fpe-

hasregio epulo inftrué&to dominos fuo territo-

Gaturus , aut fpe&taculo futurus. Inftituendi

rio vicinos invitarat, ut geniali haftu novam

fefti, & füumptuum cura penes illum erat,

fabricam irrigaret.

Capaciorem forte fub

cui prze caeteris demandare illam Reginze pla-

beliarius fcyphum manu prenfans. convivas

cuiffet, Incidit in Thomam Pondo anno 1:569.

percunctatus eft, quid fibi , quid fuze fortunze

fibique plurimum gratulatus eft honorem ju-

deeffe putarent: an nonfe, ut vere felicem ,

. venis, quod & in fumptu faciendo videri gau-

fufciperent ? omnibus applaudentibus unus

deret fplendidus, & quod arte faltandi

9 V

& ele-

mentis candidze hzec effatus eft ; Cognate mi,

gantia corporis, parem aula haberet nemi-

has, quas zedificafti, ?edes percommodas &

, PlawS IlSu

nem. Ejus fpecimen artis,& magifterium edi-

- (.ültimo.

amplitlimas, cenfeo efle imperfectas , quia fo-

turum , faltationis elegit formam , quze in fu-

ramen aliquod prius obturandum eft , ut opus

)

- ftentando pedis unius extremis articulis , &

omnibus numeris abfolitum cenfeatur; Et

El

circumagendo fimul in gyros corpore defivit,

»

quodnam illud ? querit Gerardus ; reponit

durante per tot vertigines puncto nixas, agili-

alter oftium , per quod ex hoc diverforio

i

tate & roboris & capitis firmitate.

Saltavit

brevi ad caemeterium tranfiturus es , & hanc

Thomas tam eleganter, & do&eminimum

domum brevi alteri relicturus: Quod viri

verfatilem egit, ut ei tota acclamaret , & ad-

fane prudentis dictum ita Gerardi animum

plauderet fcena , manum ejus Regina prende-

movit, ut feculo fpreto ad religiofum clau-

ret nuda manu, faltationis datze praemio valde

ftrum commigravit.

Nf g,

fingulari ; galerum Comitis Leiceftrienfis,ope-

. J at

riendo fudanti mitteret , ac poftinterludia

IX. Francifcus Cajetanus cum videret do-Rho. , s.

diet Ime

'nor, $06

queedam invitaret ad faltationem iterandam.

meftici famuli adolefcentia ,

iorum comi-€. 8 P.3.

j ]em.

At hic arre&to in pedis articulos córpore, dum

tate florentiffimi, repentinum funus; quod ex noft;is,

Ífe rotat, agensque in gyros multiplices ve-

diu coxit, maturavit, & ne ardor mundi

|dem IN

xat, obnubilante oculos vertigine capitis , hn-

infidi relinquendi remitteret, calvariam cu-

. QRob,ex

mi toto corpore fternitur; exploditurque haud

Ànfi, Ne-

biculo intulit , eique pulvino fubjectz in-

minori fannarum , & ludibrii fonitu, quam

dormivit.

-

:Polit.löw

quoilli ante adplaufum fuerat ; Regina in-

X. ]oannes Ribera ad focietatem venit , Ann Phi-

dignans dedecoratam ab eo fefti lvtitiam ,

illa fibi canens

Fallax gratia ; & vana eft

ippinae

1Ó62r.

infultat jacenti , & furge bos, inquiens, crude-

pulchritudo : ea videlicet. occafione , quod

li farcafmo rifus integrat fpeCatorum , cum

tanta

confanguineze [fuse pulchritudinem

?

ignominia jacentis. Alfurgit in genu cernuus,

oinnium . oculorum admiratione laudatam ,

vidiffet in morte re

& venerabundus fe illi inclinat ; illud quidem

tacite apudíe muffitans, fic tamen , ut perci-

dum fodatam.

pente miferandam in mo-

Maonyrh

ip metio

peretur a circumftantibus: Sic tranfit. eloria

1d0 Clig'

mundi. Exin aulam,& urbem,& publicum exo-

Per. in[oirationer.

fus,Belmonitio fuo fe condit folus , ubi fuo ex

1üar.

| Platus 1.5,

^

cafu, ejusque mercede przemium reputans

XI.- Cum Claudio Aquaviva veniffet i

n

C' 8:30

fervitutis, in mundi obfequio collocatz , viro-

mentem illud Domini dictum:

Üuer mem vo-

rum ftultiffimum fe incufat , & ftultiffimorum

cem meam audiunt. Jo. 1o. invafit: eum timor ,

miferrimum; haud tamen (quze Dei eft gratia)

ne, fi coelefti illi confilio non obediret , non

effet

464.

-Bibliothece Manualis Concionatorig

q!

effet ex ovibus Chrifti.

Qua de caufa ea-

tolle , lege. Arripui, inquit libr. 8.Cbnfej].. ape-

dem hora & pene momento ad Societa-

rui, & legi in filentio capitulum , quo primum

tis Jefu domum venit,

feque ei toto animo

conjecti funt oculi mei: JVom im come[lationi-

'fhomas

addixit.

bus, €$ ebrietatibus , non. in. cubilibur , €? tmpudi-

Bozius l,

XII. Alexander Capochius Florentinus tri-

citis , non im contentione , €9 cmnlatiane : [ed

(Pä

xr. de fi-bus noGibusterillum verficalum infufurrari

induimini Chriftum Je[um : . €9 carnir gruden-

"

!

gnis Eccl. fibi audit: Docebo iniquos vias tuar &c. Pfal.5o.

Hum ne feceritis im. concupi[centiir. . Nec. ultra

Quo incitamento ille fe Ordini Proedicatorum

volui legere , nec opus erat.

Statim quip-

devovit, in eoque fancüiffime doé£trina, virtute,

pe cum fine hujusce fententiv , quafi luce

& miraculis clarus vixit , praefertim dono

finceritatis infufa cordi meo omnes dubita-

ä

curationum celebris.

tionis tencbræ : diffugerunt.

Ann.Belg.

XIII. Bertrandus Cornelius hilarem illam

1603.

t

ante cineres noctem agebat lzetus in foculo

XVIII. S. Hilarius Abbas ex Tufcia oriun- Petrus de

—

juvenis, ingenio tamen turbido, & ad vana

dus , cum puerulus epiftolas S.Pauli legeret , Natal. lib,

projeéto.

Repente illa no&te ta&us divinze

divino fpiritu inflammatus, & a Seniore quo- 3- c.136-

lucis radio de zeternitate ad focios tanta effi-

dam de vita folitaria inftru&us annorum

cacitate verba fecit, ut, qui nugari homi-

tredecim, Deum rogavit, ut eum ad lo-

nem primo putabant , ubi ferio ágentem vi-

cum deduceret, ubi ipfifervire poffet ere-

derunt , ftapuerint mutationem dexter?e ex-

mita,

Cui Angelus apparuit, & eum urbe

celfi : duobus, quiaderant, viris primariis

romana eductum ad montem ZEmilie com-

b-—— RÀ —— 488 — RRR — E — 995 — 5 1

repente hujus oratione ad meliora conver-

mitatus eft, ubi in fanGitate vitze Deo foli

e—

-—

fis. Ipfe vero focietate illa deferta Societati

vacare coepit.

Jefü fe addixit, exquifite ad omnem rerum

divinarum & officii fui apud cegros tracta-

E*X TE NMTLA

tionem attentus.

. fÁánn. Nes-

XIV. Sacerdos quidam omni ftudio dili-

Perfeäïaruäz in vario flatu.

Efther, c.

. poLArüc. gentiaque fibi a quorundam Religioforum con-

XIX. Efther vixit in aula Regis gentilis

160r.

fuetudine cavebat: verebatur enim , ne, qua

& idololatro , cui acceptus erat Aman, non

14. « 16,

dicendi arte pollere illos exiftimabat , facile

defecit tamen, imo crevit in fpiritu & fer-

perfuaderent , ut nuntium terrenis rebus mit-

vitio veri Dei, veluti colligitur ex ejusdem

puuu-———— —— E EE RE — MR -- ol

teret. Hzecdum forte fecum agitaret,quandam

proteftatione, quam fecit: 7w [rir nece[fita-

Bll e,

voem dicentem fibi exaudire vifus: Non elt,

tem meam , quod. abominer . fignum fuperbie €2

y

cur de me queraris in extrema judicii die, re-

glori meg Cjc. €9 munquam lmtata fit ancilla

ligioni tibi nomen dandum effe preedixi, falu-

tud,ex quo hunc translata [um, usgue in pra[en-

tis viam oftendi, tuum erat, vel hanc ingredi,

vel alio te conferre. Permotus liis vocibus ad

iem diem, nifi in te , -POinine Deus Abrahum,

Nïantï

Religiofos accurrit , rem aperuit , omnibus

XX. In vita D. Gregorii Magni legitur de

ifCo s.

z

.. precibus admitti petiit , & exauditus eft.

quodam S.Eremita , quod muitis annis vixe-

n

r

rit folitarius ; poít aufteras frequentesque

Per Lmditifmem verbi divini.

peractas poenitentias aliaque devotionis &

orationis exercitia, inftanter Deo fupplicavit:

Vita,

XV. S; Antoniuskingre[ï'us ecclefi*am ; 1ib'1-

E

ut dignaretur ei manifeftare praemium in coe-

que audiens ex Evangelio

Qui non odit pa-

lis fibi przeparatum propterea , quod defer:if-

trem 65 matrem , €$ jilior , in[uper €$ animam

fet domus fu:e delicias , ac Deo in ifta mendi-

fuam , non potefi effe meus. difcipulus :..Et. i vis

citate ferviviffet. Nocte in fomno ei refponfum

qperfetius e[le , vade €9 vende, qum haber, €9

fuit, tale fibi exfpe&tandum praemium , quale

da pauperibus ,. €9 . fabebis thefaurum . in. celo ,

deberetur paupertatiGregorii Papoe; Audiens

€2 veni, [mquere me ; Luc. 14. Proceptum

hujusmodi refponfum eremita,attonitus & tur-

hoc Domini velut fpecialiter ad fe directum

batus hzefit, exiftimans Deo non placuiffe pau-

cum fumma cordis compuntGione fufcepit ,

pertatem fuam , fi non majus, fed idem cum

confeftimque cunctis renuntians fecutus eft

tam divite Principe, qualis erat Gregorius ,

Chriftum.

"

proniünm recepturus effet; & quia die noctu-

. Vita.

XVL. S. Francifcus audiens Évangelium de

que deplorabat infelicem fuum ftatum, dormi-

SS. Apoftolis recitari , & in eo illis prohi-

ens alia nocte audivitDominum fibi dicentem,

.beri, ne aurum argentumque polfiderent ,

nonbona , neque bonorum poffeffionem face-

pecuniam in zonis , in via peram ne ferrent:

re homines divites , fed affectum ; Quomodo

nec duas haberent tunicas , vel calceamenta,

tu , inquiebat , divitias Gregorii cum tua pau-

divina luce fuit illuftratus , calceos exuit,

pertate conferre & comparare audes, qui

baculum pecuniamque abjecit, una conten-

cattum, tugurii tui incolam , pluris zeftimas

tus tunica , cingulum coriaceum , quo fuit ad-

& diligis, quam Gregorius omnia fua bona ,

ftrictus, pofuit, & fe fune fuccinxit, atque fic

cunctosque quos poffidet , thefauros, quos

vitam apo&olicam inchoavit,

ne quidem amat , fed fpernit, & animo bene-

fico erogat in pauperes , ut proptereain cor-

DPer. le&lionem.

[4

S. Auguft,

de fuo te fit longe pauperior ?

l, 8. con-

XVII. S. Auguftinus, cum cogitationum

XXI. Non abfimile exemplum legitur in lbid.n.s.

fef — 2eftu miferrime agitaretur , audivit: Tolle, lege,

vita 5. Severini Archiepiícopi Colonienfis ,

quod

Titulus CXLVTI. Vocatio.

465

quod hucusq; di&a mirum in modum confir-

"Videns ergo comes, fe aftringi, dixit: Triginta :

mat.Magnus quidamDominus ipfo die nuptia-

jam completi anni funt, quibus una cum con-

rum fuarum ab Angelo invitatus fuit, ut i-

juge mea vixi uti frater cum forore:fufcepi au-

pfum fequeretur, defereret fponfam d1v1t1as

tem ex ea tres filios ; horum' enim cauía fo-

dominium, & omnia, quae haberet in fzeculo.

luminodo cognita mihi uxor eft, nec praeter

Condu&us ergo fuit ad eremum, ubi pluribus

eam alia, nec ipfa ultrajam cognita. Suícipe-

annis vitam duxit valde aufteram cumque &

re hofpites nunquam ceiïzwl fed ita eis mini-

ipfe die quodam curiofitate comperetur Ícien-

firavi,ut neminem ante me pateret advenienti

di, quale fibiin Paradifodeftinatum effet prae-

occurrere peregrino

Non dimifi unquam

mium, in quadam vifione intellexit, parem i-

de domo mea hofpitem fine viatico, paupe-

pfum effe Severino Archiep. Colon Quare

rem nullum defpexi, fed. quae neceffaria fu-

hunc fine dilatione videre defiderat, accedit,

erunt, przebui.

Si in judicio fedl, nec filii mei

intrat eccleíiam, & Severinumin throno Pon-

perfonam contra juftitiam accepl. Alieni labo-

lss

tificali confpicit, fedentem cum magna maje-

rum fru&tus nunquam introierunt in domum

l)

meam litem fi vidi ,

do-

ftate , totum ftipatum Clero, pluribusque aliis

nunquam preeterivi ,

Gn$

Principibus & Nobilibus. Sacro finito pergit

nec reconciliarem dilfidentes ad pacem. Ne-

ad palatium , ubi fanctum Archiep. deprehen-

mo unquam deprehendit in culpa famulos

dit przelidem lautiffimze menfee ,

cui & pluri-

Ineos,

Nunquam greges mei beferunt fruges

mi affidebant Comites & Nobïles Hec omnia

ahenas

Quantum in me fuit, nunquam per-

ubi fpectat eremita, abjicit animum , fufpica-

mifi , ut potentior infirmum premeret. Sem-

turque, Deo forte minime effe gratam vitoe

per Ptuduï in vita mea , ut neminem contrifta-

fu:e aufteritatem, eo quod promitteretur re-

rem

udicium fi fuit apud ine, neminem con-

tributio przemii æquahs utrique , fibi,

& tali

demnavi,

fed dillidentes revocare in concor-

diam i"tudm, Hsec interiu

mihi vitze inftitutio,

Preefuli, qui viveret in tanto Maj eftatis fplen-

dore , in talibus deliciis. Verum no&e fequen-

Deo donant

hactenus fuit. Audiens hzec Pa—

ti Angelus ceeleítis melius ipfum inftruxit, er-

phnutius, Comitem ainplexatus eft, & dif-

roremque fuuin ei detexit ; nempe quod nimi-

ficulter ab eo receífit, cogitans apud fe: Si

her, (

um laguncule fue (hanc cmgulo appenfam

qui funt infculo, tot & tanta faciant opera

V'ïü

geftare Íolebat). Severinus autem nullum

bona ,

quanto magis nos, qui perfectionem

prorfus haberet affectum ad honores , thefau-

majorem profitemur ,

bonis operibus infuda-

ros & delicias, etfi quis eitotum donaret mun-

re & vacare debemus ? vidit poítea animam

dum.

comitis hujus ab Angelis deferri in cceelum ,

Paflad C,

XXII. In vitis Patrum legitur de S. Abba-

53.

qui cantabant: Beatus , quem elegzjiz 69 a]fumf -

te Paphnutio éremi cultore , quod fecunda

fit, inhabitabit in. atrüs tuis.

Manfi di-

vice ei irrepferit defiderium fmench cui San-

XXIIL B. Catharina de Genua, quæ vive-

fc, 6 n.6.

&orum fimilis haberetur ,

apparueritque ei

bat in fzeculo, die quodam rehgwi"um audi-

vit fibi dlcontem

Angelus dicens: Tu es fimilis Protocomiti vi-

quod in religiofo ftatu

anf

cini hajus pagi. Parodoxon hocilli videbatur

Deum longe fe: ventius amare poffet, quam in

I $

quod aliquis homo fzecularis nobilitate , divi-

fzeculo ; id audiens repleta fancta quadam in-

l, O

tiis, dominio praeditus

fibi in vita fpirituali

dlgnaäone refpondit: Nullam hucusque cre-

quam jam pluribus annis tranfegitfet in variis

aturam iibl fuiffe impedimento vel obílacu-

virtutum exercitiis , comparari poffet; Unde

lo, auominusDeum amaffet

quantum volu-

acceífit illum, & fublto Comes occurrit ad-

iffet & potuilfet

ventanti hofpm

eumque humilime excepit,

introduxit in domum, proftratusque ante pe-

XXIV. Refert Theodoretus , Angelumpauadma

Dei tradidiffe Paphnutio regulam in coelot

5.

des ejus , utiin more habeat , profufis lacry-

mis illos plus abluit, quam aqua. Proftitohoc

compofitam, quam per multorum annorum

charitatis officio, S. Eremitam deduxitad au-

decurfum obfervaverat, & quia eidem con-

Jam , ubí menfam laudiffimis inftru&am repe-

formem etiam, immaculatam, fummeque au-

fteram duxerat vitam ,

rit cibis.Hifce omnibus fpectatis attonitus Pa-

optabat divinitus in-

phautius intra fe dicebat : Ego in horrido illo

formari, quis fimilis fibi effetin curíu perfe-

&ionis ; unde Deus five ad mortificandum il-

deferto inter afperrimas rupes me affligo, con-

tmuus ferarum focius,famelicus ; & hic homo

lum , five ad excitandos fzeculares in perfici-

inter delicias domus fuæ lucmbu:ur coelum ?

endo curfu virtutis & falutis, per Angelum ei

intimari curavit, Alexandric morari aliquem

Quocirca inter epulas ab hofpite fuo petit

qui attus ei

quod ftudium, cujusque operis

fiftulatorem & tympániftam, qui ei in merito

& fanGitate æquahs effet. Quare fine mora in-

haberet exercitia , proteftaturque , nihil fe ex

cibis fumpterum , nifi prius vitze fuae inftitu-

quifivit illum , & invenit; atquo propius ac-

tum fibi referret; tum dixit Comes , magnum

cedebat, eo magls fJ(Tlebat ille, ac fi ex inftin-

fe effe peccatorem, nec quicquam fe przeftare

&u profundze humilitatis voluiffet ad imita-

boni, neque dignum fe effe, qui ei folveret cal-

ionem S. Petri dicere: Exi a me, quia homo

ceamenta; mirabatur vero Comes Paphnuti-

peccator fum. Tandem tamen fubftitit!audi-

um tam avide inquirere in vitzefuze inftitutum,

ens Dei voluntatem revelante Angelo ma-

& quia illins petiit fcire caufam, refpondit S.

nifeftatam, ut huie eremitae totam vitae fuae

Erem,ab Angelo fibi fuiffe di&um: Vade, quia

referretferiem ; retulit poft modeftam reniten-

tiam, & dmt

Nihil quidem boni mihi

xld nJO

ilie Comes ^inultis. monachis evafit fuperxor

R. P. Loln. Bibl. Man. Tom. 1.

Nnn

[]

fum

466

Bibliotheee Marua'ig; Condonastorie

fum confcius , n'fi quod, c:m elapfo tempore

ad domum probationis , in ipfo itinere mutas

cum aliis latronibus & lupis ulularem , pere-

vit mentem, flexit in patriam mifer. Vix eam

grinantes exfpoliarem , c?eteri vero collegze

attigerat, cum ab homine nefcio quo, qui fe

1rpel intercepiffent virginem aliquam, cui ho-

in hoftem fuum incidiffe putabat , gladio fuit

norem & pudorem eripere vellent, ego defen-

trajectus. In terram ruens. Has, inquiebát,

derim illam ; eripiendo illam ex manibus eo-

do peenas ob neglectam religionem, ad quam

rum, & reftituendo domui fuze intactam &

vocabat, & expiravit.

]nnse

lizfam ; ex quo etiam periculo eripui plures

alias mulieres ; fubjunxit deinde, quod fre-

XXVIL Philippus quidam domus illu-Madsf ia

15910

quenter diftribueret eleemofynas pro liberan-

ftris germen egregium, cum flagranter So- Annuis

dis captivis: lllud vero, quod lucraretur ex

cietatem Jefu expeteret, parentis blandilo-trift.i

erte fiftalandi. erogaret in pauperes ; totam-

quentia obflitit & animum mutavit.

Paulo

que fuam curam in eo pofitam elfe , ut proxi-

poft in pugna cum Nobili orta confoffus occi-

mum fuum amaret & juvaret , eique bene fa-

dit, nulla facramenti ope adjutus.

ceret. Audivifüis jam hujus fiftulatoris bona

opera, cum hifce optarem nunc eonferri ipí;-

XXVIII . Quidam in Hifpania Nobiliffi-

P. Cafp,

ena,s. Jp

us Paphnutii exftafes, vifiones; revelatio-

mus juvenis . vocationem habuit Sociatatis

nes, raptus, miracula , prophetias , con-

Jefu, fed ei reítitit per annos aliquot, & di-

ftulit.

verfiones, folitudinem ,

cilicia ,

rigorofa

Factus dein Canonicus Toletanus in-

jejunia, vigilias, aliasque fimiies aufteritates;

ter divitias & luxum vitanique vitiofam pe-

nunquid miram & conlideratione dignum ,

nitus evanuit, & vocationem neglexit. Mo-

quod cum omnibus hiíce operibus & aufíteri-

uebatur f»pius , abftineret a vita flagitiofa,

Ànnog

tatibus Paphnutii, ipfo judicio Dei , concer-

quam ( etíi non notorie ) vivebat, & confite-

tent merita unius fiftulatoris ? Publicani &

retur.

Fruftra.

Auftric

Quodaia tempore faciebat

5

peccatores preecedent vos in Regno Dei.

iter Toleto Complutum, hic incidit in febri-

Mans di;, XXV. S. Franciólcie Roman», .quamvis

!

culam, ied quam contemnebat. . Vifebat ii-

$. n, :,'

tota proclivis effet ad vitam religiofam , Deus

lum P. /Emilianus G&àrcias Socictatis concic-

tamen mediante confeffario.fignificavit, di-

nator fan(tus, & modeite ad confeílionem

vinze fuze eífe voluntati conforme , fi nuberet,

hortabatur. Promitit ille fe fatturum, cum

& ia ftatu conjuzali ei ferviret ; obedivit illa,

convaluiffet : Inftare Pater fzpius , tandem

regimen domus & familize conjunxit cum foli-

poít triduum fe confeffurum pollicetur juve-

Atme

Polon,

tudine mentis , cui Depe ipfa vacabat, absque

nis. Tune in aurem infuüfurrat medicus prze-

1602,

tamen domus familizeque detrimento ac prze-

ftantifinus , ipfum tamdiu .non vi&urum ;

judicio, fimulqne adimplevit illud S. Hierony-

quare magis facerdos urgere, ille abnuere;

mi confilium , quod olim fuggefferat Celan-

hic rem acrius aggredi, & zegro denunciare

tiz€ dicens: Ita habeto folicitudinem domus,

medici fententiam, non fore fex dies reliquos;

ut aliam tamen vacationem anim»e tribuas :

Imo medicus Patri ingerere: fed neque fex

eligatur tibi opportunus & aliquantum a fami-

horas.

Ridere Canonicus , abnuere , relin-

lixe ftrepitu remotus locus , in quem velut in

Con-

querent fefe ,. nolle fe nunc. confiteri.

portum multa tempeftate curarum te recipias:

vocat ergo omnes dominos extra cubiculum

Átnoe

tantum ibi fit divinze le&ionis ftudium, tam

Mech i

ftantes concionator, periculum denunciat,

crebra ! orationum vices, ut omnes reliqui

ante sgrum in genua procidit, orat, velit

1627,

temporis occupationes facile hac vacatione

fibi confülere ; orant alii, fed irritze fuerunt

compenfes. Duo S. Francifca felegerat fibi e-

preces, renuit infelix.

Tum Sacerdos , O-

remitoria , unum in füblimiori parte domus,

remus , inguit, pro obftinato, producit Cru-

alterum in aliqua horti caverna, ubi a firepitu

cifixum & incipit Pfalmum De profundir, coe-

domeftico feparata , mente in Deum elevaba-

teris profequentibus.

Cum perventum fuiffet

tur, & frequenter orabat.

In voto , quod

ad illa verba : Fiunt aures tucm intendentes &c.

compofuit Carnalis Bellarminus in ejus ca-

Chriftus crucifixus brachiis & manibus fpon-

nonizatione , reperimus, ipfam in ecclefia

te e crucis ftipitefolutis aures fuas obturavit,

Dei lucidiffimi inftar fpeculi proefulfiffe in va-

mifífis in auriculas digitis, & converío ab ze-

ris vocationibus : B. Francifca omni ftatui,

Bndií

'

gro ( pallente, & fudore mortuali perfufo )

tJu: vil

omni fexui, omni gradui exemplar virtutum

vultu intonuit, Quia voravi, €9 remwifli , ego

f d.

proponitur, quippe ab ipfa infantia multis

quoque in interitu. tuo ridebo,

Recenfuit Patri

annis virginitatem coluit. aliis non paucis in

Stephano Vito Soe. JESU P. Cafpar Mena

caíto conjugio verfata eít, poftea et'am la-

Theologi»e Profeffor, qui hoc fattum Sal-

boriofam viduitatem, exercuit : ad ultimum

manticae coram aliquot millibus narravit.

vitam perfectam & religiofam in monafterio

duxit: Itaque & virginibus, & conjugatis,

Viti

& viduis, & fan&imonialibus ejus declarata

XXTX. Juvenis quidam Svocietatem Jefu Annuz

fan&itas mirifice proderit.

ingrediendi inftin&urn voto firmaverat : ve- Granar,

rum, nefcio quo fuüorum fuadente, in ipfo ad 1651. ,

- Pane megle&e vocationis,

Novitiatum itinere ad aliud inftitutum de-

flexi. Dum cujusdam bonorum przefe&tura

Annuae

XXVL Anno i5or. quidam Taurini ad

X

Ur.

fungeretur, animo femper moeíto erat ; at-

certam Religionem admiffus, cum properaret

quea conícientia torquebatur ; demum flu-

X59f.

&u-.

Titulu CXLVÍII. Pocatto

467

&uantem mors inexfpectata occupavit. Nam

quio

Afceterium | ingreffus — mancipavit ,

cum aliquot Hifpanis colloquentem absque

in quo mirus dl*"apmlæ vigebat rigor.

XITXtae

- - —— 2

ullo, quod hominem 2eternitati proepararet,

AXXVI. S. Beroardus religiofum ftatum

verbo, velfieno , vita deferuit

-

*

meditatus, a parentibus, cognatis, amicis fuit

/

graviffime oppugnatus, fibi t tamen fortis con-

Penug avocuntium a vocatione,

ftitit, & triumphavit tam feliciter , ut diífaa-

dentes in fuam traxerit fententiam. Nam

Annuz

Mediol

XXX. Taurini Adolefcens quidam ad cer-

fuo patruo , fratribus tribus, & aliis triginta

Mist ; Ü

159I«

tam religionem animum appulerat, fed acce-

vitam religiofam perfuafit , & cum iis Citer-

&nnm;

ptis literis ab amico diffuadente abjecit confi-

cienfi familize nomen dedit,

hL;

XXXVIL Albertus ex Germania oriun-

lium; tum facerdos quispiam re cognita dif-

Palatus ].

fuafon fcripfit ,

admonens :

Ut , fi bene alteri

dus illuftri admodum familia , quippe Fal-

Retulit in

ckenbergenfis Comitis filius,

ng [ 3-4—'-

ellet, adhortaretur ad 1ngreü'um.

& Regi Gallize-

lu eris hiftoriam de juvene ex alia Provincia,

affinitate jun&us,, ad quem milfus fuit , ut

qui,

cum Deo non pateret vocanti ,

affum-

cum Regiis liberis Lutetize educaretur. At 1lle

P. (f

L

ptus in partem facinorum a latronibus , eo-

ad coeleftem militiam animii adjecit, eamque

rum fcelerum & fufpendii particeps fuit. Pau-

in facro Przedicatorum Ordine eft agereffus.

.

cis poft diebus comprehenfus cum turba graf-

Quod ubi ad patrem perlatum eft, etfi jam

fatorum, & conjectus in vincula ad eundem

natu Grandls effet Lutetiam tamen cum ma-

dedit literas, veniam petiit , fimul atque figni-

gno füorum comitatu advoiavit, ómnesque

ficavit, fibi commiffam fcelus cum fociis capi-

machinas ad filii unici voluntatem piam ever-

I

tali fupplicio effe luendum.

tendam admovit ,

fed fruftra : Amor divinus

Annue

XXXL Alius Adolefcens refícivit, fuum

carnalem vicit

& noyum Chrifti militem

i

Auftriacze

1513

condifcipulum , Societatis JESU ftudiofiffi-

firmavit

Succeffit

pugna fere difficilior

mum ei fe velle dedere. Quod cum matri re-

'Theodoricus

confobrinus dolore ardens:

1

omnia tela vibravit ad fternendum facrum

uliffet, caufa fuitillius e fcholis educendi;gra-

vés propterea poenas dedit; nam ex eo tem-

'Tyronem, puta lacrymas, preces, argu-

l

menta familiw; defertv» , ftirpis periture ,

]

pore adeo infaufta illi omnia acciderunt;ut fi-

biipfi vitam eripuerit,& dein a canlbus fuerit

matris denique infelicitatem , quam prae dó-

n

dïfcerptds

loris magnitudine, aut jam mortuam effe ,

Annume

aut moribundam decumbere lameutabatur.

Polon

" XXXIL. Cum ad Societatem ]ESU adole-

1602

cens quidam animum adjeciffet ,

& parenti

Confederant ambo e regione iconis cujusdam,

aperiíTet, nec affenfum impetrare poffet: hanc

in qua Chriítus ( ut pingi folet) inter Matrem

tandem ab irato extorfit vocem , me fuperfti-

& Joannem difceipulum in cruce pendebat.

:

te vide, ne quid ejusmodi in mentem inducas

Tum Albertus oculos, ac digitumin eam ta-

tuam , me fublato e vivis, fastibi erit, quo vo-

bulam intendens , En, inquit, DEI Filius,

les aggredl

Mirum vix biduum intercelfit,

cum Matrem &.confobrinum , utrumque

cum parens redente moritur , & filius cogita-

fibi tam charum , doloris gladio confoffum

ta perficere toto pectore laborawt

videret , tamen e crucis patibulo ( quod facile

:

ÁAnnuse

"XXXlIL Mechlinienfes anno 1627. per-

potemt) defcendere noluït fed in eo cum fuo,

Mech in.

hibent, Juvenem religioni nomen dare op-

&illorum cruciatu usque ad mortem perman:

1627..

tantem, a matre, atque vitrico prohibitum ef-

fit. Quare necego hanc crucem vitoe religiofze

fe, ac Lovanlum rmiffum, ut confortio utere-

deferam unquam ; quamvis & matrem, & te

tur unius ibi degentis cognatl ; cuimater cu-

confobrinum ad pedes meos exanimes jacere

ravit fignificari ,

malle fe filium fibi pefte ab-

viderem: quin tu potius hanc eandem crucem

reptum , quam religioni adfcriptum audire.

mecum confcendis, teque mundi hujus laque-

Non multo poft illam peítis vivis eripuit ,

is expedis, in qulbus cum tanto periculo hze-

vitrico & filio mox fecuris.

res? quid plura?Tantum valuit conítantis ado-

lefcentis orátio , ut eum permovertit ad idem

b

Genero[a executto. vocatioms,

infitutum ample&endum , tota civitare ob-

Beada in

XXXIV. S. Columbanus obftanti matri &

ftupefcente; eo magis, quod is antea omnibus

vanitatibus fuiffet admodum addittus.

ejus vita

limini oftii inhzerenti fupplicavit, annueret,ac

£.2

benediceret properanti ad monafterium : At

XXXVII.

Puer quidam Taurienfis cum

Annuüe

ediol

u

illa ejulans ,

acpavimento proftrata negavit,

fibi aditum in Societatem JESU undique

3

4

fe id perm1lTuram Hic adolefcens limen, ma-

claufum videret,quod & unicus effet,& patris

tremque tranülut

& ad cænoblum confu-

confecta jam aetate filius , facinus edidit me-

morabile. religiofiffima ()ppldl Taurini tem-

Vite.

XXXV S. Joannes Chryfoftomus foli-

pla adit, Deum, Deique Parentem , Divosque

omnes enixe orare inftitit, ut alterum parenti-

tudinis, & divini fervitii amore captus , fan-

( Annug

&ocque a&tus inftin&tu , nihil matris quamvis

bus fuis filium darent, quo fibi libet, & expe-

, Grinils

viduze, nihil foroculze precibus mortus fuit.

ditus in Societatem pateret mgrefïus Nec il-

i^

Nec curans fecundiffimam auram popula-

lum fua pietas,nec fpes fefelit. Haud ita multo

)

rem divitias paternas,tlorem zetatis,affluen uti-

poft pater fexagenarius ex conjuge filium ge-

am divitiarum ,

amicor um ,

cognatorumque

nuit. Ub! puer fe voti compotem factum com-

1

diffuadentium eloque11t1am fpes certas ho-

perit, mire letus inftare parentibus coepit, ut,

norum magnomm

totum fe divino obfe- .

quando eisDeus novum heredé dediffet, prio-

l-

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. i.

Nnn2a

l

rem

468

ffff::iigfh?fær AMianustit Conconatoria:

rem filium Deo coníecrarent. At illi nihilomi-

corporum materia confimilis, ánimafrum ra«-

nus pro filii confilio obitabant, & aliasMedio-

tio communis, nifi tibi pro arbitrio tuo fervia-

lanus, alias Papiam ftudiorum cauía ablega-

tur, nifi ad voluutatis obfequium pareatur,

bant,ut ibi a mente pia deduceretur. Sed tan-

imperiofus & nimius fervitutis exactor flagcl-

dem omnes parentum conatus ad nihilum re-

las, verberas, fame, fiti , frequenter & ca:ce-

cideruri. Puer ubicunque effet, per literas

re afligis , & crucias, & non agnofcis miier

fummopere noftros urgebat, ut, quemadmo-

Dominum Deum tuum, qui fic exerceas in

homine dominatum ?2

dum a Deo impetraífet, ut unicus non effet ;

impetraret ab eis, ut impedimento, quod u-

lL Quia [alur moffa a. vocatione. dependet ;S. Greg.

num erat, fublato, in Societatem adícribere-

uti S. Gregorius ad Mauritium Imperatorem! ?-epift.

*

tur ; & peridein tempus pater mortuus eft.

Ícribens, eumque ob edictum , quo militibus

Contra illa lachrymis, maternisque blanditiis

ingreffum in religionem interdixit, reprehen-

filii animum attentare , nuptiis pellicere, ho-

dens infinuavit , dum dixit, hanc legem ini-

norum illecebris irretire, idemque ut facerent,

quam effe, quod per eam multis via coelorum

claudatur ; quoniam licet multi fint, qui etiam

cognatos & propinquos magnopere rogate

Tdem

inftitit. Puer omnium certaminum victor, ad

in ftatu fzeculari bonam vitam ducere poffunt,

extremum, cum fatis pietati feciffe videretur,

plerique tamen , nifi omnia reliquerint, falva-

ri nullaténus poffunt. Licet enim vocatio ad

ad falutis perfugium ïreli&a matre profugit.

religiofum ftatum fit confilium tantum, at-

$. 1V.

que adeo per fe fine peccato executioni non

)

mandariqueat, multi tamen damnantur ob

SIMILITUDINES

peccata mortalia , in quibus Deus eos niori-

turos previderat, fi in fzeculari ftatu moreren-

Qualitar.

tur: ad quod proinde exitium przecavendum,

ilos ad ítatum religiofum | vocaverat.

Ut

Tdem dïfc,L

cut fcala per quam afcenditur in altum,

adeo merito timeri po.lit , ne tales illo Salva-

LA4

.

ex variis compofita & conftructa eft

toris Matt. 15. Sententia comprehendat : O-

mis plantatio , quam mon. plantavit Pater. meus

gradibus ; ita fideles redemptionis & merito-

rum Chrifti effe&i participes , per varios gra-

celeflis: eradicabitur, Kt ut Salomon Sap. 43.

. dus vocationum , profeffionum & ftatuum a-

p

dixit Spuria vitulamina , [eu plantee adulterina ;

fcendunt ad coelum.

qu non funt in veritate, [ed mendacio fandatm,

Anonym.

l]l. Sicut in Comoeedia non attenditur ,

non dabunt radices altas...Etfi in vamis. in. tempo-

quam perfonam quis repraefentet, fed quomo-

re germluaverint , infirmiter po[itez, a vento com-

modo id faciat,confideratur ; ita non tam cu-

movebuntur , €$ eradicabuntur ex . loco, in

randum eft, ad quem ftatum quis vocatus fit,

quo ab adultero Ífuo

güb&u collocati tcie ex-

quam, quomodo vocationi fatisfaciat.

citaruat,

: Idem,

lII. Sicut in aula Principes omines funt ho-

H Quia ipfa--mtio di&lat , milil aquius ef/e, Anonym.

norabiles, quia omnium finis eft, Principi *er-

qwrnm ut vocanti JDeo promptiffume , perjeijf-^

vire; ità juicunque Deo ferviunt, honore di-

meéjue per ommia pareamus.

Quid enim :con-

gaifurt, licet in humili ftatu conftituti fint,

forinius eft , quam ut is, qui perfonam in co-

quia fervire Deo, regnare eft.

modia quapiam fuftinere vult, circa electio-

nem talis períonze totum fe arbitrio Choragi

$ v

committat ? Atqui tefte S. Paulo r. Cor. 4.

Spetlaculum — fa&i — [umur . mundo ,. Ztngelis. -9

h*

M'OTIVA,'

P

hominibus ; cum ergo Deus, velut fupremus

hujus comoedize Choragus, per infinitam fuam

Ad vocationem

-

fedulo inquirendam: €9

fapientiam optime noverit, quze cuique per-

V

fona fit maxime conveniens ; an non zequilfi«

efcequmdam. ;

mum erit, ut perfonafhn ab eo defignatam

I Ui fic; honm; €2 gloria Dei exigit; Nam

promptiffime accipiamus , perfectilimeque

ut recte S.Climacus difcurrit: Si vocan-

repraefentare ftudeamus ? Quid itidem magis

ti nos terreno Rege, & in fuum obfequium

ratià di&ctat, quam ut fervus feu mancipiuin,

nos militare jubente, nihil moraremur, neque

lllud

domo officium fufcipiat, quod eidem

a Do

occafiones fugiendi quzereremus, fed omnibus

o fuerit przefcriptum ? An non au-

dimiffis illi fumma cum alacritate pareremus:

tem omnes homines fervi & mancipia Dei

fumus? An non omnibus dictum eft: Domi-

Attendamus nobis ipfis,caveamusque diligen-

ter, ne forte Regi Regum , & Don:ino domi-

num Deuwn. tuum . adorabis, €$ ibi foli fervicr ?

nantium, & Deo Deorum nos vocante ad

Quidni ergo officium & ftatum ab eo przefcri-

coeleftem hunc Ordinem , prorter noftram d. -

ptum libeuter ample&ctamur & ftudiofe gera-

UT

fidiam & negligentiam obtemperare recufe-

mus?An non ulteriusidem lumen noftrum ra-

mus , & poftmodum ante tribunal illud hor-

tionabile dictat, vel maxime decens, imo

rendum inexcufabiles inveniamur. Sed & S.

& neceffarium effe , ut milites in exercitunon

aliud^ munus

aut

ftationem

ambiant ,

2u5e

S.Cypria- Cyprianus idipfum indicat his verbis: Ipfe de

fervo t1o exigis fervi antem, & homo homi-

quam qua a Duce fuerint imperata ?

nem tibi obedire compellis; & cum fit eadem

Atqui tefte Job. c. 7.. Militia efl vita ho-

ut tanto

vobis fors naícendi, conditio una moriendi

minis fupe/r terrüim ; cur ergo ,

peri-

Titulus CXLVITII. Pocatio.

46

| peritiüs militemus , vi&oriamque certius ob-

paratum - fiflak , atque muagna fiduca poflulat ,

tineamus, noii ftatum & ftationem a Deo, ve-

ut ipfum in negotio tanti momenti , vel a daano-

lut fupremo Archittrarego aífignatam , »rze a-

me vel affettu , aut. homine deciyi permittat. Uni-

$. Bern.

er;$7,'n

liis nobis convenientem arbitremur, & zquif-

cum remedium feu refugium oratio eft, & tre-

7

&nt,

Ífuno animo teneamus ? Quod fi denique nos

quens gemitus ad Deum, ut quid , quando, &

ipfos, velut membra corporis myftici confi-

quatenus nos facere felit affidue nobis de-

deremus ,

infiuxum a Chrifto

omneinque

monítrare dignetur, ut ait S. Bernardus ferm.

( qui jam olim dixit: fine. me nifil. poteflis fa-

57. in Cant. aderit vero Deus optimus , & fa-

| Gttg,

2 epift

ctre ) velutcapite accipere debere credamus;

ciet cum fervo fuo fecundum mifericordiam

iD

An non iterum rationi convenientiffimum eft,

fuam atque docebit juftificationes fuas.

ut noflro officio contenti, capiti noftro perfe-

IL. Con[cientig puritatem. procurare , cum in

fectillime pareamus , & pro arbitrio non no-

imalevolam animam non interet. [apientia. Sap. 1.

ftro ; fed ipfius dirigi nos finamus , ficque in-

nec fas fit immundo, ac fpurco vafi balfamum

fluxus illius ,

& gratiam conftanter recipere

pretiofiffimum divinz gratiae committi. [deo

mereamur ?

pra omnibus mandata divina accurate fer-

Idem.

IV.-Quia certum eft , ex . vetia. ele&fione. fla-

vanda funt. juveni Evangelico affirmanti fe

Lus, vocationisque fu. impletione , magna — ex

raecepta Decalogi ab ineunte zetate obfervaf-

E

parte dependere letitiam: cordis moftri , con[cien-

fe, dixit Chriftus. Si vir perfeGus e[fe, vade, ven-

N!aïe ï?ö ïg?g

tic pacem, profeum in. [yiritu , bonam vita no-

de omuia, &2 [equere me. Hinc allaborandum,

fira dire&hionem , in. virtute per[everantiam ,. €9

ut vocationem inquifiturus, malos habitus

iplum noflram [alvationem , Contra vero ex hu-

peccatotum ( fi quos forte habet ) deponat, &

.jus ele&lione errore provenire : ut tota vita noftra

fibi difcat imperare.

Hi enim. mali habitus

multar patiatur triflitias , tribulationer in. mul-

erunt ftimuli ad peccandum,& cotfuetudinem

tir. defe&libus , €9. erroribur , cum ingenti domna-

inducent, alteram prope naturam , quxe ficut

fionis noflrm periculo. Dic enim mihi, inquit

delinquendo roboratur in malo, ita animum

idem Author, an aliquid fit magis periculo-

ad bonum prorfus enervat, oculum mentis

fum, quam quod quis graviffimum aliquod

excvecat, ut non videat, multo minus pro-

Onlc.i3

..

fibi onus imponat, non habens vires & fuffi-

bet , quze fit voluntas Dei bona, & benepla-

cientia auxilia ad illud portandum? aut quid

cens, quae fit voluntas Dei bona, & benepla-

fperari poflit de ingenti aliqua aedificii mole,

cens, & perfecta.

ethod.p,

;

fupra levi & falfo fundamento exftru&i? Quoe

IIl San&fi: cujusdam ,

uel. plurium , maxinie

I, G $.U.«

Reging Sanélerum , €9 ngeli Cuflodis opemn

igitur prudentia eft, eum ftatum ample&i, qui

nec viribus & facultatibus tuis conveniat, &

frequenter implorare , quibus fuam deliberatio-

refpondeat, ex quo non poflit aliud fperari,

nem ( rem tanti momenti) fedulo coinendet,

quam quod ipfum onus a te projicias, corru-

maxime fub facrificio miffe, poft confeffio-

atque zedificium cum jactura 3eternse vitoe?

nem , fub facra Communione, aliisque tem-

Aponym,

Quamvis enim verum fit, Deum nulli denega-

poribus , pro devotione deliberaturi.

re auxilia neceffaria ad falutem noftram con-

IV. Pia opera u[urpare , ut eleemofynas,qi ,. ,

fequendam , noítro tamen humano modo lo-

fpontaneas corporis afflidiones per cilicia g

quendo licet dicere, Deum non teneri vires

flagella, jejunia &c. Pro animabus inflammis

fuppeditare ad onus portandum, quod ipfe

purgantibus detentis frequenter divino Nu-

non impofuit, nec fubfidia ad eum ftatum , ad

mini fupplicare , atque ita in has effe miferi-

quem ipfe non vocavit; qua enim fiducia au-

cordem , ut & ipfe mifericordiam confequa-

/

xilium petesa Deo ad calamitates & aíHlictio-

tur.

nes occurrentes in eo ftatu, quem ut tuam

V.. Indifferentiam ad. ommem . flatum. procura- S. CV mae.

fequereris voluntatem, contra ipfius divinam

re, uti S. Climacus infinuavit afferens ; in di- grad. 26

elegifti? aut quomodo habebis animum ab

vina voluntate indaganda necelfarium eft, ita

eo petendi, ut eruat te e periculis, in.quae in-

nos compatare, ut noftra omnis voluntas cef-

cideris officio, quod fola tua ambitione , nihili

fet, acin neutram partem magis vergat. Nam

faciens voluntatem divinam, obtinuifti? jure

cum ea ab omni proprio affe&u purgata, &

enim tibi refpondere poterit; ut pro auxilio

nudata fuerit, apta erit ad Dei inftinCtum per-

recurras ad eum , qui te vocavit, & ut abau-

cipiendum.

Ad hanc indifferentiam pluri-

guítiis & anxietatibus liberet, qui te in il-

mum facit S. Patris Ignatii libello exerciti-

las conjecit. Ita evenit líradlitis, cum de

orum, praeludium ad electionem faciendam,

Deo conquererentur dicentes: Deur meus, cog-

in quo hzec habet; Ad bene quidpiam eligen-

novimus fanttum nomen. tuum , cur nos deferuifli

dum noftrae funt partes , ut oculo puro, ac

in angu[liis moffris, quibus ipfe per Ofeam re-

fimplici. fpe&emus, quorfum fuerimus creati ,

Ofe. 8. 2

fpondit : Projecit. I[rael. bomum , inimicus pro-

nimirum ad laudem & gloriam Dei, & falu-

fequetur. eum.

lyfi regnaverunt , €9 mon ex me:

tem noftram.

Quapropter fünt eligenda ea

Principer extiterunt, €? non cognovi.

tantum , quze conducunt ad hunc finem, cum

ubique fini medium, non medio finis de-

$. VL

beatfubordin;ri. Unde errant, qui uxorem

ducere primitus, aut ecclefiafticum munus,

M.EDTA

feu beneficium adipifci ftatuunt, atque ita de-

mum Deo poftea infervire ; utentes prze-

divinam | invocare , in qua [e ele&u-

poftere fine , ac medio, nec ad Deum ten-

l. G.Ratizzm

üd omniá

T$

Deo humilem ,

€9

dentes re&a , fed oblique ipfum ad perver-

Nnn 3

p

Bibliothece Manualis | Conciomatorie

4109

fa faa vota pertrahere conantes. Atqui e con-

confecit? Maxime, cum habeas plurimos, qui

nihil aliud tota vita fua egerunt. Hinc S. Gre-

*

rg.iH

trario plane agendum elt : Propofito primum

ep. 13..1.

divino. cultu tanquam fine noftro, & ele&o

gorius Venantio amicos fuos confulenti fcri-

bens? De caufía vitv, inquit , confilium a

deinceps conjugio , vel facerdotio , c»eteris-

que rebus omnibus , quatenus expedit, ad

fautoribus mortis quseris , qui dum non te,fed

res tuas diligunt, nulla tibi, nifi quae ad tem-

prafixum finem ordinatis. Idcirco nihil mo-

vere nos debet, ad utendum mediis quibus-

pus placent, loquuntur ; fi confiliarum qua-

vis , aut fuperfedendum, nifi hàábita imprimis

ris, me ipfum accede , nullus enim tibi poteft

tam divinze laudis , quam noftree falutis certa

d

effe confiliarius fidelior, quam qui non res

ratione.

tuas, fed te diligit. lítis, qui hacin re hujus-

VL Peritum Direttorem eligere , qui difcre-

modi homines confülunt , evenit , quod Chri-

tione polleat, puram Dei gloriam fpe&tet, ar-

ftus Dominus dixit Mart. 15. $1 cecus ceco du-

dens amore fanéto, & gravitate morum orna-

catum pra[lat, ambo in foveam cadunt , nem-

tus. Confultiffimum vero eft, ut fit ipfe, qui

pe deceptionis in hoc mundo & poftea in ip-

deliberanti eft a confeífionibus & «cui coníci-

fum infernum ; czeci enim funt, quorum ani-

entia hujus eft perfpecta:Poterit enim melius,

m»e oculos exczecat amor, nec patitur eos ali-

& fidentius dirigere, amovere obftacula,prze-

ud videre, quam quod eft carni & fanguini

fcribere media magis congrua, in pio propofi-

plaufibile.

to firmare:His ufi funt B B.Aloyfius, &Stanis-

L

S, Laut, laus Koska, ut eorum vitze referunt Caufam

ASCETIC A.

lut !. & adhibendi affert S. Laurentius Juftinianus his

obhed. c.

verbis : Vocati ad mundi contemptum , & ad

26,

obedientize gloriofum conflittum , difcernen-

Oc in genere provipue — bene ï11]irzz5£zzm

dorum fpiritaum regulam nequaquam contem-

I.'H

e[fe. oportet ajcetam, me fi ccus. cacum

ducat, ambo in Joveam cadant.

ltaque.

nant, verum neque ipfi eandem fe habere con-

fidant. Rara utique virtus eft, & pauciíTimis

l, Prio no[fe debet , €2 vero etiam ele&u-

collata, illis videlicet, ut arbitror,qui funt eor-

ro proponere fundamenta ud — vocationem [pe«

de humiles, mente puri , atque tentationibus

Gautia , que fere [equentia. ajfignantur a DoGio-

variis diutilime probati; Do;um quippe D«i

TIOUf.

eit, & a S. proro atum Spiritu, non minus ad

— Primnm e]ï,— Omnis creatura. ab ip[o matw-

illorum, quam ad ipforum recipientium uti-

re impetu ad bonum [uum apypetendum , €9

litatem. In rebus igitur arduis, & praefertiin

quareudim inclinatur ; ideo ex ipfa hac incli-

in renuhci«tione fzeculi, & in arripienda infti-

natione Philofophi bonum definiunt, dicunt-

tutione novze vitzenullus fibi inre propria cre-

que bonum effe, quod omnia appetunt.

dat:Sed eorum acquiefcat coníilio, qui difcre-

Secundum efl.. Bonum cujurque. rei milil aliud

tione pollent, & proximorum dileGione flam-

eft , quam fmir, ad quem creata eft, pofjes;

mefcunt, atque morum fanctitate clarefcunt,

fio :uti przeclare indicavitSeneca epift.76. du

Hc divus S. JoannesClimacus grad. 15. fimi-

dixit: ld cuique optimum eft , cui naícitur ,

litudine navis,neceí(fitatem hujus, cum confef-

quo cenfetur,

Navis bona dicitur, non qua

1

ario confulationis explicat : Sicut navis peri-

pretiofis coloribus picta eft,nec cui argenteum

to gubernatore inftru&a facile ad portum per-

& aureum roftrum eft, rec cujus tutela ebore

Alfpha

venit;fic anima , quze paftorem bonum dele-

c»lata eft, nec que fifcis & opibus regiis pref-

6 M

gerit, licet per fe rudis fit, facile verum coele-

fa eft,fed ftabilis & firma, & jun&turis aquam

ftis glorize portum affequitur ; at contra ficut

excludentibus fpiffa , ad ferendum maris in-

qui du&tore caret , etiamfi fapiens fit, fzepe ta-

curfum folida, gubernaculo parens , velox &

confentiens vento. Gladium bonum dices, non

1men errat in via ; fic, qui fuam voluntatem,ac

iudicium in hac vita fpirituali fequi decernit ,

cui deauratus eft baltheus, nec cul vagina

gemmis diftinguitur, fed cui ad fecandum fub-

licet omnem fapientiam obtineret folus , faci-

le tamen in animee exilium ruet. Hinc nullo

tilis acies, & mucro munimentnm omne ru-

13odo amici carnales, aut propinquiin confi-

pturus.

lium quoad hoc negotium adhibendi ; nam

Tertium :

fundementum eft. — Finis: hominis. [i-

ficut ille, qui vult zedificare, aut ex aliquo

cundum e[fe maturale [petati , eft , juxta reia

morbo decumbit, non aliquem nautam, aut

rationiy pra[criptum vivere , uti iterum Se-

fatorem vocat, fed architectum hic , ille me-

neca l. c. indicavit dicens ; In homine opti-

dicum, &uterque quidem peritum & opti-

mum quid eft? Ratio; hac antecedit arimalia.

mum: Ita in hoc tanto opere, quo ?edifican-

Deos fequitur. Ratio ergo perfecta proprium

da eítilla turris Evangelica , & doius fpiri-

hominis bonum eft, czetera illi cura animali-

tualis, quze nimirum ftet firma adverfus ven-

bus fatisque communia funt.

tos, grandines, torrentes , ac flumina, an eo-

Quartum eft, — Finis hominis [ecundum fla-

rum judicium requiramus, qui vel nullam in

tum elevationis. [pe&ati , eft , DE!TM | amare ,

his rebus habent notitiam, experientiam , pe-

€9 per hunc amorem in hac vita ip[um inchoa-

ritiam , atque judicium ? vel id ipfum ob va-

tive, in altera vero . perfe&e po[fidere, 1ta S.

*

^

rios, vanos, & fepe impios affettus perver-

Auguftinus in. Cont. indicavit, dum dixit

fum, fum? Quid ftultius , quam fi vel ter-

Fecifti nos, Domine , ad te, & inquie-

X'Coru 12

ra, vel mari iter fis fa&turus, eum ducem eli-

tum eft cor noftrum, donec requiefcat in te.

gere, qui nunquam vita omni fua iter illud

Ft clarius in Píal. 102. dum ait: Bonum tuum

qua-

[

Titulus CXLVIL - Voatio.

4

;- Gl'g. iE

Ye, o animá ; eft enim bonum aliud alteri ;

Dominus; Et Dwifiomes operationum [unt , i-

) Bl

& omnes creaturze habent bonum quoddam

dem. vero Deus, qui oyeratur ommia in omnibus,

1uum.

Quare tuum bonum, id eft, füm-

dividen; fimgulir prout vult.

mum bonum. Q«uid ergo deeít, cui fum-

MNonumn ; Sicut autemi [upremus Gubernator ,

iinum bonum bonum eít? Sunt & inferiora

qui officia diffribuit , «stiam — [umptus €9 me-

bona, quz aliis & alüs bona funt.

Pecori

dia confert , ad illa rvite admimftranda ; ita

quid bonum eft, nifi implere ventrem, care-

emulto magir Deur illis, quor. ad' certum . flatum

re indigentia, dormire, geftire , vivere,

feu vite genus vocavit ,

nece[Jaria. auxilta fuba

fanum eífe, generare ? Tale tu bonum qux-

minfirat, ad flatum talem cum debita. gerfe-

ris , cohzeres Chrifti? Quid gaudes, quia fo-

Gione €9 fatisfaGione [ufiinendum ; uti. fat cla-

cius especoris? Krige fpzn tuam ad Deum,

s

re iterum S. Paulus Philippenfibus indicavit, Phil, c, »,

bonum bonorum omnium.

dum dixit: Cum wetu É9 timore [ulutem ve-

ll . nolls

Quartum : .4mare efl idem v

firam operamimi ; Deus &

enim , qui operatur

cum ültero; per hanc quippe voluntatem ho-

in vobis , €9 velle €9 perfwere pro bona volunta-

1mo moraàliter DEO velut fummo bono uni-

te. Unde & alibifatetur : Zbundantius. illis o-2.Cor. 15.

tur, eumque , prout poteft, poffidet.

Hinc

tmnibus laboravi ; non ego. autem ,. [ed gratia Dei

!

recte nonneino dixit: Eadein velle & nolle ve-

mecun.

ra amicitia eft. Et ipfe Chriftus Jo. 15. 7/or

Decimum eft : INon. modo . non impoffibi!e-, j?ea'fk

a.f*nici mei eflis, fi

1f

feceritz'f , qua ego praciyio vo-

gotiur e contrario facile adimodum e[fe , cogno[ce-

re vocationem ; uti colligitur ex ardentiffimo

:

Sextum : Fult Deus, ut faciamur. bouum ;

illo defiderio, quo Deu;, tefte S. Paulo, o-

r T him.c.

€9 non vult , ut fuciamus peccatum: atque a-

mnes homines vult [alvos fieri, €$ ad. agnitionm

deo in his duobus capitibus tota perfeétio ho-

veritati? venire ; uti ex incarnatione Chriftüi '

minis confiftit, uti S. David Pf. 33. indica-

& adventuin murndum, qui, ut, ipfe faffus

vit dicens :

ui eft homo , qui vult vitam, di-

eft,ideo contigit, w£ lhomines vitaàm habeant ,

ligit dies videre bonos ? Declina a malo ; €$. fac

colligitur.

Ex quibus teftimoniis fic argu-

Joan.c. ros

*

bonum: Et confirmavit Salomon ecclef. 1i2.

mentari licet: Qui vult finem, vült etiam me-

Dewn time ( per peccatum fcilicet offendere)

dia ad illum finem confequendum necelfaria.

£2 mandata ejus : ob[erva ; hoc eft enim omnir. ho-

Atqui ad falutem noftram medium vel maxi-

Hmo.

(

ine necelfarium eft, ut;quisque vocationem

Septimum : In. [pecie, vult. Deur, ut quisque

faam rite intelligat, ut in priori parte often-

opera [latui €9. vocationi [ua. convenientia. faciat.

fum eft; Ergo dubitandum non eít, quod

Lt autem ftatus nihil aliud, quam certa quz-

Deus, ficut falutem noftram ardentiífime defi-

dam vivendi ratio, in corpore ecclefize my-

derat,ita & paratiíffiinus quoque fit ad volun-

ftico fufcipi peragique folita : fi cur enim ad

tatem fuam eirca ftatas ele&tionem manife-

confervationem , gubernationemque corpo-

ftandam, ut merito cum S. Davide exclamare

ris humani oportebat diverfa membra ^eune

poffimus : S?gnatum efW fuper mos lumen vul-

dem quidem finem , non tamen perinde eti-

bur tub:' Dedifli letitium in. corde meo , illam Pf )

!

am eundem ufüm, habentia eonítitui; ita in

fcilicet , quze ex cognitione voluntatis tux o-

corpore quoque ecclefie myftico convenie-

ritur. Hoc ipfam videtur Salomon fequenti- Prov. 8

bat,ut varii ftatus conftituerentur, & quidam

bus verbis indicare voluiffe: AVunquid [apien-

AdEpheC

€. 41I.

quidem, ut S. Paulus ait , effent. /Apofloli, alii

La mon clamitat, €2 prudentia dat vocem Juam ?

Prophetg , Evangelifte, DoGlores , .Paftores ; a-

Iu- [ummis exelfisque. verticibus , [apra viam , in

lii alia officia [uffinerent in. con[ummationem [an-

medur [emitis flans, juxta porlus civitatis in

ipfir foribus loquitur ,^ dicenr :O viri ad vos

Gorum , in opus minifleri , 1m. edificationem . €9

. gerfe&lionem | corporis muyflici. . Hinc. tanta of-

clamito , €$ vox mea ad filior. homimum ! Delicig

ficiorum varietas reperitur inter homines, ut

mem ele cum filiis hommum: Beati , qui. cufto-

omnes aliquod fuze capacitati & facultati ac-

diumt viar mets, Clarilfime vero S. Bernardus

. Ben*-ss.

commodatum invenire poffent, in quo falu-

id ipfuea indicavit, dum dixit: Nec enim la-

ald Ciaiï, C

tem & perfe&ionem confequi queant, fi ve-

borandum elt , ut ad vocis hujus perveniatut :.

d

lint.

Omnes autem hos ftatus dirigit, mo-

auditum.. Labor eft potius aures obturare,

vetque unus Chrifti Spiritus , qui eos charita-

ne audias. Nimirum vox ifta fe olfert, ipfa fe

te connectit, & ad propria cujusque ftatus

ingerit, ne ceffat pulfare ad oftia fingulo-

officia conformiter movet; ficut una eadem-

rum. Eft enim non tantum. vox virtutis , fed

que anima movet diverfa corporis membra.

& radius lucis, annuncians hominibus peeca-

O&lavum

Quemadmodum |in./ ordinata. ali-

ta eorum , & illuminans abfcondita tenebra-

.qua communitute "vel

republica offiia non &

rum. Qu:e fententia (inquit P. Hierony- j

latas 1.3.

guolibet gro libitu affumuntur , fed a füpremo

mus Platus ) illam quoque rationem habet

deSrat.res

moderatore diflribuuntur ; ita . in ip[a quoque

certam & evidentem, quod , cum Deus ideotig, 46.

hominum

univer[orum

tommumnitate

oljicz'um

nos vocet , ut ad fe accedamus , fruftra voca-

€9 flatum , qufze.m'quq-ue' Lenere. debet , mon pro

ret , nifi ita vocaret, ut a nobis percipi poffit.

arbitrio gproprio , fed. Deo. velut fupremo mundi

Quis enim herus fervo aliquid imperans ,

Gubernatore , affisnari convenit ; uti fat clare

uod eum exequi velit , non ita imperat, ut

gï;ï,cof, 12,iterum S. Paulus indicavit dicens ; Divifioner

ipfe intelligat ? Magiftri autem cum id fpe-

vero gratiarum [unt, idem autem: [piritur. E

Gent, ut difcipulos eradiant, non folum ea

Divifioner miniftrationum — Junt , idem . autem

, fed

aíferant oportet, que aþ illis capiantur

ad

^

47

p

Bibliotlece Manuali:/ Concionatorig

ad illorum quoque intelligentiam adhuc fatis

[an&ti auxilio, €$ SS. Patronorim

gro hoc fine e-

tenuem fefe accomodent, eaque, fiopus fit,

lé&lorum . Patrocinio ,

iplam | delibertationem ft-

;i

faepius iterent , & involuta explicent: quod

ü

quenti fere/ modo | agerediatur.

Tertio, cum

nifi faciant, vitio ipfis datur, quod quidem

trer pracipue . [vt flatus, de quibus deliberami po-

fl

vitium non cadit in Deum. Neque dicas,

tefl , an [mt fszfr*i,wimdi hempe matrimonii , «a-

fi de falute tua tantopere folicitus eft Deus,

libatur, €9 reli

f

8lomir; quivir Jeparatim — ente

cur non clariusnobis manifeítat per fe ipfum

oculos . Vatuendus ,

€9 de f[eguentibus capitilus

fuam voluntaterh , ut tanto certiores & (fecu-

difcutiendus. eft.

1. Àn fpecialis in animo in-

[

riores de vocatione noítra effemus? Nam hoc

clinatio ad ilium fentiatur.

2. Quae commo-

ipfum ob commodum noftrum non fecit,

zl'

da aut incommoda contineat ad finem ulti-

^i

fcilicet ut ocafionem exercendze fidei , obedi-

mum certius &

€i x

i

lius obtinendum. 3. An

entix , humilitatis , aliarumque virtutum ha-

Thornis

corporis animique talenta melius & perfe&tius

Kemp.12d

beremus , ficut ob eandem caufam articulos

in eo impendi queant, 4. An eundem alteri,

[ )Q,Il.fy.i;;

fidei non per fe ipfum, fed per alios revelare,

quem seque ac me ipfum noffem & dilige-

(d

Sap. c. r, & fola fide credi voluit. Unde quilibet fibi

rem , fuaturus effem , fi meamin hoc negotio

illud Salomonis monitum applicare debet:

fententiam , confiliumque requireret, 5. An

Sentite de Domino in bonitate, €$ in [imylicitate

hunc ipfum ftatum elegiffe me vellem,quando

;]

quarite illum , quoniam invenitur ab hir , qui

moriendum mihi, & fevera coram tremendo

non tentant illum ; apparet. autem eis , qui fidem

Judice ratio reddenda fuerit. 6. An plures pro

habent in iMlum.

eo, quam pro alio füfcipiendo rationes mili-

-

III. AVoffe- debet. quomodo vocatio . Foluntatis

tent; his enim accurate & prüdenter difcuffis,

cogno[ci queat nimirüm ex fequentibus indi-

electiotandem

juxta modum, qui indicabitur:

.cis, 1..9: ab ip[a pueritia diu €9 conflanter

erit facienda,

- fentiatur , potiffunum dum oratur, €9. cum

V. Nofe d:bet 6 deliberaturo | proyonere

Deo agitur, — 2. Si quir ita conflitutus. fit, ut,

commoda €9 1n commoda variorum

flatuum , quæ

nifi putaretur a Deo venire talis ünpul[us , ei-

. , dem nullo modo ob[equi vellet.. 3. .Si. femper ab

quidem [equentia feffe a(]igmntm».

À

fT — CCf v^2ca vv

eo ad bonum movtatur , milhilque mifi amime [a-

$. L

lutem. €2? gloriam Dei — [pectet.

4. $1 in illtus

ftatus , ad quem impelli fe. [entit, confideratione

ante oculos Domimi , mon item in alterius , con-

PRO IVMATRIMONIALI STATU.

]

quie[cat. . Si, dum ad talem flatum fu[cipi-

Iuncommoda.

endum [e offert , [erenum. . €9. trauquillum [e e[le ,

f

€9 bona [ve repleri ;; dum. vero Je ab. &o avertit,

Hazecin genere S.Paulus 1. Cor. 7. indicavit,

€$ alio applicat , male affici , mec fibi [atir facere

dum dixit: ,Si mupferit virgo , mon peccavit, tri-

ddvertit. 6..51 [entiat , fibi quafi vires promit-

bulutionem. tamen — carmir. habebunt hujusmodi.

ti ad conflantiam ,. €$ fervandum "probitatis teno-

In fpecie vero Chriftus in nuptiis Canze. Gali-

rem ; e conirario vero difficultates £? impugna-

lxece infinuavit, dum fex.hyárias aqua plenas

tiouer. diaboli, non horrere.

7. $i rationibur. €3

fibi afferri juffit ; cum enim per aquas in Sa-

exemplis. alio ferentibus mon multum fe affici , €9

cra fcriptura frequenter tribulationes intelli-

»f

quidquid alii faciant ,. etiam amici , perliare ta-

gantur, ut , cum Cant. ult. dicitur : Zgwu mul-

men in [uo — [entiat.

Hujusmodi voluntatis

te non polerunt extinguere charitatem :

per hy-

aife&ionibus, nifi lumen int.lle&us valde re-

j.c. 16

.drias has Chriftus /ex

Jpecies. tribulationum 'in

pugnet, & manifeftze rationes pro meliori &

flatu . maritali occurre

á

j

ntium voluitæ indipare,

convenientiori ftatu occurrant, merito quis

quarum.

j

obfequi poteft, maxime fi ad religiofum fta-

Prima efi. tribulatiomm. ex. ipfa. conjugum

[

tum inclinetur ; nam ; ut re(te aliqui a/'ver-

per[ona orientium, qui, cum frequenter ingenio

tunt , fi ad fzecularem ftatum quis impellatur,

I

acindole moribusque fint difcordes, hoc i-

l

non tam facile iis eft affentiendum ; cum in-

pfo in gravia diffenfionum, odiorum & con-

ordinatus fui amor & vitae liberioris ftudi-

Ff?cï,c. k fi

tentionum incommoda eos incidere neceííe

um hic magis fe infinuent,& animumin trans-

eft.

verfum. agant; uude ulteriori ipfius etiam

j

Secunda efl teibulationum

xex liberis: grafici-

intelle&us examine opus erit.

centium ; dum fzepenulli, licet maxime opten-

IV. JVoffe debet, quomodo Focatio intelle-

tur, haberi poffunt: fzepe nimis multi contra

&us indagari €? cogno[ci queat ; nimirum fi fe-

voluntatem, acquiruntur: fpe citius, quam

ECCL 64

quentes induftrix adhibeantur: Primo fua-

— IV — LU —— Phancms.

gratum fit, eripiuntur, &j quod caput eft,

L—4

dendum, w£ rerto quodum die, quo quir deli-

corrupta indole moribusque, & ipfa fuften-

berationem | in[ütuere — decrevit , confejfionis. €9

tationis, educationisque cura ac follicitudo

vt

——

communioris . Sacramenta devote. ad. func. finem

innumera faftidia ac . moleftias creant.

obeantur , €$ hoc megotium.. Chrift

o hofpiti il

Tertia. [pecies | efl tribulatiomum . ex' domeflicig

li. .S. Zlyofloli verbis: Domine, quid me vis

Jervis. occurrentium ; qui, cum frequenter in-

—— cmD v

facere ? [rdulo commendetur. . Secundo, ut quo-

obedientes admodum, infidi & immorigeri

mimm Deus, dumud cor logui umimm decrevit,

— Ó9

negligentesque fint, tanto graviores difpli-

EE

eam in. [olituidinem. ducere , tefte Ofea c. 2. con-

centias & indignationes creare folent, quanto

e-

— fuevit. deliberaturus a. turbir. €9. arbitrir remo-

Mtove

P 2

majora ex talibus eoruim negligentiis mori-

bum in. locum [e conferat , €? invocato Syiritus

busque damna timeptur.

E t

Quarto.

Tüuu: CX LIAIL. Foctio.

-

473

mento , quod coMjugér fu[cipiunt , oritur; fie-

Quarta [pecies. of tribulatioumi ex: confangui-

hels oriri Jolitarum ; qui hoc ipfo , quod ar-

nim cuipiam grave onus ferenti non modi-

&ius nobis conjun&ti funt ; tanto frequentio-

cum crearet folatiuim, qui medium offerret ad

rum nobis triftitiarum & dolorum caufa exi-

vires roborandas idoneum ? quidni magna

ftunt , quanto pluribus .variarnm miferia-

quoque confolatio oriatur conjugibus ex Sa-

rum, atque ipfius etiam mortis, periculis

cramento matrimonii , quod. fpecialiter infti-

cafibusque funt fubjeGti ,

uos omnes ficut

tutum eftad gratiam pro oneribus matrimonii

. ad nos quoque pertinere judicamus , ita non

levius ferendis largiendam. —Sexto denique

aliter quoque ac noftros , ejusmodi cafus do-

non minima confolatio eft , quod. ip[a etiam ver

lemus.

fanuliaris per

concordem

cohabitationem

7401

'Thomas

Quinta [vecies eft tribulationum a. vicinir , [eu

modice augeatur * cum , juxta commune axio-

Kemp, l.2 concivibus , vel. alits. , quibuscum agendum eft, aut

ma, concordia res parvae creícant , difcor-

e12:0-4. o9wtbug. fubelfe debemus ,| creari. folitarum , quzé

dia maxim?e dilabantur.

etiam tanto graviores & frequentiores funt ,

quanto pluresfunt; qui vel invident nobis

$. 1l

bona noftra, vel fubtrahere, vel minuere, vel ,

fi fuperiores funt, dure tra&are conjüges aut

- Pro Coelibatu.

!

opprimere poffunt.

- Jucommoda,

Sexta [vecier eft tribulationum a gropria cujus:

que per[fona proficifcentium ; quas Thomas Kem-

peníis indicavit , dum dixit: [nterdum reline

-Primum eft , qz;ovl oneribur €$ curir temporali-

u$ nom modice gravetur hüc flatus.

Secundo ,

queris a Deo: interdum a proximo exercita»

beris , & quod amplius eft, f'epe tibimet ipfi

quod gravibus periculis incontinentig fit . [ub-

gravis : propter faftidia fcilicet , impatientias

jeitus. . Tertium , quod m adverfis. cafibus. fide ,

& tiitias , qu?e ex oneribus & curis fuften-

anxilioque plerumque deflituatur , jàxta illud Sa-

tandse , gubernandve & confervandae domus

lomonis : 7/c foli , quontam, fi ceciderit , non fa-

& rerum temporalium oriuntur.,

bet [ublevantem. [e. . Quartum , quod. frequentibus

fufpicionibus , oblocutionibus | €9 detra&ionibus [it

Commoda.

obnoxius , maxime fi diverfi [exu; cohabitant.

Etiam hsec videntur a Chrifto indicata kin

di&is Canxe Galilzeze nuptiis, duüm aquam in

Commoda.

vinum convertit , oftenderet , fi nuptioe prae-

fente feu ex legitima vocatione & fine cele«

Primo. /bertas a molefliis && curir , qua ex

brentur,tribulationes matrimonii in non]leves

conjugum cohahitatione €2 liberir oriuntur. . Se-

confolationes converfum iri.

cundo , meriti €?. glorie augmentum . ex. coftitate

Inprimr enim mon.levis eff confolatio , nume-

Jervata , alitsque mediis ad majorem. gerfetiionem

- um hominum augere, & per hoc Dei gloriam,

conducentibus. "Tertio , occafio frequentior oratio-

2

ecclefize tam ecclefiafticee quam civilis ine

ni aliteque exercitüs [piritualibur vacmdi , juxta

crementum . & bonum procurare. JVec minor

illud S. Pauli: Qu fine uxore eft , folicitur eft , x.Cor.e. 7

feeundo. confolatio eft , fi liberis vita non. tautuim

qua Domini [unt , quomodo placeat Deo. Quarto,

emporalis, [ed. etuum aterna ,. eaque feliciffima

facilior . [upportatio: adverfitatum

?

€9 villoriu

To. c. x6. Drocuretur ; quo forfan allufit Chriftus , dum

tentatiomum | ob majus. auxilium flatui & Deo ,

dixit : mulier . cum parit , trifliiam — habet, quia

utpole cui gratior ,. conferri folitum.

-

venit horam ejus ; cum autem. peperit puerum , jam

x

non memiut.preffurm , quia maturefl homo in

inundum.

Tertio magna. quoque. confolatio cen-

$. 1.

fenda eft , quod onera €2 miferia hujus. vita faci-

"B go Sacerdotio.

[iusper snutuum amorem . €$ concordiam [uppor-

Ff'äci ,€, 40

tentur ; Sicut enim, fi duo boves eidem jugo

Commoda,

fübdantur, levius laborem tolerant; ita ju-

gum grave, quod teíte Siracide creatum eft

iuper filios Adze , facilius portabunt conju-

Orcafio. diving glorig , falutis propriee €7 alie-

ges, fi vires fuas jugo tali annexi conjun-

ne perjectius promovendg , per. facrificium Mif-

Eecl, c, 4, £2nt. Quod alibi quoque confirmans Salomon:

fe , Horas Canonicas, Sacramentorum ad-

miniftrationem , verbi divini praedicationem ,

a foli inquit , melius eff effe duos fimul, quam

unmum ; habent enim emolumentum | [ocictatis fua ;

inftru&ionem parvulorum, infirmorum & mo-

fibundorum confolationem. . Secundo

,

CXCt-

fi us ceciderit. , ab. altero fulcietur. Et fi quis-

. piam przevalebit contra unum , duo refiftunt

ptio à poteflate [mculari €2 oneribur , quibus [mcu-

ei.

Quarto ex ipfis etiam. conjanguineis non exi-

lares premuntur. — Tertio , auxilium €9 con[on-

guines , € puuperibus , per. güas largitioner €$

tua haurifur conjolatio , ob auxilium €9 fola-

tum, quod

in varüs mecefitatibus. prayflant-,

eleemo fynas prevflandurm.

neceltitut

"

propter viuculum

mir , quo ad mu-

K

tuwn: auxilium — ferendum adjh*ingzmtur.* Un-

Iucommoda.

Provci&8de iterum — Salomon dixit : Frater , qui

adjuvatur a fratre , quafi civitar firma. erit.

Primo , pertcula. otii , tentatiomm , vitiorum

Quinto con[olatio magna ex ip[o etium Sucrá-

jJalutir. Secundo : Libertas gerniciofa , €9 glu-

^ Qoo

Tio-

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 1.

414

JBibliothece . Manualir Concionatbriæ

rimorum malorum ferzx. Tvstio, cura. molefta

opera ponitentie, puta f'agellationis, cilicii , je-

econcmim €8 familim ,. €2 con[ang uineorum. ve-

juniii nuditatis, & fimilium, ex voto vel coa-

xaiio; ac murmuratio. Quarto

fuetudine obeunda. Quarto , Cori €? aliarum

gravis 'mtio Dco

gro tot animabus reddendá,

orationum prolixa frequentatio, Quinto, minifleria

, IV.

varia , periculofa €9 difficilia , ad mutum u-

pertorum fujcipienda. Sexto vi&fus , ve[litus. €9

habitatio quandoque vilis. $ temuür , €$. carentia

quafi perpetua. corporalium. dele&ationum : Quae

Pro ftatu religiofo in genere-.

oimnia bene perpendenda funt prius, quam

Commoda.

quis reliofum ftatum fufcipiat; hi enim íunt

fumptus illi , quos Chriftus inquiri voluit ab

Fivitur jucundius. ante. imortem , pmptef ca-

eó , qui turrim evangeli

care decrevit.

'

cae Perfe&ionis zedifi-

rentiam folicitudinis de rebus ad corporis

::

fuftentationem neceffariis : prooter majorem

quietem & guftum in cibo & fomno capien-

do, aliisque corporis deleCtationibus : propter

fecuritatem conícientiv , quia , ut S. Bern-

Pro religiofo ftatu in fpecie.

ardus reCte notavit, religiofus vivit purius ,

cadit rarius , furgit velocius , incedit cautius,

Commoda.

& irroratur & roboratur frequentius , & vali-

dius per divinas confolationes & illuftratio-

Religionum non mendicantium , ut Cano-

nes : denique propter paternam curam fupe-

nicorum S. Auguftini, S. Benedi&ti, S. Bern-

riorum, & fratrum auxilium. '7'ivitur quo-

ardi, S. Norberti.

1. Ovvafío. commodilfana

que fecundo jucundius im morte , tam propter

e

ftrviendi DEO.

2. Cura €9 vigilantia Supe-

vitam ceternam promiíffam

?

tum pro-

riorum. 3. P'ota tria religiof[a , €$ regulg fa-

pter vitam fanctius transactam ; tum pro-

lutares. — 4. ZAbfentia. periculorum €2. occafionum

pter fan&ctorum Patronorum ferventius cul-

geccmmti. — . Ufus. frequentiffimus [anforum Su-

torum , & fibi conciliatorum, affiftentiam ;

cramentorum. — 6. Exmpla - fan&la. religioforum

tum propter fratrum , precibus füuis contra

confratrum €9c.. 3. LeBlio pin , €9 quotidiana

tentationes defendentium , auxilium, Unde

meditatio. 8. Zfdkhortationes pim ; examina con-

S. Bern. merito S, Bernardus dixit: O vita fecura ,ubi

Jcientia.

€

j,4

9. [nfiru&tones Patrum . [piritualium.

miht,

mors absque formidine exfpe&atur; imo &

Horwum cura. paterna. xo.. Devotio n choro €$c,

exoptatur cum dulcedine , & excipitur cum

€9 extra illum.

1rt. Üf[ur operum pamitentia ,

ï:(

devotione. //iitur tertio etiam | jucundius poft

€9 aliarum virtutum.-

mortem ; tum quia purgatur citius ob fatisfa-

&ionem przeteritam propriam, & alienam per

Incommoda,

indulgentias, & commilitonum facrificia &

- In iis votum ftabilitatis fzepe grave, maxi-

fuffragia ; & remuneratur copiofius tum pro-

me fub uno eoque, dum vivit,perpetuo Przela-

pter centuplum a Chrifto promiffum , tum

to ; fi religiofo minus fit gratus, vel bene-

S.Greg. quia, ut S. Gregorius re&te notavit , animam

volus. Hoc ipfo aggravatur: Primo ex cnovi-

l. 7 mer.fnam jufti in vano non accipiunt , quia inten-

Gu apud. confratrer , fi mores eorundem non

€. 13.

tione continua ad ejusutilitatem referunt,quid

arrideant, vel quzedam orta fit alienatio ani-

quid corporaliter operantur, quatenus & tran-

morum ex quacunque caufa. Secundo . cum vi-

feunte opere, operis caufa non tranfeat,quze

vendum. fit per totam . vitam in eodem loco , qui

fubinde nec ad guftum , nec ad valetudinem

vitae præmia poft mortem parat.

eft. Tertio eadem [emper funt. minifteria , occupa-

Incommoda,

tones €3c, Quarto [olitudo quoque votum hoc

graviur reddit , fi fit coenobium in locis infre-

Per incommoda hzc , non intelliguntur ta-

quentibus,minus celebribus pagis &c. Quinto

lià onera , qu?e religiofo per fe damnum affe-

Perpetuitas Superiorum , quze» fubinde impe-

runt(nam ut fic imerito illis nomen incomodi

rium acerbum & defpoticum reddit &c. Sexto

tribueretur) cum potius grandia commoda di-

paupertas , interdura videtur in leges charita-

cenda fint,utpote non minima perfectionis af-

tis, & prudentize impingere.&c. .Septimo fre-

fequendze fubfidia, fed quse non modicam dif-

quens eff par&ciarum. adminiflratio , cum. cura

ficultatem continent, atqueadeo non facile

animarum , quam plerique foli in pagis obeunt :

ad talem ftatum vocatum fe fentit, ideoque ob

His itaque incumbunt omnia onera & incom-

gratiam vocationis fe parem iis portandis fu-

moda parochorum ; nec defuntpericula pro-

turum confidere poteft,qualia funt: Primo tria

pter foeminas,& alia. Ogavo Chorus.Sape nulla,

vota e[lentialia, paupertatis,caflitatir €2 obedientie.

vel non ,adeo magna, fludiorum occafio , aut . ho-

Secundo flabilitas locí , quae five propter lo-

rum ufur. JNono , miniflrorum Jecularium . li-

cum ipfum folitarium , five propter ftabilem

centid, qui non raro fibi indulgent liberius, &

fuperiorem , eumque durum & rigidum, five

devorant panem filiorum Dei. ^ Decimo , vifi-

propter imperfe&tos & ingratos fratres, non

tatio cemobiorum Jmpe per per[onas mon [ui Ór-

modice gravitatö ftatus religiofi auget. Tertio

dim, €9 [mculares €sc.

IX. | Com-

Jitulus CXLI). l'ocülio.

r

n

5

$. IX.

v

tibus patz'huluw; 69' libertatem. concedat. Sentiet

b01n1ndfïa Religionum Mendicantium

"

ut

profeéto in Ordine maximas difficultates ,

multa & ( utinam !) non levia peceata com-

PP. Francifcanorum , Cappuccinorum , Car-

mittet; fsepius poftea a recurrentibus anti-

melitarum , Dominicanorum , Societatis

JESU & fimilium.

quis fpeciebus infeftabitur , & periculum erit,

ne fuccumbat, velin defperationem ruat

T^ Reeter ea, quie omnibus religionibus fuhi

&c. Quod vero peflimum erit, maiorem fui

tyrocinii partem in perturbationibus , errori-

communia, t. /VMajor occafio [erviendi proxi-

mo. 2. Mutatio Superiorum , mimifleriorum , do-

bus, & forían Dei offenfione tranfiget , vix

93 f

v

miciliormn. 3. Facilor ad mediitor Superiores

cuiquam tolerabilis. Certe ad hun

valedi-

recur[us...4. Major. [ubordinatio . €9. depeudentia

&ionum Ícopulum non pauci naufragi perie-

[ubditorum & Superioribur. — $.. Major fidelium

runt. Declinavit eum Bernardus Mentonius :

in has religioner favor

-

qui vocanti Deo ad relisiouem cum Samuele

i..fReg.c.:;»

commijlemti-o. X(). Fro

defun&is plura fwj?*agiæ.

refpondit: Écce egoj' initio memorabili Cco-

Iucommoda.

natu vidiffes omnia in melius commutari ,

1. ZIpud quosdam Chorus. .. . Stuta paniten-

ab ipfo Sacramenta, orationem , fantta opera

folito frequentius i erari, eum ab hominum

tie , jejunia , vigilim. €ic. In. quibusdam veftis

aufteritas , nuditas pedum & alizeafperitates.

congreffu & oble&amentis , etfi honeflis , fe

3. ltem vivere mendicato, €9 [lipem colligere Jege

fubducere. Qu?e agendi ratio longe a plurium

Jolum , &2 fine. aliquo focio , uon fine. periculo ani-

imprudentium con uetudine abhorret , qui

n , C9 magnis corporir. incommodis, ipfa men-

mundo mnuntium remiffuri prius in om-

dicatio libertatem agendi cum hominibus ,

nem vitze licentiam fe effundunt , a Baccha-

& eos dirigendi, adimit., 4. Subinde minor

nalibus ad jejunia more delirantis vulgi,tran-

Jubordinatio. erga Superiores immediatos , atque

fituri. Atque hic poítretnus doemonis conatus

obedientin , qua exemptir maxime qrodelfe mon

eft. Quis vero unquam vidit , - vitia potuiffe

virtuti viam fternere ? hinc evenit, ut libertas

poteft. s, IMutatio locorum , minifleriorum valde

»

ingratg, .6. Studium literarum

, fübinde inten-

animi yoluptate illecta frzena fibi laxet, & fa.

fu. - 7.. Probationes -àn. virtute

x

»diutm*næ .UES

lutis jacturam faciat. Labor fit , a. fecundum

qrolixe €sc.

S. Seriptura logquentdi morem . Ezclef. a. praparet

VI. AVoffe debet

, £2 docere ; qui poft !fäïïfz'önem

animam.- fuam. ad Lentationem . €9.— [anciificatio-

jadaum oblervari debeat a deliberante., nimirum

nem , more omnium , qui. Dewn timent, €z'in con-

Íequentia : z. Gratiar Deo hnumüliter agat, , ei-

[pe&u ejus ambulant, Maximo autém ftudio fe

que írequentifime fupplicet, ut cujus rei

armet contra illud genus tentationum , quod

lumen gratiíimum mifericordiffime concef-

poterit eum impedire ab ingreffu religionis ;

fit, & amorem religionis eft largitus , il-

vel retardare , ut fünt , affectus immoderatus

lius quoque tum fufcipiendi opportunitatem ,

erga parentes,& confanguineos, atque horum

tum ad felicem exitum huius fancti negotii

blanditias ; erga bona, & divitias , fingulares

perducendi facultatem . & gratiam impertia-

amores , & defideria carnis &c. Errant vero

tur. 2. Suum. Confe[Jarium frequenter. coufulat ,

illi, qui vel juvenibus aureos montcs pro-

& ei , fi quid occurrit , fideliter & filiaii affe-

mittunt , velipfi juvenes , cum folem ac coe-

&u manifeftet , atque fequatur dire&tionem.

lum femper ferenum füturum fibi imaginan-

Ejusdem utatur opera apud Superiores illius

tur. Ad quamcunque profeffionem ( ait S.

religionis , quam elegit. /"ulde nece[fe erit , ut

Auguftinus Con. r.1n Pfal.a 6.) te converteris,

para te,pati fi&os ( tibi nempe clam adverían-

eligens paulatim comparet [e ad illum flatum ;quem

decrevit dnire.

tes ) alioquin, fi non te paraveris , invenies ,

^

J

D]

be-

Unde Primo inveftiget , ac cognofcat fpiri-

quod non fperabas , deficies, aut perturt

tualiafui propofiti impedimenta, eaque re-

ris. Religio eft fcola crucis, in qua Magi-

moveat. Secundo przeparet animam ad Dei

ftro difcipulus dignus non eit, qui non acci-

pit cru

[5

(Co

fervitium per accommodationes fuarum vi-

m fuam & Crucifixum pro»euntem

rium ad exercitationes illius religionis , quzm

fequitur. 6..S1t cura ad. externa nnyegdimenta re-

elegit. Itaque abjiciat gaudia & oble&tamen-

movenda , fi qum forle funt , ut debita, obli-

gaiiomes, €9 offiia , imo , €9 vota: Etfi enim

ta, qu?e in religione facrà locum non habent ,

ut funt comeffationes , faltationes, lufus &c.

in religione fitamplitfima facultas circa horum

Similiter excutiat licentias in ufu proprii arbi-

difpenfationem , expedit tamen , ut dpte in-

greffüum perfolvantur , cum nonfoluta foleant

trii, prolixis ac. lubricis confabulationibus ;

fingülaritatibus locorum , veftium &c.. Dein

aliquos tota vita vexare. 7. Cavéat , w propo-

affuefaciat corpus illis, quze funt ei religioni

fitum vevelet , priusquam cum Superiore Ordinis ,

ufitata, ut opera prenitentize, labor ftudiorum,

quem,elegit , egerit : Frequenter enim , & gra-

oratio prolixior, le&io fpiritualis , frequens

viter nocuit intempeftiva huinsmodi fecreti

Sacramentorum ufus: totum ex arbitrio ma-

manifeftatio. Qua,vero ratione cum Superiore

illo debeat agere , confulat fuum Confeffa-

jorum. Quantum enim in his veluti rudimen-

tis profecerit , tantum emolumenti & faci-

rium , & hujus directioni obtemperet, g. Ele-

litatis in Ordine experietur.

4. Cuveat om-

&ionem legitime. fatam e!fi. mullo: voto vel. jura-

ni modo , ne abreptiís. errore vulgititulo muledi-

menta firmata , ob dejolationem in dubium re-

&ionis plur. ibi iudulgeat , £2 malignis cupidita-

voctt , quandoquidem in humaznis fecurior &

Ooo 23

ex-

R. P. Lohn, Bibl, Man. T. omf I .

m

476

-Bz'bliothecæ Manualir Comio:mtoriæ.

exa&ior non reftat via ad voluntatem divi-

verant , pr

cberent aditum ? Qui. diwifit "marePf, xvy-

]In mari-via tua. , €8 [emitae x- Pf 76

nam pernofcendam

4 M

nt multis declarat Pla-

rubrum n divifioner.

tus de bono ftatus religiofi l. 3. c. 35. nifi ali-

tum in oquir multir.. Rupertus Abbas exifti- ??

!

mat, virgam Mofaicam percutiendo aquas

quod impedimentum animi vel corporis ante

non notatum innotefceret. Verum & tunc

non unam , fed duodecim aperuiffe vias, per

l

I

erit diffimulandum,quoad certiora de illo con-

quas utpote herbis virides & folidas, quseli-

ftiterint : Poterit enim fubeffe illufio fathanze,

bet tribus ambulare & progredi poterat : Cam-

(

profundo ; volens per hocg,

a pio propofito eligentem nitentis abítrahe-

pus germinans de

po 19'?0

re, dum majorafingit obftacula , quam in

nobis denotare, per diverías vocationes a

li

terram illam beatam , fluentem lacte & melle

flatu ele&to inveniantur. Sicut etiam com-

S.Bern. inuniter fallaciam tegit quidquid turbationis

cternorum beatorumque gaudiorum nos ten-

f

dere poífe.

9P-199- poft legitimum ele&ionis proceffum fupever-

nerit. g. JNon differat. vocationem [uzm . exequi ;

Il. Poft refurre&tionem Chrifti legitur de [oan, 21.

i

Petro, utpote pifcationis apoftolicze capite : 11.

- hxec enim dilatio executionis eit coafuetum

& ultimum , quo falutaria vitze melioris con-

Simon Petrus traxit rete in terram , glenum ma-

ï

|

filia doemon difturbare nititur ; ideoque &

enir pi[cibus . centum. quinquaginta tribus. . Nec

Deo fummopere difplicet eadem dilatio , gra-

mirum,quia Salvator nofter jam ordinaverat :

viffimainfert damna, & nonnunquam mor-

IMittite in. dextram vavigii rete , €9. invenictis ,

tem fempiternam. S. Bernardus ad quendam,

£?t. Omnes hi pifces figurabant ele&os ad

e.

dextràm collocandos. Sed quid indicat cer-

qui vocatus ad ftatum religiofum annuas qua-

tus & limitatus ille numerus pifcium 153.?

fi inducias ad abfolvenda literarum ftudia po-

CM

ftulaverat , fic fcribit : Obfecro , redi ad cor ,

S.Hieronymus fcribit : Ajunt, qui deaniman- S. Rier.

c' 4'2'

& adverte huncannuum terminum, quem tu

tium fcripfere naturis, de quibus Oppianusin

9. Ece-

[ m E

tibi indulfifti , effe in injuriam Del, non eífe

Cilix Poeta do&iffimus , centum quinquagin-

chiel.

annum placabilem Domino , fed. difcordize fe-

ta tria effe genera pilcium , quae omnia capta

minarium,irze formitem, nutrimentum apofta-

funt abApoftolis, & nihil remanfit incaptum ,

dum & nobiles & ignobiles & divites & pau-

fize,qui fpiritam extinguat ,

gratiam interclu-

c — tmmo— U

dat, teporem afferat illum , qui Deo folet

peres , & omn

e genus hominum de mari hu-

——

Rupertus

vomitum provocare. Bene dixit San&us,hanc

jus faeculi extrahitur ad falutem.

oit tres fta-

t

dilationem vergere in injuriam Dei , quia fie

Abbas per numerum illum intelli

[e]

tus perfonarum, in quibus homines communi-

ingreffum differre fine jufta caufa eft, ac fi di-

|

ceres; Domine , nolo modo venire , exfpeca

ter vivere folent, ita ut per numerum centefi-

mum intelligantur conjugati,per quinquagefi-

|

me, poft aliquot hebdomades veniam,vel poft

$ Perdg

tot menfes. Auderesne hoc refpondere Regi,

mum ftatus continentize viduse, & per nume-

rum ternarium ftatus continentize virginalis ,

. D.

te ad fe vocanti , & quidem fi fcires, eum vo-

H

$. Àug.

care , ut te faceret Principem, vel te ditaret ?

feu virginum, que funt in exiguo uumero.

IIl in officinis variz conficiuntur & ef- Manfi difc

ferm. 49.

Ecce inquit S. Auguftinus, indulgentize do&or

Aliz; im- 4 n. 6

de verb.. aperit tibi oftium, quid morar

is ? gaudere de-

formantur San&orum imagines.

Dom,

primuntur chartze , alize penicillo in panno li-

|

beres,fi averiret aliquando pulfandi;non pulfa-

|

fti, & aperit, &

foris remanes ; ne ergo diffe-

neo effinguntur, & depinguntur coloribus ;

£as. In eundem

fenfum S. Chryfoftomus locu-

alize fcalpro inciduntur ligno , aut alicui me-

l

!

tus eft,dicens : Dum tibi fervens eft amot(vo-

tallo ; alize funduntur, conflantur , aut cudun-

tur mediante alia forma. Ubi obfervandum,

cationis ) abi ftatim ad illos ipfosAngelost Re-

. ligiofos ) eumque magis accende ; ne dicas ;

quod , tametfi omnes hujusmodi imagines fi-

-Alloquar prius propinq

uos , resque meas ex-

ve effigies repraefententSanttos,quos in eccle-

ft hzec dilatio , pa-

fiis , ac locis facris veneramur , magnum ta-

pediam. Tor

poris initium e

trem difcipulu

s fepelire voluit,nec id Chriftus

meninter eas intercedat difcrimen;quia quze

;;

. permifit. Quid ita?

quoniam acer inftar dia-

imprimuntur chartze , fub praelo facillime im-

bolus , ut fein animum infinuet ,

& fi vel

primuntur , non ita alize, quze ligno aut lapidi

inciduntur, aut quze mediante igne conflantur

brevem arripuerit vacationem , vel proroga-

tionem , ad magnum inducet torporem , un-

vel cuduntur. Quid volo infinuare hac fimili-

tudine ? Ut vitze fan&itatem affequamur,& in

ï;

de quidam admonet: Ne differas de die in

[4

diem.

coelis glorificemur,Deus varios nobis praefcri-

pfit modos : alii dilapidati funt,feGi funtin oc-

$ ,

$ X.

cifione gladii mortui funt &c. Econtra de aliis

St. 4

ANEA ET CONCEPTUS

x

difpofuit , ut faciliori via. perveniant ad per-

ferm, de

PRJEDICABILES.

putifi

MISCELL

fe&tionem, nimirum per .exercitium virtutum

3-2-(1

Chriftianarum ; in pratis illis cceleftis Paradifi

Y

Qualitas.

non folum florent rofze Martyrum ; fed etiam

miram odoris fragrantiam diffundunt lilia Vir-

Manfi difcl. ]E

Gyptus mundi hujus typus erat, e-

X, D. 2.

contra terra promiffionis veram fi-

ginum , & infinitorum Confefforum viol ,

j

terram viventium , qua' eít cce-

absque eo , quod vitam & fanguinem fub ty-

gurabat

lum.

Hebroei reprzefentabant fideles , ele-

rannis profaderint.

1V. Quod S. David in tanta fit apud Deum Ibid. n. 7

&os; quem fervavit modum ?eterna nun-

& ecclefiam zeftimatione , cauía eft , quia in

quam aberrans Providentia ut populo fuo ad

it, &

tertam illam , ad quam tanto tempore fufpira-

quocunque ftatu fuit ; fanctam vitam dux

ex

Tituur: CXLVI1IT. locatio.

AT

)1'- Itr

ex cafu fno, e quo furrexit, novit elicere ac lu-

Omnipotentiæ; & vero quis ita ruziis ,ut ne-

3 PLy&

crari majora merita , dum peccatoribus poeni-

fciat eum quadraginta annis in aula unius Re-

tentibus omni tempore verum extat [pecu-

gis /Egypti,unius Pharaonis, demoratum fuif-

lum. Exiftens adhuc paftor ovium , gratifli-

íe, honoribus & imperio fulgentem , deliciis

mus Deo eífe debuit, qui ab eo acceperat gra-

aflluentem, thefauris przedivitem, bonoratum

tant

i

*

1

uam filium filize iftius Monarchee ?. Quis

tiam, & robur manibus fuis dilaniandi ac di-

fcerpendi leones & urfos. Affumptum de pe-

ignoret,eundem annis pariter auadraginta vi-

Slþ' 19'70

coribus Samuel juffu Altiffimi Regis lírael

tam &officium egiffe paftoris:: Madian,ubi non

YAi€

homines, non populos , non reg

LA

, hon exer-

confecravit. In ftatu privati militis de Goli-

atho gloriofum reportavit triumphum. In aula

citus , fed pecora, gubernabat ? Quis nefcit,

Regis Saul inter adverfitates,& aulicorüm 2e-

ipfum matrimonii foedere jun&um cum filia

mulationes . faümmam confervavit manfietudi-

Jethro , & ex Sephora progenuife filios ali-

nem. n perfecutionibus ingratilfimi Regis

quot? Quadraginta deinde annofum fpatio ,

Jüfn. »

li,

veluti omnibus manifeftum eft , tanquam dux

invi&a femper fuit preeditas patientia: JVom

reddens malum pro malo ,. nec malediium . pro

generalis ele&us a Deo , imperavit populo

maleditco.

Ád regnum deinde & tnronum

Hebrzeo, ducens illum ad terram vromilfionis.

egales etiam delicias

In omnibustamen hisce ftatibus & occafio-

regalem evectus, inter r

vmulabatur religiofos : Media no& fargebam

nibus illzefam fervavit innocentiam,ac femper

die laudem

ad cowfitendum tibi, Septies in

magis magisque profecit in gratia & ami-

dixi tibi.

Genta . mea. infirmata funt a je-

citia Dei.

(1

jumio, €9 caro me1 imnutata eft. propter. oteum.

VH

d

9 — $55

Joannes vidit olim capillos Filii Mant dic

S. Riet,

Dei Regis glorize , candidos inftar lanze mun- 4. t.4.

Quamvis hoítes profligaret , 1n fugani con-

It C, 43

verteret, ac reportaret vittorias , legimus

doe ; Cuput autem ejur €9 capilli erant. candidi

& 7«Eæ*

tamen in ipfius laudem : - Sedenr in cathedra [a-

tanquam. lana alba. — Caput ecclefive eft Chri-

chiel

ftus; capilli, qui capitis ornamentum funt,

pientiffumus. Licet divitiis abundaret & thefau-

Yis : divitig fi affluunt , nolite cor appontre, con-

Sanüi, fed quale illud myfterium, quod capil-

li fint inftar , non lanze duntaxat, fed lanze al-

fulit.. Aulam efto haberet florentiftimam ,

J

bu!,'.

la

bam

bz? Forte propter candorema confcientiee ?

optime tamen dicere potuit : Perambi

in innocentia cordis mel in medio domus meg. . &n

propter albedinem honeftatis ? Probtcr cani-

o x

g

tiem & maturitatem morum 2 Gloffa totum

nonigitur cun&tis fidelibus m

ito proponi

folvitdub!um: Sicut lana alba eft ad. quos-

poteft tanquam exemplar, fpeculum & norma

cujuscunque vocationis , utpote qui in omni

cunaue colores fufcipiendos apta, fic Sancti.

Certum eft, eos, qui magis uniti & conjuncti

ftatu fuit perfe&us & immaculatus? Pzeit om-

$. Perüsner voluntater meas,

L

funt Chrifto, per confequens effe fan&tiores ,

Dam. ep.

V.. S. Petrus Damianus Cinthi

o cuidam

& qui plus adimplent fuam divinam volunta-

$

hanc inftru&ionem dedit : Cave, ne propter

tem , effe quoque perfectiores : Fiat voluntas

Manfidift :

peculiaris orationis ftudium , quibus infiffere

tua ficut in celo , €9 in terra, . Miniflri ejus , qui

facitis voluntatem ejur; laus eft, quae. Angeli-

,4;0.6'

forte contendis, difciplinam tam innumera-

E.

bilis populi , qui tibi commiffus eft , negi

igas,

cis attribuitur Spiritibus.

Ecce igitur in hac

& proptef proprium commodum commu-

vifione S. Toannis denotatur , quod illi magis

adornent Chrifti caput , majoremque addant

nem falutem plebis, quze juftitiam a te proefto-

latur , omittas

Verum. quiá opponi poterat

decorem & venuftatem , qui majora illi prae-

ftant obfequia , majoremque exhibent devo-

evangelicum illud di&um : — Querite primum

tionem ; qui non reftringuntfe ad certam &

regnum Dei , €$ jufütiam ejus ; & fimul aftrui,

orationem omnibus aliis proemittendam, ideo

fpecialem vocationem , proprio du&i genio &

propenfione , propri?eque inhsxerentes opinia-

idem San&us fubjungit illud oraculum fEccle-

fiaftici : Qui confervat. legem ,, multiplicat oratio-

ni & fententize , fed difpofiti funt', & parati

nem ; eft falutare facrificium,attendere manda-

ad omnem , quam Deus illis infinuabit , fuíci-

/

iendam vocationem.

tis ; juftitiam ergo facere,quid eft aliud, quam

orare ? Alibi quoque fcriptum eft : ;Juffitia dle-

VIIL David Rex Ifrael , regio infidensIdem ditc.

throno ad excipiendas fuübditorum caufas ? n. x.

vat gratiar ;£9 beatiinquit,qui cuftodiunt judicium

querelasque expofitus , publicisque expe-

€3 faciunt jufitiam in omni Lempore.

[j

e

inquam ,

diendis intentus negotiis , ille

V1. Docet S. Bernardinus : Regula firma

qui frequenter militio affifebat , bello

Sa Beïno

fSen, to.2.eft in facra Theologia , quod quandocunque

perfonaliter- przeerat , afferit nihilominus

incolam fe effe eremi : Ecee, elongovi fugi-

ferm. de Djeus per gratiam aliquem eligit ad aliquem

purifi. " Atum, omnia dona illi difpenfat atque largi-

enp , €9 manfi €oc.

Quomodo id poffibile

a. 2. c. I.

tur , quz illi ftatui neceffaria funt , & illum

fuit ? Videtur implicare contradictionem.

Gloffa hunc textum exponit de contem-

copiofe decorant. Quando Moyfes in excufa-

tionem adducebat linguv f[uo vaciillatio-

platione , a qua exiftimat Prophetam haud

nem, ob quam minus aptus effet , ut apud

fuiffe alienum , licet regni negotiis immer-

fus effet: Fugiens fe elongat ; quia turba defi-

Pharaonem caufam Dei ageret, dixit ei Deus.

Quis fecit os hominis ? Quis in ampliffimo toto-

deriorum terrenorum dimiffa;in alta feDei con-

templatione fublevat. Huic conformis eft

que S. Scripturze veteris teftamenti volumine

expofitio illa, quam fübminiftrat incognitus ,

reperitur Deo familiarior intimiorque ipfo

Moyfe ? facie ad faciem loquebatur ei , ficut

generalis & fplendor Carmelitanze religio-

nis : Manfi , inquit, im folitudine , fcilicet

amicus ad amicgm,locum tenens fuit divinae

men-

003

418

;Bibliothtcæ AManualis/ Concionatorie

mentis, ubi nullus cum eo nifi Deus, ubi

authoritatem S. Gregorii lib.. 30. Mor. c. 23.

fert.

ii

Duplex eft folitudo , mentis & corporis. Se-

fef, 2 u

quies. Manet enim in folitudine contemplan-

selurted *

doDeum, manet in remota mentis inten-

cunda non valet fine prima ; fed prima bene

»

tione.

In hujus confirmationem adducit

fine fecunda,

M

M

Z2

ZA X

fi

-

N

N

oOo00000000000009

d

e

S

&

d

ET

d

À

N

* ES

N

o

£

ji

QQ?QOQQQQOQQ

TITULUS CL.

]

(

-"VOLUNTAS PROPRIA.

II. In quibus & nos omnes aliquando con-fjph. "

$od

" d

verfati fumus , in defideriis carnis noftre ,v. a.

fef 17

.

facientes voluntatem carnis & cogitationum,

f

|.QUOAD ESSENTIA N.

fü

& eramus natura filii irze,

Il A feculo confregifti jugum meum Jer. 2

0l

Dejim'tio.

Y. 20,

ü

rupifi vincula mea,

& dixifïi : non fer-

I.

viam.

Cuffnn.

Fuga,

j

[ib d.

64

S. Bern,

ST illa, quxie. non eft communis cum

HI*. Non quzro voluntatem meam , fed]o *.*.3o.

f

feff, 3. de

l

- Deo & hominibus , fed noftra tantum,

ejus, qui mifit me.

refurr.

/ quando quod volumus , non ad hono-

V. Sub te erit appetitus tuus , & tu do-Gen. 4.

rem Dei , non ad utilitatem fratrum , fed

$finaberis illius,

v. 7.

er nosmetipfos facimus, non intenden-

propt

tes p

lacere DEO , & prodeffe fratribus, fed

fatisfacere propriis moribus animorum. :ta

f.Dam'num.-.

Theopb. S. Bernardus. Quam definitionem fufius ex-

WE ö[ilarexjejunavimus ,i & non afpexifti? If 58. v.3

.

Bermard. plicans P. Theophilus Bernardus fic loquitur :

humiliavimus animas noftras, & nefcivifti ?

g

1.o, de

e quibus omnibus jam fatis conftat, cur id

perfev,

vitioe voluntatis genus propria voluntas di-

Ecce in die jejunii veftri reperitur voluntas

C

relig, c.17

veftra.

$

, catur,

nempe quia ejusmodi vitiofum in res

VIL Numerabo vos in gladio, & omneslf6s.v.1s

non confentaneas imperium ipfa fibi fua fpon-

te vendicat , libertate fibi propria plane abu-

in czede corruetis , pro eo , quod vocavi , &

SCims',

non refpondiftis : locutus fum; & nonaudi-

tens, a re(te rationis Deique fui lege ac

ftis: & faciebatis inalum in oculis meis . ; &

qud Jul t

communione difcedens , propriamque atque

Fitum

adeo perverfam fibilegem feipfam ftatuens.

X

61

quie nolui , elegi&is.

Jiemgt.

Quemadmodum enim , quod mihi proprium

$. II

à

eft, mei folius eft ; ita propria voluntas eft,

' que folas fuas cupiditates , non Dei, non ra-

E;&aPATRIBUS

I;E

tionis przefcripta , fequitur.

Qualitas.

Cl

14 t ab

Diviþo.

efficientem caufam volun-S. Avg. I

l

I.N

Emo quaerat

2. de Ci-

: IL. Dividi poteft in ayertom & occultam :

tatis malze, .non eft efficiens, fed de-

t

ficiens , quia nec affe&tio , fed defectio eft.

vit, Deif

|

illa eft, quando deliberate & advertenter vo-

II. Cum fe voluntas reli&o fuveriore adin- Idem de

f

luntatiDei aut reétze rationi contraria agimus:

ifta eft, quando putamus , nos Dei gloriam

feriora convertit , efficitur mala ; non quialib. arbit,

t

aut aliorum utilitatem quaerere, revera autem

malum eft , quo fe convertit, fed quia perver-

Su Domh

nos ipfos quzerimus ; nam , ut re&te advertit

fa eft ipfa converfio.

*

dQ r :

i. 1. €. X5. Thomas Kempenfis , fzepe videtur effe chari-

III. Quanto aliquid magi

s naturaliter ama- S Thom,

!

«

tas, & eft magis carnalitas, quia naturalis

tur, tanto perfecius contemnitur propteropufc. rg.

]

Chriftum ; nihil enim homini eft amabiliuse Ie

inclinatio , propria voluntas , fpes retributio-

5 Digd,

nis , affe&us commoditatis raro abeffe vo-

libertate propri» voluntatis ; per hanc enim

64

lunt.

homo eft etiam aliarumDominus;per hanc aliis

uti vel frui poteft; per hanc etiam ac&ibus

su;

fuis dominatur. Unde ficut homo dimittens

divitias vel perfonas conjun&as eas abnegat ;

EX S,. SCRIPTURA.

ita deferens proprize voluntatis arbitrium, per

ä

quod ipfe fui ipfius Dominus eft , feipfum ab-

$, n

: Qualitar.

negare invenitur.

X

r vanus in fuperbiam erigitur , & tan-

V. Qui voluntatem fuam proximo fübmit-ic... M

VInt, |

jottass 10 V1

V. 12,

tit, animum virtutis ftudiofum oftendit, Quipa, o,.r

quam pullum Onagri fe liberum natum

vero voluntatem fuar ampleGitur , praefefert ; &, de

putat.

gaud, ani«

P d

imperitiam.

lii

V.O 127

Titulus CXLIX. Foluntas propria.

479

5. Bern.

.V. O Domine , voluntas , de quà dixifti,

quid propria inquinatum fit voluntate , gufta-

feff. 3. ge t non fieret , fi bona non erat , quomodo tua

bit is, qui pafcitur inter lilia. Hzec autem om-

refurre&, erat? fi bonaerat, quare derelitta eft ? (ic &

nia, fimiliaque , ac diífimilia mala ex una

confilium , fi non bonum, quomodo tuum ?

radice pullulant proprize voluntatis.

IEid,

fi bonum , quomodo relinquendum ? !Et bona

XV. Unde funt fcandala , unde turbatio,nifi

erant, & ejus erant; neque tamen minus re-

quod propriam fequimur voluntatem , & te-

linquenda , ob hoc videlicet , ut fierent me-

mere , quod volumus in corde noftro definien-

liora ; neque enim oportebat

tes , fi quo modo id prohiberi contingat , aut

care communibus.

propria przejudi-

impediri, continuo etiam in impatientiam , in

murmurationem , in fcandalum proni fumus ,

Fuga.

non attendentes , quoniam omnia cooperan-

Epf*. Q

turin bonum his , qui fecundum propofitum

S.Doroch ; VI- Coge teipfum in cun&is , & vince, &

"$

vocati funt fanCti; & quia nobis cafus videtur,

feff, 7, VOoluntatem tuam inprimis abícinde; fi con-

fermo quidam Dei eft , füam nobis indicans

ueveris voluntatem tuam amputare , habi-

voluntatem. Caveamus igitur a propria vo-

L$

tum indues Chrifti gratia & mifericordia , quo

luntate tanquam a vipera peffima, & nequiffi-

f.20,

omnia finerefiftentia aut repugnantia perfi-

ma , & quze fola deinceps damnare poflit ani-

mas noftras.

cies , teque in perfectam libertatem afferes.

S, BE;'ne

Caffian.

VII. Audi paucis ordinem, per quem fcan-

XVI. Qui voluerunt effe fui , utique ficut

lib. 4.

deread perfectionem fummam fine ullo labo-

de orat.

. 43.

dii, facientes bonum & malum, fa&i funt non & íis, ar-

]0 ï—V'EO.

re ac difficultate przevaleas.Principium noftrae

tantum jam fui, fed & diaboli, fane diabolotitr.

falutis,fapientizeque , fecundum Ícripturas ti-

nos mancipat noftra voluntas , non ipfius po-

Gen4,

mor Domini eft. De timore nafcitur compun-

teftas. Noftra autem voluntas perfecta non

n

&io falutaris ; de compunctione cordis proce-

erit , quousque fuo Creatori perfecte fübjecta

dit abrenuntiatio,id eft,nuditas & contemptus

non fuerit. Profetto expedit nobis magis om-.

omnium facultatum : de nuditate humilitas

nino non effe , quam noftros permanere.

procreatur : de humilitate bortificatio volunta-

XVII. Aperiendi fünt mentis oculi , ut nos 'fsiss. Ab

tum generatur : mortificatione voluntatum - extir-

ipfi cegnoícamus, fciamusque, Dei inimicum

OrAt, 23.

. $. 13

pantur , €9 marce[cunt viiia ümiver[a : expul-

conftitui, qui propriam fequitur voluntatem.

ug

fione vitiorum virtutes fru&ificant, atque fuc-

XVIIIl. Si quis perverfe voluerit imitari;, p

al.

7o

»

crefcunt: pullulatione virtutum puritas cor-

Deum ,ut, quomodo Deus non habet , a quo conc. 2

dis acquiritur : puritate cordis Apoftolicze

formetur; non habet, a quo regatur; fic ipfe

ITR AU

charitatis perfe&io poflidetur.

velit fua. poteftate uti.

Hoc diabolus fecit ,

S.Cimar, Vlll. llle profe&o fané&us eft, qui volunta-

imitari Deum voluit ; fed perverfe, non effe

apud Jul, t proprie abrenunciavit.

i

IX. Nemo in coeleftem thalamum coronatus

fub illius poteftate , fed habere contra illum

Fatium

poteftatem.

€. Xr.

ingreditur , nifi qui primam , & fecundam, &

XIX. Sola voluntate mifer qui

sque EH'ici— Idem de

b, A-

Jdemgr. tertiam negationem impleverit, ut fcilicet pri-

2e

tur , fed miferior , cum defiderium malee

;Voü yer

e

mo renunciet rebus omnibus humanis & pa-

luntatis impletur.

rentibus: fecundo voluntati proprize : tertio

XX. Non eft, quod cuiquam noftram ad- S. Ambr. ,

inani glorize,quze folet obedientiam fubfequi.

Ícribamus serumnam , nifi noltrze voluntati, d€ *it*

b

*

[T]

Caff, Coll.

X. Qui funt hi violenti , qui regnum coelo-

Nemo noftrum tenetur ad culpam, nifi vo-

24. c. 26:rum rapiunt ; nempe illi, qui non aliis,fed vo-

luntate propria .deflexerit.

$. Ang. [.

luntatibus fuis proclaram inferunt violen-

XXI. Ceffet voluntas propria , & infernus S. Bern.

1. de l-

qt, De,

tiam: qui vim faciunt perditioni fuze ; per-

non erit; in quem enim defzviet ignis ille,nifi feff. 3. de

ditio autem noftra eft oble&tatio vitze praefen-

in propriam voluntatem ? nam propria volun- refürr.

Idem de

tis , & ut expreffius dicam , executio VQIUQta-

tas Deum impugnat , &adverfus eum extolli-

[b stbl

tum, defideriorumque noftrorum.

tur ; Ipfa eft, quae paradifum fpoliat, infernum

S.Doroh Xl. Siliberari perfe&te volumus , & ab hoc

ditat, fanguinem Chriíti evacuat , & ditioni

do&ir. x fzeculo difcedere , oderimus inprimis volunta-

diaboli nundum fubjugat,

Ibid.

,tem noftram ; & fic brevi , divino przefidio ad

XXIL Dico fiducialiter: nemini, qui fitin

$ Thot,

opufc. h

impoffibilitatem animi perveniemus.

propria voluntate , poffet mundus univerfus

C: Io'

. Diado.

Xll. Omnes homines fumus ad imaginem

fufficere. Utinam propria voluntas iftis foret

C« 40

Dei ; illad autem ad fimilitudinem , illorum

rebus contenta, nec inipfum ( horribile di&tu)

tantum eft, qui per multam charitatem, liber-

defzeviret authorem : Omnino enim- vellet ,

tatem fuam Deo in fervitutem addixerunt.

Deum peccatà fua , aut vindicare non poffe ,

Quando enim non fumus noftri , tunc fimiles

aut nolle, aut ea nefcire. Vult ergo eum non

fumus ei , qui nos fibi

per charitatem recon-

effe. Deum , quzx , quantum in ipfa eft , vult

ciliavit.

eum aut impotentem, aut injuftum, autinfipi-

S. Bern

XIII. Fuge fanguifugam hanc, & omnia re-

entem effe. Crudelis plane eft, & omnino exe-

f.71.in

liquifti;hzec enim omnia trahit ad fe: pone

cranda malitia, quze Dei potentiam, juftitiam ,

€ant,

hanc, & jugum quam multiplex abjecifti.

fapientiam perire defiderat. Qui autem vult

"m

Deum effe injuftum, vult Deum non effe Deum

bts ofal,

Damnum.

& qui defiderat, Deum non eífe, quantum

ch

Tbid.

in fe eft, Deum occidit.

gand. i

XIV. Grande malum voluntas propria,qua

t^

XXIII. In corde duplex eftlepra; propria

]bïdo /

fït, at bona tga tibi bona non fint, qui?. nihil

VO«

—

48e

Bibliothecie . IManualirt Concionatorie

voluntas; & propridm confilium, lepra utique

& oftendens, quibüs viis ad vitae fantimio-

numis peífima, eoque peraicioilof , quo ma-

niam pervenerit , ait : Humilitatis & obedien-

;

gis interior.

tix difciplina omnes fuas mortificans volun-

Ídem,

XXIV. Quofurore proprià voluntas Dos

tates , per hanc extinxit omnia vitia , cun-

i t

minum Majeftatis impugnet , audiant & ti-

&asque virtutes confummavit.

meant feryi proprivé voluntatis. Primo nam-

VI. Dofitheus S. Dorothei difcipulus,quan- LudGrán,

[

que feipfum fubtrahit & fubducit dominatui

do languere coepit , audivit a quodam , ova feff. 94.

ejus, cui tanquam authori fervire jure debue-

forbilia multum conferre his , iqui fanguinem !ev- com.

rat, dum efficitur fua. Sed nunquid cóntenta

exfpuunt. Áit ergo magiltro fho Dorotheo :

"

erit hac injuria ? addit adhuc , & quod in fe

Pater, audivi ova forbilia conducere ad fa-

ePg,.omnia quoque, quae Deiíunt, tollit &

nitatem meam , fed rogo te per Deum , cum

tu non pr?eveneris, ut dares mihi, noli am-

S. Bafilius HXI;:;:V. Quidquid ex voluntate propria con-

plius exbibere propter animi mei cogitatio-

in reg.

cupifcitur, id alienum eft pietatis cultoribus.

nem, que me infeftat.

1

brev, 24.

VII. S. Dorotheus de ipfo faffu

s eiï,d& üna- S Doroth

$SAV-

quaque re fe libenter confultare cum proxi- de

19«

Ti

mo , & illius fententize füuam accommodare,

EX LIBELLO DE IMITATIONE

etiamfi contraria & adverfía videretur. Nun-

CHRISTI.

quam fe , quidquid contigiffet, voluiffe hu-

mano fenfu difcutere ,fed cum pro fua virtute

l. 1. c; g. I V

Eré bene do&tus eft, qui Dei voluntatem

feciffet ,- omneim poftea eventum commififfe

$. 6.

facit, & fuam voluntatern relinquit.

LT.C Il

II. Grave eft , affueta dimittere,fed gravius

Deo ; eum enim , qui non habuerit propriam

voluntatem , nihil etiam exterius proprium

.eft, contra propriam voluntatem ire.

lhid, c:

3

.,C. 2

7

lll Si qu. ris hoc vel illud, & volueris effe

habere , contentum effe quacunque re, & ita

g..

b

f'

nunquam propriam voluntatem íacere , neque

fol as

ibi velibi, propter taum commoduimn & pro-

velie res fibi evenire ad vota , fed eas velle ,

prium beneplacitum magis habendum , nune

ut evenerint.

quam eris in quietudine , nec liber a folicitu-

dine, quia in omni re reperietur aliquis defee

Damnum,

&us,& in omni loco erit, qui adverfetur.

'.l- 2- Cll 490

; VïIL Quidam frater ex Ordine S. Augu- Spec, Ex,

IV. Oportet te novum induere hominem ,

ftini poft mortem apparens dixit, damnatum dift. 7.

5 4- X5 & in alterum virum mutari. Oportet te f^epe

eX.

g.

fe effe, eoquod voluntati fuze omni tempore

agere, quod non vis; & quod vis, oportet re-

fit reli&tus.

*

linquere. "Propter hoc natura quandoque

contriftabitur , & magnum , fi filens porta-

IX. Quidam Anachoreta coa&us a fratri- Vits PP.

)

bus hofpitibus hora non confueta comedere , * 3: '-159

veris.

'lbid.

V. Vix eft aliqu

id tale, "in quo tantundem

& qu?efitus , an non propterea triftis eftectus

effet ? Refpondit: tunc eft mihi tribulatio ,-

mori indiges , ficut videre & pati, quae vo»

quando propriam fecero voluntatem.

;; luntati tuze advería funt.

X. Cum Abbas Abraham Abbatem pafto-Ib. lib. re

rem interrogatfet , quare doemones ipfum tan-n. 625

s- Xrö j

topere impugnarent? Refpondit pailor: non

pugnant nobiscum daemones , quando volun-

'EXEMPLA,—

tates noftras facimus , quia voluntates noitrze

Fuga.

dcemones factzefunt, & haefunt , quze tribu-

N

lant nos, ut faciamus eas.

tiftus de feipfo dixit: Defcendi de coc»

10.6. '628);r' CI-II

XI. S. Antonius ad fuos fratres fcrivfit: Ve-8. Anton,

S Min

Q

0,non ut faciam voluntatem meam ,

re ,filioli, anima mea phantafma patitur ,

& £P* 5 ad

f

fed voluntatem ejus , qui mifit me.

l-

. Arienoit,

Blot e. 11

li. Idem aliquando S. Gertrudi dixit: Qui-

fpiritus meus in pavore confiftit , quod un

monil,

verfi nos velutgurgite immerfi fumus , & ve-

cunque cupit mei liberam fecum commoratio-

lut ebrii mufto confiftimus, cum unusquis no-

nem, clavem propri»e voluntatis mihi refigna-

ftrum propria diftrahitur voluntate.

re, nec unquam illam repetere debet.

Xll. S. Auguftinus defeipfo fcribit :

Ex 5 Aug.

N'ita PP.

Iil. Joannes Abbas, cum rogaretur mori-

]. &. conf,

1 s. libellturus, ut verbum aliquód hzereditatis loco re-

voluntate perverfa fa&ta eftlibido: & dum fer-

6, S.

vitur libidini, fatta eft confuetudo : & dur:

1.n. 19. linqueret , dixit: Nunquam feci propriam vo-

confuetudini non refiítiturfa&a eft neceffitas ;

luntatem, nec aliquem quicquam docui, quod

quibus quafi anfulis quibusdam fibimet inne-

prius iple non fecerim,

xis( unde catenam appellavi ) tenebat me

'IV. Abbas Jofeph Thebseus dixit : Tres Or-

obítri&tum dira fervitus.

Ib. n.9,

Anony

dines funt honorahiliores in counfpectu Dei.

Primus eft, quando homo infirmatur , & adji-

ciuntur tentationes, fed cum gratiarum actio-

$. VI.

ne fufeipit eas. Secundus, quando aliquis om-

EXEMPLA DOMESTCA.

nia opera fuafacit munda coram Deo,nihil ha-

]

bens humanum Terttus eft, quando aliquis fe-

lgnatius P. Ludovico Gonfalvo dixit,(e Lenciz.

opufr. 10,

detin fubje&tione & przeceptis Patris fpiritua-

^^* totum fundamentum ad perfe&tionem

nD, 202«

Ceffisn, . Jis, & omnibus propriisrenunciat voluntatibus.

religiofam ponere in mortificatione & abnega-

coil, $.

e. Io

V. De AbbatePaphnutio fcribensCaffianus,

tione propriæ'*voluntatis,atque adeomagni fa-

ccre

N

Twulus CXLLX. Voluntas gropris.

[

- $8t

cere indifferentiam àc probationes Societatis

Iil. Sicut is; cui gratxa hæc fo'erretuu"9 ut ;aefæö

ex quibus de aliis virtutibus, & non ex orati-

pro intelle&u fuo humano & debili deinceps

one ferebat fententiam , nififorte ex illà ;

Angelicum habere poffet, merito ftultus & in-

u2 ex his nafcebatur.

fanus diCeretuüi ,

fi hanc gratiam recufaret ;

Vita C'5. ]IL P. Balthafar Alvatez in omnibus fe fefts

ita non minus mhplens cenfebitür , qui, cum

i JdGm.

fol, 63

C94

gnavit,& obedientize f'übjecit, contemnens fu«

a Deo voluntas divina pro humaána. oiï"eratur

lUy Cgm

as repugnantias ,

magnamque gloriam mdl-

gratiam hanc ominibus. Voüs exfpe&andam

s Orie«

ton acceptat.

càns, quod eas vinceret. Hinc illa quies

batur , qua in officiis etiam vilioribus libentef

IV. Sicut arena exxgua in littoré maris $. Magädl

occupabatur.

Expertus autemi erat ,

; quod ;

ejus flu&üs refrenat , ne ultra profundantur j de Pazz,

quamv1s interdum. occurreret contmnum p

fic àmór proprius & propria voluntas obftatb 3 vits

jus,quod obedientia injungebat , parendo ta-

éurfuüi & flümini divinz gratie , quae alio-9'

men, deprehendebat rectius fu1ffe quod obes

quin fine ullà difficultaté totum genus huma-

3. Uorofiy

dientia praefcripferat ;

ac propterea eain ap-

num tralieret ad Cdeluni:

pellabat confilium ac dnpoütwnem Dei

hf ,

Tb

d,

Damüni.

*

-

TL Quidam Proviucialis Caftellanze pro-

vincigé dicebat, quod quando ex urbe ad ali-

N E

quam obedientize ordinationem mittebatur ;

V.Sicut illi,qui cum Chm&o regnabunï nul-S Aü?ïuïï

ut hoc vel illud determinate faceret , videba-

las in fe malae voluntatis reliquias hábebunt ;d6 &&

tur fibicoelum aperiri, & cor fuunyexultare :

itá illiqui erunt in fupplicio ignis zeterni; nul-

quarido autem fibi dicebatur, ut , quld agen-

latenus bonam poterunt hàabere Voluntatem

dum effet, cogitaret, ehgeretque, quodwdare-

VL Sicut, 0bhqua1egula etiam ea, quzxe re- $ Doroih;

tür, tunc fe in magnis ariguttiis fuitfe.

&a fürt;inflexit & vitiat; ita Voluntas piopria do&, 19

Tbid, c.357.

IV P. Francifcus RLbera cum P. Martinó

fOlb

omnes homuns a&wnes depravat,.

339: Guttierie adhuc fzecularis facerdos dixiffet, fe

conftituiffe recipere fefe ad quandam domuir

$. V.

fuxe patrize , prope quoddam facellum B. Vir-

MOTIVA

ginis, & inde ad conciones, habendas prodire;

Spet

zX

reliquuri vero tempus libris fcribendis im-

Zld propriam voluniatem exuendæm.

Q 3

pendere ,

dixit e1 P. Martinus :

Domine Dos

&or , placet hujusmodi decretum , fed atten-

Uia finis honinis , quaiemzf creaturà elt, S, Anfeam

ex. (

"Q

dat , quod tunc retinet fibi optlrnum pignus ;

hocrequitit; cum enim tefte fan&ode [ncátids

[

quod habet, fcilicet propriam voluntatem 5

Anfelino , folius Dei proprium fit; propriam * 4

|

)

j

5

qua verba adeo moverunt Riberam, ut ftatini

habere voluritatemi , ; ld eft, quze nulli fubdita -

decreverit Societàti Jefu nomen dare , utpote

fit, facile apparet; eam creatui?e non conves

in qua tam przclaram haberet occaüanem

pire, alioqui eriim ; ut idem San&tus ait, ad

voluntatem füam abnegandi.

fimilitidinem Dei per ràpinam niteretur , &

Vide plura fupra tit. Obedient. $. 6..

Deum proptia dignitate & üngularl excellens

[b. lib, to

tia privaret.

n Á

$. Vil

.TIl Quià finis hömmls

quátenus homo eft Thecp?-

idem exigit: nam ,. ut re&e difcurrit Theophi- Berrera.

SIMILITUDINES,

]us Bernardinüs ; cüm homo decernente iapl-l .2:de perz

entiffima Dei prowdenua factus fit , ut ratio- *** * 16

Qualitas.

ne regi & perfici debenat;facile äpparet fumo-

À

)

S Macaf,

pere 1111 curaüdum effe, ut iusquatn foras im-

$

A

ham.

cut fervus ; qui ad palatlum ahthd dce

pitie, ne quidem ad res optimas ; ratione nori

j

ISï

Arietol

cefferit, ut tractet füpellectilem minifte-

preecedente , voluntas procedat.

. rio Regis deputatam fumma prudentia ac dis-

III Quia finis liominis , quatenus Chmjïumms Cyï'"aï"

cretione opus habet , ut nonjuxta fuáàm vo-

eft;iideii fequiriti nam ut fagamtei S. Cypria-

m EX,

p!an Orata

luntatem , fed Regis , omnia difpenfet ; ita &

nus advertit, fi filius obaudivit, ut faceret pa-

Domm

anima , quxe per gratiam & Spiritum Deo fer-

tris voluntatem,quanto magis fervüs obaudire

$ Àug,

Vlt

debet,ut faciat Dei voluntatemi ? Nar ; tefte gaivisn,

j , cu

non parva difcretione & prudentia opus

j 9

habet ne fallatur in fupelle&ile divina;uempe

Salviano,nulli fervorum licet ex iis; quæDoml—l 1 de

in minifterio fpirituali , habens propriaim vo«

nus fuus imperat;eligere pro arbitrio; quid ve- Previde

luntatem granæ non confentientem.

lit facere, quid nolit , & mfolentlihma abufio-

r

fie, qu dpläcuent a[Turnere quod difplicue-

F uga

fit , repüdiare, Si enim pro. arbitrio fuo fervi

Ánonym.

ÍL. Sicut Princeps ille, qui experientia didi-

dommls obtemperant,ne in iis quidemiin qui-

ciffet, Przefectum a fe famulis conftitutum fa-

bus obtemperaverint , obfequuntur. Quan-

cilem riimis iisdem effe; neque eos fufficienter

do enini fervus ex' domini juffis ea tantum

in officio continere,, utique eo remoto alium

facit, quae vult facere, jàm non dominicam

fapientiorem quam primuni fübftituit; ita ani«

voluntátem implet , fed fuam.

ta,quee videt, voluntatem fuam, quae rehquas

IV. Quia finis homlms quatenas religtofut ; Caffl.ade

[nt!

10,

otentias in officio continere debux(ïet , male

aut alio titulo ad perfe&wnem fe&andam obli- inftft; c.g;

À

oc fuo officio fungi, merito ea remota volun«

gatus eft;,hanc voluntantis propri:e abnegatio-

n 00

taté divinam autSuperiorum pro ea fubfttuit.

nem exigit;uti fat clare indicat Caffianus,dum

R P. Lohn, Bibl, AMan. Tom, IIL

Ppp.

ait,

482

Bibliothece Manualis: Concionatorie

ait, communem oiim fuiffe inter feniores afce-

renunciatione voluntatis a S. Bonaventura

tas perfuafionem, éos duntaxat afcendere pof-

aíhgnantur, quorum primus eft , refi(tere vi-

fe fumma perfectionis culmina , qui didice-

tiis, qui eft ftatus continentium. Secundus eft

runt fuas vincere voluntates,& ftudiofe in his,

Tertius ,

lof.c

t

paffionibus imperare , & pace frui.

(é iin

qu:»e animo contraria funt , fuerint exercitati.

Deo adhzerere & uniri , quando

fpitit

Et nullatenüs poffe eum iram, auttriftitiam ,

tranfeunt in affe&tum cordis.

jam virtlltes

t

vel fpiritum fornicationis extinguere, nec re-

II. Alterum eft, ut fciat praxin hujus abre- Ge:fon 1.

tinere veram cordis humilitatem, & cum fra-

nunciationis, de quo breviter & bene difcurrit contr. :

tribus perpetuam concordiam , & diutius in

Gerfon, dum ait: Pro quadam regula generali Pufill.

conobio permanere , qui prius voluntates

tenendum, ut omnia, ad que voluntas cum

quodam impetu & vehementia, fine przevia

fuas non didicer?lt- fuperare.

deliberatione, inclinatur , quantumcunq; ap-

d Selx.

pareant bona, habeantur fufpecta, quia commu-

M E DELU3XA

niter funt motus fenfualitatis & paffionum ,

1. 2. C.

quibus hoftis antiquus perfzepe fe immifcet.

H

rifli exemplum [aye ob. oculos ponere , il-

S.Doroth, .

$2*

X

lisque pii afcetze verbis alloquentem

Clarius vero & fufius S. Dorotheus,nec quisq;

*

doétr, x.

ait, difficile hoc putet & arduum, cum brevi

imaginari: Quid magnum , fi tu, qui pulvis es

& nihil, propter Deum tehomini fübdis, quan-

compendio ac fpatio quis feipfum poffit, fi ve-

do ego Omnipotens & Altiffimus , qui cuncta

lit, decies abnegare. Quod quo patto fiat, edo-

cebo. Obambulat aliquis ,. & quidpiam con-

creavi ex nihilo, me homini propter te humi-

liter fübjeci ? factus fum omnium humillimus

fpicatus , perfuadetur a cogitatione , ut id ad-

Vi P.

vertat; atis cogitationi & non bonze perfuafio-

Li,übfn

& infimus,ut tuam fuperbiam mea humilitate

nirepugnat, Ííefeq; avertit. Rurfum invenit

1011

vinceres. Difce obtemperare , pulvis. Difce te

humiliare, terra & limus , & fub omuium pe-

quis nugis & variis rumoribus occupatos,per-

dibus incurvare. . Difce voluntates tuas fran-

fuadet, utfe quoq ; turbze immifceat, & verba

pariter inferat, id negat fe fa&urum,& averfus

gere, & ad omnem fubjeCtionem te dare.

frid,libe

.S.Augf, ll Dei majeflatem. €9. goteflatem. gonderare :

alio, propriam voluntatem abfcindit.

]tem

m

fuccurrit illi, ut cocum adeat interrogetque ,

| ip Pf. 32.

ita S. Auguftiuus fuafit,dicens: Aliquid propri-

quid paret obfonii , non adit , ac fe cohibet.

um velle,difficile eft,ut tibi non contingat; fed

"s

ftatim cogita, quid fit fuprate; illum fupra te,

Cernit aliquid in culina , quis illud attulerit ,

follicitatur interrogare , comprimit appetitum

te infra illum; illum Creatorem,te crezturam;

& vocem, & nihil percun&tatur. Sicque, dum

illum Dominum , te fervum ; illum Omnipo-

tentem , te infirmum: & corrigens te, fubjun-

parva quaeque pr2efcindit , fenfim quzecunque

advenientia praefcindere affuefcit,& jam fum-

]

gensque volutati ejus, acdicens: Verum non

ma cum requie nihil praeter voluntatem fuam

CsF.L;;A

uod ego volo, fed quod tu vis, Pater. .

D

Dial. c 9.

fentit fe habere, &, quidquid factum fuerit, eo

- IIl Z'irtutir fludium; nam , ut Chriftus S.

ita contentus eft, acfi ad vota fua evenilfet.

"Catharinze Senenfi dixit , virtutes intrinfecse

demonftrant voluntatem eífe mortuam , &

Qui enim proprium nihil habet , aut vult ,

quidquid fa&um fuerit , id proprium putat.

perpetio fe occidere in fenfualitate, ex af-

Ill. Tertium eft, ut, quemadmodum S. Bo- $. Bes»v.

fe&tu amoris virtutis.

naventura monet, etiam in indifferentibus al- €. 4. de xc-

S.Doroth.

IV. Mortificatio [enfuum : Tic enim S. Doro-

doctr. 1. theus indicavit , dicens: Nihil adeo hominem,

terius potius voluntatem , quam fuam , fequi "ed. e-

*

ftudeat ; imo femper in exterioribus acioni-

adjuvat ad hoc,quam fenfus füos odiffe. It id

S; Bernar,

ipfum confirmans S. Bernardus, oculus in-

bus aliorum beneplacita affe&tans , cum omni

hom. 3t.

vigilantia in licitis adimplere ftudeat.

ad FF, in

quit janua cordis eft, & nuncius ; claude ocu-

IV. Quartum eft , ut neceffitatem hujus ab-

*

Erem

lum & voluntas habendi non erit; ceffet vo-

luntas, & ecce infernus clauditur.

renunciationis bene apprehendat , qua in re

proderit notaífe, quod in vitis patrum in hzec

Vita PP,*

Brexel,

V. Exercitium continuum | abnegande. volun-

verba legitur : Apud antiquos Monachos do-

lbid. eo

J. 3. Helio- £a£i;: ficut enim Citharoedus tamdiu trahit, in-

trop. C. 3 tendit , aut remittit fides citharze , dum affo-

cetur aliquis primitus fuas frangere volunta-

1f

* 5'

tes; pronunciant enim, nullatenus monachum

nent; ita qui totum fe dedere cupit in arbitra-

przevalere poffe irze, vel triftitize , vel fpiritui

Dj e.

tum Dei, tamdiu neceffe eft voluntatem fuam

exerceat, fubigat, aftringut, dum obfequatur.

fornicationis , nifi prius didicerit per obedien-

S.Doroth,

tiam fuas mortificare voluntates; fed nec hu-

Vl. Contemnere mundi gloriam : ità. enim S.

militatem quidem cordis veram, nec cum fra-

do&tr. 12- )orotheus indicavit , dicens , eum, qui non

tribus concordiam firmam, poffe retinere, nec

contempferit mundi gloriam , & corporis

in monafterio diutius permanere eum, qui vo-

quietem , & juftiti:e denique opinionem ,

Surius X.

haud poffe

u

luntates fuas non didicerit fuperare. Hinc S.

jan.

lbld, »

fe removere.

nquam propriam volunt'fltem a

Fulgentius Epifcopus dicere folebat, illos effe

veros monachos , qui mortificatis voluntati-

$. x

bus fuis parati effent, nihil velle , vel nolle,

fed Abbatis tantum confilia vel ':praecepta

ASCETICK.-

fervare.

Et Chriftus S. Brigitt?e quondam

dixit: Via, quze ducit ad amorem meum,

Tauler,

S. Bonav.ï-

U

inq;præcipue fant , quxe dehac matgä-

eft perfecta abjeCio & abnegatio proprize

ep'sc

"tr, de re-

Q

ria bene noffe & obfervare debet afce-

voluntatis ,, quando homo confiderata paíTio-

form. p. I

C. Ia.

. tata..P.rimum eft , ut fciat gradus , qui in hac

ne & charitate mea non curat facere

volun-

Titulus| CXLIX.

Volunta; proprit;:.

493

tatem fuam , & refiftit totisviribus , & cona-

ADamnum.

tur femper ad majora.

Blof.c. 5.

V. Quintum eft, ut cognofcat, quam Deo

VIII. S. Antoniüs dixit : Maligni fpiritus S, Anton,

de inftit,

grata iplique operanti meritoria fit h»ec ab-

fpirit,

cognofcunt, fe inter filios diaboli effe reputa- ep. 2. ad

renunciatio; id quod breviter fequentibus ver-

tos propterea , quod conantur unicuique no- Aríen.

Itrfon J

bis docuit Blofius: Nihil Deo gratius offerri

Ítrum propriam ingerere voluntatem.

Ontt.

m

poteft abnegatione propriv voluntatis , quia

IX. S. Maria Magdalena de Pazzis in quo- Vita p. 3.

nihil eft carius homini ipfa voluntate & arbi-

dam raptu exclamans dicebat: Ab amore pro-$. 1.

trii libertate.

Quando quis propter Deum

prio & propria voluntate impeditur flumen

fenfualitati, voluntatique propriv , etiam in

divinze gratie , tanquam aggeribus quibus-

rebus minimis relu&atur , ac fe mortificat ,

dam ne adeo fe excommunicet, & expandat,

rem ipli Deo magis gratam facit , quam fi

& redundet in animas , uti Deus faceret , fi

multos mortuos ad vitam revocaret.

hzec impedimenta abeftent..

X. Marius feptimus Romanus Imperator Drex. in

XDotelh

$. XL

o 1,

uno die factus eft Imperator., altero regnavit, Hel'otr.

tertio a gregario milite interfettus eft , qui ,& ^ & 7

MISCELLANEA.

dum ficam in pe&tus ei adegit , hzec verba ad- ?* 9*

didit: Hic eft gladius , quem ipfe fecifti.

Fuga.

Idem olim dicet Deus, voluntatis proprize

fectatoribus.

Vita PD.

l. 5. tibell,

I. DI

y:emht quidam Senes : Si videris juve-

^XL. Abbas paftor dicebat : Ferreus murus S.Doroth.'

XO,n.III.,

nem voluntate propria afcendere ad

eft propria voluntas, a Deo nos fejungens & 4.

codlum, tene pedes ejus, & projice eum in

feparans.

terram , quia non ita expedit ei.

. XII. Chriftus cuidam virgini dixit : VoloBlof. c.xo.

te noífe, quod omnes poenze , quibus homines monil,fpir

in mundo affliguntur, in voluntate confiftunt;

Jid.libe] 1l. Rogatus quidam fenex , qüænam effet

It.

anguíta via ad ccelum ? refpondit , angufta &

quia , fi voluntas effet ordinata , & concors

artta via hzec eft, ut cogitationibus füis homo

violentiam faciat, & abfcindat propter Deum

cum voluntate mea , careret quodammodo

ocena.

voluntates fuas ; hoc enim eít fcriptam de

XIIL. Cum quidam frater ex Abbate Achil-Vita PP.

Apoftolis : Ecce nos reliquimus omnia , &

le quzefiviffet , quemadmodum adverfus ho-l. 5. libell,

fecuti fumus te.

mines pugnent dzemones ? refpondit fenex :7-6-1$--5-

per voluntates noftras. Etadijecit; ligna Liba-

CaffT.1,4.c,

III.. Qua ratione voluntas propria abnegan-

ni dixerunt: Quam grandia nos fumus & alta,

35*

da fit , pulchre oftendit Abbas Pinufius , di-

& minimo ferro incidimur. Nihil ergo ei de-

cens: Sed forte dicas: quomodo poteft homo

mus ex nobis, & non poterit incidere. Vene-

crucem fuam portare? vel quemadmodum vi-

runtergo homines, & feceruntin fecuri ma-

vens quis poteft effe crucifixus ? audi ratio-

nubrium ex ipfislignis , & itainciderunt. Li-

$. Benr.

nem breviter: Crux noftra timor Domini eft ;

gna ergo funt animze , fecuris diabolus , ma-

ficut erzo crucifixus jam» non pro animi fui

! 4 dett

nubrium voluntas noftra eft. Per malas ergo -

voluntates noftras incidimur.

ied, dt

motu membra fua quoquam movendi vel

,

convertendi habet poteftatem ; ita & nos vo-

luntates noftras ac defideria non. fecundum

$. XIL

id, quod nobis fuave eft, & delectat ad prze-

fens , fed fecundum legem Domini , qua nos

ille conftrinxerit , applicare debemus.

AUTHORE&

Vin )

I.' Francifcus Afrias de Mortif. c. 1 r.

ibid.cou, IV. Abbas Joannes ajebat, finem m.ohachi

]T. Bernardinus Rofignolius l. 2. de difcipl.

C. 18.

Chrift. c. 29.

/

elfe omnes fuas crucifigere & mortificare vo-

luntates.

IlI. Hieremias Drexelius in Heliotropio

D6al, c. t.

V. S. Catharinze Senenfi dixit Deus : Si

l. 4. toto.

(

peteres a me, qui funt ifti: tibi refponderem :

.IV. Theophilus Bernardinus l. 2. de per-

ipfi funt alter ego , qui fponte perdiderunt &

fev. c. 15. 16. & 17.

abnegarunt eorum propriam voluntatem, fa-

V. Nicolaus Lancizius opufc. xo. c. 14.

&i mese voluntati conformes , & uniti , &

VI. Julius Facius de mortif. c. r1.

in omnibus ea.- induti.

VILI. Joannes Buf»us in Panario V. eo-

j

Ibid) CO 40

VL. Alias eidem dixit: Dico tibi

1, & patri

dem.

.

faríts *

Jlns

animze tuze , quem dedi tibi fuper terram , ut

VIIL Jofephus Langius in Polyanthea V.

viriliter toleretis ea , quae conceduntur vo-

eodem.

bis , omni voluntate propria fenfitiva perem-

IX. Hadrianus Lyrzus ]. z

apoph. S.

pta; hac enim ratione omnes virtutes ac-

Ignatii apoph. r2.

uiruntur.

X. Ludovicus Granatenfis loc. comm.

"'Tauler,

VII. Taulerus dicere folebat : Omnem

fol. 93.

ep. 8.

diem amiffam credite, quo Dei amore pro-

Xl. Laurentius Beyerlinck in theatro Vi-

te hum. V. eodem.

pri.am non fregiftis voluntatem.

R. P. Lohn. Bibl, Man. Tom, 41I.

'Pppz

TI TU

—

454

| Bibliothece Manualis Concionatorig

du

b

kR

a

s

&em [

E:

&

N

5

NS

0"5

J:;:(

7

^

BUA

d

PTAR Iuf o

.

EONSEI

p

]

TITUUL US . €L,

XOLUPTAS

$.

VII. Tenent tympanum & cytharam,& gau- Job. 2x.

dent ad fonitum organi , ducunt in bonis dies V: **

T

QUOAD ESSENTIAM.

fuos, & in puncto ad inferna defcendunt.

d u

uc. 6.

| Defiaitio.

VIIL Va vobis, quiridetis, quia lugebi-L

I

tis, & flebitis.

v.25.

IX. Vidua ( & quivis alius homo ) quae in*: Tim. $.

Cicero

St juxta Ciceronem jucundus motus

V. 5'

lib. 2. de

in fenfü. Vel juxta alios , quies vi-

deliciis eft, vivens mortua eft.

finib,

I!.

talis naturalis in bono congruenti

adepto. Unde tria ad illam requi-

EX $5 PATREIBUS.

/

Rich. de

runtur.

ualita.

$V&

1. Ut adfit adeptio vel con-

& S.Hieron.

1 de t

jun&io boni , faltem putata. Ut bonum id fit

I.S

Emper voluptas famem fui habet ,

epift. ad

inter. o

congruens & proportionatum anim?e appe-

transacta non fatiat.

Damaf.

CI loo

II. Nihil prodigze fatis eft voluptati. Sem-S, A«br.

tenti; hiuc enim varios varia delectant, quia

non omnibus eadem proportionantur. 3. Ut

per famem fui patitur, qu?e alimentis per-fup Luc.

C

cognoícatur bonum & congruum effe ; fi enim

petuis nefcit impleri.

II Non imerito fan&us Moyfes dele&atio- Idem ep.

alterutrum lateat, non erit vera voluptas.

Ariítot. Unde Ariftoteles dixit: Eft voluptàte affici ,

ném ferpentis figuravit fimilitudine; prona eftd sbin.

lib. 3. de aut dolere, nihil aliud, nifi partem eam ani-

enim in ventrem ficut ferpens,non pedibus in-

cedens, aut ullis elevatis crüribus , fed finuofo

anim.C,7.mj, quze fenfus eft particeps , aut bonum ,

aut malum , aut alia ejusdem generis conver-

flexu totius vel corporis fui lubrica. Eiterra

tere & adhibere ; in quo quidem & declina-

cibus eft, ficutferpenti , quoniam efcam nefcit

cceleftem. Corporalibus enim paftitur, & in

lt

tionis , & appetitionis ufus cernitur.

31 40

varias mutatur fpecies cupiditatum, & tortao-

Diifio.

fis angulatur anfractibus. Venenum in denti-

W Desanar tà

bus habet, quibus unusquisque fe eviícerat

[pidor.

fpiritualem , €8 carnalem feu

corporeaim ; illa eft , quze ex obje&o folis ani-

luxuriofus, helluo internecat , abligurior peri-

m:e viribus fpiritualibus perceptibili hauritur;

mit. Quantos ruperunt vina? diffolvit ebrie-

tas ? diftendit cruditas ?

x

ifta eft, quae a potentiis anim?e externis per-

z. Gor.2.

cipitur ; de quibus Apoftolus dixit: Animalis

IV. Felix anima, quze hujusmodi dele&atio- ?- Auguft.

Ti 8

V* Id«

autem homo non percipit ea, quae funt fpiri-

nibus delectatur , uti turpitudine nulla inqui-

er.5. de

ve:b. A-

tüs Dei; Stultitia enim eft illi.

natur, & veritatis ferenitate purgatur.

;

poft.

Damnum.

H.

V. Voluptas eft veluti quidam hamus dia- S. Ambr.

boli, ad perniciem nos trahens. Voluptas ma- |.6. ep.42.

C&x $ SOCRIPTURA

ter eft peccati,peccatum autem ftimulus mor-

ualitas.

tis. Voluptas nutrix eft zeterni vermis,quze ad

Did.s:

Ecc. 2.

I.DI

xiin corde meo : Vadam, & affluam de-

tempus quidem demulcet fruentem, ac

poítea

v. T.

liciis, & fruar bonis. Et vidi, quod hoc

felle amariores retributiones facit.

quoq; effet vanitas. Rifum reputavi errorem ,

VL Nihil dzemoni tam gratum , quam deli- S.Chryf.

& gaudio dixi: quid fruftra deciperis ?

cie funt & ebrietas, quoniam omnium fons ?P 7l

'Eþcl. Tls

IL Aufer iram a corde tuo, & amove

eft malorum & genitrix.

Per hanc lfraelitas

V. IOO

malitiam a carne tua 5 adolefcentia enim &

demum in idolorum cultum przecipitavit. Per

voluptas vana funt.

hanc fodomitas in nefarios accendit amores.

JOb. Io'

Ill. Laus impiorum brevis ,

Per hanc alios perdidit innumeros, & geheiize

vO S'

& gaud)ligm

hypocritz inftar puncti.

tradidit. Quid enim mali non operantur de-

Fuca.

licize ? Ex hominibus porcos efficiunt , &

Rom.!3.

IV, Sicut in die honefte ambulemus, non

porcis. deteriores ;

porcus enim involvitur

V»13.

in comeffationibus & ebrietatibus , non in

cceno , & ftercore paícitur ; hic abominabili

cubilibus & impudicitiis, non in contentio-

magis menfa vefcitur, illicitos excogitans

ne & smulatione ,

fed induimini ]JESUM

coitus, & nefarios amores.

Chriftum.

S.Bafil.in

Vedt

VIL.Oblectatio corporeze voluptatis plus do-

V

Eccl. 11.

V.Si annis multis vixerit homo , & in his

loris habet, quam jucunditatis. Nuptize enim Pfal. 33-

v. $.

omnibus lzetatus fuerit, meminiffe debet tene-

faepe fteriles funt , viduitates continent & ftu-

brofi temporis,& dierum multorum , qui cum

pra, agricultura fterilitatem , mercatura nau-

venerint, vanitatis arguentur przeterit?e.

fragia, divitize infidias patiuntur, fed & deli-

Damnum.

tize & fatietas, & continens voluptatum frui-

ApoC. I8.

VI. Quantum in deliciis fuit, tantum illi

tio multos ac varios iecum trahunt morbos ,

v. 7- date tormentum.

ac aHb&ionum varia genera.

VIII.

Titulus CL.. oluptas.

485

jdem in — KVIXII. Eft totüm corpus caftigandum , ac fe-

diin omnibus vanitatem & afflidionem ani-

mi, & nihil permanere fub fole.

ho. deleg: rze cujusdam inftar cohibendum, & ab ipio ad-

Lb. Get- verfus animam tumultus orientes ratione ve-

IL. Carolus Imperator, cum Bruxellis re- Engelgr.

l:[ï.

luti flagello compefcendi , ne frenum volupta-

gnum univerfum in Philippum filium trans- in Do

'A- E *

tis omnino laxando, mens velut auriga ab

ferret, coram toto Senatu non fin lacrymis *

equis contumacibus mifere rapiatur ; ac inter

teítatus eft, fe toto vitae decurfu , quantumvis

cetera pythagorze meminiffe oportet , qui

profpero , ne ad unum quidem horze quadran-

videns quendam fe cibis laute curantem & fa-

tem puram meramque habuille letitiam , fed

a,

ginantem, heus, inquit, mifer, non definis con-

femper curis, doloribus & angoribus , velut

voluptatum ac victeriarum umbris , anxium

Y tl,

tinuo duriorem tibi carcerem praeparare ?

S. l6dor

]X. Licet f2epe in medio carnalium Deus

& divexatum fuiffe

de (iim.

Damnum.

'uc' 6:

protegat vitam Electorum , tamen fatis rarum

eft, ut quisque inter fzeculi voluptates pofitus,

III. S. Petrus Damiani fcribit, Ducis Vene-S Petrus

YA5,

Tin g,

a vitiis maneat illibatus , in quibus etli non

tarum uxorem, quz erat Conftantinopolitana, Dam. 1.7.

tam delicate vixiífe, ut etiam communibus epitt- 19.

Y

cito implicetur, aliquando tamen attrahitur ;

nec enim diu poteft effe fecu

aquis fe dedignaretur abluere, fed ejus fervi

i

FUS, qui peri-

rorem coeli undique colligere deberent, ex quo

culo fuüerit proximus.

[

Rich. de

X: Omnia flumina 1

ntrant in märe. Quid

laboriofum fatis balneum fibi procurarent. Ci-

Hieton,

S. Vi& . p.

eít igitur flumina intrare in mare , nifi omnem

bos quoque fuis manibus non tanggbät , fed

1. de ftat.

carnalem dele&ationem terminariin amaritu-

ab Eunuchis alimenta quaeque in minuta con-

ii

inter. ho,

EE

dine ? Omne ergo flumen mare intrat, quia

cidabantur frufta , quze mox illa. fucinulis au-

. Anbr,

L^ IO.

reisatque bidentibus ori fuo liguriens adhi-

extrema gaudii luc&tus occupat.

1p Lut,

N

bebat. Ejus porro cubiculum tot thymiama-

A

tum aromatumque generibus redolebat, ut &

$. 1V.

lem

vobis narrare dedecus fatear, & auditor for-

( Stbin

EX LIBELLO DE IMITATiONE

te non credat. Sed omuipotenti Deo quantum

CHRLSTLE

hujus fxemimne exofa fuerit fuperbia , manife-

fta docuit ulcifcendo cenfura.

Vibrato quip-

pe fuper eam divini mucrone judicii , cor-

; Qu-alfitm.

pus ejus omne computruit, ita ut membra

h t3.C.I!2.

I Quam breves, quam falfe , quam in-

corporis undique cun&a raarcefcerent , to-

$ 4

ordinatzee & turpes funt omnes vo-

tumque cubiculum intolerabili foetore com-

luptates ?

plerent;nec quisquam tantam'berferre narium

injuriam potuit , vix una ancilla nou fine fpe-

[þidem.

ll. Verumtamen pre ebrietate & ,ceecitate

non intelligunt , fed velut muta animalia

ciei redoleutis auxilio in ejus obíequii fedu-

litate permanfit.

Eadem tamen raptim ac-

propter modicum corruptibilis vitee delecta-

mentum mortem anim? incurrunt.

cedebat, & protinas fugiens abfcedebat: diu-

tius enim hoc languore decocta, & mifera-

Angult,

Ibid. 8.3.

Ili.Sed &, cum adhuc vivunt, non fine ama-

5 d

ritudine & tzedio ac timore in eis quiefcunt ;

biliter.cruciata , amicis quoque l»tantibus

b h

diem claufit extremum. — Quid er&o fit caro,

ol

ex eadem amque re, unde fibi dele&tationem

doceat ipfa caro : quodque perhibet mortua,

concipiunt , inde doloris peenam frequenter

teftetar & viva.

, hr

recipiunt. Jufte illis fit , ut,quia inordinate de-

IV. Wenceslaus Imperator, Bohemize Rex

? Cromerus

l6l ep'42'

leGationes quzerunt & fequuntur, non fine

confufione & amaritudine eas expleant.

totum fe compotationibus, lufibus & nequitiz fi, 16,

dederat. Cum de arcis cujusdam fuse. confla-

Ibid.S 5.

IV. Si veraciter vis dele&ari , & abundan-

tius a me confolari , ecce in contemptu omui-

gratione nuntium accepilfet, iaterrogaffe dici-

um mundanorum , & in abfciffione omnium

tur,an cella vinaria incendio fupereffet. Unde

infirmarum delectationum ,

erit benedictio

primum a Pragenfibus civibus captus , & tan-

v Chyfs

wm,.l[o

tua, & copiofa tibi reddetur confolatio. Et

dem ab Ele&oribqs imperio deje&us eft. -

uanto plus te ab omni creaturarum folatio

i

u

btraxeris, tanto in me fuaviores & poten-

.VE

i

tiores confolationes invenies.

EXEMPLA

PROFANA.

$. V.

Ampahi usquä adxeov deliciis dediti erant, Valer. l9.

LC

EXEMPL A.

ut, cum fe Hannibali dediffent , exer- cap, r.

citum illius ita corruperint, ut Hanibal fa-

CZualitar.

teretur , fe viros in campaniam duxiffe, foe-

minas eduxiffe.

Ecclef. 3.

Alomon de feipfo fatetur: Omnia, quze de-

V. L.

'I.S

I. Ninyas Nini & Semiramis filius, perpiog, 1. -.,

;piíl

fideraverunt oculi mei, non negavi eis ;

omne vitze tempus reclufus in regia, inter pel- c. 6,

Jl ?

nec prohibui cor meum , quin omni voluptate

lices & eunuchos otium & delicias fecurus

frueretur, & oble&aretfe in his, quze praepa-

vixit , exiftimans fumam felicitatem effe , in

raveram, & hanc ratus fum partem meam , fi

continuis ver

f:

i vo

luptatibus , & a curis va-

uterer labore meo. Cumque convertiffem me

o

cuum effe.. Id quod & czeteri Reges usque ad

ad univerfa opera, quze fecerant manus meze,

Sardanapalum fecerunt.

& ad labores, m quibus fruítra fudayexam , Vi-

III. Sar-

ngxs

486

Bibliothecee IWannalisConcionatorim

Ibid. c.7.

TIT. Sardanäpalus vitam prorfis muliebrem

VIII. Sicut in mufica foni graves acutis Epgelgr,

duxit, ita ut veítibus earum etiam induere-

temperantur ; ita Deus profpera & volnpta- in Dom.

tur, & fuco muliebri faciem ornaret , foemi-

tes adverfitatibus & triititiis mifcet.

Pal $.E -

neam vocem imitaretur, & cum eis lanam

IX. Sicutaqua,licet ex natura fua ad reftin- Staplet,

texeret. Unde tandem in urbe Nino obfeffus ,

guendum ignem apta fit, fi tamen in forna- to.3. in

quadringentorum pedum pyram exítruxit ,

cem acceníam injiciatur , vehementius ignem Dom.Sept

centum & quinquaginta aureos thoros illi,

incendit ;

ita fpiritas in carnem verfus ,

fcdel !

totidemque menfas aureas imponi , fecumque

ipfam carnem magis inflammat, licet alioqui

in leGis pellices decumbere , & tandem, ubi

fit oppofitus carni.

etiam auri mille myriades , & argenti decem

X. Sicut pifces,quamdiu inventa in hamo e-

Ib:d.

millia myriadum talentorum , veftesque pur-

fca pafcuntur,nihil doloris fentiunt; at ubi pi-

pureas & aureas fecum intuliffet , pyram in-

fcator fallacia fila in fublime attollit, fenti-

cendi juffit, quo incendio ipfe & omnia alia

0fez 9.

unt aculeum ; ita qui voluptates fectantur ,

y10,

erierunt.

quamdiu illis fruuntur , jucundas putant , fed

Beyrlinc.

IV. Alexander Magnus, victo Dario , adeo

ubi mors hamum attrahet , amaras fentient.

in theatr,

Ibid,

V. eovdem.

corruptus erat, nt milites ipfi faterentur , plus

XI.Sicut avis in area libere appofita efca

effe tam celebri vicoria amiffum ,

quam

fruitur; fed, ubiavolare nititur, vifíco aut la-

quzefitum ; neque enim ab illo tempore quid-

queis fe implicatam advertit; ita idipfum vo-

Tbid, ex

juam fuo nomine & heroe dignum geffit.

luptuofi olim cum gemitu fentient.

V. Caligula in odoribus lavabatur, citreo

XIL Sicutis, qui viliffimis cibis repletus

Ibig,

Sueton,

ligno naves zedificabat , iisque circum campa-

eít, etiamfi ad fplendidam meníam fedeat ,

niz littora inter cantores &fcorta navigabat,

nullo ciborum defiderio tangitur; ita terrenis

$Aue.l

cibos maceratis margaritis condiebat , aureo

voluptatibus repleti coeleítes delicias fafti-

eonf, c.

diunt.

5

pane & pifcibus menfas infh'ueþat.

XIII. Sicut lignum viride non tantum ab

Ibid,

Jv

$. VIL

igne fubjetto non accenditur , fed potius eun-

!j

: SIMI

dem extinguit; fic voluptuofi a verbo divino

L]

LITUDINES.

adeo non accenduntur, ut potius fuffocent

Qualitm'.

illud, -

Ibid.

Pluterch.- l- Icut imperitus jaculator fateri cogitur , fe

.. KIV. Sicut fimia fuam doformitatem in fpe-

in moral,

inanem operam confumpfiffe , dum fco-

culo videns,illud confringit; ita voluptatibus

pum non attigit ;itailli, qui omnes fuas cu-

dediti, dum fuam deformitatem in falutaribus

&f

ras ad voluptatem dirigunt , omnem beatitu-

admonitionibus vident, easdem omnino con-

$0. 12,

dinis fp

em amittunt, quia a fcopo hominibus

temnunt

)f

ropfito procul aberrarunt.

XV. Sicut mercator, ut decipiat emptorem,

Ibid,

Ibid,

Il. Sicut ii , qui in carcere fant , unde nul-

nonfinem, fed initium panni oftendit ; ita

lum amplius effugium fperare poffunt, nihilo-

diabolus, ut voluptuofos decipiat, initium

Arilapi

minus interdum ludunt tefferis; ita fcelerati,

delectationum , non exitum oftendit.

hgi

licet jam fint captivi diaboli, voluptatibus

XVL. Sicut latrones iis, quos aperta vi non

Ibid,'

Popunt

tamen, vacare finuntur.

poffunt vincere, in opacis locis iníidiantur ; ita

5 o

Sen ec.l.r.

IlI. Sicut, qui feras venantur, omnia ne-

diabolus, quos alioqui inexpugnabiles adver-

de tran- gotia curasque feponunt; ita qui voluptates

tit, in mundanarum voluptatum uibras pere

quill.à- feCtantur, omnibus aliis curis fepofitis, inid

ducere perimereque conatur.

nim-C.2. nnice incumbunt, ut defideratis voluptati-

XVII. Sicut canis ?efopicus , dum umbr»e Thriverus

bus fruantur.

carnis infidiatus eft, veram carnem amifit ; apoph. 34

- Damnum.

ita qui falfas voluptates fe&antur

b

Veras

Tbidem,

IV. Sicut ulcera quzedam nocituras man

us

amittunt.

appetunt, & tactu gaudent , & foedam corpo-

XVIIT. Sicut mufcze, dum fíucco dulciori Beyr inc,

rum Ícabiem delectat, quidquid exafperat ; ita

pafcuntur , jam faturze tenaciliquori adhze-in fefto

& hn

animum plerumque ad tempus delectant ,

rent, &a volatu impeditve in interitum ru- : ^-Ur.

Otn, 9,

ol 22-

qua graviter poftea cruciabunt.

unt; ita voluptates fallaci fua . dulcedine

p 4

S. Bafil.

V. Sicutii, quiin coeno fefe obvolvunt ;

fectatores fuos alliciunt, & in exitium tra-

tiogh.

hant.

inPfalr, continuo fibi latum augent, ficqui in volu-

ptates facile ruunt, foeditatem ex voluptate

$. VIII.

fingulis diebus fibi accumulant.

Lang. in

VI. Sicut pifcator hamo capit pifces ; fic

; MOTIV A.

Polyanth. diabolus homines volu

ptate.

/.eod,

Vli. Sicut pillulze inauratze pretiofa alimen-

ld fugiendam" voluptatem.

S. Auguft

[

epift,s6.

'ta mentiuntur, fed poftquam fumpte funt,

L FA

litat: de qua S. David dixit : Filii Pfalm. 4

ventrem amaritudine replent ; ita voluptates

hominum, usque quo gravi corde, V:8-

hujus mundi , quemadmodum S. Auguftinus

ut quid diligitis vanitatem ,

& queritis

notavit,afperitatem habent veram , jucundita-

mendacium ? Kt merito; cum enim vera

tem falfam :

certum dolorem . incertam de-

voluptas fit quies animze , quies autem non

lectationem : durum laborem ,timidam quie-

nifi in poffefhone finis ultimi confiftat , fi-

tem : rem plenam miferie, fpemi beatitu-

nis vero ultimus hominis fit amor & pof-

dinis inanem.

ptatem

feílio Dei," facile apparet , veram volu

5

non

Tituur CL. |

Poluptas.

487

non nifi ex lis, qux ad Deum pofüd&ndum

EngA[

"

recentius , & plenius ,foli"das( VeräSque volu- .

n Düïl

ordinantur , reperiri.

ptates hauriemus.

W. ga

lL. Panitae: de qua clarum teftimonium

VI. Fuga occafionum; nam , ut re

&e advertit S.Aug. de

- dedit Salomo , qui , cum non prohibuiffet cor

S. Auguftinus, minus voluptatibus ftimulatur, fing. Cl«

hpï

e

2«

tü,;, h

fuum , quin omni voluptate frueretur , faffus

Dcm.äept

tamen eit, fe in his omnibus nil

qui non eft , ubi eft frquentia, Volupta?uln. :

]

—niü vanita-

tem reperiífe.

3

S xX

Ecclef, 2. - IIL

Brevitas : nam di

u durare non poteft ,

quod in tranfitorio & fugaci obje&to funda-

^ASCE T'IPC'A.ï T.

b

tur; quid autemífunt res omnes extra Deum,

nifi tranfitori» ? hinc merito natum axioma:

I.

Uinque fere funt ,- quze Afceta de voiua

Momentaneum , quod deleGat: azeternum ,

ptate fpecialiter obfervare debet. Pri-

uod cruciat.

mum eít, ut bene cognofcat & ponderet finem,

Ofea 9.

IV. Faditas: quid enim fcedius, quam quod

propter quem voluptas rebus a Deo indita eft,

v.xo.

feediffimis beítiis fimilem facit ? hoc autem

nempeut, quemadmodum Platoó dicere fole-

lii

voluptas facit ; hinc tefte Ofea , facti funt abo-

bat, fit malorum efca; inde enim colligit, non

effe in ea fiftendum , fed eatenus tantum ad-

minabiles, ficut ea , quze dilexerunt. Quid vi-

lius & turpius ftercore ? atqui turpior eft vo-

mittendam, quatenus nos promptiores redde-

; luptas, qu?ze a gratia rejicitur, & foetidiffimum

re poteft ad debitum Deo fervitium alacrius

-de fe odorem emittit, ut adeo re&te S. Paulus

T

perfectiusque przeftandum.

?

dixerit, fe omnia , ex quibus ejusmodi volu-

Il. Alterum eft, ut1

n

hem

iinerit fapiens effati Akrï'&'oz. 7

ptas capi poteft , ut ftercora arbitratum effe.

ab Ariftotele prolati, quo' dicebat : Omnes ho- Eth- c.13-

S.Aug. l.6

. V. Nocendi vis : quam prze reliquis exper-

mines naturs inftin&tu delectationé quaerere ,

eonf. c. 6 tus S.Auguftinus fatebatur, fe in iis expertum

quoniam omnibus rebus divinum quiddam im-

effe amariífimas difficultates , conformiter

lii

Ter.

pertitum eft,quo inclinantur in optimum. Ut

19.

?. V- fcilicet minis ab Jeremia intentatis: Scito ,

tamen prudenter quis eligat veras delectatio-

& vide, quia malum & amarum eft, reliquif-

nes, judicium de his non ex delectationibus

fe te D*ominurrf Deum tuum.

malorum , fed bonorum , hominum fumen-

dum effe ait; folas enim illis effe pro verisde-

259

leGationibus habendas , quibus 1illi utuntur :

ho

M E ILA

quod autem aliis alia jucunda videantur , i

ex corruptela potius provenire , atque ideo

($,

S.Chryfo. I

€

nfideratio — fupradi&torum — motivorum ;

non abfolute jucunda cenfenda , utpote quae

So, 12,

inde enim generofus contemptus con-

non nifi a malis talia cenfentur; nam utpueri,

Es

que ipfi amant , przeftantiffima putant, quze

lii

cipietur, facileque fugabitur voluptas,ut quze,

tefte S. Chryfoftomo , canis inftar fi pellitur ,

tamen eadem a viris nihili zeftimantur ; fic a-

fugit ; fin fovetur & nutritur, permanet.

lia placent probis, alia improbis, ex quibus hi,

Ariftapud

quia fano judicio carent , & delectationes cor-

IL. Confideratio exitur : uti jam olim admo-

La g.in

nuit Ariftoteles, dum voluptates ut abeuntes,

porales ac turpes magis fenfibiles funt , hoc

I

Poiyant.,

non ut venientes contemplari jubebat, eo

ipfo eas etiam fpiritaalibus przeferunt.

£, 1238.

quod venientes blanda fpecie & fucata blan-

]lI. Tertium eft , ut in appetitu voluptatum Epift.e.s6^

diantur , abeuntes autem dolorem ac poeni-

omnem przecipitantiam fedulo cavendam fci-

tentiam relinquant.

at, fed potius illam fapientiffimam Epi&eti

IIL.. Confideratio

San&orum tam genero/[e vo-

do&rinam ob oculos habeat: Si voluptatis ali-

Thrtvero

luptater [pernentium : nam non folent homines

cujus imaginem animo conceperis , moderare

i0ph db

tibi,ne ab ea movearis. Sed & rem examina,

defiderare , quxe optimus quisque contem-

nit ; tanto magis admirandum , quod omnes

& tibi ipfi przebe deliberandi fpatium. Dein-

de utriusque temporis memento, tum ejus,

ad voluptates ferimulj , quas fapieïntiiümus

Jerric

quisque fugit.

quo percepta jam voluptate dolebis , tequei-

in fefto

S.Chryfo | [V. Confiderati

0 ,ge/zemzæ': Sic S. Chryfofto-

pfe'objurgabis. Sed &illud obfervaffe pro-s p,gi.

$La

tofm, 2

ho.22. ?d us füafit, dum dixit : Non decipiamus nos

derit, quod S.Bafilius ex Prodigo Chio narrat,no, 2 4.

pap.

""ipfos. Detur enim , quod per totam vitam no-

fcilicet juveni quondam Herculi fecum con-

tioch-

ftram voluptati vacaverimus: fed quid ad iufi-

fulenti, ad itram fe viarum converteret,an ad

nita fzecula? hic enim & bona , & mala finem

eam, quz ad virtutem per labores ducit: an ad

habent; illic autem immortales poenze. Hic

facilem per voluptates?) duas mulieres,virtu-

tem ac voluptatem , occurriffe, quarum mox

fi ardeat corpus,egreditur anima: illic vero in-

corrupto refurgente corpore-femper anima

differentiam ex diverfo habitu agnoverit 5 al-

comburitur; & peccatores enim incorrupti

tera quippe forma confpicua , molliori facie ,

lafcivis oculis, fermone blando , omnia faufta,

refurgunt , non ut honorentur , fed ut immor-

Pfalm- 4!

taiiter in tormentis permaneant.Si itaque bal-

faciliaque , & ad vitze folatia tendentia polli-

u

nei vehementiorem vaporem non ferimus ,

cendo Herculem ad fe trahere conabatur. Al-

uomodo feremus igneum flumen ?

tera vero vultu rigido, fqualenti,moeftoque o-

V. Confideratio iufinite bonitatis. €9' amabili-

re, magnam fiduciam atque conftantiam prze-

feferens , nihil jucundum , nihil amoenum o-

tati D ; fic enim ultro reli&tis voluptatibus

terrenis , velut cifternis diífipatis, ad Deum

ftendebat , fed mille pericula , labores-

, terra marique fubeundos,

velut foxltem' recurremu-s, atque gx eo purius,

que imn xem"osf

| pra-

Á

488

Bibliothece Blanualts: Concionatorie

0;'

promium tamen horum imimortale, ad extre-

xit , fed funebrem ; in lvetitiam alienam , fed

foet.

i

f

l

0

J

mum vero morientem Herculem fe fecutu-

(e 09

propriam bonum lanienam. ldem voluptas

-

fiols 7

ram, & inter Deos cóllocaturam , recipiebat ;

facit,

&»

:

'ïn

|

Plutarch,

haucque fecutum FHérculen , . dicit.

V.Plato refert, voluptatem & dolorem olim Pato

IV. Quartum eft, ut frequenter ponderet,

apud Jovem . de mutuis iujuriis graviter con- Phasüro,

|

in Mo;'jal.

quanto bono fenfibiles voluptates privent , fi-

queftos fuiffe, quos cum conciliare nequiviffet

1

bique perfüadeat, eos, qui ejusmodi volu-

"

catena adamantina inter fe connexuerit , ut ,

ptates imerdinate appetunt , olim dicturos,

quantumvis odiis inter fe diffiderent , alter

Lang.in

quod Lyfimachus cum gemitu quelftus eft,

ab altera difcedere nequiret.

Poiyant

b, dum ob fitim fe Scythis dedere coaQtus , ubi

'V. Volüptas hiftrionem illum imitatur , Engelge.

qui ollam fortunatam pretiofiffimis rebus in-

in Dom,

V.eod, aquam frigidam bibit , exclamavit : Dii bo-

Palmo 5' I

[

-

ni, quam brevis voluptatis caufa quantam

ftru&am proponebat, fed intra ollam fpinas

felicitatem perdidi ! Quod ipfum. non male

incluferat, ut , qui extrahere fortem vellent ,

(icero d

alius per fequentem fabulam expreffit: Ad

nihil nifi laceras manus reportarent.-

geglbc

iel inquit , profufum in cella quadam advo-

VIL Nec male Poeta:

Tàcn; dl

lantes mufcoe , illius dulciffimo fucco jucun-

Boet'h.l.z.

fer,

Habet omnis hoc voluptas ,

de con/ol,

dilfime pafcebantur.

Sed jam faturze, cum

Stimulis agit furentes: .

tnetro 7,

avolare vellent , pedibus in tenace liquore

Apiumque par volantum :

Ma ug

hzrentibus , nitentes etiam alas implicue-

Ubi grata mella fudit ,

M

runt, quafi vifco quodam mellis. Itaque mo-

Fugit, & nimis-tenaci-

[

Ferit i&a corda morfu.

riturze, o imiferas nos , inquiunt , quantillus

nobis cibus interitum attulit !

VIIIL. Aulicus quidam rogatus , cur canis Engelge.

Ibid.

V. Quintum eft , ut firmiter fibi perfuadeat,

ipfius, ipfo aulam intrante,foris remaneret, re-1: €

veras voluptates non melius certiusque, quam

Ípondit, femel ingreffum graviter flagris excé-

contemnendo falfas., obtineri. Id quod non-

ptum fuiffe. Quo audito , fübfumpfit aliter :

nemo apte per fequentem fabellam oftendit :

INze tu cane tuo ftolidiores, ut qui toties in au-

Quidam, inquit, confpe&to alveo, intra quem

la male exceptus, necdum eam deferis. Idem -

apes delitefcebant, accelfit, & mellis avidus

?j

voluptuofis re&ius diceretur.

aperuit eundem; fed, cum mifere acceptus ab

IX. Jupiter, cum voluptatem ad homines Ibid.

apibus alteri cuipiam amico occurriffet , hic

fibi demerendos mififfet, advertiffetque, fe ne-

caufía tantze exulcerationis intelle&a , t , in-

gleco,. hanc coli & amari prae omnibus Diis;'

quit fi deinceps iel tuto capere fruique defi-

poenitens confilil volebat eam eripere denuo,

deras, apes prius abigas oportet ; apes au-

fed confilio fuo Mercurius intercedens fuafit ,

tem has inordinatas volu; tates puta.

ut ipfam quidem nudam eriperet , fed exuviis

/

illius Angeronem includeret, quod & factum.

D. Thot

2

$. Xl.

,

X. Sapienter fuafit Seneca:Voluptates pr2e- Senéc;ep.

cipue exturba, & invififfimas habe, latronum s1.

JMIS.CE'DLA NE A.

more , quos Philetas /Egyptii vocant ; in hoc

nos amplectuntur , ut ftrangulent.

Q,ua( ifas,.

XI. Re&e quoque recens quidam Poeta : Ápud En-

Principium dulce eft, fed finis amoris amarus. £*!£"- - «-

Ovid.1 7,

Reviter & bene V'oluptätem carnale

Leta venire Venus, triftis abire folet.

i B

H

tU

m

vMetam.

defcripfit, qui cecinit :

Flumina quzefitum fi in mare dulcia currunt ,

squé adeo nulla eft fincera voluptas ,.

Poftquam guftarunt zequora , amara fluunt.

Solicitumque aliquid lvetis intervenit.

XIIL. Preeclare iterum Seneca , indurandus Senec,ep.

S. Aug. de

II. S. Auguftinus commemorat, Philofo-

eft, inquit, animus , & a voluptatum blandi-52-

€iv. c- 20.hos olim , qui felicitatem involuptate pone-

mentis procul abftrahendus; vivaHannibalem

bant,ab aliis confutatos fuiffe pi&tura quadam,

hyberna folverunt , & indomitum illum nivi-

in qua voluptas tanquam Domina federet in

bus atque alpibus virum enervarunt fomenta

fella regia , & unicuique virtuti tanquam an-

Campanix. Debellandz igitur nobis funt vo-

cillze pro libitu imperabat; ut vel hujus fpecta-

luptates, quze ut vides, fzeva quoque ad fe in-

culi abfurditate appareret,quam abfurdum fit,

genia rapuerunt , fi voluptati ceffero, ceden-

dum eft dolori.

voluptati ullum locum dignitatis affignare.

1. Cor

P'ntarch,

IlL.Anachoreta quidam,cum mire dele&tare-

XIII. Nam, ut Silius Italicus canit :

- Silius Ital.

t

in mo:al,

tur fuavitate rivuli , in quem inciderat, volens

Quiþppe nec ira

Deum tantum, nec tela, nec

Num, g

originem ejus inveftigare, reperit denique pu-

oftes ,

*

V,3

tridum cadaver , e cujus ore rivulus ille di-

Quantum fola n

ocet animis illapfa

| voluptäs;

Senec, ep.

manabat j unde omnmes illius aquas naufea-

XIV. Quis hoftis , inquit Seneca , in quem-

93«

bat. Utinam fimili modo voluptuofi ori

quam tam contumeliotus fuit , quam in quos-

Den,

giqem

Y, 21,

fuarum ïyoluptatum indagarent ! .

dam voluptates fuze? Quidam fe voluptatibus

immergunt,quibus,in confüetadinem addu&is,

; Dahmum.

carere tion poffunt, & ob hoc miferrimi funt,

quod eo pervenerunt, ut illis, quze fupervacua

IV. Paulus JEmilius centum viginti boves

La

fuerunt, facta fint neceffaria. Serviunt utique

Y n,

auratis cornibus & coronis redimitos, concre-

voluptatibus fuis, non fruuntur, & mala fua,

EC(L;,

quod eft malorum ultimum , amant. .

pantibus tubis ac tympanis ipponïgam du-

4 XVc—Iü-

Titulur CLI. V otum.

480

SWQUL AXIONATA

| Boet.1,3, XV. In eundem fenfum Boétius. Quid au-

de confol,tem, inquit, de corporis voluptatibus loquar ?

I. Ubi uber, ibi tuber. /7o Freud , da .Leid,Engelg. in

Piofa, 7, quarum quidem appetentia plena eft anxieta-

IIL. Ubi mel, ibi fel.

. Do. t'alm.

'to D

&

e

tis, fatietas vero poenitentize , quarum motus

IPo viedl Homg , 1fl Gall. nicht wenig.

hi

quid hbaeat jucunditatis,ignoro. Trittes vero

lII. Momentaneum, quod deleGat; szeter-

eífe voluptatis exitus , quisquis reminifci libi-

num, quod ctuciat.

Anoym.

dinum fuarum volet, intelliget : quue fi beatos

Ils wohl thut , wührt ein kleime Zeit:

explicare poffunt, nihil cauíze eft, quin pecu-

Iar weh thut , wührt in Exwigkat.

des quoque beatz effe dicantur. Nihiligitur

IV. Voluptas brevis, longa poenitentia.

Idem.

Agebr,

dubium eft , quin hze ad beatitudinem vize de-

Kurze Freud bringt langer. Leid,

! Uom.

via quzedam fint; nec perducere quemquam

ialm. S*I

eo valeant, ad quod fe perdu&turas effe pro-

$ XIL AUTHORE S.

u

mittunt.

—

Cicerode . XVl, Imitatrix bona eft voluptas, inquitCi-

I. Joannes Bufzus in Panario V. eod..

legi5,

Idera 2.de

cero, malorum mater omnium, cujus blandi-

II. Henricus Engelgrave p. 1. Lucis Evang.

telh[o.

tiis corrumpuntur , quaxe natura bona funt.

in Dom. Palm.

: tonfo],

fcrib.

It 7,

"9t

XVIL Nemo dignus hominis nomine eft,

IlI. Thom, Stapletonus te. 3. in Dom. Sepf'.

Cato m

fi-

qui unum dien totum velit effe in voluptate.

IV. Laurentius Beyrliack in Theatro vit.

XVIIHl. Cato dicere folebat, nullum capi-

je: apud

hum. V. eod. & in promptuario morali te. 2.

in fefto S. Laurentii.

Lang.

taliorem peítem a natura datam elífe mortali-

bus, quam voluptatem.

V. Jofephus Langius inPolyanth.V.eodem.

A

^gl

wæm&«mæw&&«wæm&«äæmæuæ&«w»ä«umæwæwæw

d.

k* 0 T H WE

I

VI. Quodcunque voveris redde, multo-

Ibid.

QUOAD ESSENTIAM.

que melius eft'non vovere, quam poft votum

non reddere.

Df Aitio.

f. 49.

I

VIL. Immola DEO facrificium laudis,

&

: 14e

redde Altií(imo vota tua.

D. Thom,

|ST pïomiiïio-ï.DEO' deliberate fatta de

Fotum violatum. -

bono poífibili & meliori. Ita S. Tho-

2. 20 q.ggo

mas, qui & addita voluntate votum

VIII. Ruina eft homini, devotare fan&tos, p,,, ,. 3

enécep.

Y. 25.

|

fuam denominationem accepiffe pu-

& poft vota retractare.

tat, tanquam a primo movente ratio-

IX. Nemo mittens manum fuam ad ara-Luc. 9. v,

?

trum, & refpiclens retro, aptus eft regno DEI 6e.

nem ad promittendum.

Duwifto

yd E

X. Memor eífto, unde excideris , & poeni- Aooc, 2,

?/gfq h

ILDividitur przecipue r.in Aeale €9 Per[onale.

tentiam age,& prima opera fac: fin autem,ve- V. 5.

Hoc eft,cum a&tio aliqua ab ipfo vovente ex-

nio tibi, & movebo candelabrum dek lo-

ercenda vovetur; [llud eft, cum res quzepiam

co fuo.

ab ipfa perfona voventis przeftanda vovetur,

$. III.

anec .

IiI. Dividitur 2. in Simplex & Solemne: illud

eft, quod Solemuitate pro votis ab ecclefia

EX SS. PATRIBUS.

inftitata caret ; iftud eft, quod ut tale accep-

Qualitar.

taturab ecclefia, & voventem ad contractus

I. SI

quis voluerit amicus effe hujus mundi,

S. Amhr,

inhabilem facit.

inimicusDei conftituetur. Quid dicis,de-

ad virg.

vel actus cqntra votum

lI

vota Deo, quid, vis hominibus placere? quid devot.

EX SSRIFPFTURA.

defideras vel quid quseris? fi Deum quaeris,te-

Votum implendum,

cum eft : fi autem hominem quseris, hoc non

z. Cor. 7.

I.u

Nusquisque,in qua vocatione vocatus

devoviíti. Quifunt homines ? homines hujus

v. 20*

eft, permaneat.

fzeculi,& fzeculn tranfit,& concupiícentia ejus.

lts tl

II Jufte exigitur ad folvendum ; qui nonS. Bern,

Nuim. 30.

II. Si quis virorum votum Domino voverit,

ep. ?. ad

« $

autfe conftrinxerit juramento , non faciet ir-

cogitur ad vovendum.

ritum verbum fuum,fed omne, quod. promifit,

liL Quia jam vovifti, jam te adftrinxilti, ali-Fu'-

CO!B:J.

ud tibi facere non licet. Non talis eris, fi non

*

ug..ft,

nec, (

implebit.

ep. ad A!'-

,

Deut. 23.

IIl. Cum voveris Domino Deo, tio, non

feceris,quod vovifti, qualis manfiffes, fi nihil

ment.

wv. 2i.

tale vovifles.

Minor enim tunc effes, non pe-

tardabis reddere, quia requiret illud Domi-

nus Deus tuus, & fi moratus fueris, reputabi-

jor: modo autem ( quod abfit) tanto mife-

tur tibi in peccatum.

rior,fi DEO fidem fregeris, quanto beatior, fi

Pf. 75.

IV. Vovete, &' reddite Domino Deo veftro

perfolveris.

[é

2v

wv

I2.

omnes, qui incircuitu ejus affertis munera.

IV. Difce in Evan;

&l

relio, quod. 50'11 liceat re-

. Bern,

tro afpicere ei , qui femel manum ad aratrume, (ic.

Ecd.s.v.5 V.Siquid vovifti Deo, ne moreris reddere ;

difplicet enim ei infidelis & ftulta Promiflio.

mifit; nam etfi, cum pulfares, non repuli, ta-

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom, 1LI.

Qqq

men,

/

490

| Bibliothece Munvalis: Concionatoria.

(

E

men, ut intrares non compuli. Non licet ergo

eritmihi Dominus in Deüm , cun&orumque

dimittere, quod fponte promififli: non eft fas

quae dederit mihi, decimas offeram tibi.

Dg'.lmïf.

requirere, quae per te dimifiíti.

III. Ifra&el voto fe Domino obligans ait: Si Num, 25

in Cgtcl;h. (

S.Bern; in

V. Absque necefífitate remiffio voti, non

tradideris populum iftum in manu mea, dele- y. 2

hiít

j

ferm.

difpenfatio, fed przevaricatio eft,

bo urbes ejus. Exaudivitque Dominus preces

:

$. Aug. in

VI. Quid tibi dixerit Pfalmus, attende,non

fraBl, & tradidit Chananzeum, quem ille in-

f

Píal.75, dixit: Nolite vovere, fed: Vovete , & reddite.

j

terfecit fubverfis urbibus ejus.

Quia auditti, reddite, non vis vovere? ergo vo-

IV. Jephte quoque vovit dicens ; Si tradi- Jud. 1r.

|

vere volebas,& non reddere? imo utrumq;fac.

deris Filios Amon in manus meas, quicunque ** 99

Pa

Unum fit ex profeffione tua , aliud ex adjuto-

primus fuerit egretfus de foribus domus me?e;

rio Dei perficietur. Afpice eum, qui te ducit,

mihiq; occurrerit revertenti cum pace a. filiis

& non refpicies retro , unde te educit. Qui te

Amon, eum in holocauftum offeram Domino.

ducit, ante te ambulat; unde te eduxit, poftte

Cumque occurriffet ei filia, -eam imolavit Do-

fi. $ot, |

Plll

eft. Àma ducentem ; & non te damnat re-

mino. ( vid, etiam infra in Zlppendice S. 2.m. 1.

p9

tro afpicientem.

, Utilitas,

V. Laetatus eft populus , cum vota fponte x. Paral.

S,Aug.ep.

VII. Felix neceffitas

45, ad Ár-

, quod ad meliora com-

promitterent, quia corde. toto offerebant ea 2. v. 9

mentar,

pellit.

Domino, fed & David Rex gavifus eft gau-

VIII. Qui fers jugum Chr

ifïi , erige cervi-

dio magno.

iS. Ambr,

inPí ryg, C& : redimicula geris, non vincula.

VI. [onas in ventre pifcis clamavit ad Domi- Joen- *.

LI

ï

5. Greg.

IX. SanGiffimi viri non incongrue compedi-

num, & inter reliqua dixit: Ego autemin vo- "*

Vitsl €

üi

in Pf ior.ti dicuntur a Pfalmifta, quia ligati viaculis di-

ce lau

MAR

s immolabo tibi, quxcunque vovi,

" M51

fciplinzeDei, nequaquam ad ea, quze exteriora

reddam pro falute Domino.

funt, vagantur; de his namque compedibus

VII. Heliodorus hoftia Deo oblata, & vo- a.Macl.,

Ícriptum eft: Injice pedes tuos in compedes

tis magnis promilfis ei, qui vivere illi concet- v. 35.

ejus,& in torques illius collum tuum; quia pro-

fit, & Onize gratias agens, recepto exercitu,re- |

Luä. i :

fecto,cujusa pravitate greffus compefcitur,ejus

edabat adRegem.

Utilitas.

Bontepa,

fides fanctarum varietate virtutum adornatur

fub- Ror;iriqi p

degef

S.Bernad X.

VIII. S.Antonius ab Angelis in coclum

lt $.5 lh

Armen-

Non te voviífe peniteat,imo gaude.jam

vehi vifus,obvios daemones habuit,qui fuma vi, 3- t 2. €»

d

tibi non licere, quod cum tuo detrimento li-

ne furfum pergeret,objectis,quoe iu fzeculo de-47

tar e epo 4-8 9

Yi

4

cuiffet. Aggredere itaq; intrepidus, & ditta fa-

liquiffet, peccatis obfiftebant. Ergo interceffo-

P&J hïio

&is imple; ipfe adjuvabit, qui vota noftra ex-

res Angeli, vos, inquiunt, fi cujus culpze, ex

pedit..

Damnum voti. vtolati. .

quo monachum induit, reum peragatis, licet ;

IS, Greg.

XI. Siille mortis periculo dignus fuit,

þqui

neque enim eorum , quze puer aut adolefcens

in regift, €0S, quos dederat, numos Deo abftulit; confi-

olim in fzeculo admifit , memoria renovanda

adVenant. dera, quanto periculo in divino judicio dignus

eft, utpote quae jam pridem ei DEUS ob reli-

eris,qui non numos, fed temetipfum Deo Om-

gionis edita vota remifit, vid. in Zppen. n. 2.

Hit Sor

$, Chryf.

nipotenti, cui te devoveras, fubtraxifti.

IX. Fr. /Egidius interrogatus, an etiam in Ibid, c. s;

».ul 6

ho. r.in

XII. Quare hoc fecifti? voluifti habere Ana-

faeculogratiam DEI quis confequi poffit ? re-

BO 990

a&a, Ap; nia? oportebar initio- habere, & non promit-

fpondit, poffe utiq;,fe tamen malle unum gra-

tere ; nunc autem, poftquam promififti, majus

dum gratiz in religione, quam decem in fe-

facrilegium commififti.

culo, eo quod in religione facile confervetur

$.Bafil.in XIII. Dicit omnino etiam nunc Dominus:

& crefcet, ob impedimenta per votorum fub-

epit ad duo mala

perpetravit Virgo. Me dereliquit

ftantialium editionem remota.

Lapfam,

verum fanctarum animarum fponfum, & au-

Damnwum voti non . fervati.

hls

fugit ad impinm animze fimul & corporis cor-

S. Hier,

li 127

X. Ananias & Saphyra ideo repentina mor-

sd Demet.

ruptorem. Defecit a DEO falvatore fuo, &

te puniti funt, quia, ut S. Hieronymus loqui-

exhibuit membra fua mancipia immunditize,

tur, poft votum obtulerunt quafi fua, & non

lancz,

$, Ambr,

& iniquitati ad iniquitatem.

ejus, cui ea femel voverant , partemque fibi a-

€s r (

XIV. Virgo, quz fe fpopondit Chrifto, &

lienze fuübftantie refervarunt, metuentes fa-

€. 5. ad.

fan&um velamen accépit, jam nupfit, jam im-

301 18

Virg.Lap

mem, quam vera fides non timet. Praefentem

Àtn, Lu;

mortali jun&ta eft viro. Etiamfi voluerit nube-

meruere vindiCtam,non crudelitate fententies,

Coll,

re comuni lege conjugii, adulterium perpe-

fed correctionis exemplo. Denique & Apofto-

Àye,

trat,ancilla mortis efficitur. Si hocita eít, quid

lusPetrus nequaquam imprecatus eis mortem,

1599

de illa dicendum , qu:e occulta & furtiva

ut ftultus Porphyrius calumniatur, fed Dei ju-

turpitudine conítupratur, & fingit fe effe,

dicium Prophetico fpiritu annunciat, ut poena

Vint, Mi

quod non eft? habitu virgo, facto non virgo,

duorum hoóminum fit correctio multorum.

LO I

bis adultera, & in a&

u, & in afpetu.

( vid, etiam infra in appendice

L. 4

IV.

XI. CumHartfridus beati 'Trudonis confan-Surius 23:

EXEMPLA.

guineus continentiv voto ex timore edito fe Nov.

Potum [ervatum.

obftrinxiffet, & promiffionis imemor uxorem

Pf. 2r. 6o.],

' S David quam accurate vota fua fervave-

duxiffet,no&te infequente vir quidam gravis ad

AI$. II

ritinPfalmis,maxime 11 5. indicavit,di-

eum ingrediens dixit: Cur violata fide uxore

cens: vota mea D. reddam in confpe&tu omnis

opuli.

ducere non timuifti? quam fruftra hoc feceris,

vel ex hoc collige, quod femper eris fine fobo-

l]

ll. Jacob. Patriarcha primum votti fecit,Do-

le, & virgaeumin femore percutiens, hoc, in-

C).ng

mino dicens : Si fuerit Deus mecum, & cufto-

quit, tibi fit fignum negle&ve promilflionis,

dierit me in via, & dederit mihi panem ad ve-

quod femper curvo pede deinceps incedes.Ex-

Ícendum, & veftimentum ad induendum, re-

pergefattus ergo, & eruditus verbere agnovi&

verfusq; tuero profpere ad domum Patris mei,

cul-

Titulus CLL V cttm,

401

Culpam, monafteriumque ingreffus vitam fan-

nihüominus»tamen ipfo die renovationis vi-

&am vixit.

ciflet fefe, & cum fumma judicii repugnantia

Num

Dsnrolt,

.XVI. Cum San&imoniales füb inftituto

renovaffet , Deus talem victoriam remuaerari

Y2

E

in Catech. G. Clarze militantes a civitate Gebennenfi ex-

volens, Chriftum, dum facerdés de more ho-

hiít,

f

pul( fuiffent, reliquae quidem in catholicam

itiam in manibus tenebat, in . 5. ho

R

& corpo-

quandam civitatem fefe transtulerunt, fed una

rali fpecie oftendit, a quo mira confolatione

repletus , fed & lumine extraordinario dona-

maiuit cum ,Apoftata quodam matrimonium

j w

inire, quze tamen mox manifeftam Dei vin-

tus eít, quo agnovit ejusmodi renovationem

E

non modo utiliffinmam, fed & Deo gratiíli-

di&am experta eft, quando a marito fuq viva

excoriata eít.

mam effe. Totus itaque ia lacryinas effufus a-

$. V.

gnovit errorem fuum & deteitatus eft,rlenus-

que celeíti voluptate diu permanfit, ita ut

EXEMPLIADOMESTICA

preabundantia gratize diviuze fefe infinuantis

Bift, Soc,

vocem in verba formare non poffet.

DHLbhiI

d A

nno 1534.cum primi Patres votafaain

I' p"alo

monte Martyrum prope Parifios , ipfo

Joti violati pana.

n. 92.

-

:

À

XI. Quidam, cum e Societate

; exi*iï&tmox Ribadon.

) V. 0

fefto Aff

unptionis B. Virginis renovatfet, fua-

fitdein Ignatius, ut inter alia Spiritus con-

mente captus, & per plateas more furioft cur-

fervandi adjumenta, focii anniverfariam vo-

rens, milera denique & repentina morte

0. t,

torum renovationem', eadem in sede, eodem-

interiit.

Idem.

*, 00

que die facerent, quod & factum.

XII. Francifcus Balfamus ftudiis abfolutis;

Vital; e

Societate egreffus , ubi meffanam & domum

l. S. Francifeus Xaxerius quotidie vota

13. X5 renovabat, ajebatque, vix nullum effe hormi-

fuam pervenit, tantis doloribus morbisque

cruciatus eft, ut exarefceret, & tabefceret, di-

[

:

nibus Deifacris tutius contra diaboli impe-

ï

ceretque, fe, ex quo die Societatem deferuit,

)

tus munimentum hac quotidiana renovatio-

ne

nunquam jucunditatis & fuavitatis hora fuif-

Lud. de

fe ufum. O&o menfes intercute laborans, in-

I P. Jacobus Laynes quotidie vota in

Ponte p.5.

miffa, dum Chriftum communicaturus in ma-

flatusque decubuit, fibi gravis, domeftüicis in-

Rodrigp

de pe:f.

tolerabilis, ingratus alienis. Moriturus Pa-

&t 8

tr 8.c. 14

nibus habebat, his verbis renovavit :, Placet

4'X

2

2

trem e' Societete àccerfivit, qui, etíi propera-

quod promifi.

itap.2. 1V. Joannes Berchmannus bis quotidie ,

verat, mortuum tamen jam invenit, horribili

& feedo cadavere , tamque peftiferum odorem

psg- i54.mane fcilicet & vefperi, vota fua coufueta

formula renovavit. Deliciofifümum vero illi

exhalante , ut ad h:ec tegenda necelfe fuerit

erat triduanse colle&ionis tempus, eo quod 1e

citius eum fepelire , &Pïæteï morem Gentis

per eos cies locupletare loculos fuos diceret,

feretro includere.

XIII. Quidam Fonfeca deficiens a Societa-

panemque refectionis fpiritualis pro venturis

Idem.

te, cum quodam die in militari exercitlo pro-

neceífitatibus praeparare.

Hitt. Soz.

V, Anno 1546.in Lufitania votorum reno-

baretur, a commilitone in oculo i&tus, eum fi-

lbïd. ïco &

v.1.l 6. yatio in communi conventu fieri coepta .eft

mul cum fpiritu amifit, Eodem vero die cum

9. 92.

tanto omnium motu fenfaque, tam ingenti

P. Leo Henriquez per plateam tranfiret,& hoc

nuntio audito admirabundus crucis figno fe

collacrymatione multorum , ut tum primi ad

Societatem acceífus renovari letitia, tum

muniret, infans, qui tum cafu in platea fuerat,

repraefentari fuze. cujusque jucundiffimus de-

cum vix loqui poffet, ad patrem dixit : Nam

dicationis dies videretur.

quem aliam finem fortiri poterat is, qg; a So-

Ib. !. 15.

VI. Anno 1555. in India prima votorum

cietate deficit.

XIV. Juvenis quidam ex Lufitanis Infu-

Idem.

$ Hier,

n. ]290

renovatio facta eft ingeuti vi lacrymarum, at-

lis oriundus, quia vehementer urgebat, a So-

dDene

que inufitato quodam ardore vfpiritus & ani-

1

cietate dimiífus, poft paucos dies ab adventu

inorum.

Lancz.

in patriam fe pifcatum contulit cum duobus

Vil P. Jacobus Cerrutus ter millies quo-

e». *1- C tidie vota renovabat ; femel 24000. vicibusid

alis, cumque ille medius inter hos in rupe

mari imtninente federet , ecce fibi derepente

gon. 199* orzefüitit,

E

Aun.Lug.

VIIL. Mic

haél Sartre —Coadjutor ruri habi-

exfurgens flu&tus eum e medio fociorum eri-

Coll.

Aven,

tans, cum graviffime f»pe contra caftitatem

pit & abforbet, a nullo unquam deinceps con-

tentaretur, ftatim in genua procidens fua vota

Ípe&um, utroque iterim focio incolumi, &

1508.

cafum vehementer obítupente.

H

renovavit, & ftatim omnis tentatio velut nu-

becula evanuit.

XV. Coadjutor erat in Auítria, qui trede- Annua

Vint. MS.

IX. Alphonfus Rodriquez quotidie vota

cim annis inSocietate vixerat, fed usqueadeo 1:98. .

200.

inobediens , ut diceret, mallefe capite ple&i,

L. 1.613-62 renovabat, & hxc renovatio confervabat

eum femper vividum & excitatum ad vota im-

quam obedire,Societate,dein egrelfus, & Vien-

ais n

plenda , & Dominus clare illi fignificavit, fibi

n przefidiarius miles effectus , aliquoties ex-

0.

cubias neglexit, quare accufatus & capitis da-

id placere, monuitque, ut fe in hac renovatio-

ne exerceret, indicavitque fimul profectum,

mnatus eft. Hic ille vindictam Dei agnofcens

Patres, ut pro fe intercederent, oravit, at

quem inde anima ejus erat perceptura, & do-

na , quze ipfi ob eam rem conceffurus erat.

impetratum nihil. Ergo mifer ad fupplicii lo-

cum,qui e regione Collegii erat, ducitur,paulo

Lanc, l, 2.

X. Cum quidam magni judicii & prudentize

&.8. n.84. vir Societatem ingre

ffus, vehementer a reno-

ante profeifus , defertze Societatis hanc poe-

vatione votorum,yelut te inutili, abhorreret,

nam effe, (e nec unum diem hilarem extra eain

vixiffe:

. R. P, Lohn, Bibl, Man. T'om. n

Qqq 2

492

Bibliothecg Munnualis Concïonatoriæ

€ At l

vixiffe. Sic capite plexus eft: & ecce , decuf-

VII. Sicut vires & alize arbores(teneriaä'es

pb

fum caput illico feipfum preecipiti rotatu in

vinciri folent ad flipites firmiores,, a quibus

ä'

foedam aquam, que przeter fluebat, injecit, &

fuftententur ; fic bomines in conftantiam fu-

V

os illud, quod contra obedientiam pandebat,

am & tragilitatem agnofcentes , facile intelli-

fl

aliquando totum in fzeces illas immifit.

gunt,unihil falubrius effe,quam fi debilem hauc

u 1

N VT

iuam voluntatem in Deo fponfione voti fta-

lp

"—— v—À

EXEMPLA PROFAN A.

biliant, eique perpetuo obligentur.

U

ER

—

4. Reg. 5. T. R

ExMoab videns przevaluiffe adverfum fe

l^iolatio vott.

hoftes, arripiens filium fuum primoge-

VIIL Sicut avis transmigrans de nido fuo;Prov. 27.

V. ;*-

nitum obtulit holocauftum fuper murum, ex

fic vir, qui derelinquit locum fuum.

quo facia eft indignatio magna in Í(rael, qua-

IX. Sicut membra corporis a corpore a-

S. Bafilin

Lonaft,

Eu magi ^ d r u

re & obfidioaem folverunt , & reverfi funt

vulía :aortua fint, neceífe eft; ita monachus

conftit,

Co0c

in terram fuam.

qui reliquorum fratrum corpori firmiori nexu

Val. Max.,

6 Gfeg.

I 7.6

l. Alexander Magnus, cum voviffet ,

per vota conjun&tus eft, divcllere fe non po-

iumoräl. p

$' quod eum, qui fibi porta egreffo pimus oc-

teft, quin animae vitam ainittat, & cum ea

curriífet, interfici curaret, Agafo, qui afinum

Spiritus fanci gratiam.

[

forte ante fe agebat, ad fupplicium poftulatus,

proteftatus eft, dixitque, nonfe,íed afinum

$. V.

Ccye — — Cn

occidendum, ut qui primus Alexandro occur-

riffet.

M Ol IY .A

-

Bever. ll Antiqui Itali morem habebant Zer fä—

liackin crum vovendi, quo voto fe in magnis pericu-

Hl vota adimplenda.

theatr. V.lis conftituti obftringebant, & vovebant, fe

Uia vota opera mofira me

liora. faciunt ;ptsegg] x

eod.foL oipnia animalia(etiam pueros & puellas) quae

L Q

cum quodlibet bonum acceflione al-c, 3o,

239i.

terius boni melius fiat ; ipfa autem promiífio

proximo vere nafcerentur, oblaturos.

boni haud dubie etiam fit bonum aliquod.

J AT,

;

IL.. Quia vota voluntatem noftram ftabitunt. in

Idem.,

5 I*MVI L

TIPDINES

bono ; atque adeo hominem Beatis fimilem

c—T-^ EnESP . M r - 1 [ —

Qualitas.

faciunt, qui a bono defle&ere non poffunt.

Matth,ut,

S. A.nf'e!.

N, 28-

in libo lü 2

l. & Icut, fi quis.non fru&us duntaxat,fed ar-

II Quwia . veta copiofiorem Dei gratiam. con-

lbid,

1

mil,

—^ borem etiam donat, haud dubie gratius

ciliant; funt enim quafi canalis, per quem mul-

donatario munus offert, quam fi folos fructus

to copiofius in voventem gratia derivatur,

offerret ; ita gratius quoque obfequium przeftat

cum Deus non patiaturfe liberalitate vinci,

Deo, qui non opera duntaxat, fed etiam fei-

atque adeo haud dubie tam infignem liberali-

S Cvf

gï

fum per religiofa vota Deo confecrat..

tatem per vota religiofa exercitam liberaliter

al Theod,

Platus l.r.

ll. Sicut malum eft facere aliquid turpiter

quoque fit remuneraturus.

[

de bono

hipfam,

Sta:us re

ex fragilitate aut confilii iimbecillitate , multo

L]

IV. Quia vota fmgularem opm'bm dignita- S. Aug.

lig. c. 30,P€)U5 autem, fifiat ex deliberata voluntate

tem conferunt: Neque enim , ut recte difcur- c. g. de

peccandi , & in peccato perfiftendi; fic in vir-

rit S. Auguftinus, virginitas ( eadem eft ratio Virginit,

tutis muneribus omnia quidem bona & lau-

aliorum votorum ) honoratur, quia virginitas

dabilia funt, fed tamen fine comparatione

eft, fed quia Deo dicata ; quze, licet ferveturin

meliora, quze animo deliberate obfirmato per-

carne , fpiritus tamen religione ac devotione

aguntur.

y

fervatur; ac per hoc etiam virginitas corporis

Ibid.

lil. Sicut corporum , fic animorum quoque

fpiritualis eft, quam vovet & fervat continen-

funt vincula, fed in hoc differentia, quod cor-

tia pietatis.

poribus ut extrinfecus injici pofint , etiam in-

V. Quis per vota religiofa gratiffumum .Deo Rodriq. p

vitis, ita etiam externa vi abrumpi ; animus

holocauflum offertur ; cum is, qui illa facit, ni-3* "- 2-

autem nulla re ligati poffit, nifiipfe ligarit, fed

hil fibirefervet, quam ob caulam przeftantiffi-^ 4*

cum vel femelligavit , nulla humana poteftas

ma quaeque alia vota; in hzc religiofa vota

ä

fufficiat ad folvendum.

mutari poffunt.

S Thon,

S. Bonav.

IV. Sicutis, quinon ufum duntaxat,fed eti-.,

VL Quia vota religio[a. voventem Martyri-s. Bern. f.

2, p' 184'1;

in apolog. am proprietatem rei concedit,plus utique dat;

bus. fimilem faciunt ; ob illa quippe vita religi- 30. fup.

1

paup.

ita religiofus, fe per vota offerens Deo, ma-

ofi genus quoddam Martyrii voeatur, illo qui- Cant.

jus fui facrificium dat, quam fzecularis.

dem, quo membra caeduntur, ferro horrore

SQ Ephr- :

V. Sicut, fi quis ínunus Domino obtulerit,

mitius, fed diuturnitate moleftius.

in achort,

quod acceptum facerdos in templo feponit,

ad Novit.

CLA-

Monach.

non ampliug poteft pro fuo arbittio auferre ;

fic quoque, qui Deo ánimas fuas confecra-

runt; poteftatem fui amplius non habent,

.M-EïDIAf

ÜUtülitos.

I.C

Rebra. diving gratigm invocatio ; fic enimSap. 3.'

Vl. Sicut proci, cum virginem , quam

Salomon exemplo fuo docuit, dum de V: 21-

ï

c. 30.

ambiunt, nuptam vident, alio .cogitationes

feipfo dixit:Et ut fcivi,quoniam aliter non pof-

transferüunt; fic , cum diabolus animam per

fem effe continens,nifi Deus det, & hoc ipfum

vota Deo defponfatam advertit, omnis illi

erat fapientizefcire cujas effet hoc donum,adii

fpes praeciditur eandem rebus terrenis im-

Dominuim, & deprecatus fum illum. Quod ip-

i

plicanai.

fum etiam confirmans S. Auguftinus, eft , in-

t

quit,

l

[

Tituius CLI. Fotum.

493

S A*.ï"

auit, devotio voventis, fed eft humilitas de-

vos fine folicitudine effe ; hæc autem folicitu-

n Pfa.;r.precantis. Nemo przefumat fe viribus fuis ad-

dinis fzecnlaris 1nqu1etudo proecipue mgentur

dere, quod voverit.

Qui te hortatur, ut vo-

humini circa tria; primo circa difpeu(ationem

veas,ipie adjuvat, ut reddas.

exteriorum bonorum ,

& hzec 1oli

citudo per

S. Dafil.

Il Crebra memoria

fa&m pr ofe[f onis: Sic S.

votum paupertatis homml aufa:ituz'

Secun-

ad Virg; Bafilius

Virgini cuipiam lapíz fuafit , dicens:

do circa gubernationem uxoris & filiorum ,

lapt.

Ter-

Revoca in memoriam honeítam profefho-

quae amputatur per votum continentize

nem, venerandam congtegationem , & facra-

tio circa difpofitionem proprmï un a&aum

Prm ,

rum V1r gjinum- chorum,

Recordate dierum

Mh

qu?e amputatur per votum obedientize,quo ali-

careamum tumultu, & nottium illum inata-

quis fe alterius difpofitioni committit. 3

, Con-

: L hm

r

rum, cantilenarum. fpiritualium ,

orationum

fiderari. poteft itatazb reiigiofus ,

fewm ium

CJant

famtdi um , & cubiculi cafti ,

& virginel pro--

quod eft quoddam holocauttum, per quod ali-

greffus ,

& menfe tempemntis &e.

quis fe & tuatotaliter o

iic

ff

rt LBO habet au-

S. Greg

l1. CH)[?; à votorum renovalio : nam, ut fa-

tem homo triplex bonum fecundu'*n Philofo-

iu imoral

pienter 5, Gregorius dixit, fi laffefcere ab in-

plhum. Primo quidem exteriorum bono':m,

choatis bonis nolumus , valde neceífarium eft

quae quidem totaliter aliquis Deo offert per

Sicut

ut iuchoare nos quotidie credamus

votum voluntarixz paupertatis. Secundo au-

enim, quo crebrioribus ictibus clavus in li-

tem bonum proprii corporis, quod aliquis

gnum aut inurum adigitur , tanto firmius h-

przecipue offert Deo per votum continentize,

ret

; fic quo crebrius hzec promitfio repetitur,

quo abrenunciat maxime dele&tationibus cor-

tanto difiicilius violatur.

oris. Tertio bonum anim?e, quod aliquis of-

IV. Crebra confideratio . fru&uum ,

qm

UX

fert Deo totaliter pe

obedzentmm qua ali-

vot ZJ' 4"0;'0 ionis WZ(Z.XIWIZB oriuntur :

Phirg] r

quis enim, fi

quis offertDeo pïmx*mm voluntatem,per quam

060

centuïluan pro emsmodz votorum editione

homo utitur omnibus potentus & habitibus

promiffum confideret , non vehementer ac-

anim2e.

cendatur ad vota talia perfe&tifime fervanda,

lL. Alterum eft

ut fingzulorum votorum

Iien

ut tam pretiofi centupli & ipfe fieri particeps

in particulari naturam & obligationem bene

offit?

cognofecat ; quam quidem cognitionem ex

Mstrh.rg,.

V. Crebra ponderatio . [ententiy & Chrifto pro-

libris afcetarum ;

maxime ex Alphonfo Ro-

v. a.

Abld.

lat : 'Tolite j jugum meum fuper vos, jugum

driquez. p. 3. tt. 3 & fequentibus, facile hau-

enim ineum fuave eít, & onus meum leve. ^ic

rire f)otent

i

enim phantafiam corriget, quxe multos abíter-

Ill Tertium eft, ut tam felicitatem eo-

ret D*uiu&d ndo, difflicilem nimis effe votorum

rum, qui vota ejuf-*,modl offerunt liberaliter,&

editionem. Contra quam opinionem etiam S

ftudiofe obfervant, quam eorum, qui ea vio-

S. Chryf.

Chryloíftomus fic loquitur. Quid levius dices

lare praefumunt, infelic itatem & miferum fta-

aó Theod

acin

lapfum.

us, quar folicitudine fzeculari & labo-

tum bene cognofcere, & hoc motivo velut

ribus & metuexui ? quam ab iftius mundi flu-

$, Ang

principali ftimulo fe ad obfervantiam illorum -- Ambr.'

.5 de

&ibus fegregari, & poflidere placidi tranquil-

excitare ftudeat.

Quem in finem prodeft fe- 3 i«

Virginit

hque potius fecuntatem ?

quentem fantti Ambrofii fententiam in me-lapf. c. 2.

moria habere, qua utrumque hoc motivum

S -

virgini cuidam lapf'e fic ante oculos pofuit :

Unde incipiam ,

inquit, quod primum , quod

ASCETICA

ultimum dlcam Bona commemorem , quze

I

Uatuor funt, qu de votis fingulariter

perdidifti ? an mala defle eam, quae invenifti ?

noffe & obfervate Hebet . afcet& Pri-

Eras Virgo in Paradifo Dei,

utique inter flo-

Rodrit,

mum eft, ut certo fibi perhaieat hanc voto-

res ecclefi»e : Eras Sponfa x,hz'bu

Eras tem-

15

rum, quzeinreligione nuncupantur, triadem

plum Dei: Eras,habi itaculumSpiritus (an&i. Et

z

effe. precipuum infirumentum adipifcendze

cum dico toties: Eras neceffe eft, ut toties in-

perfe&tionis, id quod more fuo S. Thomas fo--

gemiícas; quia non es,quod fuifti. Incedebas in

S. Thom. lide fequentibus verbis demonftrat :

Religio-

ecclefia tanquam columbailla,de qua fcriptum

5 Bern.

2. p- 184* nis ftatus tripliciter poteft confiderari ; 1. Se-

eft:Pennse columboe de argentat*, & poüeno-

n. 7.

jo. 10

cundum quod eft exercitium tendendiad per-

ra dorfi ejus in pallore auri. Splendebas ut ar-

Anlt,

fe&tionem,& quantum ad hoc requiritur, quod

gentum, fulgebas ut aurum , quando cum fin-

aliquis a fe removeat illa, per quze poffet impe-

cera conícientia procedebas.

Eras tanquam

ftella in manu Domini

nullum . ventum, nul-

diri, ne totaliter ejus affe&tus tendat in Deum,

in quo confiítit perfectio charitatis.

HUJUS-

lius belli nebulas pert'mefcebas ? Quie eft ifta

modi autem funt tria, Primum quidem eupi-

fubitanea converfio ? que eit ifta repentina

ditas exteriorum bon orum qu2e tollitur per vo-

mutatio. De DeiVi n*gn? facta cs corruptio fa-

tum paupertatis.

Secundum autem eft con-

tanz, de habitaculo Spiritus fantti tugurium

dlaboh Quae incedebas ut columba , nunc la-

1

TN

cupifcentia fenfibilium dele&ationum , qus

[ 2['

excluduntur per votum continentise. Tertium

tes in tenebris ficut ftellio.Quae fulgebasut au-

autein eft inordinatio voluntatis humanze ,

rum propter virginitatis honorem, nunc vilior

quee excluditur per votum obedientizm. 2,.

fatta es luto platearum,ut etiam indignorü pe-

Confiderari poteft ftatus religiofus , fecun-

dibus conculceris. Qu:e fueras ftella radians in

manuDomini,veluti de alto ruens coelo lumen

dum quod quietat animum ab exterioribus fo-

licitudinibus, fecundum illud Corinth. Volo

tuum extinctum eft, & converfa in carbonem

Qqq3

IV. Quar-

404.

Bibliothecoe XMmua!z': Concionatorie

| lV. Quartum eft, ut, quoniam inter media

militadine cum imagine renovanda petitur;

pracipua ad exa&am votorum religioforum

ut videlicet 1. Sordes & maculz eluantur ; id

(

obfervantiam procurandam , & crebra reno-

quod per generalem eonfeffionem & frequen-

foidet.

vatio votorum,maxime ea,quze inSocietate Je-

tem contritionem elicitam impletur |2. Novi

(nh

fu cum praemiffa triduana collectione & con-

colores apponantur; quod fit per ipfam voto-

pf.it

feffionis generalis inftitutione peragitur, bene

rum renovationem , novaque alta propofita

)

cognofcere ftudeat;& naturam,ac fines feu fru-

per varias meditationes exercita.

3. Velum

&us hujus renovationis , & modum eandem

]Obc r'I()b

obducatur, ne tam facile iterura per pulveres

5

folide peragendi.Et naturam quidem quod at-

aut alias res maculetur; id quod perficitur,

SQ Ign. pl

tinet,breviter & bene eam S. lgnatius his ver-

1. confüt.

dum radices & caufze imperfettionum inda-

p at :

€. 4. &. 6,

bis indicavit: Vota fua renovare,non eft, obli-

gantur, & efficacia media ad eas deinceps re-

i

ï!

gatione.nova fe conitringere, fed ejus, qua ob-

movendas excogitantur.

ftricii funt, in Domino recordari, atque ean-

Rodriq. p. dem confirimare, cum voluptate fcil. ( ut addit

&X

I tr. 2, Rodriquez ) animiq; alacritate iterando; quod

C. 8.

femel factum eft ,. eog; teftificando,minime id

£n, f

MISCELLANIEA.

)

muftare nos, quin potius gratos, zeternumque

22;

obnoxios oftendendo tanto Benefactori, qui

Qualitar.

j

nos inter fuos effe jufferit, eamq; nobís men-

tem injecerit,ac,uifi jam nos ei in holocauftum

Engelgr.

k VOta funt nodo Gordio fimilia ; quefn,

ä

obtulifiemus, certe adhucoblataros, imo, fi

quia fine & principio carebat, nemo

p. 2. Luc,

millemundi forent, omnibus illius amore

poterat diffolvere, donec Alexander gladio

Evang.

nuncium remiffuros ; fi voluntates nobis, to-

et .ïbl. 2e

diffecuit. Hinc & Batavi in numifmate ha-

3

EXOd- 16 1

À

tidemque corda forent, omnia pariter eidem

bent vineula nodis conítria hoc lemmate

praebituros. Qua quidem alacritate fi pro eo ,.

fubjecto ; JVec. viribus ullis.

ac par eft, hzec votorum renovatio fiat, nova

,

haud dubie nec vulgaris a Deo gratia initur ;

Piolatto.

E

quemadámodum enim complacentia de pecca-

II. Rudolphus S

uevize Rex,cum fidemHen- Strigelius

to olim patrato novum peccatum eít novag;

rico Quarto Imperatori datam reícidiffet , & apud

injuria, ac novam poenam exigens; ita viciífim

paulo poft in prelio prope Moerfpurgum ini-

Beyrlinck

Levit, d.

voluptas ac complacentia re&te facti bona,

in feft. An.

to dextram amififfet,ea militibus oftenfa, hsec

nunc,te 7.

t

multumq; divinze bonitati accepta eft.

inquiebat, eft manus, qua fidem Henrico Do-

V. Jam vero finis feu fru&tus renovationis

mino meo dedi: nunc tandem confiderate.an

l

triplex aS.lgnatio re&te ftatuitur, nempe 1.De-

jufte ab eo defecerim. Idem olim dicent , qui

votionis augmentum , quam experiuntur affa-

vota violare ,. fidemque

per ea DEO | datam

Yun, ".

tim, qui fe rite ei comparant. 2. Éxcitatio me-

nt.

morit, qua obligationis, per quam Deo quisq;

frangere præfumpferi

SXH.

adítringitur , recordatur , ut firmius prom flfis

'AUT*I

2

OR E:5,

ftetur, virtutemq; ardentioribus in dies animis

I. Alphonfus Rodriquez p. 3. tr. 2

l

imbibat. 3. /Major in. [ua vocatione confirmatio:

II. Lucas Pinellus de perfe&. Chrift. l. r.

Deter i, l

ficut enim generale tentationibus omnibus

ll. Joannes Bufzus in Panario V. Voti

antidotum eít, contrarium virtutum actus

violatio.

exercere ( quoniam contraria contrariis. cu-

lV. Hieronymus Platus de bono Status

rantur)ita contra interiores tzedii diíplicentioe-

Religiofi L. 1. c. 3o.

que motus, quibus d2emon infeftat, hzec vo-

V. Henricus

E

torum inftauratio tutiffimum eft praefidium ,

emblem. 2. &. 5

.*ngelgrave p. 2. Luc. Evang.

— ; 0 9 — c—

quippe quaà & hoftis paulatim exarmatnr , &,

Vl. Laurentius Beyrlinck in theatro vite

fi quid forte per incuriam commiffum aut

humanz V. eodem & in Promptuario te. 7.

—— —— —— ——

omiffum eft, cum foenore compenfatur.

in fefto Annunc. B. Virg.

IV. Deniq; modus hanc renovationem in-

Vfl

Judic,

ftituendi optimus & folidiffimus eft, qui ex fi-

eodem.

Jofephus Langius in ]?olyanth, V.

ä

l

CORITULUS CLIL

l

H

VULNERA CHRISTI.

l.

JEXS.SCR

I

PTURA;

eft propter iniquitates noftrás, attritus eftlfaiz c.55.

)

propter fcelera noftra.

v. S.

Zachar.

Uid funt plagae iftze in medio ma-

lll. De caetero nemo mihi . moleftus fit ; Galat.c.6.

6.13,.v. 6.

nuum tuarum ? Et dicet :

His

ego enim ftigmata Domini JESU in corporeV- '7.

plagatus fum in domo eorum,

Ineo porto. .

;

qui diligebant me,

lV. A planta pedis usq; ad verticem non eftlísiz c. r.

Àl Ipfe

autem — vulneratus

in eofanitas:vulnus &livor,&plagatumens non Y* *

eft

lii lt

Titulus CLIL. P'ulnera Chriftt. -

495

eft circum ligata, nec curata medi

civitater in terra /Egypti , £9. una ïvomätm* &-

ue fota oleo.

camine, ne-

dem

vitar. Soli, €& mittet. eir. Salvatorem €? proyu-

C€. I2« 3.

V. Haurietis aquas in gaudio de fontibus

$

gnaitorem. Quinque civitates quina funt vul-

Salvatoris.

nera, inter quae vulnus lateris merito vocari

XPE 2[.

18

VL Foderunt manus meas & pedes meos,

poteft civitas Solis. . Qui has civitates in cor

dinumeraverunt omnia oífa mea.

fuum, velut terram anguítiarum & tribula-

Tob. v.16

VII. Concidit me' vulnere fuper vulnus;

15

tionum ( ita enim /Egyptum interpretamur)

irruit in me quafi gigas.

repofuerit, mox fentiet adelfe fibi Salvatorem

] Pf.65. 27.

VIII. Quoniam quem tu percuffifti , per-

& propugnatorem.

fecuti funt, & fuper dolorem vuln

H

erum meof

XVII. Quinque cubitis menfüs eft Angelus Ezech 4o.

rum addiderunt,

vefibulum templi. Veftibulum coeli eft mors

jufti, hanc Archangelus Michaél ex quinque

Figurg Zeteris Teflamenti.

vulneribus Salvatoris menfurat; fi enim opera

tua fuerint inventa in menfura vulnerum, in

Gen, 45*

1X. Jofeph dedit fuo fratri Benjamin 3oo.

horum nempe honorem peratta , juftus es ,

22.

argenteos cum quinque ftolis optimis.

]Efus

templum DEI es, colo natus es.

fuis fratribus quinque fua vulnera dat, ut pre-

tiole veftiantur. Hoc nimirum eft induere JE-

rf.'e h

Figura Novi Teftlamemti.

w"*LHC

SUM Chriftum. Quicungue enim in. Chrifto bagp-

LVang

tizati eflir ( fanguine e vulneribus profluo )

XVHI. Quinque Chrifti vulnera funtMatth.r4.

&

bl

^

Chriflum. indwflis.

quinque panes , quibus fatiat omnem multi-

]

à3

] Exod. £.

X. Quinque cortine conftituuntur ad ve-

tudinem.

ftiendum tabernaculum , quing; vectes, quin-

XIX. Sunt quinque talenta, quibus zeternas Matth.z5,

que column? in introitu tabernaculi omuibus

quinque fenfuum voluptates promeremur.

confpicu?e. Praeclara quinorum vulnerum fym-

XX. Suntquinque minz,, quas qui bene Luc, g,

bola ! hzec enim quinque cortinze funt, que

Tigelius

rus eft.

exponit, lzetifimum Euge aliquando auditu-

E

Dr

veftiunt teguntque divinitatem ; quinque co-

evrlintk

il

lumnze, quze fpem noftram fuftentant.

XXIL Sunt quinque porticus pifcinze pro- Joan. 5.

inelà

Levit. 26.

XL. In Levitico celebreillud promiffum (ta-

baticze, ad

fanentur.

5

quas languentes confhjant, ut per-

punc te7.

tuitur : Perfequentur quinq; de veftris centum

alienos. Quing; nempe vulnera devote cordi

XXII. Sunt quinque in domo una divifi, Luc. 12.

impreffa integras adverfitatum & periculorum

quia in domo cordis fenfualitates dividunt, &57?

x

ceiturias folent fugare & exterminare.

inordinatum effettum excludunt.

XlL Oblationes DEO a tribubus factae, nu-

XXIIL Sunt quinque prudentium virgi- Matth.25?

Num. 7

mero quinario conftabant , videlicet arietes

num lampades, ad adventum Sponfíi indefi

3

quinque, hirci quing; , agni anniculi quinque.

Quidquid DEO obtulerimus, placebit minus,

cienter ardentes.

fi quinque JEfu vulneribus non fit unitum.

$15

Deuter, 4.

XIII. Moyfes feparavit tres civitates trans

ordanem ad orientalem plagam;ut effent pec-

EX SS.PATRIBUSET DO-

d1res civitates funt vul-

catoribus in afylum.

CTORIBUS.

nera manuum, vulnera pedum , & lateris, ad

qua? omhni tempore,: potiffüunum tamen in

Qualitar.

mortis periculo, patet acceffus, & afylum , fi

peccata operum , omiffionum , & affettuum

I

Homo,vide,quse pro te patior, Non eftS. Berr.

nos perfequuntur, & mortalis culpz reos

* dolor, ficut quo crucior. Ad te clamo,spud Ca-

agunt.

aft. in

qui pro te morior:vide poenas, quibus afficior;*

afcic.

]udïc; 18.

XIV. Viri Dan miferunt quinque viros ex-

vide clavos, quibus confodior, cum fit dolor

M

yrrh.L.5

ploratores terrze ; Mittamus quinque vulnera

tantus exterior , interior eft plan&tus gravior,e

onfid a,

in coelum,& referent idem nobis, quod explo-

cum te tam ingratum experior.

ratores illi: Surgite, a[cendamus ad eos, vidimus

II. Ad hoc perforatum ett latus tuum , Do-

enim. terram valde opulentam ,. €9 uberem , nolite

mine, ut nobis parcfcat introitus. Ad hoc vul-qqer c,

3.

negligere , molite ee|Jare, eamus, €9 po[fideamus,

neratum eft cor tuum,ut in illo & in te ab ex-qe Paff,

nullus erit lubor.

N

terioribus perturbationibus abfoluti habita-Dom,

;.Reg.i7.

XV. David elegit fibi quinq; limpidiffimos

re poíffimus. Nihilominus & propterea vulne-

lapides, quibus fe adverfus turrim. carneam

ratum eft, ut per vulnus vifibile vulnus invi-

Goliathi armavit. Quinque Jefu vulnera toti-

fibile amoris videamus : quomodo hic ardor

dem vi&oriofi funt lapides, quibus hoftis nun-

melius oftendi poteft, nifi quod non folum

;Ifiïæ n

quam non fternitur. Teftem appelloAlphonfum

corpus, verum etiam ipfum cor, lancea vul-

L

nerari permifit ? carnale ergo vulnus vulnus

primum, contra innumerabilem Maurorum

lat

T

exercitum adhibitis quinque ]Efu vulneri-

fpiritualg oftendit.

J

bus pugnare & vincere coelitus ' edottum.

Nullus nos hoftis fuperare poterit, nullum

Utilitas.

J[jti£ G

non hoftem fuperabimus, fi quinque vulnera

n ^

cordium noftrorum fuerint infignia-

&

III. Noli dicere: In coelo non ero.

nemus mortem Chrifti.

Te-s, Augu?,

Ifaia 19.

XVI. Ifaias inter alia przedixit: Erunt quing;

Defperarem utique ;ferm 74.

fed

ad Fratr,

496

: Bibliothecm Manualis Conciqmtoriæ

fed non defpero , quia vulnerum. CHRISTI

guinem Chrifti.. Si non amaret, talia pignora

6 Bon

recordabor.

non daret.

"

S. Bern,

XIII. O homo, fecurum habes acceffum adg. gesg,i

l

IV. Simili verborum forma utitur D. Ber-

;

fer. 6s.innardus : Peccavi peccatum grande, turbatur

DEUM, ubi habesMatrem ante Filium,Filium füperCan.

fiíc,c

LÀ

ante Patrem ; Filius oftendit Patri vulnera

fi. )

confcientia, fed non pertubat, quoniam vul-

nerum Domini recordabor.

latus; Mater oftendit Filio pe&tus & ubera,

Tdem in

V. Filius DEI altiffimi jubetur occidi, ut

nulla ergo effe poterit repulía, ubi tot funt

Faícic,Ca- vulneribus meis, id eít peccatis, pretiofo fui

charitatis infignia,

rf l r. fanguinis balfamo mederetur , & fubjungit:

XIV, Refpice in faciem Chri

fü tui, qüi, ti'S: Anfel,

$uj

confid. 3. Acnofce o homo ! quam gravia funt vulnera,

bi usque ad mortem obediens factus eft , neCpislog. de

ipid.o:

recedant ab oculis tuis cicatrices vulnerum Paffione

pro quibus neceífe eft Dominum Chriftum

hi 5$

vulnerari.

ejusin perpetuum , ut memineris, quantamc. t$.

S. Aug.

Thid,co

ibid.

Vl Si quis fugiet, vivet. Tutum refu-

fatisfactionem pro peccatis noftris ab eo fu-

f

gium contra hoftes vulnera falvatoris. Ante

Íceperis.

& S. Auzuft,

te eft turris, recordare Chriftum , & intra in

.XV. Tuta & fitma requies eft infirmis

turrim, recordare cogitando, cum aliquid pa-

peccatoribus in vulneribus Salvatoris.fecur

us Mannual..

c. aX. &

teris, quis prior, plus & pure propter te paífus

illic habito, patent mihi vifcera per vuluera,

eft ; & quo fine ? ut refuürgeret , & tu talem fi-

quidquid ex me mihi deeft, ufurpo mihi ex

nem fpera, & non confenties inimico; & intra-

vifceribus Domini mei, qnoniam miferi-

fü in turrim.

cordiee affluunt, nec defunt foramina , per

i r

big, ].

€ofii

i;

Rafcic.cit,

VII. O beata lancea, & beati clavi, qui

quae eflluant. Per foramina corporis patent

l r. con-apertionem hujusmodi facere meruerunt! O

mihi arcana cordis; patet magnum pietatis

fid 9.

fi fuiffem loco illius lanceze, exire de Chrifti

facramentum ; patent vifcera mifericordisze

latere noluilfem,fed dixilfem : Herc requies mea

DEI noftri, in quibus vifitavit nos oriens ex

Tbid, co

in [gculum [mculi : quomiam elegi eam.

alto; vulnera JESU CHRISTI plena funt

Ibid n, 2.

VIII. Prenimio amore aperuit fibi latus ,

mifericordia,plena pietate, plena dulcedine &

f 13.

ut tibi tribuat cor, fuum : fibi etiam voluit

charitate ; foderunt manus ejus , pedes ejus,

pedes & manus perforari, ut, cum ad ipfum

& latus ejus lancea perforaverunt ; per has

perveneris , fic tuze manus intrent in fuas, ac

rimaslicet mihi guftare, quam fuavis eft

Dominus DEU .S meus, quoniam revera

pedes tui infuos , utíibi infeparabiliter con-

jungaris.

Obfecro fecundum Apoftolum,

fuavis & mitis & multe mifericordiz elft

.

omnibus invocantibt

"

À

s in veritate, omnibus

anima mea , omnia probra hzec coneris expe-

riri? & non dubito,quod fi fueris aperta,omnia

inquirentibus, & maxime diligentibus; co-

piofa redemptio data eft nobis in vulneribus

proter ipfum & ejus vulnera , amaritudinem

H

N

C

reputabis.

Pa

U Chrifti Salvatoris nofir! ; magna mul-

titado dulcedinis, plenitndo gratie , & per-

]b. confid.

IX. Duas habet patrias verus Chriftianus,

22. n,g. altera eft vulaerum , in qua gignitur gratia;

fectio virtutum. Cum me pulfat aliqua tur-

altera coeli, in qua renafcitur immortalis ad

pis cgitatio, recurro ad vulnera Chrifti, cum

gloriam ; utque in morte certus fis de futura

me premit caro mea, recordatione vulnerum

Domini mei refurgo ; cum diabolus mihi pa-

cceli patria , fac in vita przefenti fis vulnerum

Cinfa

1S

rat infidias, fagio ad vifcera ihifericordise

Ib. confid, s

Domini mei, & recedit a me; fi ardor libidi-

3b Feít,

a

35. h, 2,

X. Clavi, qui manus pedesque transfixe-

tl $

runt, perpetuis diabolum fixere vulneribus,

nis moveat membra mea, recordatione vul-

fic fuama Chrifto corfummante vi&oriam , ut

nerum Domini noftri Filii DEI extinguitur.

in ipfo omnes , qui in eum crederent, trium-

In omnibus adverfitatibus non inveni tam effi-

arent.

cax remedium , quam vulnera Chrifti; in

Tb.confid. X| |nde tolerantia martyrii provenit ?

ilis dormio fecurus , & requiefco intrepi-

43.

quod in Chrifti vulneribus tota devotione ver-

dus, Chriftus mortuus eft pro nobis , nihil

Id Ls

letur & jugi converfatione demoretur.

Et

tam ad mortem amarum , quod morte Chrifti

Confld,QE

addit caufam ; quia non mirum, fi exul a cor-

non fanetur, tota fpes mea eítin morte.Do-

pore dolores non fentiat corporis. Neque ta-

mini mei; mors ejus meritum meum , refu-

1nen ob id redditur infenfibiles ; quare fequi-

gium meum, falus, vita & refürredio mea ;

tur. Submittitur enim fenfus , non amittitur,

meritum meum miferatio Domini; non fum

nec deeft dolor, fed fuperatur, fed contemni-

meriti inops, quamdiu ille miferationum Do-

tur; & nonfacit hoc ftupor, fed amor. O

nus nondefuerit, & fi mifericordiee Domini

felix tranfitus a vulneribus corporis proprii

multe , multus ego fum in meritis. Quanto

ad vulnera corporis Chrifti, a corpore mor-

ille potentior eft ad falvandum, tanto ego fum

fecurior.

tis ad corpus verze vitze ! Si in femetipfo ha-

4

-bitaret Martyr, ferrum profe&to fentiret , fuc-

XVI. Quicunque vult perfe&e D E

O ad— S. Albert.

cumberet, negaret.

At vero commorando

hzxrere , fe totum intra fe recipiat, necM. dead-

in corpore & vulnetibus Chrifli non pavet

aliud unquam objectum inibi mente attendat, hr- Deo.

RU

ferrum , dolorem nefcit, & invi&us perfiftit

quam folum |ESUM CHRISTUM vul-* ?

in voce fortiífimae confeffionis.

neratum, ficque per eum , id eft,'per ho-

Cl

S, Augut, XII. Attendamus ad judicium dile&ionis,

minem in Deum, per vulnera humanita-

ibd,fol, & promilhonis DEI. Quales arrhas accepi-

tis ad intima divinitatis fuze fedulo & obnixe

338.

intendat.

mus? tene;nus mortem ChriXPd', tenemus fan-

/

J can-

Vulnera.|.Cj rifft.

497

Titulzb CLE I

J ucunditas.

IV. Piifimus. Bamberge Epifcopus ]oan-kKiffe Al-

nes Godefridus de fe ipfo dixit: In veritate veo c, in

S.Bonsv.

XVIL Bonum eft nos hic effe , fcilicet in

egojam.inde a prima pueritia femper dilexi Betii ««-

or 4. SD

V D]

apud Ca- Vulneribus Chrifti , & faciamus hic tria taber-

quinque vulnera Salvatoris, & quandocun-

lptCap,

raff, in nacula, unum in pedibus, unum in manibus,

$ 2.

Fafc. con- jliud

que ad ea fub meis orationibus cogitationes

continuum in latere ; ibi volo quiefce-

mneas animamque converto , fingulari fenfu

fid. 1.

re, & vigilare, bibere , comedere , legere ,

pietatis & motione quadam fuaviffima coeli-

adorare , & omnia mea negotia pertractare ,

tus afficior; quotiescunque vero ab illorum

ibiloquar ad cor ejus, & ab ipfo , quod vo-

Ípirituali contuitu non advertens mentis o-

$ lnfel

luero, impetrabo.

culos defle&o , in varias illico evagationes

Ditlg de

S.Auguft, . XVIIL. In. vulneribus eft multitudo dulce-

fione

ibid.c.n- dinis

abripior, & fine devotione preces moeas ab-

i $

, plenitudo gratizé , & perfectio virtu-

folvo.

c* ISD

fid. 35.

tum.

. V. S. Mechtildis a Deoainfpirata hac uteba- Caratfa iu-

Ibid,con-

XIX. Accurre anima, ex confilio S. An-

tur oratione: O falutifera vulnera dulcitfimi fatc. 1. 2.

fid- 870

felmi , ad facra vulnera, & fuaviitimas illas

(

mei Ji?SU Chrifti, falvete, falvete , falvete «ontid. 3.

) lol

guttas lambe ; Accurre cum Auguttino ad

j

a-

Marmil,

in potentia Patris, quivos dedit; infapientia "?

aL«

crum pe&ttus MARI/E, & lac dulciffinum

Fili, qui in vobis fuftinuit; in. benignitate

20

At

fuge, & cum eodem dic : Hinc pafcor a vul-

Spiritus- fan&i ,

qui in vobis

nere, hinc lacor ab ubere, pofitus in me-

redeinptionis perfecit,

M noftroe

dio , quo me vertam , nefcio.

Vl. S. Bernardus affiduo dicere folebat : Ibid. n.3.

Ibid L3.. XX. Hzec vulnera quinque fan&iffima plus

Nolo, Domine , vivere

line v uhmre ; cum

confdl.7. sulchritudinis, decoris, & charitatis toti

te video . vulneratum.

coelefti curiz? conferunt, quam omnia alia,

VII. Revelavit-aliquando Deus S. Catha- Ibid,n.r.

qua in vita perenni ( excepta Divinitate )

rinze, quod, cum via ad coelum deftru&ta effet,

habentur.

miferit Filium in noftra carne in terras, ut illa

Ibid. con-

XXL O cccitas filiorum Ad», qui per

inftar pontis uteremur,& per vulnera ceu gra-

fid, 13.

hzec vulnera in Chriftum nefciunt intrare. An

dus fcanderemus a terris in ccelos : eos, qui in

igtiorátis ,

uod Chriftus eft gaudium Beato-

peccato mortali occambunt , decidere ex: hoc

rum ? cur ergo tardatis per fui corporis fora-

onte, & preecipites in infernum ruere,

mina in illud gaudium introire ? Ecce aperta

Vill. S. Edmundus , antequam exfpiraret , Harienck

eftjanua paradifi, ecce lignum vitze tam in

vulnera Chrifti exofculatus , a modo hauriam Dorm. in

ramis , quam.in ftipite perfoffüum : in quibus

aquas de fontibus Salvatoris, dixit,

a v5*

xit.

COnc.civ.

foraminibus nifi pedes, id eft affe&tus , po-

$. 9.

fueris, non poteris capere fru&us ejus.

Uülitas.

ETE

1X In prato fp'ïïi'fu&]'i legitur de viro quo- M«nfi

dam devoto, quod, quia, in honorem s.dfe. 19.

NEXEMPLA SACR A.

vulnerum quotidie magna cum devotione fpi- ?* 7:

:

ritus s. Pater €9 /hwe recitabat, . eidem die

Cultur.

7

quadam Redemptor nofter apparens, per

Caraífa

Francifcus Xaverius identidem orabat

"unumquodque vulnus adeo immenfam fua-

N

in Faíc,

vitatem & gaudium communicarit ,

ut de-

8

* hanc collectam : Domine JESU Chrifte,

con(t, 8,

Deus cordis mei

incdps omnia mundi gaudia faftidiverit , nec

,

per quinque illaà vul-

nera, qus tibiin cruce noftri amor infli-

in ulla alia re confolationem fenferit , quam

in paffionis Dominicze recordatione.

xit, tuis famulis fubveni ,

-guine redemifti.

quos pretiofo fan-

X. Narrantannales Eremitarum S. Augu,- Ha:tunck

ftini, beatum Joannem de Incontris , juve- Dom.s. ia

fbid.1.3, II. B. Virgo reVelaVit s. Birgitte , omnem

nem tenerrimum , cum rigorem Ordinis in Qusérag.

059

confid,a3. luI Vitàm mixtam füiffe doloribus, & con-

tyrocinio ferre non poffet ; reditum ad f»-

folationibus ; doloribus , propter vulnera filii;

culum cogitaffe, cui afpe&abilis JESUS la-

confolationibus , quod noffet eam effe Dei

tus füum detexit & dixit: Fili, ubi cibus

voluntatem , cedereque in falutem hominum:

tibi arridior le&us durior , moleftiores fue-

Quando confiderabam loca clavorum in ma-

rint vigilie , ingredere vulnus hoc , & in-

nibus , quas fecundum Prophetas crucifigen-

tinge illa in fanguine lateris mei, & illico

das audivi, tunc oculi mei replebantur la-

dulcefcent omnia. Paruitjuvenis, & para-

chrymis , & cor meum quali fcindebatur proe

difum habuit in terris.

triftitia , fed confolabar,

cum confiderabam

potentiam Deitatis ejus , quod ipfa íic vellet,

XI. B. Alquirinus Ciftercienfis

roggtus Tbid.Dom

in. Albis

& fic expediret ; & íic erat femper Letitia

in agone , quomodo haberet ; Bene habeo ,

$ At

COnt. viv.

y, deat*

mea rgixta cum dolore.

refpondit, parata fünt omnia , przeventus

ä. 7-2

ll,ær' DCO.

IIl S. Comes Elzearius fic ad conjugem

fum in benedictionibus dulcedinis.

Roga-

Ibid. l. 2.

lc. 2'

confid.3o.fcripfit; Si me videre cupis, quzere me in

tus denuo, nunquid vifione quapiam cce-

litus donatus effet ?

vulnere lateris Chrifti ; ibi enim habito , &

Modo , refpondit,

apparuit mihi JESUS |Chriftus, qui fereno

ibi me 'pqteris invenire,

me vultu intuitus vulnera fua oftendit , &di-,

R. P. Lohn. Bibl, Man.ï Tom, IU.W

Krr

XIt

L

a

1

408

Biblïetlzeþæ Mauualis Cämianatoriæ

xit: Ecce peccata tua deleta , veni, vide , de-

$. VI

oículare vulnera, qude tantopere dilexiíti , &

toties in meis infirmis fovifti ; Ecce , qui in-

SIMIULUITUDIRNKE :S,

firmos fovet , vulnera Chrifti fovet , fovendus

ab iisdem, cum in fine vitze,tum in vita altera

I.SICU&t Noe in arca januam fecerat, per Beyr inc;

fine fine,

quam intrarent animalia non

XII.

S. Mechtildis audivit Chriftum de

diluvio

periturain fefto

Jhid, &

Ibid.S.2.

Sic Chriftus, cujus typum gelfit $-T»om.

fd; 9,

hisce vulneribus ita loquentem: Vulnera mea

. d

Noe, in arca corporis fui januam hanc ape-

4

funt animarum gazophylacia , ad fupplendam

ruit, per quam qui intraret, non interiret

earundem paupertatem ;

funt lavacra,

ad

diluvio veternze damnationis.

j

abluendas earundeni fordes ; funt gratiarum

ll. Sicut germen arbori infertum. fru&um Ibidem;

fluenta, ad merita perticienda.

Ibid.

adfert, vimque ejus , cui infertum eft , ac-

XIII. Similter foror B. Mechtildis S.

' Ger-

cipit; ita inferimur nos quoque Chrifto:

trudis, cum opera fua vulneribus Dominicis

Vulnera fciffuree funt , Chriítus arbor $

commendaffet , vidit perfici , & emendari

quo omne robur accipimus.

fingula, & fupplementum ex iis copiofum

HI. Sicut quandoque infirmos videmus ita

Ibid,

ad placendum Patri, placandumque eundem

male fe habere , ut medici eos tolli, & in

accedere ; Unde hanc fuadere folita eft pre-

alio folo ceelum mutare przecipiant , ita pa-

catiunculam in fine przecipuorum operum di-

cendam :

tria noftra vulnera Chrifti funt, per qu»e re-

Supple pie Jefu

per Vulrlel'a tua

nati fumus, utpote e quibus noftrz falutis

imperfectum meum.

medicinze profluxerunt facramenta , ut di-

!bido 'n.?.

XIV. Confueverat pia quaedam perfona pro

cit Gloff. Ordin. in cujus fi

.

animabus purgatorii recitare quinquies Pater

gaum e latere ejus

exivit fanguis & aqua.

& Ave,in honorem quinque vulnerum, quae

etiam affectuofiffime eodem fine fuaviabatur.

$. V.

Forte pium hoc opus exercens pro certa qua-

MÜOTIVA.

E Ieid.eon

dam anima ad ofculum lateris , ecce confpi-

cit profluere fanguinem & aquam de fe va-

fil,;5],

LfQUia vulnra Chriftüi funt -o;at.z'nmhz Q10- Cataf, Fa«

porem quemdam. exfpirantes.

;Quod erat in-

diun ad gratitudinem Deo. exhibendam (cic. V. 2.

dicium liberat2e animze.

uti recte indicavit, qui dixit : Quid retri.confid.7.

Yb:d.

XV. B.Joannes de Alvernia obfecrare fo-

buam Dominio pro omnibus beneficiis ejus? P*T

lebat per interceífonem San&orum vulne-

Vulnera Salvatoris. Quid retribuam Domino

rum a Dei mifericordiam animabus purgato-

pro omnibus peccatis meis ?

Vulnera Re-

ri: & ecce aliquando tantam inde multitu-

demptoris. Unde & S. Cyprianus dixit: Zor

[bid, con«

dinem vidit prodeuntem , ut multitudinem

facite in meam commemorationem ; id eft , j

fid. 34.

fcintilarum e magnua & ardenti fornace.pro-

meam imitationem , feipfum in mortem of-

D« Ie,

deuntium exequaret.

ferendo , ficut videt, fe Chriftum offerre. Eft

Ibid' lb 20

XVI. Recenfuit quondam Chriftus D. Ger-

confid.*.

hzec, eft fola retributio, cum fanguis fanguine

n, 3.

trudi ,quod femper ante Patrem ftet, vulnera

Confid,

compenfatur. Sed & S. Mechtildi idipfum in-

Ibid. 1. $.

offerens in fatisfaCtionem noftrarum culparum.

dicatum eft; cum enim aliquando exquire-

confid.1a.

29,1.2,

Et quidem pro peccatis cordis hominum of-

n, 2.

ret a Domino , quid agere tandem poffet ,

ferre fe cor fuum immaculatum; pro peccatis

ut fe pro beneficio vulnerum gratam often-

operum vulnera manuum & pedum.

;

deret , apparuit Chriftus , & dixit ? Pro vul-

]bid. conf,

16.n.3.

XVII. Apparuit aliquando Chriftus S. Mech-

neribus pedum offeres

mihi omnes tuos

tildi, & dixit: Sepeliintra cor tuum me &

affectus & defideria :

pro vulneribus ma-

vulnéra mea ;

eritque cor argenteum ha-

nuum offeres a&iones tuas & paffiones ;

bens operculum aureum in fignum puritatis

conïid,'?,

pro vulnere luteris perfe&am conformitatem

^l

Jbid. conf.

& charitatis,

'.cum'., voluntate mea.

2I. n.3.

XVIiI. Viro eximize fan&itatis inter precan-

dum medium efficaciffimum pro excitando in

h. Quia optimum [unt. medium ad .. [atisfa&o-Ybid.L a.

^ fe amore divino flagitanti , refpondit Chriftus,

nem pro peccatis pra[tandam. Hinc, cum devo-confid.g.

ut fe in confideratione fuze humanitatis vul-

ta quzedam anima Deum precaretur, ut fe id ,

D. £.

merate , &in pallione fauciate , exerceret ;

quod homini fumme foret utile , edoceret ,

fiquidem inilla mirum in modum refplendet

refponfum accepit: utilillimum fore homines

charitas Dei: Exercetein humanitate mea

fcire, & in memoriafpius habere, quod

paífionata vulnerata; nam in ea maxime lu-

ego Virginis Filius pro. falute eorum ad-

cet mea charitas,'non aliter, quam fol in fuo

fto ante Deum Patrem ,

& cum. ex hu-

fplendore, rofa rutilans in fuo odore, ignis

mana ífragilitate delinquunt corde , offero

vehemens in fuo flagranti zeftu & ardore.

pro eis cor meum imnaculatum , & transver-

Hartun(.:k

XIX. Sub Friderico Imperatore miles trifur

Dom, :n

beratum : & cum offendunt opere, exhibeo

Albis,

triduo in patibulo vivus hzefit, nec mori va-

manus meas perforatas, & ftatim innocen-

dum facramentali abfolutione a facer-

con:c,civ. luit ,

tia mea placo Patrém. Et vero etiam confir-Ibid. eona

$. 9.

dote expiaretur, eo quod, fceleratus licet,

mavit S. Catharina Senenfis; quam cum! 25.

honori SS. Vulnerum quinquies orationem

ad defperationem deducere cupiens daemon "3*

Dominicam & falutationem an

increpabat de vita peffime a&a, libere illa

die recitaffet.

gelicam qu,oti-

refpondit: Vera funt, quae dicis, ego me

pecca»

|

Titulur bLIL lulnera Chrijti.x

499

peccatricem fateor. Verum Domini vulnerum

VL Quia funt optimum medium ad demonir

ibid !, x.

recordor, in quibus omnem fpem meam repo-

tentationes vincendas.

Hinc Mariam M.

fui. In. Domiai vulneribus abfcondar, & ejus

agdale- couf, 15

nam, in deferto vehementer a do2emo:

ibus op-

pretiofo fanguine abluam animam meam ; &

pugnatam , apparens Aagelus munivit cruce

erig

| feflo

*

omnia peccata mea delebo. Fregere tam po-

Domini. Videbantur in ea quinque vulnera &

tentia verba dzemonem, & in fagam egerunt.

T Um'

Tbid, eog.

myíteria paffionis. — Erexit autem eam ad

04,

fid,

12,

lL. Quia. funt optimum. medium. ad judicium

oftium fpeluncze : ex quo tempore immunis

divinum. mitigandum , uti fequens vifio indicat:

.3,

fuitab infultibus Magdalena. Et con(ürmans

5.Mechtildem in vifü raptam ad judicium ac-

idipfum S.Ambrofius: Si in te , inquit, infur-

bilen,

cufarunt Angeli fanci, & creaturz omnes;

rexerit lupus, petram cape , & fugiet.

Petra

Seraphini ob teporem in amando ; Cherubini

tua Chriftus elt perforata vulneribus. Hanc -

ob exilitatem fciendi; Throni incufabant defe-

petram quzefivit Petrus, cum titubaret in flu-

&um pacis; Apoftoli exiguam do&rinze fuce

Cibus : & invenit, quod

quzefivit. quia dexte-

curam ; Martyres in fortitudine pufillam

ram amplexus eft Chritti

L

nagnanimitatem ; B. Virgo negle&am in fi-

VIL. Quia. optimum, funt. medium ad. aduer[aYoid. V. o.

Ibid,

delitate erga Filium fuum integritatem ; Om-

fortiter toleranda. . Nam , tefte S. Bernardo ,confid. 22.

nes creaturze ir ufu fui abufum.

Inter hzec

ideo voluit Chriftus oculos in fua fuftollj'*i: & 3-

Chriftus ad Mechtildem verfus, eam bono ani-

vulnera , ut exemplo fui reddat ad toleran-

mo effe juífit , & intentata crimina diluit. Ex

dum fortiores.

Non enim fentit fua vulne- '

quo illa animofior fa&ta, talem ac tantum ad-

ra miles , qui fui Ducis vulnera intuetur.

vocatum in brachia fumpfit, offerens ejus vul-

Hinc , cum quzdam perfona vehementer

nera, & inde manantem fanguinem cum me-

afilicta effet, hanc audivit vocem : Surge,

ritis paífionis pro fuis defe&ibus, & quidem

& cogita vulnera. me

Fecit, & fe con-

humiiitatem pro fua fuperbia, charitatem pro

folatam mox invenit. Alius, quia religio-

fua tepiditate, Hac itaque oblatione fatisfecit

ne ad foculum, revertebatur, a Chrifto his

]udici , & judicii poenas declinavit.

vocibus in propofito confirmatus eft: Omne

Ibid.con-

1V. Quia [unt optimum medium ad — peccata

iïd, ?5.1, T. 'Ui

[

L

afperam intinge in latus meum, & erit tibi

Anf, f

inda, uti P-;Caralfa indicavit dicens : Una

dulce.

Tribulatio , inquiebat S. Catharina

d l a.

vulnerum Chrifti memoria tantarum eft viri-

Senenf.fimilis fit daro pani, qui in Chrifti

onfids,

um, ut quemadmodum a luce tenebre

,

a

fanguine intingendus elt.

hI

vita,mors, fic ab ea pellatur & deítruatur

VilL Quia ophtimum [unt medium ad virtu- Ibid. COf«

omne peccatum , de peccato damnavit pec-

ber acquirendas, — Nam in SS. vulneribus, juxta fid, 22.

catum , inquit Apoftolus , Chriftus fuis vul-

5. Bonaventuram, eft fuidamentum fidei, ere-

yXd, COf«

neribus, hoc eft, facrificio pro peccato ob-

Gio fpei, inflammatio charitatis. Kít funda-

lato, damnevit & deftruxit peccatum. Et S.

d. 3.

mentum fidei, quiia illis Chriftus fe demon-

lI

Bernardus: Tanta eft virtus vulnerum Chri-

ftrat verum Deum, & verum hominem ; ut

füi , utad eorum memoriam totius

p»eccatix &

dolorofus verum hominem, ut gloriofus ve-

mortis fügetur exercitus.

Confid,

rum Deum. Eftexercitamen vere fpei , ob

"Dïd. !0 3)

V. Qeia [unt optimum medium ad voluptater

pretium fanguinis. Eft incendium amoris, ob

on(id 12«

29. 1. 2.

J[pernendas , nti experta mulier, ad quam ab

fummum . dolorem.

Fadem funt exemplum

I 2

amore carnali & mundano convertendam ap-

quatuor virtutum Cardinalium , prudentize ,

paruit Dominus ceu noviter paffus , quafi pla-

temperanti? , fortitudinis, juftitize .

?

Pru-

gis recentibus crucifixus , & dixit ei : Me di-

denti$ , dum afcendit in arborem crucis , ut

leí

-—

-

ligas, qui fum formofus, bonus,dulcis & gene-

ligno vitz «

3

lVi

rueret lignum mortis; Tem-

roius

His dictis evanuit , mulier vero plena

Ibid 1.5.

perantie, non refigendo manus, fed clavis

confid, 7.

jubilo & exultatione omnem tentationem ex-

n. 3

affixas tolerando; [uftitiz fatisfaciendo pro

cuífit. Sed & alias cuidam , creaturarum pul-

libertate manuum Adami fua conclavatione ;

chritudini plus zequo alligatze, apparuit Chri-

Fortitudiuis, inceptum opus redemptionis

ftus oftendens vulnera pulcherrima & glorio-

non iunterrumpendo usque ad mortem.

in

fifüima , itaque recentia , ut ea horà inflicta

bidl &

iisdem fan&ifflmis vulneribus deprehendun-

onfid. j

viderentur : tantumque fuit lumen & pulchri-

D [.

tur in excellentilfimo gradu virtutes humili-

tudo , quze inde promicabat, ut anima illa ca-

tatis , obedientize , patientioe.

Quze major

pta Chrifti amore omnem creatum exuerit.

humilitas, quam pendere ceu principem in

5. quoque Therefia ex folo unius vulneris ma-

medio latronum ? Quse major obedientia ,

nus afpectu ita immutata animo fuit, ut hanc

quam pro obedientia mori ? Quze major pa-

illius pulchritadinem & lucem adamaret fu-

tientia, quam pro malo reddere bonüm, &

per omnia, & ab illa hora omnem amorem &

orare pro iis, qui defacto in crucem agebant

pulchritudinem mundi abhorreret.

Quare

& fubfannabant?

optime hinc deducit Blofius, quod poft Deum

IX. Quia funt optimum medium ad gelum. accen- Ibidem,

maxima coeli pulchritudo confiftat in?Chrifti

dendum , uti iterum Caraffa indicavit dicens : confid.1o.

vulneribus. H?ec quinque vulnera fan&i(fima

Medium efficaciffimum in nobis zelum anima-

jíd, totl

plus pulchritudinis , decoris & charitatis to-

rum excitandi eft attenta & devota confidera-

i 25

ti ccelefti curive. conferunt, quam omnia alia ,

tio vulnerum Chrifti. Vulneratus eft propter

Y 30

qu?e vita pereni(excepta Divinitate) habentur.

iniquitates noftras , ut nos ab eis liberet. Ea

Hinc pariter deducamus , quantopere dolen-

nihilominus pro zelo retinuit, ut eis Patrem

dum fit, quod in tantam hzec vulnera obli-

mundo reconciliet.

Itaque fi amas Chriftum

vionem devenerint.

vulneratum, cooperare ejus fini & fcopo, falu-

Rrra

tem-

R.P. Lofmn. Bib(. AMan. Tom.

yi

.Bibliothece Manualis: Concionatorie

500

nibus meis defcripfi te, clavo.ufüs pro cala-

temque animatdm procura, poftulando omni-

bus affe&tum. facrorum vulnerum. Confidera

mo , fanguine pro atramento. Qui me vulne-

rat, Chriftum vulnerat, qui Chrifti amat

itaque cum S. Auguftino in vulneribus dolo-

rem & amorem ; quantum pro qualibet anima

vulnera, me pariter amare tenetur, eo quod

z

dolorem exhauferit , quantopere dilexerit. Ad

propter me illa fufcepta & fervata fint. 4. l; tb d.S. 8.

ut fuppleret: defeffus: moftros , €?c.. 'uti Chriftus

faftinendum | exemplo Chrifti pro falute anui-

marum omnem dolorem , & contemnendum

iple S. Mechtildi revelavit, dicens: Vulnera

oiunem alium aimorem.Eadem confideratione

mea funt animarum Gazophy!acia ad fup-

plendam earundem paupertatem; funtlavacra

Chritus piam quandam animam roboravit.

Apparuit ei in forma crucifixi [przeferentis

ad abulendas earundem fordes, funt gratia-

rum fluenta ad merita perfic

101

E

ida. Hanc fua-

vülnera recentia , & fanguinem ftillantia , di-

dere folita elt precatiunculam in fine praeci-

xitque: En contemplare , chariffima , ut vul-

nera mmea clamant ad te, ut te in falutem ani-

puórum operum dicendam : Supple Jefu pie

per vulnera imperfe&uim meum. s. Ut fignaTbid. . 9-

fiuronc

marum impendas , ne fruítra fanguinem fu-

(onc. C

deri, & fine caufa mortem perpeffus fim.

radeflinationis forent cultoribus [us; funt enim

illa civitates refugii. r.Paralip. 0. Sunt quin-

n Dom.

Eandem ob caufam, priusquam Apoftolos in

que portze ad templum glorice , omnibus mo-

p

äf&ä

4

mundum ad praedicandum . dimitteret, often-

[

dit eitmanus & pedes, ut ex vulnerum con-

rientibus apertze ; funt petr refugia , a fa-

cie timoris Domini. If.2. Sunt. cavernae mace-

fpe&tu eum fervorem conciperent, qui prae-

rix contra iram aquilze, divinze, inquam, jufti-

dicatoribus n?ceiïarius elt. -

L

ti; , & contra infernalis accipitris. aftum ac

]bidem

infidias.

6. Caufa a S. Eufcbio Em[[eno. affi-

^

^ confid.28

X. Quia fuut. optimum -n«zadi?z-m ad beaiituoli-

nem certo obtinendam ; Hinc S.Bernardus ait:

onatur dicente : Hoc modo facit Dominus nofler ,

l.3

Valnera Chrifti fant clavis referans & clavus

i

quomodo . fortiffumi quique . bellatorer €2. princi-

etrans. Neque unus effe&us ab alteto fe-

pes cun&his hoftibus facere folent ,. qui: non folum

pen

jaratur. Et clavis & cl

avus. Eft clavis , quia

vi&orias , fed. cicatricer , [uas. exprimi , €9 patrie

tibi referat coelum ; Kítclavus, quia tibi car-

a[pettibus exponi volunt.

Hi itaque inclitt Duces

men transfigit ; quod fi mortificationem clavi

inter laudum . celebranda praecouia . gloriofe gefta ,

fugis, fcito te confolationem clavis quoque

gaudent exprimi | etiam - vulnera fum , . gaudent ,

optant inter. coronas. iuferi. excepta. duris o[fibus

perditurum. . Quid cogitas, fi in Chrifto non

fuit clavus tantum referans, fed etiam pene-

tela , ut inter umbratos. colores. anerita. viri fortis

velut proyrio cruore pingammiur , €9 praferant

trans ; Oportuit enim pati Chriflum , €2 intrare

in gloriam [uam ; an aliam in te legem fperabis,

non. [olum letitia: triumphantem , [cd €9. pugna

volesque claves absque clavis ? Hanc ergo,ut

vincentem : ut*hoflilis Janguis afferat . fortitudi-

veritatem certiffimam animo tuo infculpe.Cla-

nem , proprius pietatem ,. ac propugatorem fuum

vus tribulationis cum patientia fupportatze eft

plus diligat per horrentes plagar. reftituta. liber-

li

tas.

clavis paradifi: neque illi clavis erit paradifi ,

Ita €9. Dominus si'zq/ï.'m' Qj?*efæ,.r C/zri]ïu.r non

nifi prius fit clavus tribulationis. Non eft cla-

folum Divinitatem , [ed. étiam. crucem. in mortem

vis referans , nifi prius fit clavus penetrans.

fuam goft. futuris voluit . [mculis celebrusi, ut a

Sultinuit S. Carolus a calvo in proceffione fibi

geccatis , propter que moriebatur , non [olum nos

Wt Con

pedem transfigi, ut tolerato clavo mereretur

Dei maudata revocarent , [ed illata. pro. nobis

fid, , il

5

agnofcere clavem. Arbitrare , hzec tibi a clavo

fupplicia €? vulnera. deterrerent.. Hinc S. Augu-

tribulationis dici : Patientiam habe in me, €$ om-

ftinus dixit: Poftquam intellexi me pretiofo

nia reddam tibi. Suftine, & falvaberis. Suftine

fanguine Chrifti redemptum , nolui me am-

-

plius venalem exhibere.

clavum ,. & habebis cïaverg.

e talia grandioraS. Pefrus

$. VI.

II JNoffe debet , cur quinqz),

ASsCtETIUA

vulnera recipere voluerit: cujus ratior

jem af- Damianus

spud Har-

fignavit S. Petrus Damianus , dum ait: Vul-

tunk conc,

$. Berner. ]. Nj./w*imü no[Je debet a[ceta cau[as , cur Chri-

nera Redemptoris quinque funt , quia nOS;iv, Dom,

fer.de paf-

u; relinere vuluera. etiam. po[t mortem vo-

eramus quinque feniuum vulneribus fauciati ;in Albi..

fion.e.3. , rit ;

- quze quidem fequentes ab Authoribus

& per has quinque plagas faluti fumus re- 8.'*

fütui. Peccavimus cogitatione & defiderio ,

allignantur ; 1. Ut amorem [uum clariur demon-

flraret ; propterea namque ,. inquit S. Bernar-

quafi pedibus animx , pedes enim animz

dus, vulneratum eft.cor Chrifti, ut per vulnus

funt affe&us , inquit S. Auguftinus in Pfalm.

vifibile, vulnus amoris invifibile videremus ,

94

Ad qus peccata abluenda facratiífi-

quod vulnus quamdiu videri poteft, tamdiu

morum pedum Ífuorum fanguinem Salva-

tor offert; peccavimus lingua , ex plenitu-

de perentiante ejus amore dubitari non poteft.

Hartunckh, — (7t ad mutuum amorem incitaret ; f enim Caze-

dine cordis os loquitur,.cordis proinde fan-

Dom. in

conc.civ. fum Suevam mille vulneribus lacerum hoftes

guine peccata lingusee Chriftus eluit : pec-

amarunt, & vulnera deofculati funt; quidni

cavimus opere & omiílione , ecce vulnera

Alb. $.5,

amemus Jefum amicornm . chariffimum, qui

dextra & (mniftrae.

ld

S.Bonav,

L

vulnera fervavit in corpore, ut nos vulnera-

IIL. |AVoffe . debet. finem. confideratiomis : vulnc-

in

Caraífa

3

ret fua charitate ? 3. Ut proximum noftrum

rum. Chrif , quem quiem triplicem. a[fignavit

.

Faícic.

Ibid.8. 7.

ardentius amemus.

Nam de unoquoque no-

S.-.Bonaventura , dum dixit; Ka confiderari, enfid,aí,

debere.

i

"d imitandum |.€8 compatiendum. /. A. a.

ftrum apud lfaiam fcriptum eft ; Ecc? in ma-

*

Haec .

^w

äïtzælur CLII Fuluera - Chrifli,

5oI

Hoec fit noftra confolatio, fubdit idem , pro-

confiderabis dolores Chrifti,in Ave Maria do-

greffus in hac imitatione , ex qua nafcitur

lores B.Virginis. Ad hzec in quolibet vulnere

condolentia fentiens dolores perfonoe ama-

nova gratia novunque beneficium petitur ;

M.

tz , & per imitationem expreíffe , ceu pro-

in vulnere pedis finiftri remiífio "peccato-

l

rios.

2. Ad admirandum

€9 »exultandum.

rum ; in vulnere dextri acquifitio virtu-

Admiranda immenfía charitas Dei: Exultan-

tum, maxime fortitudinis adverfus tenta-

m

tiones; in vulnere manus finiítrze liberatio

dum de fru&ibus vulnerum , de redemptio-

*

ne generis humani, reftauratione ruinze. an-

ab inferno-

2

in dextra adeptio gloriv»; in

gelic'e, & gloria Dei.

3. Zld refolvendum

*

latere purus amor |:SU & MARLE. In fine

€9 quiefcetidum , fe in. Chriftum trai

jsf

ii

orman-

cujuslibet decadis dices: Sancta Mater iftud

do ,

&. quiefcendo in ejus fan&iffimis &

agas, Crucifixi fige

lide.

Amen.

pl'agka.s.;cordi meo- va-

dulcifimis vulneribus , absque ulla alia fo-

licitudine.

uD

H

Hartunck

IV. Noffe debet ,

q-.u.id in SS. vulneribur pra-

VI. NQ/]E debet , quomodo [alutari debeant

. Ibi4. fol,

Conc.c:v.

haec ,SS, vulnera ; vidclicet hoc modo: . Sal-

380.

jn Dom.2

cipue. confiderandum fit , id quod Hartunck fe-

'quentibus verbisindicat: Si fuaviores tibi me-

vete monumenta charitatis , teftimonia obe-

Qäavfrag.

dientiz , figna viflonis paternv ,. & pretia

FE L2l

ditandi praxes arrident , meditare ad vulaera

pedum , quanta pro te itinera Salvator tuus

redemptonis humana.

Salvete fortitudo

(*

Coni

Ls

ecerit , perpende ad vulnera manuum

Martyrum , patientia Confeforum , gaudium

Apoftolorum ,

gloria SanCctorum omnium.

quo miracula & beneficia perpetrarit ; reco-

gita ad vulnus lateris ,

uanta te ingratum

Salvete , falvete.

Santtificate animas no-

charitate Deus homo dilexerit , & ex hoc

ftras in potentia Patris , in fapientia Filii , in

latere fimilem cum — Auguftino vocem audi-

bonitate Spiritus fan&i.

Salvete nos ab

re cogita; Non ita Longini quondam fz-

vterna damnatione, * & fanttificate nos in

veftra. dilectione, cum abundantia veftra-

viit acuta cufpis ac fcelera tua ; quoniam

er te, & propter te, apertum latus eft, &

rum gratiarum in hac vita, & cum pleni-

Vel fi fin-

intrare noluifli, infer ergo digitum tuum huc,

tudine glori» in altera , Amen.

& vide manus meas , & alfer manum tuam,

gula quis feorfim faiutare velit , id fequenti

& infer in latus meum , & agnofce, quae pro

modo przítare poterit.

te, & a te , 0 impietas humana, pertulerim.

Poteris & ad. vulnera tuas tuorumque necef-

ZAd ïdfxäerdm manum,

fitates commendare; Benefactores pone in

Ave manus dextra Chrifti , perforata plaga

Ibid; fol,

vulnus dextrum ; inimicos tuos in finiftrum ;

cordi vulnerato chariffimos tuos commen-

trifti ,.nos ad dextram jube fili, quos per

486.

da: ad pedem dextrum 'ora pro juftis omni-

crucem remeditti. Pgter noíter. Áve.

bus, in quocunque ftàtufint, ad finiftrum

pro peccatoribus , 1iisque potifimum, qui

Ad þni[tmm manum.

in proximo damnationis seternz difcrimine

confiftuut, Sed & Chriítus fan&tam . Gertru-

- Ave manus Chrifti leva, five confixa ma-

Fafc,Con- o

i docuit ,

uid. faciendum fit, cum ima-

nu feva, nosab omni malo leva , quod pro-

fid. 4. üib.

duxit mater E.va. Pater nofter. Ave.

ginem Crucifixi intuetur. Imaginabitur, in

mOw

-

uiebat fe has a Crucifixo voces a

Peit

WL LA

j

e:

]

-

U

n vides, quomodo prote fum vulneratus,

J dextrum pgd?m.

in corde. Si faluti tu»e expediret, vellem pro

*

;A'K

Ave vulnus dextri pedis, pedem mentis

tefolo tolerare omi

Ó . q;uiæ

toleravi pro to-

pie lzedis , dum ad eaim fzepe redis, efto nobis

to mundo. Tantus eft amor, quo te profe

Ífpes mercedis. Pater nofter. Ave.

'elfüf

quor, tantum tuze in me falutis defiderium.

mianus

g Har-

S. Brigittze haec dixit: Si fieri poffet, ut to-

- Zd. finiftrum. pedem.

ties morerer , quot funt animo in inferno,

K ConC,

. Dom,

ego promptiffima voluntate & perfe&iífima

Ase vulnus bhevse plante , qua virtutum

Alb

charitate corpus meum traderem : eandem-

crefcunt plant?e , nos ab hoíte füpplantante,

1 In

que paffionem & mortem pro qualibet ani-

contuere poft & ante. Pater nofter. Ave.

ma fuftinerem , quam fuftinui pro omnibus,

d vuluus. lateris. !

Idem fuum defiderium aperuit Chriftus car-

po vindictam de fcelerato quodam poftulan-

Ave latus þerforatum , unde fluxit flumen

ti, cui apparens cuth vulneribus hzec dixit:

gratum , praebe nobi$ conducatum, ad . zeter-

Paratus fum corpore iterum pro falvandis

hominibus pati. Tu, Carpe, mortem pecca-

nae vitze ftatum. Pater nolter. Ave.

tori illi poftulas; fcito tamen , me tàm pro

ft propter iniquitates no-

ipfo , quam pro quocunque hominum para-

Y. Vulngratus e

ras.

tum effe denuo pati & mori.

Ibid.fc!,

V. Noffe debet , quomodo Corolla de SS. vul-

R. Attritus 'eft proptfer fcglera noftra.

onal,

373*

neribus vectari debeat ; Nimirum quod

onti-

Qariltà

Oremus.

. neat hzec corona in fe quinque decades, qua-

!*CiC.

rum quslibet divifa eff in quinque Pater no-

lnüdo"l

Domine JESU Chrifte, qui pro falute hu-

fter,& quing; Ave Maria. In Pater nofter con-

mani generis quinque vulnera pati voluifti:

ll 3,

KIrr3

Tri-

202

Bibliaü:ecæ AManualis/ Conctonatorie

Tribue, quzefumus , ut ob reverentiam illo-

quio ita fibi elephántem demeretur,ut eundem

raüum vulnerum abfolvi merear ab omnibus

deinceps cicurem & per omnia promptum ad

peccatis meis & przefentem vitam bono fine

obfequia circumducat.

Ecce Chriítum vul-

terminare, & a tuve dulciffimze vifionis con-

neratum, ut efferos noftros cicuret animos,

-

templatione nunquam feparari.

Qui vivis

fuique rapiat in amorem.

& regnas Deus per omnia f»cula foculo-

Hii. Haurietis aquas ingaudio de fontibus Caraffa

rum.

Salvatotis,

Sanctus Bernardus per hos Sal-in Faftie,

Confid,

VIL.. No[fe debet . Optimum colendi illa mo-

vatoris fontes iutelligit quinque vulnera : Pri- 'yrrs-lt,

mus fons eft mifericrodize , fecundus fapien-

€onii, 4.

20.lg. dum e[[e imitationem , uti iterum Caratffa no-

fter indicavit , dicens : Imitatio Chrifi cru-

ti» , tertius grative , quartus charitatis, quin-

cifixi & virtutum ejus neceffaria eft anim:e in

tus gloriz & vitve zeternae. Primi quatuor ad

attu: Paílionis vero vulnerum corporis in

proíentem vitam fpectant , quintus , fignifica-

preparatione animi : quia, ut docet fanctus

tus per vulnus, lateris , ad futuram. Et ideo

"Thomas, filius adoptivus aífimilari debet

Salvator vivus vulnera manuum & pedum ex-

yptllit

Rf ol

quam maxime filio naturali ; & membra ca-

cepit; at illud-ateris mortuus. At poftremum

2l 55'

hunc fontem fufpirabat Propheta , cum dice-

piti. Nec paffio Chrifti , ceu caufa univerfa-

lis, effe&um fortitur absque cooperatione

bat; jSitivit amima ad. Deum , fontem vivum. Fo-

Thominis , ut caufze particularis. Arca, in qua

ret enim exigui momenti , participem fieri

confervàtur gratia, duabus clavibus diverlis

in przefenti vita bonorum gratize , nifi adjun-

cuítoditur, neque una absque altera aperire

gantur illa glorize.

oteft.

Hae funt crux noftra , & Chrifti:

IV. David bellaturus adverfus Goliathum ,Ibid. con-

Confid.

vulnera Chrifti, & noftra. Clavis Paílionis

delegit quinque limpidiffimos lapides de tor- fid. 17.

47. lib. 1.Chriftifemper parata eft, fed neceífe eft,

n, 2,

rente, & miíi eos in peram paftoralem , quam

ei noftram uniri , quod eft , cooperari & com-

habebat fecum ; & cum appropinquaffet Phi-

pati.

Unde re&te nonnemo concludit: Quis

liftzeo, mifit manum fuam in peram , tulitque

quislivorem vel plagas pro honore coeleftis

unum]lapidem, & funda jecit, & circumdu-

Regis hic iíon füfceperit , in fuüturo judicio

cens percuffit Philiftzeum in fronte; cumque

prevaluiffet, nec gladium haberet in-manu,

miles gloriofus non apparebit.

Ibiiem;

arrepto Philiftzei gladio przecidit caput ejus.

$. VII.

Hi quinque lapides fignificant quinque vulne-

ra Chrifti, que primum in pera memorize

MISCELLANEA. ET CONCEPTUS

funt accuratiffime fervanda. Dein funda in-

i

telle&tus attente & penficulate expendenda

PR.ZEDICABILES.

( & circumducens ) circumducendo ea in cce-

Hartunek D!

Arius fepties Romse Conful, cum de

conc. civ.

"n

luim, in terras , in infernum , ubicunque ejus

Dom, in

: fuo in patriam amore fufpeQus effet ,

effettus deprehendi poffunt. Tertio in tenta-

Albis c4, hac fe fufpicione liberavit , dum vulnera ad-

tionibus óppouenda funt inimicis noftris ; cer-

verío pectore in patrive gratiam acceptata Se-

tam enim victoriam nobis adferent.

natoribus oftendit , ac dixit: Ifta meum in

patriam amorem loquantur. Simili ufus elo-

V. Inter documenta S.Mechtildi data. fuitIPid. l.2.

quentia miles Julii.Czefaris , ut laef»e Majefta-

non poftremum , ut in fuis vulneribus tan- ?nfid.z5.

tis crimen , cujus appellatus erat a fe remo-

quai in centro aut portu fecuriffimo con-

n. 3.7

veret, vulnera fuo in pe&tore accepta Coefa-

quiefceret. Et defideria quidem vulneribus

reis admovit oculis , & exclamavit: Hec ego

pedum crederet?, opera vero manu dexterz,

ro te, Caefar. Imo Ceefar ipfe Julius arte fi-

ifthinc purificanda ; affli&tiones finiftrze , iít-

millima placare Senatum populumq; Roma-

hinc velut melleo maliagmate condiendas &

num conatus eft cum fuas pro patria adverfo

temperandas ; lateri amorem , ut, quemad-

Marte toleratas cicatrices demonftravit, hoc

modum Chriftus dicebat , cor taum cum cor-

addito fuper cicatricibus acroamate

Has

de meo in unum ita coalefcat , ut ferrum

ego pro patria. Antipater quoque odii coram

cum igue, quo igne fa&um eft.

Alexandro delatus , fuam in: defenfionem ve-

Vl. Ex prudentim ferpentinz argumentis lbid, eon-

ftes difcidit , vulneraque indigitans peroravit :

non poftremum judicio fan&i Augufüni eft ,

fid. 27.

En malevolentize meze in. Alexandrum tefti-

quod ut nova fe vefte & pelle veftiat, vete-

monia, defendent illa rerum. Sicut ergo pro-

rem detrahat, transmiffo per ar&um fora-

fani ifti Duces militesque ad conteftandum

men corpore. Ut pellem vitiorum depona-

amorem non evanidum adverfus rempubli-

mus , per foramen ftigmatum Chrifti tranfea-

cam patriamve vulnera retinuerunt ; ita &

mus. Quod fit confideratione , confiderando

sl!l qü Qä

Regum Rex zeternum füum erga unumquem-

infinitam amorem, quem Dominus in illis

€r4

que mortalium conteftaturus amorem,vulnera

vulneribus demonftravit.

Eft enim in amo-

affervavit , ex quibus ineffabili proclamaretur

re vis transformandi & convertendi in unam

voce: Ecce quomodo amavi te ;

naturam.

Ubi itaque confideravit vulnera

Tbid. $.4.

lI. Elephantem cicurant venatores , dum in

tam amabilia, & amore infinito & divino

|

foffam induftrie prius praeparatam decidenti ,

plena , veftiet fe anima vefte nuptiali amo-

?-3- ïr.51

& a venatorum aliquo ex compofio vulnera-

ris , & exuet vefte peccati.

H 10.

tz beftize venatoralius fuccurrit, feque pro

VII. Montes excelíi cervis , petra refugium

VIbid. Con-

herinaceis. Maximi San&orum , fignificari fid. 3.

ea pugnare ac vulnerari fimulat ; quo obfe-

per

Titulur

CLIIL Zus.

503

pet Cervos, degunt per contemplationem in

oleo rofaceó , fed euttis prepïofifïïmï fänguia

fublimibus montibus paradifi: Inferiores ve-

nis JESU crucifixi inungite ; Hoc rofario vos

ro in petra , quze eft Chriftus: & potiffimum

armate ,

credite mihi, fugient demones.;

in éjus latere. San&ius dixerimns, aftruendo,

nihil contra vos poterunt etiam portz infe-

la*Ta

quod iidem utrobique verfentur juxta diverfi-

rorum , filebit infernalis Cerberus , cum fen-

tatem affectuum. Tempore confolationis ceu

tiet odorem harum frofarum.

"if

t*

fitibundi cervi decurrunt immenfam paradifi

lu 4

planitiem ad extinguendam in vivis fontibus

X. Septem ïimt Princip'es "eäceïlentiæ pa- Caraf 1. 2.

fadifi terreftris.

Serenitas aeris, fertilitasCohl- 89*

fitim. . Defolationis vero tempore, & cum

gravitatem fuorum delictorum ruminant, ceü

terroe , quatuor flumina arbor vitze , fruc&tus

timida animalia aut herinacei recurrunt ad

prohibitus fcienti», jufttiwe oripinalis, &

praefidium. fecurum lateris Chrifti.

certitudo gloriv» seterns. — lisdefn przeroga-

tivis fruitur anima , quaé in hoc ceelefti pa-

radifo lateris Chrifti.habitat.

Efficitur enim

Kyfell.in

VIII. Indorum Gy&inofophifïæ( fuis in at

Rofis fol,

canis prodidere : Si quis phialam oleo fofa-

expers omnis turbationis, fertilis virtutum

21. 955

ceo plenam dextera manu conceptisque ver-

operibus, ornata quatuor virtütibus cardi-

bis Deo rite obtulerit, & fe poftmodum hoc

nalibus, fapientia , juítitia, temperantia, for-

oleo inunxerit, tam gratiofum cuique Prin-

titudine; amplexatur humilitàtem , fpernit

cipi, quem compellaverit, evafurum , ut;

gloriam mundi, pacifica eft per charitatem

quidquid ab eo petierit , abnuere nequeat,

Dei & proximi, & vivit €um fpe futurz

d, tot-

beàtitudinis oéternoe.

aut denegare. Sodales! rofaceum hunc li«

U

quorem exprimite ex quinque rofis fanctiffi-

morum vulnerum , inungite veflras preces

XL Ifaias Propheta ümïmqueïnquä noftrümlfs à, ro.

pretiofiffimo fanguine JESU Ctucifixi , offer-

hortatur , inquiens : ZAb[condere in foffa humo

te illas coele(ti Patri; quid ambigitis ? certi

a facie, tunoris Dominm.

At vero. dicet fortaffe -

eítote, quicquid per fan&a vulnera flagita-

qnispiam, funquid Píalmifta ait: Quo ibo gPf

l ï35"u

r4

veritis , obtinebitisæ

Jpiritu tuo . €9 quo a facie iua fugiam ?. Si

afcendero in celum , tuillie er , fi. defcendero in

fbïdems

. IX. Rem zque mirabilem finxit Homerus ,

if

;

"

mun, üder, fb [umpfero. €9c. quocunque

cum Achilles in Trojana obfidione interfe-

demum inimicus Dei fuum accipiat confu-

ciffet he&orem , ejusque cadaver canibus ,

gium , nullibi tamena Dei füpplicio immu-

lupis, voracibusque beftiis & alitibus dila-

nis erit; qua igitur ratione lfaias fuadet in-

niandum objeciffet, Venus illud inunxit oleo

quiens : Jbfcondere in fo[Ja humo ? S. Bernar- $. Bernar

m.fefm, 6'25

rofaceo, cujus fragrantiffimus odor omnes

dus verborum illorum explicat myfteriu

in Canc

ilas feras longe fugavit , ut nulla vis illi

inquiens :

Et fi intellexerimus foffam hü

corpori illata fuerit.

Narro fabulam ; hoc

mum illam, qua ait: Foderunt manur mtaàs ,

tamenício , meos fodales effe folicitos ; ut

€9 peder meor, non erit ambigendum de fani-

aliquando in fupremo agone fint tuti contra

tate in ea citius adipifcenda animze vulne-

lupos , leones & canes illos infernales, qui

ratze, qu:e in ea demorabitur. Quid enim tam

yd, las

quaerunt , ut devorent animas noftras ; ita-

efficax ad curanda confcientize vulnera, nec

fl 15,

que hocj agite , rofarium quinque fanGiffi-

non ad purgandam mentis aciem, quam Chri«

IL 3'

morum vulnerum ,. five vefttas preces, non

fü vulnerum fedula meditatio ?

FRSHASUCHE t AUA BNCA of PA odl of lts AUE

N

TITUULUS CLlII,

-B LU

$.

ardet, omnes eodem Inflamare c*u'pïät , &i

yd, of

d.2

QUOAD ESSENTIAM.

Deum impune injuriis laceffit, advertat, inge-

mifcat , igneque illo confumente & intima vi-

fcera depafcente plane Contabefcat. HincS.

Bernardus : : Quid eft , inquit, zelus , nifi in-Hog, 48,

I;

tima quzedam ftimulatio charitatis, pie nos fo-in Cant,

5. T. qb 23*

St fecuhdum S. Thomam intenfus

licitantis 2emulari fraternam falutem, aemulari

€ 4.

amor , quo quis movetur contra

decorem domus Domini, incrementa lucrorum

illud omne, quod repugnat bono

ejus, incrementa frugum juftitiai ejus? Unde

amici ,

illudque repellit , &ea,

S. Auguftinus recte hoc nomen a zelo marita-1,85. qq«

quae funt contra honorem vel vo-

li defümptum docet; quia enim conjugis cafti-

luntatem Dei , repellere fecundum poffe cona-

tatem zelando tueri viri confuverunt, illam

P,?otr-SO tur.

Unde Alphonfus Rodriquez clarius fic

Dei providentiam, per quam preecipitur atque

9&!9. eum defcribit : Eft ignitus atnor Dei , defide-

agitur , ne anima corrumpatur, & Deos alie-

riumque ut is ab omnibus enixe ametur, ho«

ji. at

nos fequens quodammodo meretricetur , ze«

noretur, colatur, tam incenfum, ut, qui eo

lum Dei appellaverunt. -

i, 3^

Divi-

504

Bib'wtizälcæ Manualis Comionatoriæk

x

ffid

Divi]io.

falute animarum : de quo fapienter S. Augu-

ftinus ait: Munus fuum ut praeítet , magis o-

De difc, l,

II. Duplex eft hic zelus fecundum Bernar-

pus eft pietate orationum , quam oratoris fa-

8.c. 8.

dinum Rofignolium; alter eft, q:o bonnm

cultate , ut orando pro fe & pro illis, quo$ eft

proximi procuratur , & ejusdem malum aver-

allocuturus, prius fit orator, quam di&tor. Sed

titur; alter, quo Dei gloria quritur , & repel-

& S.Bernardus id confirmans : Nunc, inquit,S. Bern,

litur id, quod contra dignitatem ejus eft.

manent tria h»ec, verbum, exemplum, oratio, Ep. 2or.

AA ghus.

major autem horum oratio : ea namqne operi

& voci gratiam & efficaciam promeretur.

L*Sc co 30

III. Triplicis funt generis a&iones, tefte

Hinc S. Magdalena de Pazzis valde comenda- Vit. P. 4

Theophilo Bernardino, quz ab animarum

bat fuis monialibus , ut ardenter orarent pro

c. 38.

Zelo proficifci poffent. Primi generis funt,quze

falute animarum & converíione peccatorum ,

ad intelletum illuftrandum, & a fulfa prava-

& hoc exercitium dicebat valde Deo gratum,

que perfuafione revocandum faciunt, ut le&io,

nec hoc tantum ,fed etiam proprie faluti pro-

þ's, Coni

doctrina , fcriptio , concio , catechifmus, mo-

ficuum. S. Therefia noétes integras confume- vir. l, a,

6. 4. 5- 2

nitio, &fimilia, Secundi funt , quze ad volun-

bat orando & flendo pro converfione anima- €. 5.

tatem permovendam faciunt, ut conciones,

rum, przfertim heoerefi infectarum.

Et in

monitiones , reprehenfiones , exempla , alizeq;

Vil 6

quadraginta annis , quibus fe impendit ora-

6 12

artes plurim2e.

Tertii denique generis funt

.tioni, nihil aliud magis petebat , quaim dilata-

ezx , quibus divinze virtutis vim auxiliatricem

tionem divinze glorize, & S.fZcclefize augmen-

nobis adjungimus , ut oratio, corporis ad id

tun. Hinc etiam laudabilis ille nmio6 coeno- March, in

fufcepta caftigatio, voluptatum abdicatio, ea-

biorum S.Francifci in Hifpania profluxit , inhort. paf

rumque virtutum adeptio, qua hominem

quibus hora nona vefpertina , dum decum- tr.4. Virg.

Deo proximraum faciunt, & quodammodo divi-

bunt fratres , unus ex eis fingulorum folet&:r.te&t.

Qpife. t

TO

niorem reddunt. iinc enim fit, ut ejus, qui

circuire cellas; & oftium pulfandoinclamare, ?

talis evaferit, opera & verba omnuia, imo

ut recitent femel orationem Dominicam pro

Maechan

vel fola defideria, animos hominum quaqua

«nimabus in peccato mortali agentibus. Hoc

verfus ducendi vim fortiantur. Ex quibus fa-

remedio S.Stephanus S.i?aulum lucratus eít ;

iubot.

Pifs r

cile nunc erit, magis in fpecie aCtiones fupra-

nifi enim Stephanus oraffet, ecclefia Pau-

dici zeli ordine, quo plerumque genérari

]um non haberet.

confueverunt, enumerare.

VL. Tertius eft, lacrymare €9 condolere ob

Vita c.4.

IV. Primus itaque actus eít vehementer de-

miferum ftatum & pericula gravilfima ; fic

fiderare augmentum glorize divinze , per falu-

5.Chryfoftomus fuafit; dicens: Visfratrem

tem animarum: fic S. Maria Magdalena de

corrigere, lacrymare ? ora Deum ex corde.

Pazzis de feipfa fatebatur, & dicebat ad Chri-

&c. Quid enim magis perfequitur vitam bo-

Lanez,

ftüm: Adeo. defiderio conducere animas ad te,

norum, inquit S.Auguftinus , quam vitze. ini- [q Epift.

j

ut mihi fit poena hoc defiderium, & hzec poena

opile (

quorum ? non, cum cogitimitari, quod di-

142

eft adeo mihi gravis, quia non poffum imple-

Íplicet, fed, cum cogit dolere , quod videt ;

rehoc defiderium , ut mihi fit quali quidam

J

quoniam coram pio vivens im»ie, .etfi non

infernus. Hinc,dum legeretur quandoque vita

obligat confentientem ; cruciat fentienten:.

Vit.Rom.

S.Francifei Xaverii, & literee Japonicze con-

Hinc S.Paulus Corinthiis fcripfit: Ex mult:

! a. Cor.e,

impreff,

verlionem animarum recenfentes , videbatur. tribulatione & anguftia cordis fcripfi vobi

S V. 4

C, 97.

deficere prae defiderio manendi in illis regio-

3

per multas lacrymas, ut fciatis, quam cha-

li,

nibus, & cooperandi converfioni animarum

ritatem habeam abundantiis in vobls. Sed &

illarum , & fubeundi pro illis martyrium ; &

S.Monica hoc ipfo remedio filium S. Augu-

adeo accedebatur hoc defiderio, ut diceret , fe

ftinum lucrata eft; non enim poterat per re

invidere aviculis,quze poffunt volare, quo vel-

filius totlacrymarum.

Á

lent , eo quod & ipfa fine przejudicio faze pro-

VIl. Quartus eft, variar affüiziones fufcipe-

feífionis cuperet , fi effet poffibile, torum mun-

re pro obtinenda falute animarum , Deoque

dum peragrare propter animas convertendas.

peccatoribus placando : Sic S. Dominicus fin-

Unde etiam dormiens ex zelo animarumfom-

gulis diebus femel pro peccatoribus flagellis

niabat, & loquebatur de converfione infide-

Íe cecidit. S.Ignatius Loyola lacui frigido col-

S;Chryi'.

lium. Simile defiderium S.Chryfoftomus con-

hom. 44.

lotenus fe immenfit, ut impudicum juve-

in aCta

ceperat, uti ipfe teftatur, fic fuos auditores al-

Orlndi

nem alafcivia abduceret. S. Maria Magdale- Vit.c.99.

W l,

Apoft.

loquens: Vellem, fi fieri poffet, veftris ocu-

na de Paz. vero ex de(iderio magno juvandi .

cllau

lis oftendere ,

quam in vos habeam chari-

animas, przeter extraordinarias afflitiones & :

tatem. Nihil enim eft mihi vobis jucundius &

peenitentias , quibus fe enecabat , petebat a

defiderabilius, ne hzec ipfa quidem lux. Millies

Deo infirmitates , poenas & tribulationes , &

enim optarem ipfe effe ccecus , fi per hoc li-

omnia mala peenalia, quzxe peccatores mere-

ceret veftras animas convertere,adeo ipfaluce

bantur, & obtulit fe Deo ad ferendas etiam

Á

eft veftra falus mihi jucundior. Quid enim

inferni poenas pro animabus, fi hzec ejus effet

16'12,00

me juvant folares radii , quando , quve propter

voluntas. Cumque non raro Deus eam ex-

txie,

vos accipitur animi segritudo , oculis meis

S, Auguft.

- audiens graves dolores & infirmitates, quae

de d5&.

magnas offundit tenebras? lux enim tunc eft

per aliquot menfes durabant, immififfet, dice-

Chíf, c,

bona, quando apparet in l»etitia.

re folebat , fic pati effe fibi fingulari folatio ,

35.

V. Secundns actus eft , ardenter orare pro

poenamque hanc gloriofam vocabat.

VIIIL

Tituus CXLIIL Zelus.

595

.

Tb

1

d.

VIII. Quintus eft , opera. €9 quotidiand; [uas

XHL Decimus eft: /nimicorum conciliatio- Vit. 16

a&lones €$ laborer IDeo. in. humc finem offerre :

nem procurare : quemadmodum S. Franciícus € 12

Xaverius fuis commendavit, dum preeter alia

fic etiam S. Magdalena de Pazis facere con-

fueverat , atque id ipfum faciendum fuas Mo-

officia fuafit, ut aliquid etiam temporis inimi-

corum reconciliationi , diifidentiumque paci-

niales hortabatur dicens : Offeramus Deo pro

lm

converfione animarum omne id , quod hodie

ficationi daretur, illuque impenfe inculcarent,

0[,

faciemus. Vel : Petamus a Deo tot animas ,

in controverfiis, litibusque plerumque plus

impenbe fieri ,

quot paffus faciemus per monafterium. Vel:

quam quanti 1d fit, de quo

Rogemus Deum , ut tot animas convertat,

litigatur.

*P4o

quot verba proferemus proferendo divinum

Gradus.

)

officium. Petamus totanimas , quoties acu

filum traducemus.

XIV. Quatuor ab Antonio Glaudiefr affignan- Part. s.

IX. Sextus eft: Rüdes & imperitos inffrue-

tur, Primus eft , ut majori fit in pfetio falus fe&3.

rt , ac cathechizare : quod munus tanti faciebat

c' 170

[honem in for-

animarum , & Dei gloria , quam omnes divi-

l 3

P.s. ConftS. Ignatius,ut a Profeffis promi

tix , voluptates, parentes, & cognati, vel

15,

6.4.6.2. mula votorum exegerit,qua promittant, fe

quicunque alii amici. Secundus eft , ut etiam

peculi

arem puerorum curam quoad eruditio-

ipfa fama noftra , atque exiftimatione , potio-

Vit.] &, nem fuüfcepturos. Sed &S. Francifcus Xa-

rem ducamus Dei gloriam,& falutem aliorum.

€. 125

verius füaam de hoc opere zítimationem ma-

Tertius eft, ut ipfam quoque valetudinem &

nifefte prodidit,dum P. Cafpari Barzaeo abitu-

vitam temporalem libenter perdamus, quo 2e-

tüin

fo inter cieteros commendabat,ut hoc munus,

tcraam vitam proximo procuremus ficutChri-

, paft

utpote ad falutem animaram , hominumque

ftas pro nobis non dubitavit manibus tradi

. Vire

benevolentiam conciliaudam plurimum ha-

nocentium,& crucis fubire tormentum. Quar-

, k&.

Opnfe. r3 bens momeati, alteri non committeret. Hinc

n« 428.

de fa&o in Hifpania cura Catechifni prima-

tus eft, ut noftra quodammodo falate poftha-

bita, ad multorum falutem promovendam

riis datur profeíffis, tefte Lancizio.

incumbamus , eoquod longe plus gloriz fic,

Marchant

X. Septimus eft , conciones ad populum effi-

quam per noftram falutem in Deum redunda-

in hort.

caces & zelofas habere : quo in genere impri-

bit; ficut S. Paulus anathema fieri ex hoc

Paf, tr. 4« mis S. Carolus Borrom»eus zelum fuum prze-

clare oftendit; Nam , cum jurisprudentiz o-

zelo «cupiebat.

peram dedilffet, & ufum concionandi non ha-

$. IL

beret, & infuper linguze impedimentunt pate-

retur, nihilominus las omnes difficuitates per

Ex S. SCRIPTUR A.

zelum fuperavit, & alfidue uberrimo cum fru-

&u usque ad mortem evangelium przedicavit.

Qual itar.

Lanciz.

XI. O&avus eft , confejfioncs libenter & affi-

pf

Elus domus tu? cbmedit me,& oppro- Pfal, 68.

opufc. t3. duo audire ; qui a&tus, utpote valde heroicus

wé

T

^. 4?9- (ummopere placet Deo , eoquod immediatius

bria exprobran;igm tibi ceciderint fu- v. 1o.

er me.

quam alii conducatad animas ad fuum Crea-

torem reducendas, atque per eum oninia ope-

IL. Tabefcere me fecit zelus meus , quia Pfal- 1xg.

obliti funt verba taa inimici mel.

Y.430. !

Cor.t,

ra mifericordize tura corporalia , tum fpiritua-

lia exerceantur, ut bene P. Ludovicus de

IiI. Zelo zelatus fum pro Domino Deo ex- 3. Reg. 19

V h

*

]

ER

Ib

:

1

d. Ponte difcurrit. Hinc P. /Egidius Giouza

ercituum , quia dereliquerunt pactum tuumY I9

N

-

fihi Itrael.

poft triginta tam ftrenue impigreque in variis

Pfa]. x12«

officiis. confümptos annos, licet fexagiunta

IV. Vidi prsevaricantes , & tabefcebam ,

V. 158.

quia eloquia tua non cuttodierunt.

quatuor annorum zetate gravis , confeítiones

excepit, ut juvenem bene validorum operam

V. Quisinfirmatar, &egonon infirmor?22.Cor.tr.

V. 29.

, eequaret.

Ímo ia ultimo adhuc morbo de-

quis fcandalizatur , & cgo non uror.

cumbens in le&o confeífiones excipiebat ;

VI. Fortis eft , ut mors,, diledio: dura , Cant. 8.

V. LU

jam morti proximus, atque a mente dettitutus

ficut infernus, semulatio.

Luc. t2.

confeíliones fibi audire videbatur, atque in-

VII. ignem veni mittereinterram , & quid

V* 4O»

ter mortuis vocibus abfolutionis formam iden-

volo , nifi ut accendatur ?

, quomodo vos ad Philip.

Orlandin.

tidem pronuntiabat. Sed & S. Ignatius fuis,

VIII. Teftis et mihi Deus

uos ad nova Collegia fundanda miferat ,

omnes cupiam in vifceribus

191

fef. vx.

ut dili-

hoc oro, ut charitas veftra magis ac magis

Jefu Chrifi. Eti. Vt g.

cl 13'

inter alias leges etiam hanc dabat

,

abundet ia fcientia , &in omni fenfu , at pro-

genter ad SS. Sacramenta Confeífionis &

Euchariftize , quotquot poífunt, traducant ,

betis potiora , ut fitisfinceri , & fine oflenfa

in diem Chrifti, repleti fru&u jufüitixte. per

& adea miniftranda promptam ipfi & alacrem

Jefum Chriftum in laudem & gloriam Dei.

operam conferant.

ribundir dili-

IX. Cum poffemus vobis oneri effe , ut:jTheff. a

Annus

XII. Nonus eft , infirmis. €9 mo

& confolari :

Chrifti Apoftoli : fed

f:

16:2.Collgenter & conftanter afliftere ,

fatti fumus parvuli in"- 7.,

Mexic. quem a&um P. Gabriel de Logrono proeclare

medio veftrum , tanquam fi nutrix foveat fi-

lios fuos. Ita defiderantes vos, cupide vole-

exercuit, dum, quoties de no&e campana au-

diebatur , ftatim lelettulo exiliebat , & jaui-

bamus tradere vobis non folum evangelium

Dei , fed etiam animas noítras , quoniam ca-

toris diligentiam antevertebat , fcifcitabatur-

s fe vocaret ?

rilfimi nobis facti eftis.

que , num aliquis infirmu

Ss s

Xb Fia

R. P. Lokmn. Bibl. Man. Tom. III.

Bibliolhece . Manualis. Concionatorig

506

Galat, 4.

X. Filioli mei , quos iterum parturio,donec

$. IIL.

S: Ambr.

v.19

formetur Chriftus in vobis.

Rom. 9.

Xl. Triftitia mihi magna eft ,. & continuus

EX SS. PATRIBUS ET DO-

v« 2.

dolor cordi meo. Optabam enim ego ipfe ana-

CTORIBUS.

jolenl

thema effe a Chrifto pro fratribus meis , qui

g'iwl;-

funt cognati mei fecundum carnem.

: Qualitas.

Pfo Ia 80

Xll. Nonne qui oderunt te, Domine , ode-

YV. 2I.

I

Elur efl amor Wïwtm ,i nolens habere. con- Abulenf.

ram , & füper inimicos tuos tabefcam ?

fortium in umato , & fic viri. dicuntur 9- *.in€

20, Exod,

Aeceffitas,

habere zelum de uxoribus fuis, quia volunt,

quod uxores fuze folos illos ament: fic etiam

I. Timo 5.

XIIL. Si quis autem füorum, & maxime

Deus volebat, quod Judaei eum folum cole-

YV. 8.

domefticorum, curam non habet, fidem nega-

rent , & eum ut Deum cognofcerent; &

| vit , & eft infideli deterior.

quaudo alius coleretur ut Deus , vel cogno-

Gen. 90

XIV. Sanguinem animarum veftrarum re-

Íceretur ut Deus , dolebat , tanquam Íi vi-

V. 50

quiram de manu cunctarum beftiarum , & de

deat uxorem faam amantem alium virum.

manu hominis , & de manu viri, & de manu

fratris ejus requiram animam hominis.

II. Caufatur feu produc'tur Zelus ab amo- S.Anton.

$, Bontt

Jerem, 48 XV. Maledi&us, qui facit opus Domini

re intenfo, ut effeCtus ejus,quod oftenditur au- * ** €- 2-

inPhir, |

V. 18.

4, [" 861

fraudulenter : & maledictus, qui prohibet gla-

thoritate , ratione & diftin&tione ;authorita- ?'^"

dium fuum a fanguine.

te quidem , ut B. Dionyfii dicentis 4. cap. de

Divin. Nom. quod Deus appellatur Zelotes ,

Utilitas.

juxta illud Exod. 20. Ego fum Dominur. Deus

Sn ba"fig.

tuus fortis , Zeloter, propter. multum amorem ,

ii

Jac. «.

XVI. Qui converti fecerit peccatorem ab er-

quem habet ad cxiftentiam, & maxime ad ea,

V.

20,

rore vize fuze , falvabit animam ejus a morte,

inquibus pofuit & impreffit imaginem fuam ,

& operiet multitudinem peccatorum.

ficut ad Angelum & hominem. Ratione vero

Prov.zz, | XVII. Anima , quae benedicit, impingua-

idem probatur fic : Quanto virtus aliqua in-

& Dem,

V. 25«

bitur: qui inebriat, ipfe quoque inebriabi-

tenfius tendit in alia,tanto fortius repellit om-

$4.de

tur.

ne contrarium & repugnans ; cum ergo zelus

verb, ]f

Eccl. I t.

V.

1.

XVHL. Mitte panem tuum füper tranfeün-

proveniat ex intenfioneamoris , ut patet , ad

tes aquas (id eft , ingratos & beneficiorum

zelum pertinere videtur, quod aliquis non

Hidepen

oblitos ) quia poft tempora multa invenies

patiatur confortium vel amorem contrariuüm

A

illum.

in amato , ipfum refutans, quantum poteft,

Mmepa

1. Petr. 5,

XIX. Pafcite, qui in vobis eft, gregem Dei,

Tertio probatur idem induttive ; nam dici-

V.2.

providentes non coacte , fed fpontanee fecun-

tur quis zelare proDeo , &

pro amico ; & pro

dum Deum : neque turpis lucri gratia, fed vo-

Deo dicitur quis zelare , quando ea, quae

luntarie : neque ut dominantes in cleris , fed

funt contra honorem & voluntatem Dei , re-

forma fa&ti gregis ex animo.

Et cum appa-

pellere fecundum poffe conatur , ficut legitar

ruerit Princeps paftorum , percipietis immar-

de Elia 3. Reg. 2o. Zelo zelatur fum pro Domi-

$ hng,

ceffibilem gloriae coronam.

no Deo €9c. & Num. 25. de Phinees dicit Do-

Íip. Joim

miuus : Zlvertit Phinees Àram meam a filür I[rael,

i

Dignita;. |

quia zelo meo. [uccenfur , id eftmagno ardo-

Vg

re honoris mei motus , e/f coutra eor , fcilicet

ho, 6 in

Watth,

Dan. 12.

XX. Qui do&i fuerint, fulgebunt, ficut

virum Ifraelitam & mulierem Madianitidem,

V. 3'

fplendor firmamenti : & qui ad juftitiam eru-

interficiens eos coeuntes íimul.

Pro ami-

diunt multos , quafi ftellas in

co zelare dicitur , quando aliqua fiunt vel

nitates.

perpetuas Væter-

dicuntur contra bonum amici, quz homo

lil

Math.s; — XXL. Qui fecerit , & docuerit, hic magnus

repellere ftudet.

vocabitur in regno coelorum.

Dionyt.

Y., ?Oo

.

III. Per Phineem , qui illum perfodit , ex-

Carthuf,

gfucunditm.

prrífi funt ( inquit Dionyfius Carthufianus

)in c. 25.

viri virtutum, qui zelo Dei accenfi funt , qui , Dum.

Jerem.t5.

XXIL Si fperaveris pretiofum a vili , quafi

.v. 190

etfi propriam , non tamen Creatoris injuriam

os meum eris, ideft, omni voluptate reple-

pati queunt.

Et paulo poít: Docemur ex

beris.

fententia Omnipotentis , fa&um illud Phinees

ZEquitas.

magnifice commendantis , ac multipliciter re-

munerantis, quam acceptus fit Deo verus

2, Gor, 5

XXIII. Pro nobis mortuus eft Chriftus, ut ,

YV. 15.

qui vivunt , jam non fibi vivant, fed ei, qui

juftitize zelus, qui difcretione conditur, ut im-

pro ipfis mortuus efít & refurrexit.

molatio Dei , feu zelus divini honoris , quo

s'- Gl'eg.

zelo renititur homo pro viribus fuis omni pec-

T

Eccl. 9.

XXIV. Ne defpicias hominem avertentem

]ob.r,g,

,'I 6-

fe apeccato : neque improperes ei ; memento,

cato, & Deum ab univerfis cupit , & (ata-

git hqnorari.

quoniam omnes in correptione fumus.-

IV. ZR-

m

fip. Con

:*

f

Tituäw CALIHT. Zelzg; :

5

r

dus , fit cïr&:umfpe&ug , fitinvi&us : nec tepo-.

S.Ambr. — IV Z&ïum , qui habent , omnes fibiinimi-

ífn Exod. cos fuos putant , qui fant hoftes Dci, quam-

rem habeat ,

midus: fit.-

nec diferetione careat , nec G-

vis patrem , fratres , forores

Abulienf

V.Zelus difponit a

d vindicationem,in quan-

| XVI. Perfeétus omnis reputabitur , in cu-S. P

gmh

q. 2?.«. 5 tam importat quendam fervorem amoris , &

jus anima hzc tria congruenter atque op-'*

C

&

Maith.

amor eít prima radix vindicationis

nam ex

portune congrue videntur , ut gemere pïof g

Venf'

€o, quod quis amat Deum & proximum , inju-

fe , & exultare in Deo noverit, fimul & ütili-.

tatibus proximorum potens fit fubvenire, pla- -

Lint,

rias illis infli&tas reputat effe fuas, & vultvin-

Exi

'

dicateillas tanquam fuas , ficut Elias dixit.

cens Deo , cautus fibi , utilis fuis.

3. Reg. 1g. Zelo zelatus . [um pro..Domino: Deo

Afrael , [acerdotes tuor occiderunt ,. €9 altaria tua

; Mcüta:.

fuffoderunt. 1n quo innuebat,quod propter iftas

. Laur.

injuriasDeo illatas ipfe occidit ProphetasBaal,

- XVIL :Absque igne quis ignem accendet ?7

ufr, de

& in hocapparet,quod vindicatiofit zelus vir-

*

& fine charitate quis officia charitatis confum- Compua-

tutis , quia zelus pertinet ad charitatem, &

mabit ? Ardeat dile&tionis flamma femper in&ien,

quaelibet virtus habet radicem a

/charitatev j

te, quatenus calore tuo proximorum excu-

tiatur tepor, imo accreicat amoris incendium:

Anton,

quantum ad actum fuum. .

E'(.- 2

S. Bonav. ^ VI. Bonus zelus eft fervor animi,quo mens,

quómodo przeteritarum negligentiarum rubi-

Ed

go deleatur. Poteris plane inflammare cae-

inPtar. . abje&o humano timore , pro defenfione veri-

4 €. 56-. tatis accenditur, & eo magis commendabilis,

teros , fi fueris tu charitate concrematus.

N

quo quzelibet prava,quse viderit, corrigere fa-

tagit; fl nequit , tolerat & gemit. .

XVIIL Nullum valde magnum poteft effeS. Chryf.

VII. Comedebat eum Zzeius

offidum , quando nullum in proximos lu-

o, ZSJ m

S. Áu

domus Dei ;

l * COr.,

crum confertur: quod oftendit, qui totum

in Pf I-;g

; p

.quem tamen zelabat Chrifto , non fibi; fpon-

reddidit talentum , ,& fupplicio affe&us eft,

fus enim fibi zelat Sponfam fuam, amicus au-

tem Sponfi non [fibi eam zelare debet,

quoniam id non auxit. Tuigitur, mi frater,

.

quamvis fame conficiaris , quamvis cinerem

fed Sponfo. .

S. Bern.

Hemen—

comedas , quamvis femper lacrymis madeas,

.VIIl. Zelus absque fcientia quo ve

8.4.de tius irruit, eo gravius corruit , impingens ni-

& nihil.cuiquam proficias , nihil. magnum

fagis.

.

verb.1ía. mirum , atque refiliens.

IX. Citra profe&um proficit, quisquis alte-

Hildepert

.XIX. Angeli ng)que fine

'zle/lo nihi-l fünt, & S. Ambr,

ep. 2.

ri , cum poteft, non prodeft. Virtus eft , etiam

fubftantize fuze amittunt przerogativam , n

male ufuro virtutis miniftrare materiam.

[

;

mlin Pi.118.

idem ep.x

X. Aürum non fignatum melius rutilat ,

eam zeli ardgre fultentent.

quam fiznatum. Nihil a vilibus tophis gem-

XX. Perditorum animas Deum noürumä. Greg.

-qise differunt, nifi in. medium deducantur ;

fcieutia quoque diftributa fufcipit incremen-

de manu veftra fcitote requirere , fi tantum'3 €p- 32.

nefas , in quautum poffibilitas exigit , eien-

tum , & avarum dignata poflefforem , nifi pu-

*

blicetur , elabitur.

dare negligitis.

S, Aug.

Xl. Zelo domus Dei comeditur, qui omnia

cupit emendare : & fi

XXI. Etfi omnem ïvïi:þam no&razh ä.iligen- $, Chryf.

fap. Josn. perverfa , quae videt,

tiffime compofitam

& inftru&am egerimus ,. 3. «dv.

emendare non poteft, tolerat ac gemit. -

vitup. Vit

XIL. Nemo dicat: admonere non fufficio ,

hac non evitata. negligentia nihil .confeque-

onaft,

S. Greg.

muremolumenti,cum ea talis ac tarta fit,quae

ho. 6.in adhortzri idoneus non fum : quantum potes ,

Matth.

fola in gehennze profunda poffit immergere.

exhibe, ne male fervatum talentum, quod ac-

Si enim is , qui proximum in eis , quzead cor-

ceperas, in tormentis pendere cogaris.

pus pertinent,adjuvare noluerit, nulla ratione

lbid.

.Xil. In quantum vos profeciffe penfatis,

excufari'poterit ; verum , etfi virginitatem

ipfe fervaverit , extra fponfi thalamum proji-

etiam vobiscum alios trahite : in via Domini

focios habere defiderate : fi ad Deum tenditis,

cietur;is qui, quod multo majus eít, omi-

Jionyf

ferit ( quippe multo maximum eft animarum

Carthü

curate , ne ad eum foli veniatis.

Hinc in À-

gubernatio & regimen ) cur non mala omnia

"TA

pocalypfi legitur ; Qui audit , dicat: veni ;

uum.

ut qui jam in corde vocem fuperni amoris ac-

perpeti digniflimus exiftimetur ?

Í

ceperit, foras etiam vocem exhortationis red-

: JE quitas.

dat. Et fortaffe panem.ut indigenti porrigat ,

non habet, fed majus eft, quod tribu

«

?ï € 'va-

XXI. Nihi.l ita grafum Deo , & ita curæl.,vsa Chiyf,

f

. leat, qui linguam habet.

ut animarum falus ; ficut clamat

j

?aulus di-he. 3. in

XIV, Illi vere Do&ores funt , qui, cum þär

cens : Qui vult omner houines falvos fieri , £9 adGen.

S, Greg.

agnitionem veritatis venire , &iterum Deus ipfe

l.8.in

rigorem difciplinze patres fint, per pietatis vi-

Ícera matres effe noverunt: qui labores fan-

ait: Aolo mortem . peccatoris. , fed. ut conver-

Job. c. 9.

tatur , €9 vivat : & propter hoc etiam crea-

&e conceptionis tolerant, & proferendos Dei

filios intrauterum charitatis portant, in eden-

turam hanc omnem producit, & .nos for-

h

mavit , non ut pereamus , neque ut fuppliciis

da.enim prole plus laborant.

XV. Zelum tuum inflamme

t charifas , in-

nos torqueat , fed utfalvet,& ab errore libera-

S. Bern,

Talem igitur

et fcientia , firmet conftantia. Sit fervi-

tis regno. frui nobis concedat.

ha-

i'up. Cant. form

ïSssg

R.,P./Lo'lm. Bibl. Man. T 072.1 l,

-

l

-

598

Bibliothecee Mammlif Condonatoria

habentes Dominum , tam miferïcord.em, tam

monftrando eis divinarum virtutum fragran-

aigyaignum,.tam,manfuetum, tum noftrze, tum

tiam , & vitiorum maleolentiam.

fratrum noftrorum curam geramus ; nam &

hoc noftrze falutis argumentum erit , & occa-

XXVIIL Si mägnæ mercedis eft, a morteS. Greg.

fio , fi non folum pro nobis ipfis foliciti, fed

eriperecarnem quandoque morituram ; quan- 1. t9. mo-

& proximo utiles fuerimus, ipfum ad viam ve-

ti eft meriti a morte animam liberare , in coe- 3- € 16-

ritatis manu ducentes; & ut fciatis , quantum

lefti gatria fine fine vitcturam ?

bonum fit , cum falute noftra & alios lucrari,

XXIX. Ssepe una anima, quam lucrati fue-5:

Chryf,

audi Prophetam ex perfona Dei dicentem ;

or. s. ad-

qui educit pretiofum a vili , quafi os meum

erimus, poteft innumerabilium peccatorum

verf. | jud.

erit.. Quid hoc ? qui ab errore ad veritatem,

pondus abolere , animzeque noftrae pretium in

extremo die judicii fieri.

]2'(',

ait , manu duxerit, vel a peccato ad virtutem

&L

proximum induxerit, pro virili humano , me

?

XXX. Quid huic ( Zelo ) poterit 2e

q

imitatur : etenim ipfe, cum Deus fit , propter

"uiþ'ä- h.

nihil aliud noftram induit carnem , & oinnia

rari? quod neque jejunium , neque hiümicu-.

INC

alia humana fuftinuit , & crucem quoque fu-

bationes, neque pervigilize, neque aliud quid-

quam poteft efficere , efficit, fratres , pro-

icepit, nifi ut nos peccato obnoxios a male-

dicto liberaret. Et hoc quoque Paulus clamaát

curata falus. . Cogita , quam multa os tGun

frequenter peccaverit, & omnino fufcipies

dicens : Chriftur redemit a maleditlo legis., fatfur

collapfi curam ; nam hoc. uno omnem illam:

pro nobis maleditlum. Si igitur ipfe, quiDeus

maculam delere poteris?Facies,ut fitos tuum,

eit ineffabilis effentize , ob, milericordiam in-

ficut os Dei, Quid

ef'abilem hzec omnia propter nos & falutem

s

hgic honori poflit zequipa-

noftram fufcepit; cur non & nos erga fratres

ra:i ?

juíti funus , agnofcentesque eos , üt membra,

L'j,f&'»*

& eripientes ex diaboli faucibus in. viam vir-

: Difgnz;ta:.

NU

u

í

tutis inäucixmus 2

(

XXXT Omnïum divinorum divinifïïmumS.Dïemyf.

i

a

eft , cooperari Deoin falute a

3

LA

inarum.

€.3 de.

$.Chyt . XXIV. Cogita

, quamobrem Pmphetä ;

XXXIL Etü ingentes erogaveris pecunias li ier-

ii d

orat S.ade

pauperibus , plus tamen effcceris , fi conver-

verí, ju-

quamobrem Apoftolus, quamobrem. Juftf*,

ris animam.

$. Chryt

quamobrem. Angeli frequenter miffi funt,

L

daos,

XXXIIL Maj

I-'g'b

(1

VX .: e

£r

i.

-quamobrem ipfe Primogenitus Filius ac ver-

$ mi?äcuhüi'l eft, preedica-

[24

I

bum Dei advenit ?2 An non ut homines ferva-

tionis verbo atque orationis folatio peccato-*-

Di-

reim convertere ;

Exod

.Yet? An non ut eos errantes reduceret ? hoc

quam came mortaum fu. &lec.c i17

Ícitare.

Y5

idem fac , agas tu quoque. viribus tuis,omne-

que ftudium ac folicitudinem impendas ad

XXXIV, Nullum omnipotenti Deo ta!e eft S, Greg.

D

4

l

& h». :2 fu-

on,í

factiticium , .quale eft zelus animarum ,

1

1

T

reducehdum elþosv ; qui ab?fl'al'un't.' :

5

hoc propter imaginem im

per äzech

Manf

^

libus.

pæiïäm anima-

8. Bona-v."

n ;

in- phasetr

XXV. Quomödo quis poteft diïcerey

, fe dili-

XXXV. Nefcio, an majus poffit beneficium Rich. VI-

gere Deum , &

T

orius a*

div.amor,

ejus amorem appetere ,.qui

a Deo conferri , quam ut per ejus obfequium

P.MZ u

ejus imaginem videt in fterquilinio jacere , &

alil confequantur falutém, fita

i

-

pud Msrch

nen homo Deo

in horto

non curat ? aut fi cogitat, quod Filius Dei pro

cooperetur ex charitate.

Paft, t*. q.

animabus redimendis mortuus eft, & ito

fe1

:

ro

AXXVI. Unusquisque veftrum ,

in quan-V.rg. A-

auimabus mori non cupit ? Quomodo cre

dis ,

tum gratiam fapernze afpiratioois accepit, fiaron. le&

v

teamicitiam fponfi habere, qui ejus fponfam

a pravitate proximum revocat, fiexhorta

H

n ad.

?*.

ab adulterio non cuftodis ? aut eam feftizan-

ia

m

3. areg.

1

bene operandum curat , fijeternum regnt

4

hó. G. in

gei' ad fponfum non reducis 2

vel fupplicium erranti denünciat , cum fan&

o Evang.

denunciationis verb

TT

S. Chryf,

gelus exiftit,

a impendit profe&g An-

XXXVI. Feci ego coelum & teiram : eadem

A

in Gep.

facultate te dono , ut terram facias coelum.

XXXVIL Hec perfe&a charitatis regula ,S. Chryf.

ym

A aL

Accendi ego luminaria, accende tu illis cla-

hic certiífimus te

inus , hoc fupremum om-he. 3. in.

M

r

nium cacumen , quzerere ,' qu2e communem - C?r-

riora ; nam potes his , qui in errore funt , la-

L

4 Cor,

men veritatis accendere. Hominem facere

omnium comprehendant utilitatem, quod ipfe

V, 39

D

non vales , ac juftum gratumque Deo potes.

Paulus fignificans addidit : Sicut & ego Chri-

A&- P

Vide , quam te diligam ,

fü. Nihil enim nos poteft adeo imitatores

qui majqra tibi fa-

- f

Y 3

fü facere, ut proximoruni cura.

ciendi tribug poteftatem.

AXXVIH. Tam copiofo munere i

Pfa Teg, a, g.

demptio agitur,

€

Utzlitgzy.

deatur.-

uüt homo Deum Val

re .-VI.

myff. ho,

l,

lit

Idem. ho,

X

- XXXIX.. Ille in charitate Dei eft perfe&ior, ä;äfgä- :

Y

:

XVII. Ut anima corpore melior eft , ita

qui ad ejus amorem.

plures convertit , grati(fi- $- Avg.

3.in Gen his

, qui indigentibus pecunias & facultates

apu

:n

mnumque Dei facrificium zelus eft animarum

? fi difc. 10,

fuppeditant, majoribus praemiis digni funt

'& ficut Chriftus graviorem non poteít pa

t

tt, 97.n. 3

B

hi, qui admonendo & continue docendo in

perfecütionem ; quam ut quis verbo aut. ex-

viam re&am fupinos & defides inducunt,

ab ipío

üpen,

,enjplo an;xnas uo fangïline gicertäs

avet-

J

qiti 1

8 p

thulm CXL III. Ze!m

599

avertat , fic gratiorem honoratwuem impen-

dzeum, qui promfeïat

fe fidem cathclicam

dere ei non valemus ,

quam animas. devmn*-

fufcenturum fi tzpifcopus in fequentein aiem

tes convertendo ad 1pfu;n.

fupervweret ov;h Chr

il

-;3

"'eg

[* ö"' 1'w

aggregaret ; quem

lm

proia cum tota domo ipfen

eilj ..«b

C u,ham üe-

i

$. 1V.

Ícendens baptizavit, & paulo poit i Bai ens in

EX LIBELLO DE IMITATIONE

lectum mortuus eft.

VIiI. S. Dunftanus die Afcenüems ad cOe-Tbid, dift.

C ityf

CHRISTI

lefte regnuminvitatus ab Angelis , renuit ve-ex 85 8.

ï

lk

i

nire , ut eo die popalum füum verbo Dei pa-

Qualztm.

fcere poffet ;

ied fabbato fequente primum

& zelum

mortuus elt.

-3. (.-0

5

Affione interdum movemur ,

vI-

VIIL M. ]o*mnes de Nwella tauu erat Ze-Ibid, d!ft,

Dd

putamus. Parva in aliis z"emehendlmus,

71"1

li, ut, cum graviffime podagra laboraret ,

G 5. ex, 3.

& noh |à majora pertra

iil

1mus.

P

rimo fuper te ipfam; &

quïdam medicus triam hebdomadarum fpa-

l. $. €.

"v

IE

iabe zelum.

3—)

B.T.

tio eum curare pro*mäte*mu noluerit hanc cu-

tunc jutte zelare potens & proxuuum tuum

ram [fufcipere , ne interim àmime per eum

liberand:e perirent.

SV

IX. S. Maria Magdalena de Paæ*ns tam ar—Vu.c 99

x

denter fitiebat falutem . animarum ,

ut,cum

EXEMPLA CATHOLICA

EXTLRWA

P

aliquando oraret pro 1]1arum converbone

in

ec&ah eXïüe'qs

diceret

: Domine , fi non fa-

m

Cies mihi hanc Qï*ïüdm damh 1i'ms

animas.

Qualitas

quas ego peto, dicam etiam ego, nolle me ve-

Adia

1. 7.reve-

1Pcus Dommue aäeo zelab*xt De1 ho-.

nire ad gloriam, quam rmhlxemepaxuül

€ &90

L Qih

norem & falutem animarum , ut ali-

vice dïXit : Si Deus a me peteret , ut olim pe-

[

/

D ngyf

quando 5 Brigittee dixerit: 5i adhüe poffibi-

tiit a S. Thoma Aquin. quam, mercedem vel-

le effet;ut ego toties morerer,quot funt animze

Jem-pro meis laboribüs , non aliam peteïem :

if.

quarm falutem anïm

CAX

6a 3*

um.

ininferno, ita ut pro qualib jet earum . talem

niortem i

cerum fuftinerem ,

qualem tunc pro

X.. S. Therefia

um legendo vitas S.—.w&e-—v ital. 3,

Y

omnibus 2u üinui , adhuc corpus meum para-

rum iucideret in aja juos, qui multas animas* 31*

" tum e*ieï juD

ire hæe tomnia cum libenti vo-

reduxerant ad. De"m magua devotione &

)

luntaa p

lfe&mwa charitate.

teneritudine ob eam caufam rerlebatur dice-

CT C

Exod. 3:.

vä?

Hs

Mo: 'ties tanto erga populi fibi commiffi

batque, hoc fe eis magis mv&äere quam mul-

Y.31

üt dix er it cenüaenter

ta martyria , quve patiebantur :

ideoque ma-

faluzem zelo exarfit ,

1!1

Gfoq

-ad Deum ; aut Glmïtf'e eis hanc noxam. , aut

xime aeft 1mabac ïMUS onh jes, qui in

ä.w

vaná

lis.

jf

[v!]næ Cn:

i[pXx

1hr

thuf.apud

fi non facis , dele me de li

o , quem fcr ipfifh

proximis occupantur ïefreräo vél conciozan-

t Éech

Edüdhuc deiïuvele zitur. -«lum. £.t:8.V. ts

do , vel alio modo.

Si.a

ali qäu*: talium xero-

Maï*ü«nf

7

"ïi*z"ä

6. n. 2.

h utuigue À

"h for Ü ?l"gf sitad Dominum.

Nun-

taret peculiarem pro eo orationem fui

u-

bat,

rim am co5

(U" (E ifä

& redi-

e Y

quid 1.

Jeus IV f:)æ(::n uum,mxum jam declara-

Hf»' (än -l

)rfüs 4*

veratt

i CLv

n!.-!

is mundi ? quomodo igitur nunc di-

ret aá .ue à & m*s*"*?* um

0Üocur anda.

Q)ïnqxi ü

UTCh

yYatite

citur :

ina ULO

valde ? efpondet uurthuü&nus'

ahm. indo huiasmo i ïh*!ï'l contius

^

*fht

nfü

horto

jri iracundia fuit ira per zelum , fi-

non effe

ad plianctus

]ï 3&;

À &

H

Droi ulü*ï

LU

Itti fanti v

quidem divinitati

i&* 6

ls 6

more,& vera æquz&aï re-

proclivis , t*w*xe )

iv

[o m

APDO duïez,e hthms DrO-

"

nn

n LCQ

pletus, tantam omnipotentis mju*"ïam & po-

fundeh

n] ;urg

A EE

jacturam unius in ter-

teflatis a Deo collatie contemptum ; amplius

,qui tot aniu ïzs lueæ abatur pro coelo ; cum.

I; Eg

tameu at

3 wi*'

A i 1A.L

a morte frattis ne unam (uw*em

i

. ferre nequivit. Intusarfit igni$us amoris , fo-

.

ris accenfus eit. zelo (evematïs.

lacrymulam f jarferit.

] Jng

Pí. 118

II David de feipfo teftatus eft : Tabefcere

XI. S. Chriftina Mirabilis fanto erga pe-"-Surm

V. 13

me fecit zelus meus : quia obliti funt verba

catores zelo & chautat flwmuaä ut pro il-22- Tuni.

tT

firy

f

tua *m*mca mel.

lis acerbiflimas poena

in q

V.

ibus

i"me mira-

culo confiftere non pote

rat fübierit ;

nam con-

12j

^

Rom. 9.

IV. S. Paulus adeo öül"Ebat fxatres fuos ,

COI.

jiciebat fe in ardentes cishä 108 , volütabat fe

zforh

corumque ad falutem fiti ebat ut optaret ana-

v2

wema effe pro illis.. Hine alibi dixit: Quis

per fpinas acutiffimas, abdebat fe in nivem &

A&. 20. fcandahzatuï & ego non utor? quis.infirma-

glacies, in rotas, quæ aquis circumvolveban-

Y« 3t

^tur, & ego non infirmor ? Et . iterum : Per

tur, fe contorquendam äamt

neague tamen

triennium no&te & die non ceffavi cum lacry-

pars ulla corpori decedeba

ied majores fem-

Tüis monens unumquemque Ve&rum

per in plagas refervabatur.

Yfeb,

«b

XIL. Aphrates Anachoreta , cum deferta Theodor.

f ho,

V. Mathathias quanto 7e10 erga legem &

e remo Antiochiam veni&et

t,&a

Valente Im-l- 4. Piit.

0

T. Mach. 2

v 7. &"4&;

eloriam divinam arferit, tum verbo ( quando

peratore , cur quietem. folitadinis reliquiffet?

J h'

& veftiment

quæiltus effet, refpondit, id fe feciffe , eoauod

Aif.

a laceravit, & Judaeum idolis im-

"u

molantem fua manu fuper aram trucidavit )

incendium in. domo paterna , ( id e ft , hzere-

0r

d

przeclare oftendit.

fim in ecclefia novam, ) exortum advertiffet ;

X

non decuiffe proinde, ut non & ipfe ad in-

97. n.l

ELLï

Spec. Ex,

VI. S. Baühus , jam in agone conftitutus ,

cendium hoc extinguendum acce

Eccl. c.2

diít. 8.

XIlI. De zelo Elize dicit Siracides : Surrexit EerLe. 43,

petiit vitam adhuc prorogari uno die , ut ]u-

ex. 84.

Sss 3

Elias

/

SIo

Bi(b/lioi*'/zecæx Mmzïuüläy' Coucionatorig.

Elias Propheta quafi ignis , & värbum ipfiu

:

fis , ut , quid ubique fanum ac validum , quid

üuafi facula ardens.

ubique zcgrum átque invalidum , noffet, habe-

Man&dic XIV. Modum Nero tyrannus invenit ir-

bat criminoforum omnium nomina in fchedis,

ritandi & accendendi canes & feras in furo-

fuas in claffes digefla , falubribus ubique ad-

g. n. 4.

rem, & exinde in fan&tos Martyres , hos nimi-

notatis remediis, quibus facile fanarentur;cae-

terum cum toti diocefi nomiratim cogno-

rum animalium fylveftrium,puta cervorum &

fcendae,( quod ex evangelica forrula paftori

leporum,cooperiebat pellibus,ut harum extrin-

feca decepti,ac irritati fpecie , nullo habito re-

perneceffarium effe conjiciebat )impares ho-

minis unius,quantumyis gnavi atque induftril,

fpectu, in eos pleno farore irruetent ; imo eos

dilaniarent ac devorarent: Zelofus fuit hic

effent vigilize, vehementius per literas egit cum

f0

Carolo Caefare, ut e reditibus Valentiniani fa-

paftor nofter, ut morti fe traderet, animas.no-

Y Y

ftras redimeret ; at ne agnofceretur, nofira fe

cerdotii partem alternam novo Epifcopo cura-

ret a Pontifice defignari , quo in duas ea divi-

aperuit & veftivit carne, in fimilitudinem ho-

minum fa&us , formam fervi accipiens : fiqui-

fa provincia,proprias oves uterque paftor faci-

3

dem fi COg

I

N

lius ad optima pafcua poffet educere ; non e-

10viffent, nunquam Dominum ,glo-

nim pafcere polfe videtur, qui non agnofcit.

rie crucifixent.

Idem dife,

XV. Cum quadam die , advenientibus ne-

XIX. Joannis Riberae Archiepi(copi Va- Ibid, n

,

Num, 2

Cx

lentini tanta fuit docendorum populorum fo-

.-;-.1

PA

8.t

gotiatoribus, multa venalia in foro Roamanze

aciis Me

urbis fuiffent propofita , multique ad emen-

licitudo, üt, quia abfentibus concionando ad-

diolan.

**YY

d

Add

1 undique confluxiffent, contigit & S. Gre-

effe non poterat, paftoris tamen vocem a fuis

oviculis, quae illam lubentiffime fequebantur ,

gorium adhuc Monachum praeterire , qui cer-

nens inter alia pueros corpore candidos , for-

defiderari fzepius nollet. Itaque veterum mo-

refcribere aggreffus, juffitque in Conventibus,

ma pulcherrimos , vultu venuftos , capillo-

rumque nitore perfpicuos effe venales , inter-

quas dederat, lolemnioribus Feftis epiftolas

recitari , & fic infinitas populis attulit com-

rogavit mercatorem , de qua patria illos attu-

liffet, ille refpond.t : de Britania [nfula , cu-

moditates. Sed nunquam ad paftorale decus

jus incolarum omnium facies fimili candore

magis animum erexit , quam cum poft mol-

liffünas artes, quibus Mauriftos fanare diu

tulgefcit. Gregorius dixit : Chriftiani funt ii-

dem Infulani, an adhuc paganis tenentur er-

multumque, fed caffo labore , conatus, ut Ly-

EAC

cifcarum genus illud rabidum , ipfaque diffi-

Qacerd,

roribus ? Mercator refpondit : non funt Chri-

ftiani. Tunc Gregorius graviter ingemifcens :

mulstione ferum , Hifpania tota pelleretur ,

agendo, rogàndo, monendo tandem evicit.

Heu ! pró dolor ! quam fplendidas facies

Intellizebat enim , male ovibus cum luporum

princeps tenebrarum nunc poffidet ! Tunc ad

Benedictum Pontificem accedens , fummis

rogenie conveuire.

XX. Guilielimus Sirletus

Caräinalis , fancti Ibid, n. g.

ab illo precibus obtinuit, ad Infulam illam ut

mitteretur, ad eripiendas e dæmonis*'pqþeiïaf

Marci Epifcopus creatus, cum reliquis orm-

nibus, qu»? Épifcopum decent, commiffum

te ptetiofillimas animas.

fibi gregem officiis regere, tum quotidiano

Pritor

Josm.Rho XVI. Quam ardentem S. Carolus .Borro-

l:.c.a2.eus zelum conceperit , teftatur Joannes

Dei verbi pabulo, antiquorum Patrum imita-

foit. G

U. if

Rho,dum fcribit,eum fex Provincialia Concilia

tione, pafcere inftituit, memor , non ideoa

Epifcoporum coegiffeundeciesSynodum dice-

facerdotis labiis fcientiam divinarum legum

cuftodiri, ut filentio obruant, fed ut fanam in-

cefeos vocaífe , eandem per afpera mon-

tium etiam diffufam , & fummo quidem fa-

corruptamque promant. Demum , quod pro

omni laude fit ,. tantus in hoc munere admi-

bore, pluries luftraffe , cleri ac populi mores

niftrando Sirletus fuit ,, ut eum magiftri loco

lapfos caftigalfe , publicatis libellis, ac voce

continuam-morum cenfuram egiffe , religio-

habere , ejusque facta imitari fe Carolus Bor-

nes acíacra inftauraffe , nulli hominum aut

romoeus gloriaretur.

XXL Alexius

facrorum Ordini defuiffe unquam : hoc ejus

Mene

fius ArchiepifcopusIbi

d*. n. $,

Goanus defertiffimas Chriftianorum reliquias,

Theod

fuit, qui fummum decus fummo labore con-

fequendum putaret : quze omnia tamen ut di-

in afperrimis montibus adhuc perdurautes,in-

500,1

vifere ac perfonarenon dubitavit. Thomsei a

ligentifime daret perfe&a, minima fui cura

zetatem mediam laboribus abrupit. |

primo fidei conditore Apoftolo vocautur, gens

XVil. Pium V. Pontificem Maximum, janí

veteris religionis tenaciffima , quippe quse,

Tbid. n,' 1.

enem ac valetudinarium , non ideo tamen

vicinis regnis ad idola revolutis,una totius In-

fibi parcentem, fed rebus cognofcendis agen-

dix fe Chriftianam hucusque fit profeffa ; ve-

rum corrupto a Neftorio ac Macedonio Ori-

disque intentum, ut fibi parceret, atque a tan-

tis laboribus vacationem aliquam daret , cum

ente , & ipfierrorum eadem pefte afflati,con-

medici ac familiares urgerent , quafi ejus vio-

ftantiaque in pertinaciam abeunte,obftinatiffi-

laretur charitas, egregie iratus refpondiffe fet-

me retinentes, eripi fibi fuperftitionem paffuri

tur: Ego vero alienis , non meis , commodis

non videbantur.Doluit tanta fübditze fibi gen-

tis clades Menefio.& quanquam,ingentibus vi-

curandis huic admonitus fum fvigilie ; una

mihicura, ut omni officiorum genere con-

tze periculis denunciatis,femeliterumq; a Pro-

fcientize fatisfaciam : valetudinem ac vitam

regibus Go?e fit detentus, ire tamen perfeve-

l Yit

in poftremis habere Pontificem decet.

ravit, abiitque intrepidus, contemptis infidiis,

lbid. n.3.

XVilL. S. ThomasVillanovus Archiepifcop.

qu2e in illius caput fuerunt comparat2e , fupe-

gnanoAr-

Valentinus fummarium habuit»toti»us dioece-

ratisque montibus,& perfidize antefi

chidia-

iul

—

BII

-

T itulus C X L1II. Zelus.

——

chidi'acono faceffere juffo , parcecias luftravit,

teponendum, proponebatque ante oculos ho-

ET

errores dedocuit, ritus ac czeremonias,quibus

norum magnitudinem futurorum , & Dei cle-

depravatifhmis utebantur , ad Catholicam

mentiam , & beneficia retexebat inducta.

amuífim exegit, ac folemniritu chriítianze

Deinde effectus hujus zeli recenfeus pergit :

militix oleo confignatis confirmatisque po-

Quis non triftitiam apud Antonium mutavit

pulis , de manubiis animorum magno Paftori

ingaudium ? quis non iram vertit in pacem ?

Chrifto optatiffimum trophoeum.

quis orbitatis lu&tum non ad ejus temperavit

afpectum ? quis non moerore paupertatis , quo

Utilitas.

premebatur, abjecto , ftatim & divitum defpe-

xit opulentias , & in fua letatus eft pauperta-

Exod.3:, AXXII. Dum Moyfes advertens ,pr-c)pii'ium

V. 1Ó6.

fuum pro Deo vitulum adoraife, dixiffet ? Si

te? quis poítiallitudinem monachus non ejus

CAAETWRETIT O RU

eft adjutus hortatu ? quis adolefcentis zetatis

quis eft Domini, jungatur mihi ; ponat quisq;

accenlibus ardoribus non ex ejus admonitu

gladium fuum fuper femur fuum , & occidat

pudicitize amator fuit? quis vexatus a diabo-

unusquisque fratrem & amicum & proximum

—

lo fine medela rediit ? quis inimico cogitatio-

fuum ; & ideo filii Levi mandato parentes ,

nibus diftra&tus , cveca teipeftate fo

.Ho?.

um viginti tria millia hominum occidiffent ,

pitg, fe-

reno non e.greflïis eft animo ?

Num,25. a Moyfe audierunt : Confecraftis hodie manus

V. 6,

veftras Domino , unusquisque in filio & fra-

; Q?'mundi R

tre fuo , ut detur vobis benedi&io.

j

AXIIL. Phinees Eleazari filius, & Aaronis

XXVIII. Cüm S. Francifcus animarum fa- Vit, c, g

nepos , quia zelo Dei commotus virum 1frae-

lutem vifcerofa pietate appeteret , & fervida

zemulatione zelaret , fuaviffimis dicebat fe re-

litam & fcortum Madianitidem gladio perfo-

dit , non modo iram Dei a filiis Ifrael advertit,

pleri odoribus: & quafi unguento' pretiofo

fed etiam ejusdem juffu audire meruit: Ecce

deliniri. Cum fan&orum Fratrum per orbem

ego.do ei pacem feederis mei, & erittam ipfi,

peragrantium odorifera fama multos audi-

quam femini ejus, pactum facerdotii fempi-

ret ad viain veritatis induci , ex talium audi-

ternum , quic zelatus eft pro Deo fuo, & ex-

tu exaltabat in fpiritu , benedictionibus cmni

iavit fcelus filiorum Tfrael.

2

de

'acceptione digniffimis fratres illos accumu-

XXIV. S. Chryfoftomus , quia viderat,Ba-

lans, qui verbo & opere ad Chrifti amorem

s

acerd,

filium amicum fuum , ut quendam in judicio

inducerent peccatores.

periclitantem liberaret, etiam non rogatum

XXIX. S.Catharina Senenfis , cum. DeusSuug.

in media periculafe conieciffe,aliisque factum

aliquando animze in gratia exiftentis pulchri-3o. April,

tudinem ei oftendiífet, tauto internze Izetitiae

ejus improbantibus dixiffe : Ezo aliter amare

non dici: conjetturam inde accepit, eum

feafu perfundebatur, ut continere fe non pof-

,2

oves Chrifti non aliter amaturum, quam ami-

fet, quin terram ofcularetur calcatam ab iis ,

cum dilexerat, ideoque ad E

qui verbo Dei animas a peccatis ad

pulchri-

|

]

pifcopatum fq—

Pratum

fcipiendum induxit.

4

tudinem gratie divinze reducunt

XXV. Cum quidam monachus

'ad fzecu-

XXX. S. Therefize tam jucundum erat, fa- Ap.March

fpir.

* 72 um & lupanar libidinis caufa fe contulitfet, a-

lutem animarum quocanque tandem modo't 4.Virg.

lius monachus ipfum ex zelo fecutus , & e lu-

procuràre , ut diceret : Quale mihi damnum, aron,le&

panari redeuntem amice complexus,ut faltem

aut cur conqueri debeo, licét usque ad diem.

perpetrato peccato ad éremum rediret , roga-

judicii poenas purgatorii fuftinere mihi OpOr-

vit. Illo vero nihilominus in peccato perfi-

teat , modo perillud confequar , quod anima

ftente,manfit & ipfe in civitate,& manibus la-

una falvetur; quaudo ergo magis , fi agatur

borans , laboris fui fruttum tamdiu ei obtalit

de plurium animarum lucro , id vereri nequa-

ipfe jejunans , donec tandem tanta charitate

quam debuerem ?

permotus alter, ipfum in eremum fecutus eft,

H-,I

$ VE,

Theod., l,

XXVI. Amphilochius Iconii Epifcopus,

3t

$.c, i6.. CU 4

mperator Theodofius Arrianos divini-

atem Filii negantes, ut ipfe petierat, ex urbe

EXEMPLA DOMESTICA.

ejicere nollet , accedens ad aulam cum aliis

Qualitar.

Epifcopis,his Arcadio filio receuter Imperato-

ri defignato honorem gratulantibus,folus gra-

L Q Ignatius quanto zelo glorize aiv'inæ aT- Laneiz,

tulari noluit ; cumque id Pater Theodofius

ferit, vel eo fatis prodidit, quod in folisozufc. :5.

zegre ferret, & expelli eum juberet, dixit : Sic-

Conftitutionibus ducenties bis & quadragiesh- 337.

cine , Imperator, tu graviter fers contemptum

ejusdem mentionem fecerit ; & przeterea in

Filii tui ? Revoco ergo in mentem , odiffe &

ore affiduo habuerit verba hzec : Ormnia ad

Deum eos , qui per blafphemiam honoris ali-

majorem. De gloriam.

Quantum vero erga

quid adimunt Unigenito Filio fuo. Quo au-

proximi falutem zelum conceperit, vel fola ab

dito Imperator Senis prudentiam . miratus ,

eo inftituta focietas fatis confirmat

*

,utpote cui

mox omnes Arrianos urbe expelli juffit.

non folum pro primario fine falutem propriam

XXVIL. De S. Antonio S. Athanafíius fic

In Vita-

( qui ipfi cum aliis religionibus communis eft)

fcripfit : Sermo ejus fale conditus confolaba-

fed etiam alienam pro altero partiali fine ad-

tur moeftos, docebat infcios, concordabat ira-

junxit,qui finis ipfi foli proprius eft.Eundé con-

firmant CollegiumGermanicum, domus Cate-

tos, omnibus fuadebat, nihil amoFi Chrifti an-

chume-

d

SI2

Bibliothece» IManualit: Concionatoria.

fet,utvix veftieio h»ereret, nihi! tamen de

chumenórum pro Judzeis ad fidem converfis

alendis, coenobium male nuptarum, exercitio-

labore remifit, fed aegris in Noíocoinio diu

Ti

rum fpiritualium , & Sacramentorum intro-

noctuque a-iftitit.

U

du&a frequentatio.

VIL. P. AndreasOviedo Re&or Gan:

ALEX LL

':;[.Hï-

Vita l. 6,

lL. S. Francifcus Xaverius adeo ferventem

€, 10.

uno eodemque tempore Exercitia fpiritualia

habebat zelum procurand»e alienze falutis, ut

quatuordecim perfonis tradebat.

Hift, S$oe,

eiinnatus videtur. Hucille toto impetu ferri ,

Viil P. Cafpar Barzeus, ubi ad locum

QIO l. 8.

in hoc totus effe, hoc omnibus expetere vo-

quendam pervenit , aeftuaus adhuc ex itinere,

n.84. &

tis ,in hoc maxime acquiefcere, ut Chrifto ag-

concionem advocabat , & perorabat. Concio-

IO6.

y H

gregaret quamplurimos. Nec minor quoren-

nes fuas faciebat vcl apud zegrotos , vel inter

j

9H

di novos greges,quam partos tuendi cura erat.

coquendum pro inüirmis, vel dum mortuo-

2

Quippe ita eos przeceptis , atque inftitutis in-

rum,corpora pro fepultura confuebat.

ftruere eratfolitus , ut externi paítoris opera

IX. P. Chrittephorus Mendoza frepe no&ut*. 1.9.

non magnopereindigerent,nec retum adChri-

mapalie obibat, ut, quos interdiu pafcendisn 33.

ftianos fpectantium fcientia ipfis cederentEu-

gregibus occupatos erudire non poterat , no-

&u inftrueret.

ropsis. Ubique confeffionibus audiendis , re-

conciliandis diffidentibus, zegris fublevandis ,

X. P. Antonius Criminalis totam Como- Ib.n.ria.

Manaftt

czeterisque pietatis officiis dabat operam,adeo

rienfium oram, ducenta amplius paffuám mil-

pta)ïn&"l

cibi ac potionis oblitus;ut fvepe biduumque tri-

itxd' [ [:

lia , pede nudo, fingulis menfibus vifi'tabat,

omnibus omnia faítus.

duumve traduceret jejunus : fentires eum tali-

de chiri

bus minifteriis , divinoque obfequio paíci.

Xl. P. Nunnius Riberius cum per abfum-Ib. n.r23.

pwxim.

U. HS'

Hinc non contentus ad Indos & Japones fuam

ptas ob propinatum venenum vires incedere

charitatem extendiífe , ipfa etiam Sinarum

non poffet , geftari ab aliis per Chriftianorum

clauftra, feveriffimis licet legibus & cuftodiis

loca voluit, & S. Joannem Apoftolum imita-

tus, piorum inter manus convifebat ecclefiam

H4, $oc

firmata, penetrare, cum aperto capitis pericu-

NT

lo tentabat.

& faluberrimis monitis, tum univerfos , tüm

Vita l. 4.

Ill S. Francifcus B

brgia , cum ]acöbus

fingulos confirmabat.

!o Te

Laynes nomina eorum,qui vel ad Indos mitti,

XII. P. Vince:tius Rodericus cum annolbid. l. 13;

vel in Europa prima elementa pueros docere

1515.in Brafilia Catechumenum brevia bar-^ 79.

cuperent , ad fe perfcribi juffiffet , etfi legibus

baris devorandum baptizare non poflet,eique

iftis folatus ipfe tunc effet, fua tamen manu

aqua negaretur, a femina cafu tranfeunte ,

fcripfit, optare fe pro Chrifti nomine apud In-

& in cucurbita aquam ferente, hauftum aquae

LOA

dos fanguinem fundere, caputque periculis

petit, & interea ftrophiolum aqua intingit;eo-

mifa a

amore proximi objicere. Orare itaque,bona il-

que fuper ma&andum expreífo, prolataque

Pitrard

lius venie liceret in eam expeditionem profi-

forma hominem baptizat.

JEttioy,

cifci, precibusque ad Deum fufis, hanc illi vo-

XIII. P. Andreas Ortiztanto zelo ardebat, LiterePe-

luntatem promoveret.

ut, cum Ethnuicis convertendis fibi viam occlu-F!3n&

Vita l. 2.

]V. P. Jacobus Laynes Brixiam utbem jam

$ FA

ftyY

C. 190 '

fam cerneret,mox zegritüdine occupatus,

Lutherizantem fuis concionibus adeo in fide

zcli&moaeroris magnitudine animam exhalarit.

catholica ftabilivit, ut amplius mille ex audi-

XIV. P. Joasnes de Montoja tanti erat zeli, 5yll Pe-

ruant.

toribus fo offerrent , pro fide

ut feptuagi»ta annorum fenexdaoIndica idio-

lum daturi.

catholi(?ajugu-

tov. 36,

mata addifceret, & longiffima itinera aerumnis

Nov1590

V. P. Petr. Faber, etfi frequenter ad popu-

pleniffima füfciperet, quo factum eft , ut, cum

Vit.&,c. 191

um dicebat, tamen omnem vim fuam in pri-

amplius centum Leucas ia Indicis miffionibus

vatis colloquiis ponebat, & vero etiam przeci-

pedes con/eciffet,plantze ei putrefierent, & cru-

puain his gratia pollebat.TotamColoniam fuis

raicede fauciarentur, per montes enim & ru-

concionibus,orationibus,& colloquiis ab hzere-

pes nunquam ante vifas , nec humano pede

fi defendit,Sapientiffimum quemque & aptiii-

calcatas peregrinabatur, & flumina trajicie-

mum, cujus perfpecta progreffio, & authoritas

bat , rapaciffima,magna cibi & potus inopiam

plurimum profettura ad Dei glorïäm , & fala-

vexatus,& obitenerum afperitatem vehemen-

tem animarum videbatur, ad ufitata focietatis

ter afflictus. Omnis ejus confuetudo cum ple-

exercitia blande ac prudenter alliciebat , tan-

beis hominibus erat, & Indos proceros fuos

tamque fibi in iis tradendis authoritatem fa-

Comites ac Marchiones appellabat.

mamque conciliarat , ut ei fpiritualiter fe ii-

formandos multi religiofi , Epifcopi , Do&tores

AV. E. Ludokricus dePonte tam ardenti ze- Vital. o

Rift. Soc. tradiderint. Nullas praetermittebat occafiones

lo erat accenfus , ut fcripferitinfuo libello : Sic. s.

l. 3. n. 29 (erend;e pietatis. Indagabat vias omnes omni-

ad peccatorum converfionem neceffarium fit ,

bus confulendi, & quocunque ingrediebatur

me in perpetuum ardere in flammis inferni fi-

omnem fermonis occafionem intenta mente

ne peccato , me offero, D'eus, ad has flammas.

captabat. Belliifimum ducebat effe , & noftri

Alias dixit filie cuidam fpirituali , fe tantam

E Hs

Pl

Ordinis proprium , relinquere in omnibus do-

curam habere promovendi omnes , qui fecum

mibus & hofpitiis veftigium aliquod fan&ita-

113

agunt, ut nihilfit in mundo , quod etiam pro

tis: Ubique colligendum , cum debitores fi-

quolibet exiguo eorum profectu facere para-

mus omnibus , & ubique nos fpectet Deus ,

tus non fit. [£odem hominum Deo adducen-

cujus famulos & adminiítros nos effe voluit,

dorum ftudio incitatus, effli&tim profe&ionem

lm

Ibid. p. r.

VI. P. Nicolaus Bobadilla in caftris Caefa-

Tüite

Indicam expetiit;quze cum non concederetur,

lo

totum fe quorumlibet in Europa juvandorum

9.n.36. ris,etíi ipfelaboraret pefte, famque debilis ef-

curis

Dtblluif CLIII. Zsdus,

513

'x

curis addixit, nulla neque. mmna

neque in-

ferint ;

fed tám eneorum animi tam incredi-

firmitate, neque incommodo fuo abiïerrxtus

bili Vuluptate perfundc bantur,ut illa fedes lze-

Vlta Po eS

. XVI. Joannes Berchmannus ;eo cogitatio-

titi:e domicilium a noítris fuerlt appellata;

M

£ 124.

nes fuas omnes vertebat, ut ad omnes res

idoneum

etiamfi forte nunquam pïofuturas

(5 VII.

fe.redderet, ratus , debere unumquemque fo-

ï()cl

cietatis hominem habere pactus ámpium , ca-

EXEMPLA PRO FANA

(

M&

paxque vel dimiditati mundi, quare nulli par-

cebat ftudio aut labori ad res omnes, linguas,

I PLato laudando quetldle Vlrtuïem & vi- Juftinus 1.

p. & f. 4. difciplinas , fcientias perdifcendas. Quotidie

tia condemnaudo , cafusque civitatum *9- Hift. .

'29- d hod

24 orabat m facxo ut ardere poífet zelo falutis

*

hac pefte everíarum enumerando, tantopere .

proximi.

Opmbat vivere & moriin cafítris,

auditores ad vitiorum ,

luxurize præfertïm

(

adjuvandó milites pro fide certantes quaü mi-

deteitationem permovi t,at aliquos ex his con-

)

les antefignanus Chrifti.

verios effe increaibile videretur.

Il. Socrates affiduo do&rinas faas morales Libr, an-

I Itzlztzzr.

Philofophicis fuis quzeftionibus immifcens , fenifit re-

lunz.

plurimos a pravis inftititis ad faniora conüha

pon. ge-

Manuferi-

da

XVU p. Organtmus Soldus Re&or Marce-

virtutesque addumt, ut Plutarchus teftatur,

ptaIngol ratenfis tanto. defiderio multïs annis teneba-

ítad, «. [.

IIL Epi&tetus in omaibus fuis colloqt

ulis Arrlanus

de char

tur Indos convertendi , ut ;

cum morbo jam

nihil aliud propofitam habebat, quam utani- de do&r.

hi

& literas a Patre Ge-

g

pmxm;

:mom appm*mlquas et,

1105 audlentmm ad optima quæque expeten- Epi&.

n. 118

nerali acciperet, qulbuq facultas ei dabatur in

da incitaret.

confefhm fanus furre-

Indiam pmhcücmdl

IV. Metallus Pontifex per medias flammas, ptgis L

xer lf'

& in Indiam ablent

Veïtah tede fortuito igne flagrante,i mamp.,ns 1645

Hif1. Soc.

XVIII.

P. Cornelius Vishavzeus Meffanze

palladium incendio fabtraxit ,

vifumque ami-

kïz ll-gl.. anno * 55

tot virginibus perfuafit virginita-

fit; quamobrem tantoin ho: ïore habitus eít a

tem, ut Vulüo diceretur , vix in ea urbe repe-

Rom(a;næ ut curru incuriat nveheretm,qul ho-

|.tf,

riri virginem & viduam , quaur non ille Deo,

),

confect zn"*t

nm nulli ejus Ordinisad id tempus contigerat. p Iib.

fi in ejus forte manus mmderet

V. Judzei, quando €3j: :æïnnerator jovxq fi- de Legat.

Cuius periculum fa&urze tres virgines, quam-

muïaahmm in templo

]ero! olym tano poniad uajum

primum illi confeffxe fant , propofitum fervan-

]afïevat adeo idfenferunt,ut cedere potius ur-

)

di virginitatem concepcumt

bibus & o:mnibus uäolïeugo* übus fuis mallent ,

"

Re!ot

X["*( P. MatthzeusFrancifcusCyprianus de

Rï'lam

eain abominationem cernere Unde d1-

fniffa a

Catalaunia febri ardenti laborans, cam ad tri-

Ce! nt-

Id fi non impetramus ,

ecandos nos

Patriarch.

bunal Judicis per vifionem vocatus effet

'ei-

AEthiop.

pr Uesz ,ne v1deamus v1v1, quod eft morte

raDes

que fua gloria oftenderetur, & optio daret ar

gravms

^

(4

ea fruendi,vel ad terras "edpundl refpoudit :

$. VIII.

Si me;L Vc)luptatl fervire cogitomanere v« )ï u-

SEWILITUDINES

pe eft : f1 vero tuze, 6 Deus , velificari glorize

|Pe.

. redire in vitam cupio, etíi non absque pe;

Qualitas.

aquaram vence, etfi nullus aquatum S. Chryf.

nl.

lo falatis proprize , etfi unam tantum animam

l. SICW

veniat,

manant tamen, & fonte

EY

3. La-

V.5

.

quam-!

Zàro,

lucraturus fim. Juffus ergo redire, fimulque ei

vis hauriat nemo, tamen L.gtebraa emittunt ;

11509

figm icavit Deus , naviri, qua veheretur, pro-

Y

& mercatores in tabernis fedent ,

etfi nul lus

pter vifcera

4 vectorum

z)?,

rituram , ipfixm vero

ITnerc:

cæntus deziffa nube Vemt thmno Goam us-

es emptürus accedat; ita verus z«lator

g]üï;

divinze & falutis auimarum couatum

que deferendum , & tum in Japoniam migra-

omnem in iis promovendis , adhmet ctmmiï

turem,ibique portas Japonis Xogoni hucusque

modmus fructus fequatur.

occlufas aperturum.

Poftea

perfecatlofne

Il. Sicut coquus , dum cibum alus præga» Anonym.

tamen navis fervata eft ob veétorum poeni-

rat, bene coll ocaaumä iborem fuum putat,eti-

tentiam , ob unius maxime , qui. B. Virginis

amfi ille ftatim & quaíi momento ab xamatur ; :

imaginem pugione transfodere voleba at, quam

ita & operarium pzs»em non debet laboris ,

tamen leviter tantum perítrictam Angeh in

coelum tulerunt , ubi ea P. Matth2eo data, ea-

quem in cibis fpiritualibus przeparandis a« ihl-

bet,licet forte illius laboris fructus brevi tem- Ribad. !

dem obices Japonis perfracturo, quiilla often-

:

pore fit duraturus. Certe S. Ignatius dicere fo- Vit c. 9.

fa di&um cxleftum prlmo crimen fubticen-

4l

tein convicit, & ad paenitentiam adduxit.

lebat , fe omnem laborem & fumptum, quem

in domo pro converfis mulieribus 1m:urhc

eJucunditas,

[

zedificanda impenderat, optime: collocatum

putaturum , fi unica tantum noéte a peccato

Hift. Soc,

XX. P. Henricus Henricius affirmabat ,

illze. abftmerent

P. 1-).8- tantam in mediis pro animarum falute labori-

III. Sicat concha yprius femfam expk»t&s Bero.

k.-a!.

n.133.

perficit , & po

ea primum. qiaor! fupereft, aliis ;

. bus copiam effe divinarum confolationum ,

. Cant,

utquivis mallet his laboribus perpetuo frang1

diftribuit ; ita qui curam auorum fufcepit,pr ius ""

feipfum perficore & donis

fpiritu: ilibus reple-

uam fubito in coelum rapi.

AnnuaPe-

XXI. In .fede Julienfi Provincize Pemanæ

re, & tum primum ad. f !m dona aliis pro-

ruandc

noftri/omni terreno folatio carebant , licet

curauda del ccndere debet; benigna enim pru-

1603

fummos labores in animarum falutem exhau—

densque charütas afHliuere | confuevit

non

R. P. Loln. Bibl. Man. Tom. L1I.

efflluere.

Ttt

IV. Si-

4

514

Bibliothece IManualis Concionatorie

Jo.Gerfon

IV. Sicut manus non ceffamuslavare pro-

Ui tzlztm'.

intr. d

xterea , quod faciamus , mox iterum fordidas

parvul. ad

reddendas ; ita non ftatim a peccatoris cura

Xil Slcut is , qui filihm aüt fponfam Regls

ldem;

q [)mny(

Chriftu

ab

It£

f4i

chariffimam ex igne , in quem jam jamque ca-

trah,

nendum, quod fciamus denuo lapfurum.

S. Greg.

Sicut herba quselibet nafcendo prius a ter-

debat,

erxperet non levem haud dubie gra-

Cæl Hlff

tiam praemiumque a Rege acciperet ; ita non

mh-

l.2. moralra producitür , aura & zeftibus tangitur, fóle

C. 28.

ac pluviis nutritur , & tum demum ad profe-

minorem apud Deum gratiam & mercedem

- obtinebit ,

quia animas Deo dile&iffimas ab

rendum fui femnns germen aperitur ; ita, qui

curam animarum 1ufmpmnt ad exteriora of-.

2eterno mtevn:u liberaverit.

Idem.

ficia provehi non debent, nifi per humilitatem

XIV. Sicut is, qui faceret,ut legatlo Princi-

pis, quam maximis illeimpenfis adornarat ,

diutius in mundl contemptu & virtute foli-

dentur.

in.qua falus totius reipublicze verteretur, feli-

cem fucceffum fortiretur , gratiffimum utique

Rodtiq.

. VI. Sicut i ingenuo filio patrem füum effli-

P. 3. €. 0. Ctim amanti nihil poteft effe antiquius,quam fi

obfequium przeftaret ,

nec vile praemium ex-

fpectarét; ita qui facxt

ut Chrifti incarnatio

atrem in fummo honoris gradu .collocatum

videat ; nihil item gravius , quam fi quapiam

& paffio fructum , ob quem fa&ta funt ,

obti-

affici vi-

neant , rem fane Uratlfhmam Deo fummaque

injuria,quam füa graviorem. cenfet ,

*

deat ; ita quem fincerus Deizelus habet ejus

mercede dlgmmmam praeftabit. -

in omne vulgus augendze glorize cupiditate

XV. Sicut nutrices, dunmi Regis filiis lac Roderiq.

flagrat, uniceque afiligitur, fi vel minimam illi

proebent ,

nihil deperdunt, fed potius pluri- p. x. ur. r.

mum lucrantur, dum & onere laétis levantur, * 9.

per peccatum injuriam irrogari advertat.

$.Aug.

& fimüle Regia cibos & alimenta accipere

T. II

VII. Sicut galliaa ex amore pullorum fic

Vitp.3

'fu? infirmatur,ut, etíi pulli non fequantur,matrem

merentur ; ita & curator animarüm , dum

&

Joan, 4

'proximis alimenta falutis miniftrat,non zolum

.ex alis demiffis, & voce rauca, intelligant; ita

. qui fincere falutem animarum defmerat in om-

onere,quod i»fi talenta fua , fi ea utiliter non

1mþenderet caufarent, levatur fed infupera.

ni aGione füa tale defiderium prodit , volens

congregare & fovere animas, quemadmodum

füprema coeli aula cibos f; pmtaales anim»e fuze,

aliaque neceffaria , accipere meretur.

P

allina congregat pullos faos fub alas.

S Chlyf

VIII. Sicut miniftri medicorum, quo erga

XVI. Sicut puteus ,

quo crebrius ex eo a-

Ibid

ferm. x..

qua hauritur,tanto hmpldmr efficitur ; & gla-

dominos füos benevolentia majore afficiun-

de Prov,

tur, eo pluribus verbis in folandis vegris utun-

dius fmndendo acuituf ; ita, quo. ferventius

Dei.

tur, eoque folicitius & curiofius) circa segrum

quis fe animarum faluti impendit , tanto ma-

gis in eo proprize gerfe&wms ftadium atque

fatagunt fic paftores ammarum,quoDeum im-

penfius diligunt, tanto majorem 111arum (ani-

profectus augetur.

X

XVIL. Sicut tanta vis eft ignis, ut,quidquid ldem.c.r1

!

marum ) curam gerunt.

|.rrend

-

tangit , in fe convertat , fi quldem dhpontum

Nece[httar.

fit ; Im autem, dïfponat ita quem zelus

HO-

80

S. Marar.

IX Sicut aurum facile reperitur , margan—

ris 'divini i invaferit, hoc ipfo etiam alios ii inceu-

dere,fibique aHzm.;are conabitur. Hinc S.Pau-

hom.38. t»» vero & ; gemm;e pretiofze nonitem: fic mul- :

- tos quidem reperias fui, paucos autem anima-

Jas dixit : Opto omues, qui audiunt hodie, fie-

rum finceros amatores & zelatores.

r1 tales

uahs & ego fum.

Theophzl

X. Sicut qui coeco equo infidet, licet gene-

XVIH S:cv t malignus fuafor peccati,etiam- S, Aug.

lo pttudi

fi non perfuaferit , m

foanim

Bernard.. yofiffimo , graviflimo . feipfum pemculo expo-

1erito deceptionis poenam]. t. con»

6 260

depertes, -pit,

maxime fi per confragofa exitiumque mi-

incurrit ; ita fidelis juftitize praedicator,etiam- tr« Cre-

180-7

nantla loca iter faciendum fit; ita qui arden-

fi ab hominibus refpuatur, abfit, ut apud " Pt

tiffimum quantumvis zelum concepit, nifi ra-

Deum officii mer cede iz*augcmr

tionis & diferetionis dictamine eum dmgat

MX Sicut ad füccenfam ollam mufc»e non AbbssPof

feipfum & ahos perdet.

mnmeums 'mn

appropinquant, fi vero tepida fuerit ,infident

Vitis, PP

/Eqmttz.r.

in eam, & faciunt vermes ; ita & fuccenfum

» 7- €.39.

igne divini Spiritus dcemones fugiuat ; tepi-

Anonym,

XI. Sicutis, qui fciret templo ahcm Ham-

dum vero illudunt & mieüuuntur

me materiam jam fubditam efle, omnibus vi-

ribus eam fübtrahere,incendiumque impedire

XX. Sicut prune lucem proxime emit-Stsplet.

conaretur ; ita qui homini,velut gratiffimoDei

tunt, lampades vero fplendorem longius fu

11« them, T.

templo , peccatum quod eft materia fummi

in Dom.

dunt fic qui virtute & apientia funt praediti, ,

ft

seternique incendii , occulte jam fübditum vi-

& chantate inflammati,non folum propinquos, Pa

ec,.

det, omnem merito laborem & conatum adhi-

fed etiam Ionffe dlüantes illuftrant do&nna &

Á

d

4

N

^

. bet, ut id füubtrahendo templum hoc ab inte-

vitze fanctimonia.

a

mea À

ritu præfervet

mhlk le

ldem,

XlI. Sicut is, qui omnes totius munch mor-

ngmi a.

bos ab hominibus auferre poífet, utique bea-

I-fl*gf

tum fe crederet, nullique labori ad effectum

XXI. Sicut Reges nonnifi eosProvmcxarum Ib. them

gubernatores confüituunt ,

quos fibi fideliffi-2, inDom,

*

hunc obtinendum parceret ; ita multo magis

laborandum eft, ut peccatum vel unicum ab

mos , & honoris regii fhsdwüshmos arbitran-2.poít Pa-

HO'U 1

anima proximi auferamus , cum tale pecca-

tur, ideoque quantum fieri poteft , fanguinefcha.

in pl

tum omnibus munch morbls fit gravius.

conjunähiïimos praeficiuntjita & Deus nonnifi

Nam.

r

€os ,

Titulus C .L rï Il. Zeus.

515

femel propter ipfum moritur , hic vero millies

eos, quos per virtutem. & zelum aptiffimos

. digniffimosque noverit, ad animarum curam

propter gregem.

VI. Quiagratitudo talem a nobis zelum exi-

ïdem;

eligit aut optat.

Si Dionyf.

XXII. Sicut quo altius eft officium,cui quis

git : nobis enim poft remiffa tot peccata dicit

C.q

e

praeficitur in aula, tanto honoratior, Principi-

Chriftus , quod olim doeemoniaco.a daemone

Czel.Hier-

liberato dixit : Redi in domum tuam, & narra,

-

&rch.

e , cui fervit , dignitate propinquior cenfe-

tur ; ita cum omnium divinorum diviniffimum

quanta tibi fecit Deus; idquenon verbo dun- f,uc,$, v,

taxat , fed ipfo fa&to, ut , quemadmodum tu 39.

fit , cooperari Deoin falute animarum, merito

ex mifero mundi & peccatorum ftatu extra-

Idem,

fuprema quoque dignitate przediti reputantur

ii , quibus ejusmodi officium commiffum

&us es per mifericerdiam Dei, & itatu per

€1t.

mifericordiam tuam alios e fimili fiatu extra-

*

$. IX.

here coneris.

VII. Quia ipfe proximus , velut creditor ,

MOTIV A.

quafi titulo jufiitiz,zelum talem requirit : nam,

ut loannes Avila fapienter difcurrit, Deus fe

Uia hunc zelum ipfa glow'a— Dri mere-

erga nos gerit ad modum alicujus , qui alteri

I.Q

tur; cum, enim hoec pluris facienda

magnam pecunize vim mutuo dans,addensque

fit, quam omnium hominum falus , imo quam

alia haud vulgaria beneficia , dicat: Horum , tj « .a

cherïq,

ipfa humanitatis Chrifti vita, zequiffimum uti-

quze tibi feci aut dedi, nihil admodum mihiFilia v 95

, I. (r' I'

em laborem ac conatum

que eít, ut non minor

opus eft: quidquid proinde juris mihi com-

^

in ifta, quam in falut

e hominum omnium &

petit, totum in egenum iftum, aut cognatum

aimus.

Angelorum promovenda pend

meum , aut fervum , transfero ; huic proinde

Vita p 3.

. Il. Quia Chriflo nihil gr

atiu

s eft, quam fi

folve , quod mihi debes: id fi feceris, fatis

b zeterno exitio li-

animze ab ipfo red

emptae a

mihi fecifti. Hinc S. Jacobus dixit : Qui con- fac. s. v.

berentur; nam,ut 5

. MariaMagdalena dePaz-

verti fecerit peccatorem ab errore vize fuoe,2o.

zis in rapt

3 quodam vidit, ad Chrifti in cruce

falvabitanimam ejus a morte, & operiet mul-

transüxi fimilitudinem anim»e transfi gitur cor,

titudinem peccatorum.

quando percuffa vulneris amore,anxio defide-

ALITA

Lbil,

rio defiderat,ut omnes creaturze convertantur

ad Deum. Et ficut Verbum mifit Spiritum S.

fic illum certo quodam modo mittit anima

VII. Chrifli exemplum ; quod fic proponitS, Bern.

cum Verbo,quando cum afpiratione attrahen-

S.Bernardus : Ipfe diligit vos,tanquam vifcera ep. 109

f

do illum ad fe, illum deinde infundit per fpiri-

fua , tanquam fru&um pretiofiffimum crucis

tualem comraunicationem & admonitionem

fuv , tanquam digniffimam recompenfatio-

dem i

in alias creaturas,quze fünt aptze ad eumn reci-

nem effufi Sanguinis fui. Qui animam pretio

1. z. revel. piendum. Hinc & 5. Birgitte quondam dixit:

fanguinis fui cenfuit dignam,illemet eft,de quo

c. 30.

O amici, fic tenere diligo oves iftas , ut , fi

fcriptam eft : Spiritum ponderator eft ; non.po-

]amvis earum

poffibile effet , adhuc propter q'

teft ille falli nec declpi, fiquidem S. Joannes

cruce

emel pro om-

ait: Jp[e enim feizbat , quid e[]et $n homine.. t S.

fpeciali morte,qualem in

nibus paffus fum, mori , magis eas redimere ,

Auguttinus fcribit : Nemofallit&edemptorem

fuum : egit hic commercium , pretium folvit ,

quam eis carere, vellem.

Inparaii- ll Quia ipfa amimartun preftantia hunc ze-

fangninem, inquam , fudit unicus Filius Dei

5 Aug.

O anima , erige te, tanti vales ;

.[, €ot

foanim, lum exigit ; quam breviter indicavit B. Al-

pro nobis.

C€. 260

bertus Magnus ex S. Bernardo,dum dixit:Heu

uia Filius Dei dedit vitam fuam, num diffici-

n

cent, G.5

quod tam |

g

»arum attendimus anim?e nobilita-

le nobis videbitur impendere labores, & fufti-

abfentia

nere adverfitates pro eodem lucro ?

tem, qua proefente corpus vivit; cujus

probat, quid ejus przel

entia contulit; quam

IX. Eccefie exemplum : de quo fic

loquitur S. Csrol,

S. Carolus Borromzus : Hunc ecclefize fpiri-

Borrom,

*

AbbesPol

Deus tanti zeftimavit, ut Unigenitum fuum

Ual ..

in &Ct. Me-

tum nobis Joannes oftendit przeclara illa;q

menins t

pro ea daret : quam diabolus tanti reputavit ,

fitis DP

ut pro ea totum mundum offerret.

defcripfit, vifione : Signum magnum . apparuit in

cielo , mulier amita [ole , €9 luna Jfub pedibus ejus,

vX

1V. Quia vocationis beneficium avdentem . e-

usmodi zelum jure faüo vendicat : cum enim

€9 in cayite ejur corona fiellarum duodecim , €2 in

utero habens , €2 clamabat parturiens , £. crucia-

duo talentaanimarum curatoribus commiferit

Deus, fcilicet gratiam, aliaque media ad fuam

tur , ut pariai. O quam magnum habet de-

juplel

hem D

& proximi falutem procurandam conducen-

fiderium patiendi ? Anguftiatur, affligitur ,

D

cruciatur , dolet , clamat, quamdiu militans

lLU

of

tia ; an nonzequiflimum eft, ut utrumque pari

.l

fidelitate acfolicitudine expendatur ?

eít, nec ceffabit, donec perfe&te & omnino

enteC,

Apnd

triumphanti jungatur, Hoc unicum ipfius ne-

f

V. Quia praemium ejusmodi zelo promiffum

Mamh. i

gotium ,

& filiorum ejus itidem eft, hoc ma-

»

Virga Àa

"invitat ; Quze enim, ut recte Ven. Beda obfer-

xime fpe&at in omnibus actionibus , fynodis ,

ronis leG.

vatgratia fublimior, & Deo gloriofior conver-

fatio effe poteft , quam illius , qui quotidiano

vifitationibus, decretis, minifteriis , Dei verbi

I*' tr- 4.

rzedicatione , correCione , univerfo denique

exercitio alios ob auctoris fui gratiam ftudet

convertere , & crebra animarum acquifitione

regimine. Ubi & San&us nonnullorum , qui

D

», thert

gaudium i

atris coeleftis femper augere? Certe

fe excufant,fatisfecit oppofitionibus:Sed novi,

: ian)m-

quod multi dicant; Et quis illuc fe conferat ,

of De

Horn, 29, bonus Paftor , tefte S. Chryfoftomo , & talis

in epift.sd quidem, qualem Chriftus vult,cum innumeris

ubi eft fumma rerum omnium inopia ? ubi

:hfh

Kern.

difficillima loca ?

Martyribus

potelt componi, fiquidem Martyx

nonnifi przerupti montes ,

ubi

"R. P. Loln. Bibl. Man. Tom. III.

Lt

516

Bibliotk:ecæ Manualis; Concionatorie

wbi die no&uque laborandum, & incommoda

$. X.

maxima fuftinenda ? Et idcirco peribunt igi-

tur, fratres, animze , Chrifti pretiofiffimo fan-

MEDIA.

guine redemptze, ut nos commodi fimus ?

Preeferentur ergo noftroe delici; animarum

aluti 2.

Ennod. a-

I. M

Editatio : in hac qu.ip-pä vel maxime

X. Paftorum [mcularium exemplum , qui con-

exardeícit ignis hujus zeli. Ut autem

pud Man-

hoc obtineatur , fequentia fere frequenter &

fi difc.

tinuo die no&ctuque expofiti funt aeris & tem-

n, 6,

' porum injuriis, laboribus, periculis , millenis-

bene funt perpendenda. 1. Amor Dei erga ani-

que aliis »erumnis & adverfitatibus. Quamvis

mas,qui fic eas dilexit;ut unigenitum fuum da-

Jo. 3.v.16 |

ret. 2. ÀAmor Chrifti erga easdem, qui proprio

cana nivivus juga ( S. Ennodii verba fant)Al-

pium tranfituris minarentur exitium , morti-

eas fanguine redimere non dubitavit..3. Ani-

ferum frigus, & concretas algore glebas , fidei

m:2e przeftantia:ut qu»e omnes res creatas ma-

ardor exuberat. Nefcivimus parcere fanguini

teriales longiffimo intervallo antecedit ; cujus

noftro , dum fervamus alienum. Nam in tan-

pulchritudine quondam vifa S. Catharina Se-

ta circumípe&ctione falutis. omnium, folum

nenfis tantam de illa ?eftimationem concepit ,

. pro nobis timere novimus.

ut etiam veftigia eorum, qui curam earum fu-

SO Hier.

XI. Aegotiatorum. exemylum : quod S.

Hie-

fcipiunt,reverenti ofculo veneraretur, ut fupra

ep. 4-

ronymus ob oculos habendum , ruftico fcri-

dictum. 4. Diaboli in eis perdendis ftudium :

bens, his verbis fuafit : Perfpicuum eft, inquit,

de quo fic loquitar S. Carolus Borromzeus :Part, s.

fi negotiatores fzculi tanta fuftinent , ut ad

Confiderent przeterea terribilem animarum A&. Me-

ftragem,quam generis humani fempiternus ho- diel. 1. 3.

incertas periturasque divitias perveniant , &

C.2.

fervent cum anim2e difcrimine,qu»e multis pe-

fiis fathanas facit, quantam in illis perdendis

Fol. 838.

riculis quzefierunt ; qui Chrifti negotiatori fa-

folicitudinem adhibeat, quibus utatur mini-

ftris, qua alacritate,quibus lz2boribus & vieiliis

A

ciendum fit, qui venditis omnibus querit pre-

$df i

tiofiffimam margaritam , qui totis fubftantize

Ícelefii miniftri opus urgeant, indefeffi & afii-

ipCu

fuze opibus emit agrum , in quo reperiat the-

dui,iidemque perpetui & obfirmati. Quare tur-

faurum , quem nec für effodere, nec latro

piffimam rem facturos fe exiftimare debent Je-

offit auferre.

fa Chrifti miniftri , fi ita magiftri fui volunta-

Manf dife

Il Propriorum peccatorum deletio : ad quam.

tem dignitatemque fuam atque fempiterna

19,3«3» obtinendam zelum hunc efficaciffimum effe

proemia perdant,vel a chriftiana charitate tam

medium, Jofephus Manfi exemplo Davidis fic

alienos fe praebeant,ut a fathanze miniftris fu-

oftendit : Regius Propheta Pfal. 5o. modoim-

perarife finant patianturque, ut illi majori

erativo Deoloquens : Redde mihi letitism [a-

Ítudio ad fe & alios perdendos , quam ipfi ad

lutaris tui , €9. Spiritu principali confirma me. Et

fuam & aliorum falutem tuendam incum-

bant. s. Operariorum paucitas & meffis co-lo*. cit.

unde hic fan&us Propheta talem concepit au-

daciam , reus exiftens peccatorum adeo exe-

pia : de qua idem S.Carolus fic loquitur : Sed

crabilium.? Ponderate, que fequuntur,verba :

illud quoque confiderent, quanta quamque

Hn |

C

amplafit meffis, quanta fpiritualium bono-

Docebo iniquos vias tuas ; €? impii ad. te. conver-

6If

tentur 5 libera me de [anguinibus Deus , Deus [a-

rum egeftas, quanta falutariter agentium pe-

lutir mem, Qui cooperatur alterius conver-

nuria, quam pauci vero miniftri, qui fancto

defiderio incenfi , fuis commodis utilitatibus-

fioni, & falvat àánimas Chrifti fanguine redem-

ptas, quodcunque vult & defiderat, petat, &

que neglectis, folam Chrifti gloriam anima-

obtinebit,quia maximo,quod dari poteft, gau-

rumque falutem fpectent. 6.Éxempla SS.Apo-

det pignore gratize & amoris divini. David

ftolorum, Martyrum , Epifcoporum , aliorum-

commiferat adulterium, homicidium, nec non

que , qui tanto ftudio, labore, fudore, fangui-

grave populo fibi fubdito dederat fcandalum ;

ne animarum falutem procurarunt. 7. Kxem- Ho. »9. in

l8

Saulus pariterChrifti Chriftianorumque fuerat

plum paftorum oves materiales cuftodien-e»ift. ad

6

perfecutor implacabilis: Spiranr mmarum €9

tium, de quo fic diícurrit S. Chryfoftomus : *?*

Perpendamus ovium paftores illos, qui in

cadis in di[cipulor Domini ; & tamen de hoc di-

cit Deus : //as ele&ionis ef mihli ifle;/. Raptus

Cappadocum regione fünt , qualia & quanta

in paradif[um. audivit arcama. verba : de altero

pro pecorum fuorum ftudiis patiantur. llli fze-

penumero univerfum triduum nive obruti per-

pronunciavit : Jmveni homimem [ecundum. cor

meum ; defideratisne utriusque percipere me-

durant. Dicuntur autem , & qui in Lydia

rita ?Illos divina clementia a peccatis per re-

funt, non minora mala ferre, dum integros

miffionem efficit liberos , quos przevidet utili-

menfes difficilem illam folitudinem , peffima-

tati ecclefiz poft converfionem profuturos.

rumque beftiarum.plenam , vagando circum-

S. Greg.

Unde merito S.Gregorius exclamat : O quam

eunt.Si tantum erga pecora diligentive impen-

in Pfo 4.

Mif

utilis eft peccatorüm remiífio , quze converfos

dunt paftores illi, quam, quaefo, excufationem

lib di

a peccatis non folum liberos efficit, fed etiam

habebimus, quibus rationales anim?e concre-

tt (ol

alios ab impietate & injuftitia retrahens,flam-

ditze funt, quod profundum hune fomnum

ma charitatis accendit. H»ec eft enim charita-

dormimus ? Refpirare enim omnino oporte-

tis evidens probatio , ut cui per gratiam Dei

bat, quiefcere autem omnino non , at enim

circumquaque percurrere , innumerisq; etiam

contigerit a peccatorum vinculis eripi,ipfe ex

l l

zelo juftitize ftudeat ad fpem venize delinquen-

mortibus feipfos pro ovibus iftis exponere ,

tes hortari. Nullum quippe tam gratum Deo

id demum eít boni Paltoris.

An igno-

eft facrifieium, quam zelus animarum.

ras gregis hujus dignitatem? an illius gratia

Do-

Tituuus CL IQI 1. Zedus.

517

Dominus fuus innumera non fecit? an non

eft , altero, qui erigat , etiam ipfe opus habet.

Improbus fane eft medicus, tefte S, Gregorio, P

poftremo & fanguiaem fuum fudit? Tu vero

:: Paf.

requiem quzeris ? an non perpendis,quod oves

qui alienum mederi appetit, & ipfe vulnus ,

quod patitur, nefcit. Et iterum: Nulla hunc

iftas circumítant lupi multo amaricatiores &

fzeviores? an apud temetipfum non reputas ,

immunditia polluat, qui hoc fufcepit officii,ut

in alienis quoque fordibuspollutionis maculas

qua mente fit opus ei, qui talem przefecturam

fit adminiftraturus ? Et homines quidem , qui

tergat. Hinc per Prophetam Ifaiam dicitur :

populis praefunt , fi quando de rebus fortuitis

Mundamini , qui fertis vafa Domini. Etenim

vafa Domini ferunt , qui proximorum animasg.

confulturi funt, diebus non contenti , noctes

YT :

etiam vigilando adhibent, nos vero, qui pro

ad seterna facraria perducendas in fuse con-

verfationis fidem fufcipiunt: Apud femetip-

ipfo coelo certamen habemus, ipfo quoque

die dormimus ? quis quzefo , ab eo nos fuppli-

fos ergo quantum debeant mundari , conípi-

ciant; qui ad seternitatis templum vafa vi-

cio eripiet, quod iftis debetur? fi enim cor-

pus trucidandum exponere , fi innumeras

ventia in finu proprize fponfionis portant, Cer-

mortes ferre oportebat , nunquid ad hoc mu-

te quisquis juxta hoc, quod loquitur, non

vivit, quos verbo genuit, a ftabilitate rei-

nus tanquam ad nundinas currendum erat?

Hoec fane , ut verbis S. Caroli iterum utar , fi

tudinis opere evellit.

*

Vl. Humilitatis jiudïum

*

quod mediuml 8. mer.

cogitent animarum curatores, jure ac merito

fpetari debet , talibus cogitationibus quafi fa-

S. Gregorius fequentibus verbis egregie fuafit^ 2?-

Pt s

dicens : Qui mundum deferunt , ad exteriora

A. Me.

cibus quibusdam animum illorum ita accen-

fum iri , ut nullus vel maximus labor effe pof-

officia provehi non debent , nifi per humili-

diol, 14

fit, quem illi fubire recufent , ne pretiofiffimi

tateim diutius in ejusdem mundi contemptu

62

folidentur.

Citius namque bona depereunt ,

Flul: N

Chrifti fanguinis fru&us in ipfis aliisque ipfo-

rum negligentia depereat.

quze hominibus ante tempus innotefcunt,quia

& arbufta plantata,briusquam fixa radice con-

Seff, 49.

II Oratio: de qua fic S. Bernardus : Cum

in Cant,

quo fint beatze contemplationis exceffus , in^

valefcaot, manus concütiens tangit.arefacit :

intellectu unus, & alterin affe&u : unusinlu-

at fi altum radix figitur, & terrae humoribus

coufperfa folidatur , hzec & manus impellit ;

mine, alter in fervore: unus in agnitione , al-

ter in devotione : pius fane effe aftectus, & pe-

fed non ledit; hzec & ventorum flatus infle-

&endo concutiurt, fed non evertunt. Ne ergo

&us amore calens,& fan&ze devotionis infufio,

etiam & vehementi Spiritusrepletus zelo,non

eruaturvita coepti operis , diu ac robufte 1n

alto humilitatis figenda eft radix cordis.

plane aliunde, quam e cella vinaria , repor-

tantur, & cuicunque cum horum copia fur-

VH. Cum zelofis hominibur frequenter. conver-

cere ab oratione donatur , poteft in veritate

fari : ut enim , qui appropinquat igni , facile

incalefcit ; fic qui cum ejusmodi perfonis fre-

loqui, introduxit me Rex in cellam vina-

:!or. d

riam.

quenter agit, & ipfe tandem in falutem ef-

ferveícet.

ï."tg, d-

i. Solitudinis. €? fece[Jus. fuo. tempore. [u[ce-

VHL Crebrum exercitium. 2eli

Nam, ut

Civit. Dï»iptz' dinor

Nam , ut fapienter advertit S.

€. 19.

Auguftinus,etiam San&um querit charitas ve-

ignis eundo , fic zelus agendo crefcit. Etfi

ritatis : negotium juftum fufcipit neceffitas ca-

usquam alibi , hic locum habet commune il-

ritatis. Quam farcinam fi nullus imponit , per-

lud proverbium : Quo plus funt potze, plus

fitiuntur aqu.

cipiendze atque intuendze vacandum eft veri-

tati : fi autem imponitur , fufcipienda eft pro-

$. XL.

pter charitatis nece[fitatem ; fed nec fic omni-

moda veritatis deleGatio deferenda eft,nefub-

trahatur illa faavitas,& opprimat ifta neceffi-

rASCETICA

11o,t5. t

t 28 mor.tas. Hinc Chriftus, tefte S. Gregorio , cum in

QQ;R. «

c. 6.

urbe miracula faceret, in monte vero conti-

IS

Ex funt przecipue,quse afceta de hac vir-l. 4. de

lon,

tute bene addifcere , aliisque inculcareconfil e.4

nue orando perno&aret , exemplum fuis fide-

debet. Primum eft, ut bene cogno[cat naturam

|

libus prebuit, ut nec contemplationis ftudio

ximorum curam negligant , nec rurfus cu-

£? conditioner zelt , quarum prima eft , ut uni-

|

pro

verjalis fit: ideft, ut S. Bernardus expli-

ra proximorum imm

oderatius obligati con-

templationis ftudia derelinquant , fed fic in u-

cat;qui vulgus non fpernat,fed doceat : divites

non palpet, fed terreat : pauperes nou gravet ,

trisque mentem conjungant, quatenus nec

fed foveat. Secunda , ut fit ordinatur : ut pri-

amorem Dei praepediat amor proximi , nec

mam curam noftrze, deinde alienze falutis ha-

amorem proximi , quia tranfcendit, abjiciat

beamus , ad exemplum Dei, de quo ait S. Jo-

amor

el.

Epift. 42.

IV.

uritus intentiontt

nec enim pure va-

annes : & nos de plenitudine ejus omnes acci-

imus. Difce ergo & tu nonnifi de pleno effun-

lib. de vi- Jet Dei vel proximi quzerere lucra , qui pro-

ta folit.

pria non cont

empferit, ut bene difcurrit S.

dere , nec Deo largior effe velis, inquit re-!n e. r.

nemo ad

&e S. Bernardus. Huc etiam pertinet,ut inter^?-

Bernardus; & ut idem alibi ait ,

confcientiam redire amat , qui ab ea ad agen-

Jures plurimos,qui magis pietatis vel juftitize

dum re&tà intentione non proficifcitur.

vel neceffitatis majoris titulo fant conjunéi ,

;quem effectum & affe&tum exper-

In Julit.

V. Fite Janflitas : nam ut S. Bafilius adver-

praeferamus

troduxit me Rex in cellam

rigere vult, altior om-

ta Sponía dixit: In

tit,qui alium jacentem e

vinariam,& ordinavitin me charitate

m.Tertia

nino lapfo effe debet ;

qui vero zeque lapfus

e

»

Ttt3

518

Bibliothece -Manualis / Concionatorie

e"r,ut difcretus fit: Deus enim , ut S. Bernar-

latus. fum pro Domino . exercituusn. : 3. Reg. t9.

dus ait, vult fe ( & alios ) amari non tantum

Quod confirmaus alius quidam author a Man-

gf

Sefï'-w-in dulciter , fed etiam fapienter. Unde Apotto-

ant,

fi citatus, fic loquitur : [Zelus accipitur, proutManfi dite

c b

lus ait: Sitrationabile obfequium veftrum ,

eft quidam amoris affe&us ab ipfo amore or-5: P 5*

(1

Nec habet callidus hoftis machinamentum ef-

tus, ficut rivulus a fonte, & ficut ardor ab i-

ficacius ad tollendam de corde dilectionem ,

gne , ut explicat Zlrifloteler 2. Ethnc. cayp. 3. D.

quam fi efficere poffit, ut in ea incaute, & non

Th. 1. 2. q. 28. àrt. 4, PerfeGiífimus zelus di-

cum ratione ambuletur, Quarta eft , ut fit be-

manatab amicitixe amore, quo quis quzerit

mignus €9 [uivir potius , quam aujflerus : nam

bonum ipfius aniici, quia bonum eft amico :

homines in vinculis charitatis, & funiculis fe-

hujusmodi autem zelus erat inían(tis viris

cundi Adse, id eft, Chrifti, trahi cupiunt, & ef-

per refpectum ad honorem Dei, & propulfan-

Cicta

Lanciz.

s, ofí

ficacius folent, Hinc Deus B. Marize Magda-

di , quze ei adverfantur.

opufc, t.

lenze de Paz. dicebat : maxime felix Spiritus,

lL. Llterum efl , ut bene. cogno[cat. €2. praga-

f.

*

qui hodie regnat in terra , eft ille S. Ignatii ,

ref. infirumenta | , quibus potifþmum utendum

& Bet

quia,ejus filii in conducendis animabus ad

efl ad gloriam divinam. €9 . animarum. falutem

( d

Deum przcipue. procurant dare notitiam ,

"rocuraodam ; quze quidem breviter , fed re-

Bened

quantoperefit gratum ipfi Deo, & quanti fit

&e S. Bernardus affignavit, dicens : Nunc au-S. Bern.

morenti , attendere operibus internis, & in-

tem manent tria hzec, verbum , exemplum , €P- zer.

oratio , major autem horum oratio, ea nam-

terne tractare cum Deo , quia hoc exercitium

$, ln

facit , ut cum facilitate res arduas & difficiles

que operi & voci gratiam & efficaciam pro-

$. Chryt,

Byift

homines ample&antur propterlumen, quod

meretur, Hinc &S. Chryfoftomus : Poteri-

fef. : 7. de

recipit anima a Deo , a quo nafcitur amor,

mus, inquit, alios corrigere, fi ad preces fem-

.S. Gl

profe&tü,

lt

quia omnem amaritudinem in dulcedinem

per confugiamus , & oremus Deum , ut det

convertit. Quinta eft , ut fit per[everanr : nam

fermonem fapientize, & intelle&um auditus ,

log,in

proem,

gutta cavatlapidem, non vi , fed fzepe caden-

certamque & inde probabilem hujus depofiti

S. Chryf. do : hinc S. Chry'oftomus. Non folum femel ,

cuítodiam ; fzepe enim contingit, ut, quze ftu-

bo. 4:. IPinguit, atque iterum hoc facite, fed femper.

.

dio noftro corrigere non poffumus, ea per pre-

Nam etfi verbistuis non obtemperat; poftea

ces efficere valeamus,per preces, in juam, per-

obtemperabit : iterum te videns urgentem for-

petuas. Primum ergo & primarium Operarii S. Aug.

te erubeícet, & reveritus tnam curam ab his,

Dominici inftrumentum oratio eft,de qua re&te!.4. de

oétrina

Conc,. r. qU?e te offendunt,defiftet.Ict alibi addit:Quan-

S. Auguftinus dixit : Munus fuum ut przeftet

h.

S

! Chrifti

UE

de Lazaro doquidem & illud crebro.fit , ut pifcator , qui

( Operarius evangelicus ) magis pietateopu

o E.

per totum diem vacuum attraxit rete , fub no-

eit orationum, quam oratoris facultate, ut o-

Ct.

&em jam abire parans , capto, qui per totam

rando pro fe & pro aliis, quos eft allocuturus,

Yj

diem ipfum fefellerat,pifce defcendat. Etenim

fitorator ante, quam Doctor. Hinc , S. Maxi- Maxim.

Inloc,

fi agricola protinus ab agricolatione refiliat ,

mo tefte, D. Paulus ultra humana raptus inhom. r.de

quod femel atqueiterum acciderit aeris inze-

tertium coelum, fecreta coeleftia cognovit , ut3. Peu. &

Cnt,

liVv

iro

mus. Hinc S. Fran-

L.6.c.1g qualitas, fame brevi per

ecclefiarum futurus Do&or inter Angelos di-**9'e

vit,

cifcus Xaverius monebat animarum cultores,

fceret,quae inter homines przedicaret. Alterum

utnon fortius, quam perfeverantius perfer-

inftrumentum /ezrmo eft ; de quo S. Paulus di-Hebr. 4.

rent eorum vitia , infirmitatem fuftinerent ;

xit: Vivus autem fermo Dei & efficax , & pe- Y 12

frugemque fementis fattze laborumque,quam-

netrabilior omni gladio ancipiti, & perfin-

vis ferae fpei fructum, velut boni agricolve ex-

geus usque ad divifionem animve ac fpiritus,

fpe&tarent, non ignari, eos , qui feminant in

compagum quoque ac medullarum , & difcre-

lachrymis, in exultatione meffuros. Quod

torcogitationum ac intentionum cordis. Du-

fi talibus initio non uterentur, quales expete-

plex eit autem, publicus & privatus , uterque

rent, ita fe cum illis gererent , ut cum impro-

perutilis & efficax, fi reCte inftituatur, fed po-

bis filiis fuis boni parentes, Dei benignitate

fterior , quia familiarior, & przefenti eorum ,

freti, qui hominum mentes fuo demum tem-

cum quibus agitur , neceffitati plerumque ac-

ore ad bonam perducit frugem, non diffide-

commodatior, merito efficacior quoque cenfe-

rent, tales aliquando fore , quales expeterent.

tur; plurimum enim proficit fermo , qui mi-

Num,.

Proinde nunquam definerent eos omni ftudio

nuatim irrepferit animo, tefte Seneca ; hinc P.

V5

colere , przefertim cum Deus omnium com-

Petrus Faber Germanus Apoftolus in hoc

munis parens,quamvis lzefus a nobis, benigne

*

ponebat omnia , in hoc hzerebat; & habita-

tamen facere omnibus non defiftat.Alias etiam

bat; nimirum virtus bonum confilium eft,

S. Thom.zeli naturam optime S. Thomas declarat di-

ut idem Seneca difcurrit ; confilium autemEpift, 4g.

,1.2.0.28 cens : Àmor amicitize. quzerit bonum amici ,

nemo clamore dat. Aliquando utendum eft

&t 4. ,

unde quando eft intenfus,facit hominem mo-

& illis, ut ita dicam , concionibus , ubi , quiuift. Soc.

veri contra omne illud , quod repugnat bono

dubitat , impellendus. eft. Ubi vero hoc nonl. 9.

amici , & fecundum hoc aliquis dicitur zelare

agendum eft , ut velit difcere, fed ut difcat ,

pro amico , quando , fi quze dicuntur vel fiunt

ad hzec fubmiífiora verba veniendum eft. Fa-

Epift. cit,

Vif. C 4

contra bonum amici , homo repellere ftudet ,

cilius intrant, fed haerent : nec enim multis

& per hunc etiam modum aliquis dicitur zela-

opus elt , fed efficacibus : feminis modo fpar-

re pro Deo, quando ea , quze funt contra ho-

genda funt,quod quamvis fit exiguum,cum oc-

norem vel voluntatem Dei , repellere fe-

cupavit idoneum locum,vires fuas explicat, &

eundum poffe conatur , fecundum illud : Ze-

ex minämo in magnos auctus diffunditur. Duo

tamen

)

f

J

mm CXLHIE Zelur.

519

tamen circa hunc fermonem przcepta afa- quod meas facültätes exbä&äret, nam hoc ipfo

pientiffimis illis zelofiffimisqueOperariis S. I-,

teneretur id mihi dare, 2. Tentatio eft nimium

ii

Maff. 1

*

IS.

€. 6. vi

*gnatio & FrancifcoXaverio obfervata,quorum

juvandi alios defiderium , etiam Ífupra vires ;

unde fit; ut non raro triftitia & invidia fubori-

€, 13

*

* prius a S. Ignatio dictatum eft,ut caveatur, ne

derebus etiam divinis inepte & ad fatietatem

atur, fi quis advertat, alios przec!ara opera ef-

.. ac faftidium agatur.

Alterum a /5. Xaverio

ficere,fe vero ob virium & talentorum defe-

commendatum eft;ut caveatur, ne nimia qu?-

&um ad fimilia ineptum vel infuflicientem

dam graávitas fufpicionem pr2ebeat,& reveren-

effe:cui proinde tentationi ut occurratur ,

duo quisque fibi firmiter perfuadere debet

p

.

tiam exigentis arrogantize, fed potius facilita-

tem vultus praeferat , affabilitatemque fermo-

; primum eft , Deum pro libitu fua taleríta &

Cicero1, nis ; nam , tefte Cicerone , difficile di&u eft ,

officia diftribuere, atque adeo imprudenter &

2. Offic,

quantopere conciliet animos hominum comi-

inutiliter fe aliquem ad munera offerre , ad

tas affabilitasque fermonis.

Tertium inftru-

qux Deus ipfuüm adhibere non decrevit , ve-

rendumque merito, ne illud per Prophetas

S. Bern

mentum eft exemplum feu. vitze fanCtitas: quia

* fermo vivus, ut loquitur S, Bernardus, & effi-

Jeremiam & Ofeam olim dictum audiant : Jer. 23.

f. de S,

Hyep-

et;

Bened.

cax exemplum eft operis, plurimum faciens

Non mittebam eos , & ipfi currebant.-lp

Ofez $..

" fuadibile,quod monítratur; quia plus homines

gnaverunt, & ex me non , Principes extite-

IQr

Li 7.—

oculis credunt quam auribus,Seneca teíte.Ne-

runt , & non cognovi. Ventum feminabunt ,

& turbinem metent : culmus ftans non eft in

que diflicile seftimatur, quod jam fac&tum con-

S. Amhr.(picitur,utS. Ambrofius loquitur. Alias duas

eo , germen non faciet farinam ; quod etfi fe-

hyl,

Epift.

cerit , alienicomedent eam. Alterum eft, Dei

».de

hujus doctrinze rationes affert S. Gregorius ,

.f;&ü-

S. Greg, dum ait : Fit plerumque in audientis animo

gloriam & animarum falutem. promovere ,

l. z. Dia- daplex adjutorium in exemplis- Patrum , quia

non huamanse, fed folius divinze virtutis opus

log. in

fi adamorem venturse vitze ex praecedentium

effe, atque adeo laborem & induftriam homi-

proem,

)

comparatione accenditur , & fi fe aliquid effe

'num, ut Theophilus Bernardinus recte adver-L. 8 de

tit, non aliud eífe, quam evocationem ( Perfev.

exiftimat, dum meliora de aliis coguovetit ,

CI 20

/humiliatur. Optimam autem hujus rei rationé

uafi irritamentum divinze gratize, quze fi de-

affert S. Ignatius , quia fcilicet ejusmodi vitze

fuerit, labor omnis caffus & inefficax jacet ;

lr

Sanctis hominem cum Deo conjungit, efficit-

atíife velultro, velcopiofius effuderit ; po- -

de

que adeo;utin illo verificetur illud promiffum

teft id omne fola, quod quibuscunque adhi-

trina

Jo. 15.

Chrifti: Qui manet in me,& ego in eo, hic fert

bitis praeftari aut fperari poterat , uti clare 5.

ïä&i

Y* 5.

fruü&tum multum:quia fine me nihil potettis fa-

Paulus indicavit , dum dixit: Ego plantavi , z. Ger, 3.

h

Cant.a, cere.Atq; hzec tria inftrumenta ipfe fpoafus in

Apollo rigavit,: Deus autem incrementum V. 0.

Canticis indicaffe videtur per verba illa : Sur-

dedit; Itaque neque qui plantat, eftaliquid ,

V. 13.

X

ge, propera, amica mea, columba mea,formo-

neque qui rigat , fed. qui incrementum dat

?. r de

Tn lec, cit,

Deus.

Cum ergo providentiffimus Deus noa

Cant,

fa mea,& veni. Etenim, tefte S. Bernardo, me-

r &

rito columba dicitur , quxe pro fuis & aliorum

laboribus magis , quam ardentibus preci-

liv

p

bus, aliarumque virtutum exercitiis permove-

deli&is in oratione gemens & fupplicans, civi-

nam Ífibi miferiecordiam conciliare non ceffat.

ri foleat ad grátiam efficacem lis , quibuscum

M

Merito amica dicitur,quze fponfi lucra ftudiofe

ya

agimus , conferendam, non eft fane, cur quis-

2,

ac fideliter przedicando, confulendo,miniftran-

qua

m licet exiguis talentis praeditus diffidat ,

do conquüirit. Merito quoque formofa,qua coe-

feion perinde ac alios tam Dei gloriam ,

ti defideriofulge

quam alienam falutem promovere poffe ; ma-

le!

[5]

ns , fapernze conteiplatio-

nis ( & boni e

xine cum aliunde etiam fruttum ab aliis ex

xempli ac fanctze vit"æ-;): decore

*

le

nduit.

uo labore hauftum participet, quatenus vide-

; cognoþ:*dt 'täntdäiwe: , fui-

licet unum cum 1is corpus conítituit , atque

WL Tertium eft, u

bus plerumque hic. zelug impeditur aut minultur ,

adeo , fi fuo cuicunque tandem fedulo infiftat

officio, efficiat , ut, quemadmodum toti cor-

quze quidem .ad tres praecipue revocantur. T.

eft diffidentia de divina gratia, & nimia in pro-

pori, ita illiquoque velut membro , talis fru-

"Gus adicribatur. Quod totum S. Bernardus S. Bern,

' prüs viribus confidentia, ratione cujus multis

Num. ao, evenit, quod Moyfi & Aaroni dixit Deus : quia

more fuopr?eclare confirmat , dicens : Unum

Apglog.

& buz;ze!.

V. I2«

non 'credidiftis miihi , ut fanctificaretis me

.( religiofum Ordinem ) opere teneo, czeteros

charitate. Faciet autem charitse*( fidenter lo- ^ **

coram filiis lfrael , non introducetis hos po-

pulos in terram, quam dabo eis. Cui proinde

quor, ) ut ne illorum quidem fructu frauder ,

quorum inflituta non fequor. Plus aliquid di-

tentationi ut occurratur magna.de vocatione

divina zeftimatio concipienda eft, illudque pro

cam : Tu tibi caute age ; poteft namque fieri

pi&. n

uia fruftratur laboraveris ; ut autem fruftra

' certo habendum,quod Deus,quia aliquem pro

inftrumento elegit, poffit etiam & velitid per

diligam bonum , quod.operaris , fieri omnino

(, $..

eum efficere, quod ad majorem fuam glo-

non poteft. O quanta fiducia charitatis ; alius

"

operatur non amans; &alius amat niliil ope-

Vit.C. 4 riam faceredecrevit. Hinc P, Balthafar Alva-

jt.dt.

rez dicere folebat: ex quo Deus religiofum

rans : ille quidem fuum opus perdit , illius ve-

: E

ro charitas nunquam excidit ; quia , ut S. Leo S. Leo

pofuit , ipfe eundem' deducet, etiam cum

optime dixit , incremento .ditefcunt proprio, fef. xo.

- profe&u. Quod fi plus eum oneret, quam fer-

re poffit, feipfum onerat;quia in fe recepit fup-

qui profe&u dele&antur alieno, Tentatio 1Usdr.

eft, quod fru&tus optatus labori non refpon-

plere, quod illi deeft. Id igitur ego vellem ,

uentes.

ut ipfe. manu fxxa aliquid mihi imponeret ,

däat:cqi tentation; fäpäie occurret, fi feq

tres

Z

/

i

520

Hlibliothece . :Manualir Conciom(oriæ. :

tres doCtrinas bene perpendat. r. Quod non

vitio Dei , fed laborare ,ut homo malus fiat

hocipfo , quiafru&us ftatim non refponde£ ,

melior , & homo bonus veniat ad perfectiora.

omnino de eo defperandum fit. Nam, ut fa-

Nam quicunque voluntatem haberet fibilandi

Matfh.u

Cor.c.. Y s

pienter difcurrit S. Chryfoftomus , non erexi

de Lazar.

in aures omnium tranfeun

tium , quod Jefus

929

quidem zegrotantes , attamen eos , qui valent,

Chriítus effet vere Dei Filiu

reddidi firmiores. Non abduxit quondam a

5 , acfaciendo co-

naretur , quantum poffet, ad aliorum conver-

vitio fermo nofter , fed tamen eos , qui cum -

fionem , licet nulli vel pauci conv

virtute agunt, reddiditattentiores. Supra hzec

erterentuürt,

nihilominus eandem merc

edem obtineret, ac

quiddam addam tertium. Hodie non perfuafi,

fi omnes converterentuür,

Sicut per exemplum

fed cras forte perfuadere potero. . Quod fi mi-

dico tibi : Si duo mercen

ariiéx p

reecepto Do-

nus cras,attamen perendie,aut quarto abhinc

mini foderent montem durifi

imum , & alius

die fortaífis perfuafero. Qui hodie , quze audi-

inveniret aurum ele&um ,

alius vero nihil ;

vit, repulit, cras fortaffis audiet aut recipiet ;

ibi propter laborem & volun

fortaffis poft dies complures przebebit animum

vequali mercede.

tatem digni effent

loc, cit,.

iis, quze dicentur. 2. Quod magnus fatis fru- .

&us , fatisfacere officio fuo , & Dei volunta-

V szrtkum' eft, u

t

/

tem implere; uti idem S. Chryfoftomus pul-

udeat bene ?ogno Jcere con-S, Befn.

nexionem , qua reperitur inter zelum. €3

amorem$S. 44. in

LUPT

chre indicavit,dum dixit : Utinam oratio no-

De, quam tangit quoque S. Bern

ardus

Y 139'

?

ftra aliquid profe&tus adferat.Quod fi poft lon-

dicens : Si amas Dominum Jefum toto cor

-

gam admonitionem iniisdem vitiis perfevera-

de,totaanima, tota virtute taa ; nunquid ,

verint,ne fic quidem nos defiftemus illis,quod

fi videris ejus injurias contemptumque ferre

rectum eft,confulere, quandoquidem & aqua-

ullatenus zequo animo

p

D

;oteris? Minime : Sed

Ton, to.

rum venze,etfi nullus veniat aquatum,manant

mox arrepto fpiritu judicii , &f

piritu ardoris,

Y I5.

tamen: & fontes, quamvis hauriat nemo , ta-

& tanquam potens crapulatus

4 vino , reple-

menfcatebras emittunt : & amnes/ etfi nemo

tus zelo Phinees, dices cum'

bibat,nihilo fecius fluunt : fic oportet & illum,

David : Tabe[rere

me fecit zelur meus ,

quia obliti [unt verba tua ini-

qui concionatur,quamvis nullus aufcultet , ta-

mici mei; & cum

2

]obsj.

jen praeftare, quidquid inipfo fitum eft. Si-

Doi'mino: Ztlus domur fuæ

tomtdit me,

f

A

UET

quidem hzec lex nobis , qui facri fermonis ad- .

miniftrationem fufcepimus, a benigno prz-

V. Quintum ejï , ut Z*me mgf/;b

/Zfaf dijz'rgti;)- S. Bern,

Ícripta eft Deo.. In cujus do&trinze confirma-

y.6

.xnt. 8,

nem , qua zelo adhibenida eft, Naim

, üt S. Ber- 49- in

tionem S. Ignatius hortabatur fuos , ut exem-

nardus reCte advertit , zel

us minus absque ant.

plum Angelorum tutelarium ob oculos fem-

fcientia efficax, minusque

utilis invenitur ,

per haberent , qui, quos a Deo fibi commiffos

plerumque autem & pernicio

fus valdefentitur;

habent,monent,quoad poffunt, defendunt, re-

e

quo igitur zelus fervideor , veh

Lfl

mentior fpiri-

gunt, urgent ad bonum, juvant ; fed fi volun-

tus , profufiorque charitas , eo vigilantiori

tatis liberare abutantur illi, & inobfequentes :

fi, 52 Y

opus Icientia , quze zelum füpprimat, fpiritum

M

acobfünati fint, propterea tamen nullo a-

temperet, ordinet charitatem. Alium

guntur morore , nulla afficiuntur moleftia

quoque

Inïpi&,:

diícretionis h

ujus a&tum affignat S. A

ntonius S. Anton.

Rom, ,

dicentes, Curavimus Babylonem, & non eft

de Padua , dum ait :

1of15

Primum eft difcretio ,Padg.poft .

fanata; quod neque praemio fuo labor fit

quam habet ille , qui corr

ipit de eo , de quo

om. qua-

cariturus ,licet omni alio. fru&u deftituatur ; -

ipfe non eft vitiofus :

dragefi.

fecus de illo, qui vel

A

Ribad, 1;2

id quod mirabili fententia fanttus Bernardus

facit; quod reprehendit ; vel docet ,

quod

contid,

Eugenio

declaravit ; Noli diffidere , in-

non facit ;

L

:JC. 9 )

co* 2;.

talis enim feipfum propri

o

ore

3

quit, curam exigeris , non curationem , de-

condemnat, imo tales diy

;

nique audifti : curam illius habe, & non,curàá,

inam iqdi gnatio-

*

N

nem incurrunt.

vel fana illum. Verum dixit quidam : Non eft

in medico, femper relevetur ut ?eger. At me-.

VI. ;Sextum ejï' ub bene. a;gnofazt ,'

ad quorS- Chryf. -

lius ti bipropono de tuis. Paulus loquitur :

pï'æb

ue zehum . [uum. exteudere debeat , de

.. Plus omnibus laboravi: non ait, plus omni-

*

qui— * IOO/'

1

bus

Chryfologus fic loquitur :

Afferte Do-

i

bus profui, aut plus omnibus fru&ificavi ; ver-

mino baptizandos ; afferte ,'quos fides con-

bum infolens religiofiffime vitans. Alias au-

cipiat, non caro ; afferte

, quos Dei egratia

tem noverat fiomo , quem docuit Deus , quia -

generet ,

non mundana' natura ; atferte,

unusquisque fecundum laborem accipiet, non

quos fponte venire aut neceflitas vetat, aut

fecundum proventum.

]ta. quaefo & tu fac,

zetas impedit ,

d

'aut ignorantia retardat , aut

quod tuum eft ; nam Deus , quod. fuum eft ,

delï&a remorantur.

faciet :fatis absque tua folicitudine & anxie-

tate curabit. Planta, riga, fer curam , &tuas

$. VI.

explevifti partes:fane incrementum,ubi volue-

LUC. ,

rit, dabit Deus, nontu: Ubi forte nolue-

TUS PRfEDi

V29

CQNCEP

C A-

V.

S*p. 1o- rit.tibi deperibitnihil, dicente fcriptura : Red-

X

BiLES,

det Deus mercedem laborum San&orum

l. 4.revel,

fuorum. Securus labor, quem nullus valet

L. EX occafione themätis' : ,Ignäm Veni mit-Luc. t2,.

evacuare defectus. Quod ipfum etiam B.Virgo-

C. 214

tere in terram ; €9 quid volo , mifi u accen-Y. 49

Leïiü l

S. Brigittze olim fequentibus verbis infinua-

datur

? Poffunt demonfirare conditiones ze-

Y, 8

vit: Amici Dei non habent attzediari in fer-

li(, nempe z. ut fit ordinatur : quemadmodum . ^

ignis ,

j

!

82f

Titulus CLIII. Zeluf.

ignis, dum in alia obje&ta extra fe agit,nihil de

rum fan&ificabitur laudabilis Domino. Quin-

calore proprio amittit:& vequaliter diftantes &

to autem anno comedetis fructas, congregan-

difpofitos z»equaliter calefacit, magis autem

tes poma , quze proferunt. Quod proeceptum — Apud

Matth.t1. eos qui propinquiores funt. Sic enim dicet

S. Bonaventura ita interpretatur: Arbor terrze Theoph,

V5 205

cum Chrifto: Venite ad me omner , qui labora-

fanCtze implantataille eft;qui a fzeculari vita adPern. L ?

tis,& onerati eftis & egoreficiam ( & falvabo)

fanCtum religiofe vitae pomarium translatus, ^* ?

vos, 2. Ut fit Piur : id eft, ut ficut ignis, dum

non fibi duntaxat, fed aliis etiatm fuo tempore

alios calefacit,femper interea flammas furfum

faiutares fructus proferet. Unde primus annus

ejaculatur; ita operarius quoque, dum agit

eft vera de improbitate vitze transactee poenitu-

cum aliis, mentem furfum ereCtam per jacula-

do. Secundus, folitaria vitae melioris , & fau-

torias orationes & puram intentionem habeat.

&orum operum frequentatio ; cui cum accet-

3.Ut fit Pruden;; id eft, non ultra vires, necul-

ferit habitus & firmitas, jam tertius annus ad-

trafphzeram aGivitatis exerceatur, uti nec

detur. Quartus aütem , quando ex recte fattis

ignis ultra fphzeram fuam & potentice inten-

rumufculos hominum contemnere, laudem,

fionem agere folet. 4. Ut fit /uavis & efficax: id

honoremque faftidire, puram animorum falu-

äern

eft.ad modumignis prius per calorem chbarita-

tem quzerere, affueverit. Et tum demum quin-

tis difponere ftudeat eos, cum quibus agat,

n

to anno maturatos & egregie proformatos

Pf 118. quam in eos vim fuam poteftatemq; majorem

puriffimse charitatis fructus ubertim seterni-

V. 339-. exerceat, s. Ut fit conflanr, &, quemadmodum

tati confecrabit, & ad horr

9& divina transe

ignis agere non celffet , donet extinguatur, ut

mittet,

Ó

V. Ex occafione thematis

fic cum veritate dicere queat: Tabefcere me

: F'enite poft -Mze,mïfäïïïä» ij

fecit zelus meus.

€9 füciam vos Pifcarores hominum : oftendi po-V- ?9:

Rom. to.

IIl. Ex occ fione thematis: Quam [peciofi pe-

teft,quomodo Zelum exercere & animas pifca-

VO 35— . des Evangelizantium pacem : poffunt. laudes &

ri debeant veri Apoftoli ; nimirum r. Retia &

encomia veri zeli proponi, & per comparatio-

hamo przeparando, nimirum magnam ( id eft,

nem cum pedibus monítrari. Ut enim r. lau-

fufficientem ) do&rinam , majorem pruden-

dantur pedes ab agilitate & velocitate, ita &

tiam & praxin, maximam fanctitatem. 2 Ap-

Job. 38.

Y« 35.

zelus a promptitudine. Hinc illud Jobi talibus

pendendo efcam pifcibus capiendis idoneam,

Apofítolis accommodatur : Numquid mittes

uales funt folidje. do&rinze verbo propofitze,

Detn,

Cant, g, fulgura, & ibunt: & reverentia dicent tibi,adfu-

& exemplo confirmate. Diligenter obfer-

jn

hA

mus ? 2. Sicut a fortitudine & robore pedes

vando tempora pifcationi apta; nec enim,dum

commendantur; ita vel maxime etiam zelus:

pluvium coelum eft, felix poteft pifcatio fpera-

quia fortis eft ut mors dilectio , & düra ficut

ri. 4. Cum longanimitate exfpeCtando pifca-

infernus aemulatio.

3. Sicut a mundit'a quo-

tionis exitum. 5. In nomine Domini laxando

que pedes zeftimantur , ita vel maxime zelus,

rete, vel hamum offerendo.

ut qui nihil fordidum , id eft, terrenz aut fini-

Ifa, 52. v.ftrze intentionis pati poteft. Hinc di&um olim

VI. Éx oecafione themätis : Ma/mïavit Dezz:Egcïs ",

facerdotibus & levitis : Mundamini , qui fer-

unicuique de proximo fuo: proponi poffuat. mo-V. 12.

!] ;Epi

* )tis vafa Domini. 4. Sicut pedes maxime lau-

Antofi,

Rom.c

*

tiva ad zelum excitantia. Nam r. Supra nosDeo

dantur a fpecie; ita & zelusa fuavitate vitze

gratilimum eft obfequium , fiimago ipfius &

n yit

Io. f. 157.

f qua—

fanctze & do&trinse , ut quae efficaciter men-

templum flammis eripiatur; Patri, fifilius pro-

"eli,

tes trahit,ut fufius apud Cornelium de Lapide

digus reducatur; Filio, (i ovistanto pretio em-

videre eft.

pta lupis eripiatur ; Spiritui fanfto , i Sponfaa

Luc. 9. v.

Ill. Ex occafione thematis :

Hic eft Filius

porcis abducatur, & Sponío fuo reconcilietur;

33-

meus dileflus , im quo mihi bene. complacui, ipfum

Sanélis, fi focietas eorum & Dei gloria augea-

audite : explicari poffunt difpofitiones, quas ex

tur, fraterque reducatur.. 2. /nfra nor demoni

fua parteadhibere debetis, qui ad curam ani-

nihil magis ingratum & invifum eft, atq; adeo

marum füfceptus eft; nimirum r. ut per vitam

noftrum erga ipfum odium, quod merito con-

v

occultam prius eum Chrifto proficiat , zetate,

cipimus ob fratres noftros, quos bonis fuis fpi-

u

fapientia & gratia;2,utper vcram humilitatem,

ritualibus fpoliavit , per peccatum vulneravit,

fuiqde diffidentiam , prius Spiritum S, in fpe-

& seterna morte occidit. 4. Éxtra noripfi pec-

cie columbae faecund2e accipere ftudeat ; 3. ut

catores incitant ; funt enim membra ejusdem

prius non egrediatur, quam de coelo approba-

corporis,fratres,miferi: quiin latrones incide-

tus & expofitus fuerit,diciq; de ipfo poffit:Hic

runt; quis talibus titulis non moveatur ? 4./n-

eít Filius meus dile&us & ipfum audite ; 4. ut

tra nos maximam zeli aptitudinem, five ad ve-

cumChrifto fubinde fecedat, atque orationi ac

niam peccatorum impetrandam, five alia bona

coeleftia copiofius impetranda,five ad mentem

jejunio vacet; s.ut prius triplex certamen cum

triplici concupifcentia feliciter obierit.

cceleftibus confolationibus deliciisque replen-

Luc. 24.

]V. Ex occafioae thematis : Sedete 1n civi-

dam.

v.29

tate, quoadusque induamtni virtute ex alto : . ex-

VII. Ex occafione thematis : /n funiculir 4-Q(es. 4.

plicari poffunt alio modo difpofitiones ad ve-

de traham eos , in. funiculis. charitatis : poffuntv. 11.

rum Operarium requifit:? , nempe per appro-

tria przecipua inftrumenta, quibus zelus utitur

priationem illorum verborum Dei, per Moy-

ad animas attrahendas,nempe oratio, verbum

« [2,

fen ad pepulum dictorum : Quando ingreffi

& exemplum, de quibusfupra $. antecedente

Levit. 19.

?

v. 23.

fueritis terram, & plantaveritis in ea ligna po-

n. 2. copiofe ditum eft , explicari & fuaderi.

mifeta, auferetis przeputia eorum : poma,quae

Vel per tres funiculos intelligi poífunt. r. Z/r-

germinant, immunda erunt vobis , nec edetis

dens defiderium juvandi, quod a. Deo frequen-

ex eis. Quarto autem anno omnis fructus eo-

ter pro opere reputatur, 2. Perb«: five orando

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. II

Uuu

pro

525

Bibliothecee Manualir /| Concionatorim

pro converfione multorum; five per adhorta-

dacia ! mulier, non mulier ; nullum locum ex-

tiones excitando , five eosdem Superioribus ,

cipit, nihil anteponit, fine timore dicit , abfo-

confeffariis , aliisque, qui juvare poffunt, indi-

cando.

lute promittit: dicife mihii, ubi po[uiflis eum , €$

3. Oyera: puta bona exempla; vel

ego eum tollam. O mulier magna eft conftan-

opera poenitentize; vel quotidiana noftra mu-

tia tua, magna eft fides tua, fed quomodo, mu«

nià & actiones ad Deum peceatoribus conci-

lier, qua valetudine, quibus viribus, quo inge«

liandum ordinata. Vel denique intelligi pof-

nio corpus tam grave poffes portare fola? cum

funt, quze'"Theophilus Bernardinus ad verum

una fueris de portatoribus ad fepulchrum,nun-

zelum requirit,nempe vera & folida virtus,gra-

quid tecum tuas focias habere te credis? recef-

jo. ?o,

tia divina, noftra cooperatio.

ferunt. Audite, quomodo fan&us hic Przela»

V. 2I.

VIII. Ex occafione thematis : Sicut mifit me

tus concludat loquendo in perfona illius : £t

Pater, €? ego mitto vos: ptoponi poteft pro idea

£go eum tollam : amor enim impoffibile fua opi-

[deti

zeli exemplum Chrifti , eisque altitudo, pro-

nione reducit, & quod nequit efficere, poffe fe

funditas, latitudo, & longitudo explicari. Et

credit.

1.quidem altitudoillius demonftrari poteft tum

l.. Cant. cap. 4. legitur : Sicut turrir David Manfi dif.

per fublimitatem puriffimse intentionis: tum

collum tuum, que adificata eft. cum. progugnacu-9: ?- 11*

per effectum zeli in ipfis etiam coelis per refe-

hs , mille clypei/ pendent. ex/ea, omnis armaturá

5

1

rationem portarum coeleftium, & reítauratio-

fortium. Eodem cap. paulo poft legitur: Zul-

nem fedium a malis angelis reli&arum.2.Pro-

neraflti cor meun, [oror mea Syonfa, vulneraffi cor

funditar explicari poteft, tum per ipfum mo-

ineum in uno crime colli tui. Collum principalis

dum redemptionis (humiliavit enim femeti-

pars eft corporis noftri, per quod tranfeunt

pfum, factus obediens usque ad mortem, mor-

Ípiritus vitales,& e capite defcenduntad reli-

tem autem crucis ) tum per poteftatem fuam,

qua membra ; hoc igitur collum depingit Spi-

quam in ipfos infernales hoftes exercuit, & e-

ritus fanétus munitiílimze inftar turris; przeter-

tiamnum exercet, 3.Latifudo; quia vult omnes

ea fauciatum fe declarat coeleftis Sponfus ab

homines falvos fieri, & pro quovis fpeciatim

Pfal. £8.

uno crine iftius colli. Vultisne intelligere hujus

YV. 10,

adhuc mori paratus eft. 4. Lougitudo : perdiu

myfterium ? Audite Richardum de S, Vi&tore:

turnitatem,cum zelum hunc usque ad mortem

Collum caput & membra conjungit. Collum

continuarit,dicereque jure cum S. Davide pof-

itaque mihi es,dum animas convertere, & mi-

fit: zelus domus tuze comedit me. Excitentur

hi conjungere ftudes.Unus crinis collo eft uni-

proinde Operarii, ut afpiciant,& faciant fecun-

ca cogitatio, & przecipua intentio, qua circa

S»p. , dum hoc exemplar, quod illis monítratum eft.

hoc laboras. Rapitur, & fuaviter amore divi-

Y. I$.

IX. Ex occafione thematis : Zlcipict. orma-

no vulneratur Deus nofter , quanto finis ope-

turam zelus illtus: poteft armatura veri & ze-

rationum noftrarum eft lucrum animarum ;ob-

lofi Operarii explicari,fcilicet,vel illa, quam S.

fervetur hoc;nica cogitatio, quia qui Deo de-

Eph- 66

Paulus affignavit dicens : State ergo fucciacti

dicati funt, nonnifi de hoc, & de nuilo alio co«

V. 14s

lumbis veftris in veritate, & induti lorica jufti-

gitare & foliciti effe deberent,quia redemptor

tiz»e, & calceati pedibus (per contemptum mun-

nofter a facerdotis offic

5

io non quærit aurum,

di)in przeparationemEvangelii pacis, in omni-

fed animas.

bus fümentes fcutum fidei, in quo poffitis om-

III. Repetebat domum fuam Regulus ; Did.Nyff,

nia tela nequiffimi ignea extinguere:& galeam

quod cum famuli ejus fcirent, lzeti , hilaresque3* 5* in

falutis affumite, & gladium Spiritus, quod eft

ei occurrerunt, expeGatiffima filii jam fani

« 20,

-lo !6

poft Pent,

€.

L

j Verbum Dei. Vel quam S. Birgittze Chriftns

nuntia perferentes: quze cum accepiffet, inter-

ipfe praefcripfit dicens. Mitto amicos meos,

rogabathoram ab eis, in qua melius habuerit.

ut dividant diabolos a membris meis, quia ipfi

Querere hic libet, unde ifta Reguli defcende-

funt vere inimici mei. Mitto ergo eos, quafi

rit interrogatio. An forte ab incredulitate? Ni-

milites in bellum; omnis enim qui aflligit ani-

hil minus, quam primum enim audivit Chri-

mam fuam,& abftinet fe ab illicitis, vere miles

ftum dicentem, Vade, filius tuus vivit, extemplo

fneus eít. Ipfi habebunt pro lancea verba mea,

credidit.homo [ermoni, quem dixit & je[ur; quod

quze ore meo locutus fim. In manu gladium;

lisdem verbis affirmat S. Joannes: unde ergo

id eftjfidem : In pe&tore eorum erit lorica cha-

factum, quod tempus fciícitabatur , quo ?egre

ritatis, ut quidquid acciderit , non minus dili-

effe filio defierit ? Refpondet gloffa interlinea-

'gant me.

Clypeum patientize debent habere

ris, apietate egra Chriftam natam fuiffe inter-

ad latus, ut omnia patieuter fuftineant. Qnoe

rogationem , inquiens: Non diffidit de mife-

omnia non erit difficile fufius explicare ex ha-

ricordia Domini, fed defiderat , ut virtus divi-

&enus dictis.

nafervorum confeífione plurimis innotefcat.

So XIIII

Nihil ille defide verboram Chriíti dubitabat,

qui incolumen filium pronuntiarat; famu-

ALII CONCEPTUS:

los nihilominus de hora valetudinis illius me-

lioris interrogzabat, ut, cum illi intelligerent,

Qualitas.

eo momento convaluiffe Domini fui Reguli fi-

S. 'Thor.

lium, quo fanumChriftus affirmarat, etiam ipfi

Vill.apud

r S.Thomas Villan. confiderans illa S. Ma-

Chrifto crederent, & benedicerent, & famam

Manfi dif.

ri: Magdalenwe verba: £t ego eum tol-

miraculi evulgarent. Et ftudium pientiílimi

s.n.8. /Gm:fic exclamat : O adxnirabi?is mulieris au-

Reguli quam fruétuofum fuerit, mox fefe pro-

didit,

Titulus| CLIIT. Zelus.

523

didit, nam credidit ipfe, €9 domus ejus totu. Idem

gnis militent, & pro gloria nominis ej

curare debet, quisquis fidus DEI fervus videri

titer dimicent.

315 for-

lbidäme

& haberi cupit, ut parum putet, quod ipfeDeo

V. Propheta Rex a j'e'öat : Benedicam Domi-

ftudiole diligenterque ferviat , nifi etiam adia-

mum in omni tempore, [emyper. laus. ejus in ore meo:

boret, ut alios quoque ad DEI cultum obfer-

Pfal. 33. 2. velut dixifíet : Quoniam dulciffi-

vantiamque adducat. Idcirco hic Regulus non

mum Dominum & amantiffimum Patrem te

contentus, quod ipfe Chrifto crederet , etiam

nobis peromnia exhibes , ratio poftulat, utin

hoc fibi agendum putavit, ut omnem fuam fa-

laudibus tuis recenfendis &decantandis perpe-

miliam ad Chrifti agnitionem adduceret, defi-

tuus Eucomiaftes verfer,& hzec fit tota linguze

derans , ut virtus divina fervorum con

meze occupatio, ut elogia tua infatigabili ftu-

feiiione

plurimis innotefcat.

dio & magnis vocibus praedicet, paífimque

Iden:.

IV. Vix in mundum mundi falus advenerat,

evulget. Verum notate, quod vix hoc mente

quandoAngeli laudes ejus cantibus celebrare

conceperat , vix fermone expofuerat votum,

coeperunt,atq; in haec verba modulari : Gloria

quod Dominum benedicere folus vellet, quan-

la dl

in altiffumis Deo , €3 in terra. pax hominibus bo-

do adjecit: /Magnificate Dominum mecum ,. €$

) l, ].

ng voluntatis. Luc. 2. 14. Libethoc locoiterum

exaltemus nomen ejus in idipfum. ibid. v. 4. hoc

interrogare, cur bonze voluntatis potius, quam

eft: Adefte huc, mortales omnes, & paribus

acris intelleétus & ingenii,hominibus in terris

vocibus auguftum & facrofanttum fupremi Do-

pax e coelis promittitur? Refpondi ad hoc ali-

mini nomen mecum celebrate. Sed quid eft,

bi ex S. Czefario, hic nunc ex operandi modo

quod paulo ante folus Domino laudes ador-

illarum potentiarum, ir:telle&tus,ajo, & volun-

nabat, jam vero omnes ad illum glorifican-

tatis, conceptum propofitó commodum eli-

dum invitat? Refpondet S. Auguftinus, quod

ciam. Qua ratione intelligit intellettus? Addu-

David alios ad laudesDei fecum decantandas

cendo res ad fefe, ut propterea Angelicus Do-

advocavit, id perinde efle, ac fi dixiffet: Nolo

&or r. 2. q. 108, art. 1. ad 3. & 1. 2. q. 8. art.

folus magnificare Dominum , nolo folus am-

1, dixerit, intelligere idem effe, quod intus le-

ple&i. Tanto amoris Dei incendio animus

gere, atque ad feintro accerfere, quod inibile-

fan&iffimi Regis deflagrabat , ut nihil effe pu-

gat. Át voluntas quomodo amat; quomodo

taret, quod folus illum & amaret & coleret,

vult, aut cupit? Non adductione rerum ad fe-

fed omnes uni ac foli huic negotio dare piam

fe, fed infecutione earum. Ob hanc caufamEc-

diligentemque operam vellet, fic ut non vir

clefiafticus,ut hominem defcriberet,quem nul-

fupereífet, non mulier in mundo ( fi fieri pof-

la auri cupiditas abripuerit,nullus illius metal-

fet ) reliqua, quze non Deum ardentiffime a-

li fallax fplendor feduxerit five ad fe duxerit,

maret, ac religiofiffime obfervaret : Nolo fo-

ajebat: Beatus diver, qui inventus eft fime macula,

lus magnificare Dominum, nolo folus am-

€? qui poft aurum non abiit, Eccl. 31, 8. Huc

ple&i. Paucis nempe contentus eft, cui hoc fa-

tis, quod ipfe folus Deum amet , neque curat,

efiam vadit illud,quodSponfus ajebat,ut vehe-

mentiífimum fuum erga Sponfam amorem in

ut omnes , vel certe plurimos , habeat in eo

dicaret, dicens : /ulnera[li cor meum, [oror mea

amore rivales. Monet porro beati(fimus Au-

Spon[a, vulnerafti cor meum in. uno oculorwm tuo-

guftinus, ut netam illuftre exemplum przeter-

D Nf

rum , €2 in uno crine colli tui.

Cant. 4. 9. 8.

mittamus vacuum, fed mutuemur a poeniten-

n

Gregorius Nyffenus tranítulit : Excordafii me ;

teRege,quod imitemur,dicens: Excitate ergo

)om, 20.

oft Pent,

& fic habent LXX. Alii autem verterunt: cor

in vobis amorem, fratres, & clamate unicui-

inihi rapuiffi , tanquam idem fit, amore & cor-

que veítrum, & dicite: Magnificate Domi-

num mecum, fitin vobis ifte fervor. Si ama-

de deftitui,aut animoin illum,quem diligimus,

emigrare. Hinc profani amatores dicere fo-

tis Deum, rapite omnes ad amorem Dei , qui

lent,ademptum fibi cor ab amicula, quam

vobis junguntur , & omnes, qui funt in domo

depereunt. Quod ergo Angeli pacem volunta-

veftra. Ergo rapite, quos poteftis, hortando,

ti.magis, quam intelle&ui, anuntiarunt, tale

rogando, difputando, rationem reddendo cum

eít, ac fi dixi(fent. Deo magis etiam acceptos

manfuetudine, cum lenitate.

eífe, qui morem agendi obfervant, quem vo-

VI. Moyfés, cum terrze primam originem

Ibid,

luntas habet, quam qui ad modum, quo intel-

narraret , ajebat:, Zerra autem eraf inanis €9

le&us utitur, operantur.

Hoc eft, quod

vacug, Gen. l. 2. Alii transferunt: Z*rra erat

ajo: qui ad fe omnia trahunt, & in fua com-

invifibilis. At quid terrae vacuze cum invifibili?

inoda transferunt, & hoc folum curant, ut fint

nec enim ex eo,quod invifibilis erat,fieri vide-

ipfi probi , & Deo ferviant, neque fimul folici-

tur fuiffe vacuam & inanem. Refpondet fan-

ti funt, ut alios habeant ad DEI minifteria &

&us Gregorius Nyffenus : Magno myfterio

fattum, quod Moyfes ait, terram. fuiífe

obfequia focios, & culcus illius confortes, non

ii tantum placent Deo, quantum illi, qui pro

vacuam & nulli rei utilem , quando dicitur

fimilitudine voluntatis ad alios contendunt,

fuiffe invifibilem, inornatam, opertam aquis,

eosque profequuntur, & hortantur,ut commu-

idque perinde fuilTe ac fi dictum effet: Erat &

nem Dominum communibus officis colant,

non erat terra, quae nec oculis expofita, nec

ullis ufibus commoda.

Propterea Theodo-

pari obfervantia venerentur, ament, adorent.

Hinc enim amoris erga Deum fervor dignofci-

tion apud. eundem Nyffenum vertit: T'rra

tur, fi totis viribus huc coneris,ut omnes ad il-

erat inamis €9 mulla. Et Aquila : Erat nihil,

lius amorem & obfervantiam adducas,fi pluri-

& nihilum pro nihilo erat, qua ad nihilum

mos in illius caftra pertrahas, qui fub illius fi-

valebat. ltaftatue de fcientia & eruditione

Uuua

tua,

. R. P. Lohn. Bibl. Mau. Tom. 1II.

5

^

-

4

Blibliothecg IManualis. Conconatorige

tua, eam, quantumvis magna fit,nihil eífe, nifi

Hoec ille in c.1.Genefeos,quze fi vera funt,quo-

ad pofe&um aliorum vertas. Nam ut Eccle-

modo fol, & luna vocantur luminaria magna,

fiafticus c. 20. v. 32. üit: Sayientia ab[cona, €9

tanquam vaftitatis mole fingulariter h»e faces

thefaurus invifus, qua utilitas in utriusque ?. quid

excellant : quod Sol majo:is luminaris illuftri

refert plurima & fcire,& habere,fi nulla ex his

appellatione donatur, nihil incommodi habere

utilitas ad ignaros egenosque redundat;Cure-

videtur; ad quod luna fimili grandioris lumi-

mus ergo, ut quomodocunque poffumus , aliis

naris nomine infignitur, quse tanto minor eft

commodemus, ferviamus, ufui fimus.

Tdem in

omnibus confpicus aftris, quomodo reéta co-

Phoenice-

'"VII. De magno Sacerdote & Rege Melchi-

hzerere cum ratione poteft? Refpondet quzefi-

fedech affirmat aliquid Apoftolus.quod fit dif-

to, magnus Do&Gor, dicens: Luna vocatur ma-

idem .

l, 2. €. 3.

Gb

ficile creditu. Sinepatre, fime matre, fine genealo-

gnum luminare , non quantum ad rem, fed

gia fuit, neque qmitium dierum , meque fmem habens.

quantum apparentiam ; propinquitas enim

inquit, Hebr, 7. 3. Abftrufum habent ea ver-

hujus orbis ad nos, in comparatione ad alias

ba fenfüm , in quem penetrare nemo facile

orbes,facit magnitudinem apparentize. Omni-

queat. Cum enim Melchifedech fuerit creatu-

bus aliis planetis, & ftellis, quze fub vifum ca»

ra, omnis autem creatura fuam habeatorigi-

dunt,oppido minorem effe iunam,inficiari ne-

nem, & definitos durationis limites, quid eft,

mo poteft, nam cum reliqua fidera magnitu-

quod fan&us Apoftolus de Rege & Sacerdo-

te fummi Dei Melehifedecho ait, fuiffe finePa-

dine octupla eam fuperent,facile eft intelligere,

quantus fit vaftitatis exceffus.

Vocatur nihi-

tre,fine Matre, & neque initium dierum,neque

lominus luminare inajus , non quod abfolute

finem vitze habuiffe? San&us Joannes Chry-

majus fit, fed quod tale videatur, eo quod illa

foftomus orat. 12. in c. 7. ad Heb. paucis de-

plus lucis terrae affundat, quam caeterze ftel-

cidit hanc difficultatem, dicens: Sine Patre, &

le conjuncim omnes.

Ut ergo facer fcri-

fine Matre,neque initium dierum,neque finem

ptor nos doceret, bona usque eo magna

habens, propterea quod ícripta non fünt.

effe, quo talia fe vifui & ufui offerunt, gran-

Res indubitata eft habuiffe Melehifedech

ditatemque illorum non in eo pofitam effe,

patrem, & matrem, velut caeteros hominum;

ut fint, fed ut videantur & appareant gran-

item vivere coepiffe , ac defiiffe, quemadmo-

dia,idcirco lunze datur nomen luminaris ma-

dum homines alii nati funt, ac denati. Quod

joris, quia etfi minor ftellis, magis tamen iis

ergo dicitur, nec primordia vitze habuiffe, ne-

lucet; poft folem namque nihil eft, quod ze-

que finem,& parentibus caruiffe,id fit,quia ori-

que terram irradiet illuftretque, ac luna.

go ejus,& claufula nullis eft literis confignata,

ut proinde notitiam hominum parentes ejus

EKO Pärdi&icilia quoque videri pofTunti' Ver-

dbid. :

fugiant, omnesque láteat , qui vitze illius in-

ba S. Joannis przecurforis, quando de Chrifto

troitus , quis exitus, propterea quod feripta

dixit: Qui pof! me venturus efl : quid enim fibi

non funt; nam tametfi res aliqua fit, aut fue-

vultiftud, qu: poff me venturus eft ? "Triginta

rit, quamdiu h»c ignora funt,perinde eft,ac fi

anni, & fupra funt,, quod illum jam tunc ve-

nunquam in mundo fuerit. Ut eleganter dixerit

niffe nuntiavit , etiam: inde ex obfcuro alvi

Magnus Bafilius in Pfal. 48. Si quce in cordis

maternze ergaftulo , adventamque ejus fingu-

arcano bona quis habet, nolit in apertum fer-

lari inauditaqie exultatione gratulabundus ex-

mone expromere, buic illud dicetur: Sapien^ia

cepit, & nunc illum venturum ait!

ul ventu-

octulta. €? thefaurus ab[conditus , qum. utilitar

rus fl ! quomodo hoc re&e intelligi debet ?

in utroque ?. Ecclef. 20. 32. Si quis ingéntes

Huic difficultati occurrit Abulenfis Epifcopus

omnium fcientiarum copias intra pectoris ar-

Toftatus q. 66. c, 3. Matthzi dicens: Chri-

marium reclufos teneat, neque in publicüm

ftus jam venerat, quantum ad fubfiftentiam

forum ufümque per linguz fores prodücat,

perfonalem, quia jam erat ; non tamen vene-

quid eze commodi-adferre hominibus queunt?

rat, quantum ad operationem, ad quam ipfe

Bonum enim quod non lucet, fed oculos fu-

mittebatur. Triginta annos jam in mundo exe-

gerat Chriftus , ergo tanto ante homo per na-

non effet.

git, & in ufum non venit , fic eft, tanquam

.

lbid,

tivitatem etiam advenerat ; verum officio, ad

VIII. Difficultatem ingerere in bona Aftro-

quod ab veterno patre inprimis deftinatus fue-

logia poteft, quod facer hiftoriographus, cum

rat, ita fuperfederat, veluti nondum adve-

infantiam mundi, & exortus illius primordia

niffet.

Ut nos redimeret, & in libertatem af-

defcribens ait, quando de fole, & Iuna lo-

fereret, non folum nafciillum oportebat, &

quens refert, duas a fupremo artificelampadas

in mubndum venire , fed etiam concionari :

ex czerulea teftudine hujus templi, cujus orbi-

novas leges ferre, facere miracula , denique

bus undique includimur, fufpenfas,ut alternis

fucceífionibus mundum viciffim illuminarent:

poft acerbam paffionem pretiofiffimum fan-

guinem fuum inligno crucis fundere. Quo-

Fecit, inquiens, duo lumimaria magna, lumi-

niam vero in illum diem usquenihil earum re-

xure majur, ut prae[fet diei, €9 lumimare m

rum operatus fuerat, dicebatJoannes,Meffiam

mur, ut prae[fet no&i. Gen. 1. 16.1n his lumi-

venturum: qui venturur efl. Hec ita dilu-

nare vocat etiam lunam. At fi bene res ex-

cidat Toftatus : Chriftus non venerat in mun-

pendas, inquit fapienti(fimus fcripturae expo-

dun, ut homo effet , fed ut falutem noftram

fitor Toftatus, invenies, quod fecundum de-

operaretur. Et quia Chriftus nihil adhuc fe-

monftrationes Aftrologicas quolibet aftro vifi-

cerat de illo, ad quod veniebat, re&e dicitur

bii luna ad minus o&o vigibus minor eft.

nondum veniffe.

Hinc illud documenti erui-

Ius,

Tituus CLlIT. Ziu;,

$25

mus, qþöä *gratiäe, dona , & quzcunque five

dinem infinuate , ut nimia familiaritate nón

corporis, five animze facultates , velut non

folum nihil commodi pariat, verum etiam

funt , quamdiu apud nos feritatze deliteícunt,

corruptelam forte adferat, & deftruat,quos ae«

nec ad ufum aliorum exprimuntur. Qui enim

dificate oportebat:fecus decurfus aquarum,

vires exercendi alicujus operis accepit, easque

ut finitimum, non demerfum intelligas.

in opus demandatum non exerit, is eft tan-

quam non fit, inani

XI. De paterna Patrisfamilias vigilantia &

Toid.

mae ftatuze, quam vivg

amabili diligentia hoc nobis dicit fan&us E-

homini, fimilior.

vangeliftaMatthzeus,quod plenus curarum füb

creperam matutinam abierit , ut vineze fuze

idem 1. 4 X. S. Ambrofius acute notat diítantiam, ä

c. 60

cultores conquireret: Axit primo mane condu-

Iegio Propheta tributam myfticze illi arbori,

cere operriosin vineam [uam: inquit ille c. 20. 1.

quae tam copiofos & optimos reddit fru&us :

Tterum . áutem. egre[fus eft. circa. horam . tertiani,

Et erit tanguam lignum , quod plantatum eft fe-

Non remi(it de ftudio ad meridiem. Non dor-

cus decur[ur aquarum , quod. fru&um [uum dabit

mivit nona hora, neque undecima curam fo-

tn tempore [uo : .. €9 folium ejtr non defluet , €$ o«

licitudinemq; depofuit: fterum exiit circa fexe

»tmia, quacunque faciet profgerabuntur ; inquit

tam Cj nonum horam , circa undecimam vero. &x«

Pfal. 1. . Nemo, quantumvis ambitiofus, &

iit.

Nonne advertitis, quomodo fuaviífimus

anhelus rerum fecundarum infe&ator, po-

Pater, noftri amore inflammatus , ardenter in

tuit fibi majorem expetere felicitatem ea,

forum profilit, ut vineze cultores conquirat,

quae hae metaphora defignatur arboris, quze

idq; omni tempore & quavis hora.

Cardina-

ífuo tempore plurimos ubertim edit fructus ,

lis Cajetanus hoc loco dicit: Potuiffet com-

neque ullo unquam deftituitur folio, & opta-

poni parabola, defcribendo patremfamilias

tum femper habet eventum omnium coepto-

continuo manentem in foró , fed non defcri«

rum: Jam pervulgatum eft, per folia hujus de-

bitur continuus , fed certis horis, atque ut di-

fignari verba , quae procedunt ab ore jufti , &

Ícreti nomen ei conciliatetuf , non dicitur ju»

opera hujus bona per illius fru&us denotari.

giter hzefiffe in foro. Át fi operarios indaga:

lta communiter fentiunt Expofitores, Hugo

bat, fi homines colendze vineae perquirebat,

. Cardinalis , Jacobus de Valentia , Ludolphus

?

quam ob rem fedulus pater non totum in fo-

Carthufianus, Joannes Baptifta Folongius,Ti-

roexegit diem ? Noluit omnes diei horas in

telmannus, & alii fine numero. At videamus

foro transmittere , ut fibi prudentis opinio-

nunc quisnam ille tam felix, commodus & op-

nem conítaret: proinde magno myfterio non

portunus locus , in quo illa ex omni parte fce-

Dhid

deícribitur continuus; qua re monitos voluit

cunda & facunda, inque foliis & fruGibus, in

Patres fpirituales , & Przedicatores, & quot-

verbis & operibus,fumme felix arbor fita fuit.

quot funt ab. officiis fupremi Domini in caufa

Lignum hoc plantatum ef [ocut decur[us aqua-

animárum, & in procurandze falvationis fuino

rum, inquit Propheta poenitens. Et.S. Ambro-

negotio eidem feryiunt , quod facris veftigiis

fii comentarius in hunz Pfalmum tom.

2.ita

divini Patris inhzerere debeant, qui nona pri

habet: Plantatus ergo juftus recte dicitur fecus

mulo diluculo in feram no&tem in foro hzefit ,

decurfus fluminum, non in ipfis decurfibus,ut

dum operarios quaefivit, & conduxit, verum

fiditimum, non demerfum intelligas. Aquse

commniodo tempore, & opportunis horis abiit,

funt fymbolum populorum , fecundum id,

rediit, remque füam confecit : Non defícribi-

quod Angelus e coelo delegatus dixit difcipu-

tur continuüs, fed certis horis.

5i nunquam

lorum chariifimo Joanni, Apoc. 17. 15. Velute-

in forum exiiffet, fru(tratus amor fuiffet: Si

nim aque alize poft alias jugi & continuo flu-

perpetuo in foro hzfiffet, modum ftatio ex-

xu tranfeunt, & omnes fua mari tributa pen-

ceffiffet fupervacanéaque & inconfulta mora

dunt : ita omnes quafi aqua dilabimur , & ad

fuiffet. Quid ergo faciendum Patribus & Prae-

mortis mare properamus, ubi flumina quaeq;

dicatoribus ? illud, ut commodis horis, & op-

etiam abundantiffima perdunt fua nomina, &

portuno tempore prodeant , juftamque folum,

omnem deponunt autoritatem. Ad rem nunc.

& fufficientem moram adhibeant; forte enim

Quonam inloco plantata fuitarbor proferens

tantum damni adferre poteft, fi continuo affi-

fruttum, quo aluntur & nutriuntur folia illa

tam medica & utilia?Secus decurfus aquarum,

ftant, quz?mtum , fi nunquam accedant.

Utilitas

non in ipfis aquis feu fluminibus. Nam quae

velin mediis fluminibus , vel nimis remote ab

aquis plantaretur arbor, non redderet 'optatos

XIT. Fabula eft,quodlancea Achillis habue-

fru&us. Ut vero expectatos liberaliter profe-

rit virtutem curandi vulnus ab eadem caufa-

rat fructus, ubi ferenda? Secus decurfus planï-

tum, catholica veritas eft, cujus & teftimoniti

tandum fruttiferum lignum , ut finitimum ,

perhibet Spiritus fan&us in Deuteronomio,

non demerfum intelligas. Quod fifiat, tunc

quod eadem lancea juftitize & zeli Dei percu-

aqua facit, quod ignis facere ex jufta diftantia

tiat & fanat: Ego occidam, €9 ego vivere faciam,

folet, Ea myftica comparatione arboris mo-

ercutiam, €9 ego [anabo. Fervidus zelus, quem

nemur , quod humo juftus & vir fpiritualis, uf

oftendit in caftigandis & puniendis peccatori-

optatum fructum proferat, nec tam procul

bus, ad eorum emendationem & converfioné

fecedere debet, ut nunquam fui copiam faciat

ordinatus eft amore & clementia. Tanta fumni

aquis, hoc eft, populis, nec tam penitus fe in-

Patris pietas ( ait S.Paulus,) ut etiam ira ejus

gurgitare in aquas, hoc eft, in vulgi confuetu-

mifericordia fit, & ideo caftigat, ut parcat.

Uuu 3

igni-

526

Biblioihecm Mdnüäli! Concionatorims

Dienitar.

fi, in höfpitio non diffoluti, in convivio non

XIII. Quando Pbinees lafum DEI hono-

effufi , ubique & in omnibus circumfpett.

rem propugnavit ac vindicavit,arrepto pugio-

IV. DEUS olim Ezechieli przecipit aífu- Ezech, 4.

ne transfodiendo Principem de cognatione &

mere fartaginem ferream, & ponere tanquam3-

tribu Simeonis, ob enorme fcelus patratum

murum ferreum inter fe & civitatem. Super

S, Greg.

in confpectu totius populi, fa&tum hoc DEUS

quae verba S. Gregorius ait: Per fartaginem

I2.

frixura, per ferrum vero fortitudo oftenditur., ,

plurimum cornendavit hisce verbis : Quia zelo

commotus efl contra eos, . Non conftat , coelitus

Quid autem ita Magiltri atque Dottoris men- Ezech.

eum recipiffe quandam revelationem,vel com-

tem, quam zelus Domini,fraugit & excruciat?

V. Rachel olim ad Jacob dicebat: DamihiGenef 3o.

miffionem exequendi hujusmodi heroicam a-

V. F.

&ionem ; fi ergo ad hujus executionem pro-

liberos,alioquin moriar; cui Jacob refpondit :

prio motus fuitzelo, cur ait DEUS : Zelo meo

Num pro DEO ego fum , qui privavit te fru-

commotus efl. Refponderi potcít, Deum tanti

&u ventris tui ? innuens generationis authoré

appretiari zelum zelantis honorem Dei , &

non tam hominem effe, quam Deum ; quanto

magis de fpiritualigeneratione cenfendum eft?

propter amorem illius ab homine fufceptum,

ut illum reputet tanquam fuum proprium , fi-

. VI. Amianus,;utiZufebium e folitudine edu- Theodor

bique illum tribuat nuncupando fe zelantem ?

cere poffet, fic eum affatus eft: Dic mihi,opti-l 2. hift..

Eso fum Dominus DE US tuus zelotes. Dominus

me, cuinam placere exiftimas laboriofam hancrelig.

zelotes nomen ejus; pretiofifüima gemma,

fordidamq; & fqualidam vitam fecutus ? Cum

quze thronum fupremee divinzeque Majefta-

autem ( ut par eft ) is, Utique, dixiffet, Deo,

tis, imo diadema illius adornat, eft ipfe zelus:

qui eft virtutisLegislator &Magifter: Quoniam

Zelotes nomen ejus.

ergo eum amas ( perexitulterius S. Amianus)

ego tibi modum oitendam, per quem & amoré

XIV. Joannis cap. 1o. legimus h»c Chrifti

verba : Sicut novit me Pater, €9 ego cogno[ca Pa-

tuum magis accendes, & quem amas, fervies.

irem, €$ animam m;zm pono pro ovibur meir. Scire

Nam quod omnis caro tua. & induftria in te-

cuperem , quam haberent connexionem po-

ipfum convertatur, non effugiet, ut fentio,

fteriora verba cum prioribus ; quxe connexio

crimen nimii in teipfum amoris,

Lex enim

divina jubet proximum amare ut teipfum.

reciproc?e cognitionis inter Patrem & Filium

cum expofitione vit€e pro falute animarum ?

Multos autem opum participes facere, hoc eft

Ecce, quantiChriftus appretiatur animas! vo-

proprium veri muneris charitatis.

Vi 9.4,

G I,

luit indicare, quod in hoc manifefte oftendat,

VII. Chriftus aliquando S. Brigittze dixit:&- ?- rev.

"

zeterni Patris fui fe effe Filium,& quid& przedi-

Tribus hominum generibus amici mei fuc- '

le&um, quod vitam faam morti exponeret pro

currere poffunt- 1. Damnatis (1. e. viventibus

animabus: ac fi aperte dicat (fubdit S. Girego-

quidem , fed a Deo reprobatis ob eorum de-

rius ) in hoc conftat, quia ego cognofco Patre

merita) excitando eos ad aliqua bona, & impe-

$. Grep,

diendo majora eorum peccata, ne profundius

Ont, 1.

& agnofcor aPatre, quia animam meam pono

pro ovibus meis, i. e. ea chatitate, qua pro ovi-

in infernum cadant. 2. Peccatoribus przedefti-

natis ad falutem, docendo eos, quomodo re-

bgs morior, quantfi Patrem diligam, oftendo.

furgant, cautiores fiant, & proficiant. 3. Ju-

XIV.

ftis & perfectis,incitando eos,ut femper magis

MISCELLANE A.

roficere,meritaq;fua & gloriam augere poffint.

N 71 »

VIII. S. Maria Magdalena de Paz. inter alia

Vito p, 4

Qualitas.

monitajetiam hoc dabat Operariis: Ne cura-

C. 33.

Ín exam. [

rent facere res magnas in apparentia, quia in

C 1. 8. $.

Ignatius in Conftitutionibus fuis fapien-

* ter praecepit, ut impen[e in falutem pro-

inhis, dicebat, occultari fuperbiam pernicio-

ximorum tcumberent füi, ut per hxc verba

fam animze; Sed quze fiant magnae & füblimes

Vit € v

fignificaret,omnes, animi vires , imo ipfam e-

per ordinationem earum ad altum finem re-

SDioy

tia:. vitam impendendam effe, fi opus fuerit;

&a intentione , quia talibus valde delectatur

de Ect,

4. Reg: 4 fequendum item exemplum Eli(zi, qui dum

DEUS, & funtabfícondit»e ab adverfario.

ierreh

VA 34-

83

puerum viduze refuícitare voluit, ejus corpori

IX. S. Ignatius dicere folebat: Qui aliis cu- Vit. 1. $.

incubuit, manusq; manibus, & pedes pedibus

piteffe utilis,eum imprimis fibi vacare debere, 11

junxit;fic enim & ipfos operarios omnibus

& ardere ipfum charitate,fi aliosincendere ve-

omnia fieri debere , & fingulorum genio fe

lit, fuperare inanem metum , ambitionem tan-

accommodare, ut omnes lucrifaciant,

quam peftem fugere , voluptatis illecebras o-

Rodriq.p.

IL. Vir quidam religiofus a cura proximi

mniaque carnis blandimenta afpernari,& quid-

3. tf. I

ad quietem fecedens fatebatur, femper fibi ob

quid vitiofum eft , a fe repellere , ut omnibus

€. 6,

oculos verfari Chriftum dicentem : Cur me

turbidorum mortuum radicibus evulfis divi-

dereli&to in hac cruce tu tuam quietem com-

nos fatius & infe aptius accipiat,& in alios uti-

modaque fe&aris ? ideoque iterum ad cu-

lius effundat; cum alia vitia omnia declinanda

. ram animarum reverfus eft.

lib, 4. de

effe, tum ea cuiq; potiffimum , ad quze procli-

III. S. Bernardus Miffionarios fic inftruxit,

vior cujusq; natura fit; ab iis enim maxime

€onfid.c.4 &

voluit effe tales , qui fint in judicio re&ti, in

impendere ruinas,nifi quisq; diligenter fibi ca-

confilio providi, in jubendo difcreti , in agen-

veat. Factis liberaliorem oportere efle , quam

do ftrenui, in loquendo modefti, in adverfita-

verbis, ut, quod in diem craftinam promi-

te fecuri, in profperitate devoti, in zelo fobrii,

feris, id, fi fieri poteft, hodierno przeftes. Di-

LCOT'U

inprimis

V.9

in mifericordiar non remiíü, in otio non /otio-.

-

cebat praeterea in rebug'gerendis illud

tenen-

hm

L

»

| "Titulus CLII Zel?tfa

51

tenendum,ut te rebus, nón res tibi fubmittas,

modo adverfarii ? & refpondet: Quod multi

l. e. ut rei gerend?e , non tue incommoditatis,

adco relué&tentur, indicium eft Evangelicze vie

90h [

Yationem ducas , negotiorumq; utilitati dili-

&orize: Nusquam enim nocentilfimus ilie ad-

gentef fervias & tempori. Si quis quid petat,

veríarius initatur gravius, quam cum fuoruta

quod tu:e perfonze indecorum judices, ab in-

inftrumentorum multa fibi eripividet. Verum

Gl'eg

nos, ubi magnum aliquid & egregium facere

u

in

dignatiorie temperandum, & id curandum, ut

id, quod poftulatur, neges , & amicum tamen

ftatuimus, nequaquam conftitutum id fine la*

ic $?

Zech

eum, qui poftulat, benevolumq; dimittas. De-

bore fit: cogitemus, fed utilitatem mag

ie IU*

OT

nig; in vocandis hominibus ad virtutem fuis

fpiciamus. Vides igitur exemplum ejus inPau-

V

armis petendum fatanam, iisdemq; uteidum

lo, qui nihil, quod multi effent adverfarii,cel-

artibus ad falutem,quibus,ille abutitur ad pet-

fat, verum quod magnum pateret oftium, in-

niciem. Quippe eum viri ju(ti animze petere

ftat diligenter negotio, & ifthic pertinet; hoc-

aggreffum, non continuo apertis confueviffe

que fignum erat ejus cum diabolo lu&ze. Ad-

fraudibus & infidiis,fed te&tis & quafi quibus-

verfus eos enim , qui humilia & levia operan-

dam cuniculis oppugnare: ac primo quidem

tur, nihil invehitur lethalis illa beftia.

tetdor

nihil re&is ejus aCtionibus adverfari, quin po-

/IEauitas.

tius callida omnia diflimulatione probare ,

lg

2 hi.

XIV. S. Catharinze Senenfi Chriftus dixit: Dial.e.

xa'()s

multa etiam , quze fpeciem przebent honelti,

Ego vos affectuofe deprecor,ut aífidue me ro-

aftute fuggerere, atqueitafenfim in ejus fami-

getis pro falute peccatorfi,quorum a vobis exi-

liaritatem fefe infinuare , dum ad extremum

go fudores, atque lacrymofas orationes, ut eis

fimplicem hominem , & veteratorize fraudis

impendam, ut opto, miíericordiam gratiofam,

ignarum, laqueis fuis irretiat, implicatumque

Dignitas.

teneat.Idem ergo in alliciendis ad falutem ani-

XV. Carolus Borromsus dicere folebat : vit, 1. 9.

mis faciendum. — Laudanda prudenter initio,

Paitorem animarum non tantum debere ha- c. xo.

quze funt in hominibus recta, vitiis parumper

bere defiderium obeundi mortem pro iliis, fed

intattis,acleniterineorum gratiam irrumpen-

plura perferre, quam fit, femel pro iliis vitam

dum.Qua conciliata tum demum admovendam

profundere : labores enim & moleítize in auxi-

morbis animi medicinam,ut,cum ingreffus eo-

lio animarum acerbiores funt, quam femel ca-

rum quódainodo fuerit, exitus noftri fint.

pitis przecifionem per martyrium pati.

Vit. p. 40

X. S. Maria Magdalena de Pazzis dicere fo-

XVI. S. Athanaáfius & S. Auguitinus dixe- *. Arh«n,

x f".

C, I.

funt, converfionem animarum patrationió? bum.

h

lebat,non fatis effe,tantum defiderare falutem

l

; V€£D, tT.

& virtutem anim:e aliis, fed etiam ut habeant

miraculorum, imo etiam mundi creation

E

multa merita, & utfiant alter DEUS per par-

proeferendam.

7- i:n 30&

XVIL S.Cat

harinaSenenfis de fihcefis &ze-

ticipationem.

*

Dial. c

S. Greg.

XIl. Medici ani

marum fcopus eft, inquit S.

lofis Operariis dicebat: Vere tales appellari ,,,

Orat, x.

Gregorius Nazianzenus, anim?e pennas adde-

poffutalter JESUS Chriftus Crucifixus Uni-

re, ac mundo eam eripere, Deoq; dare , divi-

genitus meus, ex eo , quod affumpferint offi-

namq; imaginem aut manentem confervare,

cium ejus. Relucent in eis lapides pretiofi vir-

tutíi cum vera patientia, füpportando defectus

aut periclitantem tulcire, aut dilapfum in pri-

ftinum ftatum revocare, Chriftumq; per Spiri-

aliori, Ifti funt hami, quibus capiunt animas.

tum fan&um . in domicilium pe&oris admit-

$. XV.

tere,atq; ut fuinatim dicam, eum, qui fuperio-

(itl ?Q 4.

5

ris agminis fit, DEUM efficere, & fupernam ei

beatitudiné comparare, Huc magiítra lex ten»

AUTGHORRS

[. Nicolaus Lancizius. opufc. 13.

à

dit, huc exinanita Deitas , huc affumpta Caro.

Vit. e. 7

XII. P. BalthafarAlvarex dicebet ex S.Dio-

*

IL Alphonfus Rodriquez p. 3. tf. 1. prope

S.Dionyfnyfio, neml

nem tuto poffe;agere magiftrum in

toto, przecipue tamen c. ro. & fequent.

IIL. Theophilus Bernardinus de perfeveran-

de Eccl. rebus divinis,qui non has habeat conditiones,

Bierarch. & Ut t DEO fimilis. 2. Utis illum exponat

tia rel. 1. 4. toto.-

C

LA

ad volandum. 3. Ut non incurius tale munus

IV. Bernardinus Rofignolius de difc. Relig.

Q Ls

l

TE

I

aggrediatur. Hoc autem confequetur, fi per

orationem pendeat a DEO , magna fide ac fi-

V. JacobusAlv

arex li3, de adept. virtut. p. 2.

ducia auxilium ab eo accipiat, a quo tüittitur;

nec patietur, ipfum in eo negotio perire, quod

PONS älbse'ft.'hälägna in Paradifo animze c. 26.

« ipfius juffa aggreditur. Ex partetamen fua co-

VIL. Antonius Gaudier de Natura perfectio-

nis p. 2. . 3. c. 17. & 18.

nari debet, ut plurimos habeat oculos, quem -

admodum coeleftia auimalia , feq; valde conti-

VIIL . Matthias Faber in au&ar.

them. 3. in

nere,ne liberam det oculis, linguae ac manibus

Fefto SS.,Simonis & Jude.

IX. Joanues Bufzeus in Viridario V. Zelus.

libertatem , nec ingerat fe occafionibus; quas

P

offet vitare; ex eis enim lapfus eveniunt, non

L

X. Jacobus Marchantius in Virga Aaron tr.

vero ex i

Ll £,

llis, quibus DEUS illum immittit.

Xl Vhomas Stapletonus in Dom. ir. pof

Nece ztdf.

Pent. text. 1. & Dom. 23. poft Pentec,

.text. 1. Item.Dom. 4.poft Pent. text. 1.

1. Cor,t6.

XIII. S. Chtyfoftomus illud. S. Pauli pon-

Et tandem Dom. 2, poft Pafch. text.2.

v

5

derans : Oftium mihi apertum eft magnum,&

XII. Jofephus Manfi Bibl. Mor, tt. 97.

hom. 43. adverfarii multi, fic dilcuxrit; 51 magnil, quo-

N-

528

Billiecothg IManualis Concionatorig

. APPENDIX,

five

TITULUS

PECULIARIS, -

varias memoratu dignas comple&tens

HISTO RIXS.

ffiodo

Sieyd..

PROOEMIUM.

n

Vlf& P

E

lipp, à

Aler

Um magnam partem bujus Bibliotbece Hifforiarum marratio

—— fibi vendwet , earumque fructum €7' utilitatem ipfa - experientia. tefletur;

vifum ,efl opere pretium fove , fi pauca quedam de bac ipfa utilitate pre-

qmittantur , ad majorem buic Titulo c[hmationem. conciliandam,

Deinde,

cum pa[fim varie , exque [atis memorabiles Hiftorieg , ab Autboribus veferantur,

que vd ad reliquos . Alpbabeti Titulos commode veferri nom po[funt , vel fi potui[-

Jent , tardius. oboiam facke [unt , cum interin libvo buic. coronis mponeretur a Ti-

pographo, etiam iffas appendicis loco. breviter bic vecen[ere opere pretium duxi, ita

tamen, ut; quo facilior fit earum u[us , accuvata. illarum in Indice libri bujus uni-

verfali fiat snentio. Denique vero , ut. de ip[arum etiam autboritate £? qualitate

con]let , brevis indiculus motiorum Zutborum . cum eorum Elogio adjicietur.

m*

III. Porro :utilitatem hiftorix* quod atti.

X

net, ca femper maxima AuGoribus eft vifa,

DE ESSEENTIA, UTILITATE,

utpote continens fequentes fru&Ctus ; Et pri-

mo quidem conducit ad DEUM glorifican-

ET DIGNITATE HISTORTIJE.

dum, quem in finem Chriftus dixit Matth. 5.

Tis]

$lat

L DRimo itaque fciendum eft, hiftoriam in

Apoftolis : Zs eflis lux mundi ; fic ergo luceat

fün,

genere recte definiri veram rerum ge-

lux. vefira ( & exempla bona ) coram hominibus,

ftarum expofitionem. .Unde & imago verita-

ut videant opera. vrfira bona, €9 glorificent Pa-

tis dicitur, ut fignificetur, primariam hifto-

trem. vefirum , qui in calis eft.

rize proprietatem effeipfam veritatem , fine

qua hiftorize nomen obtinere non poteft.

IV. Secundo conducit ad San&os optimo

cultu honorandos ; nam , tefte S. Auguftino,

Il. Dividitur autem cormiuniter in hifto-

fumma religio eft, imitari, quod. colimus.

riam fimplicem , qua unum tantum fatctum

Cum etiam S.lldephonfus adftipulatur,dicens:S- Ildeph;

enumeratur; & multiplicem , quze plura eo-

Imitamini WMatrem V'irginem, €9 Sanflos omnes ,fer. 1..de

Affumpt.

dem libro fa&a enumerat ; & fiquidem anno-

quos laudatir ; quoniam non . tantum illir prodeft

rum ordinem obfervet, Annalium nomen

noftra laudatio, quam nobis eorum imitatio. Un-

fortitur ; (i vero dierum ^ordinem obfervet,

de Spon[o magir placet. imitator devotur , quam

D.arium feu Ephemeris appellatur. Alii hifto-

laudator otibfw,: tamen wera laudatio cordis

S.Hieron;

riam in communi in quatuor fpecies dividunt:

Imitatio e[t oyerir. Et S. Hieronymus : Jgitur

fer. de Af-

vel enim de varietate locorum agit,eorumque

dilectiffuni , amate IMariam, quam colitis : coli-

originem , fitum, praerogativas exponit, &

te, quam amatis ; quia. tunc vere colitir €4 ama- Mapt,

hzec Geogra»hia vocatur; vel tempora , qui-

matir.

tis fü imitare velitir ex toto corde, quum a-

busres qulibet geftze fuerunt, enarrat, &

VGtepy

h»c Chronologia appellatur ; vel generatio-

^L Di],

nem & fucceffionem integrarum familiarum

M. Telrtio conducit ad virtutes exercen-Eraím, in

D'oen,

proponit, & hs»c. Genealogia nominatur,

das, & vitia declinanda, uti fapienter advertit prafat. in

vel denique nuda fa&a absque refpe&u fpe-

Erafmus dicens: Nullis ex libris plus utilitatis "9 ***

ciali locorum, temporum, familiarum, e-

capi poteft, quam ex eorum mónumentis, qui

narrat, & h»ec nomen hiftorize velut propri-

um fibi retinet.

res publice privatimq; geftas bona fide pofte-

S r

ris prodiderunt.Ex bAonæ enim fidei Sc

riptori-

h yih f

bus,

Vl x

Aipyendix . Hiftorig.

529

bus fuper alias innumeras hz»ec przecipue capi- .

chi& falfo religiofi nomine glorior.

Vidi

tur utilitas,quod bonorum Regum animos ad

Kliam, vidi Joannem Baptiftam in deferto ,

'res cum laude gerendas accendit: vel tyran-

cum vidi Paulum in Paradifo.

norum cupiditates cohibet ac refrenat, dum

VIIL Sexto conducit ad animos efficacius s,Chryf.

utrique cernunt horunr literis . fuam vitam

moveridos; nam tefte S. Chryfoftomo ; /Multohom. '2.

omnem, mox in totius orbis, imo fzeculorum

fidelior &2 certior. eft do&trina operum , quam fer- €od. pop.

omnium theatrum producendam; Et quicquid

monum, ANam qui talis efl , etiam filens , €89 cum

in abdito nunc vel patrant, . vel afcito fuco

non videtur , docere poteft ; €9 altos quidem , qui

praetexunt, vel metu diffimulari cogunt, ve-

ilum vident; alios vero , qui de illo audiunt ; €9

rius quam ignorari, paulo poft clarilfima iu

multa fruetur. .Dei gratia, non tantum wropter [e ,

luce füb oculis omnium traducendum, quam

fed. etiam propter alios , qui illum vident, €? inci-

jam metu pariter ac fpe libera pofteritas , ex

iantur , ut glorificent Domimum, Talis per mille

illo corrupta ftudio, magno confenfu re&e

linguas €9 multo plures , gratias referet. €8. lauder

cit :S. Laur,

fatüs ap

jdaudet ,

parique libertate his diver-

Deo. Hinc & S. Laurentius Juftinianus di

fa explo

d

et, exibilabitque.

Dabis voci tue vocem virtutis, fi quod. [uadet ,

jj Itttin.de

Dtodor.

confliét.

VI. Quarto conducit ad prudentiam acqui-

prius gerfuafifle cogno[caris; validior operir, quatm

iat,

Sicul. in

progzm.

rendam ; uti recte Diodorus Siculus indicavit

orir vox efl , fac , ut loqueris.

Unde Petrus Laüciz:

Vito Phi"

dicens; Nihil utiltus , jucundiusque cogitari

Faber verba dividebat in verba verborum , ops(e ,a.

lipp. &

poteft,quam in humane vitz theatro, quod hi-

verba cogitationum , & verba factorum , aC n.

384.-

Alex,

ftoria partibus omnibus mire inftruCtum habet,

per hzec exempla intelligebat, quze czeteris ef-

fedentem periculis avorum , fine fuo periculo

fent multo efficacior ad perfuadendum.

cautum, fapientemque fieri : Exempla capere

IX. Septimo conducit ad proximum in odo- S.Gregor.

omnigena, quae ad ufum tuum utiliter quali-

rem virtaütis trahendum ; uti S. Gregorius infi-hom, 24.

betinretraducas. Cumque maximorum ho-

nuavit,dicens: /olantia amimalia [e viciffum [»- " 9*

minum de fummis rebus maximis confiliis 1n-

riunt alis [uir , quia [antforum mentes. in eo , quod

terfueris,id quod. cupidiffime homines avemus,

fuperna apypetunt, confideratir invicem. alternis vir-

eorundem etiam eventibus intereífe , & quod

tutibur excitantur; ala. enim [ua. me percu[fit , qui

per anguftiam vite hominum impoffibile fit

exemplo [an&bitatis me ad. melius. accendit ,. €9 ala

alioqui,fzecula tota memoria conjungere: ma-

mea vicinum animal fzrio, fi aliquando alteri opus

ximorum Imperiorum aufpicia , progreffus &

bonum, quod imitetur , oftendo. . Et confirmans

finem videre: malorum feu privatorum, feu

id ipfum S. Bernardus , qui fuper illa verba : S.Bernar.

Trahe me poft te ,

curremus in odorem unguento-ier. 21« —

publicorum caufas liquide cognofcere: in om-

ni ardua, magnaque re, quiante te periclita-

rum tuorum €9c. pulchre fic difcurit : O qu[. Cant,

tur, qui in difcrimine te przecedat,habere : nec

chra , o felix , o beata , ediffere mobis . hujur di-

usquam experimento certo deítitai, ac utin

füin&lionis rationem.. Trahe me , ait, quare me , &

fumma e retroattis (quod proprium fapientis

non nos 2 an hoc bonum invider nobis? ab[it: Ne-

viri officium eft ) futura fcienter omnes even-

que enim protinus dixiffer, adolefcentulas e[]e tecum

tus perfpicere, prafentia judicare. Et con-

curfuras, fi fola poft. [ponfum ire voluiffer. - Cur

fentit Plinius dicens : Hiftorize utilitas eft ma-

ergo plaraliter mox [ubjunttura : curremus : trali

Plin.l. g.

2d Lace-

gna. H»ec enim felicitatem nobis participat,

te fingulariter poftulafti 2 Non curram ego fola ,

£um,

& citra ullum documentum prodelft homini,

etfi [olam me trahi petierim : current €9. adole[cen-

Quid enim pulchrius, quam non , quod alii

tulg mecum. . Curremus pariter , curremus. fimul ,

egerint, quzerere , fed quid optime actum fit ,

ego odore unguentorum tuorum ,. tll meo excita-

im exemplo, €9 hortatu.

nobis proponere adimitandum ; feniorum con-

filia, quos longasetas prudentiores efficit, lau-

X. Oftavo conducit ad virtutis ftudium fa-S.Gregor.

dantur a junioribus : at hos tanto antecellit

cilitandum , cujus rationem S. Gregorius affi- P.Paftor.

g.

hiftoria, quanto plura exempla comple&itur

gnat, dicens: /lla vox /Zluditorum corda liben-

diuturnitatis , temporis , quam hominis zetas.

tius penetrat , quam dicentir vita. commendat , quia,

$. Iieph

Proterea juniores hiftorica le&tio antiquiori-

quod loquendo imperat , oflendendo . adjuvat , ut

fef- L ;—de

bussequat prudentia. Adde quodnata majo-

fiat. Non enim difficile eflimatur , quod. jam fa-

;äfTUmPt'

&um con[vicitur. Propterea ut vult S. Chryfo-S. Chryf,

ribus rerum experimenta fubminiftrat , priva-

tos viros imperio dignos efficit. Imperatores

ftomus , San&lorum vitar €9 conver[ationem inftrm. 11.

ob immortalem gloriam ad preeclara facino-

divinis Sripturir pra[criptam Spiritur [ontti gra-P'aP-Gen.

ra impellit: &, ut in fumma dicam, omnium

tia reliquit , wut difcentes, quod , licet. ejurdem fue-

$ Hietoh

rerum feries , quibus hominis felicitas para-

rint naturte, virtutibus tamen . fluduerint , me fi-

fef.deA"

tur, tribui hiftorize debet ; eft enim cufítos

mus nos idnavi, €9 defider im dirdem exercitur.

funp*

eorum , quze cum virtute acta funt , teftem

Hinc S. Augufüinus de fe ipfo fa

ffus . eft :S.Auguft.

l. 1, Conf,

fe malefattis preebens.

Exempla fervorum tuorum, quos de nigris

€.

e

S-Gregorc

VII. Quinto conducit ad humilitatem exer-

lucidos, & de mortuis vivos feceras, congelta

l.r.Dialinc o dam; uti S. Gregorius fapienter notavit

in finum cogitationis noftrze urebant , & ab-

Ól

prezm.

dicens: Fit plerumque in audientis animo duplex

fumebant gravem torporem, nein ima ver-

frim

f

adjutorium . in exemplis Patrum , quia . amore

geremus, & accedebant nos valde. Ut adeo

merito dixerit Thomas Kempenfis: Etíi one-

"hom,

Sgeh

venturg vita ex prccedentium. comparatione . ac-

Kemo.l,;g

cenditur, €9, fi fe aliquid. exiflimat , dum meliora

rofafit praefens vita, facta eft tamen jam per

Cc,if8 ä I.

$ Hieron.

in vita 5.

de aliis cognoverit ; humiliatur, Hinc S.Antonius

gratiam tuam valde meritoria, atque exemplo

a S.Paulo revertens dixit: Heu me miferum

tuo & San&orum tuorum veftigis ,

Pauli Ex-

inürmis

em,.

pe

ccatorem , qui nonnifi umbra fum mona-

tolerabilior & clarior.

AXX

XU. Nono

R, P. Lohn, Bibl, Mon, Tom, ILI.

539

Bib!iot(zecæ J-Manualis Concionatorig

S. Ambr.

XI. Nono conducit ad animum & corpus

Ob[ervantia filialir.

fup.Píal.-recreandum ; nam, ut S.Ambrofius re&e ad-

' V. Francifcus Calendonius jam vir, & juris- fo, Rho;

Beati im-

prudeutize fama , ac celebritate in patria prin- Var hift,

vertit : Eft infinitum nobis, ut caftum pudicus , [a-

macgl.

gientem. prudens , mifericors liberalem affe&u. yio

ceps,& conjuge ac prole au&tus,nullam tamen lib-4. c. 4«

n. IIO

diligat, €? virtuter [uar in aliis amet.. In plerisque

fibi abire diem voluit, quin ad honeftze Barul-

jufti afpe&us. admonitio correGionis eft, perfc&lto-

lize parentis genua accidens eam fibi bene pre-

JÉneas

ribuslatitia eft, . Et de Alphonfo-Rege Arago-

cari poltularet ,ac fi materna quadam fenectute

Sylv. de niz fcribitur, quod capuze laborans adverfa

illa moras necteret, nihilominus modeftiffime

di&is Al- yaletudine, medicis multa medicamenta ad-

perfeveraret.

Quodfi quacumque demum de

caufa id domi fub vefperam exequi non potuif-

phaqn

hibentibus , in graviffimo morbo Quinti Cur-

tii hiftorias de Alexandri Magni rebus geftis

fet, ubicumque fequenti die matrem obviam

habuiffet, vel in ipfo foro officium reponebat.

defcriptas legere ceperit, cujus lectione dele-

&atus cum omnem morbi improbitatem fu-

Quod enim rubefceret natur? jura farta tecta

peraffet , fanitati reftitutus. —Valeat, inquit ,

fuo exemplo tueri , qui Czefaris celeberrimus

Avicenna,valeat Hypocrates, & alii medici, &

effet interpres ? Nulla interpretandi nobilior

vivat Chriftus reftitutor fanitatis meae.

eft ratio , quam fa&to exequi.

XIl. Decimo conducit ad fideles monitores

Laért.lib,

ZIngelur ger tres muncios de. morte monens,

5.c.5. procurandos; uti Demetrius Valerius indi-

VI. Preenobilis adoleftens fupra mortales

S:Antoä

curas feattollens , humana paulatim contem-

nin. p. 2,'

cavit, qui Ptolom»eum adhortari folebat, ut fi-

ünma

bi pararet libros de regno, deque militari im-

nere,feriisq; ftudiis ad seterna tendere occoepit::

tit. .9.

Ícilicet angebat hic animum metus , ne morti

perio gerendo tractantes , eosque evolveret:

Propterea quod ea , de quibus amici non au-

quondam, fi qua improvifo raperetur, impara-

dent admonere Reges, inlibris fcripta ha-

tus,inermisq; occurreret. Eam ob rem affiduas

)

beantur.

preces, vel certe fufpiriria crebra funditabat,

H

quibus unum hunc favorem a fuperis eblan-

MEMORIALES

'HISTORLE.

diretur, ut divinitus moneretur,, &ir

Yf

44

dian-

Erpel-

tem a tergo mortem tempeftive exfpectare pof-

gf' W.M«

—Jn communibus iitulir mon contenta ; tumul.

fet. Hzec tam pia poftulata a Deo impetravit ,

luc, £,

tuarie exhübita.

Dominic

& genium fuum tutelarem in confpectum ha-

:Damnum' voti non fervati :

buit, qui affeveravit e vita prius non abitue-

Quin,

s« L

l 3. àial.

S.Gregor.] fX Uidam S.Benedicti monachus, cum mul-

rum, quam nuntiis a fe proemiffis monitus, ac-

tis precibus impetraffet, ut difcedere

cingi fupremo itineri plus triduo poffet. Hoc

& 45.

ex monafterio poffet , vix monafterium egref-

nuntio accepto, non opprimendum incautum,

fus , draconem aperto fibi ore infidiantem

coepit fe ludis , lucrisque dare, ubique relin-

confpexit. Quare magnis clamoribus fratrum

quens figna ltitize : actandem per abrupta

auxilium invocans , ab iisdem accurrentibus,

vitiorum praeceps,in deterrimum repente eva-

fed nihil videntibus ,. tremens ac palpitans

fit ; necjam parentes, non propinqui, non Ma-

ad monaíterium reductus eft.

giftratus valuerunt a vitze licentia revocare ,

- Utilitar voti.

*

quibus hoc unum ut clypeum objiciebat:prius

Rodriq. P.. .]]. Cum Chriftus aliquando S.Francifco ap-

ego, quam mors occupet, refipifcam. Evenit,

g.tr.2,C.I.

ut iter illi in vicinum oppidum effet , in quo

paruiffet, atque , ut trinam ipfi oblationem fa-

ceret , praecepiffet, Francifcus autem , fe nihil

itinere e faltu latrones in hominem involant ,

per quorum micantes gladios, fubditis equo

amplius habere refpondiffet, juffus eft manum

calcaribus non fine vulnere in tutum anhelans

in finum inferre, &, quod ibi inventurus effet,

zeftuansque fe fubducit.

En primum mortis

offerre, Quod cum illefecitfet, prima, fecunda

& tertia vice numum aureum bene grandem

nuntium , quem in hac tanta mortis vicinia

fcitumque , qualem; nunquam vidiffe fe memi-

nec refpexit innuentem, nec andivit increpan-

tem. Sed condono hunc tibi ftuporem. .Mox

nerat , invenit, quibus tria religiofa vota figni-

ficari intelligebat, quze ipfe fatebatur tam per-

alterum, quae cceli facilitas, monitorem habe-

bis.Vix tum vulnus in cicatricem coierat,cum

fette fe obtuliffe, ut nihil circa eorum obfer-

vationem propria

efferatze mentis adolefcens navi confcenfa,mo-

Woyigg

| ipfum confcientia redar-

re fuo fudo liquidoque codo ingreditur 5 in

t tnn,

guerit.

It n

l'otum [ervatum.

altum provectum tempeftas excepit:alii clama-

i,

re, manus tendere , fcelerum. veniam rogare ,

2, Para].

X5. V 18.

III. Rex Afa , cujus cor erat perfe&um , te-

vitzeq; mutationem fpondere. Solus hic nofter,

fte Scriptura , cunctis diebus ejus , ea quze vo-

quamvis palleret vultu, animo tamen obftina-

to, nec falutis anxius, nec fcelerum memor

verat Pater fuus, & ipfe intulit in domum Do-

mini, argentum & aurüm, vaforumque divet-

perítabat. Interea defevit tempeftas , fic ta-

men, ut h»c ntaris rabies monentis fatis vi-

fam fuppelle&ilem.

y,Reg 1

IV. Cum effet Anna amaro animo, oravit

cesegerit. His periculis perfunctus, non mul-

V. iO.

ad Dominum flens largiter, & votum vovit di-

to temporis intervallo , poft acutos capitis

cens: Domineexercituum , fi refpiciens vide-

vifcerumque -cruciatus , febris.hominem ad-

ris afflictionem famulze tuze,& recordatus mei

orta, quae paucis diebus ita confecit , ut pro

fueris, nec oblitus ancillze tuze,dederisque fer-

depofito conclamaretur: Medici , parentes

v2» tuze fexum virilem ,

dabo eum Domino

propinqui , 'confeffarius de proefenti difcri-

omnibus diebus vitze ejus, & novacula non

mine commonere; urgere lachrymis, pre-

afcendet fuper caput ejus.

cibus, confiliis mature curam falutis fufcipiat.

Duraï

531

Appendix :

Hijïoria.

' Rho

Durat & perftat adolefcens ftolidus nuntium

lam hujus tam dirz lanienze caufam arguere ;

exfpectare, qui mortem jamdum in vifceribus

benigüiffime tamen ad veniam invitare non

t hi&ï

)4(:4.

graffante nuntiaret. Cum ecce tibi adeft tute-

deftitit. Erubuit ad hzec Catharina , & ícelus

: ll.

laris genius,ut errorem animo excuteret,quafi

exofa,'fingularem políthac vitze fanctitatem

nullum monitorem habuiffet. Quem ut 2ger

exoría eft.

agnovit, audiitque , vix breve- momentum fu-

Rara Dei erga yeregrinum . grovidentia.

pereffe, perturbatus coepitexpoftulare, ut qui

IX. Peregrinus quidam , Chariton nomine ,

pramiffis triduo ante nuntiis monitum iri fe

cum Hierofolymam tenderet, latronum infi-

crederet; cui tranquilleAngelus,quam fideliter

diis interceptus, in fpelaeum eorum tractus, &

catenis alligatus eft. Latronibus alio ad prze-

pactis fteterit, quam tempeftive monuerit,quos

nuntios fubmiferit, exponit: cum nuperrime

dam dilapfis, Chariton hoc unum agere,Deum

per latronum ficas , & paulo poft in mari per

divinamq; potentiam maximis laudibus extol-

naufragia,ac tandem per morbum fuo judicio,

lere,inopinatam illam permiffionem fecum ex-

medicorum lethalem moneri feci, an non hoc

pendere , ob.eamq: Patri amantiffimo gratias

triduum eft ? praeterea medicos inftigavi , qui

agere, eidemg; fe impenfiffime comendare,nec

mortem indicarent, contempfifi ; parentes

aliud velle, quam divinam in fe voluntaté per-

fübordinavi , qui monerent , rececifü ; Curio-

fici. Dum hec animo volvit, ferpens e latebra

Ms

nem legavi, quifuaderet, exclufifti ; & tamen

0. p 3j

rorepit ad fcutellam lactis plenam; bibit hinc

(Qmà

nuntios adte meos veniffe negas : & adhuc

argius non vocatus hofpes ; fed pro fymbola,

lt .

fidem., quam fregerim incufas ? Secundum

quod ingrati folent , venenum refudit. Ubi

haec verba ex oculis evanuit, & adolefcens ,

latrones in notum cubile redierunt, primum

cum quod acciderat , circumftantibus 2egre

erat, ardentem fitim lactea promulfide propi-

recenfuiffet , infelix animam exhalavit.

tiare: biberunt liberalius quam ferpens,fed ita

ut nil biberent amplius, Nam paulo poft con-

Spon[us ipfa nuptiarum die occifus.

cepto intra venas veneno, extincti funt omnes.

Engel-'

VII. Accidit, ut moris eft per hilaria ante

Ergo jam

ariton latronum ex affe hzeres, &

griVoPtgo

cineralia Parifis, ab hinc annis duodecim, re-

folus infamis latibuli Dominus , divinz provi-

Luc. Hv,

dentive ardentius quam unquam fe comenda-

Dominic.

gali luxu nuptias celebrari, in zede viri praeno-

bilis, quipuellam duxerat, quam plures proci

vit. Nec fruftra: vinculis ope divina laxatis,pro

Quinq.

deperierant.Hi indignati fibi praedam ereptam,

miferabili ergaftulo , habitaculum reperit opu-

S' T

funeftam plane tragoediam adornant, menfis

lentum , & pecuniam quidem illic inventam ,

remotis, omnes larvati hiítrionum in morem

partim fublevandis egenis,

artim monalterio-

fubintrant ; fponfum aftu, in. vicinum cubicu-

lo condendo adhibuit.

Ip

;

am Jatrocinantium

lum fevocatum ftrangulant, ac veftibus conti-

fpecum in templum mutavit ; ubitam judzi,

nuo exutum ; aliisque mortuariis indutum, ac

quam idololatraeChriftianis facris imbuti funt.

larva perfonatum,in convivantium coetum hu-

meris fuis inferunt: faltumq; funebrem exorfi,

Admiranda u[urarii. penitentia.

mire omnes obleCant, dum tandem figno da-

. X. Volco facerdos in Francia vir miize fan- Bzoviss

to, avolant, & fe Euro ocius ex ?edibus pro-

&itatis, apud foeneratorem cum quibusdam

'ad anp.

ripiunt, reli&to fuper pavimento, ut putabatur,

Clero pranfurus, culinam ejus adiit, o

h

focio larvato , qui mortui partes egerat. Hunc

percu a Iläfi. Ile

*

a vafis removet, reperitq; omnia fercula in bu-

jam ceeteris dilapfis convivze trudunt, vellunt,

fones & ferpentes abiiffe. Movit ea reshomi-

ut affurgeret; ad hzec omnia imoto, fponía

nem, ut Volconi fupplex, omnia injufto lucro

forte larvam detrahit :

& o ludum infolen-

parta fuis dominis retituerit. Supererat inter

tem ! oferales nuptias ! ecce fponfus, verum

hzec vas tritico oppletum , ultimum ufurze

funus exhibetur, compertumque a lavernioni-

fpolium ; cujus forte non meminerat : iftud

bus, ob fponfum fibi praereptam, morte cru-

Volco przefente Clericorum comitatu recludi

deliffima praefocatum , & omnibus oftentui ac

juffit; & ecce novo protento inter bufones in-

ludibrio expofitum fuiffe.

gentes ferpentum copiam offendunt. Mox ía-

Mira puelle la[cive metamorphofir.

cerdos fan&tus divino imperio afflatus ad foe-

B2ovius

VIII. Rom?e puelila fuit Catharina nomine ,

neratorem. Si verus tibi de peccatis dolor eft,

&d ann,

a formze venuftate pulchra cognomine, fed fa-

nudus iftud vas ingredere; nec mora,ufurarius

£22I, D.

mze proftitutze, ad quam omnis juventus con-

infilit, ftatimque Volco vafe claufo , juffit fo-

19.

cios craítina luce reverti. Tum autem remoto

fluebat : dum vefpere quodam fpeciofum prae

czeteris ad fe juvenem divertentem confpexit:

operculo nihil praeter coftas. tibias, calvariam,

quem dum coena( ut conditio poftulare vide-

ac oíffium congeriem repererunt; qu:e eaufa

batur)fatis dapfili exciperet, mirum ecce o-

fuit, ut Volco offa tanquam veneranda vere

ftentum : quodvis ut menfze inferebatur fer-

peenitentis affervari jufferit: Ubi ob[ecro. quid

culum, fanguine largo afperfum apparuit. Quo

l

fimile legiffi , vidiffi , audif.

71

prodigio adeoilla non perculfa , ut menfis re-

Confeffa

iu; cum pamitente im inferhum

motis,eum in penitius cubile dedu&tum,ad fla-

pracipitatus,

gitium pellicere aufa fuerit:non invitus fuccef-

XI. Degebat inItalia infignis ufurarius, qui, Ptdagog.

fit ; ac iftic loci , derepente( o inauditam me-

cum turpem illum queftur dimittere nollet,in

t. Con-

' ri—ftia,n.

tamorphofim) fpeciofur forma pra filiis hominum,

peenitentiz foro ab urbis parocho & noftris pa-

fefí.c.15.

toto corpore vulneribus faucium , & plagis

tribus rejectum, in monachum tandem incidit,

Jlividum fponfum fanguinis fe exhibere , tot-

qui. caeteros ar&tioris confcientiae & fcrupulo-

que ora, quot vulnera vifus pandere, quibus il-

fze infimulans, hominem , quoties collibitum ,

abfol.

R.P.Lohn. Bibl. Man.

om,. 11I.

AXX3

y)

t

Bibliothere Manualir ! Concionatorie

53

abfolvit; quo ita fe in ufurarii !*ujus gratiam

rum amonitates evanefcat: Alter idem fibi,

infinuavit, ut familiariffime fe uteretur, & pro-

dum illa confpiceret, in mentem veniffe affir-

mat; nequ; hic hzeferunt, fed mutuis ad amo-

pe indies menfze adhiberetur. Accidit , ut li-

beralius una ccenaffent /jamq; fero vefpere vir

rem zeternorum colloquiis accenfi, votum de-

religiofus fe aá clauftrum contulerat; ipfe vero

ferenda vita liberiore, & ample&enda mo-

vix cubitum fe receperat, cum fubita morte

naítica emifere,in qua fcilicet fine impedimen-

extin&tus eft. Atque illico duo ex orco genii ,

to vacarent amori pulchritudinis nunquam

ephoebos-ementiti, ad coenobium convolant ,

periture. Refloruit nimirum ex illo florum

quantociushunc monachum a tali viro acciri

afpectuin eornm animis fides, & hzec fuis flam-

denuntiant. Ad nuntium hunc ille mirarimox

mis voluntatem accendit. Adeo verum eft,

repentinum morbum forte exortum fufpica-

pium filentium Dei cognitionem acuere , & ob

tus, praeeuntes cum focio fubfequitur; jamq;

excitatum amorem fanctum inö animis noftris

in forum devenerant, dum cernit ufurarium

pere longe maxima.

hunc Lune beneficio in talari tunica inambu-

inqementa cà

Leffio fru&uo[a.

lantem: quem non fine ftomacho , num fe ri-

. XIV. S. Auguftinus refert, quod , cum duos. Auguft,

deat, percun&tatur ? Refpondet alter alto cum

Aulici Theodofiüi Imperatoris in eremitorio L.&.Conf,

gemitu, fe vivis exceffifle, zeternis poenis ad-

quodam vitam S. Antonii legere coepitfent ,

di&tum ob ufuras,& potiffimum ob facrilegum

unus illorum adeo imutatus fit , ut conjectis

facramentorum ufum; in quo cum ipfe partem

in amicum oculis eum ita compellaret : JJie;

non minimm culpz habeat , feque cum cor-

que[o te, omnibus iflis laboribus noftrir quo ambi-

ripere debuiffet, tacuiffet , una fecum zeternis

mur pervenire ? majorne [pes noftra poterit. effe in

inferorum fuppliciis craciandum. | Quo di&o

qalatio , quam ut amici Imperatoris. fimus ? €2 ibi

quid non fragile plemunque periculis * &2 quamdiu

immani terra hiatu panditur, & hos duos fi-

mul cum ephoebis illis tartareisaffumpfit , at-

tflud erit 2 amicur autem. Dei effe fi. voluero , ecce

tonito & in mortuum fimili focio reli&o,quiSu-

nuncfio. Dixit, & iisdem amoris, quo flagra-

periori omnem attee rei tragoediam enarravit.

bat, facibus, focii animum accendit,amboque,

Pefiequin

ZIrdens. patiendi defiderium.

abjecta rerum. humanarum cura, novze vitze

XILS C

atharina Bononienfis, cujus corpus

in monaftico feceffu fundamenta jecere: ha-

in [fagog,

p.rc.:8..

etiamnum incorruptum Bononie vifitur,dicere

bebant ambo fponfas , qu»e hoc audito etiam

n, 6,

folebat: Deus fcit, qui zeítus illos amoris iple-

ipbe virginitatem Deo dedicarnnt.

met in corde meo accendit, me foeepius cum

Chriflus in. Spon[um cle&tus.

lachrymis & fufpiriis,& firma comparataq; ad

XV. S. Afra , S. Hilarii filia, que r5. De- Penne-

patiendum voluntate illi fupplicaffe , ut mihi

cembr.inter Sanctos colitur, petebatur in xna- quin p. t*

hanc taceret gratiam,fi per meam ad inferos

trimonium a viro nobili, de quo pater certior €?- ?- 9-

relegzationem & condemnationem honori ejus

fa&us rogavit, differret in reditum füum,inve-

glorizq; poffet aliquid accedere, mihi ipfe lo-

niffe fe fponfum longe preftantiorem , qui e

cün in profundidimo inferorum receffu prae-

ccelo genus & originem duceret, cujus pulchri-

pararet, in quem ego totius orbis peccatrix

tudo rofas & lilia vinceret, cujus opes & fapi-

maxima & abominabilitfima recludar, & tan-

entia czeteris anterirent: adducturum illum 1e-

quaam incus omnium .carnificum malleis ex-

cum, cum ab exilio domum reverteretur ;

poíità, tormenta omnia, quze fuerunt, funt &

quam ob rem tantifper exfpeCaret. Credidit

erunt, meo corpore excipiam :: Ego ,ex cordis

parentis denuntiationi puella, & tam arriden-

intimo affe&u & re confultata, verbisque ad

tibus ille&ta promiffis, omnium procorum am-

trutinam libratis, offero me continuo ad has

bitioni nuntium remifit, aditumque przeclufit

Redux pater,cum illi huncSponfum JefumChri-

poenas fubeundas, plus inde capiens volupta-

tis, quod inferno exhaufto nulloe amplius in

ftum effe aperuiffet , & effufus in tanti Spon-

Deum voces erumpent , & ex tot animarum

fi laudes,demum rogalfet,an fe illi vellet dedi-

redemptione , quze Deum »eternis laudibus

care, annuit virgo , tantaq; animi propenfione

gfï'erent , quam de mea un'ius falute.

confenfum dedit, ut parenté rogaret, id quam-

primum ,fi fieri poffet, executioni mandare-

Florum aumamnitas utiliter mnþdemt(z.

tur.

Hinc excitatus S. Epifcopus precibus

Tdemc.t. . XIII. Anno circiter 1280. duo viri nobiles,

apud Deum tamdiu inftitit, dum fili:? mortem

».2. quorum alterCarolus, (qui poftea Abbas Villa-

dulciffimam adinftar fomni fine morbo aut ali-

rienfis fanctitate celebris pedum iftud illuftra-

cujus doloris fenfu ille impetraret, quo aman-

vit) álter Gerardus vocabatur, ab equeftri ha-

tillimi fponfi complexibus seternum in coelo

ftiludio, quod torneamentum vocant. Worma-

frueretur; cumque idem beneficium rogaffet

tia Moguntiam iter cum relegerent , & longo

filixe mater, idetiam S. Epifcopus precibus

a Deo conceffum fuit.

tta&u prata vernantia,variisq; floribus infper-

pædag

fa, occurrerent, convenerunt inter fe de filen-

Triflitia per orationem in gaudium conver[a.

Cvf

&t [ecc

tio fervando toto illo tempore, quo amoenita-

XVI. Àn 1585. Hifpanus vir nobilis alicujusidem p.3,

(f

tes illae oculisilluderent; ac deinde quibus in-

criminis reus, mandato Regis conje&tus eft inc.9.n.4,

Y

terea temporis cogitationibus animum occu-

carcerem;ubi in mortis cogitatione timoremq;

paffent.utrumq; fefe comunicaturos fpoponde-

defixus, dum fepte menfes differtur fententia,

runt. Alter ergo amoeno illo illo itinere confe-

ita moerore contabuit, ut, qui ejus curam gere-

'&o, vidiffe fe dixitin illisflorentibus campis

bant,pr2e triftitde magnitudine moriturum cre-

mundi fugientis imaginem,cujus dona delicize-

derent. Ubi tandem intellexit,fe ad morté con-

que citius deflorefcunt,quam omuis illa agro-

demnatum , fibique in carcere carnificis manu

gulam

Appenäix

Hiftoria.

533

gulam effe frangendam,toto corpore inhorruit,

coinendationibus animum, zegre induéta fuit ;

& voce intercepta,fuiq; prae anguftia vix com-

quze tandem totam fe ad fpartam illam exco-

pos, poft aliquod filentium tandé in fufpiria &

lendam,Deo, & uni de focietate, a quo dirige-

fingultus érumpens exclamavit : Ergone mihi

retur, meditandi alioquin infueta fortiter ob-

carnificis manu moriendum ? ergo laqueo fau-

tulit. Vix primas confiderationes define homi-

ces frangendz? o laqueum! o chordam ! o quze

nis & mediis ad illum finem abfolverat , cum

nuntia aures mentemq; percellunt! o inferni !

divino igne fuccenfa DireGori fuo dixit: O Pa-

o fempiterna tormenta! Tres illi conceffi erant

ter,non eft ultra Deus irridendus : video, quid.

dies,quibus fe pararet ad mortem:; hic fanctio-

a me exigat: volo ex integro ejus effe,totisque

riconflio & cceleftis gratize fubfidio ad ora-

viribus iacumbere , ut ad ejus majorem glori-

am brevi non qualiscumque, fed magna fancta

tionem velut ultimum afylum confugit; purgat

fe facramento poenitenti»e, & coeleíiti pane fe

evadam: Deiude fcripto manu propria exarato

corroborat: resmira; in hominé alterum pror-

coram Deo proteftata eft , fe nullum deinceps

fus mutatür,tirnor mortis, horror carniticis &

praeter ipfum amare velle, nuntium omnibus

p

laquei evanefcünt ; mille vitasoptat, uteas

rebuscreatis mittere, tamque pura intentione

& Corf

omnes Deo in facrificium olTerat.; omnia mar-

ejus voluntati morem gerere, ut, fi poft vitam

tyrum fupplicia omnibus corporis membris ex-

ejus obfequiis impenfam ad inferos detrudere

cipere ardenter in votis habet: quin & mani-

vellet, nihil contra obniteretur, hoc folum op-

bus oculisque erectis in coelum a Deo poltulat,

tans, ut in fe divinum beneplacitum implere-

ut beneficii loco fupplicium fuum proroget ,

tur; quod fcriptum manu fua fignatum lateri

tortoris manum prze turbatione aberrare per-

Crucifixi inferuit; ac pari deinceps paflu in re-

mittat, ac fzepius intercidere ac prolabi, ut vel

liquis progreffa,omnibus divinis monitionibus

annum integrum imperfe&is ftrangulationibus

etiam in rebus difficillimis parit, linguee fenfu-

difcrucietur, mortemque non inveniat ;.& qui

umq; diligentitfimse cuftodive incubuit, cogita-

paulo ante tortorem & laqueum exhorruerat,

tionum evagationes cohibuit , fui fere femper

nunc a centum liGtoribusligari, & per urbem

victrix, &: minimorum lapfuum , quantum po-

cum ignominiofis proclamationibus circum-

teft infirmitas humana,expers, ad cruces, quae

-

duci impenfe defiderat: nocte integra ante

fe offerebant, excipiendas animofa , nunquam

diem fupplicio deftinatam voluit fibi manus &

querula, nec levamentum quzerens; de alienis

gulam laqueo vinciri, ut tanto diutius hocDei,

erratis nec inquirens , nec fermones mifcens:

ut ajebat, beneficiofrueretur: Deniq; qui prius

Colloquia cum fzecularibus,quantum neceffitas

ente-

ad folum inferorum nomen contremifcebat ,

permifit, omnia declinavit, de verbis mordaci-

Uin p h

jam tanta fiducia in Deum & pace fruitur , ut

bus contomptuq; inde proveniente parum foli-

2, 0 6,

dicat, videri fibi a divina mifericordia calce &

cita ; omnibus reculis fe fpoliavit , etiam ima-

caxemento inferorum portas occlufas , & quem

ginibus, & reliquiario, ac crucifixo argenteo ;

triftiti?o magnitudine moriturum credebant ,

facculo & corio aliquas duntaxat reliquias'in-

tanta nunc exundat lzetitia, ut dicat: Si, cum

ferens, quascollo geftaret; Seceffu abfoluto,&

peccata mea defleo,tantis inceffo gaudiis,quan-

exercitiis fine impofito, ilium , quem jam de-

tis brevi,ubiDei confpectu frui dabitur, perfun-

fcripfi, in actionibus fuis, quas altiffimo cha-

dar?ejus verba & voces ita inDei laudes & gra-

rit

aL

t'«

»

fine dirigebat,usque ad mortem ( quam

iarum actiones abeunt, ut admirabiles in ad-

anno poft fanctiffime obiit)curfum tenuit: Alio-

ftantibus excitet motus animorum. Exauditus

rum verba , contemptusque uni Deo placere

fuit a Deo in eo,quod tortorem attingebat: ille

ftudens femper flocci fecit, bis. quotidie fla-

"s

enim,dum gulam frangere conatur, animo per-

gellis fe verberavit., dum 2egrotis infervit , ad

turbatus,dum vix advertit, quid agat, quartam

exemplum 5S. Catharinw Sen. uliorumque ,

fere horze partem in eo ultimo funeftoq; actu

ex ulcere manans forbuit, ita fui Domina,

ut nihil cum anxietate-expeteret, nihil cum

pofuit: reo interim tam fereno vultu & con-

ftantia omnem hanc carnificinam excipiente,

animi perturbatione pertimefceret, imo in re-

ut nec pedem , nec manum, aut aliam partem

bus adverfis, injuriis, affli&tionibus verbo vel

corporis moveret, nec verbo querelam profer-

fatto irrogatis geítiret prze lzetitia, & majores

ret, adítantibus ad tantam patientiam & tran-

optaret. Ín ultimo morbo diem illam bene-

quillitatem ftapore defixis,& nominatim patre

dixit, quo ad exercitia facienda íecefferat ,

aria,qui fpe&abat, & morientem in hoc ultimo

quod tum demum clarius perfpiceret, quantos

certamine juvabat, quiq; hzec omnia literis ad

inde fru&tus collegiffet ; addebat, fi fanitati

pofteritatis memoriam confignavit ; ut , quan-

redderetur' fe menfibus fingulis illa repetere

tum habeant mortales in humili & perfeveran-

ac iterare velle ; Obiit denique fanctiffime, &

te ac fideli oratione fübfidium, agnofcerent.

tüm beneficiis in aliquas fanctimoniales ex ea-

Pedagog.

Mira Bonaventurte monialis conver[io,

rum voto collati, tum coelefti revelatione Vir-

Chrif&, tr,

XVII. Maria Bonaventura fantctimonialis in

gini fanctiffimze facta cognitum eft, quam exi-

ac feceífu

turri fpeculorumRom:e ex S.Francifcoe Roma-

mia in coelis beatitate frueretur, ut merito-de

ij *

«onfid. r.

n, 84

n2e fequacibus virgo nobilis,uti coeterae ex eo-

ila dici poffit: Confummata in brevi exple-

C.9o"'4'

dem contubernio,indolis generofz , ad rei fpi-

vit tempora multa.

tus utriusq; ftudium accurandum parum pro-

Zddmiranda: weccatoris. ob[linatio . graviter

caftigata.

d

penfa, dumodo culpas graves vitaret , reliqua

hominum judiciis, honorisque exiftimatioue

XVIIL.Dum S.Fran

cifcusBorgia iter

haberet 'dem. dit- |

metiri folita: ad feceffum, exercendumq; facris

? oppidum , intellexit vi- fert.2.m.2,

per ali?deifpani

Axx3

rum.

—

534

vBibliothecæ Manualis Comionatoriw

yum nobilem de vita periclitari, & tamen nol-

exiguze morulze inducias non conceäit. Illas a

fe abdicare Virgo dum conatur, operam fe per-

le confeífione, & accufatione peccatorum fe ad

mortem difponere, pofitis,Pater ante crucifixi,

dere videt, fupcriorem adit, bellum inteftinum

aperit,veniam humi proftrata humillime poftu-

quam fecum ferebat,effigiem genibusChriftum

fuüppliciter rogat, vellet homini mifero fuccur-

lat: fed fruftra omnia: cogitationes & judicia

rere.Audivit Chriftus ejus preces,dixitque,iret

contra obedientiam dzemon exaggerat, inde

perturbatio animi,anxietates, triftitize, pufilla-

ad segrum,fe in habitu medici comparaturum,

Jie p

& dum ad confitendum peccata homin& indu-

nimitates, quze nova appartitione dzemonis in

(

cere conaretur, fimul opem fe laturum ; quod

formam Chrifti deformati incrementum fum-

fere. Increpabat illam acriter fuppofitius ille

& praftitit, quamdiu Pater hominis pertina-

ciam frangere, & confeífion& perfuadere nifus

Jefus,quod fuum fibi cor illa fuffurata effet; &

.

eft,Quod dum fruftra fit,difparuit,& paulo poft

cum peteret, qui

hoc fieri potuiffet , cum effet

etiam Pater domum. reperit, atq; ibi ante cru-

egentiffima, nihilg;: in hoc mundo poffideret ;

cifixumi proftratus ardentius, quam ante, de-

addidit d2emon . transformatus , non effe ita

recatur,fibiq; falutem animze iftius donari ef-

pauperé, ut fe ja&tabat dediffe fe illi tres facul-

tates, intelletum , voluntatem atq; memoria ,

flagitat. Tum ad illum Chriftus, Ut videar, in-

quit,quam miferi iflius hominis [alur mihi cordi fit

& illam viciffim per obedientize votum fibi illas

reftituiffejnunceas ipfam refumpfiffe, & in hoc

cade,€2 me in effigie ad illum defer. Redit itaq; ad

zegrum Pater, & crucifixi effigiem oftendens ,

ejuslatrocinium confiftere. Illa vero arbitrata

per imenfam,quam ejus caufa Chriftus in cru-

hoca Chrifto dici propter mulitudinem cogita-

ce moriens teítatus eft,charitatem illum etiam

tionum obedientiam impugnantium , quibus

atq; etiam rogat,ut beneficio fanguinis pro fe

continuo infeftabatur,dixit: Domine,quid hacin

effafi uti velit; dumque ille non flectitur, ecce

parte fieri a me defideras , cum iftze cogitatio-

nes non videantur eífe in mea potelítate, & in-

omnia Crucifixi vulnera fanguine manare in-

cipiunt, & Chriftus ipfe voce intelligibili in

vitam occupent?Tum deceptorius ille Chriftus.

Accipe, ait, intelle&tum,memoriam & volunta-

medium adferens ea,quze pro ejus falute paffus

tem. & ne permitte , ut alteri rei fe occupent ,

eít, monet , ut in bonumfuum ea convertat :

cumq; hic in perficacia perfeverat, tum avulfo

quam fuperiorum exequend: voluntati. Qui

a cruce brachio, fanguinem e latere fiio.deflu-

id faciam, inquit illa, cum illis potentiis pro li-

entem manu corripiens,illum in ejus facié pro-

bitu imperitare non poffim, & contra volunta-

jicit dicens: Quandoquidem in tui falutem hoc [an-

tem intellectus judicet fübito , & memoria eti-

am alicujus rei recordetur ? Imo vero, inquit ,

guine uti non vis,fit ille tibi in condemnuationem;cum

larvatus dzemon , velle tuum Superiorum vo-

mifer blafphemaus continuo expiravit.

Gravi[fima tentatio fru&uofe tolerata.

luntati fübmitte:nihil aliud velis

nolis,quam

quod illi probaverint ; resfugitivae te non re-

]4^m».r. XIX.Supra nominata CatharinaBononienfi,

€.6, D. 3. uti fanGitatis & gratiarum miraculum fuit, ita

morentur; omni promptitudine obedientiam

ro Dei amore certaminum theatrum incom-

exerce,& omni aCtiont punctum aliquod paffio-

nis meze admifce. Atq; his aliisque comemora-

arabile; occafioné przecipuam dedit levis cul-

pa,& occulta preefumptio: Aggreffus erat illam

tis evanuit. Interea clafficum fortius canit, pu-

doemon,& cogitationis cujusdam importunita-

gnamque cogitationum acrius renovat, tacitis

murmurationibus., & alienationibus animi a

te perturbare ejus animum conabatur;cum illa

id advertens,doemoniq; infultans dixit: Artes

Superiore menté ejus implet: Illa vero omnia

tuas novi , non poteris deinceps tam fubtiliter

Superiori aperire,ad pedes ejus accidere, cul-

tentationum tuarum telam contra me ordiri ,

pam deprecari, & lacrymis pavimentum fpar-

quin egoilias deprehendam. Difplicuit hzec

gere,idq; tam abundanter,ut deficiente humo-

re aqueo fanguinem oculis funderet ; inde ari-

animi przefidentia amantiffimo ejus Sponío

do & exficcato cerebro labor oritur ingens in

Jefu Chrifto, utqueillam puniret, purgaretque,

& ad profundam animi demiffionem experien-

precibus horariis perfolvendis; hinc moeror &

perturbatio, qua, quo fe verteret, non videbat ,

tia infirmitatis proprize adduceret; laxavit ha-

ut illam occultis

benas dazemoni , permifitque

adeo ut a defperatione, imo & infania propius

machinis,& fallacibus vifis,di

äisq; infraudem

abeffe videretur: cum ad facram Synaxim ac-

cederet, horrore concutiebatur , & ne recede-

adduceret, quod tanto fecit artificio , ut illam

moerore prope confectam de ftatu mentis quo-

ret, manibus prope aftantium retinenda erat :

dainodo dejiceret.

Induit aliquando formam

Cimeriis in animo tenebris obfepta videba-

tur. Durarunt hzec quinquefiio, quo toto tem-

Deiparz , & blande Catharinam compellans

dixit: Abjicea te vitiofum amorem,& purum

pore an nullum amorisDei fuper omnia actum

?ï:rus |

atque laudabilem cordi tuo inferam. Credidit

exercuiffe putabimus ? imo vero frequentiffi-

& bon'

mos & heroicos: teftantur id fanguinez illze

hut, rel

illa vere effe beatam Virginem,quia tum tem-

D

oris ab ea füpplici prece flagitabat, fibi a Fi-

lacrymz2e , illae ad pedes Superioris abjectio-

G 3I

l

l

o Dei amorem impetraret. Itaq; ftatuit apud

nes,& fuze accufationes, illud continuum par-

fe amori proprio ftrenue bellum inferre , ac

tis fuperioris cum inferiore in retuntendis

profertim voluntati, proprioque judicio per

murmurationibus certamen, quas etfi perfen-

obedientiam fraenum injicere, utíe comovere

tifceret, ferebat tamen in vita, & pro virili ab-

non auderet Superiorum injuffu:(erat ex Ordi-

jicere conabatur: quod ipfum deinde illi appa-

ne S.Clarze) dzemon ex adverfo contra res a

rens fignificavit Chriftus,dicens nullam ab illa

inter tot dz2emonis infultus, & praelia culpam ad-

Superioribus injunctas ingentem cogitationum

multitudinem continenter exfufcitat , & vel

miffam , plus meruiffe , dum ad facram

CQI'IIu.-

nio-«

Z Ippendix Hijiariæ,

535

nionem cum lucta accefferat, quam fi fuaviffi-

illi vifio, quiafe repetitis toties vicibus obji-

ov f

inze voluptatis fenfu ;

Xl

fa fuiffet; quo tamen

ciebat , illead cor primum , deinde in Indias

ipfas rediit, & plures illic annos non fine fin-

Deus illam deinceps donavit.. Hoc lumine illa

:

jlluftrata gratias egit Redemptori fuo longe

gulari animarum fru&tu egit. .

j

3

.

Salutir alieng cura a C

/

aT1

lo commendata. -

maximas, quod vita tam admirabili per conti-

nua certamina tenebraque mentis hcrribiles.

XXII. P.Didacus Martinez, Soc. Jefu, coram Nadaf, iu

Contemptur opum. laudabilis.

Crucifixo orans, ut fciret , quo in opere maxi- ann, eru-

if, heb-

Idem p.2.

XX. Duo fratres rebus humanis abjeis fe

me vellet Deus fe occupari , juffus et a Cruci- €

€174.J7.intra coenobium abdiderant, ibi triennio exa-

fixo retro fle&tere oculos. Flexit, & ecce Indus

Om. 4-6'

&o cum facultate Prelati in filvam haud pro-

in medio conclavi fletens , Deo fupplicabat ,

ut fui curam Didaco mandaret, juffitq; forma-

cul a Babylone feceíferunt, fpecusq; ibi reper-

tas non admodum interfe disjunétis ingreili

ta voce Crucifixus,miffa ut ftudia faceret , feq;

illinc herbis & glandibus victitare coeperunt :

daret Indorum procurand:e faluti totum.

Feftis tantum diebus fimul conveniebant,aliis

Gaudium ob martyrium,

diebus , etiam dum herbas ad victum qu?ere-

XXIIL Recrudefcente in. Ja»onia bello ad- Rho, 1 x.

bant, feor(am uterque abibatin diverfa,ut alter

verfus Chriftiani nominis cives pariter,ac per- e. 9. ex-

ab altero femper unum aut alterum mülare

egrinos, atq; in fidei magiítros fievientibus ty- empl, 6,

diftaret : Comes illis & confolator adéffe fole-

raüis,duo in primaacie depugnarunt viri fortif- ** PeRtr

bat Augelus: Accidit vero,ut,dum feorfum ita

fimi ex duabus ecclefive delectis conortibus.

Minorum obfervantium Ordine ac Societate

incedunt , alter alterum uno a fe ftadio remo-

tum videret fubfitentem,ac deinde facto figno

Jefu. Nomen primo Petro ab AfcenfioneJoan-

crucis locum illum ingenti faltu trajicientem ,

ni Baptiftee Machiado erat fecundo. Hi cum

producerentur,que in vitze curfu maximelzeta

acfi laqueum tranfiliret : miratus altj&r faltum

& fugam fratris luftrandi loci caufa progret-

computarent ; amica. fermocinatione invicem

fus videre voluit,quid accidiffet fratri: venit,&

dixerunt, eodem enim carcere inclufi inftantis

invenitingentem auri acervum , fufisque ad

jam necis denuntiationem, decantato folemni

Deum precibus,exutum pallium auro implevit,

Lletitiae carmine, 7v Deum laudamur: Feftis vo-

& vix oneri ferendo par,magno labore illud in

cibus exceperunt. Mox Petrus fibi gratulaba-

fpeluncam fuam intulit: [nde in urbem profe-

tur, quod tandem auditus effet a Deo, fe enim

Étus , rionafterium ac hofpitale erexit,dotavit;

fupremis illis diebus hoc unum inter facrifi-

ac reliqua in pauperes diftribuit, ne denario-

candum a Deo poftulaffe, ut pro ejus nomine

mori liceret. Machiadus tres fibi dies ltiífi-

lum quidem in ufum (uum retinens:re,ut puta-

bat,przeclare gefta,gloriabundus,& fratrem ni-

mos illuxiffe narrabat; qua olim Societati no-

men dederat,qua captus & in carcerem abdu-

mize fimplicitatis hominem apud fe reputans,

qui tali occafione ad Dei gloriam uti nefciiffet,

&us,& illam ipfam, qua mortis fententiam ex-

ceperat.His animis inftru&ti,cum progrederen-

tedibat ad cellulan, cum Angelum obvium ha-

buit;qui atroci vultu illum intuens, dixit: Fra-

tur,admirationem barbaris attulere, haudfatis

explicantibus, unde hominibus carnificis ma-

trem ejus plus auri contemptu fugaque apud

Deum collegiffe gratize & przemii, quam ipfe

nu morituris , gaudia fuppeterent. Nimirum

ignorant barbari veternitatis jam . vicinae aura

hofpitalis & monafterii molitione, czeterisque

largitionibus effet confecutus: ac quia fuperci-

invitante ve

rno cum rifu florere lætitias..'

liofe fratrem, ut fimplicem defpexerat, fratris

Gaudium in martiyrio.

.

atura ibïd. 6X«

deinceps confpe&u, fuoq; privatum iri: exora-

XXIV. Ut rofis inter fpinas riderea n

to tandem multis precibus & lachrymis An-

datum eft; fic chriftianum gaudium inter cru- P^ 7-

geli poft feptem dies reditu, juffus eft ab illo

ciamenta exultare fatalis quaedam gratize in-

columnam prope Edeífam aícendere , in qua

dulgentia videtur,quod Joannein Ogilbzeo ma-

poít vomitentiam quadraginta novem annis

xime comprobatur. Aipice mihi tu illum fuze

feveriitime exactam & terribllia cum daemoni-

necis privilegio (& agendus in furcas erat, to-

bus certaminaAngeli iterum confpectu recrea-

taque illi hzerefeos exfaturanda crudelitas)pe-

tus, & de fratris in ccelo beatitate certior fa-

des abluentem , atque hilaritate mira noctem

&us, cui paulo. poft comes futuruserat, diem

piiffime traducentem: Intuere ofcula infigen-

fupremum , t

otius hiftorise fex

3

tem ferali trabi, carnificemque, a quo paulo

le prius Epiff:o-

po patefa&ta, feliciter obiit.

poft djiciendus , ac plusquam barbaro laniatu

femivivus concidendus in frufta,exenterandus,

elixandus erat;ar&tiffime complectentem, atq;

uie proyria falutie aliormh poflponenda.

Pltusio. XXL. Alphonfus Roza , ubi plures Indicis

dulciífime fuaviantem,quem illi animum,quam:

alienis ab hac noftra mortalitate tentatum

ac bon. laboribus annos dedit, Hifpaniam religiofze

ftat. relig. quietis ergo fibi repetendam duxit. Jam enim

gaudiis fuiffe dices ? H2ec vix opinor , intelli-

gent, quibus in lubrico hujus ?evi opes & fpes

€3L jolebat poft navatam diu aliis operam , etiam

fuse ad. felicem hinc exitum przeparationi va-

fitze funt , haud enim fupra homines gaudent,

qui nihil fupra illos fpirant.

care. Verum quoties fe ad ferio meditanda di-

vina componebat , toties praefentem fibi, &

Perfidim recujatio. fr

u&uo fa.-

. XXV. Pius V. fan&te etiam cum ficariis im- Ibid.l4, e,

fpirantem in cruce vulneratum Chriftum afpi-

cere videbatur, & fimul audire dicentem voce

portunisque latronibus fervandam effe amici- 19.m.12.

tiam arbitrabatur;Marianus quidam eratAfcu-

querula,quid demum effe caufze, cur fe in cru-

lanus latronum du&or, magni per czedes. &

ce üp derelicto,fuae potius quieþi &uderet?Qqæ

Ícelera

B

536

Bibliothece Manuali; Concionatorig

fcelera nominis, qui cum impune per agtos

Bapti[mi virfus in. corgore,

volitaret , fparfog;.late metu . pontificiam

XXIX. In quodam pago regni Junquinenfis, tn nelat,

ditionem folicitam haberet, nec ulla Urbani

Leccoy di&o , gentilis aliquis admodum fu- Miff. Jap,

Preetoris diligentia , quamvis fubmiffis militi-

perítitiofus, graviter zegrotabat, quo in morbo 1649.

bus, homo cautus & ferox comprehendi po-

adaemone dire fuit excruciatus : modo enim

terat.

Sed amicorum unus fcil. fi argentum

manus ejus retro ligavit ;; modo capite deor-

daretur, proditurum pollicitus , Proetorem per

fum demiffo,eum e trabe cubilis a pedibus fu-

internuntios convenit, facile hoc fibi elfe , qui

fpendebat : alias eum extra domum violenter

uno familiariffime uteretur.

Sed. Pius violari

foras raptabat, & multis modis dire affligebat,

qualem demumeunque amicitiam rem longe

ut tamen ipfe dzemon nulli- videretur. Áccur-

indigniffimam ratus, perfidi hominis opera uti

Prazetorem vetuit , fperare fe fine alicujus fce-

rentes aliquando ad ipfum ChriftianiDeum pro

illo orabant: Inter quorum preces & lachry-

lere , hominis fcelera demum poffe puniri.

mas zveger mirabile oftentum vidit. Matronam

Refcivit hoc latro , & Principis reverentia ca-

ptus, Pontificis ditionibus excedens dimiffo

fpe&tabat plenam majeftatem,qu:e le&ulo vici-

na, manus pe&ori ejus imponebat, ubi przeci-

fuorum globo, voluntarium 'abiit in exilium ,

pua doloris fedes fuit, & valetudini reftituit.

pacemque provinciis reddidit ; faciliorem ex-

Tum in throno confidens elegantem librum

pertus Principis juftiffimam indignationem,cui

manu tenebat,quem eum jubebat capere;ac le-

caput crederet fuum , quam perfidorum homi-

gere. Accepit ille,& intellexit , librum effe fi-

num amicitiam , qui illam commodo fuo cul-

tam venalem haberent.

dem chriftianam. Ita vifio illa defiit. Ipfe fta-

tim baptizari petiit,& praemiffa brevi Cateche-

fi, celeriter, ut zegritudo videbatur poftulare ,

AMafcula, MMatromg.| conftantia.

ï

Ideml,5.

baptixatus eft; uti & uxor ejusante obftinatif-

XXVL. Nova inter Majeftatis laefze crimi-

fima./Eger accepto baptifmo,ftatim totus con-

9132-5. pna, quz ab hzereticornm injuria prodierunt ,

valuit: qui palam fa&urus,quam ferio Chriftia-

facerdotum . catholicorum hofpitium , atque

nus effet, magicos omnes libros, ut putabat

amicitia, ut przegrande fcelus continetur. Hu-

quidem, exufüit; fed quadam die, cum omnium

jus rea quum Margarita Mideltonia peragere-

tur, quamvis diriffimis vexata minis,, atque

minime cogitaret, ftabantante ipfum duo viri

horrido ac nigro vultu,qui furore pleni dice-

fuppliciis ; indicium tamen peragere, conftari-

bant; fe ab ejus domo prius non abfceffuros ,

tia plusquam matronali viriliter abnui. Ergo

quam definere magicum librum domi afferva-

ab Huntingtono Comite, quem herefis effe-

re. Hoc di&to ftetere immoti, Neophytus tre-

rebat, peracuto lapide renibus fubdito inje-

mens; dum omnes domi angulos excütit , re-

&aque tabula, mille pondo füperimpofito , di-

perit tandem in receffu quodam involucrum

rumin modum, novo tormenti genere , tota

chartz€ magicas artes continentis, easq; con-

eliditur , atque conteritur.

Cum duceretur ,

feftim exurit. Tunc duo illi ZEthiopes illico

augerentque minis atrocibus inftantis jam ne-

evanuere , terrorem maximum

vin- Neophyti

cis acerbitatem , illud unum repetebat : .Sive

animo relinquentes.

hoc five alie, mortis geuere. hinc abeundum fit, aque

Fervor tn. chrifliana fide

-ampleä*mda.

brevis ad. celum via,

XXX. Paulus Mandarinus in regno Junqui-

- Fundatio Monafleriorum plurium.

nenfi columna fidei in eo regno, cum effetju-

XXVII. Carolus Magnus fundavit tot Ab-

venis, erat Regi feniori percharus, & hodierno

batias , & quidem largis reditibus, quod li-

etiam nunc Regi,cujus in ludis & exercitiis co-

terze. funt in Alphabeto : Et harum Abbatia-

mesfuit &focius. Eo jam adulto & conjugato,

rum fingulis unam ex Alphabeti literis no-

cum P.Alexander Rhodes in quadam aulze re-

*

minis loco impofuit.

gize domo praedicaret, filiola Pauli a Deo mota

ä

Fideé chrifiame cflimatio.

cafu in concionanté incidit, quo audito, baptif-

Bartol.in

XXVIII. In China latrones invafere , & ex-

murm petit,& accipit, Agatha vocata. Et quia

Iiden,

China 1 4. Ípoliatus occidere, viatores capitibus amputa-

erat accenfa fiti rerum divinarum , ceu altera

'fol.xo64. tis ; erant latronum decem: qui poft tarmam

Thecla, coepit P.Alexandrum fequi, toto enim

viato.um ita occifam, qui erant omnes genti-

die extra paternam domum erat. Revería dein

les, tandem & Chriftianum invafere, cui cum

domum,firogaretur a Patre,ubi fuiffet, refpon-

e manica, przeter alia fpolia , rofarium quoque

dit, fe cuidam Reginze de fe bene meritzeinfer-

extraxiffent, rogaverunt, quid illud effet?Chri-

viffe, & intelligebat fidem chriftianam , quam

ftianus, fe Chriftianum effe refpondit , ac rofa-

audiendo conciones perdifcébat ; Tandem Pa-

rio fe Deum coeli colere: ac invocare. Ubi au-

dierunt, cum effe Chriftianum, omnes in eum

ter voluit puellze piam fraudem detegere; qua-

re diequodam eam clam infecutus,Jubi eam vi-

converfi, propius eum confiderabundi accede-

dit domum ingredi, ubi P. Alexander przedica-

bant, ac ei bene precabantur , invidentes illi ;

re folebat,a tergo illi fuit,& male verberibus

ut dicebant, innocentem vitam, cujus ducen-

ex ceptam acriter increpuit; illa patienter tulit

de gratiam a. ccelo accepifet ; quodfi habe-

utrumque;fed ubi apatre fe vidit liberam, ela-

rent, unde vitam tolerarent, ftatim fe deferto

pía domum penetrat: fequitur pater. Sed quia

latrocinium Chriftianos fore. , Eum igitut hu-

concio jam fuit coepta , noluit tumultum exci-

maniffime ac blande habuere ,ut rem facram ,

tare; quare & ipfe auditor initio invitus adítat,

rogaruntque pro pignore fui defiderii, vellet

fed fingula verba in eo fulmina erant , & jam

fibi rofarium relinquere.Atque ei, czeteris om-

totusardebat,& primum fignum permoti animi

& n

nibus occifis comitibus , vitam fervarunt.

fuit erumpens cum]lagrymis plan&us. Ad fin&

hotyr

RofOL 47.1.

! COn-

AApyendix : Hï/lo'ria.

537

toncionis alta voce baptifmum poftulavit,

ficario ab ejusdem famulis tribus globis inter-

l Reht

Sed P.Rhodes afferens, praecedere debere in-

fec&to ; is fepultus eft in templo S. Auguftini,

lil Jap

g,

fiitutionem, filiam el pro magilftra tribuit. Pa-

foffe impofitus altiori, & ponderis majoris

ter magna modeftia audivit filiam magiftram

fuperimpofito marmore.

No&Gu hic vocem

non minori ardore docentem: quo exemplo

audiit, quze nomen ipfiusinclamarat, jubebat-

utriusq: tota familia baptifmum expetiit.Neq;

que prodire. Ad quod confidens, & plura con-

poft multos dies magna folemnitate & gaudio

tre&ans cadavera,fenem venerandum viderat

adhortantem,ut exiret: fed cum alter vulnera

Chriftianorum Pater & filia baptifmo fuit do-

nata. Erat ante Paulus admodum Bagodibus

caufaret,brachiis przefertim infli&ta, inftitit fe-

addi&us, quibus templa ftruxit, magnam par-

nex, fanitatem pollicitus & opem. Igitur fanus

tem fuis fumptibus, fed nunc Zach»?ei inftar

furgit, & amotolapide prodit. Tum aiter fe ef-

in Chriftum iuit liberalior, proxime aulam

feS. Auguftinum, cui dicatum effet templum,

ftruxit Chrifto templum , quod ceu aliorum

profeffus , mandavit , Principem de Avellino

mater ob magnitudinem & majeftatem habet

adirct, diceretq; ni vivendi rationem mutaret,

primas: Ad quod feftis diebus ad tria & quatu-

defereretq; pravas confuetudines, brevi vindi-

or millia confluunt, & tunc menfam habebat

ceri Deiiram fenfurum : quibns di&is eva-

omnibus acceptam.

Addidit campum non

nuit. Alter pulfata fzepius facriftize janua fa-

procula templo fepulturze pauperum Chriftia-

criftanum tandem rexcitavit: fed ad illius con-

norum deftinatum.

In domo ejus & multa

fpe&um, quem heri tumulaverat, territus fu-

facella eleganter ornata & depi&a, plena libris

git; dum ad alterius preces redux, rem omné

piis, quorum lectioni profertim junior fuit

ordine intelligit, fommo mane monitus Prin-

valde addictus, Mira fuit ejus conflantia in ad-

ceps, vitz| rationem emendavit , vivo ifto e

verfis, quos quidam e fuis male moratis filiis

mortuis monitorein ejusdem deinceps palatio

eicrearunt; nec minori exemplo fuit in fu-

commorante.

Concordig amor.

premo morbo : quem ubi videt fibi plane effe

fupremum , magno pietatis exemplo voluit,

XXXIIL. S. Francifcus Salefius adhuc a'Lyræïus

dolefcens Patavii zeger a medicis defpereba-de imit.

fe cum & in le&o ad templum a fe ftru&um

deportari. Cujus facti tres rationes afferebat.

tur. Oeconomus,igitur eum rogat, fi moriChrifti l.

Primo, quia templum propius effet ccelo. Se-

contingat, quid fieri de fuo corpore veli

t2 cuit * *-

OC. 24«

Franciícus : Omnia charitati tu»e relinquo,

cundo, quod ibi mori vellet, ubi toties adoraf-

fet Deum, & in cibum Creatorem fuum fum-

hoc folum expeto, ut, cum exfpiravero, cor-

pliffet. Tertio, ut minori incomodo Chriftia-

pus hoc diffecandum medicis, Chirurgis & A-

natomices Studiofis tradas.

Hoc enim mihi

norum poffet vifitari, majori vero füo como-

do, cum ipfe locus invitaret ad Deum pro fe

folatio erit, me etiam poft mortem aliis pro-

óorandum, & pia colloquia.

Verfabatur inibi

deffe poffe ; nam impediam tunc faltem tot ri-

totum diem in exercitio actuum puleherrimo-

xas,tot diffiora, & caedes, quze inter Defun&o-

rüm, virtutum variarum : nunc orabat, nunc

rum parentes, aut confanguineos, ac medici-

nse Candidatos eveniunt. Ta&Gus enim ali-

legebat, aut legenti attendebat, nunc filiam

fuam varie hortando. Quotidie prope inibi

quando non mediocri dolore fuit , cum ejus-

miffam audiebat, confitebatur, comunicabat

modi altercationes ipfeinibi vidiffet, ubi defi-

ciente, quem quotannis Magiftratus dare fo-

Ífzpius, Rogatusa Patre fuperiore, num ti-

meret mori, refpoudit, fe omnes cum Deo ra-

litus erat , alicujus Rei cadavere , Academici

tiones compofuiffe , nec aliud quam mortem

defün&orum quorumlibet corpora fepulchris

defiderare. Duobus menfibus tenuit eum mor-

extrahere conabantur; hi vero , ad quos fpe-

bus ille: Tandem . O&obris fan&e obiit,

&abant mortui , armati fe opponerent: unde

natus annos 74. a Baptifmo anno 22.

jurgia , czedes, aut lethalia vulnera.

AVeoylujtorum | Jubonen[fium.| fervor,

pinm in ro[ar conver[a.

,

1

Ibidem.

XXXI. Cum P. Hieronymus Majorica ,

XXXIV.. S. Francifcus Seraphicus, u

Dl IOCi.Idem«l. g

Neapolitanus in Regno Tunquinenfi aliquam

fan&itate pelle&us Sublacum venit , ubi fe o-c, 6.

ejus Provinciam vifitaret, venit ad pagum,

lim S. Benediéctus in fpinis volutabat, vifis ve-

quo tempore celebris Magus eodem appulit,

prium & fpinarum frutetis , infolito pietatis

ardore füccenfus, exclamavit : I/lg mon [ping,

cujus maleficio etfi a«quze pulvive ita decide-

rent, ut viderentur omnia aquis mergenda,

fed rofg [unt : exinde dumeta attre&tans & ex-

fuit tamen tantus fervor Chriftianorum, poft

ofculans, facto figno crucis, in rofarium pul-

cherrimum convertit divina virtute. Inde ve-

plurimum dierum continuam pluviam, ut, etfi

aqua in foro ad jugulum usq; incedent/bus af-

rerum illud mirze virtutis rofas produxit, 2e-

furgeret, viri tamen & foeminze,& harum mul-

gris falutares.,.

tze cum infantibus brachio fuftentatis, füumma

hilaritate & fervore advenirent ad templum,

Reliquie mi;rabz"litez* excepta.

quod etfi capax, vix tamen adventantes ca-

XXXV. Refert Paulus Morigius , S, Diony- toan, Fer,

eret.

i

fii Mediolanenfis Epifcopi, quem Conftantinusdifq. Re-

S. Auguflinus. per. mortuum . ad. pamiten-

imperator Arianus in Cappadociam ablegaratliq. l. 2. e«

tuym monet, ,

in exilium,facras reliquiasMediolanum repor-?: ** T*

Schrim:

XXXII. Neapoli accipimus 1649. quen-

tatas, D. Ambrofium obviam illis prodeuntem,

beck in dam animo enecandi explofo fclopeto, leviter

atq; adeo referata capfula eas humiliter com-

ple&i molienté peramanter falutaffe ac dixiffe;

notat. p. tantum perftrinxiffe Principem de Avellino,

73

g.fol, 471.

R, P, Lo/mT Bibl. Man, Tom. 11J.

yy

.*

538

Bibliothece MManualis Comz'onatom'æ

vt Frater Zmbrofi: & a ripa fluminis Adze ad

fe alterius cadaveris pollicem abfciffum Patri-

Bafilicam, in qua erant facra lipfana religiofe

tio viro dediffe, Rex, ubi S. Auguftini corpus

componenda, ftupente populo, multa cum S.

alfervabatur, locum patefieri juffit ; fanctoq;

Ambrofio defide catholica & Chrifti divini-

corpori dextrae pollicem , praeterea nihil de-

tate collocutas.

effe cognovit,

MM DI RReR I MUET o o Vr TTR

| Reliquig Santi. Martialis azpüvor

Variwn nunguam. Santlorum,

liber]ant.

XXXIX. S. Euphrofyna nunquam fed'ereDæxeL p.

vifa eft. Ifidorus nil nunquam veftis linezx? ge-5. Auri

Jo. Bspt. X)&XVI. Cum reliquie S. Martialis Le-

ftavit. Or Abbatem nullius unquam di&i poe-fod. c. 7.

Sign:us

movicenfis Pontificis ad templum deferren-

nituit. Macarins a baptifmo nunquam in tér-

de Rel, c,

34

tur, a S, Eligio illi ftru&um , poterant illze

ram exfpuit.Theonas annos triginta nunquam

fem Lt

quidem alia via rectius & compendiofius por-

locutus eft. Joannes Abbas annis quadraginta

[ 758

tari: voluittamen fanctusEligius, utalia irent,

nunquam mulierem, nunquam peeuniam vi-

futuri miraculi caufa. In via enim illa carcer

dit, ne ipfe comedens aut bibens vifus eft.

occurit, ubi feptem captivi tenebantur, Cum

Paphnutius annis o&oginta nunquam duabus

igitur S.Eligius cum facris reliquiis illac prze-

tunicis ufas. Gaddana toto vitze tempore nun-

'teriret, repente bajulus SS. reliquiarum gra-

quam fub te&to fuit. Abban nunquam cubare,

vi onere depreffus , folo affixus reftitit, neque

fed vel ftare, vel genua fle&ere confuevit. A-

progredi potuit. Interea captivi lenis toni-

cepfimas annis fexaginta neminem nunquam

trui vocem audiere: & ftatim vis quaedam

vidit, nemini locutus eft. S. Joan Chryfofto-

cum magno impetu adveniens, totum ab

imo carcerem concuffit, & effraftis omni-

Duis HunquaT ulli maledixit.

bus feris ac nexibns dillipatis carcer patuit.

Gentilis cum.| Chriffianis vincit,

j

Tunc mox iterum SS. pignora jam leviora

XL. In Infula Cuba Indiz occidentalisg, i.

portari fe alio paffa fupti

Regulus quidam victorias multas eft confecu-Niermb.

tus adveríus finitimos populosS, non alia ra-in Troph;

Corpora Catholicorum miraculofe — —

tione, quam quod ufus eft Chriftiano quodamMer.1 a,

cogmnita,

Duce copiarum fuarum. Is autem pergebatint 4* .

Jo.Fer.l.c, .X-XXVIL Cum

Mediolani ob gravem in-

hoftes, geftans in peCtore imaginem B. Virgi-

ter Hoereticos & Catholicos conflicttum cor-

nis, ac protinus illos in fugam verfos fupera-

pora occiforum ita inter fe effent permixta,

bat. Cumq; diffenfione orta inter Indos, prze-

mutuoque in fanguine natantia, ut Catholici

ftantiorne foret imago B.Virginis, quam Indi-

ab hereticis fecerni non poffent : S. Ambro-

orum Deorum, & idcirco ad arma veniretur,

ä

fius Deum oravit, ut fecernendi facultatem

convenere, ut in lata quadam planitié duo ju-

praberet ac indicium. Vix oravit, cum ecce

venes hinc inde brachiis ad terga ligarentur

ar&

ili

1

tdi

l54

repente omnium -Catholicorum corpora di-

ime, & duo quidem nomine Marize ab

vina vi mota fefe obvertunt & fupina coelos

adverfaria parte vinculis conftringerentur ;

afpiciunt.

Arianorum contra cadavera verfis

duolndicorum Deorum nomine fimiliter ab

in terram vultibus prona jacuerunt. Ad h»c

alia parte: quorüm vero manus fponte folve-

Catholicorum fanguis miraculo coagulatus &

rentur , ii viCtores effent, ac pro veritate cre-

in rotam globumque divina vi rotundatus

dentur pugnare. Res ita acta eft ; & continuo

circumvolvi coepit, . ac per totam urbem mi-

innümeris videntibus, inclamante Regulo: -

rabiliter a&us ad fan&ti Stephani Promarty-

ve Maria , aftitit Matrona mirabili Majeftate,

ris Templum usque

perrexit : vubi a tellure al-

qua ? adíuos appropinquans, & virga manus

!

tangens, illos exfolvit , vinculaque fe ad alios

J

tiü"lma abforptus eft.

"

duos exadverío pofitos devinciendos conti-

nuo contulerunt.

Fraus circa. Religuias detetla,

Quo peraco, vifum eft i-

Idem 1, 3.

XXXVIIL Vir nobilis , genere Senenfis,

dem certamen renovari ; ac rurfus idem mira-

c.Io, a, 2ereliquias deS. Auguftino pietatis caufa habere

biliter evenit. Hoc paffim divulgatum pluri-

volens, Ticinum abiit, & a San&i corporis

Inos ad Chriftum adduxit.

cuftode multa pecunia voluitimpetrare, qui

veritus fanctum corpus violare, e cadavere

. Providentig divingymirum fpecimen,

BärthOL

paucis ante diebus defuni pollicem abfcif-

XLI. Dum P.Stephanus Fabri inChina per-

e

fum illi pro S. Auguftinidedit; eum vir ille ho-

currit miffionem Jamhien, vidit in flumine ho-

in China

norifice habuit. At nocte quadam non plene

l.

. fol.

minem à ftomacho aquis eminentem iinortíi

^ LI25.

dormienti S. Auguftinus apparet multa luce

Pater a comite quzerit, quid hoc fibi velit ,

&

clarus,eumg;fraudis & erroris admonet,often-

num quispjam fubmerfioni proximus fit, qui

ditq; fe digitos omnes habere; hunc autem,

fua ope indigeat, ne mergatur. Sed alter re-

quem pro fuo acceperit, non effe faum. . Sed

fpondit, hunc effe hominem ob graviífima

ne vana, inquit, fit fides tua, accipe. digitum. hunc

fcelera ad hoc damnatum , ut in medio flumi-

meum ; ftatimq; ademptum dextre fuse polli-

ne effet, dum moriatur. Contrita effe illi, &

cem ei dono dedit ac evanuit. Multa enim vir

cominuta pedum & erurium offa, & ipfum in-

ille digito ifto miracula fecit.

Quod audiens

fidere faxo. Si quis pietate comotus ei fruftil-

Longobardorum Rex fan&ti corporis cuíto-

lum panis objiciat, inde vitam illi prorogari:

dem in carcerem conjici juffit, voluitque rem

prope jam per menfem eum hoc tormento

penitus cognofcere. Cuftode vero affirmante,

cruciari. Motus Pater comiferatione oculos

L

n

1

/ïppmdzx Hifloria,

539

.in colum levat, & a DEO donari fibi hanc

do&rina fuit de fide: Altera le&io exemplum

'Tum a-

animam pu&ulat adhuc idololatrze.

fuit, quo eis praeluxit,neque parentes gentiles

quam ingreffus, loqui de zeterna falute ac fide

zegre ferebant filios ab eo erudiri: quod fcho-

coepit, & quantum neceffe eft, & tempus fert,

la Pauli ad honefïa-tem, modeiham affiduita-

hominem erudit. Mifer ille tandem annuit,

tem in ftudiis erudiret , domi & in urbe paffim

& magna figna credentis & dolentis dat. Tan-

pro miraculo habebatur , eam Juventutem

dem Pater hominem in ipfo & ex ipfo flumi-

videre; & beatum fe credidit, qm filium in

]fx.xel p

: ne baptizat: & Patre digreffo , alter mox fe-

ejus d1£c1phna habuit.

&le

Q 61

liciter exfpirat.

Pulli in mamu examf

AVira.| Converfio,

XLIIT. S. Kcenginus aliquando in Quadra- Nierem.

Idem l. e,

XLII Quidam literarum in Sinis Profeffor

gefima in folitudinem feceílit: ubi dum mo- d* mirat.

$. €, 9.

fol. 38&.x ( qu:e eft honoratiffima inter eos conditio) a-

re fuo manum per /feneftram ad coelum lewa-^

deo fuit ferocis ingenii, ut omnes ab eo ceu

ret, ei forte merula infedit, & quafi nidum na-

rabiofa beftiafibi caverent. Hic fubito praeter

&a ova excludit, cui praedi&us San&us tanta

manfüetudine & patientia indulfit, ut nec ma-

omnium exfpe&tationem ad P. Julium Alenum

in Provincia Foceu animarum faluti intentam

num clauderet , nec retraheret ; fed usque ad

venit, animo Chriftiana facra fuüfpiciendi, adeo

plenam puHorum exclufionem. eam exten-

mcdeftus ae mitis, ut alius ab ipfo videretur,

fam teneret.

In hujus rei memoriam imagi-

fed quia fides ei nondum habebatur, ter repul—

nes S. Keengini per Hiberniam in manu ex-

fam, & eam patienti animo tulit. Poft paucos

tenta merulam habent

DN

dies iterum adeft, eadem fubmitffione, adhibi-

4

tis etiam chrlfhams amicis fidej ufforibus : ubi

cm'ez ardor,

tam ferio caufam fuam peroravit, ut Patri vi-

XLIV. San&a anus in ]apoma feptuagmta hlï*DP-

feb

deretur, credi ei poffe, aceum erudiendii fum-

o&o annos chriftianse fidei retinens, parvu-;

aflna

in M:ff,

Vletmp.

plerit cum tota ejus familia , jam ante ab ipfo-

lam crucem capillis clam invexit,& utlateret

: jap.lib, z.

1 Tropti

omni crinium comptura & lotione abftinnit,

i.l 4

1et fupplice fidei conciliata: Ipfo die baptit-

!

' mi Pater in amplo conclavi ad id ornato cum

neque ab alia fe pP&l tolerabat ,

fene&utem

i.

ejus cognatis eum opperiebat ;

qui infolito

caufata , qu»e eas elegantias nevhgeret Sed

apparatu ad baptifmum accxplendum com-

ahqaandü ejus cognate vi eam pectinarunt,

aruit. Dextera facem acceníam tulit, & fab

& inventa in crinibus cruce, iliem ut ream ad

finiftro brachio veftem, quam fibi detizxzt &

Judicem detulere, verit» ultima fupplieia , fi

reticerent, & res aï unde innoteíceret ; voca-

alia infignia literati Xozai, hoc eft, Baccalau-

rei, cojus gradum tenebat. Ita ftans coramPa-

ta ad judices vetula conítanter retmuxt & pro

tre, Hic habitus, inquit, fcio non eft mearum . cul-

eo longls e& fanphtns enecta.

parum reus; m/rzlonzmm mnecain eomque deliquit,

quia ih eo habitu liberum |habui: acce]fum ad. Ian-

Marti yriü de/' derium.

darinos, €2 fribunalia , €9 dicendi arte abufus ,

-XLV. Incendium , quod in regia urbe [a-

Ibidem.

millies injuflas caufas 70; opugnavi, fecique ex immo-

poni- Yendo triduum duravit, anno 1658.

Chriftianis fuit attributum. Et cum Namrafa—

L'/'?Z['ï/"lf Teof, £ Telf 112H0€€i UY le,/ï (ia ei vendi-

tiu, qm plmu emeret, Nunc auiem in omnemn vi-

chi inquireretur, num illic effent Chmfham ac

muiti re *mä ti effent ,

£am, quam modo fufcipere paro ,

hac ve[le me' ex-

volebant judices in eos

fïmlm dc cum ed gmdu lztemfz, es jþmm £ ab-

ut mcendu au&aïes animadvertere. Citati ro-

dico illo-privilegio , quo. auditus in tribunalibus

gatiq; fatfi funt cordate, feChriftianos effe,nec

(s

fui , nullamque poft hanc. caufam [u[cipiam * Tdque

ulla tormenta formidare ; Chriftianum ve-

ro neminem effe auctorem incendii ;

Chrifti

tam [erio ac bona fide' uí n ommi vita murquam

velim ad - fioc /hïdzz genür redire , uti mumquaem

enim ïege bonaeffe a fepro malis reddenda fe

fum: deincepr induturur ; ; quo di&to veftes in i-

tamen etiam fic mori paratos : neque fecum

gnem conjecit. Inde gembus fupplex bagtif-

extinctum iri Chriftianos , quorum in regnis

mum accepit, Paulus di&us.

Pofï P: auculos

Omure & Arim:e effent ad quadraginta mil-

dies, poft exactum in vitze proeteritoe errata e-

lia. Ergo ad cavendos tumultus rem oinnem

xamen, majoribus literis in folio grandi ma-

diffimularunt tunc [udices, ac liberos dimife-

runt, Venere tamen literze

1660. nunciantes,

ora fua peccata confcripfit; & e muro ejusdem

"n hwl,

Aule fufpendit, ut omnium, qui mtraxenï 0-

Tyrannum Chriftianos ,

ut incendii reos, ad

decem millia occidiffe. Fmt tunc tantus feïvor

; Chins

culis pateret: ut, qui le&uri elfent, ac pethimf

T fol

ejus vitze ftatum cum praefenti ab illo tam di-

omnium pro Chrifto moriendi, ut etiam par-

pj

vuli carnificibus fe ultro ad cædem offerrent,

fpare compararent, mtelhgeïent legis noftrae

fancimoniam , quze ita fuos feCtatores poffet

altaque voce faterentur , fe Chriftianos effe.

ifnutare. Retinuit áutem primum foum mu-

nus erüdiend»e juventutis, cujus faluti potius,

Hilarir patientia,

quam doctrinze intentus , intra paucos menfes

XLVI Fuit in ]agama fenex Petrus nomi- Ibid. c,

3o. juvenes ad fidem adduxit. Supra portam

ne o&toginta annorum bono zelo & pietate in :

.queq fuze domus chartam affixit, in qua ma-

Deum plenus, & gratiofe fanttus, fcriba infi-

gnis, ob bonitatem etiam gentxhbus Carus.

is

joripus literis m*ofïtebatm , fe pauperec: gratis

docere: quo vix le&o, fcholam habuit ita ple-

in perfecutione bonis omnibus fpoliatus, cum.

nam. ut locus dlfCipulOS vix caperet. Prima

juberetur infuper monetam exfpoliatoribus fuis

R P, Lo/m Bibl. Man. Tom. 11

Yyy2

largiri

Bibliotfecae Mm:uli: Concionatoria

m

largiri,

illudendi illorum procacitati, dicebat:

& opera; rubrzfunt ejus vulnera & þafüq,

lbidn S' s

fe monetam elfe,

fi monetam vellent , expen-

nigrae jufta & occulta Dei judicia.

derentíe pro quacung;re vellent. ltérum ro-

gatus,

ut pro merenda vitulum iilis daret, ait,

AMatrimonium a C/m'fio 4 irgz'm' in-

- fe vitulum effe; lixarent fe,

aut affarent pro li-

| pemtum.

bitu, mortem intentantibus refpondit, nihil

aliud in. votis fibi effe; fedtandem, poítquam

L. B. Lucia Narricenfis a Chrifto amantis Ibid.lib.6.

Ípecie adhuc feptennis puella defponfa fuit ,c. 12.

coram judice etíi iniquo panegyrin. de fidei

annulo aureo in digitum inferto. Cum, ecce

Jaudibus habuit, lf;ber dimifífus eft.

idem Virginis Filius eidem imperat, ut illuftri

Scruplus innocenr. Neophyti,

ex Comitum genere adolefícenti nubat , man-

fura Virgo. ltà inaudito exemplo virgo voto

Ibidäem.

XLVII. Ibidem fenex quidam, ardente fua

domo, omnium aliorum oblitus cupiebat u-

virginitatis obftricta, a Chrifto jubetur matri-

monium inire: In eo fui & auxilii divini fecu-

namimaginem e charta falvam Chriftiin cruce

interlatrones pendentis. Ítigitur per medias

ra ligneum crucifixum medio femper in tha-

P^

flainas; cum vero incendium crefceret,& vide-

lamo pofuit : Conjugem, fi forte carnis ille-

:

*ä

cebras fentiret, emicans e vultu ejus fplendor

ret,vixafe illzefam imaginem afferri e flamma

poffe,

ingeniofe pius , ac fui fecurus, convolu-

abfíterruit, & omnem libidinem extinxit, aut

tam imagiuem in os

fumpfit,& deglutivit. De-

aliis modis eam caftigavit, donec Lucia ma-

gnis ad Deum precibus Comitem induüxit, ut

in Patri noftro anxius queritar, fe id fibi re-

ligioni ducere ; cumque Pater juberet eum fe-

ipfe Seraphico Ordini nomen daret: lpfa ve-

mo eífe, mox reverfus, adhuc

ro Praedicatorum Ordini adfcripta eft.

.curo acl»eto ani

anxie dicebat: In imagine fuiffe etiam duos

*

latrones ; quare timere fe, ne, cum eos quoque

/5 Tunquimnþ.r Ecclefi laus €2 fkivor.

Philipp.

devoraffet, malus & finifter latro aliquid vitii

LI. Non vidit Oriens & quzevis aliaplaga

;

de Mar.!.

Indiz Orientalis , quam noftri a centum &

t. deMiff

fui fibi affricaret, & fimilis ei fieret ; Pater ri-

fum non tenuit, & fenem optimum amplexus,

viginti annis excolendam fufcepere, ecclefiam Japon.

ait; omnem fe illius culpam , fi quze effet, in fe

magis florentem, & fru&u copiofiorem : neq;166;.

reqipärg: ipfe vero bono animo effet.

fanctitatem magis radicatam, populum fan-

&iorem, labores magis benedictos, quam quos

Miraculofa loci. mundities,

in regno Tunquineni exantlavimus. Abun-

läiermb.

XLVIIL. Rogante S. Patricio adhuc puero

dantior eft inibi fru&us, quam fuit jactura in

de nat,

pro nutrice olim fua ab emptore, oppidi cujus-

Japonia. In Japonia quidem primis quadra-

fnir. in

ginta annis Patres noftri erant centum & tri-

Evr. l. 3.

dam domino, in fervitutem abrepta , quze co-

€. 46. —ge

batur fcopis officinas omnes intra munici-

ginta, habebant duos Epifcopos, multa Col-

& e ftabulis equorum fimum

legia, in quze erant, ubi docebantur artes libe-

pium expurgare,

habitacula illa absque hu-

rales ; Seminaria non pauca, ubi educabantur

exportare, omnia

mana manu mundara cerneba

ntur, nec infra

Catechiftae ; & tanta cultura toto eo tempore

fatti Chrifüiani ter centies milleni. Erecta de-

feu juxta fimi. alicujus veftigium cernebatur;

in Templa ducenta.

In Tunquinenfi regno

IURP!ltl

mirantibus omnibus rem infolentem , nutrix

Toyg,

tandem a fervitute eximitur. Manfit etiam

fpatio triginta annorum, fine collegiis, fcini-

nariis, Epifcopis ,'ad fummum denique a de-

Frr,

oft ejus difceffum miraculum, quod usque in

cem fociis, Í2pe paucioribus linguze illius

i6st,

præfe

ns ( ait Jocelinus ) conftat effe confirma-

tum ;

fi enim infra di&tze munitionis ambitum

gnaris , tot ad Chriftum adducti funt, ut ja-

quot locus capere poteft, ibi ag-

tot jumenta,

Ponum numerum fuperarent.

regentur, nulla ibi fimi particula reperitur.

Eít autem locus ille celebris in valle Clud. fi-

Sucuritar de rebus ad vitam [ervandam

meceffarür.

tus, lingua gentis illius Dunbreatan , id eft,

LIL Joannes Avila facerdos,dum aliquan- Vita p. z.

ï

MQns Britonum, di&tus.

do Cordubenfibus ecclefiafticis oftendit exi- 8. 3.

guum Bibliorum volumen , quod ei fempere-

Puffio Chrifii fru&uofe leia.

Lyrzus

XLIX. Duo familiares amici, alter Cleri-

rat ad manus, incidensque in eam Chrifti fen-

de imit

cus & do&us, alter laicus illiteratus, anchore-

tentiam Matth. 6. Querite primum.| Regnum

Chrifti.

Dei, €$ juflitiam ejur, €2 cetera ( utique tem-

pat. l. 6. c.

tze fimul facti funt. Clericus coepit ejus vitae

1Q»v

rigore fatigari, a

creditum meditari; alter con-

poralia ) adjicientur vobir; afferuit, fe ei fen-

,2

tra femper hilari

s erat; cum aliquando conve-

tentize lineolam fubduxiffe, atque ejus verita-

Iteri fidenter moerorem fuum

tis fecurum, fidentemq; Chrifti promiffo, nun-

nirent,Clericus a

& ejus ca

ufam exponit ; cui laicus diferte e

quam caruiíle neceffarüs fubfidiis. Et mihi a-

Paífionis Chrifti mcerorem abfterfit,

liquando dixit, ait Author, fi Genuenfis mer-

mylfteriis

L)

L

n alinm hominem mutarit,

cator aliquis opulentus idem illi polliceretur,

lib i

ut omnino eum 1

Otulo

Rogat eundem Clericus, unde hanc fcientiam

fidemque Chirographo firmatam traderet in

my&l C. l

hauferit ; cui alter: Liber meus, ait, eftDomi-

manus, fe omnibus ejus neceílitatibus provi-

IO, n' I

nicz paffio

nis & mortis, in eo triplices quo-

furum , fecurum fine dubio fore, neque de re

tidie literas lego,aureas,

rubras & nigras;fimul-

ulla folicitum : quanto potiori jure, ajebat,

em Crucifixi hominem addu-

fibi fidendum verbis & promiffis Chrifti, quae

que ad imagin

.

cens, aureze, in

quit litere funt Chrifti virtutes

fallere & tranfire non potlunt.

ï

Patiex-

,

ZLIppendix ; Hiftoria.

541

Patientia cum doloribus getenda,

baria,vafa argentea & aurea.x Superfluitas auté

ifta non eft ob aliud inventa,nifi ut pafcat ocu-

Ibd,g.s. LIII. Idem in morbis dicere folebat : Domi-

ne auge dolorem, [ed €9. auge patientiam. — Gravi-

los proprios, &, quod miferabilius eft, glienos.

ter aliquando valetudine aflli&tus, cum ejus

Miniítri obdormiiífent, & candelz quoque lu-

Ebcleþæ mutatio,

men extingueretur, crefceretq; doloris acerbi-

LVII. Cum Petrus Senonum

Archiepifbd— Ibid. c.12.

tas, noluit illos excitare. Victus tandem dolo-

.

bil l.

pus AbbatiamClarevallenfem adiiffet,ut quen- niru

8

j là

ris vehementia, Deum rogavit, ut fefe libera-

dam Converfui illic vifitaret, qui frequenter'* *

ret : paulo poft obdormiit nonnihil, & cum e-

rapiebaturin excafin , poftulavit ab eo fibiali-

vigilatfet a doloribus liber, cuidam adltanti di-

quam vifionem enarrare. Cui alter , //idi, in-

fcipulo dixit: O qualem hac no&fe alapam mili

quit, Domimsm guandam [peciofiffmunn , : auro

inflixit Deus ? quod. fcil. a Deo exauditus, plu-

€? geuimis ornatam : Ea mili. fupenti dixit: Qua-

ra tolerandi occafionem & merita amififfet.

nam [um ?. re[pondi, videri iil effe B. 'irginem,

E

tum illa : re[pice me a tergo; cumque a. tergo. vi-

Defenfio famz DEQO commifa.

derem,, vidi éam putridam , €9 vermibus . [catu-

Ibid.p. 2. LIV. Ejusdem Avilz do&rinam in concio-

rientem, .Nunc , inquit-illa , poter videre, me B.

*6. nibus carpentes apud Ínqrifitores eum accufa-

Virgiuem non e[Je [ed fum Ecclefia , qui in grimo,

runt, quali feminaret errores, coelo divites ex-

ftatu, quafiin. anteriori parte , [cil, in. Zlpoftolis,

cluderet, damnaret inconfulte mortales,& fe-

in Martyribus && Confefforibus fui pulcherrima,

duceret : Unde juffus eft publico abítinere, do-

E? decenter. ornata : fed a parte po[leriori , id df

nec eas criminationes diluiffet. Parraga, Do-

poflremo tempore , ut in modernis. Pralatis, [um

miuicauus, vir maguae do&triuze & auétorita-

quirida, [ordium €9 ign0fniiziæ plena,

tis,ei fuafit quidem, ut accufatores injuftos re-

Dotlriina potior armir,

^

criminaret; hoc enim licere, quemadmodum

lugaris

Philipy

cozitantem auferre vitam licet occidendo

LViI Callitus II qui Nicolao V. fuc-

verti. 1g.

de Mir

ceífit, & omnes bonas artes reftituit, ac fovit,

.. II.

r, del

pravenire. At ille.nihil omnino pro fua caufa

Jupon,

egit, Deo & innocentia fua confifus. Abfolutus

cum intellexit periculum , quod ecclefize imi-

,1663c

igitur, & ab Inquifitoribus juffus eft, fefto die

nebat a Jacobo Picinino belli Duce, intrepi-

in eadem, qua prius dixit, ecclefia principe S.

dus refpondit: Habere fe tria millia dottif-

Salvatoris Hifpali verba facere. Ubi in Cathe-

fintorum Virorum , quorum confiliis fapien:

dra apparuit, illico tubarum fonitu, magnis

tiaque omnes omnium fimul Europee Dueum

plaufibus, & totius urbis congratulatione ex-

conatus facile reprimi contundigue poflent..

ceptus eít; fed ille memor confilii a Chrifto

dati, fui fermonis exordium fecit a precum

Clerus malus a. Potta reprehen[us, —

Adam

poftulatione , ^gans Auditores, ut una fe-

LIX. Poéta quidam chriftianus ita olim,.

hirm-

malos Clericos fugillabat :

3

cuim eorum, a quibus fuiffet: calumnia peti-

beck. p. 2.

Curant non aras, fed haras; non vera, fed

not. faer,

tus, DEO c?nixe falutem commegdarent.

eera .

«- fol. 439.

Mehiw*dbili; iiz morbo patientia,

Non zquum, fed equos: non inopes,

IDRCïato

LV.

In nova Francia anno 1650. quidam

fed opes.-

- Libras, non libr

os relegunt, parentque mo-

novee,

Michacl E Kovaendal dictus, juvenis viginti

Franc.

duorum annorum,magioue virtutis, cum aeger

qGetae.

165C. multa toleraret a Chirurgo , morbo id exigen-

Non monitis, pretio , non prece queni-

te ; Dei caufa libenter omnia perferebat,& fe-

que juvant.

Non alleluja recitare, fed allia norunt,

ipíum animans: Si dzemones, iaquit,aut hiro-

one, quam Salomone le-

quenfes ( juratieorum hoítes) infideles meum

| Plus in Sulm

corpus fuppliciis excruciarent, coufolaret me

gunt.

ipfum , cogitans ,. Deum dele&ari patientia

mea : etfi eorum crudelitatem & peccata dete-

Conceytio Dmmaculata B. Virgihir mira-

VM p. h

ftaretur. Nunc autem, dum is, qui me aflligit,

biliter. ill uftrata,

$3

orta ime In Rälaf.

facit hoc Dei amore, cui placet. quod agat id,

LX. In Hifpania quodam vefpere

'ifþafh

mani tempeftate , inter.varia fulmina & grau-

1665.

quod mecum agit: caufam habeo, patienter

dines coelum lapidem dejecit ita micastem,ut

]

omnia ferendi, ut Deus voluptatem capiat,

quando me vi

olures alliceret ad videndum & explorandurm:

te oífendatur.

det ita pati, ut ipfe nqna ex pat«-

ac repertzefunt incifze literze hoc fenfu: Saive

AMMaria Virgo, €?- Mater. Dei, coucepta fine. «ma-

:

W'enter omnium membrorum [umptuo- |

cula' originali.

- Eadem foriter defen[a.

t RAU.

Ex eaä;

LVI. In menfa cujusdem Przelati mota fuit

LXI. Ef Matriti domicilium quoddam Do-

[diota in

minicanorum , cui nomen vulgo Collegii de

oculo

quzeftio, quodnam membrum fit fumptuofius

myf.c. in corpore humano ? refponfum fuit ab om-

Atocha, ubi inclyta miraculis imago D. Virgi-

I

' 19, 1. I-. pibus, ventrem effe.

Interrogatus poftremo

nis, quam vocant Dominam noftram de Ato-

Philofophus, qui aderat,afferuit, oculos plures

cha, publica religione colitur. Contigit autem

facere iumptus, quam corporis quodvis mem-

meníe Auguíto proxime fuperiore, ut oborto

incendio , quo & Templum Antochanum &

brum., Quia fex funt, quze fumptus faciunt ni-

Coenobium deflagravit, fubducta flaimis facra

Inios, vefteg pretiofz, equi, zedificia, libri, ci-

Yyys

imago

/

542

i

llibliothecee IManualir. Concionatorig

imago ad; Mona&erium San&ifimz Trinita-

confeftim avferendam. Interim multi e prima-

tis exportaretur.Sed brevi rezedificata eodem

ria nobilitate vel fortuito, vel rumore exciti

2&'3*

loco, ubi templum Atochanum erat , zedicula

adfunt, & caufam tumultus inquirunt: Qua in-

non incoimoda, placuit Patribus Dominicanis:

tellecta fzeviunt ipfi longe attrocius cateris ,

venerandum Statuze pignus in antiquam fedé

queruntur tantum Hifpanizx dedecus, utcui

reititaere,ejusq; translationem feu relationem

probrofum fit, Deiparze maijeftatem imminuj,

magnifico apparatu honeftare.

Facum id

gloriamq; deformari ab illis, ut ajebant, canib',

Íplendide & honorifice maximo populi con-

quorum conditor Hifpanus fuiffet. Si quid fi-

curfu, & more gentis per o&onos dies. Adhi-

mile alii Religiofi tentaffent, continuo ab his

biti quoque Regii Symphoniaci, nec defuere

ipfis de hzerefi accufandos. Supervenere qua-

per noctem feftivze faces,ignes artificiofi,miffi-

taor Religiofi, e S.Francifci familia cafu prae-

Itum e fulphurato pulvere fagittarum jacula-

tereuntes duo pedites , mulis adve&ti Benedi-

tiones, varia volantium flamarum fpectacula.

&inus unus, alter Hieronymianus. Hi omnes

Seá felicem totius fefti decurfam , oGavo die

populi furorem animarunt verbis. Poft multii

vefperafcente, turbulentus exitus excepit. Sa-

fremitum decernunt ommes , rem ad inquifi-

cros enim concentus terminaturi mulici Re-

tionem deferendam. Interea titulum in librari-

gii,coufueta claufula,qua laudesSS.Sacramen-

ls proxima officina reftaurant optimates prze-

ti & fine labe conceptze Virginis canere mo-

grandibus literis in nova tabula: & ifacelli fo-

dulate folent,finem facere parabant. Declama-

ribus affigunt,edu&tis gladiis minati,fi

guis ma-

bant illico Dominicani : Cantores contra gra-

num auderet admovere. Quodfi quispiam Deo

viter dedignantur, &.in propofito perftant.

invitus monachus id audeat, effe&uros fe , ut

Neq; loci.reverentia deterriti nudant gladios.

fentiant, quantum ipfos Virginis fan&iffimze

Denig; cohibitis refragatoribus ufitatam car-

conceptio pupugerit. Hzec autem per quintam

men numerofe pertexunt. Unde poftmodum

& fextam velpertinam gefta cum effent,adii e-

regrefhi;ut injuriam pietati fuze fatctam ulcifce-

go ipfe locum certaminis circiter octavam.

rentur, ac Patribus Atochanis degre facerent,

Needum relanguit tumultus , oppleverat pu-

ea ipfa noe chartam nigro tin&am, cui albis

blicam viam confertiffima multitudo,Cardina-

characteribus hzec verba infcripferantHifpano

lem Toletanum operiens,qui advenire diceba-

idiomate : María fanfiffima , concepta. fine. guc-

tur. Plurimi autem e turba Religiofum, qui

cato-origimali : templi foribus affigunt; Illuxe-

mane Muficori titulum refixerat, ad fupplicifi

rat poíterus dies 23.Nov. iniras tragcedias da-

turus. Hzerebat valvis epigraphe muficorum:

depofcebant , atq; in ccenobium irrumpere ni-

tebantur, refponfum eft a coeteris Dominica-

prope adítabat quidam a Dominicanis fubtri-

nis, eum effe zedituum hominé laicum, rudem

ftis, & tacita cogitatione defixus ; quem de via

& illiteratii, biennio non amplius religiofum:

confpicatus puer duodecim circiter annos na-

jam domi non effe, alio migrarejuffum. Sur-

tus:illac tranfiens, & amphoram vinariam ma-

dis hz*c canebantur, Quare non fores effringe-

nu geftans accedit,atq;horninis mororem con-

rent, ab octava ferotina usq; ad fecundam ma-

je&ans e vultu : Quid, inqu

it, enimo ver[as Pa-

tutinam ftetere pervigiles prope omnes prae

der? haud dubis. fine peccato. orcinali concepta

L

foribus Dominicani , ut fui revereptia vim at-

£fl. Cui Dominicanus

?

perge inceptum iter,

cerent. Subinde autem valvz, poftes fupcsum

atque abi,, vilis. mendicule. Tum puer convi-

limen conveftita erantepigramatis, fententiis

ET

tio nil tarbatus , Ita »efl, ait. Pater ; tametfi tibi

emblematis, ut nil vacul füpereffet. Certabant

doleat, fime peccato , originali concrpta efl, Vacet-

ingenio, B, Virginem conceptam fine labe ce-

fitus illa confidentia Pater erunipitia jurgium

lebrantes. Nec vocandi fuere, qui legerent.Si-

& contumelias. Puer ítreaue refpondet, fit

mul ortalux vigefimo quarto Novemb. con-

clamor, & ingens concurfus. Fremunt omnes

fluxere rota ex urbe fpectatores, qui vario illo

contra Dominicanum , & pueri caufam tuen-

ingeniorum partu oculos animumque pafce-

tur. Ille impatiens ia Sacellum fe recipit, ali-

bant. Ego quoq; omnia perlegi, ac prze coete-

quid quzefiturus, quo Muficorum epigraphem

; Au'thore

ris piacuit Poéma füpremo oftio magnis & ve-

b

e foribus evelleret, Tandem nodofam cannam

na&us redit. Forte in s»edicula tunc orabat mi-

nuftis chara&eribus fcriptum. Ecce autein

ex alio aliud malumDominicanis. Die fequen-

les, qui in Dominicani exeuntis ore ac geftu

ti decernitur quadam poteftate fuperiori;ut fi-

aliquid intemperiei fufpicatus , in(cquitur ; &

ne mora adimatur eis facra imago B. Virginis

aruündine titulum illum radere , refigere, ac

de Atocha, & ad Sanctimoniales

quas vocant

concepere molientem dehortatur. Renuente

Diícaleas de la Princeffa, deferretür. Tuin de-

monacho miles arma expedit, & ftricto eladio

mum fulminati eo nuntio, nec minorapericu-

vim parat , &ultarum fe B. Virginis injuriam

la veriti, fefto

B. Virginis concéptze brevi ce-

clamat. Dominicanüs fuorum opem implo-

lebrando cedendum plane cenfuerunt, & pu-

rat : [lli erumpunt, & militem quidem a vi co-

blicoe pietati obfequendum. Invitant ergo mu-

hibent, fed non illius & turbse voces. Cla-

ficos, e templo Difcalceatorum , rogantes im-

mant omimmes: ignem monafteriotnjiciendum.

penfe, ut in facellofuo Atochano Hymnos

jam illud cum templo nuper aríifíe; claroirati

vernacula lingua de iiaculata . Marize conce-

Numinis argumento. Nunc demum mona-

ptione populo audiente concinerent. Venere

chos ipfos, qui non refipuiffent, fimul exuren-

mufici: & cum illis à civico Vagiftratu non-

dos.

luterea Virginis Atochan effigiem ab

nuli, quoruin poftulatu & prope coa&u ipfi

indignis, & Dei Matris nitorem infamaatibus

lleatium

ecambomiuicani hinc atvq; hiüc e pfa

fubíel-

dpyendia s

Hijioi*i&.

543

fubfelliis

alta

ACUO

"

tnis clare,ac Depius decantarunt:

tinaciam, quam non fine multorum fcandalo

Laudetur. [auctiffimum Sacramentum , €2. puri[-

pra fe tulerat. Sed B.Virginis favore, quam a-

ima lirgo toucepta fie labe. geccati. originalis.

lias fingulariter colebat, ad vitam rediiffe; bre-

Colliqueicebant gaudio, quicunque hoc dulci

vi tamen intra novem videlicet horas denuo

fpettaculo intra sedem fruüebantur.: fed quia

fe moriturum, accitoque íacerdote, qui ei

longe arcebantur loci anguftiis, P.Prior vir au-

olim a confeífionibus erat, confeffus & abfo-

thoritate & meritis gravis,magneeq; in urbe e-

lutus eft. Exin omnes ad piam fententiam te-

xiftimationis,prodit eSacello, dat fe in lu&tan-

nendam hortatus eft. Jufculum apiis feeminis

tes cuneos, & ad mediam plateam parvam it. :

oblatum refpuit: paulo poft iterum fe mori-

ibi denique omnibus ad eum rei expeCatione

turum: eo tantum fine vitam recepiffe , utpu-

converfis magna voce illud idem clamat: Lau-

blica atque praefente confeffione przeteritze

detur SS. Sacramentum, mec. mon puriffina l/irgo

contumacize Ícelus elueret, & inaudito hacte-

concepta [ine labe orginali : fucclamavit univer-

nus teftimonio piz fententiz veritatem con-

fa multitado : //iforia / vitloria/ Idq; tam fo-

firmaret. Di&a a fe hora obiit: corpus folenni

nora &imani voce , ut nemo potuiffet toni-

rita in fublimi tumulo collocatum eft. Sicari-

trua,fi quee fuilfent,exaudire.Priorinter hilaris

us furca ezedem luit: feries miraculi in tabulis

turbae plaufus egrediens, fua ipfe manu, fpe-

alfertoribus fzepe in dubium vocata, publica

&ante populo, efuperliminari zedis tabulam

auctoritate ftabilita eft, idq; AnnoChriíti 1484.

appendit longitudine feptem pedum, latitudi-

1525. 1610. 1653. & palfim extat. Habet eam

neunius, cujuó in area czerulea literis aureis

Torres, lib.2.c. 4. Tenas Epifcopus Tortofze

inuftum erat hoc lema : Zaria f[anctiffuna conct-

in Conc, dé Concept. B. Virginis. Sebaftianus

pta [ine matula. peccati originalir: eoq; teftimo-

Abrea in t. 2.tract. s. difp. 6. fe&. 4.n. 36. Hi-

nio fuum fuorumq; fuffragium luculenter te-

ftoria Longobardica edita Argentinze. Serra-

- ftatusabfceílit. Praeterea juffi funt pofthac;qui

nus l. 2, de Conc. c, 3. Vega in Theol. Mar.n.

ad introitum templi füipem a populo rogant,

392. Bafilius Pontius. Czterum hoc unum

in fumptus cereorum, his verbis conftanter

affirmo ( ait P. Honoratus Faber, qui fub no-

uti : JJate pro. cereo SS. Sacrammti, €9 B. Vir-

mine Hugonis Siffilini latet) nullam hattenus

ginis de Rojario Marig fmzägiJWmæ coticepte [ine

exceptisiis, quzx& iu facris Codicibus conti-

nacula peccati originalis. Placuit autem ad rei

nentur, hiftoriam a ie leCtam fuiffe, quoe ma-

perennitatem eaià tabulam , quam Prior Ato-

jorem au&toritatem & fidem prz fe ferat. Di-

chanus oftio appenderat, tenacius firmari.

&us Hugo Siffilinus in libello feu opufculo

Condicitur in rc.matutinam die: fequentis 26.

exquifite docto, quod infcripfit : Corolla V ir-

Nov. Rurfus confluunt cives, indigenze, adve-

gimea, in conclufione.

nz.. Tum vero applicatis fcalis duo eFratribus

feu Laicis Dominicanis tabulam firmant clavis

Ordo S. Francifci miraculofe defenfus,

ingentibus ferreisq; fibulis tam valida malleo-

LXIII. Anno 1376, quidam Praelati vole-Biblioth,

rum impattione, ut non nifi magna vi revelli

bant Ordinem S. Franci!ci abolere, habito ali-

paup. lit.

c. de cons

poffe videatur, tubis interim ac tympanis pet-

quo Epifcoporum conciliabulo. Erant autem

fi!. rmalis,

fonantibus. Ita tempeftas refedit, permiffumq;

eain urbe in ecclefi? przecipuse feneftris de-

" Domiaicanis, ut fequenti noCte per tenebras

picte du imagines S. pauli, & S. Francifci.

alia programata tollerent uno excepto, quod

Nocte zedituus vifus eft fibi audire S. Paulum

erat ei infcriptioni fimile, quam Muftci affixe-

dicentem : Quid agir Francifce ? cur. tuam non

rant, & aedituus fuftulerat. Cui tamen hzec

defendis filiam ? Cuiile: quid faciam ? mil ha-

verba funt addita: JVe me hinc auferant, uti [o-

beo prater crucem ; , €2 hac ipja patieutig me ad-

cio n:£o fa&tum eft.

-

monet. 'Tum S. Paulus hortatus, ne,tantam fer-

retinjiriam, ei gladium fuum offert. Terri-

Eadem in redivivo. a[ferta,

tus ?edituus, fimul ac illuxit, accurrit in tem«

Authores

LXIL, An. r424. VI. Idus Septembris Fe-

plum, certoq; vidit, utramq; imaginem infi-

cit, ^ fto Nativitatis B. Virginis Minoreffze, quod eft

gnia inter fe mutaffe ; in dextra S. Pauli cru-

oppidum Barcinonenfis agri , Francifcus Mu-

cem effe, & in mann S, Francifci gladium,tunc

letus,Baccalaureus ecclefize ibidemCollegiatze

cruore ftidantem. Interim increbuit rumor,

Canonicus , a quodam Francifco Planes, dia-

Epifcopum illum, qui ejus confilii Auctor

bolo füb hominis forma inftigante, ac Muleto

fuit, repertum effe mortuum przcifa cervice.

calumniam affingente, ipfo in templo principe

Tunc & ipfum vifüm naravit, & imagines

«

pugione confoffus, & interfe&tus eft; fed vix

oftendit.

L

per aliquot horas exanimis jacuit, cum denuo

B. Virginis ope revocatus eft ad vitam, ac mul-

Pudz'citia Primiata,

tis audientibus, quorum tefítificationes publi-

LXIV. Nobilis virgo viduaze matris, urgen- Nicius E- |

ca auctoritate exceptze funt , diftincta voce af-

te neceffitate ultima , monebatur a matre, ut rith,

feruit, fe, dum viveret, tenuiffe opinionem, B.

ad cavendam famem & inopiam fe proftitue- exemp;.

140»

Virginem fuiffe cum macula conceptam, &

ret;;ait illa,diem fe unum de re deliberaturam;

pertinacius propugnalfe , & propagalífe. Hinc

interea przecifos fibi elegentiffimos capillos

permittente Deo violenta fe morte fublatum

matri vendendos tradit, qui venum expofiti

ficarii manu ! cui nullam offenfionis caufam

cuma nobili juvene confpicerentur, ac ille

dediffet; feque ad Dei tribunal, ing; maximum

quzereret, num alicujus puellze effent,quae mo-

nafterium effet ingreffa ubi intellexit rem om-

falutis difcrimen addu&um fuiffe, ob eam per-

nem,

544

Bibliothecm Mamualis - Concionatorig-

nem, virtute & mifericordia comotus , jubet

& czetera pietate miraque divini panis fame

mulierem bono animo eífe. Clam interim in

noftris adeffe . ccepit.

puellze mores & vitam inquirit, & cum om-

nia huic facinori paria reperiífet, eam indota-

Literg Chrifli. Urbem defendunt.

LXVIIL. Quamdiu Edeíff»e 1n Syria literze

Jo. Balpt.*v

tam fumma Patris voluntate uxorem duxit.

Chrifti, ad Abagarum Regem miffze , fervatoe

ignius cs

24.de Rew

funt, tamdiu urbs illa ab hofte occupari non

lïq.

Vita p. r.

Concionatoris dos pracipua.

potuit,ut refertDamafcenus 1. 4.nec in ea habi

-

c' 20 &

LXV. Rogatus Joannes Avila a quodam

"probo Theologo, quodnam fÍibi documen-

tare tyrannus, àut hzereticus, aut paganus po-

tuit; quod fi exercitus, eam cinge:et,infans fu-

geide

tum darét, quo fe utiliter impenderet praedi-

pra portam eas legendo ftatim vel hoftem pro-

WW

n

j

$h Cl

cationi, paucis refpondit : Vghementer Deum

amaret,

fligabat, vel ad [pacem petendam eo ipfo die

AT 7'

cogebat.

Providentia D-E l in mäïu fwbmïnijh;'ando.

Singularis gratia reliquiar äme'ndi."

BiBl.paup.

LXVI, Fratri Guidoni Ordinis S. Francifci

LXIX. Francifcus Hortalanus S. ]. Coad.[o. Ferr;

. Bonav,

lit. C, de

jam Grandxvo Deus lautiores cibos providit.

jutor in Sardinia habuit fingularem conceffamDifquif.

Conver.

Dedi enim felem , quze quotidie e fylva volu-

fibi gratiam, detegendi defoffas SS. reliquias.Reliq. l-

fas,

crem aliquam afferret F. Francifco montis Il-

Ante mortem ducenta SS. corpora detexit,ac

2. p. I. €«

"

Qa. 2.

cini, ejus focio, ut praepararet: Ipfo vero die,

indicavit. Poft mortem digeftus repertus eft:

quo vir fanctus obiit, ad ejus pedes felix ex-

index plurimum veterym templorum , quze u-

piravit.

binam extarent, ipfe nunquam audierat, &

T

.Eadgm in filz"o ad catholicam fidem

SS. reliquias indicavit, quze ubinam locorum.

$

reducendo,

extarent fingulis in templis.

fiden 1.

Hiftor,

Juflitia Judiciorum Dei ill

3- 2b

Soc. p, 2

V-LXVII-. Fuit ju&enis viginti quinque cir-

compyrobata.,

ufiri exemplo

l. 5,

citer annorum : quitribus cum matre & fratre

LXX. Dominus quidam per filvam equoHenricus

a Piratis e Corfica Infula abreptus Algerium

vectus crumenam in viaamifit. Ubi ad flumenin Diopta

primo, inde Conftantinopolim ducitur. Matre

acfratre redemptis inter Mahumetanos infans

ventum, herus pecuniam & vidulum defide-**etp

rat ; qucerit ex fervo , num ipfe repererit: ne-

rerum ignarus in. Mahometis cultu adolefcit.

gantem iratus ftriCto ferto petit, ác pede trun-

Grandior aggregatur Piratis , cum quibus ad

Iberium mare przedaturus navigans przedafit.

cat, ita relictofervo herus viam relegit, argen-

to quaerendo. Ad ejuladtis vocém éxcitus A-

lbidem 1,

Quatuor annis & amplius in Hifpanizx portu

nachoreta, hominem réperit male multatum.

captivus fervivit.

Quo tempore nulla ratione

^6 Ll

Solatur, ad dolorem lenit, ut poteft.?Et ratus

M.

adduci ad. chriftianam fidem potuit, fed fugam

morti proximum nionet , ut confiteri ac igno-

ad fuos, ut putabat, parabat. Demum preci-

fcere hero velit. Paratum ad omnia in celiam

bus &indultria id egerat;ut redemptionis pre-

fuam portat, ac magna cura ei invigilat. Sub-

tio iter pararet a Calpe mox enavigaturus,

inde miratus, innocentem ita a Deo aflligi to-

cum incidit in mulierem natu grandiorem.Ea

ut hominem vidit, nefcio quid 'ejus figurze,

lerari, abAngelo monetur, non finiftre de ju-

fiis Dei judiciis judicare.

Hanc paenam eum

quam filiolus olim ei impreíferat, agnofcens,

promeruiffe, quod hoc ipfo jam olim pede ju-

perculfa fubftitit. Cumque heerens in obtutu,

venis fuam matrem una vectus ex curru indi-

cujas effet, rogaffet, illeq, fe Turcam Conftan-

gnis modis deturbarit, neque unquam, ut par

tinopolitanum effe refpondiffet; contra mu-

erat, doluiffet. Herum autem amiffa pecunia

lier plus plusq; faciem filii nofcitans ac depre-

hendens , fpeque repentina ac materno fenfu

male fuiffe ufurum. Qui vero facculum repe-

$, Bee

rit, fuiffe tenuis fortunze hominem, fed inte-

ttd. Aen,

coimota: JVon itaefl, inquit , Chriflianur es. &

grae vite ac numerofze familiz , quod argen-

0m, T,

filiur meus, Delirare vifa eftilli anus, fzepiusq;

f 74

affirmantem modo cum rifu, modo cum fto-

tum repertum inox ad Curionem fuum attu-

i 2.1

lerit pro concione proclamandum. Parochus

macho abigit. Atilla conftanter Przetorem a-

dit, rem aperit, fe non dubitare, hune effe fi-

autem divinitus edoctus de repertoris inopia,

cum nemo repeteret , partem unam repertori

. lium fuum. Ita olim una captos, ita fe redem-

dedit, reliquam in reliquos egenos diftribuit.

ptam, ita eo loci veniffe. Confentire in juvene

&

lineamenta , & oris figuram, confentire zeta-

Cor ubi figendum.

UUX WE B. Arfenius, ut eft in vitis Patrum, Idiots in

tem ; fi hzec haud fatis argumento effent, nu-

ocuio

darent, in certa parte corporis geminos reper-

cum moreretur, rogatus a fratribus,pro vale-

myvít, c,

tum iri nzevos. Praetor haud negligendum ju-

diCione, ut pio eos documento muniret, di-

Trtelp

I 30 n. 13.-

T feft 6

dicium ratus , fpoliari juvenem jubet; & ecce

xit: Jbi, ubi, quo ditto emifit fpiritum. Inde

Crhiri,

n»vi, quos mulier dixerat, palam cernuntur

de verborum illorum fenfu foliciti fratres, fe-

L

ab omnibus.Hic gratulatio & plaufus,tanquam

nem quendam per literas confuluere , qui re-

l,

in exitu comico. Juvenis ftupens hzefüit. Tan-

fcripfit eis: Hwc efl, utputo, verborum intelligen-

dem matre alia füper alia figna congerente,

tia: lbi noftra fixa fint corda , ubi vera. [unt

gaudia.

cum ipfe quoq; haud fe pro filio habitum un-

quam recordaretur, nec parentes nominare

Catholicorum. fervor.

poffet, tandem fe Chrifto adjudicavit, & ma-

LXXII. InGallia ad decem milliaCatholico-In furor.

tr. Dein frequenti confefüonepeccatorum,

rii contra Hugonotas ivere, qui zelo divino inGallic.

ftructi

; .äpendix: Hijlorial'

545

ftru&i prodia ampla, uxores & liberos reli-

tis menfis, facerdos ita loquitur: Hodie fa-

querunt: Chriftoque fe devoventes ; propriis

crum faciens, ita fum precatus: JDi/cerne

militarium ftipendiis, folo vi&u contenti: de

cau[am meam degente non. [antía: . Spero me ex-

Q

igniUS [

reliquo nudi nudum Chriftum fecuti, cum

auditum. Fa&o dein figno crucis , przedican-

hac infcriptione: Eamus ad nos, & moria-

tem ita alloquitur : /nnomine Patris, €$ Filüi, €9

i L

"

Syiritur Santli, per Dei , cujus eco indignus fervus

mur cum Chrifto.

€9 fucerdos fum , - mu&oritatem €9 poteflatem man-

Catena. Chrifli felrfuis 'Dei

do iibi, ms'fligne»-v/þiritm, ut obtume[cas , mec per

fuadenda.

os illiur hiominis loguaris, Vix hzec dixit, cum

LEyrzusde

.LXXII Juvenis quidam , Martius nomi-

preco obmutuit.

Sacerdos jubet illum lo-

qui, fe refponfurum ; fe ante noluiffe cum

ft.1,2,c. 7.

ne, cum in montem Marficum folitarize vitse

amote abiiffet, pedem ibi catenze ferrze inne-

dxmone, qui per ipfum loquebatur, difpu-

tare. At ille verbum loqui nequiit, & dimiffo

xuit; hanc vero ad rupem affixit, ne longius

poffet vagari, quam catens longitudo per-

capite, pudore perfufus, inde fe prorupit.

0, Tee

Ea res elfecit, ut Palatinus ille Catholi

Yi

initteret, Ad eum explorandum mifit S. Be-

FUS

elis [

nedictis unum ex fuis , qui diceret illi : ,51 fer-

cum tpta familia f.fic*ret.

PL

vur Dei es, mon te tencat. catena. ferrea, — [ed. ca-

4 2

tena Chriff. His auditis illico Martius cate-

Quvenir feduäïl infelix: exitus,.

nam íolvit; folutus tamen longius non pro-

LXXVIIL In urbe quadam Belgii celeber- Ibidem.

ceffit , quam ante fe catena extenderat,

rima quidam a noftris mane fuit evoc^tus ad

carcerem , ut adolefcenti viginti quatuor an-

Flagellatio cali mufica.

Ibïd&m L

nos nato, capitis reo & condemnato, adeflet.

LXXIV. B. Mechtildis, dum oraret, con-

Adeít Pater; at reus attonitus poft mulia la-

centum audivit muficum e flagrorum ictibus

3; 2. 4.

menta & fufpiria aperit fe eidem, & ait, fe ipfi-

refonantem , quos moniales exprimebant, ad

us olim difcipulum fuiffe, agnovit Pater diíci-

Tetricnt

ccelos usque pertingentem : unde lvetari An-

pulum, & ingemuit, filium unicum florentif-

t Dioa

£eli, fugere dzemones , aniinze in purgatorio

fimze familiz 15000. florenorum quotannis

Xetpl

mirse vifze funt recreari,

hzeredem, olim a probitate, ingenio, moribus

tam commendatum, nunc prava focietate

JIngeli jufla. funebria perfülwht

corruptum a fe ad mortem animandum tam

Jupplicio a]feäi&

infamem. Reus rite expiatus & animatus eft,

Ibider:

l,. LXXV. B. Jacobus de la Marca , dum ver-

priusa Patre probe edo&us, & in omnibus

.7- . i. & fus carnificinam inter orandum oculos reflé-

religiofis domiciliis precibus commendatus.

'26.

&eret, admirabili vifo Deus illi oculos aperuit:

erácta confeífione noluit reus, quis & quo-

Profpiciebat ifthuc per feneftram cubiculi fui

rum eífet filius, Magiftratui aperiri, aut defua

liberatione agi. Interea carnifex ingreditur ,

Jacobus,& ecce Angelorüm cohors prae fulgida

loco imminebat, auditaq; vox ; ideo adveniffe ,

de more veniam a reo pofcit: . eo vifo, reus

quia plurimi ex eis, qui ple&untur inibi, coelefti

exclamat, &inter facerdotis brachia corruit :

dein fomentis reftauratur ; & carnificem ro-

gloria potiebantur; quibus cum jufta funebria

pro more hominum non fuiffent perfoluta ,

gat, num fe noffet; & Patrem, num. noffet

voluiffe Deum , ut ab Angelis perfolverentur.

cornificem ; negat uterque,, alterutrum fe nof-

fe. Tum reus, Pater ait, & hic tuus olim di-

Eleemofiyna þngulari;

Ícipulus, meus autem condifcipulus fuit; a-

gnovit reum carnifex , & fuam fimul ac illius

S. Berns

LXXIV. Quidam ,

cum rogatus amore

miferiam. Fuit is quidem inferioris altero

ard.Sen. Djei omnia egenis dediffet, nec petentibus

conditionis, ut tamen cenfus annos duode-

tom, i.

fer. 7.a. 2.

quidquam poffetlargiri, projecit fein illoram

cim millium florenorum numerare potuiffet ,

£ 24

manus, dicens: Cumjam nihil dandum re-

ingenio zeque ac alter prompto. Faffus eft, fe

manferit, fumite meipfum , exemplo Chri-

B. Virginis a teneris amantem, ubi ad pravos

fti, qui cum omnia nobis donaverit , tandem

focios deflexit

tandem in vincula conjectum.

in cruce diduc&is brac

N

hiis nobis femetipfum

Sed cum li&tor defideraretur, ut vitam ferva-

obtulit.

ret, ait:'fe adid munus obtuliffe; Dolere fe,

fe munus debere in chariffimo capite exerce-

Proco Lutheranus: confu[us.

re, Dux ultra confuetum horv effluxerant ,

jjota i

"

ï:XXVIL Palatinus Miezislav'ienvüs* Polo-

& ideo Magiftratus indignatus, jubet nego-

Engelgr.

tium accelerari, Reus carnificem amplexus ,

1y&, 6

in feft. S,nus , Podolize

facerdotem fimplicem & indo-

rogat, hocfibi & fupremum officium praefta-

$L n ;

Carhari^. &tum ad prandium invitavit, ut a Praedicante

ri, utícelerum reus peenas det. Tandem edu-

P 9.f« judibrio haberetur, (erat enim hzereticus ille

&u fufpenditur: quo pendente confefíarius

''* 'Palatinus) Is, cum facerdotem varis quzeftio-

nibus urgeret, ac multa contra caput & mores

tandem palam rem omnem detegit.

Ecclefize diceret, ille àd omnia tacuit, & ad

)

ibrum conglutinatum

Palatinum converfus, d prandium , inquit ,

v. Quidam per 1

elþzJ "uf.

S.Gregor,

fum invitatur , non ad. difputandum. | Ea res ri-

yffen. ia

fui przefentibus fuit. At facerdos, cum pran-

LXXIX, Cum S. Ephremjjintellexiffet , foe - ^

ta-S. E-

Subla-

minam quandam Apollinaris,cui effe in delicii

SVI

hrem,

jylie

fus faero , tum forte illi refpondebo.

dice-

AR.P. Lohn; Bibl, Man. Tom. III.

£zz

546

Bibliothece quuaiir Concionaterie

dicebatur , libros habere fibi in cuftodiam tra-

Famuli audita re herum folati , & vitri hoc

ditos: IpfeSan&us vir f2eminam accedit, ape-

vitium fuiffe dicentes, aliud adferunt multa

rit, quisnam fit, fcripta illa petit, fimulans fe

cogitanti, ac pro omine mortis habenti. Poft

ejusdem opinionis effe, cupereque fe inde ea

dimidium hor?e etiam iftud frangitur , vocat

difcere, quibus adverfariis obfiftat. Mulier cre-

famulos & uxorem , jubet e noftris facerdo-

dula libros eitradit, fimulq; celeriter fibi reddi

tem Bruntruto vocari. Ínterea & tertium vi-

poftulat.At S, Ephrem pifcis glutino (nos dice-

trum allatum rumpitur. At uxor rata, ina-

remus itemer Haujenblater ) foliura folio ita

nem, effe metum, omittit confeffarium po-

conglutinat,ut,cum una pars ab altera prze ve-

ftulare. Maritus iterum urget eum fibi advo-

hementi vinculo fejungi non poffet, in unicam

cari, fed nihil efficit. Inde füb occafum diei

tabulam finguli libri redacti viderentur,atq; ita

coepit pallere , ac in. momento deficere.

mulieri reftituit

quae imperita cum fpeciem

Tunc igitur uxor citstis equis confeffarium

eorum externam falvam afpiceret, quod intus

evocat. At ferviin media & parva filva to-

eflet, intueri neglexit. Poft paucos dies accufa-

ta nocte errabupbdi vagantur, dum media

tur apud Orthodoxos divus fenex, quod A-

interim no(te hcrus moritur.

Confelffarius

pollinarem acciviffet, & cum illo fermones

miite tandem adduétus, mortuum reperit.

contuliffet. Itaque in judicium vocatus impiis

illis fretus libris ad ftatutam diem venit, ac di-

Orz'g'mes, lap[us ab amoi*e caftitatis,

pittip (

cere quidem pro fe, jam fenio confe&us recu-

100

favit, petiitque, ut ipfi libri proferrentur, ut

LXXXII. Nicephorus narrat, cum ido-Nicephos

ex illis refpondere potfet, & contradicere. Sum

lolatrze Alexandrie Originem cogerent, ve

] rus 1. 2.

thus idolo offerre ,

aut per fortum libidi-

haeref. 644

igitur delatoris focii frementes in medium li-

bros attuliffent, inveteratus ille dierum malo-

ni exponendum ; ut caftitatem fervaret, fi-

rum injuftiti»e judex, unum ex illis in manus

dem perdidit, acthus idolo adolevit. Chri-

ftianis inde exofus ,

odio & ludibrio ha-

fumens, explicare conabatur, fed cum glutino

vinctus non cederet, ad mediam ejus partem

bitus abiit in Palzeftinam , utibi mortem a-

aperiendam aggreffus eft, quam tamen eodem

nimre fuze plangeret, Atut venit Jerufalem ,

tota urbs, & maxime clerus, ob viri fa-

modo conglutinam reperit; quare ad alte-

Engelet

rum librum acceffit, quem totum adeo con-

mam, obviam proceffere, & obnixe roga-

fer 2

runt, ute fuggefta pauca ad populum dice-

Pifeh,

nexum reperiens , ut aperiri non poffet, tan-

ret; non permiffuros fe talem oratorem clin-

to rubore perfufus eft , acita perturbatus , ut

ex illo confeffü difcedens, confilii inopia

guem abire. Afcendit cathedram, tota Je-

h»rens, & exanimatus, in morbum incide-

rofolyma confluente. Promit Biblia , aperit

five confilio, five cafu incidit in illud Pfal.

rit &c.

49. JPeccstori autem dixit Deus:

Quare . tu

Infolitum mortis pro. Chriftro obeunde

enarras €9c.

Ad hzec fubito obmutuit , &

defiderium.

claudo codice, nihil przeter fufpiria, & la-

Lobbolius L XXX. Ni

colaus Trigautius S. J. ex India

crymas fundebat.

Unde & Auditores atto-

in via vi-

niti, eo filentio & lu&u in lacrymas folve-

tzl.r.c

redux narravit e pulpito, & privatim, quod fe-

bantur.

5. 3. 10

"quitur. Indus adolefcens, Paulus di&tus , viri

Exfpe&ant interim , dum digefto

nobilis fervus, male fuit ab hero gentili ob fi-

dolore loquiinciperet. Sed cum e lacrymis

in fingultus prorueret ,

dem habitus. Geftabatis longos pro more

fed flendi fecit.

finem non dicendi "

gentis capillos; quos aliquando herus impo-

tens ftringens gladium ejus jugulo intentat,

Feritar ódium garit,

Tieg

Cum juvenis , abfi£ , inquit , netam [ubita morte

feftoS]

pro Chriflo defungar / jube me vicatim €$ . oppi-

Nooli

| LNXXXHI. Caftroverdo Augu&inianus; €- Engelgr;

l

datim per. totum regnum. raptum , minutim , €9

quo ad valvas templi expedito , cathedram Dom,Pafr.

per otium concidi , ab ex.remis membris ,. €9 ar-

ocreatus confcendit, & provide id egit, ubi

$. 2«

ticulir fatto initio.

Eo fermone herus emolli-

enim veritatem viro potenti enunciavit, illi-

tus, invito pepercit, & pofthac indulfit, libere

co in exilium miffus eft. Idem indicavit mo-

Chri&ian'um effe.

tur-

nacbus quidam defiderio martyrii in

IMors mirabiliter. grammciata.

ciam profectus, intrepide aulam Soldani in-

greffus eft, rogatus , ad quid veniffet, refpon-

Georg

LXXXI. Vir nobilis in Alfatia P. Georgio

dit, ut mortem inveniam , véritatem tibi

Stepgelin Stengelio

,qui hzec habet,familiaris, in grabato

ovisPafch

praedicando.

CuiSoldanus: Ito ad Princi-

emblo 74»

meridari folebat, dives, & qui uno intuitu no-

pes tuos, prvedica illis veritatem ; & mor-

vem vicos fuos ex arce poterat videre, in pau-

tem cito invenies, quam apud me queris.

peres & religiofos beneficus. Is cum aliquan-

do pro morte a meridie quietem capere vellet,

Somntus. gie . fufceptus.

juffit in menfa Chryftallinum calicem rubro

vino plenum locari; quo poftea fomnum di-

. LXXXIV. Sereniffimus Leopoldus Archi— Vite p. r«

lueret, quod erat illi quotidianum. Decubuit

dux Auftrize no&e quavis, &in graviífimis ne- * 2.

igitur valens acfanus , cum coepit illi cogita-

gotiis nunquamtam fero cubitum ivit, quin

tio de zeternitate illabi; videtque vitrum fua

prius precibus confüetis, & examini con-

m

fponte velut i&um cum fragore diffilire. Ter-

Ícientive vacaret.

Quoties vero vefperi de-

ritus tintinnabulo, ut folebat, fignum dedit.

ratam ex-

Oml 2

cumbebat, afümilaþione pia adumb

Vg

tremam

Apenclzx Hi jïorza.

&

8

47

tremam un&wnem adhibebatfibi cum aqua

Dei tlmowm & ammem

" hinc Deum fummo

benedicta ( ut.olim fecit P. Wolfgangus Gra-

odio profecutus, omnia fcelera excogitavit ,

venegg) &dicebat: Per iftam fanctam unctio-

&fecit: & ne quod proteriret; Navarri cafu-

Ín eo ubi venit ad Tracta-

nem, & fuam piiffimam mifericordian indul-

um fummam legit.

geat mihi Deus, quidquid in anima per cordis

tum de confeffione &.poenitentia, gavifus

alffetum, & paülones internas commifi; &

nova peccandi occafione & facrilege confi-

quidquid in corpore per fenfus externos con-

tendi, ftatuitid agere, & reipfa egit, Sed con-

tra rationem & virtutem deliqui, Quibus fub-

feffarius fufpicatus e confitendi modo , homi-

debat commendationes anime : Proficifcere ,

nem angi, & pudorem fubeffe , multa de Dei

anima mea chriftiana , de hoc mundo in No-

mifericordia dixit, hortatus ad ingenuam con-

feffionem..

mine Dei Patris omnipotentis, qui te creavit;

Tunc mlh,r intus commotus ,

iu-

in Nomine JEfu Chrifti Filii Dei vivi,

qui pro

ter lacrymas & füfpiria facerdotem rogat , an

te paffus eft; in Nomine Spiritus San&i , qui

tantis peccatis fit venive locus.

Qauod ubi a-

in te effufus e&

in nomine omnium Sancto-

bunde intellexit, omnem vitam illi expofuit ,

rum & San&arum Dei, Anima mea ! fit in pa-

& animum ad rehgione*n adiecit ,

totus jam

celocutus tuus , & habltatlo tuainfancta SLOII.

alius, in ea triennio vixit, ac viribus defici-

CIEHG

cmcmxum amrlems peroravit :

0

Hpocrifir - detela, -

qumm'udet me vite praterite / Sced talir debebat

Difeip fer,

LXXXV. Diícipulus de. Moniali fcribit ,

e[fe Dominus ,

qm tantum yeccatorem in gratiam

Vietno,

iQQ.

quie confeffario fuo ream fe multorum. fcelgæ-

reciperet.

ita pie obiit..

udg

yum afferebat ,

ob quze & ipfa & alii a Deo

Rrel f

ple&erentur,

Confef/arius ratus , latere hy-

Zlliud e]wdem,

pocrifin, refpondit: Sane credo , quod ais;

ntiam hoc idem ab aliis audivi de te d1c1

tum

LXXXïX Pater quidam filiam própriam n,,d 8. t

illa excandefcens ,

mentiris , mquit

ut &

adamavit, & corrupit ; Mater füfpicata fcelus

hic , qm tibi hzec d1x1t

(Agalma dl&a lectae pletatis matrona) filiam

increpitam defpexm

Filia indignata matrem

: aantia reprelïa

veneno tolht, Pater domum reverfus id in fi-

Engelgr.

LXXXVI. Toparchà quidam dives , d-

lia quidem minus caftigavit, verbis tamen gra-

er ?7,

Paích

rardus a Kampis , amplas fibi zedes ftruxit ma-

vius, .quam putabat, perftrinxit. Ipfa etiam fe

gnificas, ad quas initiandas cum ad lautii con-

patri jam odiofam rata, nocte patrem fterten-

vivium vicinam Nobilitatem invitaffet .

forte

tem fecuri obtruncat. ugit inde ablata præ—

gloriabundus percontabatur ex convivis- an

cipua füpelie&ili ,

ac fe daemoni devovet ,

omne fcelus pm]e&a Forte in templo ccn-

non putarent, fe terreftrem aliquem Deum effe

ac undequaq; felicem, aliis affentantibus, unus

£ionatorem audit, miferícordiam Dei laudan-

fincerior, unum, tibi, ait, foramen adhuc in do-

tem :

inde commota poft concionem Eccle-

mo tua obftruendum eB: utíisex omni parte

fiaften adit, di&i veritatem exquirit, confite-

felix. Roganti hero, quodnam illud foramen

turt,

poenitentize loco jubetur denuo die pro-

effet, 1efponmt ofhum, per quod brevi ad coe-

ximoo concioni adeffe ; ubi tanto ccepit dolo-

meterium effereris, & hanc domum alteri re-

fe de peccatis fuis obrui,

ut illico fit mortua.

linques. Eo di&o , perculfus herus, fzeculo

Vindida laudalnlzy

fpreto, ad rehglonem fe contulit,

XC. Godefridus ab Afchaufen Emf'copuvïnd Sgoec

Occultis. pauperibus Jubvenicudum.

ES

Tdem'in

LXXXVIIL. P. Theodorus van Münfter Or-

Herbipolenfis cum ahquar-do tempeftas &im Tu

grando omnes pene in agro fruges perdidiffet, gendbuch

feftoSi . dins S. Francifci, qui Bruxellis triginta mil-

chm- "bus pe&zterorum extrema Sacramenta admi-

dixit, fe ulturum in Deo hanc jacturam , ac fe ; : 9. 39"

v

ingeht.

plures modios frumenti, quam aliis annis , in

Jom hi

niftravit, a viro nobili ad lautam meníaàm in-

8

vitatus, rogavit , ut vellet Ce totferculisunam

pauperes erogaturum, Et paulo poft fa&tus

eft lmpem Princeps.

alteramve lancem in pauperis te&um deferri

curare. Annuit herus; at ille famulo lantam

J'octio mzmbzlm

lancem tradit, & mappam impofuit, Jubetque

fervum retta ad forum pergere, & ei domui

XCï deam falutis -ftudio folitarie vi- !Mcup in

vens,ab aliis fuit laute habitus, fubmiílis cibis ; Prompt.

lanceminferri, ad cujus januam mappa a ven-

to deferretur.

Servus obfecutus, ubi ad.ma-

ibi vocem audiit: 2fve paffe porce : Aöyeïtens it.O. LXS-

gnifici aedificii fores vidit mappam excidere ,

igitut ea' voce fuum otium & commoda repre-

nihil inopize illic füfpicatus , redit re infe&a ;

hendit, peregreivit. Iterumautem audiit: Sul-

jübetur P, Theodoro redire, & facere, quod

vt pecur errans ; Anxius igitur,

quid faceret ;

aute fuit juffus. Sed mappa eodem loco excuf-

cum nec folum nec peregrinum Deus eum ve-

faeft, Aditi igitur, & intrazedes admittitur ,

lit effe, ftatuit fe obedientize fubdere, Cum igi-

& numerofam prolem reperit tune filiquas

tur in eremo ad Abbatem iret, is ei dixit: Sal-

itg P.f

porcm um comedentem.

ve, fili obedientize, implens voluntatem Dei.

[ n

Mifericordig ïliujïw ]þemmem.

T idei Catholzcæ æjhmatw.

idem

LXXXVIIL

Salmantice fuit mercator

UXEIT, Audmt Leopoldus ahquando a

b Nlcol Á-

Dom.2

oredives ,

qui alea omnia perdidit, fimul & -

augufh[*imo Patre Ferdinando II, dici, fuis fe

vanc, vit,

po& Pafch

R.D. Lohi. Bibl. Man, Tom. LII.

P3.62

442

regnis

N

8

Billiothecg . Mamualtr Concioxnatoxiiæ

*

x

regnis renunciaturum potius , quam ullam

£um gati , qu(mïtum fiomo. moribundus. Chriftus

amplificandee fidei occafionem neglecturum :

vero dans ei tria fpicula in manus addidit: Z/i-

Malle.cum conjuge fe ac liberis folo fcipione

ge um horum. In primo autem fcriptum e-

inftru&um ire in exilium , ac folo pane & a-

rat aureis literis : /Merg injurie, In feeundo :

qua vitam trahere , malle fe in fruíta conci-

Meræ,injïrmitatef. In tertio - /«era verbera . ab

di, quam injuriam DEO & ecclefiz illatam

hoftibus. Cui illa a B. Virgine animata , O Do-

tolerare : Orare fe demum DEUM, ut fi

mine, inquit, fi vis, concéde omnia. Tum . Chri-

morte fua catholicam Religionem promove-

ftus : Zdccipe ,

re poífit , toto mundo Ífpe&ante ab infami

C? cum fhis virer , ut fo;'ftz'te( gu-

gnes,

carnifice capite plg&atur.

Jaurus im homorem S Makci

V'ocationis neglefltg pona.

cicuratzf:.

Engelgr.ï

Otn. 4,

XLHL

Nicolaus Lancizius Rom:ze in Con-

vitu Romani Seminarii anno 1602. juveni

poft Pa-

XCVII. In xplüribus Lüfitaniæ locis FeftoEx literis

Steph

fÍch. c. 5

praeftanti octodecim annorum exercitia tra-

S. Marci Parochus loci it cum multis fuoruminde1673.

didit, quze magna pietate obiit. Confeffus

in fivlam tauris ferocibus plenam; afpergens-"ttiffis.

M 40

generaliter ante abfolutionem petiit, an pec-

p,[ «

que unum de ferociífimis aqua luftrali, Mar-

$62

catum eífet, non exequi divinam vocatio-

cum appeliat, qui mox fequitur inclaman-

——

nem, Pater ei refpondit , cum fit confilium,

non praeceptum, poffe fine peccato negligi :

tem, feritate omni pofita, ceu catellus, aut

agnus. Ingreditur igitur templum per con-

Sed multos damnari, non ob eam neglectam,

fertam plebem , affiftitque ante principem a-

fed ob peccata mortalia, in quibus Deus ta-

les in f2eculo morituros przeviderat. Ita huic

ram rei divinze & concioni , nunc ere&us in

7

pedes, nunc humi procumb

ens, tanta man-

juveni contigit. Profe&us enim ad Acade-

fuetudine, ut licet a pueris laceffitus , & varie

miam Maceratenfem , ubi Juri operam dedit ,

evulfis etiam capillis vexatus , ne fe moveat

foeminz amore captus , a rivali juffus ab ea

quidem , totus blandus. Sacris pera&is ea-

abftinere, cum redit no&u , lucente luna , ab

dem manfuetudine fupplicabundus per eccle-

eo pugione confoditur. Confiffus confeffa-

rium inclamat,

fiam populum fequitur , donec a Curione di-

fed antequam adeffet , mo-

riþur,

miffus filvze & feritati «pri&inæ reftituitur. **

/

Error de prædq/linatibne ingäniüj&

Dez: Jummus ofor oge B. Vir ginif ;

eLettus.

COWVET U.

lde!ii Do,

Ideh in

XCIV. Fuit,in Hifpania homo fceleratoe

XCVIII. Ludovicus Landgraviüs, ut ha-

19. poft —

fe& At-

bét Caefarius l. 1. hift. c, 27. propter deplora-

pentecoft,

fumpt. 5.*

vitxe, & flagitabat vehementi in Deum odio,

tam vitze licentiam a viris religiofis non feme

*

certus nunquam confiteri; vitavit omnes

conciones, & privatas commonitiones, Ali-

correptus, ut refipifceret, illud femper retor-

fit: Si przedeftinatus fum, nulla peccata po-

quando no&u vigilanti adeft B. Virgo, & be-

tuerunt mihi regnum coelorum auferre ; fi re-

nigne eum intuita, eum ita eo afpectu emollit,

probus , nulla bona opera conferre.. Subinde

utlacrymans foeditatem füorum peccatorum

inlethalem morbum incidit, vocatur medi-

agnofceret. Unde seger fümmo mane ad fe

cus,qui, ut erat vir prudens & gnarus , quid

vocat e Societatis Collegio facerdotem. Mit-

Ludovicus dixiffet, ait ei, fruftra fe advoca-

titur Pater Jo. Eufebius Nierenbergius ( qui

tum, Si enim venit mortis tuze, inquit , non

hzec ipía fcribit in vitaS. P. N. c. 23.) cui om-

poterit te cura mea eripere : Si vero mori-

nia vitx atta detegit exactiffime per tres ho-

turus non es, fuperflua erit medicina, Ad hzec

ras. Tam ferive fubitzeg; mutationis caufam

eeger: Quomodo fic refpondes ? Tunc medi-

rogat P. Eufebius, cui alter ait: Quod audif-

fet; ad falutem conducere, B. Virginem falu-

cus ei mentis errorem detexit, & refponfum

ad medicinam animze transtulit. Und

e a:eger

tare Angelica falutatione , fe illa ufum effe,

convictus ,

de cetero, ait , efto medicus ani-

Vovit dein, fi convalefceret, religiofum fe fo-

re. Urfi tamen Pater, ut a Deo felicem fibi

m2 mese , quia per liuguam tuam medicina-

lem Deus me libe:avit 4 maxix;no errore.

a vita tranfitum impetraret : Quod ultixium

indulfit "Deus-' , & ita pie mortuus eft,

Comwerjïn aclmïmnda.

XCIX. Juvenis inceftum cum forore com-Difeip. lit,

Dignitas in. penam data.

mifit, monentem idcirco fratrem occidit ; -- €Xem»

Anaftaf.

XLV. Cum Phocas Imperator horribili

Nicenus. flrage fzeviret , quidam fervus Dei humiliter

Tum & patrem, qui eum exhzeredatum & ur-"" **

be pulfum in vita fervavit , clam regreffus in

in quzft. cum Chrifto expoftulabat : Domine, cur feci-

S. Script. fti eum Im

peratorem ? cui refponfum a Deo

urbem peremit, Sed ubi pro concione audi-

quzft, 15.

vit illud Ezech. 18. fn quacunque hora €$c. con-

delapfg 'vqce ; Quig non inveni pejorem,

feffus eft magno cum'dolore, íacerdos eum

Veri fervi .C/iüjfi qui ? :

juffit accedere altare,in quo fuit imago B.Vir-

ul

P.Capan XLVI. A

ginis habens Chriftum mortuum in finu fuo :

Taufch ing

nno 1464. B. Margaritz , celfiífi-

Ubi B. Virginem enixe rogavit, ut fibi veniam

ty t

zatre do-

?e nobiliffimseq; ftirpis foeminze, cum ab ali-

a Chrifto impetraret. Inter has tam calentes

te Pt

is multa pateretur, B. Virgo dixit: //le folus meus

Ale.

lor. k 3.

preces cor ei ruptum eft, & mortuus Ijacuit

Xudri p

praxi 4.

Qnïp s

$.

& Filii mei [ervus eft , qui femper paratu; q/i—tan-

ante altare, Sacerdos fuperveniens, ratus eum.

vive-

äppmdm Hifloria.

549

vivere & qulefcere ; dum fürgere jubet, mor-

ret,fcire eum, utpote hominem du&um, id

tuum reperit.

do&omm virorum fententia nefas effe. Idem

Sequenti die juffit populum

proeo orare. Tum columba candida circum-

rogat cum laerymis przfens ejus confo-

volans in confpe&u populi fchedulam , quam

brinus: Sed fruftra,

meriens cum vocein

roftro tenuit, ante Sacerdotem projecit, in

perdidiffet, fipgnum dedit,

noile fe benefici-

qua fcriptum, fuüit: Animam hujus fuiffe in

um 1eï1gnare. Moritur , damnatur ob hanc,

ccelum deductam, antequam calor naturalis

utipfe cuidam religiofo ex Ordine S. Domi-

a corpore ejus recefliffet. Eadem Íchedula ía-

nicl aperuit , cauíam unicam,

cerdos juffus elt infinitam Dei mifericordiam

cominendare üqmdem fincere confiteantur.

Vma [pes. i. hominibus-

CII. Ia Belgio nuper vir infignis moribun-

Er ngelgr.-

de Affum,

Bmeþcwrum pluralitas caufa

dus xmpïomwt auxilum uxoris: At illa ne-5 y (b 4-

damnationis,

ganïe

id effe in fua. poteítate, filium rogat

t lerig

deiözs,

primogenitum ; qui cum & 1pfe gemens di-

fs.

St'»phan.

.C. Anno 1238, Epifcopus Parifienfis cum

ceret , fe dolere » quod juvare patrem non

M:noch.

p. 1. cent,

omnibus ibidem Profeíloribus Theologiv in

pefïet vocat fecundum , tertium , & c»ete-

g. 6. 2I

aula capituli Dominicanorum colle&is ven-

ros ordine filios, & filias; demde famulos,

tilavit quaeftionem illam: An liceret plura.be-

& ancillas , quetque fingulatim compellans.

neficia poílidere. Decifum fuit, non licere

Cum vero ormnes dicerent dolentes, íe opem

duo beneficia tenere, fiunum annuas oulnde—

ferre illi non poffe, ingemuit , & dixit : o va-

cim libras Parlüenfis monete ferret.

4Aribus

nas hominum curas ) tantum ttbz

uxor , vobis

annis ante eadem quaeftio fuit agitata ibidem,

fili, filie, [udavi ,

£ munc a volis déferor ! o

omnibus idem afferentibus, proeter duos, quo-

quanto fabm.r Deo þi wj[em €zc,

rumunus fuit Philippus Cancellarins Univer-

fitatis Parifienfis, & Arnoldus, poftea Epifco-

Merces mundi. vata pr Chriflo.

Engelar.

us Ambianenfis. Cancellarius tandem zeger

.CHI. Lucze civitate ltalize agyrta quidam

!incomm,

l

e

thaliter, monetur a Giuilelmo Epifcopo , ut

uiad quasvis zedes fubüitens & lyram pul-

fidei'$. 3.

opinionem fuam defereret , & unum de duo-

5

E

ns ftipem emendicabat, extrufus undicue ,

bus beneficiis fuis depcneret Renuenti pro»

& illufus moeftus in templum fecellit, & aite

mifit, de fuo tantundem ei daturum, quan-

argenteam Chritti imaginem wnhitens que-

tum valeret alterum beneflcwm Sed mhll ef-

ftus eidem eft , fe totum diem ingrato mundo

m Do

fecit. Cancellarius enim ait, experiri fe velle,

gratis lufitfe : EE

jus igitur honori nunc fe lufu-

, pof

utrum plurium . beneficiorum poffeffio poffit

rum; & fimul ïyra ludit. &t ecce imago ar-

xtecol

effe caufa damnationis. Ita moritur, Poft pan-

genteam crepidam,'quam habuit in pedibus ;

cos inde dies di&o matutino videt juxta feni-

in finum excuffit,

gram umbram, velut hominis. Epifcopus -ni-

hil territus crucis fignum efformat, ac rogat,

N

Rara converfoo pzæl'æ Hæmem

num fit in ftatu falutis ? Kgo, ait umbra, fum

dejþonjlztæ

!

inimicus Dri, : €2 ejus infelix creatura, . juffa cla-

n vita S,

rius eloqui, pergit : :Ego, ait, fum anima Pfhilip-

CIV. Puella infignis, ac prædmtm ut cre- *ä

eti! de

pj cancellarii. Roganteï Eplicopo

unde elílet

debat,juvenis amore mutuo capta, cum eo Acanta

tam mifer , in quo ftatu effet; relpondit; fe -

matrimonium iniit ; fed poftquam ab ara, ubir:Splend.

iernum dammtum » fubjunxit tres caufas. Pri-

rite erant conjun&l difcefum ett, incubili re- Xo-

mo, quod ob avaritiam parum admodum de

perit, fe daemoné habere pro marito, qui eam

yeditibus beneficiorum erogaffet in pauperes.

mox juílit re omni facra, & amuleto abítinere

Secundo ob pertinaciam in defendenda con-

ardente vultu, protenfis ungulbus interitum ei

tra tot Docores pluralitate beneficiorum,

minatus. Dein per fpeciem pietatis fimulatze

Tertio ob lubricitatem & lafciviam , cui diu

jubet eam facram Cornunionem fumere , fed

non abfumere ,

fuit fubjedus eum confciorum rnagno Ícan-

& domum fecum ad injurias

dalo. Tum damnatus quzerit ex Epifcopo, an

ulteriores ferre. Ante omnià vetuit , ne Petro

iam adeffet finis mnundi? Cum autem Epif-

de Alcantara fe in confpc&um daret, aut lo-

copus imiraretur ,

eum utpote Doctorem h»ec

queretur. Moris eft in Hifpania, ut Patribus

Francxfcams obviieorum vel manicas, vel fu-

rogare : an non videret fe vivere ; omnes aue

ifcp. l

tem homines ante finem mundi.mori debere :

nis, quo cinguntur, extremii ofcalenturx Etut.

| x

AVoli mirari, ait umbra, hunc quaftionem : Quia

folenne eft,foeminis praefertim,niti in vetitu:,

m

uec [cientia , néc opur , mec ratto eff apud inferos,

illa cunoütate tatcta Petrum v1dend1, cum dua«

His di&is evanuit,

bus foeminis ad monafterium ambulat. Obvio

Epifcopus autem Clero

Íuo rem omnem expofmt

Petro du reverentiam exhibent : At diaboli

uxor aufugit. Unde Petrus divinitus edoctus,

, Aliud imile,

eam humaniter nomine compellat , & ad fe e-

Paul Bar-

CI. /Éger facerdm Thoniam Cantiprata-

vocat : Habere fe paucula, quze illi dicat. Ac-

ry demor. num ( qui fuit Epifcopus Camberienfis, difci-

cedit ergo, fagam honoris colore excufans:

te Pauli

A condlfcmulus S.

ían&us Petrus denuo eam humaniter faluta-

pulus S. Alberti Magni,

& Ale-

Thomoe) ad fe in fupremo morbo vocavit , ut

tam, jubet fecum confidere feorfim , & falu-

xandri p.

Tho-

Interea in obverfo

2.9p. $

morienti effe vellet folatio & auxilio.

taria cum. illa loquitur..

mas hortatur, ut, unuin e fu:s beneficiis rejice-

a'ngulo ipfe fpe&rum ftygium videt, quod

mariti.

ZLeER

M

559

Bibliothezs Manuatis. Concionatoria

mariti fpecie fzeininze minatur exitium, fi Pe- — ocalo & voce ad puei*urii converfis : Ecc? Re-

tro verbum refpondeat, Quia igitur vir fan-

formator ecclefig, Matri dein folicitze, quid fi-

&us humanitate fua nil apud eam effecit;ultro

bi id vellet, Epifcopus rogatus dixit: Quod

ei fcelus & totam rei feriem exponit, occalio-

effent verba facerdotis, toteífe de puero o-

nem, qua fuerit deducta ; ingentia flagitia, quze

racula.

cam dovemone patravit ; & omnes ejus pravas

cupiditates, confuetudines & cogitationes, Ita

Examinïf' pro Epif;:qpa'tu fubeundi

metus exanmmat,

commota, & fulmine icta, ingemuit, dolet, ve-

niam petit, humi procümbit, petit a peccatis

& ftygio maritoliberari, Igitur S, Petrus pro

CVIL Cum Romoe quidam coram Cle-[ vita S,

mente VIIL. pro Epifcopatu Genevenfi effet Franc, a.

poteftate dzemonem alloquitur, jubet eum a

examinandus , aderat & Hifpanus, vir doctus,l. 4

feminarecta inorcum abfcedere, ubiad diem

eadem de caufa examen fubiturus, qui, ubi vi-

judicii usque alligatus permaneat. Et illico dze-

dit praeter Pontificem, tot Cardinalium , Epi-

mon evanuit. At illa jam libera, tota fe S. Pe-

Ícoporum, Generalium , Ordinum , ac Do-

tro permifit, & conféffa priore fcelera, pie vi-

&orum confeffum, ita extimuit , ut deliquium

xit, ac poft paucos annos fanéte obiit, Quze res

paffus debuerit efferri * Solari eum juffit Pon-

dein vulgaf:a.multos ad'poexlitentfiam adduxit,

tifex, expeditas jam eflfe literas Epifcopatus ei

conceffi : fed nunquam fe collegit. Itaque in

vt fmagfiae: SS. ! Dominici &'3) Fyancafci

,

hofpitio fuo , quo erat indedeportatus , mo-

anie ip[or. gf&æ.

Fitur ; metq/ -exanimatus.

CV, Centum &,,ämþlius annis in templo S.

Jacob

Sophize Conítantinopoli vifebantur duze affi-

| judæz montibus mirabiliter coeun»

Lobbetde

dibus äbn*/:lujä.

S. Domi-

x:x imagines : UnaS.Pauli cum hac epigraphe:

minico 8.

ÀyiG» Ha9AG» , Sanctus Paulus: Altera S Do-

CVIIL Cum veniffet Alexander M. ad mon- S. Ánto-

1,

minicit xeAós Acpwisee, bonus Dominicus, &

tes Cafpios , miferunt ad eum filii captivitatis 9- P« I

040 c.

ne alum crederes, veftem gerebat,qualem dein

deceim tribuum ( ex edicto enim tenebantur ,

S. Doininicus, & Ordo univerfus ^ Venetiis

egredi non licere) poftulantes egrediendi licen-

2, äT 10,

autem Joachim Abbas , qui feptuaginta annis

tiam, cumq; quzefiffet caufam captivitatis, ac-

vivere ante defiit, quam vivere inciperet Do-

cepit, eos receffiffe aperte a Deo Ifrael, vitulis

minicus, in z:ede S, Martii duas tabulas appen-

auteis immolando, & per Prophetas Dei prze-

dit, quarum una referebatS. Francifcum grifea

dictüm effe , eos à captivitate non redituros.

vefte fune przecin&y.m, pedibus nudum, cica-

Tunc refpondit, quod arctius eos includeret.

tricibus in manibu$ pedibusq;. imo a lateris

Cumque angufíta viarum obftrueret molibus

vulnere, una manu crucem geftabat, altera li-

bituminatis, videns laborem humanum non

brum. S. Dominicus autem in vefte, qualem

fufficere, oravit Deum 1frael, ut opus illud

hodie Dominicáni gerunt; una manu librum

compleret. Et accefferunt ad fe invicem prae-

habebat, altera geftum concionationis prze fe

rupta montium , & factus eft locus immeabi-

ferebat, fub hoc & illo legebatur hzec Epigra-

lis; ex quoliquido apparet, non effe Dei vo-

phe: .Sun&lur, San&tus.

Prolufit iisdem idem

luntatem, utexeant. Egredientur tamen cir«

Boef.

i

Abbas vaticinio S. Zacharize Prophetee €, 11.

ca finem muadi magnam

a

hominum 1ïragem

Et affumpfi mili duar virgat : Unam vocavi de-

fa&mri.

/

corem : literam funiculum , €9 pavi gregem, .

1

Dominici Virgam vocavit decorem , ab habitu

Jiraculofa trium. Fratrum e Z'aþtï-

& puritate, ac candore virgineo, qui S. Domi-

witate liberatio.

nico & Ordini datus eft, & habet lilium pro in-

; CIX. Tres F

ratres Ordinis Equeftris S.

JO« jac.Befi-

fignibus, S, Francifci vocavit funiculum , quo

annis ex Picardia oriundi , in Gibellino praefi- us.l. :. p'x

Ctdn

fcilicet przecin&us erat, in fignum poeniten-

dio, pecus ablatum recuperaturi, infidiis occu-

:

'DWI (

tize, & vit»e aufterioris. Et hac & illa virgaChri-

P

ati, capti funt, du&ique Afcalonem , donati

19,

ftus olim pavit gregem. Pavit etiam S. Domi-

funt Soldano Cairi przfe&o /Egypti, a quo

nicus, &S.Francifcus.De virga funiculiS.Fran-

jufli fevere, pc x mortis minas, fidem Maho-

meti dare, negando in carcerem tetrum mit-

cici dictum eft Ifa. 3. Erit p *ZQna fuuculus,

tuntur, aqua & pane vivunt. Tentati ad facri-

Áfirum de S, Dominico pre[agium,

ficia promiffis & argumentis, reprehenfique a

Jbid.8. . CVI. Cum die fefto S. Dominicum mater

Soldano nihil cedunt. Ille mittit filiam Ifme-

adduxiffet ad audiendam miffam, facerdos, qui

niam, ut eos alliciat ad Mahometem ; paret il-

tunc faciebat facrum , cum ad populum con-

là, illi perftant, de fua conftantia, de Chrifto,&

verfas pro more dicere vellet : Dominus vobis-

B. Virgine multa éi dicunt: abit illa dubia fuze

cum : ad puerum dixit: Ecce Reformator Eccle-

religionis ; illi interea traduntur in deteriorem

fie! mox cognito errore, ut putabat, denuo

carcerem, filize pater claves tradis.Mane affert

Ms

converfus dixit: JEcce Reformator Ecclefuz,cum

illa, ut fuit juffa, aquam & pauem, excufat vi-

dicere vellet , Dominur vobiscum, |Ubi autem

&us tenuitatem ; iterum difputat de fide, ma-

facerdos ad librum rediit, recurrente iterum ,

xime de B. Virgine, abit illa inflammata petit

ut credebat, errore füo , ad medium altaris

B. Virginis imaginem, jubet illos eam confor-

jam tertio regrediens, enititur tandem dicere:

mare, promittit invicem libertatem , & lau-

Doiinus vobz'fcum ; fed & tertio protulit illud ,

tiorem mehfam, illi petunt inftrumenta, Fra-

ter

55f

AAypendix : Hifloria,

ter, qui, ut alii duo, ignarus artis fculptorize,

Parentes exemþlo filitincitati, fzeceulum defe-

imaginem promifit, a duobus reprehenditur ,

]

runt; Pater S. Dominici,

Mater C,iiïerci-enfi-

ob levitatis puniend?e periculum, rogat Deum

um Ordinem ingreditur.

£

proimagine, obdormiunt, per Angelos in-

AMartyrium | Scenicum,

terim imago B. Virginis adeft, cum luce &

grato odore & mufica; veniente Ifmenia ma-

CXII. Beatus Joannes a cruce primus e vi- Paul. Bar-

ry in cent.

nentimmoti: donec adfe reverfi imaginem

ris, qui e Carmelitis reformationem S. There-

ill.Domu.

fize fecutus eft, in omni vita erat martyrii avi-

Y g.

oftendunt , artificem imaginis detegunt, 1lla

Deic, &

QATR

Mahometem ejurat, promittit baptifmum fe

dus, di&titans, id effe Ordinisfui, maryrium y

. F.

recepturam , donatur imagine, clam venera-

exfpe&tare ; cujus fub reditum S. Elize multi

fint futuri compotes.

Swpe exercitii caufa

turimaginem ; patrem adit, fingit, illos pau-

latim flecti. Nocte fequenti apparet B. Virgo ,

cum cveteris fuis religiofis aliquod martyrit

baptifmum, & fuum ei Nomen fpondet, Con-

fimulacrum repraefentabat: Ibi unus agebat

perfonam tyranni, alterjudicis, alius accu-

vafat fua, no&teque media ad carcerem fponte

patentem tendit, excitat. Ambulant fecuri per

fatoris, alii carnificum; aliiteftium; & foepe

mediam urbem, portis urbis fponte apertis ;

tam ferio joco res agebatur, ut, qui fuit accu-

fatus chriftianze pietatis, quafiferio res agere-

aquam feuflumen obvium Angeli ope trans-

inittunt. Cumque quatuor horas no&e pro-

tur, etiam fanguinem pugnis extufum pro-

funderet,

Ipfe autem plerumque martyris

greffi effent, illa fatigatur. Obdormiunt om-

nes; fubinde ducuntur in Picardiam ; mane

perfonam affe&abat, atque ita tyranno re-

paftorem offendunt, a quo intelligunt, fe in

fpondebat ,

velut ab eo re ipfg captivus tene-

retur.

pariaeffe, Turcicze linguze ignaro paftore. Il-

lafecuta, frater imaginem ad arborem relin-

Ànfo

quit, redit, madidam a novo fonte reperit ;

Debitum ob Lzmbïem rC'/zriþz' libera-

liter remifjum.

ID'P' l

4' co

promittunt templum imagini ad arborem :

CXIIL. Petrus Gironius,

Urenae Marchiu ,Rhod.l, &

510

cum ob incommoda duce paftore locum mu-

tant; domum redituris imago in horto gra-

homini e domefticis, qui o&o millia aureo-€5: ?. 7-

rum abftulerat, e fuga retracto, & incarcere

viorfit, deponunt; colligunt ex hoc ibi lo-

maledictis furenti, przeclare ignovit, Juffitfe-

candam imaginem. Poít preces fit levior; do-

ria fexta majori reum in templum adduci ,

mi ipfi lzeti excipiuntur. Illa baptizatur ab E-

cumque humi crucem de more adoraret, vi-

pifcopo Laudanenfi; diciturque Jaria. ll-

lius conceíffione pro hofpitali facellum eri-

cinam in pelvim , ftipis nomine , acceptas ab

homine injurias omnes , ablatumque ab eo

gunt ; no&te veroimago ad hortum redit, idq;

aurum , veluti jaceret,, li

bis, ergo in horto templum zedificatur, . Illa.

ac valere.

berum juffit abire ,

N

fan&e vixit qum trium fratrum matre.

Pietar in parente: a. patre. do&la.

Plato Chwjh'anw.

CXIV. Multis ab hinc annis in quodam Nicius

Boet. d&

CX. Boethius ait, quod in tumba Plato-

pago apud Samnites, juvenis, quidam, cum Prnft ex;

vellet uxorem ducere , . parentem annos!'*

difc.Scholnis reperta eft lamina aurea , in qua fcriptum

ultra centum natum volebat rus ablegare , ve-

erat: Credo in Filium Dei , na[citurum de lir-

gine, pa[furum pro humano geuere ,. €3. die ter-

lutexulem , & juventuti fuze & conjugi invi-

fum : eumque domo exegit, ac rus exulatum

tia ïefwreäm'um.

(

attraxit; quem cum ad oftium villze produ-

Pueri feptennis admiranda vita.

xiffet, ac vellet difcedere, fenex lacrymans o-

o Bof

yavit, ne tam cito fe defereret, fed faltem ad

a.l.!-P!I

Geelen:

CXI. Frater Thomas de Brabantia fCribif 1

menfam usque perduceret; eodem enim pa-

$ilf,c. utfequitur. Erat in Flandria quinquennis pu-

trem fuum a fe fuiffe olim addu&tum. Erat au-

19.

er, tanta prudentia praeditus, ut, cumaliquot

tem menfalapisin fummo rure, fub patula

religiofos e Francifci familia vidiffet , a fuis

quercu, ad prandia. & compotationes expofi-

|parentibus ferventer petierit, go habitu vefti-

tus ; hac re ille velut percuffus, quid audio,

ri, cui etiam vitam & mores ita conformavit ,

inquit, mi Pater, eademne injuria a te illata

ut nudipes incederet , pecuniam nunquam at-

eft parenti, neque aliter mecum agetur ?

treGaret, utebatur fingulari modeftia, fervabat

hzecne merces & grata filiorum mens in pa-

ftata precandi tempora, fobrius , ferius, pru-

rentes ? lgitur illico mente mutata patrem

- dens, fenes & juvenes hortabatur ad virtutis

domum reduxit in praecipua & commodiori

ftudium: feptennis demum moritur.Priusquam

zedium parte locavit, ac in nuptiali coena

moreretur, confeífus eft, communionem ta-

fummum illi locum dedit, ac femper dein-

men etíi percuperet, non accepit; parentes

ceps illum coluit.

tam fubito deceíflu fuo moeftus confolatus.

N

Eodem momento, quo mortuus, ejus religio-

V'enia. hofli data vulnus curat,

fa veftis difparuit, nunquam amplius viía.

CXV. Eques quidam ab inimicis fuis cir- Idem ex,

Cum efferretur, religiofi di&ti Ordinis incipie-

cumventus grave vulnusaccepit, & injuriam ! *

bant canere : De profundis; fed occulta vi im-

ulcifci conftantiffime voluit, ut placari non pof-

pediebantur , ut pergere in illa lugubri oratio-

fet. Interim a Capucino egregio conciona-

ne & cantu non poífent. Qui hzec fcripfit, ipfe

tore illac tranfeunte invifitur, rogatus ab ami-

cis, multag; de venia ille dicebat, ut tandem

hoc impedimentum prafens expertus elt:

alter

l]

552

JBibliothece Wlanualis Concionatoriæ

alter annueret, fe eis jgnofcere : quöties au-

matergravifa: Twer, inquit, quem fodie in

tem vulnus curabat,

recrudefcente dolore ,

templo que[ni ;

& mox domem addu&Go,

Sggauä

iterum injurize fuccenfebat , . ac hoftibus fuis.

anuuent

l

e patre, volentem filiam defpon-

ldipfe laefus cum animadvertitffet , doemonis

det.

parhet

aftu dgi, ut iterum odia illa redirent ,

vetuit

]' 2.007

fibi ante vulnus curari amplius, quam Ta-

Projagia mortis ! varia,

bellio accitus in publicas tabulas retuliffet ,

(XIR. fn familid Prichoroskiorum Va—P- Albers

hoftibus fe ignoviffe, Eo fat&to, cum medicus

vulnus aperiret, fanatum obductumque illud

ria habent mortis praefagia.

Si quis enim e

Rtus Ko-

nobski c.

invenit, ut vix cicatricis veftigium o

*

Rgnde-

moriturus venator, tunc canes, tibie , &

7. Notat,

ret.

voces venantium audiuntur , (i quis 2equos

amet, hinnitus: fi quis mufica dele&atur ,

Fm&ü: Cäztec/zeþf.

cantus períonat.

H*»ec omnia aguntuur, in

caftro Skoczicz. In eadem familia habent &

Baryp.. .CXVI. P. Eämundus Augerius S. T. Con-

c. 2. de- feffarius Henri

hoc: Eft Przeftricii in templo duobus Cla-

Yvot,

ciHI. Gallie Regis, in articu-

tonia milliaribus in altari e dextro latere fta-

Kl 5

Lj

P'^- lo mortis utrinque ad latus vidit adftare in-

tua 5. Joannis Evangeliftve , quse quoties ex

gentem numerum parvulorum , quos Chri-

illa familia aliquis eft moriturus , in terra ma-

ftiana olim doctrina imbuebat, qui toti ala-

ne absque ulla lzefione invenitur, cum tamen

fedem

cres aderant, eum ad coclum dedu&turi, Hic

fit fere in.,fummaitate.altaris collocata. 1n fa-

in Virid

pl]'

fubiit pia curiofitas Patris animum , ut ro-.

milia Strogetick fupra templum aut aliquod

garet Deum, num aliud fructum nullum in

in

caftellum eorum albus pafler videbatur.

animarum falute feciffet. Cui Deus refpon-

familia Geniffecki de Augezd hydria ftannea

dit, eum infuper quadra

ginta millia hoereti-

fua fponte operculum cum flrepitu claudit.

cqrum convertifle.

In familia Dlavhoroskiorum ita ciíia magna

clauditur.

in familia Klenoroskiorum in

Eadem mimcülo comprobata,

templo Parochiali in arce eorum Polonia ad

Ibidem,

miffze facrificium lumen extinguitur. In fa-

. CXVII. Pater Ignatius Martinez S. J. vir

milia Kleneroskiorum ante mortem cujuspi-

fan&tus fedecim ultimos annos nil, nifi Cate-

chefin, parvulis tradebat, tanto folatio, ut ro-

am foemina lugubri babitu profpicit per fene-

ftras. In familia Sternbergiorum in templo

garet moriturus Superiores, paterentur fe-

cum arundinem illam fepeliri, qua in Cate-

Parochiali noctu lumina vifuntur, quze fi fint

chefi uti folebat.

Semel promifcue in Cate-

in dextra parte, maículus morietur; fi e

parte finiftra, foemina,

In arce & familia

chefi rogabat, num adeffet aliquis, qui vellet

falutationem Angelicam recitare ; cum ru-

Schwamberg alba foemina familiaribus fein-

ferit, nulli noxia.

In arce Kamen familize

flica verecundia nemo vellet dicere, infans

fex menfium ab ubere matris pendens totam

Malowecz trialumina prodigiofe accenfa , &

falutationem illam ad

hortulum arcis obeuntia.

In familia .Kolo-

finem usque memoriter

wratuno milliaria luna civitate in monafte-

recitavit.

rio Rozow lapis fepulchralis fudat, quoadhe-

Kanoy

ros delato figno a P. Priore, qui eft Ordiuis

db aof

Horeditas in gauperes. diftributa,

S. Auguftini, totà familia convenit, &.poft

(.6,

Idem.p.4. CXVIIL Conftantinopoli vir erat proedi-

confeífiones mortis arbitrium exfpe&tant. Fa-

€. 9. P?^ves, & pauperibus mire addi&tus; unde con-

Xl 4.

milia Lobkowiz habet pro fi

gno mortis cam-

fentiente filio, quem habebat, omnia bona

pauperibus erogavit: rogato prius filio, num

panulafn fponte impulfam.

aterna bona, an vero Deum curatorem mal-

Gmtiles alios ad f»clem ddolmmtef.

et, cui filius dixit: Divitig tuc hodie [unt , €9

CXX. Adolefcens gehtiliþs P. Petro Almei- Ex epift, :

£raj non erunt , Ch;'fijim autem munet 1m gter-

d» nuntiavit ,

mum. lgitur pater bona omnia Xenodochiis ,

quosdam Mauros

cupere illinc mif-

egentibus & zegris diftribuit, nullis filio. reli-

Chriftianos fiei , fed fuorum iras & fannas

fit,

Cis. Qui tamen contentus , & Chrifti ope ni-

timere; egitque ita eorum caufam , ut Pater

xus vivebat alacer.

Interea mirata urbs tota

Provincialis ei literas ad arcis Lufitanze Prze-

fe&um daret; quibus rogabatur, iis Mauris

eft & patris & filii pietatem, pauperem tamen

eífe filium fivit ,

donec Deus illi caute pro-

prefidio effet; quare idem adolefcens paulo

poft novem Mauros adducit baptizandos ,

fpexit. Erat Conftantinopoli vir nobilis, cui

ipfe autem in fuis erroribus adeo manfit ob-

unica erat filia, qui cum conjuge deliberans,

Ínum eam opulento, an pauperi fed morato

ftinatus, ut ne verbum quidem de conver-

fione fua audire vellet. Idem omnino egit

marito traderet, fuadenteuxore, pauperem ei

dare conftituit, Statuunt ergo , ut bene mane

Maurus grandsvüus, & medicus peritiffimus

Colend

Gow: is volentes ita duos filios, ac toti-

Mi

uxor ad templum iret, & quem primum vide-

huj

ret ingredi orandi caufa , is maritus filize ad-

dem famulos, ad P. Francifcum Barretum

legeretur, Altero mane matre orante, juvenis

deduxit, rogavitque, ut eos vellet baptiza-

re. Atipfein alterius falute officiofus

hicingreditur, quem illico mater per fervum

: ffuam

adíe accerfit: a quo multa percontata, ubi

neglexit in gentilifmo obftinatus.

intellexit, quid ejus pater fe volente egiffet ,

CXXLV 0-

553

Aypendix À H ijtdr?a.

V'ocationis. defertee gemna.

Aulicifmus laudabilis.

Barty p.-

CXXV. B. Frater Joannes Ordinis S. Fran-

Sodalis

CXXI. Studiofus quidam anno 1602). a Pa-

cifci hortulanus mire ftudebat Dei gloriam

3. praxi 4.

anni fan-

*

Parthen, trum Cappucinorum familia retardatus , ut

promovere ; qui, cum Salmanticze effet, ubi

« 2«€,7.

amitteret illum animum, Muffipontum mitti-

tunc Rex Caftellze degebat,ac Regis palatium

tur , ubi tertio poft menfe lethali vulnere fau-

adiret,ftipis petendze caufa , juffus eft concla-

Aly

Ut«

cius patri nunciatur : Filius parente fuperve-

vé regium intrare, ubi tunc Rex prandebat.

Ko

niente tribus tantum horis fuperyixit , alie-

Illic B. Frater advertit diligenter & accurate

s

MR

no quidem fcelere lzefus , pro authore ipfe

mentem ad omnes ritus,quibus Regi infervie-

NOtdt

batur, ad honores & reverentiam, quam Regi

deprecatus a patre veniam eft ; tum in fine

caufam mortis exponens: /Zider , inquit , pati,

exhibebant, ad fuavem muficam, qux accine-

mi Palter ! quem nuper. Chrifli. cruce. Cappucino-

bat accumbenti BRegi, ad vafa aurea & argen-

tea, quze in abaco eraut , ad omnes denique

rum infignitum pa[fus non. es ad aftra tutam viam

appetere , eundem . alieno. facinore. crudeliter mo-

motus, & apparatum regiv menfz. Inde do-

mum reverlus, (tatuit eadem obfequia Chriíto

rientem videre cogeris.

exhibere,quz viderat,Regi prtlita : Adit igi-

Excommzmiw—tioni; virtus.

tur templum , & comportat omes calices fa-

cros & patenas coram Venerabili, tum eos in-

Rederus

in Virid.

, CXXII. Anönymus quidam monachus in

cipit complodere, ac velut inftrumenta mulfica

Scetaaa folitudine aliquandiu fan&te mora-

ad edendum fonum compellere, quibus & ipfe

p. i.

tus, demüm jugum deferuit , contumacize

faam vocem adjungit, modulatus , ut potuit ,

poenas detre&ans.Alexandrize a gentilibus ex-

interim iteratis genuflexionibus, & reverentia

ceptus, cum fidem deferere nollet,capite mul-

Venerabili faepius exhibita aulicorum more ,

é&atur, corpore canibus extra urbem proje&to,

cum admiranda pietate, quze omnes adftantes

Fidelium opera illatum facrario corpus , cum

ad ftudium divinze glorize accendit : qui atto-

fub miffa diceretur : Catechumeni egrediantur ,

niti tam raro fpe&ctaculo vix indepoterant a-

tumba fecum tra&ta extra templum omnium

velli; dum ille diu fuam pietatem continuaret,

ftupore conceffit. Cujus rei caufam quidam

ac fzepius exclamaret : Tur eff , tuus eft hiz ho-

cognovit divinitus , fcilicet, quod monachus

nor , quem exhibeo , o Rex cali €2 terra , qui om-

parere recufaret, anathemate percuffum , non

ni honore dignur er : 1ta diu perrexit, nulla ba-

potuiffe in templo manere, lllo foluto mox

bite adítantiam ratione : donec bene fatiga-

quievit eo loco , quo primum pofitus erat.

tus lacrymis madente,vultu , ac animo incen-

Quanta res inobedientia , quam nec marty-

fo , oculis in Venerabile defixis, fe humi toto

rium fatis poteft expiare , quod tam

en operit

ac porre&to corpore proftravit , animi fulpiriis

multitudinem peccatorum.

debilitatem )cþorpo:fis fupplens.

Mirum ad. [on&itatem comparandam

Abjtinmtia a certo potu mirabiliter

, impetrata.

»

mqi'iwm.

CXXXV I. B. Columba Reatina audiit con- Idem p.4«

Kenovili CXXIII. Anno 1640. civis quidam Suffi-

cionatorem dicentem de ingenti numero San- : 3 Pra-

in aonot, tiji adeo erat in hauftum vini , ut vocant , cte-

CO.

mati propenfus, ut diceret mori fe malle ,

&orum ; pro argumento ajebat ille fingulas ur- ""

bes habere proprios & indigetes 5anttos,quo-

quam eo potu abftinere. Ei dormienti candi-

rum multos recenfebat. Tum illa, cam nul'um

diffimus puerulus ter adftitit, ab eo potu de-

audiret e patria fua nominari , cum tribus

hortatus : fed ille voces eas infuper.habuit ,

d

en

aliis puellis ftatuit co

ncionatorem adire,& ro-

u:;;

ec pcenam fenfit obftinationis.. Graviter

enim corpore & animo laborare co»pit. tQuare

gare, num nullus Peatinus effet fan&us ? Ille

negabat , ullum fe fcire, cupere autem fe , ut

voto fe'obitrinxit , eum fe potum non am-

X epl&'

illze fint primze,aut una faltem earur. Gavifze

3c m

plius haufturum, Tunc apparuit ei B. Virgo

hoc refponfo fortitze funt", penes quam ea

di-

cum infantulo;qui pree gaudio ex ulnis D.Vir-

gnitas effet futura.. Sors Columbam atügit.

ginis exilire videbatur. Exin facillime abfti-

nuit, mirante tota civitate : quin fatetur, fe ,

Quare ad. facerdotem reverfe , cupiuut eamn

fortitionem ab eo ratam haberi. Ita Columbze

fi totus fibi mundus offerretur, velle ne vel

forte impofita eft neceffitas , ut fancta tieret :

guttam fumere.

prout fa&ta eit.

Litenig ommium Sanülorum [u-

Innocentia cum. gaudio mani qui&ta;

lutares.

CXXVIL. Efocietate quidam nobilis ma- Nitris

Calend!

EE bonsicanl QUE eraviba & o

tronze confcientize przeerat eximia forma proe- €* 3-

B. V. 15.,

& perfecutionibus preffi;intemplo ad easavet-

ditze,non minori pudicitia : hanc juvenis de-

Jalii.

tendas litanias omnium Sanctorum inftitue-

peribat, qui, quod videret, matronze pudorem

rant recitare, tam felici fucceffu, ut motibus

falvum fore, quamdiu a patre defenderetur ,

compofitis fzeculares dein , qui fciebant , ex

patrem ab illa criminatione avertit ; Superio-

quantis malis & quo remedio fuiffent erepti,di-

rem enim adiit, ac fictis teftibus probavit ,

eum diuturnam cum illa flupri . confuetu-

cere vulgo foliti fint : Cavete a litantir Fratrum

Prad

dinem — habuiffe.

]ta Patef

innocens

icatorum , mira emim. operantur.

aaa

accu-

R. P. Lohn. Bibl. Mun, T| 0. I1I,

354

— Tituut CL11IT. Zedus,

accufatus, graviter luit ; in vilibus enim mu-

AVuditar membrorum in [ommno vitanda.

neribus occupatus fuit , quze tamen fortiter

CXXXI. Carpentarius (quidam religiofus ,1aem p. 3.

fint

& ut vocant, Converfus Ordinis S. Benedicii, c.2. pra-

) illu

obivit. Interim criminator lethali morbo op-

kaIB'n

preffus , cum confiteretur , inter alia hoc ape-

cum no&tu quiefceret zeftate in dormitorio,ubi xi 2.

ruit ,fe patri injuriam feciífe. Tum facerdos

erat pro more lampas accenfa , cumque fe ad

alferens , eum abfolvi, nifi reftituta fama, non

fomnum invitaret , apparuit vultur enormis ,

poffe, metum alteri incuíffit , qui facerdoti fa-

qui proprie jacentis le&um refidebat , cujus

funeftze avis adventu exterritus, videtinfuper

cultatem dedit faciendi, quod videretur. Tum

ille rem ad füperiorem detulit, qui patrem ga-

prope fuum lectum adeffe duos dzemones hu-

vifus & amplexus innocentem , eum antiquo

mana fpecie, qui verfi ad ivulturem. Quid fic

loco reftituit.

agis , inquiunt , milil ab 1flis religiofir obtines ?

Nihil , ait vultur: fumt emim [figno crucis muniti

.' Pericula cajtitatz'f vitanda.

in fronte , €? aliguid. ante . [omnum ex Pjalmis

^ Idem ex.

smullarunt, €$ quia milil groficio , huc me quietis

. CXXVIII. Recenfuit Nicio P. Francifcus

cdu[a contuli , [ed unde wos eflis 2 Succe[fitne

$pet. €

t.

Rocca S. ]. ejus confeffarius, ut fequitur. Ab-

enpl

potiur vefler . conatus , quam meus 2 Omnino ,

é, &i

bas erat,cujus monachi ad res domefticas vo-

refpondent , venimns Catuluno , ubi militem in-

lebant opera cujusdam muliercuize uti ; ille

duxumus , ut vitium | ho[vite fu. inferret , dein

vero conatus elt periculi vitandi cauía hoc

monaflerium. pretergre[] , effecimus , ut illic ludi

monachis diffuadere,quod tamen non potuit ,

reliciofur moderator uvenem di[cipulum corrum-

quod crederent a fordida muliercula nihil im-

geret, At tuiners pecus milil hüc agis , cum affi-

minere periculi. Abbas igitur , ut eis errorem

flas vreligiofo huic , qui nor refpicit ; vider utique

dextre oftenderet, quodam die juífit coquum

eum . frigus captare . €? indecenter jacere , nudati-

cibos omnes ultra folitum fale condire. Eo fa-

bia extraletfum proten[a , cur iudecoram.| tibiam

&o , finitaque menía ftudio Abbas foras egre-

non verberas ? Vix hzec dixerant , cum alter

ditur , fumptis celle non tantum , fed etiam

doemonum correptam afciam , quze fub lecto

putei clavibus. Interim monachi ob falfos ci-

jacebat , totis viribusinreligiofum vibrat, &

bos fiti prope ene&ti, cum nec e cella poffent ,

fucceffiffet i&us , nifi his auditis pedem intra

neque e puteo bibere, urgente fiti in culina

lectum retraxiffet : unde i&tus homini defti-

tandem eluviem ( folam enim culinamin eum

natus le&i latus ligneum offendit, quo fa&to

Stlpit

finem reliquit apertam ) bibunt , ac reverfum

illico difparuerünt , apparente tamen in ligno

Ser n

&l

Abbatem ideo objurgant. At illé prudenter

fecuris veftigio,

occafione ufus , eos edocuit , quantum etiam

Puella mirabiliter ad baptifmum perdu&a.

in fordida muliere temporis tentationis peri-

CXXXII. Alexandriv in /Zgypto quidamldem p. 4

culum immineat pudori..

veritus ob debita perpetuos carceres, jam vo-€. 1. pra-

lebat fe ex arbore fufpendere: hunc miferata Xi 2

Regum exigua : gotentia.

nobilis puella adhuc gentilis , omnia fua bona

illi offertad debita expungenda ; quze ille ac-

Idem ex. CXXXIX. Philibpo II. Hifpanize Rege cum

ceptavit , fed puella depauperata , ut fe dein-

74

filio adhuc puero Philippo III. venatum egref-

ceps fuftentaret, turpi quzeftu fe aluit , quem

fo , fubitus imber ingruit ; tam puer patrem

diu fectata, tandem ergo zegrotat. 'In extremo

rogavit,'vellet nubibus ac coelo imperare,

tamen prope agone a Deo illuftrata voluit

ne plueret.

Cui Rex refpondit, fe hoc non

Chriftiana fieri. Sed id eam angebat, quod in-

poffe , effe hoc altioris poteftatis: quibus in-

famis ob priorem vitam patrinum pro baptif-

tellecis puer , qui tam multa fvpe audiebat

mo non effet repertura. lum ecce juvenis ad-

de patris potentia jattari : Quid audio , inquit,

eft ei perfimilis, quem olim a laqueo fuis for-

o pater ! tam parvam rem prejflare mon potes ?

tanis eripuit, & intelle&a moeroris caufa eam

quid fi quod majus poflulaffem. ? jam plane. compe-

confolatus , opem ei fuam promittit, & abit.

rio , te nifil po[[e. Tum pater ! Deum igitur ti-

Mox reverfus duos alios fecum dignitate &

Wo, ]

"me , qui plus oimnibus.| poteft.

fpecie magiftratui fimiles adducit, aquibus ad

templum dedu&a , & vocato facerdote bapti-

st

AModeflia a Crucifixo penjata. |

zata eft , uno éorum patrini vicem fubeunte.

Vicini, uti & Epifcopus,mirabantur, proftitu-

Buryp.i. CXXX. Poft Completorium olim quidam

tv puellae aufuta fuiffe quemquam baptismo

«.8. de- ex Ordine S. Franciíci eo loco , ubi crucifixus

got, 2«

conferre, & ejas patrinum elffe : Epifcopus

erat pofitus, infolentius ridebant, tum imago

prefertim , qui ad fe facerdotem , qui ipfam

crucifixi grandem clamorem edidit : unde illi

baptizarat , levocatum rogat , cujus auctorite

attoniti cum crucifixum afpicerent, viderunt

id egiflet: Is refpondit, a duobus e magiftratu

vultum ejus inflammatum,& oculos ira arden-

eo fe fuiffe addu&tum. Ergo Epifcopus ipfe

Ditiy

tes, veluti fi Chriftus effet indignatus, eiloco,

TOfuy

puellam iterum decumbentem adit , & rogat,

li. M

ubi ejus effigies effet, tam parum reverentize

quid tandem boni egiffet, cur a Deo baptifmo

P

haberi: neque irritum fuit prodigium, illi e-

effet donata ( fufpicabatur enim Epifcopus ,

nim deinceps ad omnem occurfum imaginum

aliquid divinitus contigiffe ) illa tandem, faífa

Redemptoris, erant mire modefti; ii vero,qui e-

fe peccatricem , recenfuit , quid cum defpera-

rant aliquanto infolentiores, paulo poft conta-

to homine egilfet.

buerunt, & intra paucos dies funt mortui.

Aa-

Ziypendix : Hifloria.

555

AMuri monafterii ofmlb hionorati,

vero gaudens valdei

pfam diligentius perfpe-

Iem p' 3.

xit, fe beatum reputans , quod afbe&u & affa-

.2' p

làüinCen CXXXIIL S. Maria Magdalena de X-Pazzis

v

tu talis Domine perfrui dignatus fuit. Et illa :

3.illuft, amore religiof»e vocationis fepe vifa eít mo-

Sicut me aute bene vidifiista me retro intuearir. Vi-

9 132 - pafterii muros exofculari , caufam . rogata di-

dit itaque in dorfo eam plenam vermibus ;

cebat; Ah! forores , an non z:equum eft , ut

putredine , immunditia , & fotore : itaque

id agam ? hzc funt faxa & muri, qui me ab

horror iftorum omnem gloriam prius vii

f

£X

um fu-

infelici mundo feparant, & fecuroloco thefau-

perabat. Ad quod nobilis in fluporem raptus,

rum inzftimabilem me puritatis reponunt.

& nimisterritus eft. Ad quem illa : Zgo fum

Hoec cogitatio me ad incredibilem diletti mei

gloria mundi , €9 taler funt frufus anet. Ad. ver-

amorem exítimulat.

ba hzec imago difparuit , & nobilis emendatus

rediit, & m-unïdo renunciavit Deo vivensa

Tentatio vehemens erga vetita.

.Pa?iäztia probata, €$ X-appm?;gta. |

Spec.ex-. CXXXIV. Miles fäceïdoti confeffus , hanb

CXXXVIIL Erant duo fratres monäöchi'bïd-"f-?

eimpl, difta

nam poenitentiam fubire juffus , ut ftans fub

&, ex. 46.

pariter in cella commorantes , quoram humi-* 9-

fylvefiri pomo, quae acerbiffima poma & efui

ingratiffima ferebat, nullum inde pomum co-

litatem & patientiam multi de Societatis Pa- -

tribus collaudabant. Audiens quidam fan&us'

mederet, cum antea fponte fua abhorreret a

vir,volens probare,fi veram perfe&amque cha-

tam agrefti cibo , ita tamen poft datum impe-

ritatem habcrent ac humilitatem, venit ad vi-

rium coepit illis pomis tentari, ut, dum fecum

fitandum eos, Cumq; ewitt gaudio fufcepiffent

confli&tatur ,. nec vinci fe contra mandatum

2 gula tam importuna patitur, mori prze ve-

eum,& ex more compleffent orationes & pfal- -

modiam, egreffus forte cellula vidit parvum

hementia appetitus quem fegreHi»t, debuerit.

hortum,ubi fibi olera faciebant,apprehenfoque

baculo cum toto impetu coepit omnia olera

Jfira R&ginæ in S. Martinum

czedendo confringere , ita ut nihilomnino re-

j

maneret. Videntes autem fupra dicti fratres ,

qetas.-

t

nihil penitus dixerunt;fed nec vnltum triftem,

Sulpit, | CXXXV. S. Martino Epifcöïa'e UXOf Mäxi-

nec turbatum habentes , rurfus ingreffi cellu-

Sev.in vi-m

lam,vefpertinas orationes complendo adoran-

i Imperatoris ( viri czetera a Sulpitio lauda-

æa l. 89

ti, nifi quod impofitium imperium vi, & bel-

tes eum dixerunt:5Si przecipis,Domine,ibiimus,

& eum,quiremanfit,caulem coquentes guftabi-"

lum civile non vitavit , & qui fzepe pios cum

Martino fermones habuit ) velut Magdalena

mus, quia jam hora eft , ut cibum fumamus.

l p i

Tuncfenior adoraviteos dicens: Gratias ago

.. n Pu'

Chrifto ad pedes affufa, omnem regiam di-

12

Salvatori naftro Jefu Chrifto, quia video, Spi-

gnitatem pofteriorem pedibus ejus habuit ;

ritum. fanctum requiefcere in vobis. Etiam

ut denique Martinus a Rege & Regina com-

hortor ac moneo vos,fratres chariffimi , ut us-

pulfus fuerit, pati, ut fibi omnibus remotis

miniftris a fola Regina ferviretur. ipía igitur

que in finem cuftodiatis fanctze humilitatis &

patientie virtutem , utipfa in regno coelefti

parat menfam, fellulam fternit, aquam ma-

nibus miniftrat , cibum , quem ipía coxit , ad-

vos fablimes & magnos in confpectu Domini

faciat apparere in fzecula fzeculoram.

fert : demum eminus felo fixa immobilis &

1odeftiam & humilitatem fervientis exhibet,

Pax quomodo f[ervanda..

bibituro mifcet & proponit, finita czena micas

CXXXIX. Erant duo fratres fecundum car-Ib. ex. 5«

nem germani: veruntamen utrique in fpiri-SX. Vita

fte

A

.

æ:qlligiï , & velut ïca?e?ilus illis pafcitur.

tuali propofito monachi exi

ntes. Infidiaba-

N

tur autem eis malignus fpiritus,ut quocunque

i lgæï o &grorum . jïnguïarï; /

modo fepararet eos ab invicem. Quadam au-

tem diead vefperam fecundum con(uetudinem

Rho. l, &, . CXXXVI. Francifcus Titelmannus Cap*püc«—

ille junior frater accendens lucernam pofuit

c. i. 6. cinus , vir admodum do&us , literarum pofita

". 25.

cura, segros curabat; rogatus ab amicis e-

füper candelabrum. Faciente autem malitia

L

daemonum, ruit candelabrum , & extincta

j

us rei caufam , digito in ?e2ros intento

Hi;

-ajebat, funt mei Chryfoftomi ; hi mei Augu-

eít lucerna. Per Lancoccafionem infidiaba-

tur eis diabolus , ut eos inlitem accenderet.

ftini : quia fupereminet , juxta S. Paulum, feien-

Surgensque fenior frater,coepit percutere fra-

tug charitar, Chriflt.

trem fuum. Ille vero proftratus in terram de-

recabatur fratrem fuum dicens : ZMMagnanimur

AMundi turpitudo. oftena.

eflo , Domine , &2 ego rur[ur incendam. lucernam.

Ergo quod non refpondit ei turbulentum ver-

Ditipl ' CXXXVII. Erat quidam riobilis n Auftria

Prompt. totus mundo deditus, quadaui no&te folus an-

bum , malignus fpiritus confufus ftatim recet-

lit. M, ex.

fit abeis. Et pergens ,eadem notte nunciavit

69.

te caftrum fuumin virgultum pulchrum flori-

bus ( ut melius de mundi pompa poffet cogi-

principi doemoniorum dicens:: Quemadmo-

tare ) defcendit. Quzedam igitur domina fuper

dum propter humilitatem illius , qui proftra-

-humanam zeítimatlonem formofía & ornata fe

tusin terram veniam poftulabata fratre fuo ,

ei przefentavit , dicens : Ecce affum , quam tan-

non prevalui in eis. Vidensque D EUS

monachi

to aimore hatfenur. dilexifli , ad me accedar, — Ile

humilitatem & va].untatem hujus

AAaA

z

effu-

o Lohn. Dibl. Man. Tom. I1I.

JAibliothece

AManualis Conciomstori

556

effuditfuper eum gratiam*fuam ; & ego fentio

ante me , funt opera mifericordize , quze feci

ante mortem , &illisbonis modo utor, Menfa

"

me valde torqueri atque cruciari, quemadmo-

vero retro me pofita eft , quze difpofui , cum

1 Is,

dum non prazevalu

ij eos feparare ab invicem.

Hiec ergo omnia ver

ba cum audiret idolorum

adhuc viverem , & mandavi uxori , & pueris

bat , compunctum

meis,utanim» meze fübvenirent eleemofy-

facerdos , qui ibi commane

nis & fuffragiis & in teftamenis.Et ecce adhuc

eft cor ejus in timore

& amore , Domini noftri

tefa Chrifti. Confiderans etiam, quam magna

vacua eff ; quia occupaverunt fe temporalibus

rebus dividendis , qui mei obliti funt. Unde

feduttio & perditio animarum eft cultus idolo-

Fac bene , dum vivis , poft mor-

rum,relinqaens omnia ftatim. fefünanter ad

dicit fapiens :

Unde etiam Ambrofius :

fan&tos Patres ad monafterium perrexit, & re-

lem. viwere

) vir.

tulit eis hzec omnia, quze per malitiam doemo-

Hoc tantum tuum . reputa , quoql pa(uperibw era-

nes inter fe loquebantur. Cumque monitis fa-

lutaribus inftruxiffenteum fan&i Patres de do-

gäfü-

Eadem . alis non. committenda.

&rina Domini Salvatoris,baptizatus eít& fan-

CXLIIL Quidam dives in articulo mortisIbid. lit.

&i propofiti monachorum vitam arripuit , &

tres filios fuos ad fe vocavit, & feniori dixit ; E ex, zg.

adjuvante & cooperante gratia Domini fa-

Nofce, fili chariffime , multas poffefliones

&us eft probatiffimus monachus. Fantumque

vobis reliqui ,

uas olim confervavi , quas de-

veneratus eft & tenuit humilitatis virtutem,ut

Et ideo fortaffis

oinaes humilitaté ejus mirarentur. Dicebat e-

buiffem pauperibus erogaffe.

urgatorium ibo. Dic , quid daturus es

nim,quod omné virtute adverfariorum noftto-

ad E

nima mea. Acille plurimarum celebra-

rum. domonum

militais folvit intentio.

pro a

tiones miffarum,

&]largas eleemofynas fe fa-

Denique & Dominms nofter Jefus Chriftus

&urum promittebat. Similiter fecun

dus pro-

per humilitatem triumphavit diabolum, &

mittebat. Hos duos pater laudavit: & hoc

omnem virtutem ejus contrivit. Addebat e-

di&o rifit tertius. Quefivit autem a minore ,

tiam dicens,quia frequeater audiffet doemones

quid .de eo deberet fperare. At ille : Pater,

inter fe loquentes:quia quando ad iracundiam

nec unum denarium promitto pro te daturum.

accendimus corda hominum , fi qui fuftinue-

dum

Et cum malediceret illi pater : filius ait:

rint patienter injuriarum convitia , & converfi

í

f

vivis , pater, bona tua pro falute tua diftri-

magis rogaverint ea, quze ad

pacem funt, di-

bue: nec committas mihi , nec aliis fratribus

.centes : quia ego peccavi ;

ftatim fentimus

fÍcere , & ap-

meis ; poffeffores enim rerum tuarum faéti ,

omaem noftram virtutem marce

quomodo

te juvabimus , cum amore noftri te

proximat eis gratia d.iVinæpotentriäæ.

2 Utilitatem enim fuam unusquis-

bbl ex,

juvare nolis

"U

que noftrum plus , quam

te, diliget: & de te

. Correflio omi[a nocet.

ampliu

s parum curabit , nec folicitus erit.

P

fculando fratribus proeferebat , verita-

Difelplin.

CXL. Erant duo fratres in monafterio uno.

Hunc o

Prompt.

te audita; & divitias fuas pau,per;bus ero-

&lit, H, Unus erat gr

atiofus Abbati', & ceeteris fratri-

2

bus ; alter autem non erat gra

tiofus, & quid-

gabat pro falute propria.

quid deliquit irumediate ab Abbate punitum

- Jnfidelitas heredum.

fuit ; fed alii frequenter pepercit ipfe Abbas

in fuis negligentiis , quia gratiofus erat omni-

-CXLIII. Obfeffus quidam , dum dü/cer;?tuflbid.e»x,

bus. Contigit,ut illi ambo morerentur. Appa-

ante domum cujusdam civis , qui ?edificabat 4 -

ruit aute ille, qui gratiofus fuitAbbati,diceris,

in altam domum magnam & fumptuofam, rifit.

fe effe in magnis poenis.Et Abbas:Übi eft tunc

Quarentibus,cur rififfet, refpondit: Ifte aedifi-

ille infelix, qui plures negligentias , quam tu,

cat, quafi femper vivere debeat , & ego cio ,

commifit. Et ille : O pater, ipfe non eft infe-

lix, nec mifer; quia jam eft in clara . vifione

quod mala morte morietur ante noctem ;quia

negligentia deli-

interficietur. Hoc eo dicente rifit fecundario :

Dei ; quia quidquid hic cum

& cüm ab eo quzereretur, cur rififfet ? refpon-

quit, immediate hic punitum

fuit, & fic fatis-

fecit : fed mihi, pater, fsepius pepercifti in

dit, quia ifte morietur , & reliaquit divitias

fuas,quas cum labore acquifivit, alienis. Cui

meis negligentiis , eoquod gratiofus fui tibi &

cum diceretur, quod haberet hzeredes, quibus

ceteris fratribus ; ergo jam graviter torqueor

Sed , Pater fancte , ora Deum

deberentur divitize , refpondit : Omnes fui

in purgatorio.

da me cceteris fratribus

Tieredes erunt fibi fatis infideles , quafi alieni

pro me, & recommen

effent,quafi eis nunquam aliquid boni feciffet,

meis in fuis miffis & orationibus, quia

valde

quia ifte morietur,& accipient hzeredes pecu-

affligor in purgatorio.

niam , & oblivifcentur animam fuam. Et hoc

lii fem

7

di&o rifit tertio : & cum iterum caufa rifus

Difpof

Ho bonorum ante moricm

6 li, M

qu:ereretur, refpondit: Rideo de jufto Dei

facienda.

judicio, quia fiet ifti diviti , ficut ipfe fecit ;

Diícipl.

CXLI. Éremita quidam vidit in vifione mul-

quia, quando pater ipfius moriebatuf, pro-

Prompt.

tas animas in diverfis ftatibus ; inter quas vidit

mifit pro patre fuo foluturum debita fua, quze

pater poft fe reliquit, & infuper dare largas

lt. t ex.

$unum virum fedentem,&ftabat una menfa an-

teeum repleta omnibus bonis. Alia menfa

eleemofynas,& fibi comparare multas miflas ;

ftabat retro eum vacua,quem quzefivit, quid

fed mortuo patre modicum , vel nihil , fecit :

hoc notaret ? Refpondit: Menfa illa , quae ftat

fimiliter fiet ill 'Vab haeredibus fuis.

e

ER

— Aippendix : Hifloria.

557

Pater a kläo f?z!u»brïter correttus.

redierunt , & nidum fupra

i

domum 1P[ius fe.

fbid, ex,

CXLIV. Cum quidam dives & potens jam

portaverunt.

I$

fenefceret , mortua uxore fua filio fuo , quem

multum diligebat , tradidit uxorem. Qui ait

Injuji*iïia calitus pugita.

patri fuo : Patercomitte mihiomnia bona tua,

- CXLVII. Bertoldns Palentinus de Guildis-Jeu. r

ut fic vivas finelabore. Quo annuente fecit ei

pach Judex erat feveriflimus,ita ut furibus pro 2».

le&um in camera pulchra. Sed, cum uxor ju-

venculanon poffet eum pati propter tuffim de

damno unius obo!i vitam auferret. Unde quo-

ties domum fuam exivit , Jaqueos. cingulo fuo

no&e , poftea ex rogatu uxoris locabat eum

füb quodam gradu. Qui futtinens paupertatem

appendit , ne reorum poena caperet dilationes

die igitur quadam mane furgens, & laqueum

& frigus in hyeme clamabat ad filium,ut daret

ei veftem. Tandem filius emit quatuor ulnas,

cingulo fuo folito more appendens , vocem in

aere audivit: Bertolde,qui tibi primus in egret-

& dedit patri duas , & fibi duasfervavit. Hoc

fu fuo de caftro accurrerit , hoc Jaqueo iplum

li

videns fllius parvulus, accipiensillas duas ul-

[ a

nás abíconditin muro: & dum diu queere-

fufpendas. Qui vocem pro omine accipiens

cum procederet, ei quidam fultellus fuus pri-

rent in domo, & non invenirent , dicit parvu-

mo occurrit. Quo vifo cum fatis doleret, eo-

lus : Scio, ubi funt. Cui pater : Cur abícondi-

quod eum diligeret, dicebat illi : doleo deoc-

fti ? qui refpondit : Ad hoc fervabam, ut ope-

Yirem te in fenetute tua , ficut tu patrem tu-

curfu tuo. Quare ait ? quia fufpenderis.Quare

fufpendar ? Refpondente Palentino: Nefcio ,

um. Et ait pater : Non amplius facies ? cui fi-

lius : Certe in tantum, aut mirius. Quo audi-

fed praepara te per confeffionem , & ordina te

to, dixit intra fe :in caput meum iftud redun-

rebus tuis ; quia voci divinz refiftere non va-

dabit in fenio, idem faciet mihiexemplo meo

leo. Ille videns aliter non effe,dixit: Juftus eft

Dominus, & plures in domum meam decli-

inductus. Statim bonum pellicium mifit pa-

nantesinfequens occidi:multismulta rapui:nec

tri per parvulum filium, & reaffumpfit eum in

tibiDomine unquam fidelis extiti; neque pau-

domum fuam, & exhibuit ei honorem & reve-

peribus peperci. Et mirati funt omnes audien-

rentiam ; & eum amplius multum pie tracta-

vit ; ut in hoc exemplo parvulus difceret;quo-

tes ejus confeífionem, & cognoverunt, in ejus

modo ipfum in fenio fuo tractare deberet.

morte peccati païenamg Deo efle.

Filii a patre aftute devepti.

eJudicer non (facïle mutandi,

Ibid. äx.

CXLV. Quidam przedives habuit pueros ,

CXLVIIL' A Tiberio Csefare qqæütum;fuit P OM

£7.

quos nuptui tradens , ditavit eos divitiis fuis.

quare prsepofitos populi non frequenter mu-

äæ

Tandem ille depauperatus eít, & non curatur

taret, ficut & alii Principes ? Refpondit in hoc

a pueris.llle autem convocans pueros fuos,fin-

fe parcere plebeculee. Scientes enim judices ,

& procuratores, fe brevem habere procuratio-

gulis tradens claves pro fcrinio, in quo pofuit

malleum gravem, quafi eftet pecunia , retenta

nem, emungunt üusque ad fanguinem. Et qui

fibi una clave, ne ad fcrinium venire poffent ,

recentes veniunt, totum diffipant , quod inve-

dixitq; pueris: hzeredes mei & dileCti mei eftis;

niunt. Quod oftendit cujusdam vulnerati ex-

em»lo , qui cum jaceret in via , nec amoveret

poft mortem meam aperiatis fcrinium , & ibi

16.6;.

invenietis literam, per quam fcietisquautum-

multitudinem mufcarum , fuperveniens aiter ,

zeftimans , quia hoc faceret ex imbecillitate ,

"

cum unicuique legaverim. Ob hanc fpem fin-

!

13

guli certatim invitaverunt , honoraver

&

int&

abegit mufcas, quae operiebant vulnus. Ad

juverunt patrem ; quia dicebat, quod nolebat

quem ille: male fecifti mihi, quia mufcze, quas

diminuere de his, quze erant in fcrinio , ut fin-

abegifti mihi, jam plenz erant. Unde & par-

guli habeant, ad plegum, quod eis ordinavc-

cius moleftabant ine; qu»e autem fupervenient

yat. Poft mortem faam aperto fcrinio, invene-

recentes , .acxius pungen.t.

yrunt malleum , & literam hoc continentem

Dignus eft homo ille ad caput cum maileo

fCib? guomoo?& condiendi.

percuti,q

ui tantum tribuit pueris fuis, eisque

confidit,

CXLIX. Quodam -*tempor*e milites quidam 1bid fi.G.

ut diii:ra&is' omnibus nihll fibi reti-

neat.

honefti, ac nominati, aliique plures tam cleri- €x. 26

ci quam laici viri divites in eremo funt con-

Excommwnicatio cwflümatio & brutis

veríi,atque in Ordine confortati, Quidam igi-

tur ex fzecularibus przedi&ctorüm militum no-

orius IX. aliquando divi-

tus & amicus, vidum eorum quotidianum ,

ï'b;id ferm CXLVI, S. Greg

"

65. lit. M. tem excomunicavit,qui cum contemneret ex-

quo in communi conventu reficiebantur,confi-

communicationem Papze , tunc miraculo Dei

derans , ait beatze tnemorive Domino Gifilber-

ciconiz , quae nidificaverunt fuper domum e-

to eorum Abbati : Non, fufficio admirari,quod

tales viri in f»eculo tam delicati , oleribus in-

jus, a domo ejus recefferunt, & nidum tranftu-

lerunt ad'domum alterius. Quod videns victus

conditis,ipfa & lente, poffant uti. Cui ille re-

fpondit: Ego tria grana piperis appono, qui-

contumax:,, & admonitus a cognatis fuis, qui

hoc idem confideraverunt in ciconiis , poftea

bus easdem groffía pulmentaria condiuntur,ut

ene nihil in fuis fcutellis comedentes relin-

humiliavit cor fuum, petens abfolutionem. Et

quia cito fuit abfolutus , tunc di&ze ciconize

nte illo, & non intelligente , quae

quant. Mira

AU*

Aaaag,.

Bibliothece WManualit Concdionatorig

558

audierat: Abbas fabjunxit,dicenst:primum gra-

mel intrans , fufis ad Deum lacrymis dixit:Vi«

num piperis funt longze vigilie matutinarum;

deo, Chrifte Jefu, ex carne mea, qua induiifti

Íecundum labor manuum ; tertium vero de-

fpid, &t

me, penculum mihi iminere ; licet enim forti-

15

fperatio lautioris ferculi. Et ifta funttriagrana

ter animum meum fixeris , ut nullius prorfus

quibus appofitis optimi faporis fiunt pulmen-

vanitate comovear, tamen non modicum per-

t rja noftra. Et püto vehementer,quod mona-

timefco,dare me poffe caufam debilibus, ut in

chus peccet inagis ipfam fuam lenticulam pro-

tentatione concupifcentize ahquatenus agiten-

4-^1

pieor

torfiones vel humores melancholicos vi-

mifericordiffime Pater &

tur. Rogo ergo te ,

tando, quam nimis ex illis fumendo. Si enim

Domine, ut fpecæm meam in tantam foedita-

tem comutes , ut carnis dexormltas in horro-

appofita comedere noluerit, necefe eft,ut lau-

tiora vel appetat, vel requirat. 5i enim data

re potior

quam pulchritudo fuerat in hono-

fueriut ex confuetudine, pufillanimes fcanda-

re. Hoc di&o lepra ftatim imundiffima conta-

lizat ; fi vero negata, ante tempus deficit. Mo-

buit vultus ejus, erupuerunt puftulze , & oculi

nàc hus vacuo ventre non poteft bene jejunare,

tumuerunt , os & labia computruerunt , nafus.

& cum omni deformitate

vigilare aut laborare. Hmc eft, quod beatus

quoque glbbofus

in quodam fermone tales fatis acriter repre-

contortus, aliam penitus faciem demonftra-

hendit dicens

Cibaria noftra funt multum

vit. Nec mora egrediente illa occurrit mari-

confortantia ; & ideo oportet, nos ex eis fu-

tus,vixque eam per habitum cognofcens,quz-

mere adlaturitatem

rit.fi ipfa fit ? At illa dixit: ego fum. Mox ille

totus inhorruit : & ut vidit familia, omnes fi-

Penitentin. surahilir.

niul clamabant in plantctum , mirantes przeci-

ue, quid tam fubito fuze Dominse contigiffet

Idem lit, P CL.

Quläa:m in Teutonia multis rapinis &

Turbatis ergo parentibus illius ,

notis omni-

€x. 8t.

czedibus provinciam deprzedavit, qui captus ,

bus,& amicis, confulitur Phy ]ücus Refpondit,

& ad.decollandum expofitus petivit a judice ,

incurabilem lepram , nihil aliud effe confilii ,

TEUM RPPRM VN EEE UET RE C CC QUE - ER ORU M LR IRA al P RR e o cs apfi i RIl ov t gl o r SEESPRIC II TIRR UA PC ERE nE I MLA LE E E.

& obtinuit tempus pi olixius poenitendi ; &

nifi quod extra habitationem hominum collo-

Si verc a-

mox aftanti juveni confobrino ait

cetur; quod.& fa&tum eft. It audivit Frater

« micuses, cooperátor efto mihi mifero in fa- -

Ordinis Przedicatorum qui ejus eonfeflionem

audire confnevit,venit ad ii

eXLE

« Y1

lutem ; alfer, obfecro, inftrumentum ferreum, -

n,mire gauden-

quod dentrix dicitur, cum quo parant fzeminze

tem inveniens, quxrit caufam inopinati & fu-

Jinum fuum. Quo.1 ut fa&um eft,dixit juveni :

biti morbi. Lui illa omnia pez

ordinem enar-

Succide mihi maaus, ulnas & brachia usque

ravit. Frater ifte turbatus, & miratus non mo-

ad humeros. Pedes vero & tibias,& crura us-

dicum,eam increpavit dicens: O mifera & ftul-

que adnates ; poftea genitalia, aures, oculos ,

tiffima mulier,quze in contumeliam viri tui &

bid (erm

nafum & caput ad ultimum amputabls juve-

periculum ipfius opus Dei in te imprudente

s. lt V

ne ergo ficut cum dolore rogatus fuerat , exe-

inftantia deflruxifti,& parentes tuos,& amicos

quente,pcenitens ipfe unum quoque membrum

qui Deum laudaverunt, & venerati funt in te

antequam truncareturinftrumenti ferrei den-

ad blafphemandum nuncper tale infortunium

. tibus, per inflixiones multiplices & validas

cnegrfu A:z:e nunc , chariffima, peeni 'tentiam ,

diutius affligebat , dicens : Hanc poenam hic

aílifte precibus, & ad contrarium rei gefte di-

pro parte viliffma membra percipite , quibus

vinam mifericordiam inter pelles ; hoc dicto

actu nefario fcelera perpetravi,& Deum Crea-

receffit Frater. Illa autem totaliter refoluta in

torem meum offendi. Extremo igitur poü om-

' Jacrymas, oravit ad Dominum dicens : Domi-

nem poenam trunco corporis cum capite fuo

ne Pater,& Dominator vitze meze, ut liberiori

fuperfite hilari vultu dixit

O utinam tor-

mente,ut puriore fpiritu tib1 fervirem, hoc fla-

mentum illud , quod refpetctu fcelerum moo-

z:nïlum leprze a tua pietate fideliter precibus

rum parvum fuftinui, reiterare femel

jterum

expetivi.Sed quia audio a Patre meo fpiritua-

atque iterum valerem, filiceret miferrimo , &

li, ( cui me tota devotione comift ) contra fa-

in eo diutius cruciari. Et hzec dicens cum la- -

lutem meain, & te olim Dominum petiviffe ;

crymis oravit populum circumftantem fe,

rogo te per tuam benigniffimam charitatem ,

quatenus fibi miferrimo in eleemofynis nau—

utin me tuum plafmareftituas,fecundum quod

perum & orationibus iubvemrent His d1&15

tuze placuerit optimze voluntati. Mira res , vix

extendit caput ,

& mox ajtïvene decollatur.

verba compievit,& in tanta claritate cutis, &

elegantia formae fubito fit facies reftituta ,

ut

Pulc/mtudo mzmculo[e adempta €9 re-

As jn ea unius rugze veftigium,vel tenuiffima

ituta.

faltem macula remaneret.Quo vifo gaudet mi-

Tbid. lit.P. CLI In partibus Suevie , quas Alemania

les, & uxorem reputat fibi quafi redditam re-

divivam, & exultat familia, laetantur amici, &

ex,133,. Continet/fic a Fratre Ordinis Przedicatorum &

Walthero audivi - Mulier quzedam devotiffi- :

exultat patria,& Chrifti piétas in ore omnium

collaudatur. Et vix dictus miles anno dimidio.

ma erat nobilis & pulchra , etiam fecundum.

carnem inter omnes f»eminas pandera repu-

fupervixit.

"unc inclyta mulier , non imme-

tata. Ad hanc autem videndam cum multi

mor bonitatis.Chrifti, cum uwm filia , quam

proceres, nobiles & potentes convenirent , &

habebat , & poiïeü"ombus uf verfis ad mona-

illa prae vifitatione hujusmodi gravius türba-

fterium Soroxum Ordinis Przedicatorum tran-

retur ,

ne fcilicet curiofe vndmübus occafio

fiit quod de Lebental vocatur,A& in eo auctore-

Ti «

fcandali praeberetur; oratorium fuum fola fe-

"Deo religiofif&me converfabatur.

", (

Pyrés

"Iypendix

Hz:/iorz'a.r

359

Prabenda: rite ufurpanda.

mater : Adquid ? fi modo fum infirma, cras

vel poít cras ero fana. Filia vero videns, eam

fbid, ex.

CLII, Videbatur cuidam Canonico quadam

deteriorari, adduxit plures vicinos, ut eam fj-

. 126.

nocte , quod Deus federet in judicio , & ante

militer admonerent ; quibus illa : Quze dicitis,

eum totus mundus vocabatur , quilibet rece-

vel tinetis * ego non moriar ante duodecim

pturus fecundum merita fua.Vidit etiam,quod

annos; fic enim audivi cuculum

D qul lelt

unusquisque adducebat aliquem Sanctorum ,

mihi. Tandem in illo peric

ulo obmutuit. Et

cui plus fervierat , ut effet apud ChriftumAd-

tunc mifit filia fua pro facerdote, qui venit ;

vocatus fuus. líte cogitabat, quod rogaret

& attulit, quod debuit. Et adeam veniens

etiam Sanctum illum, cujus Canonicus fuerat,

quaerit, fialiquid velit confiteri. 1lla folum

cui & ferviverat, cantando, legendo, ut fecum

dicebat : Kuckuc. Iterum facerdos , offerens

iret ad judicium anteChriftum,& intercederet

ei corpus Domini, quzerit iterum , fi credat,

proeo, monens eum de fervitio fuo. Ille San-

effe Salvatorem. Etilla reve

&us refpondit :Libenteribo tecum : Et affum-

. fic obiit.

Xrtente facerdote

pfit alium fecum , quafi pro tefte , devenerunt

fimul ad judicium. Cumque veniffent ante

V'erbum bzi Jfemper fru&uofum.

Chriftum, dixit Sanctus: Domine conquerot

tibi de ifto viliffimo peccatore, qui viginti an-

CLV. QUida.m fi'ater leit ad fenem : Elcce Jbid.lic, V

05*

nis & amplius comedit & bibit przebendam in

. Abba, frequenter interrogo feniores patres,

ecclefia mea,& omne tempus fuum expendit

ut dicant mihi admonitionem profalute ani-

vivendo luxuriofe,& turpiter,nec ulla die fini-

m2 mez, & quicquid mihi dixerint , nihil re-

vit horas fuas , ficut debuit : Unde peto judi-

tineo. Erant autem feni duo vafa vacua, &

cium fieri deipfo, huic rei eft teftis ifte. Re-

dixit ei fenex :Vade & affer unum ex illis va-

fpondit Chriftus : Accipite eum ligatum mani-

fis, & mitte aquam, & lava id , & effunde , &

bus pedibusque , projicite eum ininfernum.

pone illud madidum in locum fuum. Fecitque

llle clericus evigilans quaft de gravi íomno ,

frater ita femel & bis. Et dixiteifenex: utra-

putabat jam fe effe in inferno , & dixit illi

que vaía fimulaffer huc. Et cum attuliffet,"di-

Sancto: Domine, habete przebendam veftram,

xitfenex : Quale ex utrisque eft madidius?Re-

quia nunquam plus comedam de ea , & con-

fpondit frater : ubi aquam mifit, & lavi. Tunc

verfus ex hocreligionem intravit , & falva-

dixit ei fenex : 5ic efi de anima , ffili , qui fre-

vit animam fuam.

quenter audit verba Dei, quamvis nihil reti-

neat ex his, quze interrogat,tamen plus mun-

Intentio pura fingularis.

datur, quam ille , qui nunquam requirit.

Ibidferm. — CLIIT. In vitis Patrum legitur, quod erant

| Unflio exirema mon nägligeægda;

35. li. V.duo fratres, juvenis & antiquus ; juvenis erat

verus fervus Dei : & diabolus invidens ei,ve-

nit ad antiquum fratrem dicens : Ego fum An-

CLVI. Miles quidam dives & ftrenuus , inibidem. — .

fzecularibus exercitiis,& torncamentis, & ha- ** 3e-

gelus Dei,& habeo tibi aliquid referre ex juffu

Dei, de.quibus maxime doleo.

Scias , quod

ftiludiis exercitatiffimus , & religiofos & cle-

ficos in magna reverentia & bonore habebat,

frater tuus junior eft filius damnationis zeter-

no, & fervitium fuum, quod exhibet Deo , fi-

& eisádema in domo íua liberaliter miniftrabat.

Hic , cum in vehementem languorem incidif-

bi non prodeft ad vitam zeternam. Et hoc di-

fet, & poít;fidelem confeffionem , & Domini-

&o receífit. At antiquus poft hoc , quando-

ci Corporis perceptionem, a religiofis & cleri-

cunque vidit juvenem , femper ingemifcebat.

'cis, quiibi aderant, requifitus fuiffet, fi oleum

Quo confiderante tandem dixit: Frater mi,

quare triftitiam habes ex afpe&tu meo ? Re-

fan&tum defideraret?refpondit : Ita defidero,&

ex toto corde requiro. Quod uxor ejus audiens

Ípondit, & dixit ei, ficut tibl relatum fuit ab

angelo malo. Qui refpondit: Noli triftari ; fi

& nimis carnaliter eum diligens,fieri non per-

mifit, donec intelle£tum perdidit, & agoniza-

enim debeo damnari , damnabor: fi falvari ,

falvabor ; ficut Deo placuerit, ita faciat. Non

re ccepit. Cumque fuiffet, & per fex horas ja-

cuiffet immobilis , ut putaretur effe mnortuus ,

enim fervio Deo propter regnum czelorum ,

fed propter füam charitatem & bonitatem ,

tandem refumpto fpiritn vocavit uxorem di-

cens : Heu ! heu ! uxor mea dile&ta , quid fe-

quam habetad me; & propter füam paffio-

nem , quam fuftinuit propter me : fi vult mihi

cifti : quare decepifti me, & tu decepta es ? fi

dare reguum coelorum , poteft ; fi infernum ,

cum intelle&uum habui , inunctus fuiffem, pro-

cul dubio tricefima die a tormentis purgatorii

iterum poteft. Et fequenti no&te venit Ange-

lus Dei, & manifeftavit feni , quod alter ange-

exiviffem,modo per feptennium in poenis ma-

nebo : & utique triginta annis ibi fuiffem, nifi

lus fuiffet diabolus : & dixit fibi, quia ille ju-

venis ex illa conftantia magis meruiffet,quam

religioforum & clericorum , quos femper di-

lexi, devote interceffiffet oratio. Tu vero, quxe

prius omnibus diebus vitze fuze unquam me-

ruiffet.

hujus negligentize caufa efficiens exftitifti , im-

punita non tranfibis , fed usque in finem vite

Superftitiones periculofæ,

tu: paralytica jacebis, His diétis miles in bo-

idntS CLIV, JEgrotavit quzdam mulier usque

na confeflione difceffit, Et uxor ejus incurabi-

ad mortem, & dixit ei filia fua : Mater mitte

li paralyfi percuffa, poft viginti quinque annos

ex, 19,

plena patientia migravit ad Dominum.

pro iäc&xöote, ut confitearis peccata tua. Cui

FVs-

56o

ABiblz'othecæ M,anuah': Concionatorim.

Voluntas pro fato repatata.

detexit , & dixit: Fili , ubi tibi. cibur aridior ,

le&hus durior , molefliores fuerint vigilig , ingrede-

Ibid. ex.

CLVIL. Quidam Dominus caftri habuit fa-

re vuluus huc , €7 intige illa in fanguine lateris mei,

33.

cerdotem fibi celebrantem folennia miffarum,

€$ illico " dulce[cent omnia. Paruit juvenis , &

& ipfum vocari fecit, ut fe proepararet ad mif-

paradifum habuit in terräys.

Íam. Sacerdote autem veniente, viditipfum

Doiinus caftri cam quinque doemonibus ob-

petrird

feffum ; & nullus alius videre potuit; nec ipfe

: A'entatio diabolica moriturientis

facerdos fcivit,& Angelum fuum a longe ftan-

Sacerdotis.

fo, 9f

oneo

tem : & cum appropinquaret ecclefize,relique-

Hartunck

ent; &

runt eum tres doemones. Cum autem fe omni-

CXL. Compluti ad ?egrum facerdotem ac-

Dom r.

jeuxor'

rio ad miffam confeflione fatcta praeparaffet;di-

cerfitas Dominicus Ruffola , magna fan&ita- Qusdrag,

miferunt eum alii duo, & omnes quinqne fta-

tis opinione celebratus, illum lzetum reperit ; conc.rnit.

bant quafi lupi rapaces, infidiando donec fi-

nempe doemon effigie Crucifixi perfonatus&. 5..

fefe videndum prius segro-dederat , quam

nem fuo officio dediffet. Et Angelus Domini

faltabat fuper humerum ejus. Sacerdote ftante

Ruffola adveniret. Sed ne Dominicus zegrum

ab errore abduceret, ac pro morte expiaret ,

in canone,Dominus caftri extracto gladio am-

putavit facerdoti caput füum. Interfedtione

adfuit illico ad latus lectuli altero die inferna-

lis genius, Dominici paulo ante acciti , & jam

facta,Dominus ccepit contriftari , & a Domino

Papa pecenitentiam requirere,qui dixit : Vade,

przefentis imaginem fcite mentius: Quid,dice-

& fac,quod fatuus tuus jubet te facere. Domi-

bat ? quid ifte vaferrimus doemon dolofe me-

nus vero letus ad propria provenit, & fatuum

am effigiem fimulavit, & citius adfuit ? Ego

fuum bene fecit tractare. Quodam vero die vo-

fum Dominic.Ruffola, quem tu vocafti ; cave ,

cavit fatauum fuum, & dicit fibi: Quid faciam,

i infirme, tartarei genii artes ; Non eft ille,

quod interfeci facerdotem ; qui refpondit : Si

quem optas. Paulo ante tibi Chriftus crucifi-

xus apparuit, jam ego advenio,neque ifte,qui

ipfum interfecifti,permitte & te interfici. Cum

vero fzepius hoc attentaffet , & fatuus femper

prior affuit,fed ego fum veras Dominicus , il-

le diabolus eft, & cavendus. Contra vero ve-

eadem verba refponderet, cogitante Domino,

quod aliquid fignificaret, rogavit fervum, ut ,

rus Dominicus, illum effe doemonem , ajebat ,

1

i

fe ipfiffimum Dominicum, ad excipiendam

quando veniam feciflet capt

t fuum fibi ampu-

€^M

taret. Fa&a autem venia , & extra&o gladio

confeffionem advocatum. Contra iterum ob-

nitente doemone, anceps?eger, inter duos Do-

ad amputandum fibi caput , venit facerdos

mortuus coram 2ltari,& dixit fibi: Surge, Do-

minicos eum, qui prior venerat , verumque

minus voluntatem habetpro fatto ; refigno au-

Dominicum jubet faceffere, feque ad dcemo-

tem tibi, quod mihi fecifti ; quia in gloria Dei

nem Dominici vultu te&um convertit. Domi-

Patris füum. Surrexit Dominus , & habitum

nicus verus, priusquam difcederet, manum fa-

cerdotis zegri exofculatus : Ego , inquit,

affumpfit religiofum,& ex caftro fecit fieri ca-

ftrum , in quo Domino noftro Jefu Chrifto fer-

quem tudiabolumeffe credis , fum indigniffi-

mus fervulus B. Deipare Virginis Mariz ,

vivit þu'sque in finem vitze fuze.

cnjus tu Filium Deum hominem Jefum to-

ties his digitis tenuifti, quosidcirco reveren-

'Pæm'te'z»zz*m dilata noäva.

tiffime exofculor, & me indignum agnofco ,

Hartunck .CLVIIL Obiit ante annos non multos Ca-

qui id faciam. Doleo enim , quod Deum ojti-

mum ingratus toties offendcerim , veniam ta-

Dom.Se- ponicus quidam, homo ventri & avariti for-

xag.conc.

dibus deditus, qui fibi adhuc vivens , coenota-

men a pliffima eiusdem mifericordia per Je-

T

-

rulto s. B

T

fu vulnera, &

nia

rive ubera,fpero & peto.Quoe

'phium ex zere fufo erigifecerat,in quo Ipfe co-

ram crucifixi imagine fle&ens,hzec verba pro-

ubi dixiffet, converfus ad zegrum , fuadet illi ,

"uthec demiffi, dolentis ac fperantis animi fi-

nuntiabat : /Miferere mei Deus : Moritur Cano-

nicus, tumulatur , & Conotaphio pridem pa-

gna ac. verba edere jubeat fictum illum Do-

minicum , quo pateat , quis Dominicus , quis

rato honoratur. Res mira, cum die poftera

noiiulli infcriptiohem fepulchralem lecturi ac-

diabolus fit: advertit zeger vim argumenti ,

& fi&o illi Dominico mandat, utea figna edat,

cederent,nihil ex verfu illo Davidico : /fiferere

m Deur : refiduum invenere , praeterquam

probetque quis fit; fed indignatus füperbus

doemon negat fe veniam a Deo vel petere, vel

primas quinque literas: Aifz ; partem reli-

fperare, Deum , non fe effe reum , adeoque

quam expunxerat, & obliterarat manus inco-

gnita, ut conftaret , Canonicum illum fine mi-

Deum debere culpam deprecari, non fe, dixit ;

& videri fimul defiit ac audiri, /Eger fraude

fericordia effe miferum, qui Pfalmum miferere

nonnifi poft facta orare diftuliffet.

agnita confeffus, & Sacramentis omnibus rite

munitus , pie obiit.

: P'ulnera. Chrifli falutaria.

, geuni Quaolmgïþ;mli: veneratio,

ibiA:Dom. CLIX. Narrant amales eremitarum S.Au-

CLXI. Nicephorus narrat, tantam famem Niceph.

2. Quadr guftini, Beatum Joannem de Incontris , juve-

s $.

invaluiffe,ut nec pifciculus,autullus cibus qua- !.17.&ccl.

nem tenerrimum, cum rigorem Ordinis in ty-

rocinio ferre non poffet , reditum ad faeculum

dragefimalisConftantinopoli haberetur. Man- hift«c. z2.

dat proinde Juftinianus Imperator, macella

cogitaffe. Cui aípectabilis Jefus latus fuum

ape-

ALppendix : Hiftoria.-

S56x

aperiti, carnesque venum exponi. Atiutan-

Poft annos quatuor peperititerum Grifeldis fï—

lium elegantiílfimum,quem poft annos duos fi-

to populo nec unicus füit , qui vellet emere ,

quin omnes fimul adiere Imperatorem, & ex-

mili modo auferri fecit: Nolunt ajebat, fubditi

habere talem Dominum,qui fit bubulca filius,

clamarunt : Mori malumus , quam ut de pa-

triis moribus & traditionibus aliquid mutetur.

ni tollam puerum, periclitamur ambo fortu-

"Admirandum obedientig conjugalis

narum & capitis.Sed illa fimiliter,ut ante qua-

exemplum,

driennium, refpondit. Interea fama increbuit,

Petrarcha

CLXIIL. Gualterus Marchio Pedemontii ,

utramq,prole füblatam, & jam Marchione mo-

foi. 507. habitans Salutiarum infra montem Vefulum,

liri divortium,qua ufus occafione fingit,fe Ro-

Ht

de obedr

ita venationi & aucupio deditus erat, ut alia

mam mififfe , convocat fuos palatinos, evocat

Uüm F

ent, & ^

de uxor:a.

p?ene omnia negligeret, a conjugio etiam ab-

Grifeldem,cui hzec: Amo te quidem animitus

Qidng.

horreret, rogatus eft a primoribus, ut fimilem

fed cogunt mei, confentitq;Papa, ut ducam al-

]

contumir

fibi relinqueret poft fe. Refpondit : Non pro-

teram fortunze parem,jamq; in via eft.Cede er-

)

go alteri animo forti, & redi domura tuam,tu-

pter me, fed propter vos , ducam uxorem, etfi

£ w

amore libertatis nunquam propenderim , fed

amque dotem tecum accip

v 5

nihil enim fub

fole conftans, & nihil novum. Quid illa ? vultu

ermittar ego mihi uxorem quzrere, veftrum

erit, quecunque illa fuerit , agnofcere ut Do-

pacato: Scivi, nullam elfe proportionem in-

minam, Poftaliquot feptimanas edicit nuptia-

ter veftram celfitudiné , meamq, humilitatem;

agnovi me ancillam indignam, & Deo tefte, fic

rum diem , & curat regie praeparari omnia.

Tempus erat prandii,exfpectatio fumma fpon-

me geífi dominam ; ut femper in animo ancil-

la manferim: Gratias Deo & tibi/pro honore ;

f;e,cum ecceGualterus pergit foras ad rufticel-

lum, in pago non procul ab arce , cui nomen

de reliquo parata fum redire domum,& ubi egi

Janicobee, & huic filia unica Grifeldis,qu pa-

infantiam, agere feneGam, felix femper vidua,

quod talis viri fuerim uxor. Cedo libenter no-

Ícebat oves pauculas , formofa corpore , for-

mofior animo. Viderat eam fzepius & compla-

vxe,que fit tibi utinam felix. De dote auferen-

da intelligo, quo tendas ; nihil mecum attuli ,

cuerat fibi Marchio in illius promptitudine,

Accidit, uteodem tempore hauftum ex fonte

ergo nihil referre debeo ; etiam hoc , deponit

remoto domum properanter aquam ferretGri-

mox annulos,vefítes fuperiores,& rogat,faltem

feldis, cui occurrens Marchio fcifcitatur : Ubi

corpori, quod tuli binos liberos , camifiam in-

pater tuus ? illa refpondet humiliter , domi

dulgeat.Hic temperare fibi non potuitalacry-

misGiualterus,vultu tamen averfo di'fimulans:

effe ; ad illum itaque defcendit , & abductum

rogat, visne me, quem habes dominum etiam

Serva,aitiinteriorem togam.Dixit,abiit & ipfe,

& ibfa. Ipfa quideni nudipes , comiferantibus

habere generum? ftapuit fenex , & recollecta

voce

Ego nihil volo , quam quod dominus

cunctis caulam paternam repetiit,quo ut venit,

meüs. Vocatur Grifeldis, cui Gualterus : Pa-

comotus ex prinmo ftrepitu concurrétium bonus

ter tuus vult, & ego, ut fis uxor mea, fedcum

fenex : Hoc ego femper putavi,poft primos a-

hac fola conditione,ut liceatmihi tecumagere,

mores fic fiet.Occurrensq;in primo limine,an-

tiqua vefte cooperuit feminudam. Manfit cum

prout libet, nec repugnes verbo nutuve. llla :

Nec cogitatione quidem. Imo fime mori juf-

patre diebus paucis , femper fibi fimilis, nun-

quam queri audita.Interea fpargcbatur advétu

feris, non feram molefte.Satis eft,aitGualterus,

ponfam populo, datoque

Comitis Panicii cum nova fponfa ; pridie ad-

producitque Neo -

pronubo annulo, jubet veftiri paratis ve

ftibus,

ventus Gualterus mittit ad Grifeldem , prom-

pteque accurréti demandat curam domus,utq;

& in equo niveo inducit in palatium. . Dedit

autem GrifeldiDeus gratiam,;ut placeret omni-

apparet neceffaria.llla libenter arreptis fcopis

purgataulam, inftruit méfam, lectos fternit, &

bus. Anno nondum elapfo parit puellam , qua

abla&tata, vocat folam Grifeldem Gualterus,&

viliora exequitur.Die fequenti hora tertia adeft

comes, fponfa, cognatus, aliique nobiles.Tota

ait: Scis, unde veneris , quid promiferis ; tu

[

aula in obfequiis eftjin illis etiam Grifeldis in

mihi quidem places,fed non meis cognatis,qui

tali puellze fubeffe nolunt, & quia ego pacem

obfoleta vefte, inftar ancilize, flexo genu,vultu

demiffo dominam fuam falutat. Gualterüs u

amo, cedo infantem. llla nec vultu,nec verbo

mota : Tu es nofter Dominus, tuze fumus &

ipfo prandii apparatu Grifeldem ulitro citrog;

currentem interpellat:Quid tibi videtur de hac

ego,

& h»ec innocens popula, fac de tuis,ut li-

bet ; nil difplicebit mihi, quod placet tibi.

Nil

fponfa ? eft ne fatis pulch:a ? 1lla

nulla pul-

chrior,fed cum fit tenera,fpero,non erit eo lo-

]

cupio poft Deum poflidere, vel amittere, prze-

terte. Gualterus interea vocat famulum de fi-

co ,quo prior. Non potuit ultra fe continere

delioribus unum, & jubet accipere infantulam,

Gualterus, fed miratus,& miferatus forté Gri-

feldis: O mea'zeternum mealfatis ardue tenta-

quam mater fupponens ad necem rapi, necta-

men lacrymam effudit , nec fufpirium emifit ,

ta es. Nulla tibi fimilis fuit, erit nulla. Involat

ergo in collum & ait:tu fola mea es,tu eris.Hi

fed tranquilla fronte puellam accepit, afpexit,

ofculata eft, & fignum crucis impreffit,deditq;

fant liberi tui , filia & filius; putabas divifos,

fatelliti.At Gualterus in cunis mifit Bononiam

erditos,ecce funt fimul;quam fponfam putabas

eft filia tua?cognatum fponfum rebaris,tuus eft

ad fororem fuam , quze erat nupta comiti Pa-

nicio, additis litteris, ut aleretillam tanquam

filius. llla prze gaudio tantum non ex animis,

p h

ruitin ofcula liberorum.Mox a matronis iudui-

LA

mater, & nulli diceret, cujus effet filia. Gual-

terus antem nihil unquam in vultu conjugis

tur veftibus prioribus.Fit plaufus inajor,quam

: Mif P

notavit, nihil querelarum audiit, & obftupuit.

die'nuptiarm

n. Janicola in arcem accerfitur ,

* R. P.Lohn. Bibl. Man. Tom. Í1lI.

Bbbb

& ho-

552

A siuo Mütial vt Camdonafoita

&-*-»'ho'noratur. Vixere deinceps annos multos

clementize, per quam miferos relevabis ; quia

in pace & concordia.

ficut ros herbam irrigat, ut crefcat, ita dulcis

clementia Regis usque ad fydera provehit, &

Eleemofyna pretium,

exaltat. Excitatus hoc vifo Rex vidit tres py-

Spec. ex-

xides juxta fe collocatas , easque acciplens ,

emp:. diít,

CLXIIL S. Macarius fciens virginem divi-

omnia, qu:e ei promiffa funt , explevit.

2- ex- 80

tem , fed parum in egenos liberalem , acceffit

:

Fidelitar conjugalis explorata.

eam, & ( nam prius gemmarius erat ) dixit,fe

lapides pretiofos habere , de quorum fingulis

'CLXVII. Quidam adulter adhserens dua-Ibid. in

quingentos folidos lucrari poffet , modo jam

bus amafiis , cum profe&us ad nundinas ex sppend.

totidem folidos pro omnibus offerret. Obtu-

uxore quaxrreret , quid fibi afferri ex nundinis**- ?

lit illa, & polt aliquod tempus lapides requi-

eteret, refpondit illa: Senfum & fapientiam,

rens , ducta eft a S. Macario in leprodochium

ad retrahendum te ab adulterio. Quaerens er-

viroruni & feeminarum , audiitque, hos de-

go adulter ex hofpite, quomodo hzc acquire-

mum lapides pretiofos effe.Agnovit ergo pium

re poffet, juffus eft fanguine Gallioccifi faciem

aftum , & primo quidem triftata eft de pecu-

afpergere, & fic ire ad domum amafize dicen-

Antüz

niz ja&tura, poft tamen gratias egit.

do, fe effe omnibus fpoïiatum bonis, & gravi-

MC

ter vulneratum effe; fecutus ergo ille confi-

1584

Hofzaitaliteztif fru&tus.

lium, cum ab utraque: mafia repulfus effet ,

15(&6.&

fbid. dift. | CLXIV. Hofpitalitatem exhibens quidam

ab uxore vero fola cum compaílione fufceptus,

0.

4* 47- cives Romanus , cum ad pauperiem prope re-

cognita earum infidelitate, hujus vero fideli-

dactus effet ;in fomno juflus eft tertium a. vo-

tate , huic foli deinceps adhzefit.

ce quadam mutare vineam fuam cum vinea

Paena Talionis.

divitis cujusdam , ibique in medio ejus ter-

i* Ibid.ex xe

ram effodere ; quod ubi fecit, invenit vas

CLXVII. Cum monachus quidam amb

aqua ( qua inftrumenta, quze attigit , mox au-

ens Abbatis dignitatem , puero illi miniftran-

rea eflecit ) plenum ; aliud plenum balfamo ,

ti venenum daret, dicens; Si hos pulveres fu-

quo inun&us vifum jam prope perditum rece-

pra cibos fpargeret , eum , utut iratus effet ,

pit; & tres lapillos pretiofos, pro quibus in-

mox conciliandum: puer medietatem tantum

gentes divitias comparavit.

impofuit, & fic Abbatem necavit, Succedente

Pa violate damnum.

vero in locum zemulo, & graviter aliquando

puero irafcente , puer eodem remedio uti vo-

Ibid.díft.g

CLXV. Cum gentes quzedam fa&ta cum

lens , alteram ei medietatem appofuit, & fic

ex, 169,

Romanis pace , juramentum frangentes, om-

ipfe quoque fublatus eft.

nes inventos Romanos interfeciffent , mox

tam gravis Del vindicta'fuper eos incubit , ut

H

Pamalia opera occafioni arcommodanda.

& panis ab iis fractus fanguinem emitteret ,

CLXIX. De Abbate Natherio narratur ,Vita PP.

& animalia ab iis ad filvas miferabili clamore

quod, cum federet in cella, mediocrem feveri-

. Xle

aufugerent, & caneslatrantes vindi&am ad

tatem in corpus exercuerit , maximam vero ,

morem luporam voracium expeterent , & ipfi

poítquam Epifcopus, in Pharna fa&us eft ; cu-

denique vicdi per Romanum Imperatorem

jus caufam cum quzereret difcipulus , refpon-

omnes effent, exceptis quatuor millibus , qui

dit: Fili, illic follicitudo erat, & quies, & pau-

ad montes fugerunt, fed 1bi congelati , admo-

pertas. Propterea volebam corpufculum me-

dum lapidis immobiles fa&i funt.

um gubernare, ne infirmaret ,

quzererem ,

quod non deberem ; nunc autem hic fzeculum

Pifiaatio SS. Reliquiarum gramiata.

eft, & occafiones funt excidendi plurimze. Et-

n.ex. 193»

CLXVI. Quidam Rex Danorum cum . SS.

fi infirmitatem incurrero, funt hic, qui fuccur-

tres Reges Coloniv devote vifitaret, & fex

runt, ne perdam propofitum monachi.

millia marcharum auri pauperibus in eorum

Fider catholica ubi invenienda,

honorum erogatfet, quadam no&te tres Reges

Annug

in fomno vidit, quorum primus ei dixit:

CLXX. Hildefii adolefcens lutheranus

? Soc. 1610

Fratermi,feliciter venifti,fed felicius remeabis.

audiens fuos contribules catholicum nome

n

Tum ei pyxidem auro plenam offerens, accipe,

fibi ufurpare velle & folere , experiendze rei

fOL .397 *

inquit , thefaurum fapientize, per quam fubje-

gratia 2edes aliquot Lutheranorum adit ,. ab

&um populumjufte judicabis , quia honor Re-

iisdemque percontatur, ubinam Catholici ha-

gis judicium diligit. Secundus dixit: Frater ,

bitent? fed cum femper ad Orthodoxos remit-

Àtw]

multa tribuifti , fed tecum plura reportabis ;

teretur , Luthero renunciavit , & ecclefize

. p

offerensque ei pyxidem myrrha plenam, acci-

reconciliatus eft.

BU

pe, ait, myrrham poenitentize , per quam car-

Cura cgrorum. compen[ata.

nis motus illicitos refrenabis, quia optime re-

gnat , quifuper feipfum regnat ; non enim be-

CLXXI. In Romana provincia medicus Annales

ne regere alios poteft, qui feipfum non coercet.

Viterbienfis follicitam zegrotorum in conven- Capucr.

Tertius dixit: Frater mi , fidem oftenditti , fed

tu curam habens, bis quotidie invifebat, o ex "- 99

expletis viginti tribus annis jugiter in coelis no-

humanis exépto fucceffor ipfius raro zegros in-

biscum regnabis ; & ofzerens pyxidem thure

vifens,cum aliquando rus pergeret, defunttum

plenam, accipe, ait, thus devotionis devotze

medicum,ut vivus folebat,equo infidentem fibi

ebviun?,

(

— Zyyendix : Hifloria.

l

563

obvium habebat ; cümque ab initio territus ,

tum [ratrem profecutus 6s in maximum

fed poftea confirmatus quzreret , quo perge-

meum & filii mei honorem redundat,

ret? refpondit ille ; ad Capuccinos mihi iter

eft ; etenim cum iis ?egrotantibus mea, dum

quitu: z';nfolituf in funere. Calviniani.

viverem, officia bis in die folicite przeftarem,

id modo purgatorii poenis detentus ex Dei

CLXXIV. In tra&u . Vivarienfi homo Cal- Theophil;

clementia tuli , ut bis quotidie ab iis liber ad

vini veneno imbutus fubíannare folebat ritus Rayn. in

Capuccinos abeam, tantundem cum his fola-

catholicos,praefertim qui in exequiis vita fun-rat. ípi-

d.l

tii capturus, quantum iis mea opera conferre

&orum adhibentur, lugubre concinentibus in- H*- 5« 3-

pend,

d

confueveram. Tu quoque, fi cupis , iis omni

ter profequendum fünus facerdotibus. Hunc

ftudio operam tuam impendes , ut tuis in fu-

cantum fpurcus ille, Calvini combibo,ruditum

turum rebus confulas, atque ita evanuit,

afininum appellabat: & quoties in deducentes

funus facerdotes incurrebat , efformare nite-

- Jndorum admiranda erga infirmos

batur rudientis afini clamorem , effuto cum

chmfitaf.

rifu fuorum ; magna vero cum defpeGione

catholici agminis cadaver efferentis ad tumu-

Anrus

-CLXXII. Indofum erga ?gros mira eft

lum. Rependit Deus impio fubfannatori ju-

Soc, an,

Cura, uti erga peregrinos ; nullum eft oppi-

ftam mercedem. Siquidem haud ita muito

1584. &

dum, ubi praeter Xenodochium , quo fumma

1 596.fol,

poft fato fun&us eft ; & , cum ritu Calviniano

humanitate peregrini omnes,tum maxime fa-

efferretur absque cruce, cantu & lumine, tur-

898.

cerdotes , fufcipiuntur ; Nofocomium aliquod

ma duntaxat reformata fandapilam confequen-

paratum non fit , ex a2edificiis omnium nobilif-

te , affuit afinus magnitudine inufitata obitre-

ímum , fzepeque magnitudine fuperans oppi-

pens, ingenti ruditu , nec ullo unquam pufil-

dum. Nullos. hzec. valetudinaria reditus ha-

li gregis ftudio, five jaCtatis in afinum lapi-

dibus, five fublato in eum multorum conten-

Ydexp

bent, & tamen melius, quam multa ex Hifpa-

nic optimis nofocomiis , adminiftrantur ; vi-

tiffimo . clamore, effici potuit, ut averteretur ,

de plura valde infignia loc. cit. inter quze ad-

& confequutione funeris perpetuoque ruditu

ditur: Inde valetudinario gravi afflicta morbo,

abfifteret. Ad extremum , ubi profanum ca-

omni humana ope deftituta, amiffa omni cu-

daver. fuperje&a humo conditum eft , & qui

piditate cibi, vidit admirabili fplendore virgi-

funeri operam dederant digredi coeperunt ,

nem, quze cibos przeberet vegris duabus , co-

afinus aliquot circum copus circuitionibus per-

mitatanrduabus eximia venuftate virginibus,

actis, & longo contentoque ruditu .veluti pa-

qu*e lances prandiumque fuis manibus fuften-

rentans derifori exequiarum catholicarum ,

tabant; cumque eas propius accefliffet , tum

fubduxit fefe, nec ulli deinceps mortalium vi-

vehementius mirari pulchritudinem coepit ,

fus, aliud fuiffe re ipfa, aliud extetna ipe-

& indignum judicare, ut tali dignitate mulier

loco tali verfaretur : Verum admonita eft a

gie przetuliffe , infinuavit.

,Tiü PP-

Ib

duabus virginibus, ne timeret , effe enim coeli

AMMatris periculum . ultro. adeuntis horren-

Reginam , comites vero Catharinam & Mag-

dusg cafus,

Dd

dalenam; hze cum mundiftimam mappam ex-

pandiffent , acceffit cceeli Regina , & cibum in

CLXXV. Viduz nobilis zetate adhuc flo-

Ibid. $.10,

/

os inferuit , quo illa mirabiliter recreata , ad

rentis & nondum quadragenariv filius annos

fanitatem eft repente perdu&a. Fama ergo

duo deviginti natus pudori pediffeque, quse in

vulgavit, B. Virginem in nofocomio fedem

matris domeftico obfequio erat , pereleganti

delegiffe, maxime cum aliquoties fe ibi vegris

fpecie, infidiabatur , nec ullum przetermitte-

folatii & auxilii caufa fpectandam dederit.

bat ad flectendam puellam genus lenocinii.

Ibidem videre eft , cujusque hebdomadis fe-

Monuit puella heram de filii petulant/ia, expo-

cunda feria virorum ac mulierum agmen fco-

nens, quantis ille dolis ac verborum & mune-

pis inftrué&tum per mediam urbem ad verren-

rum illecebris ab aliquo jam tempore pudici-

dum valetudinarium , vafa purganda , zegro-

tize fuze infeftus effet,Hera condicere jubet fi--

Annug

tis pia operaá minifïrandu-m incedere.

lio optatos amplexus in proximam noctem ,

jot, 1610

fimulque puellae mandabat , ut clam omuibus

ol 39*

Cura iw]ärm

orum quam grata Deo

de hirfutis vepribus, & palluris flagellum con-

€9 Sanilis,

cinnet, quo fubeuntem puellze thorum excipe-

ret. lis inftructa armis mater in ancilloe leGto

Annal,

- CLXXIII, Paulus a Colovello , qui intem-

componit fefe. Nec mora,filius ad leCtum ex

Capuce, plo a B. Virgineapparente mire recreatur, au-

condicto per tenebras furtim irrepit , pediífe-

1583.1.87 diens. vocantem ?egrum , cujus cura ipfi com-

quse( ut putabat ) focietate fruiturus. Sed heu

miffa erat, Virgine reli&a , tatim eo feftinat ,

heu fragilitatem humanam ! Mater , quze tru-

cui ubi debita officia perfolvit, ad templum re-

ces fpiritus in filii fpurcitiis induta periculo fe

diens, Deiparam adhuc exfpe&tantem reperit ;

commiferat,& naturce imbecillitate, & fatanae

Anmm

cui Paulus: Ne, quzefo, mihi fuccenfeas, quod

artificio mollita, ad primos novi Oedipodis

te reli&ta ad infirmum accefferim ; cui illa: Ne

contaétus filet , fenfimque abftra&ta & illecta ,

p, 09

in horrendum vel feris ipfis inceftum plene

te, fili , fa&i poeniteat ; rem mihi tantopere

gratam preeftitifti, ut gratiorem nunquam ;

confenfit, ex quo etiam przegnans facta , ger-

charitatis enim & obedie

1

d

m mifero

1tize opus,quo zegro-

manam patrjs prolem pepeyit ; ta

z

eventu

.R P. Lohn. Bibl. Man. Tom. [1I,

Bibliothece Manualis: Concionatoriz

564

eventu doa , qui non refugit periculum , illo

fublegandam intra templum h?efiffet,cogitavit

perire , jufte ulcifcente Deo nimiam fecurita-

deratione, qua . minus incommode noctem

exigeret , craftina luce cum primum pateret

tem , & de fuis viribus przefidentiam.

1.5

templum, absque ftrepitu difceffurus, ltaque

Sucerdos ex Religiofis Turca adJcriptus.

fubiit concionale fuggeftum ad pernoCtandum.

Et ecce altera poft mediam no&tem hora , fpe-

Iié$:2. CLXXVI. Religiofus e fan&a quadam fa-

milia ( nomen confulto reticeo , plerisque re-

&aculum trifte, imo ferale,& tartareum, quod

centi adeo tragoedia minime ignotum) per in-

miferum hominem horripilatione affecit. Tra-

cautam converfationem infimulatus criminis

hebatur ab infamium porcorum coetu infelix

peífimi, aut quod poftea deprehenfum dicitur ,

puella , ut mactaretur , & tumulo inferretur ,

per Syncophantiam ea labe gravatus , a prae-

queftibus ac gemitibus implens omnia, & nunc

fortem fuam , nunc patris orbitatem deplora-

/

fidibus propter fufpicionem illam exofis , ex-

a&tus eft, & nexibus votorum folutus. Regref-

bat , nunc fupplex fiebatpro vita fua & pro

fus vero ad fuos initiatus eft facerdotio, & Le-

anima fua. Obteftabatur Deum vindicem, in

cujus confpe&tu fufura effet inquinatum alieno

gato Gallize, proficifcenti Byzantium , adjun-

éus, cum puella honoraria e gyneczeo conju-

potius, quam fuo fcelere fanguinem. Intenta-

gis Legati foedum commercium aliquamdiu

bat humana judicia, & deprehendendam, gra-

coütinuat, donec extumefcente puelize utero ,

viterque luendam ferius ocyus iniquitate. Sat

Eam domus fuze

deprehenfa eft iniquitas.

fe ludibriorum & contumeliarum paffam con-

dehoueflationem impatientiffime tulit legati

teftabatur. Itaque rogabat, juratum de priori-

uxor , per quam exafperatus maritus , & ipfe

bus injurüs filentium exquifite fervaturam.

non mediocriter ex larium fuorum foedatione

Tantum ne miferam, & admillis fpurcitiis for-

faucius poenas de fpurco facerdote fümere co-

dentem, zeterno exitio addicerent, Has voces

gitabat. Necid infelicem reum latuit , qui ut

lenire fibi vifus eft e graffatorum illorum nu-

vitam fuam in tuto locaret, ad turcas defecit,

mero unus facerdotio initiatus, offerens ei ab-

& Saracenio cauterio inuftus , foedze fuperfti-

folutionem de peccatis , ad quorum confeflio-

tioni nomen dedit , Tulbano caput opertus.

nem miferam eft adhortatus. Fecit illa, quod

Haud tamen fatis tutus fub ea ambella fuit ,

monebatur , five mortis impendentis timore ,

mox per condu&tos ficarios trucidatus , &in

five qualemcunq ; moram, eo przefertim loco,

Mahumetis paradifum non ficca morte aman-

fle&tendos truculentos lanios,opportunam rata.

- datus eft, mifere in turcifmo vomens fput-

!

Sed fruftra rebatur; nam paucis ( ut in illa tri-

cam animam.

bulatione ) quae occurrebant peccatis expofi-

tis, & abfolutione impenía, fruftra divos, fru-

Monfirum. [celeris ex faditate [acrilega €9. carde

horrenda . corre&um.,

*

ftra mortales conteftantem transadactus gla-

dius perculit, fimulque fpirans , & fuo fangui-

lpid.$.15. CLXXVII. Narrabat vir optimus & ahti-

ne perfufa , in jam apertum conditorium de-

E

que finceritatis Francifcus Maillardus in fua

truditur , fuis operta veftibus muliebribus ,

Burgundia Francica, haud ita procul Divione

quales per diem geftare folebat , quze illi pro

fuiffe cauponem , qui propter viam publicam

findone, & fafciis fepulchralibus fuerunt. Pro-

tranfeuntibus cibos & vinafuppeditabat; Erat

fpe&tabat e fua fpecula tragcediam hanc uni-

in vicinia coenobium , quod minus bonze fa-

verfam tremulus viator , folicitus pro fuo pe-

moe,Sarabaite verius quam coenobitze incole-

riculo. Neque enim fi deprehenfüs effet, eva-

bant, dzemonia incorporata jure dixiffes,adeo

fiffet impias manus, de filentio tam horrendi

tetram vivebant vitam. Cauponis filiam ele-

facinoris cumprimis folicitis tetris graffato-

ganti fpecie, & vernanti zetate , defiderari fu-

ribus. Itaque tametfi identidem fuftollens ca-

bito contigit. lllexerant enim eam propudia

put omnia notarat, per no&is filentium mini-

illa hominum, & a paternis zedibus fraude ab-

mas fucceffiones expavefcebat, gnarus de vita

du&am , in haram ( non enim coenobium ) fe-

fua actum effe , fi atfuiffe immani fpe&aculo

agnofceretur, Securi e templo exceffere fica-

duxerant, ubi ad fatietatem per vices. infelici

libidinum fuarum victima abufi,nequis flagitii

ri. Viator reliquam noctem in maguis ango-

rumor ad patrem permararet, mactare de no-

ribus, & horroribus exegit, & ubi primum di-

luxit & valvze templi patuerunt , de fuggefto

&e miferam , & fepulchro juxta aram templi

maximam domefticis condendis deftinato in-

defiluit, exportans e templo ingentem horro-

ferre conftituunt,fub ipfius Dei oculis. Sed vi-

rem, quem utlevaret, ad cauponam haud ita

gil de codlo tantum fcelus patefecit infolito

rocul pofitam divertit. Patrem vere pro filize

r

ovidentize genere. Homo de via feffus , ad-

pridem defideratze abfentia anxium transfixit

h

uc multa luce,apertum ccenobii templum in-

viator immani doloris vulnere , cum expofita

greffas , prze laífitudine , in templi angulo fo-

per ordinem facti atrocitate, ex notis exhibi-

orife dedit; & non advertente, cum templum

tis comperit, haud dubie fuam effe filiam ; in

biig.

occlufit, »edituo, intra 2edem facram conclufus

quam ita fzevitum effet ab impiis vicinis, quos

e&, nec prius fopore folutus,quam alta nox te-

ita pridem fufpectos habuerat , ut tamen con-

Ubi difcuífo fomno

nebris offudiffet omnia.

vincere fceleris non poffet. Monitus mox

cogitavit egreffum, agnovit fe per errorem ae-

per miferum patrem fenatus , referato fepul-

ditui in templo obferato occlufum, — Veritus

chro, & refoffo cadavere fceleris conviétos di-

autem deprehendi, & pro facrilego expilatore

re multavit , domumque univerfam in fceleris

mul&ari,;quafx meditato ad facram fupelle&ilé

dete&ationgm dirui juffit.

T'eme-

565

Appmdix : Hifloria,

Principe, qui illud judicium ad fe pertinere

Temeritar caftigata.

contendebat, pene a czede patrata ad patibu-

lum rapitur, Erat adolefcens ille patibularius,

1bid,$.16, CLXXVIII. In valle Segufiana , Taurinum

fingulari in Deiparze cultum affe&tu. Et in de-

haud ita pridem

etenti narratus 'eft ftupen-

ductione ad patibulum voto fe obítrinxit ze-

dus defultus e co

j

e, cui S. Michaelis Abbatia

dem Deipare Lauretanam invifendi habitu

eft inzedificata. Locus eft mire praeruptus, &

peregrini : Quod votum rifu in illis adjun&is

editus. Inde puella rufticana, fed moribus, &

excepere plerique; fed illze in Deiparze inter-

integritatis illibatze ftudio nobilis , dum petu-

pellationis jugis erat, Cujus tutela clientem

lantiam militarem fugit, praeceps in fubjectam

fuurh in eo pun&to non defecit. Itaque cum

vallem , & altitudine prorfus infigni devolvi-

admota ad collum refti , a carnifice ter in ejus

tur, de vitanda offenfa numinis , & corporis

humores valde infiliente de furca deturbare-

foedatione, quam de vita folicitior. Et affuit

tur, & obitum fuum in Parentis optimze tute-

propitium numen non adeunti ultro pericu-

la, flagrantius reponeret, matronam confpe-

lum, fed majus exitium refugienti. Itaque in

xit, collum fibi molli fudario przecingentem ,

imam vallem defiluit plane indemnis , mirata

ne reftis appreffione & conttrictione lzedere-

fe ipfam, & bonam fortem fuam , quod tan-

tur. Pependit e furca horas complures, De-

tum fpatium emenfa effet , rotatu adeo praeci-

nique recifo laqueo ex alta trabe, e qua pende-

piti citranoxam. Cum ergo eam ob caufam,

bat, forti in folum fubje&umallifu lapfus , &

quam retuli, haud fecus ac Romana quondam

ro mortuo fublatus, cum a piis f?eminis ad

j

e

Clzelia celebris effet , aufa eít extra necefllita-

pulturam in findone confueretur, earumque

tem fervandze pudicitioo eandem viam rele-

una acum incogitans in carnem infixiffet ,

gere , probatura induítriam, & felicitatem

perfenfit iftum, & alte ingemuit. Mirati om-

Íuam in precipiti defultu : At is altera hac vi-

nes, qui aderant, & percontati, quomodo poft

ce temere fuíceptus, peífime ceffit puelloe.

tam diuturnam infurca moram fuperftes eífet,

Defiluerat enim primum citra contritionem ,

Deiparz favorem erga clientem fuum didice-

ac lzefionem omnem; quia jüftus cum cecide-

runt, Cognatio ejus, quem letho dederat, re-

rit, non collidetur, eo quod Dominus fupponat

centi vulnere adhuc faucia , repofcebat mife-

manum fuam. Atex pofteriore defultu , quze-

rum iterato ad ponam, Sed pars fanior &

rebatur tantum vanitatis argumentum & ten-

numerofior evicit, ut qui Deo benigne, &Dei-

tabatur Deus ; qui proinde ruentem permifit

para tutante certam mortem evaferat. mites

fibi , inde fzediffime conqualffata priusquam

ac noxze immemores mortales experiretur.

folo illideretur , temeritatis fuze obita morte

Ille voti memor promiffum fideliter exfolvit :

&

oftmoduim in familiam S. Therefianam

Eoenas dedit.

Ruflicus mirabiliter a pefte liberatus,

Deiparze addiiffimam adfcriptus eft.

Tbid. 819.. CLXXIX. Andreas Caderius narrat , dolae

Præfa)/iifwm judicium "eteBtum.

apud Sequanos non ita pridem, cum fzeva pe-

ftis graffaretur , rufticum , quod peftem con-

CLXXXIL Narrabat Eminentiffimus Al- Ibid. 8.53.

traxiffet, ab hero domo exactum , cum hac il-

phonfus Card. de Richelieu Lugdunenfis Ar-

lacque aliquamdiuincertus oberraffet , ad ex-

chiepifcopus, in quadam religiofa familia, fibi

tremum pr2e laffitudine projeciffe fe fübter u-

bene compertum lu&tuofum eventum accidif-

nam arborem, tantillum quietis capturum,ve-

fe.Vifitator Ordinis prz duritia re&tionis adeo

lut Eliam fübter juniperum, Ibi cum jaceret,

exacerbavit unum coenobitam, ut actus in ra-

rofiliens e vicina fepe anguis, involat in pan-

biem , e Conceilanei fapellectili , clam ipfo ,

cultellum acceperit,quo inftru&us noctu inVi-

num luis peftilentis, quem rufticus collo nu-

do, tetrum ac diri fucci refertum przeferebat ,

fitatorem irruit, eumque jugulavit, & cruen-

exugitque penitus abditus luem. Diícuffo ad

tum gladium in cubiculo relinquens , nemine

mortalium conício , feceffit in cellam fuam,

eum fuctum fudore,rufticus non absq;horrore

affurgit,miratusfe fanum,ac pefte prorfus libe-

Crwede vifitatoris agnita , conquifitio folicite

rum, ferpentem vero ( contra quam accidit in

facta eft,& cujusnam effet gladius cruentus ne-

exemplo ferpentis fugentis faniem, apud Cae-

fari operis inftrumentum , diligenter veftiga-

far. l. 10.c.70.) in fuis oculis haufti veneni vi-

tum. Agnovit fuum effe is e cujus cella fum-

rus non ferentem, emori mox confpicatur.

ptus fuerat, Itaque tanquam czedis auctor, in

barathrum eft conje&tus, in quo pane tribula-

mirabiliter a Deipara

tionis & aqua anguftiz per folidos feptende-

,Syfpm[w

Jervatus,

cim annos fuftentatus utcumque eft , pro tru-

culento homicida habitus. Exacis annis fe-

Ibid,8.50.

.CLXXX. Quidam adolefeeus in agro Bi-

ptemdecim, Cain, quem dixi czedis verum au-

G&orem , gravi infirmitate correptus eft, qua

funtino,ex Archiepifcopi familia , quod licen-

tius viro nobili refpondiffet , alapa multatus ,

fceleris füi per tot annos, etiam inter facra-

mox etiam calce percuffus , a&tus in furorem ,

mentaliter confitendum preffi , non imemor ,

catapultarize glandis ja&u nobilem . confecit.

rogavit fupereffetne vitze fpesaliqua. Ubi ac-

Gens tota, quze opibus & fervore poterat plu-

cepit medicorum judicio fe conclamatum , &

rimum , czedis auCtorem ad furcam popofcit.

inter paucas horas tigrandum effe,acciri coe-

Nec mora, fruftra renitente A.n—tlfcite S. R. J.

nobiarcham curavit, conícientiaum exonera-

,.

Bbbbsa

turus

g5

r

566

Bibliothece Manualis; Concionatorie

turus ad migrationem e vita. Per ejus confef-

Gata tunc pecude cruentus, gladium , quein e

fionem poft annos denique feptendecim inno-

pecudis gutture extraxerat , fanguine ruben-

xius ex ergaftulo eductus eft ; & evidenti ar-

tem manu tenens accurrit,ecqua rumoris cau-

gumento monftratum,judicia mortalium prze-

fa effet, refciturus. Omnibus , utin hujusmodi

propera, & tenuibus nixa indiciis ( quale hoc

tumultibus ufuvenit , conturbatis ; lanius illis

fuerat ) fallacia plerumque effe, & cum inno-

5

adjunctis cruore perfuüfus , & gladium fangui-

xiorum gravi damno conjunéta.-

ne rubentem przeferens, inopportune advenit.

Non nemini quippe de ccede vifus eft fufpe-

JFacinus. Haretici horrendum.

&us, vel etiam compertus. Itaque per appari-

tores, qui mox advolarunt, compreheníus eft,

Ibid.$.57. — CLXXXIL. Tillemontium urbs eft in Bel-

1154

!

delatione eorum , qui ipfum viderant circum

gio, qnze Caftillionzei caftrorum przefecti hae-

corpus demortuum , gladio fanguine perfufo

retici copiis fuba&ta,ante annos paucos ad bar-

inftru&tum. Abduéctus in carcerem, tametfi fe

baram matronarum ac puellarum,qu: intem-

plane innoxium conteftabatur, nec nifi fortui-

pla fe receperant,ftragem ac foedationem,non

to interveniffe affeverabat ,. gladium autem ,

prius illic vifam, cohorruit, Ibi virgo facra ad

quem deprehenfus erat geftare perfufum fan-

tumultum irrumpentis in facram vedem mili-

guine , affereret a mactata fub eur temporis

taris globi, non fecus ac columba ad milvi in-

articulum pecude ad macelli ufum,non autem

curfum,perculfa,hac illac diffugiens, nec ullibi

ab hominis in vico czefi fanguine, rubuiffe; ta-

tutum receptum agnoícens, non ignara moris

men, quod alius non compareret czedis au-

hzereticorum , pone facrum tabernaculum , in

tor, & indicia patratz a lanio czedis videren-

quo divina hoftia affervatur , latibulum fibi

tur.criminis ei impatti veritatem evincere ,

captavit, rata pudicitiam fuam illic pro Dei

poft aliquam ex forenfium tricarum ufu com-

przefentis reverentia indemnem fore,Sed falfa

perendinationem informi letho addictus eft ,

eítfpefua. Advertitex impiorum ficariorum

ab alta trabe fufpendendus , eo ipfo in loco ,

globo unus quispiam latentem przedam. Itaq;

ubi czedes patrata per euxi fupponebatur, Ubi

confeftim advolat, & quod puella effet elegan-

perventum eft ad pstibulum , exorata dicendi

ti forma, oculos fuos ftatuit declinare in ter-

ad populum, qui confertiffirmus aderat, facul-

ram, fpecie decipiente , & concupifcentia fub-

tate, repetita, quam tenere coeperat,nec defe-

vertente cor ejus. Horrefco ad nefarium au-

ruit unquam , juftificatione fua circa czedem

fum, neque tamen quando huc deveni,referre

iunoxii, ex qua damnabatur , faffus tamen

pedem licet, tametíi contremifcentem pro a-

aperte eft, fe mortem commeritum, & judicia

lieno fcelere. Mifellam ergo, & fruitra Deum

Dei jufta agnovit, quibusaddiceretur ad luen-

facrarum fpecierum te&orio obductum , fru-

dum, quze olim eo ipfo loco impune patrarat.

ftra Chrifti plagas & fanguinem,frütra Deipa-

Nimirum quod, juvenis cum effet, in patrem

re merita interponentem , vi prehenfam ab-

fuum eodemmet loco infurrexiffet, & verberi-

ftrahit, & fuper altare , in quo immolatur ag-

bus male multaffet , ac convitiis nequiffime

nus puriffimus , ubi vota fidelium facri mini-

oneraffet. Hoec eft ( inquit ) caufa vera, cur

fterii interventu pervehuntur ad coelum, loco

apprehenderunt me hzec'mala. Difcant exem-

coeleftibus fpiritibus venerabili, vere terribili,

plo meo contumaces filii in patres contume-

domoque Dei & porta coeli,violenter dejectam

liofi, atque injuriis vigilare providentiam, nec

ati coegit, ad quod abrumpo fermonem ; no-

j

í

ens chartam ac calamum tanta fceditate in-

inultas etiam in hac vita finere hujusmodi

noxas, quibus violatur a filiis pietas erga pa-

ceftare. Quamquam cumulus atrocitatis prze-

rentes. Talia prolocutus, ac preces fibi aftan-

tereundus non eft, ne cogitationem legentis

tis turbze fidelium apprecatus , repetita per

fugiat , qui pridem humanitatem non prorfus

facerdotem , qui ader

at, abfolutione, excepit

exuerit, & inferam diabolumve tranfierit.Sa-

patäenter judicium.

tur libidinis nequam ille virginem ( neque e-

Totrum facimus celerrime vindi-

nim, Auguftino tefte , apud Deum defiüit vi e-

repta renitenti virginitas ) virginem, inquam,

catum.,

affedu & voluntate, minas ab irato Deo in-

. CLXXXIV. Turca quidam efferus inciditIbid S.z2.

tentantem , & pelfimz vitze finem peffimum

Conftantinopoli infuze fectze mulierem admo-

denunciantem , ftriéta in pe&us fica. immani-

dum comptam , & caput variis monilibus ac

ter confodit: Duplex in una hoftia martyrium

gemis gravantem, Quod locus effet a frequen-

faciens , pudoris & religionis , ut S. Ambro-

tia remotus, nec ullus tunc adeffet,qui arcere

fli huc voces transferam.x

Íceleratas manus poffet ,. aut peracto facinore

infimulare iniquitatis, educit gladium in mu-

Juftum rei nunc mnoxzz Jupplicium,

lierem,quam pene fequebatur, & recifum ejus

caput facculo,qui ad manum erat , injicit, nec

fhid.8.57. | CLXXXIIL Lugduni ad templum q;mn-

levi (ut rebatur) przeda ditatus,lembo in alte-

dam S. Eulalize ( nunc S. Georgii ) macellum

ram urbis partem freto fejun&tam , tentat tra-

eft, unde carnés tra&ui illi fappeditantur. Ibi

Jicere. Aderat auceps Imperatoris Turcarum,

lanius , dum cultrum collo ovis infigit , cieri

accipitrem manu geftans.Ales ad carnis recen-

audivit rumorem in vico fere ad domus fuze

tis odorem commota , & inqnies, aucupem

oftium, Rumoris caufa erat czedes fübita ho-

permovit , ut , ubinam caro a lanio recens in

ïpinis illac Præterguntis; lanius, ut erat a ma-

lembo effet, exquireret; conje&ans vere quod

erat,

Zpyendix : Hijloria,

567

erat , id eft, laterein faccu!o alterius ve&oris

abavum. Ab hoc ufurpatum pþrïmo effe Eaffel-

carnem , urget, ut eam expromat , & reniten-

lum, & per occafiones civilium bellorum con«

tem fpoliat per vim facco, in quo caput adhuc

tra jus fasque Domino vero fübdu&um ; Id

calens, & rivis fanguinis manans deprehen-

avum refciviffe, neque tamen, quod fuum non

dit. Impius homicida tanti fceleris comper-

erat , abjeciffe ; Patrem de illegitima Caftelli

tus , in mortario piftillo tufus , poenas dedit

ad fe transmiffione ambiguum , retinuiffe ta-

men , quod ad fe pertinere exploratum non

juflius, quam Anaxarchus,

Locus infeftus ob majorum ini--

habebat, negleCta dubii difcuifione. Itaque

uitatem, -

À

omnes ob eam noxam -eternis ignibus a jufto

Jbid.$.87.

CLXXXV. Nuper in Belgio, h

aud procul

Judice effe addi&os. Sibi uni , quod bona fide

Bruxellis , caftellum erat infeftum notturnis

caítellum poffediffet, nec de alterius in illud

tumultibus, quibus una quaedam ejus pars in-

jure fuiffet ambiguas, retentionem innoxiam

habitatione prohibebatur. Dynafta caítellanze

fuiffe; jufto tamen Dei judicio haerendum fibi

in flanmis emendatoriis fore , donec caftel-

jurisdi&ionis , poft diuturna ex terriculamen-

tis illis faftidia,& fruftra adhibitum genus om-

lum reftitueretur legitimo Domino ( &defi-

ne remediorum facrorum, Bruxellas petit , &

gnavit e filii familias fervum, Joannem nomi-

levandi potius moeroris , quam confilii expe-

ne, genere nobilem , fed pro more mortalium

tendi caufa, in Bruxellenfe Societatis Jizfu

ad eam fortem dejectum ( ei reftituti a filio

Collegium fe recepit,ubi in Patrem incidit ap-

caftellum , vel certe'cum eo de re tota amice

& jufte tranfigi pofcit: Et Patrisfibifacrificia . -

9

prime religiofum fimul & animofum , & in ea

provincia primarium. Is non modo Dynaftam

apprecatus, remque quamprimum confici eni-

in praefentia eft folatus,fed etiam ultro obtulit

xe rogans, placide abfceffit , czeteris jam ante

fefe ad locum deinceps infeftationeilla liberan-

ad damnationis ipforum enunciationem dila-

dum cum bono Deo.. Itaque poftridie ex con-

pfis.. Securus quietis Pater , focium ad reli-

di&o eo ferecipit cum focio , & in cubiculo

quam no&em tranquille exigendam & fom- .

aulze przegrandi adjun&o , quod maxime infe-

num capiendum invitat. Affuit mane nobilis ,

& rem totam edoctus, majorum fuorum for-

ftum ferebatur , quietis fibi per eam noctem

jocum deligit, una cum focio obferato rite o-

tem veritus , de Patris confilio foluta , qua

ha&tenus caítellum poffederat, bona fide , fta-

ftio & accenfis aliquot luminibus. Sub medi-

am noctem, cum adhuc preces, inquas primo

tuit animam Patris fui levare , fe di(crimine

in cubicalum ingreffu fe dederant , magno af-

zeterni exitiiliberare , & confcientiam ante

fectu prorogarent,exaudiunt in vicina aula tu-

omnia in tuto ponere,

Itaque advocato in

multuofam unius cujusdam diícurfationem ,

Patris confpe&tu Joanne ,. paratum fe profite-

qua conclufa eft valida pulfatione ad oftium

tur in ejus gratiam caftello cedere , ni malit

cubiculi tertium repetita. Nihil autem repo-

pinguem conditionem admittens firmare hac-

tenus injufte retentam polfeffionem. Annuit

nentibus , nec fignum ad ingreffum dantibus

iis , qui conclufi erant, fubit cubiculum poft

joanne-s; & herum jam non herum , deinceps

tertium i&um , referato violenter ofítio hor-

amicum ac focium futurum , jure caftelli con-

rendum fpe&rum hominis, cui ex oculis fcin-

ceífo,fecurum facit: nec ulla deinceps terricu-

tillabat ignis fubniger,exferta lingua,depreffis

lamenta toto caftello audita.x-

genis , & fpecielurida, atque exfucca. — Nihil

Jl'ïonjimfm eventus licentiuz

M

tertius Pater generofa & contenta voce inter-

lorum,

ocu-

L

rogat, quisnam effet , quid eum locum infe-

ftans quxereret.Spectrum fedetn e regione po-

CLXXXVL Intercefferant Cajo viro no-Ibid S-gr.

*

el

bili aut militari inimicitize in faeculo cum alio

2

fitam occupans , Zludier , inquit, a proxime af-

futuro, Poít quartam horze partem affuit non

quodam , quem fors faufta alio abáuxit. Poft

diffimili tumultu aliud. fpe&rum priori confi-

aliquod tempus , uteunque fopitis potius ,

mile, quod eadem interrogatione a Patre pul-

quam reftin&tis irarum ignibus, Cajus afflante

fatum, occupata confequente fede, idem cum

Deo coetum quendam Ííacrum cogitat , & re

priore refponfum dedit : Zludier a proxime af-

ipfa init. Tyrocinio pofito, aliquot annos in

TAU

futuro , quid hic qugram , €9 quorjum fin. huic

religiofa familia exigit , homo in fpeciem mi-

loco infeflur. Idem ad fimilem intetrogationem

nime malus.Sacris deniqueOrdinibus inaugu-

refpondit tertius, qui poft alium quadrantem

ratur, & de more facra obit, autita brevi tem-

eodem impetu ac tumultu fubiit, & fedem ter-

pore. Contigit autem , ut inter Sacra operan-

tiam tenuit. Quartus denique eodem interfti-

dum Lutetize in templo , quod ad piateam re-

giam eft, cum non iatis oculos cuftodiret, a-

tio temporis fervato affuit, fed longe alia fpe-

-

cie,ac externo habitu. Videbatur enim alba-

ftantem facrificio pacis,in Clathris facrae arae

tus , lztaque facie , & permodefta totius oris

circumductis , deprehenderet 'illum ipfum ,

ac corporis compofitione. Is cum aulam cu-

cum quo in fzeculo inimicitize illi interceffe-

biculo adjunctam tranquille & fedate decurrií-

rant. Ettransfixus per eum confpe&tum , in

fet , cubiculum fubiit, adjun&is quafi ad pre-

ipfa ara concepit dolorem, mox pariturus ini-

candum manibus.Hunc Pater placide & reve-

quitatem. Redaccenfo enim validitlime igne

odiorum, cum primum ex altari excelffit,& fa-

renter afíatus, deque caufa adventus fcifcita-

tus, audit, animam effe Patris DynaftzeCaftel-

cras veftes depofuit , nihil nonnovit ,ut, ubi-

nam fuus illehoftis degebat , compertum ha-

lani, qui illos excepiffet hofpitio. Tres, quibus

ftibus &

affidebat, majores fuos effe, patrem , avum ,

beret. Id ubi refcivit , fzecularibus ve

armis

568

Bübliothece Manualis Concionatorie

arxhis clam conquifitis , per pofticum abjecta

ad hoc a nobili juvene invitaretur, elevans in

coelum oculos , vidit fibi füpra caput. adftan-

religiofa vefte transgreffus , ad hoftem adit,

quem ftupore defixit condicens duellum. Ta-

tem Dominum JEfum vulneribus toto corpo-

metfi enim & ipfe homo militaris erat, tamen

re concifam,manibus,pedibus,ac latere multo

fanguine fluentem, & facie laboranti fimilem,

provocationem ad certamen ab homine facro,

ac multo fudore madentem , qui illam com-

cui paulo ante facrificanti affuerat, exhorre-

fcebat. Pro ufu tamen fzeculi , & torrente mo-

pellans , //ide, inquit, filia, quam graviter me af-

ris humani , in illius conditionis hominibus ,

ficit foc

iurum tuarum levitas , in quam te infmwuas.

Monet illa matrem ,

ac cum ea & fororibus

provocationem, admittit , & in campum pro-

greffus, dimicansque cum Cajo , ab eo cg)nfo-

domum fe recipit, ac dein mundo valedi-

ditur, & vita fimul corporis animzeque , in le-

cens, eas elegit focias , apud quas Salvat?ri

thali culpa ftratus privatur.

fua vulnera non eiï'et vrenovkatura.

Cehirint

j ) Dit

B, Virgo potens contra carnis tentatfo-

Crudelis mnäz*?a

10gn c' ]

nes remedium.

Dil$96. CLXXXVIIL Immanitatis diabolicze exem-

u

CXC. P. Bernardinus Realinus Soc. JEfi

,Nadafi in

plum noftra memoria vidit Allobrogum Me-

- ann. Mar.

tropolis; ad cujus pomcerium B. Marize /Egy-

vir magnse virtutis,adolefcenti indolis praecla

2616

riífimze frequenter impudicis Afmodei affult

j-n

ptiacce facra sedes a Patribus S. Francifci

de obfervantia incolitur. Ibi ipfa Regina die-

bus impugnari folito fuafit, ut,cum ab immun-

do illo impuris cogitationibus vexaretur,hanc

rum ( ut Nazianzenus orat. 19. & Epiphan. o-

rat. de refurr. Dom. appellant.) Miles przefi-

precatiunculam recitaret : Per Jan&am virgi-

üma l'irgo , emunda carnem

diarius eregno Neapolitano , cui cum alio e-

uitatem tuam , pu

TREOH. ,

in nomine

tris - €8 Fili

b €9 Spiritus

jusdem gentis fimultates intercefferaat,poft a-

liquam ex adverfarii parte fimulatze concilia-

San&li * Amen; atque fimul cor, unde juxta

Servatoris effatum malze cogitationes exeunt,

tionis fpeciem, pofuit confcientize maculas, &

divino panerefe&tus eft. Cum domum regre-

ter crucis figno moniret. Paruit adolefcens ,

deretur, in ea via, quze coenobium inter & fub-

ac fubinde jurisjurandi religione affirmavit ,

urbium jacet, obvius illi fit inimicus, armatus

peromnem vitam reliquam nunquam amplius

inermi,& obftante per.eam folitudinem nemi-

id genus ftimulis agitatum. Imo fe au&tore

a

ne, jubet miferum Chrifto renunciare & Deum

alis quoque permultis ejusdem precatiuncu-

ejurare, illico confodiendum,fi detrectet. Ter-

lze ufum nunquam irrito pretio fuiffe.

ritus mortis intentatione infelix, labiorum te-

Benrus

td tf

nus ejurat Deum , & Chrifto valedicit. Quod

Eudem ähzendandæ vitg fingulare

remedium,

1589,

ubi perfecit ab impio hofte ( verius d2emone

corporato ) impa&ta in pe&us fica tránsfixus ,

concidit, exclamante, qui transfixerat, & qua-

CXCI. Juvenis quidam anno zetatis quinto Annus

fi de ingenti trophzo ere&o in re peíüima

in quoddam flagitium prolapfus,ad annum us- 16o$

exultante : Z/ah €£9 corpus €9 aninam mimici

que decimum o&avum in eo feedumin mo-

dum demerfus jacuerat. Interealoci forma,in-

uno i&u pérdidi,

Fid

ucia nimia cajligaztzz.

genium , morum amoenitas cunttis non ama-

bilem tantum , fed admirabilem quoque red-

S. Climac.

CEXXXVIIL S. Climacus meminit ado-

- $r.15. C.9.

debant,ut dignus etiam inter fodales coaptart

lefcentis , cujus erat tanta morum innocentia

videretur. Ignotam nimirum erat, quze animi

" dignitasque , ut ad. ejus imperi&m ferze ipfze

deformitas

CL

iuUu

rarailla corporis forma lateret.

fratribus famularentur, quem idcirco M. An-

Qu2e tamen fceditas ita fefe anno 1602. pro-

tonius navi pretiofis mercibus onuftze , czete-

didit,ut fummmam animi defperationem often-

rum in alto mari conftitutze , adeoque incerti

deret. Hic Pater quidam Societatis adoriri

adhuc curfüs compararat. Hic, inquam , tanti

adolefcentem emendandze vitze,& a peccandi

fervoris, fan&imoniseque juvenis turpiter po-

illecebris,rationes & vias monftrare, medica-

ftea eft lapfus, multis tamen lachrymis pecca-

menta item fanando falutaria przefcribere.Ifte

tum expiare aggreffus, quibusdam monachis

contra negare,fibi haec profutura, quod hujus-

Allum forte tranfeuntibus dixit : Aenunciate Se-

modi remedia mali , quolaborabat, vis & im-

ni ( S. Antonium defignabat) meis verbis,ut mi-

dl decem. , dierum. induciar , | quibus paenitentiamn

probitas eluderet. Rogare proinde, ut preci-

bus fuis valentiora fibi a Deo impetraret.

agam, impetret, Intelle&o , quod. res erat, vir

Spondet facerdos futurum , atque fimul hor-

fan&us ingemuit , magnoque doloris fenfu ,

tatur adolefcentem , ut, quod a fe peteret, id

hodie, inquit, ingens Kcclefug columna . cecidit.

etiam a Matre mifericordiw votis quotidia-

nis contenderet. Obfequitur hortatori , & ad

Quintus poft dies monachum e V*ivis.fuftullit.

diem , quo eandem matrem Filius ccelo inna-

Socictas mala vitrmda.

tam honore fummo cumulavit, de peccatis

Barry- a.

CLXXXIX, Nobilis quzedam in Hifpaniis

iterum confeffus , judicavit confeffarius fibi

San&o D. Y

uella zequalium focietatem fugere folebat, in

jam vitze . melioris fpem non dubiam aí-

devot, 2.

fulgere.

Ex quo enim , inquit venerari di-

c. 7.

qua certa temporis, fepe etiam animze, jactu-

?ibaden

ra eft. Hxc , cum a matre & fororibus geniali

vam Virginem , & ab ea vitiis 1neis flagitare

&U S

ftudui medicinam , animadverti homines per-

Aquadam die abducta effet ad tripudium, atgue

verfos ,

^

569

Zppendix : Hifloria,

verfos , quorum ufu , confuetudineque gau-

fama effet , illum ne ad Pafcha quidemSS.Sa-

debam, a me alienari , meque ire defertum.

cramentis expiatum,, negavit id quidem uni e

Et nunc quidem ita liber fum & expeditus ab

Societate Jefu, faffus tamen eft, fe facrilege

omnibus, ut exequi juíffa tua facile polfim.

fuiffe confeffum.

Dein vero ad frugem eft

Nec aliunde fcio bonum hoc mihi tantum ,

reductus, ad non diutarnam ; cum eam inter-

quam a provifu Dei manaífe. Tu igitur im-

verterit quidem e perditillimis fociis, qui nun-

pera mihi, quod voles, & me finge , ut vo-

tium, feu falutem ab obíceena quadam foenri-

les, nullum faxo in me obfequium , nullu

na di&am retulit. Unde mifer przeceps iterum

b

officium defideres.

ruit, quo a torrente libidinofo rapiebatur.

x

Verum Deo inconfítantem puniente , necdum

expleto femeftri , ab eodem'illo impudico,

Reliquiarum portatio [alutaris.

Ceafarius.

ejusdem (ut opinio erat ) focorti confilio , in

l- 8. Dia-

CXCII. Coefarius refert de Bernardo Ordi-

platea Neapoli confoffus, nec tastum inter-

nis füi Ciftercienfis Religiofo fequentem hi-

valli habuit inter vulnus & mortem , ut vel

1-0g. c. 67.

ftoriam. Hic ante fufceptum religionis habi-

fan&iffimum Nomen]ESU poffet pronunciare.

idaft in

tum , itineris, quod habebat , nefcio quo,

Propofiti non fervati pomna.

. Mu

comites gerebat e collo fufpenfas SS. M. M.

a6tó.

Joannis & Pauli reliquias pixidule inclufas.

Ecce vero in via occurrit homini inhonefta

CXCV. Cïlm Canonicus quidam zegrotaret, Vits S.

ad S.Francifcum ( qui tum etiam ex morbo Francifei

quzedam tentatio. Atilli minime ( tum qui-

dem) penfi erát fimilibus , ut deceret , obviam

decumbebat ) deportatus a viro fancto , fani- c.33-

ire tentationibus. Ergo facre Reliquize ipfze

tati reftitutus eft, ferio tamen admonitus ,

pravam dein vitam emendaret.. Convaluit !

incurium pe&us crebra pyxidule allifione

monere velle, fed nequaquam. Ceffante dein

fancta omnia pollicitus ; fed fidei datz brevi

tentatione , ceffare pariter illa percuílio. En

immemor , ad ingenium & turpes amores re-

diit,verum nonimpune. .Cum enim apud

paulo poft redeunte , redit & ifta ; quafi au-

rem facra pignora vellerent incogitanti. Tum

alium quendam Canonicum l»tus conam fu-

mit, fubita collabentis domus ruina unus &

vero monitorem exaudiit, fortiterque ac fel?-

folus ex omnibus oppreffus interiit.

citer tentationem profligavit.

AMunu[cula amatoria. gericulo[a.

Chorearum infelix egcitur.

CXCVI. Refert Petrus Alphonfus in fua hi- Drexel,-

Benzius

CXCIIL Anno r589. adoïefþens quidam

£d ann,

pius ex imprudenti afpe&u ita in amorem

ftoria, duos focios iter facientes deveniffe adNice I, r,

1589.

mulieris exarfit , ut divinum excluferit. Mit-

locum, ubi horeze agebantur , quaram cantu*- $.2.

alter alle&us fubftitit, altero licet renitente,ac

tebantur ultro citroque munera , furtivae li-

us

ter , idque trimeftri fpatio.

Poft quod is

fe faltantibus junxit. — Ecce non multo poft

unus faltantium in villa homicidium perpe-

f0

gravi morbo affli&us decubuit. Mirum certe,

quam imundas fordes evomuerit, mulierum

travit; hic autem, qui faltavit, inter com

pli-

crines, ovium villos, crinales acus & futo-

ces captus, & capitis damnatus efïf

rias, unguium fegmina , offium fragmina &

ferramentorum , non parvo numero una cum

Earundem faga. laudabilis.

fanguine. Miratus Pater caufam quzerit, num

| CXCVII. Hercules Tanius B. Aloyfii Gon- Comp. vi;

quse effenta muliercula literze aut munera ?

a l.I.

Literas acceptas , ajebat, fed deinde lace-

zagz avunculus magnificum honorando ne-

C. !!.

ratas. Pater non credens, admonet familia-

poti epulum inftruxit; nec non apparatum

ad choreas de more ducendas neceffarium: a

res , utejus arculam fcrutentur, & fi quid

fit amatorium, tollant. Ea res cum vegro oc-

quibus ut abeffe fibi liceret , nihil non tenta-

culta quadam voce innotuiffet, arcule cla-

vit Aloyfius , fed cum nihil proficeret , duci fe

ad aulam paffus eft, ea tamen lege, folam

vem horrendis clamoribus poftulat , & acce-

ptam injecit in os, voraturus ,nifi prohibitus

ut przefentiam exigeret a choreis & tripudiis

fuiffet. Eam pulvino fuppofuit , oculorum

immunis. Vix confederat , cum ecce nobiliuin

foeminarum quzedam loco avunculi ipfum ac-

ufum amittit.

dmonet mater , ut dottus ma-

1o reddat clavem: eam quaerens cum non in-

cedit , & ad faltationem compellat. Quod iile

veniret, furto ablatam credit, & magis vocife-

aliud videlicet agens ubi advertit, filentio,

quafi gravi & urgente neceífitate caufaque

rari incipit, nec tamen ea reperta fuit, toto

etfi le&o diligenter excuffo ; arcula vi refera-

exorta, pedem inde retulit, nec poftea re-

vertit. Ka re perfpecta avunculus egreditur,

ta repertze fuere binze literze amatoriz. Cau-

Ludovicum per totas zedes diu multumq; quze-

fa mali amota reftitutus fuit juveni vifus,

fitum in fervulorum denique cellulà quadam

tas

animus , & paulo pof*g integra corpori fani-

reperit abfconditum , & in angufto quopiam

Bo

Relap[us. cavendut.

parietem inter & le&um interjeto genibus

humi defixis fupplicantem. Quo ille fpecta-

culo obftupefa&tus , fimul atque recreatus,

Ribaden. CXCIV? Infelix quidam adolefcens vitam.

eundem minime interpellandum , fed in fan-

in M. $. olim Angelicamin lubricam comutavit , peffi-

&a illa quiete relinquendum ceníuit.

ma diffolutorum focietate feedatus : cumque

Ccec

Olafcæna

R, P. Lohn. BiblMon, Tom, ?Il.

570

Bibliothece AManualis: Concionatorie

Ob[cema - fuelacula: fugienda.

confpexerat, ' generofe vi&urus: turpiffimam

lufionem , arundinem accepit, & in multas

CXCVIIIL. Tofephus Caftalio , quo tempore

partes acutiffimas difcindens , eas fub ungui-

- Fryth-

gt

reusex. Ducis Sorani liberis erudiendis operam da-

bus pofuit elevansque manus fuper lapidem

emplgza. bat, a quodam invitatis fuit ad fabulam

ita percuffit, ut infixx ad extremam usque

fl,

T

quandam diebus bacchanalibus fpe&andam ;

digitorum partem penetrarent,

Unde prze

fed nulla ratione adduci potuit, ut domo pe-

dolore femianimis corruit, non tamen a Do-

dem efferret.

Poft aliquot horas ingens ad

mino propterea dereli&us ; a quo vifitatus

ejus aures ftrepitus pervenit, quo vehemen-

bonum nuntiam accepit,

ter territus rogavit , quid novi ille clamor

nunquam 1h;oc in

genere eum tentanglum.

€

afferret ?. Refponfum fuit , aulam illam, in

qua fabula. dabatur, concidiffe , eaque ruina

In[anus amor hortowm.

aliquot oppreffos interiiffe, complures bra-

chium , crus , aliudve membrum fregiffe, non

CCIL De quodam przedivite mercatore Keppler

aucos fine mente jacentes pro mortuis fu-

Ícribit P. Tollenaer in EccL cap. 2. foc. 3.

ex lumin.

iMfe fublatos. Quare Deo ingentes pro fe fer-

facr. fol,

vato .gratias egit.

pag.91. Novi inquit, in Belgio extiffe vi-

*

^

rum quendam copiofum, :quicum bhortos

cultiffimos in urbis pomoerio haberet , fa-

lute a medicis depofita nihil de animi me-

æLibro;'um impuromm le&tio

f1ioXid,

*

dico, de zizaniis & veperibus peccatorum,

quae in immenfum excreverant , folicitus ,

per hortum fella geftatoria fe deferri cura-

Biderman. CXCIX. Memorat Bidermannus , fe quen-

fol. 75.

vit. Atque ubi ille & anemonas, & tuli-

dam adolefcentem familiariter noffe, qui in

pas, & poma füa punica, aurea, citrea

frequenti athenzeo omnis modeftiz virtutis-

natantibus in morte oculis contemplatus

que exemplum habeatur , nulli innocentioe

fuit, exclamavit : .Et eheu ! crudele fatum ,

laude fecundus. Rapiebat in fe omnium ocu-

quod a tanta amamitate divellis /

O Deur nun-

Jofeph,

Curnel,

.os animosque virgineus morum candor , ac

quam a te calum petii ,. cur. mifi terram . invi-

verecundiv decor. Nemo non infignem fan-

der? fed fruftra voces illas blafphemas jacta-

to,1,14

Gitatem fperabat. Atjuvenes quzefo , audite,

(45,

vit, neque terram impetravit; an codlum

quam levis in fpeciem occafio quantum in-

cauto adolefcenti muturavit ftragem ? libel-

obtinuerit , dubium ingens eft.

lus parvus infignem ftravit, & peffum dedit

Diaboli fuperbia | congruenter | ca-

virtutem : In ipfo literarum honeftatisque

[igata.

ludo dum impurum poetam a ftilo terfo com-

mendatum legit, derepente exardefcere , at-

que mox in omnia vitiorum abrupta ferri

CCIII. Quo die Aiitonius - Fauftimus. adju- Annal.

tor e Societate Jefu fuit fepulturze mandan- Prev.Ve-

precipitem , omnis nequitiv facem fociis

net,. iom,

preeferre , paucisque menfibus is omnino effe

dus, advenit Energumena, ex cujus ore

Probat.

nequam fpiritus magno ftridore exclamvit

? Novellar,

cocpit , quem publicus Magiftratus , quia ad

frugem ducere non poterat, infamia notatum,

indignatus hominem verendis templis defti- ann,x608.

natum illuc tandem adveniffe , unde ille in

ab Academia urbeque profcriberet , ne quibus

perpetuum effet deturbatus: illudque addi-

ille jam folus ardebat, czeteram

Juventutem

dit , fe ab eo torqueri, cogique dimittere

venereis ignibus adureret.

quosdam e fociis fuis. Interrogaverunt qui-

dam, cur ita perílreperet ab obitu ejus ho-

minis, cum plurimis aliis defun&is , qui vi-

Gulg heroica refrenatio.

ta nihilominus probata extitiffent, nihil om-

Annua

nino dixiffet ? refpondit: quia ita Deur. jubet,

CC. Oenipontanus fodalis ut in tenui tro-

qui me per hunuc hominem , mon per alios, tor-

Oenip.

hzeo victori:? palmam non tenuem appen-

1650.

quet , vuléque conflare apud homines , eun . jam

244

?'deret, in arborem pendula ubique magna

nobilium ceraforum vi onuítam enifus, per

calefli gloria potz'ori.

duas illic horas partim. horariis precibus a

Geh'erofa de gula vi&loria.

libello recitandis, partim cerafis afpectandis

dedit: fic furgentem cupidinem afpe&u ac

CCIV. Pruritum & aviditatem. gulze pie Colle&or,

tacita oculorum laude ubi exacuit , ficut ille

repreffit quidam | Archiepifcopus; hinc cum

fpeculi ex-

apud poetam , fpectato fonte receífit. Sic ifte

empl. V,

menfe accumbenti appofitze fuiffent ficus

? eodein,

oculis omnia , gulze nihil conce(ífit, & ex ar-

quarum natura erat appetentior, unam pr

2e

bore velut e trophzeo gloriof'e coram Deo ,

cupiditate cibi grati, oblitus benedictionis ,

quam ibi confecutus eft , victorize defcendit,

quam alias folitus fuerat praemittere, arripuit.

Jam jam oriri imiffurus , & comefturus adver-

tit errorem fuum ,& cum corrigens dixit gulae

H

Carhz': tentatio generojk« repul/a.

Tuze: Domina. gula , mimium feflinatis , €2. ideo

D, Antono

CCI. B. Joannes Bonus folitarie degens,

facite hanc. pamitentiam : hodie ficss nom. come-

p.3.hift, cum a diabolo vehementertentaretur, objecta

datir; Infüper per integrum. menfem fibi ap-

6. 13.

ipfi identidem mulieris forma, quam in fzeculo

m attigit.

poni julfit ficus , quas tamen -nunqu.a

Fan-

"Aypendix ': Hiftoria.

S71

Panitas mundana. [alubriter ponderata.

guamprumum . flammis dari , wb vero ir tuis ver-

bir fidem habeat , muncia duos ejur filior intra

8

Hift.Soc,

CCV. Bartholomzus Buftamantius a. Soc.

menfem. morituros , quodf renuat. divino. obedi-

p.3.l.6. Jefuvir religiofiffimus ,

& S. Francifco Bor-

re mandato , eum filüs mox [ucce[|jurum. morte

giz percarus ( quem fuis precibus Beatus

repentina tollendum. Imaginis illius Dominus,

n. 138.

priculo vitze eripuit ) cum de vanitate rerum

uthszec audivit, perterritus , manum vindi-

hujus mundi, brevitate & fallacia fermo in-

cem experiri noluit, quare illam ftatim flam-

cideret , vehementi cum gemitu folebat erum-

mis injecit, ne ipfe arderet. Defundi funt

pere: Quid tot proceribus ,. tot principibur , quos

paulo poft duo filii ; pater vero fibi placaturus

ego novi, atium eft ? ubi [unt ? ego. Carolum V.

Judicem vivorum & mortuorum de fuis fce-

tonta cum muajeflate, ego hos, illosque Dynaflas

leribus, dum vixit, poenitens doluit, atque

movi , quos videbatur ne ipfa. quidem mors. audere

*

ut plurimos poft mortem poffet habere patro-

proypius adire , mortui [unt. Ego tot Pontificer,

nos, plurimorum Sancorum imagines fuo

Venplr

X lumig,

Cardinales , Autifliter , Do&ores , Concionato-

vere pingi curavit.

Atr, fol

res celeberrimos. atque eminentiffmor movi ,. €9

)j

jam non [unt: erüt memoria eorum cum fo-

Pajfio Chrifti perpetua.

qitu,

Hos inter fermones incendebatur us-

CCVIL Invita venerabilis Marize Magda- Man'cfnus

que eo , & commovebatur , ut fingultiens ,

lib. 4, de

ac flens ubertim interciufa voce eriperet fe

lenze de Urfinis refertur, quod, cum hzec con-

de medio, & fuga in cubiculum abderet ,

tinuis doloribus aflligeretur , quadam die pro- P^.

; diff,

acres ad fzeculi contemptum in omnium ani-

pter eos apud Dominum conquefta fit impen-

mis relinquens aculeos.

fius,inter quze fomno fuerit correpta. In lom-

nis apparuiffe ei Chriftum crucifixum , & ad

alacriter ferendam crucem fuiffe eam cohorta-

Pillor ob imagimem la[rcam pi&am gra-

viter cafligatus.

tum, cum ipfe ejus caufa longe duriorem

gravioremque portaffet. Dicente autem illa :

Jofeph.

CCVI. Pi&or quidam non imperitze manus

O Domine , tu non fuifti mifi tribus horis. affixus

Carmel,

in quodam PP. Carmelitarum ccenobio pluri-

cruci , me vero totjum menfibus affixum cruci ,

to, 1. 1.4.

c. 25'

um colitum imagines pinxerat , ea animi

vir iflam perferre diebus omnibus. vitg mem ; re-

pii affe&tione , ut omnem pecuniam fuo labo-

plicaffe Chriftum : 4b iugrata , e primo inflan-

re comparatam religiofis in fuis ultimis tabulis

i mem corceptionir usque ad extremwm vitg cru-

aífignaret : fimul atque ab iisdem pro fe mor-

cem. fuflinui, incipiens. tum. gati per vivas appre-

tuo preces & fepulturam exigeret, Eo paulo

henfiones. fecuturc crucis, quam Jemper habui pre

poft defun&to cum quidam e monafterio noctu

oculis , donec illi reipfa. affixus fui. Quam. Pa-

in templo. oraret, anima pi&toris flammis cin-

tris optimi filialem correcionem tantum illi

Asl

&a apparuit, & harum acerbitatem magno

profuiffe, ut cruces ei formidabiles poftea

Prov.Ve-

y

ejulatu & fletu declaravit.

Rogata tanti in-

fuerint optabiles & expetendae.

xne:. Domo

cendii caufam: Corpore,inquit, egre[la ad

Drobit

| N j Veulf.

divinum tribunal fui du&a , ubi me plures anima

Tentatio fru&uo[a.

an.1éof

exfpeBlabant accufaturee turpir. cujurdam. a me. ju-

-CCVIIL. Antonius a monte Sicardo Cap-

Ánt, Cap-;

|

vena pilhe imaginis , ob cujur. a[pe&um libidino-

puc.1550,

um munc ateruum in inferno luerent. Cohorrui, €9

puccinus nocte quadam orans fub aurorz

n326«

crepufculum videt templum ingredi nobiliffi-

ob imminens gperemne — [upplicium — vehementi|fime

gerterrita circum[pexi triflis £ anxia , num ali-

mam hominum turbam , & poft hanc virum

omnes decore & majeftate vincentem, qui

quem. Patronum cauf[g tam afflü&m manci[cerer.

JDerepente. adfuere. plures. Santli , quorum ticoner,

Chriftus erat.

In ipfo altaris fcabello ab

dum vixéram , pinxi , [eque meis, opponentes ac-

Angelis parata fede confidens juífit eum vo-

cu[atoribus ajebant , illam imaginem a me jumiore

cari , & ob multos labores exantlatos pe-

fuiffe pilam , deim puemitentem. fa&i , ut [can-

tere, quidquid vellet ; petiit ille peccatorum

dalum datum ac dammum oculis — a[picientibus

omnium remiffionem , & in gratia perfeve-

illatum re[arcirem , operam omnem ac. artem im

rantiam.

Concelfit illico Deus, & eum fua

Santlorum vultus perite. efformandos impendifJe ,

manu libro vitze infcripfit. Paulo poft, ne

cultum — divinum uc. pietatem / plurimum

fuperbiret , Deo permittente a carne fenex

fieque

gromovi[fe : Infuper

omnem pecuniam viris reli-

ita vexatus fuit, utplus, quam ullus juve-

giofir dona[fe , ut hi benefattoris [ui non immemo-

nis , fentiret moleftiarum. . Orabat , geme-

fpecïtïïeï'

res diving mi[ericordig pro . defun&lo [upplica-

bat, jejunabat, flagellis, cilicio utebatur ,

'emyl. y,

vent, atque horum greces. ac [acrificia gro eo obla-

flebat , proficiebat nihil, adeo tentatus , ut

pre ardoris vehementia tentatio videretur

Leodear:,

ia [e cquifümo ac c

lementiffimo Judict offerre,

His quidem placatus

o

udex fuit ,

imperavit. ta-

intolerabilis. Paucis poft diebus zegrotus ad

j

;

men flammis purgantibus tamdiu me torqueri,

coelos avolavit. !

uamdiu illa imago tot animarum permties pro-

"mor . infanus.

aret : Ztque hac eft cauja , cur te convenerim ,

nimirum ut te precibus , quibus po[fun , rogem

CCIX. Adolefcens Athenienfis honefto loco /lianüs

mei mi[ertur protinur eum accedar , a quo 1ma-

r] 96 Vll'.

go

illa maledi&a a[fervatur , — jubeasque illam

natus,ftatuam fortunze adPrytanzeum ftantem

€. 39.

R. P, Lohn. Bibl, Man. Tom, 11I.

CECCA

ita

As

572

Bibliotheee Manualis Concionatgriæ

ita deperibat, utfe in complexus ejus daret

vir cubitum iret, fecit, & efficacem me«

dicinam fenfit.

tanquam vincentis, ofcula infigeret , & de-

mum a Senatu ejus poteftatem fieri pecunia

voluit; fed repulíam paffus , ftatuam multis

Sybillarum. librorum pretium.

redimitam tzeniis & coronis coronatam , obla-

CCXVI. Anus hofpita atque incoguita ad Cellius,

tis etiam facrificiis honeftans , denique de-

mens feipfum interfecit, profufis prius innu-

Tarquinium fuperbum Regem adiit, noveml.r. c.19.

libros ferens, quos effe dicebat divina Ora-

meris lahrymis.

cula, eas velle dixit venundare , pretio vero

lV'icinus bonus æjh'mandm.

ingenti,

Rex ad pretium rifit; tum anus

PIutarch,

CCX. Themiftocles Athenienfium Dux ar-

extructo foculo tres libros ex novem illis com-

in

[:]

burit, Regique fex reliquos eodem pretio ex-

miít.

guti vir ingenii, cum per przeconem venale

predium jufliffet proclamari , caufam addidit

ponit, majori Regis rifu. Mulier ibidem tres

libros denuo comburit , tribus reliquis Regi

tanti pretii, quo eam villam aeftimabat , quod

eodem pretio oblatis. Tum Tarquinius eam

vicinos haberet bonos.

foeminse conftantiam non fpernendam ratus ,

tres dicto pretio reliquos libros emit: mulie-

Fortung z'ncowjlantia.

rem vero ab Rege digreffam nullibi pott ea

Majol,

CCXI. Sultanus Agarenorum Rex Gallo-

Thomts

(OH. f

vifam vejunt; Làbri in facrarium conditi Sy-

Morus i

fol. 3.

rum Regis in campania captivus totum bien-

bilini di&i; ad eos quafi ad oraculum viri

Ua2

nium nunquam rifit, praemium ergo ei Rex

Galli$ promifit, qui primum ridentem con-

adeunt, cum Dii imortales publice coníulen-

di funt.

fpexiffet, & brevi ridere vifus , cum cau-

fam quareret tam fubiti rifus , mutabilem ro-

| .dmur 8j jivl?; fem/z'l/z'f.

tarum fitàm in fortunz ludibrium fe traxiffe,

CCXVILUrbinus, cum juffus occidi in rea- Maeroblus

& ita in rifum folutum fe ajebat ; hoc rifu

ferius Rex Gallize fattus , fortunzeque utrius-

tino lateret, latebris proditis, unus e fervis l. r-fat^

[

ue"memor, Sultanum dimifit, qui tamen

annulo ejus & vefte infignitus in cubiculo;

ad quod irruebant , qui perfequebantur , pro

deinde Capuam & Beneventum Regi Gallie

Domine jacuit , militibusque ingreílis cer-

ademit , regnumque fuum falvus repetiit.

vicem praebuit, & ictum tanquam Urbinus

excepit.

Millitey qm' optimt.

Idem.

Valer.Ma-

CCXIL Claudus nomen militixe daturus ,

xim.l3. cum rideretur, refpondit, in bello non fu-

CCXVIII, Antius Reftio profcriptus , f« oïus-Ibid. C7.

c, 70

gientibus opus effe, íed firmantibus gra-

dum.

j

que nocte frigens , diripientibus bona ejus

aliis fervis, a fervo , qui poft fugam Domini

AMunliana imperia. unde du&ia.

aliena folutus effet cuftodia , quippe ab illo

Livius

CCXIIL 'Titus Manlius. Torquatüs pater

captus , alitus eft, qui eum ultro jam liber vin-

culis hac de caufa infequebatur , hortatus in-

fol.490. &

dec. i.L7. di&ctus , quod devicto Gallo pr»ecifoque ejus

fuper, ne Dominus metueret , contumeliam

capite, fanguinolentam ejus torquem collo

1. 8. £. 550

'fuo injecerit. Hujus imperia Manliana di&ta

ilam fortunze non Domino imputandam mi-

nifterio fuo aluit; quumque deinde perfequen-

proverbio ceífere , eo quod fuum filium ,

contrafüuum mandatum fehciter pugnantem ,

tes adeífe fenfiffet , fenem, quem cafus obtu-

occidetit.

,

lerat,jugulavit, inque proximam accenfam

pyram conjecit , mentitus perfequentibus fe

s quamam ufitatiffima,

Dominum fuum digna poenitentiæ ple&tere.

Maio!.fol. CCXIV. Gonnella quzefitus a Nicolao Fer-

Jmor gatrig.

332.

rarienfi Duce, quaenam ars maxime vigeret,

. CCXIX. Codrus ultimus Rex Athenienfis Vc;.llejus

refpondit : medicorum, fidem non danti Regi

- patercus

Melanthi filius , accepto oraculo Pythio, quo

.lus l. t«

lepide paco etiam interpofito: probavit :

rum Dux eífet ab hoíte occifus , eos fururo

s

quippe obvoluto ore dolorem dentium fimu-

lans , dum pr»e foribus templi ab omnibus

fuperiores , depofita vefte regia , paftoralem

induit, immiftusque caftris hoftium de indu-

cognofcitur, quod doleat, ultra trecenta re-

ftria imprudenter rixam ciens interemptus eft,

media conquifivit. Inter quos ipfe Rex igna-

rus doli primas tenuit.

lta probavit , quod

infecuta mox Athenienfium viétoria.

1

dixit.

Aaraculum turcicum.

Remedium uxornm contra maritog

J 2

iratos.

- CCXX. Narrat Bernardinus de Bufto, quod Bern. de

Mahomet celebri miraculo inclaruerit. Janue

n.. Bufto fer,

CCXV. Fomina, cujus mafitus quotidie

14'9 P'I.

,

Drexehus

fis quidam fanum turcicum ( ipfi mofcheam

inPhaet, ebrius illam male mul&avit , uxoris convitiis

vocant)curiofitate pelliciente ingreffus (quod

c, 10, 8.4. irritatus, confilium a vicino petiit, qui mari-

capitale exteris eft) cum ob confluentium ho-

tum curaret: dedit ille, juffitque, .fi vir redi-

minum multitudinem vehementius compri-

ret domum ebrius , foeminam , pharmacum

meretur,eo neceffitatis redactus eft, ut, cum

illud (aqua fuit pura)temdiu ore teneret, dum

excedere templo non poffet, quo naturam

exone-

Alopendix : Hiftoria. :

573

lumque docet filios. Filii mortuo patre aliquo-

exoneraret, compulfus fuerit Mahometi digna

Mahomete thur accendere ; quze cum fuppli-

ties dolum exercent, donec Rex ingreffus ad-

vertit copiam iminui ; nihilominus fratres duo

ces reliquos gravius admodam nares offendif-

fent, jamque cogitarent , thuricremum poft

impune Idem aufi funt. Demum Rex retibus

lot,

libatos odores victimam facerejille vix veniam

jubet vafa pecuniaria obduci. Redeunt fra-

tres,horum unus ut intravitzerarium, inducit

[ C'IQ.

promendi prodigii extorfit : Ait igitur, fe,cum

diu beneficio naturze caruiffet, hic demum fe

feinlaqueos. Utque videt a&um de falute ,

fratrem vocat, jubet fibi caput przecidi , trun-

a Mahomete accepiffe , ut primum ejus fanum

attigiffet; placuit ea res Mahometiftis, & ut-

cumque intus relinqui, ut faltem frater fuper-

cunq; male oleret, tulerunt tamen moleftiam

ftes evaderet ; occidit alter, caput domum re-

fert. Mane Rex cum ftupore truncum videt fi-

illam novi prodigii fama aures placaturi,fi gra-

vius nares lzederentur. Clamatum itaq; com-

ne capite, falvis interim figillis & foribus : ju-

bet corpus e muro fufpendi , intereaq; in civi-

muni applaufu : Miraculum,miraculum; & ut

ui vultus intueri , num quis hoc fpectaculo

rei geftze monumentum exilteret , thuribulum

(caligas puta ) e tholo fufpenderunt,mahome-

moveretur.

Mater filii occifi interea domi fi-

lium triftis urget, liberaret , cadaver , alias fe

tanze beneficentize argumentum perpetuum,

Aurum [pretum.

facinus prodituram: frater fraudem corninifci-

CCXXI. Anemolii cum ad Utopienfes fu-

" tur. Inftratis afinis utres vino plenos impofuit.

'Thomas

Et poftquam afinos juxta cuftodes duxit ante

Morus in perbiffi

mo veftium lux Legatos deftinaffent,

Utop. l, ?. Utopien

fes vero patrio more aurum & gemas

fufpenfum cadaver,reclufis ligaculis duos tres-

veutres refolvit, & quum vinum proflueret,

- fervis tantum, & infantibus ex contemptu ap-

penderent,ludibrio fuerunt incolis. Tres enim

tum caput czedentem vehementer vocileratus

Legati urbem Amaratum ingrelfi cum centum

eft, tanqnam nefciens.ad quem prius afinorum

fe refolveret. Cuftodes interea confpicati vi-

Aerobiof

- comitibus,omnes veftitu verficolori , plerique

ferico, Legati ipfi ami&tu aureo , magnis tor-

num profluere, vafis excipiunt, bibunt, agafo-

L fat,

nem provocant. Ille paulatim fimulat fe miti-

u6

quibus & inauribus aureis , ad hzec anulis au-

rfeis in manibus, monilibus infuper appenfis

gatum, condonat primo unum utrem , mox

in pileo, quze margaritis ac geinis effulgebant.

alterum , donec fopiret vigiles ; tum ludibrii

caufa, abfciffa dextra manu, cadaver clam ab-

Utopienfes, quibus infolens vifus erat inceffus,

adeo habuit fufpenfos , ut infimgum quemque

latüm matri refert. Rex magis miratus defpe-

pro Dominis reverenter falutantes , Legatos

rat, fe in rem praefentem venturum , dolum

ftruit, pollicetur, & exponit püblice velut pro-

ipfos pro fervis habitos fine ullo prorfus hono-

re praetermiferint ; quin pueros quoque vidif-

ftibulum filiam fuam , hac tamen conditione ,

D.ïd. Cc7 ,

üt, qui vellet ea abuti, diceret, quid in vita

' fes, qui gemas ac margaritas abjecerant, ubi

'fua Íolertiffimum & fceleftiffimum perpetraf-

in Legatorum pileis affixas confpexere , com-

fet : Altet fraude fraudem eludit,abícilfa nu-

pellare matrem, aclatus fodere; En mater,

per mortui hominis dextra petit Regis filiam,

quam magnus nebulo margaritis adhuc &

geinulis utitur, acfi effet parvulus. At parens

narrat rem omnem, ut Regem & cuftodes elu-

ferio etiam ille: Tace, inquit, fili, eft opinor

ferit ; filia ubi eum velut reum vult captivum.

tenere, porrigit manum ex cadavere abíciffam,

quispiam e morionibus Legatorum. Alii cà-

- tenas aureas reprehendere,utpote nullius ufus,

quam ubi illa velut impoftoris accepit, interea

alteram invita dimifit. Sic Rex toties elufus

quippe graciles , ut eas facile fervus infringe-

re, tam laxas rurfus, ut, cum fuerit libitum ,

impunitatem reo promittit , fi fe proderet;pro-

deuntem Rex muneribus donat , filiamque ei

poífit excutere, & folutus ac liber quovis au-

uxorem dat, ingenium miratus.

fugere. Hoc vifo, aurum gemasg; iis populis

tam viles eíffe , plusque auri Utopienfem fer-

Tria in reyublica optawäa.

L

vum collo geftare, quam omnes comites , in-

CCXXIIH. Maximilianus I. Imperator tri- Nieremb,

telle&is infuper Utopienfium moribus , faftum

& crepundia pofüere. Utopienfes enim mira-

plici fpe&aculo dele&ari foli

tus dicit, primo ftrom. 6.

dirtt

videndo campum copiis militaribus inítru-

0.30.

ytercs

bantur, cur gemarum fplendorem tanti face-

TA*

rent, ubi clarius multo ftellarum minima ful-

&um ; fecundo chorum refertum monachis ;

tertio patibulum plenum furibus. Primo di-

geat ; praeterea illos lanarum artificiofa textu-

cebat urbes defendi.

ra adeo fuperbire, cum paulo ante lanam ean-

Secundo religiogem.

dem ovis geftaffet, nec tamen aliud,quam ovis

Tertio juftitiam.

fuiffet. Ita Legatorum faftus fubfidit.

Amor exoticus.

AMirum furis ingenium.

Ibidem,

Herodo-

CCXXIL Rampfinitus Rex /Egypti, cum

CCXXIV, Galeatius Mantuanus inter pri-

us l. 2.

mos fui fzeculi heroes , cum forte puellam,

omnium Regum maxime effet dives , pecu-

nias fuas affervaturus tuto loco,zedificium ex-

quam deperibat, in ponte obviam haberet, illa

em de

per jocum hortatur, ut fi tantus miles effet , e

uüo fet,

ftruxit lapideum, cujus parietum unus in ex-

onte in amnem amoris fuique caufa defiliret,

4. Po!'

teriorem 2edium partem pertingebat; hujus ae-

dificii archite&us in illopariete lapidem unum

ille ftatim cum equo fe przecipitem in fiumen

dedit, quo exanimato vix natando e Ticino

tam dextre inclufit , uta jun&ura liber effet,

emerfit.

& tamen nullo figno appareret folutus : Per

Cacus. flatuarius.

Theoph,

hunc noé&tu amotum, quoties voiuit , pecunias

CCXXV. Joan. Gambaffius Vollaterranus Rayn.

furripuit. Interea moribundus pater artem do-

a pri-

C ccc 3

5174

- Bibliothece. -Manualis: Concionatorise

in fort,

a prima adolefcentia usque ad annum »eta-

Fideles miniftri amamli.

trifd.

tis vigefimum ftatuariam exercuit.

Mox

oculis captus per decennium elít otiatus ;

JCCXXX. Ynus primus Imperator ex fami- P.Martin;

..

fed pertzefus denique inertize, ex contre&ta-

lia Hiaa admonitionum patientiffimus fuit.

ta Cofmi Etruriz Ducis marmorea ftatua ,

Hinc ante fores palatii campanam , tympa-

fingendam fufcepit fimilem ex argilla effigiem,

num tabellam lapideam , ferream & plum-

& adeo labor fuccefhit,

ut artis miraculum

beam appendi juífit , addito edicto , quo pro-

fit omnibus vifum , nec aliquid marmorez

bis doCtisque viris, qui regem monere de

Ducis ftatuze potuerit fimilius reperiri aut ex-

re aliqua vellent , poteftas fiebat , ex his in-

fpden.

cogitari Romam deinde appulfus fimili arti-

ftrumentis illud pulfandi , quod cuilibet cau-

ficio e manibus attre&tata Urbani VIIIL. mar-

farum generi fuit deftinatum.

Qui juftitize

morea effigie argillaceam exqnifite prototy-

confultum ibant, zere campano ; qui legibus

po refpondentem effinxit, & complurium alio-

& religioni, tympano edebant fonum ; fi re-

rum ftatuas efformavit, Ac ne fraus fubeffet ,

gni negotia forent, tabellam plumbeam, fi

acinje&a fimulatz coecitatis fufpicio exclu-

injurize a Magiftratibus illatze , lapideam ; fi

deretur , in coco & undequaque occlufo

de carcere ac vinculis, ferream pulfabant.

Utilia fuadenti inclinato corpore multaque

cubili plaften agere juffgs e&.

honoris fignificatione gratias agebat. Ajunt,

: Pzä'oär aolmüvznolu.s;.

uno die bis e menfa furrexiffe , utcampanam

impellenti aures daret; alio.die ter balneum

Tra&, de

pia,

CCXXVI. Leonardus Vinci pi&tor celebris

reliquiffe, teraccitum eo pulfu. Aliquando

uihil pingebat , nifi prius rei naturam obfer-

tamen viro primario monenti fuccenfuit, qui

vaffet. Hincaliquando pi&turam fa&turus , in

eum coram proceribus acerbius juíto erroris

Diilg

qua ridentes exprimeret, felegit certos ho-

arguit. Ea licentia offenfus , ixox in palatium

mines, credebat ad eam rem idoneos, eos

fe proripuit, itaque tumens ftatuit monito-

invitatos ad convivium variis ridiculis narra-

rem. e medio tollere. . Conjux ejus cognita

tionibus recreabat , ut ab ignaris, cur hzec

irratum caufa, regio cultu fplendide induta

fierent, fonori paffim cachinni ederentur,

Regem adiit, a quo rogata caufam tam info-

vario ridentium geftu & ore , quos omnes

litx€ elegantize , refpondit , magnas habere

diligenter obfervavit, ac animo impreffit ; iis

caufas Regi & fibi gratulandi, quod haberet

deinde digreffis , ipfe feceffit , & eas omnes

miniftros,qui adulationis expertes verum dice-

ridentium formas delineavit ita feliciter , ut

rent; hincfe cultu illo lzetitiam teftari.

non minus intuentes ad rifum imago riden-

tium provocaret, quam ipfi erant a Leonar-

do ad rifum commoti.

Renovatio quotidiama. u[urpata.

Alius non gotens B. Virginem pingere.

'CCXXXI. Tangus I. Imperator ex familiameml,y,-.,

Xanga,. expulfo tyranno ad imperium non

b

Paeotlr. CCXXVIL Anno 1232. Florentix pi&or

fponte fua eve&us , adeo fuis civibus fuit

e,8

carus ,

ut, fi unam regni partem obiret,

peccati mortalis reus fzepe tentabat imaginem

B.Virginis ab Angelo falutatze pingere,, fed

alii in alia parte pofiti grave. fibi ducerent ,

nunquam potuit , ut volebat , exprimere; hinc

ejus afpectu & praefentia fraudari. Bis voluit

renuntiare proe modeftia imperio, fed nihil

conjecans , peccata fua obftare , confeffus

eít: Et ad laborem reverfus , dum colores &

effecit. Septennio toto cum non plueret, ipfe

fe pro populi falute piacularem victimam de-

manum parat , videt caput B. Virginis effe di-

]

ut

vinitus abfolutum , adeo excellentius operis,

vovit, fexies quotidie Deum precatus

ut dignum fit ,

Deus ( feu coelum ) placatus populo , fe ple-

um.

quod c?redatur ab Angelo fa-

&eret, Tum demum imber fecutus eít. In

Rex pi&'oï.

vafis utenfilibus gnomas juffit incidi , adrem

idoneas. Erat inter alia pelvis , quam ipfe

'Tract,

CCXXVIII. Philippus II. Hifpanize Rex in-

ad abluendam Sinarum more faciem aqua

de pi&,

terdum imagines pinxit, quas velutab alio.

calida adhibebat , in qua epigraphe legeba-

Lovi

factas vendi voluit , & pretium inde acceptum

tur :

In dies te renova , €9 iterum eodem die

SUyRy,

pauperibus erogavit , addens: H?ec eleemo-

te renova.

Id | :

Íyna eft labore manuum mearum parta. Kas

M 14.

imagines Magnates clam de auctore edotti

Nero hovuf.

1nagno pretio emerunt.

TIbidem;

CCXXXII. Kieus Imperátor Sinenfis tanto

JWodeflia. fingularis.

erat corporis robore , ut facili nifu denfum fu-

nem rumperet , hamumque ferreum trium di-

CCXXïX.- Murarii filia aliquando Regis

gitorum graffitie utraque manu arreptum in

primaria uxor ( formze enim, non generis, ra-

rectum extenderit. Fuithic zevifui Nero a Vi-

tionem Rex habuit in delectu conjugum) fem-

hia dono fibi miffa ad omne nefas impulfus.

per penes fetrullam habuit , parentis olim fui

Eam dono per fpeciem conciliatze amicitiae

inftrumentum. . Et fi filius ejus aut indignari

regulus quidam mifit, eo fine, ut Kiei ani-

copit, autinfolentius fuperbire, jubebat ei

mumi ad volnptates traduceret. Kieus auté in-

trullam oftendi, qua ufus ejus avus fuiffet. -

ter alia ftagnum navium capax juffit excavari,

Ti

aC vl-

$

— oppendi:

Hijioria.

515

ac vino impleri. In ripaillius per circuitum.

novit hic Au&or Rothomagi , quze in omni vi-

adtria millia hominum proni, canum inftar

ta , etfi varie laboraret, nulla unquam voluit

!QMmm

inde vinum lingebant potius, quam bibebant.

h

medicina uti, nec contra vulnera , nec par-

Poti ad filvam proximam feftinarunt, que

tus aut podagra dolores ; medicinze omnis

carnea dicta fuit, eo quod ex ejus arboribus

loco conítituit fibi, qui tympano, & alium,

quotidie boves, apri, cervi aliaque anima-

qui tibia feu fiftula luderet. Cumque aliquan-

lia jam affata

penderenig ; accurrentqium gu-

domagno gonagro dolore urgeretur, juffit

la parata.

cantilenam choreis propriam a fiftulatore in-

Educatio laudabili. -

flari. Fecitis juffa cum tympanotriba, ut prze

fpiritus defectü fui impos. deficeret, ac pro-

Ibidem,

CCXXX]TH. Chingi , qui Fao patri fuccef-

cideret. Remittente igitur fono medico, ma-

it, moderaor Chencungus Regulus adhuc

trona, per tres horee quadrantes vix fibi re-

puerum Chingum , juxta mortuüi parentis.fe-

fütuta, graviter illico coeepit laborare, &

pulchrum exftru&ta domo inclufum cum prze-

gravius, quam unquam fuerat. Übi autem au-

ceptore, virtuti ftudere jubet, ipfe tutelze

letes vires & tibiam refumpfit , matrona

nomine regnum adminiftrat ; fi quid tunc

momento fenfit fe malo levari,

delinqueret Imperator , Pekinum ( ita enim

vocabatur praeceptor ) verberibus- excepit,

- Trigoni. erflimatio,

; Trïgaut.

fpectante puero : fimul ut ea peena fe dignum

CCXXXVHL Chiutaifo P. Matthzei Ricci

l

agnofceret , fimul ut deinceps ita fe gereret,

1.4. 6. 4«

in Mathematicis difcipulus , vir celebris ,

ne praceptorem fuum fubjiceret verberi-

cum poít multa beneficia in P. Matthzeum

bl:ts.'

zegrum toto menfe collata , muneris loco ab

Pulchralis de regno,

eo trigonum accepiffet, aureis ille utrinque

catenulis & carmine exornavit, quo dicebat,

Ibid,l, 5,

. CCXXXIV, Peyus &Xocius Kinkoi cujus-

dam Reguli filii erant: Is moriens minimum

ac probare nitebatur, vitrum illud ( quod

pro gemma habuit ) fragmentum effe mate-

natu Xocium fuccefforem .nuncupavit , mor-

rive illius, e qua coeli conftant , vendidit de-

tuo parente Xocius natu maximo Peyo ce-

inde plus,quam quingentis florenis.

dere; Peyus autem recufans nolebat a patris

defunc&i voluntate difcedere. Urgente autem

Peyo statis in fratre przerogativam , Xocius

| Ajim in arena. captatus.

Secutus

. Alex,

fuga evaíit regnandi neceífitatem.

CCXXXIX. Sclopetarius Lufitanusin regnog

hodes in

eft hunc philofophize & quietis amore etia

unquinenfi animatus dexteritatis fuce in ja- bift/Pun-

Peyus : atque ita populus.coacus eft, fratrem

culango fiducia Tunquinenfem item íclope-quin l.r,

natu medium eligere.

t

tarium provocavit, uter re&ius metam tan- €.4.

geret. Prior Tunquinenfis ( & excellunt in

demlas -

MWW urbig morala indicium.

hac arte ) centrum tetigit; Lufitanus igitur

defperans vi&toriam , aítu ufus eft; ut enim

Ibid.1.,

CCXXXV. Hanfiniüs in utbe Lu regni Zu,

quam obfidebat, audiens voce ac organis mu-

fuo honori confuleret , fclopetum quidem ad

metam explofit , fed nullo globo oneratum.

ficis incolas canentes, dum moenia obiret ,

Cumque veftigium in meta globi quoererent ,

conjecit inde , in ea urbe , quze tantopere mu-

nec reperirent, exclamavit , per idem fe fora-

fica dele&atur,bonos mores vigere, ac fi-

men jaculatum elffe, quod Tunquinenfis fecit.

dem in Regem , cujus caufa vetuit ultima pa-

ti. Et mox jusjurandum , quo fe obftrinxit ,

Hoelvetiorum ardor,

x

- Paul. fo-

omnesíe cives incendio deleturum , reícidit,

CCXL. Cum Galli Novariam tunc ditionï

S

ac oftentato Hiangi, quod precifum a fuis

vius tO. i.

Mediolanenfis , cui prverat Maximilianus

h RE

militibus afferebatur, capite , cives fponte de-

Sfortia , oppugnarent, & jam tormentis mu-

ditos in fidem accepit.

rum ftraviflent ad Agapitanam portam , peni-

Eadem imorbos pellit:

tusque adaperuilffent,Helvetii, qui intus erant,

milites, vim tam inftru&i.exercitus , & Gallo-

Lovis

CCXXXVI Gallica Matrona juvenis ac

rum minas ita defpiciebant, ut nullum intror-

fus aggerem, morze militize, nullag; prorfus ad

t;uy var,

pia ob mariti quoddam infortunium , quod in

le&' l- 31

bonis paffus eft , tanto fuürore prze dolore per-

fuftinendum invadentis hoftis impetum muni-

qmenta fe erectüros profiterentur , fruftra obfe-

€. 14-

cita eíft, ut in momento vellet fibi mortem

confcifcere , nunc igne, nunc ferro, nunc

crantibus belli Ducibus ftalis, ut transverfam

faltem foffam juxta ruinas perduci finerent ,

voluit fe e feneftris proecipitare, bis voluit

quin ad irridendam Gallorum audaciam , qui

fiden

fe in ftagno mergere ; donec tandem, poft

remedia alia fruftra adhibita , a tranfeunte

fe mox irrupturos minabantur , nullique par-

furos , le&orum linea transverfis fufpenfa per-

forte P. Capuccino, qui in tranfitu diverte-

bat; moniti familiares , ut hominem confti-

ticis contra hiatus proftrati muri przetende-

runt, tum ludibrii caufa, tum ne intus com-

tuerent, qui teftudine coram illa luderet ,

diuque ab ea non difcederet, atque ita polt

meantes videri, aut certo jaculo peti' po-

fent , coactusque eft hoftis re infecta urbem

tertium menfem curata eft,

deferere.

Aliud . fanile,

IDelor cau[a mortir.

Idem 1.39.

Ibidem.

CCXXXVII,

Aliam matronam nobilem

o prioris

CCXLI. Erat in bel,lo. Hungaric

fzeculi

516

Bibliothecs Manualis ! Concionatorie

fzeculi inter Gernianos Duces, infignis Raifa-

fequi. Itaintra pauculoäs dies circiter quingerie

chus, Suevus, hujus filius impiger adolefcens,

tos paftores & bubulcos collegit. Horum ty-

cum ignaro parte in acie prodiiffet , ftrenue-

rocinium fuit mercatores exípoliare przeter-

euntes, przedam inter fuos optima fide diftri-

que decertans , fpe&ante ante alios & admi-

rante virtutem patre , a.cunctis effufe lauda-

buit, utindies plures accederent. Id ubi Rex

Perfize refcivit, jubet belli Ducem quendam

retur, priusquam fe explicaret ab hoftibus,

cum mille equitibus Tamerlanem capere. Sed

interfectus eft. Tum pater equitis ignoti cafu

vehementer commotus, omni laude ac publici

ille Ducem eum ita delinivit, ut ex hofte ami-

honoris funere tumulandum palam przedicat.

cus eife adjungeret, & jam majora auderet.

Interea cum. Rex Perfize a fratre quodam fuo

ld cum ab ommnibus probaretur , cadaver eft

ad patrem allatum , omnibus lachryznantibus

diffideret, Tamerlanes fratris caufam pro-

pugnans , vi&toriam & regnum ei obtinuit,

ejus confpectu

cum pater detecta caífide

[ide:

agnovit filium fuum effe , & ita repentino do-

A quocreatus praecipuarum copiarum Dux ,

per fpeciem acquirendi nova regna , militem

lore fuit perculfus , ut paulo poft rigentibus

oculis ftans ac filens mortuus conciderit.

in regem concitat , eique regnum eripit, quod

ante conciliabat, fa&tus Rex Perfize, Exin pa-

Fraus in authorem recidens.

triam fuam Saracenorum jugo liberavit,& Re-

PierMef; CCXLIL Alboinus Rex Longobardorum e

.

gem fe fuorum fecit. Paulatim deinde majori-

fiv. var. Regis Cunimundi , qui tunc i

n Italia regebat,

bus copiis, Syriam, Armeniam, Babyloniam ,

Mefopotamiam, Scythiam, Afiaticam , Alba-

le&. p. 2.2 fe devi&ti cranio poculum fecit,e quo ad me-

639

moriam vi&oriz bibebat. Cum autem in fo-

niam, Mediam , & alias provincias ac urbes

lemui convivio prvter alios etiam Rofimun-

occupavit. Fuit in fuo exercitu feu tam felix,

dae, Cunimundi filize, conjugi fuze Patavii pro-

feu tam prudéns , ut in tanta multitudine

pinaffet ex eo poculo, illa facinus averfata ,

nunquam effet orta ulla feditio. KErat enim

clam fubornatis Paradeo & Hermigio eum

admodum juftiti»e obfervans, liberaliffimus ,

honoratus afuis & amatus , fimul metu eos

dormientem occidi curavit.

Poft haec cum

Hermigio , cui fe defponfare volebat, ceu fu-

regebat & amore: habuit omnes aá nutum,

intentos. Ejus militia & exercitus videri po-

turo poft occifum maritum Rege , obftanti-

bus Longobardis , quo minus regno potiretur,

tuit bene conftituta & nobiliffima orbis civi-

cum regio thefauro profugit Ravennam. Ibi

tas , ubi omnis generis comercia vigebant, &

annon fuit affatim. Nunquam toleravit fur-

incidens in Longinum .gubernatorem , ut

ejus ultro ambientis nuptiis potiretur , fta-

ta, latrocinia, vim & injuriam , ftipendia li-

beraliter perfolvit. Dicitur habuiffe in armis

tuit oblata poft balneum potione venenata

Hermigium e medio tollere , quam ei fore

quadringenta millia equitum, & fexcenta mil-

poft balneum falutarem dicebat: At is vim

lia peditum. ' Afia minore potitus Bajazetem

Turcarum Imperatorem vicit accepit, cum

veneni fentiens , ftri&o gladio eam adorfus ,

juffit reliquum exhaurire ; ita ambo eodem

is ante Conftantinopolim obfideret, ac inde

hoc Afize difcrimine avocaretur. Is etfi majo-

tempore expirarunt.

Stupendus : exercitus.

ribus copiis , quam ipfe Tamerlanes habebat,

Maff hit, CCXLIII Citor urbs in Sang?e regno , ob

colle&is, bellum iniret ac pugnam , & haberet

exercitatum militem, ipfe Dux fortiffimus , vi-

Ino-lii. qgaieftatem & pulchritudinem umbella mun-

&us tamen fuit. Dicuntur czefa Turcarum du-

di ditta eft. Eadem urbs e Mogore Rege cen-

tum quinquaginta millibus equitum , & quin-

centa millia.

Bajacetem captum Tamerla-

nes in ferream caveam inclufit, ac fecum

gentis millibus peditum, mille cum tormen-

tis bellicis obfeffa eft; eorum erant quatuor

circumduxit , de micis menfze fuze pafcens ,

quas ceu cani ei objiciebat. Potitus Afia, Ara-

bafilici, quorum finguli centenis bovum jugis

trahebantur: fulphurei pulveris, & pilarum.

bize Regem & /Egypti Sultanum vicit, Gaude-

plauftra habuit quingenta , elephantes turri-

bat, fi hoftem nancifceretur fortiter obfiften-

tem, utin eo vires ac induftriam fuam often-

tos ducentos, fignato argento & auro in fti-

pendia militum vehicula onufta quingenta.

deret. In obfidione urbium folebat primo ten-

torium albi coloris erigere: quo fignificabat ,

Sed opidani fruftra hoftent aliquamdiu arcere

conati , prze defperatione in auri , argenti ,

vitze ac fortunarum fe gratiam incolis facere,

pretiofe veftis acervos fubjecto igne accenfos

fife dederent. Altero vero die erigebat ru-

brum: quo oftendebat, fe czeteris falvis urbis

fe ipfos injecere: quo incendio, quod tres dies

duravit, ad feptuaginta millla fexus utrius-

capita occifurum; tertio vero die nigrum, quod

que mortalium abfumpta funt.

fignum fuit, fe funditus omnia everfurum.

Scribens Pio Papze, vocabat fe flagellum

Tumerlams fortuna.

Pier.Meff.. CCXLIV. Tamerlanes, qui floruit circa

Dei. Mercatori Genuenfi fibi familiari, ac de

p.2€.25. annum 12390. initio fuit bubulcus , aut , ut alii

crudelitate comonenti, quam in dedititios

volunt, pauperculus miles , Parthus gente,in-

aliquando cives obvios exercebat , cum fuma

fim:e fortis parentibus natus, ingenio & manu

indignatione dixit, fe iram Dei effe. Poft-

quam multa regna ac Reges fubjugavit, ne-

promptus, & bellicofus ; cum pecus adhuc

puer cogeret, per jocum ab 2equalibus in re-

minem amplius in tota Afia habens hoftein ,

gem creatur, jubetq; mox omnes di&is fuis

in patriam rediit, immenfis cum opibus, at-

parere;cui cum omnes juraffent fore obfequen-

que ibi . ampliffimam urbem »edificavit. T»n-

»

tes, jubet omne pecus vendi, & fe fuaq; arma

dem obiit ibidem ad extremuun felix; íijos

-

reli-

"prmdix :

Hifloria,

5277

reliquit, fed patri difïïmiläs, ac difcordes inter

melicis convivis & folo oculó paftis excitabat.

fe. Hinc Bajazetis captivi filii nepotes in A-

Alias mappas adhibuit acu pi&as, ad quodvis

fiam preiecti cum exercitu regna recuperave-

ferculum novas, immenfum fumptu. Szepe in-

runt. ldem a&um eft cum ceeteris ejus regnis,

vitabat nunc octo calvos, nunc o&o gibbofos,

ut jami de ejus pofteritate nec umbra fuperfit.

nunc totidem podagricos, aut furdos, aut /E-

At Tamerlanes, dum vixit, felix, nunquam

thiopes, aut adipatos, aut pumilos, aliosque

fortunze aut hofti tergum vertit nunquam fuit

otto-eminentis ftatutze. Omne vero aurum,

victus, nihil tentavit, quod careret fucceffu :

quod menfz adhibebatur, dono dein ejusmodi

n:nquam illi animus, aut induftria, aut confi-

convivis dedit. Immane pretium iis perfolvit,

lium abfuit.

qui novum cibi aut condimenti genus excogi-

taffet, quodíi cibus novus ei laudatus, non ta-

Heliogabali monftrofa þita. |

men fapuiffet,in pzenam inventorem tamdiu

Ibid.c. 26.

CCXLV. Contrarius omnino Tamerlano

voluit eó folo cibo vefci, dum alium fuo pa-

eliogabalus Imperator Romanorum:. fuit ,

lato gratam excogitaffet. Amicis fopitis poít

is filius Antonii Caracallae , per omnes libi-

convivium prze ebrietate,repente juffit in con-

dines infamis : cupiebat in fzeminam exícindi

clave urfos ac leones immitti, fed unguibus ac

& amore illius fexus obtinendi, cum diceretur

dentibus carentes; quo terrore etfi vano per-

Baffianus, voluit fe Baffianam dici, omnes do-

culfi multi obiere; magno fumptu curabat a-

&os urbe expulit.

Inter hoc fuere Sabinus &

liunde adferri aliquas ferociffimas belluas. In

Ulpianus ]cti celeberrimi, curavit nunc fe tra-

omnem mortis cafum habebat parata inftru-

hi a eanibus currui junétis, nunca cicuratisle-

menta moriendi pretiofiffima. Habebat funes

onibus, nunc a nudis fzeminis ; nihil edit, nifi

e ferico , fi quando neceffe foret fe fufpendio

quod maximo pretio conftaret. Totus incede-

interimere ; venenum paratum fervabat in in-

bat in auro, & gemmis, etiam in claceis lucen-

genti pyxide, fmaragdis & hyracinthis diftin-

tibus.

Terram, fi equitare vellet, juffit aurea

/

&a. Altiffüoam turrimftruxit , veftitam intus

fcobe infterni actegi. Conclavia ejus & aula e-

tabulato ex auro & argento; unde pendebant

rant rofis, violis & liliis cooperta. Nullum in-

multa faxa, & pretiofi lapides, ut inde fe prze-

dufium bis induit, nullo linteamine ufus eft lo-

cipitaret, fi ufus pofceret, volebat enim, utiin-

folito more vixit, ita infolito interire : fed vi-

to iterum : nullum calceum bis pedibus indu-

xit, nec annulum eundem bis digitis , qui om-

liffima morte füblatus eft. À conjuratis enim

nes erant gemmis & annulis pleni. Lampadetm

in prava & vili le&ica , ubi latebat, deprehen-

domi fuze balfamo inftruebat przeí(tantiffimo.

fus & oecifus eft. Cadaver cauis iníftar per ur-

Matulee adeo erant e pretiofiffimis lapidibus

bem raptatum, & Circum maximum, ligatum

excif. Cibi ejus conftabant ingenti pretio.

adingens faxum in Tiberim projectum eft.

Triginta aurilibris,cum effet Imperator fattus,

Senatus nomen Antoninieiabrogavit, & Ti-

coenavit, hoc eft;/bis millejaac quingentis num-

berinuim dici voluit,

mis aureis feu ducatis,Una alia coníftabat fexa-

ginta millibus ducatorum.

Media itate in

Infans a lupa enutritus.

palatium curabat advehi montes nivium. Na-

CCXVI. In Picardia in venatione luporumLud.Gay.

vigans nunquam comedit pifcem , fed aves &

captus eum lupis fuit infans nudus annorumt? * l. 2.

carnes procul allatas : procul a mari diftans

circiter feptem. Hunc puellum novem men-* 3*

pifces - contra expetebat , qui per curfores ce-

fes vix natum pauperculi operarii uxor ligna-

lerrimos debebant vivi afferri. Raras efcas ap-

tum egreffa, metuque cuftodum, qui filvas o-

petebat, quze maximo conftarent pretio. Su-

beunt, aufugiens e filva prze metu oblita reli-

mebat lingüas pavonum & lufciniarum, criftas

buit.Is inter lupos educatus,& illzefus,quia for-

gallorum vivorum. Suam quoque familiam

te lupze ubera fugendo ejus furorem lenivit,&

delicatitfime aluit pavonibus, perdicibus , ca-

in matris ftadium convertit, tamdiu duravit,

pitibus pfittacorum , Phafianorum & Pavonit.

donec polt fex annos in alia venatione lupori

Canes alebat plurimos nonnifi anferum pulpa.

& ipfe captus eft.Tum loqui paulatim doctus,&

'Leones nutriebat carnibus pfittacorum & pha-

€icuratus eft.Unde agnitus eft ejus matris effe

fianorum. Inftituit, ut munia & negotia diur-

filius,quze ipfum olim in filva deferuit. Per fe-

na no&u obirentur, no&cturna interdiu. Ipfe e

ptem indeennos pavit oves,quo tempore grex

Jetto prodiit occidente Sole.

Si fuit in portu

abeo cuftoditus ita fuit,utlupi in eum nihil au-

maris, animi caufa juffit omnes naves mercib'

derent,etiam cum pauer alia pecora pafceret, a

onuftas demergi : alebat adulatores, moriones

lupis erant irhunia. Id ubi a vicinis cognitum,

& jaculatores, eos obleCandi fui caufa juffit

ut frueruntur eodem privilegio pueri , alii pa-

interdum ita floribus & rofis obrui, ut interdü

ftores aut fuumilli pecus, aut ipfum ad pecus

eorum aliquis fuffocaretur. Quandoque cibos

adduxere; ubi manu fingula attre&avit, & fa-

curabat fibiad menfaminferri arte in ligno aut

liva fua afperfa, etiam canes,ad quindecim di-

marmore expreífos , & eos contemplabatur,

es ab incurfu luporum fervavit.

Hinc mul-

neque edebat: manus tamen non fecus lava-

tum argenti comparavit; de quavis enim pe-

cude, cui manus impofuit,duos denarios, five

bat, atque fi ediffet, & ad fingulos horum ci-

borum bibébat, & bibi ab aliis volebat. Alias

viginti crucigeros, exegit. Ubi vero attigit an-

hofpites invitabat ad menfam , cujus omnia

num ?etatis decimum quartíiea facultas in eo

vafa erant e vitro, mappa autem menfee cibis

defiit pecudes a lupis reddendi immunes;1aani-

ad vivum depi&is inibi, famem & pruritum fa-

bus tergavel auriculas mulcendo; quin & lupi

R. P. Lohn, Bibl. Man. Tom. 11J.

Dddd

ante

578

Biblioih:cæ Manualit ! Concionatoriz

aute illum accedere impune foliti , eum nunc

AMMortuorum þarmmtz'q admiranda, -

fugiebant. Hinc quia ceffabat lucrum, paftori-

tiam vitam deferuit, ac militiam fecutus,fervus

CCXLIX. Cum per centum milliaria cada- Ibid. l. s«

CO 3'

militiis, mox miles cordatus ac fortis,fed prae-

ver Moguth, TartarorumImperatoris,ad mon-

dator faCctus , tandem occubuit anno £572. a

temAlchai veheretur,obvios quosque tam ho-

Ducis Albani militibus cum coeteris czefus in

mines,quam equos in itinere occiderunt,juxta

Flandria, dum contra Hifpanos pugnat.

communem eorum opinionum perfuafi , eos

etiam in altero mundi Regifervituros : itaad

| Amor admz'mndm.

viginti millia hominum occiía funt. Prazeterea

Ibid. l, 4;

CCXLVIL Veronz virgo nobilis Julietta

per quatuordecim dies eidem, acfi praefens ef-

c. 4.

e Montefchiorum familia, jam nubilis , infciis

fet, menfa in palatio inftru&a eft cibis,& pocu-

parentibus fe clam juveni nubili eCapeletiorfi

lis allatis.Sed hz»ec non taminter barbaros acta,

gente,cui cumMontefchiis capitales inimicitize

quoad ultimam partem ; fed etiam apud Chri-

erant, Romualdo fe defpondit, jungente eos

ftianos 2evo prope noftro. Idem enim in gemi-

Laurentio exOrdine S.vrancifci dePaula. Poft

na morte Henrci lI. & filii ejus Francifci il.

avunculus Juliettze, cum Romualdum invade-

Gallicee Regumaccidit. Cadavera eorum bal-

ret, is fe defendendo avunculum occidit, inde

famo imbuta, & plumbeo loculo inclufa , fub

aut fponte profugus, autin exilium a Magiftra-

lecto depofita fuere, qui villofo ferico purpureo

tu pulfus, feceffit. Julietta per fpeciem confef-

inte&tus erat. Supra lectum collocat?e effigies

fionis Laurentio cafum queritur: Is data me-

Regum, aureo panno tectum , regio cultu de-

dica potione', quze ipfam ultra triginta horas

picze junétisq; manibus. Ad dextram in pulvi-

dormientem téneat, ut pro mortua habeatur,

nari ferieo rubro fceptrum , ad lzevam in alio

jubet fumpto pharmaco in lectum concedere.

juítitiz? manus,ad pedes in alio pulvinari aureo

crux aurea, & paulo inferiori gradu vas aequze

1ta pro mortua habita & fepulta eft in tumulo,

unde Laurentius certa noctis hora habitu fui

luftralis argenteum inauratum. Supra huncle-

Ordinis indutam adRomualdum exulem edu-

&um pendebat fericum auro argentoque iute-

ceret , non procul ab urbe ia alia ditione com-

xtum conopzeum. Utrimq; duo parva altaria

morante

d

Plerumque enim apud ltalos ca-

cum candalabris inautratis,cereos albos arden-

davera rion in angutta foffa fepeliuntur, fed in

tes fuftinentibus,&c. Hoc fitu per quadraginta

cavitatem quancam fornice claufam deponun-

dies cadavera manfere, quo tempore quotidie

tur. Interea fervus Romualdi miffus Veronam

tam in prandio quam coena omnia allata ad

menfam , & praeftita officia fuere, acfi vivi

ad ]nliettam , reverf;sque ad herum nuntiat

mortuam & elatam effe iuliettam, fe fepulturae

Reges accumberent : carpti cibi , przeguftati,

interfuiffe, Romualdus affliétus mutato habitu

porrecta lintea, & malluvia ad manuum lotio-

« .clam noftu Veronam ingreditur,& a fervo ad-

nem przeberi folita, Cardinalis menfze benedi-

jutus, cum face apertam a fe tumbam ingredi-

xit: przebita phiala,quo tempore rcgibus con-

tur, & dimiffo fervo poft ofcula cadaveri infi-

fuetum fuit bibere,di&ze poft menfam gratiase;

xa, ut putabat, lethale virus fumit, & corpori

addebatur tamen : De Profundis : & Oratio:

Tuliett»e immoritur. Paulo poft difcuffo iomno

dnclina Domine aurem tuam : aífiftebant menfoe

evigilansilla,ubi ad facem illam mortuum cir-

iidem , qui Regibus vivis loqui tempore men-

ca fe videt Romualdum, ejusdem pugione fe

fze folebant, Poft hanc quadraginta dierum ac-

occidit. Superveniens Laurentius fufcitaturus

cumbendi mortualem pompam nocte una

juliettam , videt male a fe peractam fabulam;

omnis apparatus in nigrum fuit mutatus.

ac poftridie rem omnem enaï*rat».

Mira. in hoftem . clementia.

Fortuna varia conjugum,

CCL. Inter Tartaricashiftorias Arabice e- Ibid.to. 2.

!bidem. '

CCXLVIII. Adelafia Ottonis III. Impera-

ditas habetur fequens hiftoria, quze accidit aiiol- 3. c 2«

toris filia pluribus Regibus & Principibus pe-

Chrifti 1215. Imperabat tunc/Ethiopize lfaac

tita in matrimonium,& a patre negata clancu-

llI. hujus nominis , quem noftri communi no-

lo fe Saxonis ducis filio natu minori defpon-

mini Preteian,füiBelulgian vocant.Juxta hujus

dit, & fumpto fecum argento aliquo & gemmis

regna occidentem verfus erat parvum regnum

virili habitu cum eo aufugit, cum illo extra

Piamphu dictum,feptuaginta fex leucas conti-

Germaniam vi&tura. In via fuis bonis ipoliati,

nens, montofum & filvis plenum , auri & ar-

& mendicare coacti, multis oris peragratis,co-

genti ferax, fatisque opulentum : habebat

guntur deniq; infylvam fecedere, inter Aftam

quinquaginta urbes valde munitas. Huic prz-

& Savonam Italize urbes ubi carbonariam per

fuit tunc juvenis, Darius nomine, fuperbus,

ottodecim annos exercendo fe maligne fuften-

erga Reges & monarchas vicinos parum reve-

tarunt; tandem ab uno filiorum dete&ti funt

rens ac obfervans, aíferens, nullum fe Regum

miferante Deo ; Filius enim ille Imperatoris

timere. E vicinis fuit Cham Tartarorum Impe-

arma fecutus militive nomen dedit,& quia erat

rator: Argon Rex Indorum, & líaac Impera-

Othoni fimilis, & ideo habitus eft Adelafioe fi-

tor /Ethiopum ; ut fe contra omnes muniret, .

lius, agnitusque, parentum miferam conditio-

arcem munitifífimam exftruxit in edito loco,&

nem linperatori avo detexit. Is data iis venia,

inacceífo cinétam lacubus pifcofis & fontibus

au&ctos magnis opibus eos in Germaniam re-

inftru&am.Interea cumBajamTartaricemilitize

vocavit, fibi culpam ejus calamitatis tribuens,

Dux, poft occupatas vicinas ditiones vellet &

Darium effe Imperatori tributarium, aliorum

gugcjl filiam tamdiu reliquiffet innuptam.

exem-

ZIppendix : Hifloria,

519

exemplo; negàvit fe cuiquam velle fubeffe,

gnam pecunize vim mutuam fampfit, datis fuis

LA

acLegatus confeftim juffit pedem a ditione

filiabus in pignus. Interea Reges de Manvon-

L

fua efferre.Bajam tsitür, ut erat juffus, bellum

go ( qui pofteafa&us eft Chriftianus ZEthiopfs

eiinfert. Sed Darius ex alto faxa & trabes in

ritu) & de Termeda,viri prudentes, & amantes

hoftes eo nocumento devolvit, ut intra tres

pacis, fancire pacem in Axthiopum Regem &

menfes quinquaginta millia hoftium interie-

Darium ac Mahometanos ftuduerunt :

quod

rint,& cadavera peftem hoftilibus caftris infer-

& effecere./Ethiopi quoque infulas omnes a fe

rent. Itaque tantus exercitus coefus ac diffipa-

captas reddiderunt, ac infuper ducenta millia

tus nihil contra unum Regulum effecit, & in-

librarum auri, & libertatem captivis omnibus

fecta re rediit, etiam in reditu,qui fugze fimilis

Chriftianis. Qui vero apud lfaacum effent ex

erat, ab hofte czefus. Doluit Bajamo tanta cla-

hoitibus captivi, fi vellent redimi,in capita fin-

des ac dedecus,;ut qui ante feptendecimReges

gula octo librze auri penderentur, & horum e-

viciffet,ac tubutanosRegl fuo feciffet. Cui ta-

rant 40000.Darius reveríus domum,& penitus

men Cublay (ita vocabatur Rex Tartarorum)

zere omni exhauftus, damnare belia & dolere

minime fuccenfuit, cladem fortunee tribuens.

praeputiijacturam coepit. Ifaac coquebat taci-

Sed eo paulo poft mortuo, cum tres filii effent

tam inDarium vindittam,quod necem fibi ma-

inter fe difcordes,Darius nactu$ otium, & pa-

chinatus effet,& in fe alius incitaíffet. Sed quia

cem opulentam, Legatos aufus eft adfhthlopn

videbat, eum in fuis terris invadi ob annons

Regem mittere, quiejus filiam fibi in matri-

inibi inopiam non poffe ,

dolebat confilia fua

monium poüularent &quidem primogenitam.

fruftrari : ac per duos annos vindictam medi-

tando àc defperando fe emaciavit , ut coimife-

At Ifaac indignatus hzecRegulum arrogantem

audere, affirmat Legatis, fe Darium, fi coram

rationem fui apud fuos crearet,cum effetPrin-

adeífet, occifurum ; fed nec ipfos impune e-

ceps bonus & liberalis. lgitur feptem juvenes

vafuros ; mirari fe Reguli illius infolentiam,

nobiles in aula ejas enutriti conjurarunt coram

audentis petere filiam ejus Regis, qui feptua-

Rege, nunquam fe reverfuros , nifi aut occifo,

ginta duosReges haberet fiduciarios : horum

aut vivo fecum adducto Dario.

]ta bene pre-

quilibet effe Dario potentiorem : quod vero ei

cantePatrlarcha, akege & aula difcedunt ma-

hocere abfenti non poffit, ipfos coram luitu-

ximis promiílis onerati; & ad Darium con-

ros. Tum juífit adeffe feptem robuftos /Ethio-

tendunt, a quo excepti, rogatique caufam ad-

pes. qui Legatos cum tribus comitibus nuda-

ventus; aïuntfe fugitivos effe, quod virgis, ob

tos jubebantur virgis czedere ad fanguinem us-

fzevitiem in ejusLegatos exercitam,& a fe co-

que , fpectante Rege.

Dein donatos juffit ad

ram Rege improbatam, eífent czefi, rogare fe

Darium przegnantem fimiam ferre, uxoris lo-

tranfitum adRegemGrozelan, cui bellum cum

co: Dolereíe, non potuijfe fe i&us eos Da-

alio Rege effet ; velle enim fe militiam fequi:

rio infligere , quos ipfi ejus caufa toleraffent;

sed captusDanus indoleJuvenfi,eos fecum re-

atque ita dimifit. Etautem apudRegestthm-

tinuit, fuafu etiam confobrini fui:quitamen eos

es confuetum virgarum fupplicium , uti non

voluit ad explorandam eorum menté in mole-

ftis minifteriis aliquamdiu exerceri;& erat fua-

ita pridem ( ait Gugon ) juffit fuum cancella-

rium coram virgis caedi.

Darius irritatus eo

for ille Legatus olim a Rege ]Ethlopum virgis

dedecore ac refponfo, cum Rege Zeilano con-

caefus. Jatfi funt ergo extra. arcem dormire, &

tra lfaacum foedus init ,

quod preeputio fuo

Regé-cum aliis comitari, quod fecere per qua-

precifo ftabilivit, fa&us ex Idololatra Maho-

tuor menfes. Subinde Javze majorisRex bellii

metanus, juravitque fe nec Chriftianum , nec

contra Reg&éBantam fufcipiens, cogebat Reg&

Bantam, ut viribus inferiorem,auxilia a Dario

Idololatram unquam fore. Ita exercitu inftru-

&us quadringentorum millium , non indic&o

petere,qui ei 1200. mifit,ducibus fenis juveni-

prius bello /Ethiopiam invadit , omnia vaftat.

bus ; feptimum enim natu minimum domi re-

Lb'd I

lSCtBO

Ifaac fubito convocatis militiaus, egreffus ipfe

tinuit. Et ita feliciter Regem illum juverunt,ut

cum centum milibus , trecenta mllha fuorum

femper JavanoRege fuperior,ex omnibus eum

habet obvia , & plur'es quotidie confluebant

arcibus ante occupatis expelleret.Et hi demit

Hoftem nactus ad pugnam provocat, dum ejus

opeProregisOrmuziani pacé iniere.lta viCtores

claífis hoftiles interea naves in portu exurit.

rediere adDarium,nullis promiffis aRegeBan-

Neque hoftis pugnam detre&at , victores /E-

tàm redenti,magnis fpoliis & przemiis graves,

Hinc

thiopes hoftium ducenta rillia ocmdere, capti

quæDanus, etfi fibi oblata,illis remifit.

30000. equi 160000. plerique magni pretii.

ita eos coepit amare,ut absq,eorn confilio nihil

lfaac parta vi&oria Deo fe gratum exhibuit

ageret. Quin & Legatzs olim czefis dictabant

publicis fupplicationibus inftitutis.

Nequeta-

modiüRegis /Ethiopii occidendi, fi belli denuo

men animos hoftes pofuere, fed anno fequenti

illis effet.Tandem cum folis illis feptem & ali-

majori cum exercitu reverfi alio loco /Ethio-

quotephebis ad venationem leonum egreffus

piam adorti funt. Vigilabat interim lfaac , &

eít; ubi cum in uno conficiendo fruítra labo-

intra tres menfes hoftem iterum ad pugnandl

raiï'ent fat1gat1 in filva & umbra quiefcunt; &

neceffitatem adigit.

Darius ardens vindictze

mox unus e feptenis duos ephebos occidit ;

ftudio, dum e Proceribus unum fternit Ifaaci,

omnes Regem invadunt, & equo alligatum

ratus Regem fe occidiífe, fuos 1 | jam fugam me-

per ignotos calles ad maris portum ,

& inde

ditantes ea fama revocat; fed iterum vincitur,

navigio in /Ethiopiam ad Regem faum per-

& extra fines/Ethiopze cum fuis ejicitur.Non

ducunt.

At Rex nihil in

ilum crudele

"UUKX G RR

tamen deftitit denuo ad belli focietatem folici-

flatuit , fed paftoris habitu indutum jufit

tarejam feffos,&quia opes jam erant exhauftze,

porcos paícere

quod per annus cuos

denuo

a quodam Dynafta Cambale in China ma-

praeftitit

dertio

anno Regio

R, P, Lohn, Bibl. Man, Tom. LL

Dddd ao

veftitu

580

Dibhothece Manualir Concionatorise

veftitu indutum jubet ad fe adduci,& eum allo-

hvereditatis obtiaend ftudio. Czefa dicuntue -

cutus,video nunc, inquit, quam exigua fit po-

fex,ab aliis octo, ab aliis etiam duodecim mil-

tentia tua , quando in tuomet Regno captus,

Cordie

lia. Hos inter primus fuit Cafparus deColigny

b 4« g'

in meo fubulcum egifti : & nunc, fi tollere &

Galliz,, ut diximus , Admiralis: eodem furo-

velim e medio, nemoeft, qui prohibeat; te,

re occubuit PetrusRamus, Eloquentize & Phi-

inquam, qui aufus es filiam meam ambire,cu-

lofophize Profeffor Parifiis : Hanc fzevitiem

jus poítrema ancilla vix dignus effes ; accedit,

alize quoque urbesGallixse in Hugonottos fe-

quodMahometi te addixeris, & ejus fectae Re-

eutze füunt, ut menfe non toto viginti millia

gibus. Sed vidifti utique caufze meaze tutorem

eorum fint czefa. Sancerrze urbeGallize quidam

Deum. Darius aguofcit errorem, precatur ve-

prae rabie evulfum hom

*

inis occifi ;or crudum

niam, & cupit pro mancipio a Rege hiaberi,fe-

'devoravit.

licem fe tunc tore.

Imperator'ei refpondit:

Quia te fubmififti, & agnofcis, te me longe in-

Stratagema | elufum.

feriorem effe, ac nihil mihi comparatum,poft-

CCLIIL Tempore Michaélis Orientis Im- Thom. de

hac amici loco te habeo: ac totius victorize

peratoris Arabes parabant Edeffam aftu occu-

Planck ex

p hd

loco mihi fatis eft,fuiffe in poteftate mea, po-

Fulgof. 1.

C. 120

pare. Quare duodecim e przecipuis fecti quin-

I« C, 3.

tuiffe te occidere, fi lubuiffet. Tunc juífit na-

gentos camelos duxere, quorum quilibet in

ves parari,quibus ad mare, & inde ad regnum

duabus utrinque ciftis duos milites latentes fe-

fuum reduceretur,multa nobilitate comitante,

rebat. Fingebant hi, fe dona Imperatori ferre,

regiis etiam donis ornatus.Eo temporeDarius,

& fecuritatis caufa petebantin urbem ea no&te

quamdiu vixit, fingulari veneratione Ifaacum

recipi Interim . medicus Armenus, peritus

profecutus eft , & omnem de fe faítum pofuit.

linguze Arabicze eleémofynam petiit ab iis,qui

nondum urbem erant ingreffi : & audiit mili-

Ve[pere Siculg.

t

tem e cifta vel corbe rogantem czeteros,ubinam

Cabml (QiI Bol

quam

Á

Anno 1267. Carolus An-

locorum modo effent. Medicus igitur ad ur-

l. 4.c. 1. degavenfis invaforSiculiRegni,evocante ad id

bem feftinus Gubernatori rem narrat, Is duo-

Clemente (non, utalii , Urbano ) Pontifice.

decim Primatibus conviviuminftruit,ac fecum

Conradinum Suevum Ducem, & legitimum

retinet. Eodem tempore cum fuis urbe egre-

Regni illius hzeredem,bello vicit,& a fuga an-

ditur przefidiariis,& e corbibus extractosAra-

nulo indicio, prodente nauta fuit cum Frideri-

bes ad unum necat : tum duodecim duc&tores

co Auftriaco Neapoli capite plexus , Gallicse

occidit, excepto uno, qui manibus ac naribus

copize & miniftri in Sicilia omnia rapinis & li-

mutilatus rei geftze nuntium ferat.

bidine complebant. Hinc inftigante praecipue

Ibidl I' 4.

Joanne Pochyta, cujus uxorem deperibànt,

Martyref ldolorum.

c) X' nl I'.

Siculi conjurarunt, omnes fe Gallos ad unum

- CCLIV. I

n Regno Indize Garcopa, & civi- Anton:

interfe&uros, quotquot in infula effent ; id fa-

tate ejusdem nominis,Pagodis Idolum magno &^*

,

ea

ttum eft 128 1 ipfo diePafchatis,& conventum

ritu. & curru circumvehitur. -

4

Ó

Rotx currus ^*

fuit, ut, cum daretur campanis fignum ad ve-

praminentes habent clavos inftar. novaculee

l. 3. c. 6

fperas, omnes in Gallorum necem ruerent.Ita

acutos : durante fupplicatione multi accedunt,

intra duas horas czedesGallorum fatta & exei-

& Pagodi vitam fuam confecrant: flexis enim

dium ; nec fzeminis, nec parvulis,nec fenibus

genibus humi profunde proftrati rotis currus fe

arfum ; fi quze fzemina nupta Gallo uterum

fubjiciunt, a cujus fimul pondere oppreffi, &

ï;

gerebat, e diffe&ze utero partus evulfus. Ultra

rotarum aculeis acieque minutim fe&ti,pro fan-

novem millia occifa , ducenti vel trecenti in

&is deinde & Martyribus habentur. Multi fe

arce fecuri conditionibus certis vitam foli fer-

alii ante curruita fauciant vulneribus,ut mor-

varunt. Martino dein Pontifice Gallo, nequic-

tui ante idolum corruant. Horum Pagodurn

quam ulcifci gentis fuze injuriam volente , Si-

fuperftitiofo cultis deditus Rex Cochinenfis

ä

culi Petro Arragonix: Regi fe dediderunt. Et

non ida pridé mortuus,habitusq; pro viro pru-

ex eo tempore Sicilia

penes Hifpanos in hunc

denti,& gübernandi perito,aliquando guberna-

diem manfit.

tione pofita, pauperi habitu quinq; ipfos aiios

Steyh, B

Matutinum: Parifien[e.

adPagodesndas folus & ignotus peregrinatio-

Det jn

:

Pid.|4. CCLIL

Anno 1572. Pariíiis fuere Matuti-

nem inftituit, multa idoli gratia probra & mi-

feholg,

Cc, 2.

na S, Bartholomi zeque cruenta Sabbato in

Q'ol, c , !

ferias perpeffus, ceu apud nos Alexius aliquis,

S' 4;

1

Dominicam vergente. Tunc enim, ut Prote-

Reverfus ad Imperium , dum iterum fimilem

ftantes,quorum tunc admodum infolefcentium

peregrinationem fufcipit, in itinere moritur.

!

dux fuit Admiralis de Caftillion ,, cum fuo

Ejus filius & regni hzeres patrem fecutus, quo-

f

duce tollerentur e medio, qui magno numero

tidie multas boras domi fe inclufit conclavi ,

& pompa nuptiis Henrici Regis Navarrze cum

ubi cultuiPagodii vacabat; & cum effet egro

?

Margarita RegisGallize Caroli XL. forore , &

t

corpore,ea feveritate deftructa valetudine,ultra

(

PrincipisCondzei cumMarchioniffa de Isle ade-

abumregnum ac vitam non tenuit. Monitus a

rant,una hora omnes occiderentur,duabus ho-

medicis, ut fibi parceret, neg; longis precibus

jl

ris poft mediam noCtem 24. Augufti campana

(

& folitudine vitam fibi facere breviorem , rc-

t

ad S. Germanum datum eft fignum. Tunc edi-

fpondit, pluris fe facere minimum pietatis in

ta ftrages,nulli zetati ac fexui parfum.Alii prae-

Pagodem exercitium, quam mille vitas, quas

textu religionis etiam hoftes fuos Catholicos

tamen omnes, fi totidem haberet, libentiffime

Ll

h

occidere ; alii etiam fuos fratres & cognatos

in Pagodum fuorum cultum impenderet.

— Mater

H

Appendix i Hijlorid.

581

Mater a filio malé traä?*atæ.

Oculi effaffi veflituti.

Cordier

CCLV. Mäfer quzedam exprobrabät filio,

CCLIX. Scribit Francifcus Guicciardinus

» Franc. de

c. 4. 8. 2. quod ab illo male haberetur, cum tamen ma-

Hyppolitum Eftenfem Cardinalem amaffe pu

- Rofet poít

ter effet, & novem menfibus eum in utero ge-

ellam, c

uj

ftaffet. At tilius illudens matri, cum me conce-

jus formam, quia timebat , fratri fuo bifl. 5.

Julio fore obnoxiam , quserit ex puella, quid

pifti, inquit, voluptatem , non me, quzerebas:

potiffimum in Julio amet: refpondit illa o-

cum tulifti utero,& genuifti;jnon potuifti natu-

culos. julius ergo mox in venatione infidiis

r2 curfum impedire : at officium , quod erat

fratris oculos amittit, omnino erutos, quos

proprium matris, la&are fcilicet uberibus tuis,

tamen medici tam apte reflituerunt, ut iis

mihi negafti, & ab ortu meo me a té repulifti.

poffet ut ante uti.

'hom, de

F'aella urbem fervat.

- Mutatio fortung,

lanck ex

Ibid. 1. g.

CCLVI. Cum preffi ar&a obfidione, & fra-

ilpof 1

C 12,

CCLX. ! Quidam ab Anneberg in Mifnia ex Zeill:

TT

&i infultibus incolze. infulam ac urbem Myti-

auri aliorumque metallorum fodinis in eas o- *€ht- £.

lenen dedere jam cogitarent ( quze & Lerbos

pes excrevit, ut cuivisPrincipi par effet ; quo- ? dgne

dicitur ) & jam Genuenfes, qui eam tenebant,

ties in publicum,vel balneum vehebatur,mul-

& cives impares defenfioni fe putarent ; puella

to comitatu cinctus , fubftratos pretiofos tape-

eos hortata & precata eft , ne Chrifti caufam

tes auro illufos calcabat; in balneo durato, vi-

contra infideles deferérent , & arma induens,

noque malvstico macerato pane pedum fo-

moenia, quaze quaffabantur,acceffit, taliaq; edi-

leas patiebatur fibi atteri fricarique, ut orexin

dit facinora, ut alii omnes exemplo permoti,

magis ad cibos & potum excitaret. At demum

mutato confilio, urbem tuerentur , ac tandem

in eam paupertatem incidit , ut ante templo-

Turcarum ftragem ederent, ut vix tertia pars

rum fores & oftiatim meüdicaret.

hoftium ad naves redierit. Ea di&a eft a qui-

busdam Ariana,filia Grzeci facerdotis. Ac fa-

Frigur mirabiliter joulfum;.l(

cinus hoc edidit poft JoannamGallicam annis

CCLXI. Bernardus ab Hazfeld , Dominus tbidem

D

feptuaginta tribus/..

in Wildenberg, cum per feptentrionales Re- epift, 52,

Salomongum judicium. in piole agno--

giones Liflandize, Islandize, &c. rheda vel tra-

cenaa,

ha veheretur,virum juvenem frigore prope ex-

Tbid. l, 4.

CCLVII. A fcorto Romano Germanus mi-

tinctum & rigidum trahze impofuit, delatum-

Antot;

€. .I- n I, ]es abiit, quo diu abutebatur , exercitum fecu-

que ad hofpitium, hofpiti curandum tradidit,

tus: poftridie in amores Hifpanus involat: me-

qui hominem toto corpore in frigzidiam demer-

(r0T63

retrix poft novem menfes, cum Germanus

fit; unde cum extraheretur, frigus extractum

hi. 0

rient.

rediit, elegantem prolem mafculam enixa eft,

e corpore füit, totumque corpus velut crufta

TL

uterque voluit effe parens.

Litem Philippus

glacie fuit obducttum : tum hofpes ei pocu-

Archintus urbisGubernator decidit; puer bel-

lum mulfo plenum mixtumque contrufo cin-

lariis, quze fitim provocarent,data opera datis,

namomo, cariophillis, flore mofcatz obtu-

agubernatore detinetur, dum fitiat ; rogat is,

Iit, le&oque bene texit ad fudorem usque; ita

num bibere placeat: cum infans e binis vini &

convaluit, nifi quod extrema acumina digito-

aqu: lagunculis, quae offerebantur, frigidam

rum dentiumque excfllglere,

ftrenue hauriret, Germanus eum , ut degene-

X

rem, averfatus , ultro caufa ceffit, magno a-

Con[cientim remor fus.

ftantium plaufu, & Philippilaude, quiinde

Salomon a fuis dictus eft.

CCLXII. Hofpes inGermania.celebri urbe — Schaz«

fervum ( einen Hausknecht ) habebat, qui hofpi- Fammer

Pofagm curata.

rerum

Steph. Bi-

tis filiam fzepius pro conjuge a patre petebat

? merior,

net in

CCLVIII. In Gallia quidam

Podagfa erat

fed negabatur, licetipfe probe caetera cum fid

e

fchola z.

fellze mifere affixus fine fpe convalefcendi. E-

domi adminiftraret. Interea hofpes cum, con-

ratibi homo ftultus e Burgundia, qui fclopum

gl'O!o C. 3.

juge & filia thermas adit, adminiftrationem

E

nacus,cum aliam jaculandi metam non habe-

domus fervo committit, qui mercatorem illic

ret, exoneraturus animi caufa, in segrum col-

divertentem clam necat, fpoliat, & in ftabulo

limat, & jam paratus explodere, jubet obvium

fepelit. Reverfojam Domino, fingit fe literas

fibi quemque confulere. /Eger ubi videt, ni fu-

accepiffe, quibus juberetur, patre mortuo do-

giat,acum de fe effe, nec a quoquam juvare-

mi hzereditatem adire: abit zegre ob fidem in-

tur, ut evaderet mortis periculum, oblitus po-

dulgente hero, exhibitis prius oCtoginta duca-

dagre fugit, infequentem dein ac globum ex

tis, velat in fubfidium vize domo miffis; paulo

ultabunde explodere geftientem ftultum pari

poft redit, iterum auro gravis, & fpe majoris

celeritate conatur evadere , donec ea feftina-

domi repófitze fortunze ab hofpite filiam im-

tione penitus convaluit. Gaudent igitur fe me-

petrat;vivit cum illa honefte,fit Senator.Porro

tam laborum contigiffe, ftulto fua extorquet

inSenatualiquando fententia capitis ferenda

arma, & ad fuareverfus, fellam, fulcra, bacu-

in latronem erat, cum ille fceleris confcientia

lum , fclepum, fp

hyngem in fafciam gompin-

prope excruciatus, ftatuit fe magiftratui czedis

git, & incendit.

reum prodere: Mane illoab uxore Jaute

fe cu-

Dddd s

pit

582

Bibliotheee Manualis: Concionatorie

Lucenfem civem occifum ; fe, licet teftes non

pit habeïi,l & fe male habere ; & cauíam gra-

vem ac diuturnam in magiftratu fore. Appo-

defint,malle rem filentio tranfigere. Mercato-

rem hominem exterum & ignotum patronis

nitur inter alia caput vituli, quoille confpetto

]i

humanum caput exclamat,apponitis:perfuafus

carere; ipfum, fi fibi non defit, facile poffe ela-

£33

zegre,vituli illud caput effe, parum de czeteris

bi. Hoc dicebat judex, velut aurum fitiret,quo

fperaret fe corrumpendum, licet nihil minus

libat, Dein in curia juffus fententiam in latro-

nem dicere, fe ait czedis reum, feque nil aliud

cogitaret. Tum latro,divinitus hoc eveniffe,ut

petere, quam ut fimplici confeffione conten-

res detegeretur,fe foli rem dicturum. Tum ju-

dex ratus rem falvam fore, fcribam publicum

ti, tormentis abftineant plura elicere, fe hujus

unius fceleris confcium, petere;ut lata in fe ca-

vocat,qui di&a confignet. At reus videns aliud

pitis fententia, morte confcientize fupplicia e-

agi,negat omnia,& in carcerem re infecta mit-

titur, Ubiab aliis captivis.edo&tus,ad aliud tri-

vadat. Laborare primo animo creditus, cum

conftanter idem diceret ; tandem cumlatrone

bunal appellat , judicemque ac-lictorem reos

agit, & quidem falfi ob fictas debiti literas.Ci-

in foro capitfæ ple&itur.

1

tatus ergo judex magiltratui feriem omnem

recenfet, quo fa&to aliquantum quiefcitur. Bi-

Ludus puerili: infelix.

got vero clam Parifios profectus, facinoris in«

Ibideþ.

- CCLXIII. Afio 1 55 1. 21.Nov. in pago quoä

dicia colle&um , prope Argentivillam docetur

El

dam propterAnneberg rufticus vitulum jugula-

ab illius loci. Praetore (.Landvogt) ab aliquot

bat, evifcerebatque fpe&antibus parvulis libe-

menfibus in vinea cadaver jacere, prope a ca-

] 2j

ris, qui abfentibus paulo peft parentibus pa-

nibus & corvis depaftum:cujus rei teftes tabu-

trem imitaturi, in cunis jacentem parvulum

lz Bigoto dat»e. Dum hzec fiunt, mendicus il-

le ceecus, a Bigoto ftipem petit in hofpitio,

fratrem cultro jugulant , quo fa&to in. furnum,

aliqua fceleris puerilis confcientia impulfi, fe

qui coecus; ubi de illorum controverfia audiit,

abícondunt; donec mater caede viía reliquos

recenfet, quze nuper prope vineas eveniffent ;

j

Bigotus ex illo quzerit, num hominis , quem

in furno repexit.

,

tunc compellaffet, vocem noffet? Refpondit il-

le, fe non dubitare. . Quo diéto Bigot fecum

Homïcz'diwgn .mz'n ääte&um.

Romam mendicum equo ducit: Romozeqg; cau-

[bidem,.

i CCLXIV. Lucenfis qüidam mercator inAn—

fam, & coeci fermones ac indicia exponit.Coe-

glia diu comercia exercebat , ibique moraba-

cus igitur denuo a Magiftratu rogatus, omnia

Suelo

repetit,neque dubitare, quin e voce fit agnitu-

vits À

tur ; cum defiderio Patrize L'ucze domum con-

ducit,poft fex menfes fecuturus,& ibi reliquam

rus homicidam, .'Tunc ad reum a longe duci-

[ i

vitam exa&urus. lgitur ex Anglia cum Gallo

tur, acíine mutua compellatione, ad elicien-

das fceleris notas exhibetur. Mox viginti ho-

famulo profectus, venit in civitatem Rotoma-

gum, ubi aliquot dies moratus, viam & iter

mines temere juffi finguli loqui, quibus audi-

Parifios inftituit; cum prope urbem Argenti-

tis rogatus ccécus, num quis hominum effet ?

^

villammontem confcendit, a fuomet fervo oc-

refpondit, neminem ejusmodi vocem habere.

ciditur, cadavere in proximam vineam conje-

Ultimo, cum reus loqueretur, ait, hunc ipfim

effe, quem nuper in vinea refpondentem fibi

&o. Paulo poít eodem die coeceus cum duce

cane pr2eterit, qui audito ejulatu vocis aucto-

audiffet. Sed nefraudis judices pollent argui,

rem fcifcitatus ab ipfo latrone'docetur, aegrum

aliquoties ifta vocum permixtio facta eft; fera-

perque a coeco idem refponfüm, quo fa&to

quendam deceffiffe. « Coecus ita pergit, & fa-

mulus ditatusParifiis debita extorquet,exhibi-

ipfe latro pro reo habitus, & tortus omnia faf-

tis in eam rem fyngraphis. Interim in Italia

fus eft. Depique rota fractus.

toto aíio mercator exípeCtatur : tum amici ex

L

a

liain Angeliam hominé ablegant, qui de die

Conflantia in urbe defenfa. —

Idem t

á

fceffus ejus Londini edo&us, Rotomagum

CCLXV. Rex Caftelbe fan&us Tariffam Lipfius

li,

redit, ubi intelligit, ante fex menfes hic merca-

torem divertiffe, aliud fe nefcire: Nuntius ma-

( olim Carteia,five Tarteffus) de Mauris cepe- tmon- pol:

giftratui rem indicat , qui feveri tribunalis ju-

rat/fed anxius tenend. ob,hoftium viciniam,&

L I/. n.-?-;

imanes fumptus,fufcepit ultro in fe curam Al-

dicem,& Mamecum Bigot Regii concilii Roa-

nenfis Advocatum jubent inquirere. Judicis

vhonfus Perefius Gufmanus, Bonus dictus, &

pv

juffu primo li&ores jubentur explorare, num

partem ftipendii de fuodaturum promifit.Rex

alia ageret : Paulo poft fraterRegis Joatiis ad

quis a fex vel feptem menfibus tabernam ape-

ruerit. Exploratur quidam ; tum judex fingit

Maurum tranfit, & copiis ab eo acceptisTarif-

literas debiti duorum millium coronatorum,

fam obfidet, Cives nil trepidant, & obfeifi. In-

quos mercator ille novus fpoponderit, fe op-

terim filius Alphonfiin agris interceptus,capi-

pignerata vita & fortanis certo tempore folu-

tur, & ab hofte ad evincendam deditionem o-

turum. Juffus mercatorfolvere,negat,fe debe-

ftenditur,interfecturos fe,nifiAlphonfus urbem

dederet. Atille negat, fi vel centum filii peri-

re, hacoccafione negans ad carcerem ducitur;

.R' Märtïn

in via imprudenter mercatori excidit, hauc

clitentur : gladiumque ad interficiendum fili-

rem fe facile diluturum, fed num aliud judex

um per monia dejicit,ita abit & prandet.Mox

:;. I; 'hi&-

moliatur ?. Lictor, quid fecerit, fcripto judici

ejulatus civium denuo vocat, quzerentiqueAl-

tradit; qui nixus imprudenti mercatoris quae-

phonfo,quz confternationis caufa, refertur, fi-

ftione cum folo agit humaniter: fe quidem

lium a Barbaris occifum. Hoc erat? inquit ,

colore alieni d^biti eum captivum habere,rem

credebam urbem ab hoftibus captam. Ita part

autem aliam Jatere; certum enim fe»eiïe,ab eo

tranquilitate ad menfam & uxorem rediit.

l'ani-.

1

583

Zlppttidix : -H'ïjïcïïd.

quinquaginta filiis in montés fecemt, Paier

V'anitas rerum mundanarum.

cum totidem mare petiit; fa&a divifione re-

gnum accepit Huvuong, & ex hac familia Re-

Ibid. |.». CCLXVI. Giïime'r Rex Wandalorum /,'in

i

ges octodecim fecuti funt; donec deficiente

€.13.n.11. Africa a Belifario vi&tus, in excelfum Numi-

prole mafcula unicam Regis filiam montani

dize montem Pappum fugit. Illic aliquamdiu

fimulac marini hzeredes prenfarunt. Tandem

tolerata obfidione,defperans ad Pharam mifit,

Rex decrevit ejus fore filiam, qui prior ei (gen-

aquo Belifarii imperio obfidebatur : Actum

tis more ) dotem afferret. Praevenit mariti-

fuper deditione, fimulque petitum , panem fibi

mus: quare montanus iaüdignatus tantum non

mitti, fpongiam, & citharam. Panem levandz

defperavit,& cum maritimo, Thui Tinh di&o,

fami, fpongiam ficcandis oculis, citharam le-

inimicitas exercuit ; Unde montanus, San

--

niendo animo. Dedit ea Pharas, & mox fe Gi-

Tinh di&us, aquas mari quinquennio fubtra-

limer, quiad Belifarium deduGus, nil niti rifit.

xit, ne flumina intrarent: Unde hzec aquis de-

.Intriumpho Bizantii ad Juftinianum & Theo-

ftituta navigationi reddebantur inutilia. Ex ea

doram Auguftos addu&tus , id tantum dixit:

fabula nata eft opinio, etiamnum retenta, flu-

F'anitas vanitatum, €? omnia vanitas,

xuum & refluxuum maris effe certamen,quod

a duobus illisrivalibus originem habuit: & fi

fudicium hominum perver[um.

vident fluxum maris retro fluminum agentem

Eiianus

CCLXVII. Polycletus eodem tempore duo

ajunt, Tui Tinch bellum montano facere ; fi

L24c15."imulacra fculpfit, alterum ad arbitrium ple-

autem aqua refluat, a San Tinh hoftem mari-

bis, alterum juxta artis leges. In priori ad fin-

gulorum hominum acceffum &-mentem trans-

tim'qm repelli.

pofuit, & commutavit aliquid, uniuscujusque

ligoria mirabili,

4

judicio obfecutus, Ita propofuit utrumque :

Ibiäem "

. alterum, quod omnes funt admirati , a popu-

CCLXXI. Exciti cives & incoläe Tunqui-

lo vero riutatum toties rifere. Tum ille: At-

nenfes jubebantur arma contra AnRegniTun-

qui illam vos feciftis, alteram ego,

quinenfis invaforem ferre, cum in ditione,

Che Dao di&ta, triennis infans loqui matri &

lugufli humilitas umbratilis.

agere de bello incipit. Accito etiam Manda-

rino, tunc inibi milites cogenti nuntiat,Regem

Sueton in. CCLXVTII. Auguftus C»efar templa, etiam

velit adire, rem ejus bono loco & falvam fo-

vita Áu-

alias pro Confulibus poni folita in nulla pro-

re, modo fibi mittat ferreum equum, & cen-

guiti,

vincia, nifi coiuni fuo, Romaeque nomine

tum fportas oryzae , ac totidem vini boni men-

fufcepit. Argenteas ftatuas fibi pofitas confla-

furas : eam annonam ut accepit , in przefentia

vit omnes, & inde aureas cortinasApolliniPa-

plurimorum omnia abfumpfit. Dein equum

latino dedicavit. Dictaturam magnam ei offe-

ferreum confcendit, & virga ad curfum inci-

rente populo, genus nixus, dejeGta ab humeris

tat,ut volare magis quam currere videatur,quo

toga,nudo pectore deprecatus eft, Domini ap-

in carfu viam ita aperuit, disjectis ftirpibusac

pellationem ut maledittum & opprobrium

ramis arborum, ut regni exercitus laxe tranfi-

femper exhorruit. Cum fpe&tante eo pronun-

re potuerit. Tum vero cum hujus ope Rex ho-

ciatum effet: O Dominum azequum & bonum:

ftes triumphaffet, puer rebus geftis elatus, in-

indigne tulit, atque edit&to vetuit,fe Dominum

-dignatusque minora meritis przemia fibia Re-

dici; nec a liberis quidem vel ferio, vel joco.

ge dari, in fumitatem montis cum ferreo fuo

Oppida ingredi egrediq;; aut mane aut nottu,

folebat, ne quem officii cauía inquietaret.

: equo e&üfus, inde uno faltu in cceli: penetravit.

Sumptu z'muglito Legatus exceptus,

Idem ia

Pquus flulte. honoratus.

Calig,

CCLXIX. Caligula equi ( cui nomen Inci-

CCLXXH. Quidam Rex Tunquinenfïs, ut Philipp.de

:

arinit,

fiptor

tatus erat) ftulto amore captus pridie Circen-

oftenderet , quanta in regno fuo effet ferici

I. C.' 3.

mon. o^

fes ludos, quos equi caufa indixerat,ne inquie-

copia, infanos fumptus fecit. Excepturus enim

l. I. ncly'

taretur,vicinize filentium per milites indicere

Imperatoris Chinenfis, a quo ut ejustributa-

olebat; praeter equile marmoreum , & pr»efe-

rius novum fupra alios Reges titulum pete-

pe eburneum , przeterque purpurea tegumen-

bat, Legatum toto fuo regno juffit promulga-

ta, ac monile e gemmis , domumetiam & fa-

ri , ut, quidquid fericiin toto regno per trien-

miliam & fupelleétilem dedit , quo lautius no-

nium colligeretur, fuis impenfis exquifite la-

mine ejus invitati haberentur, Confalatum

boraretur; &ut vafalli effent ad hoe promptio-

quoque creditur deftinaffe.

res, omnia eistunc tributa remifit. Ubi autem

intellexit, Legatum ante monitum a fe per

Partüs anivabilir.

nuntium , in procin&u eífe , curavit vitam

omnem Damaíceni operis ferico infterni ac or-

g, Martän. :

nari, quam longa & lata ea eífet: hoc eít, a

]o Io hi&(

CCLXX. Auco Rex tertius Regni Tunqui-

£. l.

nenfis prolis loco monftruofum partum ha-

Chinenfis Regni finibus usque ad Regiam fu-

buit, centum fcilicet ova uno involucro , quze

am urbem, ita quidem ut & folum incedentes

deinde pullorum inítar funt fuis ovis exclu(a,

Damaíceno ferico exciperet , & fuüpernze um-

LO

centum maículi. Ne vero olim inter eos rixze

bellz inftar cortinze tegeret. Accedebat ad

orientur, fatta eít feparatio : Mater cum

viae maje&atem, quod & obftantes montes 3e-

j

quaren-

584

Biülliothece Manualis Concionqtoriæ

3

quarentut, & valles implerentur, & obliquze

fhiip

fierent re&ze vise: flumina vero pontibus jun-

Fraus admz'fanda detetia.

$, Tri!

gerentur, ita ut totumiter re&iffima linea du-

(arme

4

ceretur, nec aliud fupra vel infra quam feri-

CCLXXV, Bonzii Tunquinenfes, ut & ipfi

sin, Ü

cum appareret: quo etiam columnze fuerr.st

Chriftianorum more viderentur mira patrare,

[dem 1, 4;

eni ] '

obdu&tze, quibus tentoria feu perpetuus papi-

in eum finem juvenem educarunt, üolidum,&c' i

&

lio incumbebat.

M

prz atra bile ita ftupidum, ut verbum profer-

re nullum poffet. Tum vulgarunt paífim, illum

eíffe idolum e cceelo demiffum , volentem in

Regentis laus unde petenda,

Ibidem.

CCLXX!li Confufius Chinarum Plato,

ipforum monafterio habitare, Deum afpecta-

cum ad urbem accederet, quant unus e difci-

bilem fe reddidiffe. Credidere omnes vera di-

pulis fuis gubernabat, Zu Lu dictus , totus ge-

ci. Unde undequaque multe aclautz venie-

füens exclamabat: O quam bene gubernat

bant eleemofynze, & ut plura dona confeque-

Zu Lu: idque repetiit, cum in urbe fuit,ac ter-

rentur, idolum illud vivum paífim per pagos

circumduxere ferico & auro tectum idoli in-

tium dixit; cum ejus palatium intraret,rogatur

Tiem. ].

a difcipulorum uno, cui Zu Cum nomen , cur

ftar, & pagusjlle ac oppidum beatum fe credi-

«6

ter Zu Lu lauóaffet, priusquam de ejus mori-

dit, cui licuit illud excipere: hine paffim ado-

bus & gubernandi ratione fuiffet edoctus. Cui

rabantur.Tandem favente fraude aufifuntBon-

ille, Quid neceffe eft, inquit, inquirere in ejus

Zii etiam civitatibus idolum fuum inferre , tri-

vitam? an non claravoce agri loquuntur bene

umphi inftar. Fuitque fuma pompa & venera-

culti, vize bene ftratze,aquae du&us integri, vi-

tione receptum. Gubernator provincize Au-

ne cultze, arata terra, horti fruCibus & pere-

ftralis ad fe quoque evocavit, & licet Bonzii

fibi male conícii timerent, fraudem fuam de-

grinis arboribus pleni ? In urbe ipfa zedificia

Íunt reftaurata , muri refecti, & munitionibus

te&am effe,aut detegzendam; ad ubi videreGu-

firmati. In palatio autem vidi aulam,ad dicen-

bernatorem flexis genibus idolum venerari ,

da caufas factam, non litigantium jurgiis per-

fronte in terram demiffa plaudebant. Itapro-

ftrepere: Mandarinum agere, ut patrem inter

be ditati & faginati Bonzii metuebant, ne tan-

$

filios.

dem fraus pateret. Statuunt igitur idolum oc-

danuft i

Aloy.Ci

Stultitia Regir fapienter. corre&a.

cidere,ac publicare,idolum in curru igneo vel-

hevig.ctt

Idemc.to.,

CCLXXIV. Rex quidam Travancoris invi-

le ad ccelum remeare per ignem. Fama adRe-

&ss,

debat Brachmanibus , quod eorum origo fua,

gem defertur & Reginam : a quibus ut & cze-

qui Rex effet,nobilior haberetur; quare unum

teris ad tam longum iter multiplex annona &

e Brachmanis rogat, num fieri poífit, ut & ipfe

munus offerebatur.

Bonzii dein locum deli-

falvaRegis dignitate poffet fieri unus e Brach-

gunt, Phuong Tay di&um, ubi ingens theatríi

manis? cui alter refpondit:Facile id effe, 1 cu-

fecere, & ingentem ligni ftruem ac materiam

raret fundi vaccam auream, intus excavatam,

igni ohnoxiam accumularunt, ut cito Deus

& ita capacem , ut ipfe in ventrem introire ,

conflagraret. Tum idolum potu incantato fe-

veluti, qui noviter conceptus,poflet per ejus os

cerunt fui impotens, & fine fenfu, ac regio mo-

exire. Ibi enim in eo ventre poffe illum Regis

re veftitum, cum regia corona & fceptro inter

& Brachmanis perfonam nancifci , ut Rex fit

plaufus , & populi innumeri acclamationes ia

fimul & facerdos , prius non amittens, & fe-

theatrum eduxerunt, & rogum inibi pofitum.

cundum nancifcens. Rex gaudio geltiens cu-

Et mox facto ingenti filentio Gubernator pri-

yat mox vaccam ex auro fieri, & eam jam fe-

mus omnium idolum adorat, tum alii ab eo

nex fubintrat, & per os exit jam novus facer-

precantes falutem corporis, opes, thefauros,&

dos, & feftum haberi eum diem, ut natalem fu-

bona hujus vitze alia , in quibus fuam felicita-

um,voluit : ac-ut effet faCti memoria l»tior,il-

tem ponunt. Imobilis ille Pagodes & extaticus

lius auni tributum populo remifit.

Interim

videbatur eam perfonam cum majeftate tueri.

Brachmanes aurea vacca ceu fpolio gaudebant

Finita oratione e fumo illum Bonzii in pyrze

Hunc errorem Regi quidam e vuigo ingenio-

fundum dejicere, & mox accenfo rogo ex om-

fe detexit. Ubi enim didicit diem huic fecun-

ni parte vivum exulffere : ubi mox fuffocatus

Vefpucc

dze nativitati ,,cum jumento in foro apparet,

"lnawg, :

interiit;ac ita combuftus eft in cineres, ut ejus

quod erat macrum,gracile & parvum ; id fpe-

nullum veftigium fupereffet ; id quod Bonzii

f, 9t

füerie, :

étante Rege pe&tinabat eburneo peCtine , aqua

volebant, ut dum nihil de ipfo videretur refta-

odorata lavabat, blandiebatur manu, ac lauti-

re, crederetur in igneo curru ad coelos evolaf-

us ei pabulum dabat, ita denique tractabat,ut

fe. Bonzia tunc allecta tanto honore, qui ei i-

Rex inde recreatus fcire voluerit, quis ille jo-

dolo habebatur , & animata a Bonzis ac per-

culator effet. Ubi vero intellexit, eum homi-

Lïld(w

fuafa ftatuit exemplum fequi, ac & ipfa ad coe-

Von, b

nem prudentem ac ingeniofum effe , ad fe vo-

lum hac via abire , ac effe Regina. Jam enim

catum rogavit, cur ita blande afinum illum

illic regem effe praemiffum , qui eam in coelis

üvlg l

I

tra&aret? cui alter refpondit : Ut afinus ifte fi-

coronaret. Applaufit populus, favitque Bon-

6

at equus. 'Tum Rex , recte dixi , inquit, hunc

Zize: quare exitu eodem vitam finitura in eun-

Tj

hominem ftolidum eífe : quis enim unquam

dem fe mox rogum injicit, & pari modo con-

vidit,afinum fuiffe mutatum in equum? cui al-

fumitur. Ut autem deinceps hoc facinus Bon-

ter, ego, ait ftolidus habeor, quod ex afino fie-

Ziorum non erumperet in publicum, matrem

aP-. 499 4 — . MM ov

ri equum velim, & Rex ille fapiat meus , qui

idoli exufti fobornarunt, e vulgo fzeminam,ac

fibi perfuadet, poffe fe a Rege fieri Brachma-

os ei 5o. fcutatis obturato nifi funt ; fed tamen

—— 0 $——

nein ex aurea vacca.

res tandem erupit.

Perfidia

585

äppendix.; Hijïmfid. |

Perfidia raro [upplicio gunita.

tus refpondit : Audesne his oculis,quibus tot

Philipp;s CCLXXVI. Ante paucos annos Baffa , cui

Ícelera patrafti, eum videre velle? At alter ,

S. Trinit, Babylon erat commiffa , ultimum fibi fuppli-

fi videret Prophetam Mahometem , eo vifo,

Carmel in ciü

m a Turcarum Imperatore metuens , ultro

hl IN

itinn Ofi—

ait, fe fibi bina lumina effoffurum. Demum

h

ent.l, 2

ad Regem Perfarum , Abbas nomine , confu-

deprehenfus Sidi ajebat, Mahometem in coe-

' giens , deditionem urbis illi obtulit. Sed mu-

e.7.

tato confilio illum advenientem delufit. Tan-

lum ab Angelis ablatum effe , & Chriftum ad

ejus pedes federe,

dem ab ipfo obfidetur & capitur, & ut duobus

V'enenum impune hauriri. folitum,

Regibus perfidus inaudito fupplicio perimitur.

CCLXXXI. Sultanus Cambaiz , quze urbs |dem1, 4

Nam per triginta dies oppipare vefcens dor-

eft ad flavium Indum fita fuit tempore roma- c. e.

mire prohibetür : cum autem fomno preffus.

ni Patritii , cui mane furgenti debebant fem-

dormituriret , ftatim przeacutis ftimulis con-

per adduci quinquaginta elephanti , qui a to-

fodiebatur. Sic intolerabili mortis genere per-

tidem viris reverentize caufa jubebantur Regi

fidiam luit.

genua flectere. Pilis e fuperiori labro enafcen-

, Judais nonï dendum.

Idem, l. 6

tibus non fecus caput vincit, ac mulieris ca-

CCLXXVlI. Cum Jud»i ex Hifpanis ef-

pillis. Veneno ita affuevit, ut quotidie fumat

€. 8.

fent pulfi , unus horum Chriftianum rogabat ,

ceu cibum. Si quem velit e fatrapis mori , ad

ut fe fecuritatis caufa ad Caftelle limites co-

fe accerfitum nudari jubet. Dein ipfe fru&tus

mitaretur. Hoc ubi Chriftianus fecit , in di-

& herbas venenatas afein ore maíticatas in

greffu Judzeus valedicens Chriftiano : Fuitjin-

eum exfpuit, & ta mifer lintra dimidiam. ho-

quit, inter nos magna neceffitudo. Sed cum

ram moritur. Habet quatuor millia concubi-

tibi fumma darem benevolentize figna , fcias ,

narum : femel enim una ab ipfo attacta altera

me te intus capitali odio profecutum. Qaare

hoc documenti loco a me vetus amicus habe :

die moritur ,

ejus veftes depofitas nemo ../at-

tingit.

noli Judzeo cuicunque , quamvis amicus tibi

Placere Regi pro | fummo: pretio,

videatur , unquam fidere.

"

CCLXXXIL. Perfa - quidam cum romano Idem 1, $-

Divitie divini amoris in . nos fignum.

Pàtritio ceu amico peregrinatus, merces fuas c. 16.

Aloyf;Ca-

CCLXXVIIL Nigritee olim circa annum

omnes Regi Regu dono obtulit, cui Rex vi-

damuft, in í

504. ubicum Chriftianis confuetudinem inie-

navig.c 16

ciffm gemmas offert in permutationem : fed

LÀ

re, illuc commercii caufa adventantibus , no-

cum Perfa denuo gratis hzec fe Regi dare pro-

ftram legem Mahometi przetulere, ut fan&io-

fiteretur ; fufficere fibi,fe tanto Regi place-

rem : fedideo, quod Chriftiani effent locuple-

re, Rex ei fcrinium bipalmare aperuit , in va-

tiores, Addebant : Nos utique a Deo noítro

rios forulos gemmis variis plenos diftinctum:

valde amari, quod tot largitur divitias, & tot

& ei optionem fumendi gemmas , quas vellet,

animi corporis dotibus honeftet. Neque poffe

obtulit: At Perfa nihil volebat contingere.

hanclegem nifi a bono conditore proficifci.

Tum Rex nolens, fe liberalitate vinci, cum

Lezem interim fuam non deferebant: fed in

magna amoris figniticatione e fingulis forulis

utraque lege dicebant locum effe (alutis. Eo-

ei gemmas promit , atque donat ; quarum e-

rundem Nigritarum Princeps 'Aloyfio Cada-

rant ultra ducentas , quze zeftimatee funt cen-

mufto dicebat : Noftram quidem legem fibi

tenis aüureorum nummüm millibus.

probari, fuam vero ad falutem effe faciliorem.

- QJuvener ad. iagna. facinora. affu

s

Vobis, inquit deinde , datum eft przefentibus

excitati,

bonis frui , & erit przefens vita vobis pro para-

CCLXXXIIL Circa annum Chrifti 1240.Paul, Ve-

difo ; nos vero quia adverfis varie exercemur,

& feq. fuit in Perfize ea regione , quze Mulete netus]. x.

Ícimus , non defuturam seternam 'felicitatem,

dicta eít, Princeps peffimus , quem fenem de * 28

montanis dixere, VMahometanus, Ifte ficarios

D

quia tolerati laboris & malorum praemium

nondum íumus confecuti.

fibi adjunxit , & per eos , quos voluit, occidit:

ut otmnibus terrori effet.Eratinterra illa vallis

Hoiminum dävomtib.

amoeniffima, montibus altiffimis fepta: Intra

Vefpücc.

CCLXXIX. Vidi( ait author cit, ) quen-

quam viridarium plantavit maximum & pul-

innavig. dam perditiffimum hominem , qui gloriaba-

cherrimum: In eohorto palatio qusedam ftru-

Americ, tur, fefupra trecentos viros devoraffe. Vidi

c. 97.

xit elegantilfime exornata, in quibus omnia

etiam in domo cujusdam Indi carnes huma-

fenfuum oblectamenta ;& voluptatum illece-

nas non fecus falitas pendere , ac apud nos

bras collocarat , quibus pro voto ftuebantur

fuilla vel alia caro fumo durata fufpenditur.

juvenes quidam intra viridarium Ppofiti , qui

. AMahometis fepulchrum. gloriofum..

inibi vitam fuo & fuorum more beatam duce-

Ludov,

CCLXXX. In urbe Medinathalnabi tem-

bant. Erat auté in introitu horti arx fortiffima

ROm. Pa-

trit. in na-

plum quadringentis columnis fulcitur; Maho-

diligenti cuftodia munita,per quam folam adi-

metis vero fepulchrum tria millia lampadum

tus ad hortum & inde exitus patebat.Extralo-

^ vig.'l. x,

dentium habet. Verum corpus ejus non ex-

cum illum habebat fenex ille,cui nomen Alao-

c1i2, & f

3.

tare, Dux agminis, qui Caravanze in Arabiam

dim, juvenes quosdam & viros fortes projecti

abeunti praeerat , fic indagavit , dum evocato

animi,quos educabatad hoc ipfum.Eos Maho-

ad fe Mahometis Antiftiti promifit quadragin-

metis legeimbui curavit ; & ut ad omne vi-

ta millia aureorum nummoruml, fi corpus Ma-

tv periculum adeundum ipfos faceret para-

hometis ibi, ut ajebant , fepultum oftenderet.

tiores, cum ei vifum fuit, dabateis potum fo-

At Przefectus delubri,fibi dictus,quafi lympha-

poriferum : ita fopitos in viridarium cura-

Eeee

bat

R. P. Lohn, Bibl. Man. | Tom. Í11,

f

&

586

Bibliothece - IManualir Conzionatoria

miis decorat. Hinc eum fideliffimum habuit,

bat deferri: & cume fopore evigilarent,;ac vi-

derent inter tantas elfe delicias,putabant fe in

ac promptiffimum. Turpe enim ducebat,equos

Micim

coelum raptos cum Mahomete vivere , & pro-

nos & feras cura , affuetudine , & educatione

miíüs olim ab eo gaudiis frui. Poft paucos

cicurare malle,quam flagellis & catenis fzevi-

vero dies eos denuo medico potu fopitos re-

tiem beftiarum domare: hominibus *autem ,

ferri e coelo illo temporaneo juffit, Tunc illi

qui przefit , non ftudere benevolentia & leni-

ad fe reverfi ac triftes ob ademptam illam vo-

tate potiffimum eos corrigere,fed afperius tra-

luptatem mori optabant, ut ad eum locum re-

&are, quam caprificos , pyros fylveftres,olea-

dire fibi poft mortem liceret. Tum eos tyran-

ftros agricolze, quos in ficus , pyros , oleas ci-

carant ac manfuefaciunt.

nus hortabatur, ut fortibus fattis eam felitate

ftuderent promereri , efficitque, ut ad omnia

Jufica lemens Oratoris imyetum.

intrepidi diferimina terrori omnibus efífent,

CCLXXXVIII. Cajus Grachus , quia inter

Idem. ün

(Tiber &

multque potentes viri tyranno fa&i funt tri-

dicendum fzepe invitus auferebatur ab ira, ut

butarii. Sed anno demum 1262. Allau Rex

vocem concitaret, in maleditcta erumperet, &

Grgcho.

Tartarorum eam arcem obfedit, ac poft tres

conturbaret orationem , adhibuit remedium,

annos cepit arcem,&ityrannum cum omnibus

s

& Licinium fervum non infulfum juffit inftru-

ejus affeclis , ac delevit.

mento mufico atergo dicentis inftru&um con-

fiftere. Ubi voce fenfit concitatum , & ira to-

Occifi ad. demortui Regir ob[equium.

Ibid,c, 54.

CCLXXXIV. Quando Tartarorum Magnus

nantem, remittebat molliter, ac incitabat

am Mongu fuit ad fepulchrum in monte

chordas: & ita fülmen orationis temperato

Alchai dedu&us mortuus, ex ea perfuafione,

fono fymphonivze ad modum revocabat.

qua putant in altera vita eidem ab occifis fer-

Orationir vir in acfione pofita.

viri, ad viginti 1nillia obviorum hominum

CCLXXXIX. Demofthenem querentem la- Idem. in

fuünt occifa , & juffa i

?

n altero mundo fuo Re-

mentabiliter, quod ipíe tam laboriofus ora- Demofih;

. gi fervire.

tor, qui in eo ftudio vires abfumpfiffet, populo

Rara

Regir in- fubditos »bmz'gmm;r. X,

tamen non placeret , fed temulenti naute in-

lbid, 1. 2,

CBLXXXV. Magnus Cham tempore M.

do&ti audirentur cum plaufu, ipfe rejiceretur :

€. 24.

Pauli nuntios quotapzis mifit per omnes pro-

Y

Satyrus mimus confolatus juffit quzedamEauri-

vincias, qui referrent,num quaepiam damnum

pidis aut Sophoclis carmina memoriter edi-

paffa effet, aut a locuftis, aut vermibus,aut pe-

Ícere ac pronuntiare.Quse ubi recitavit Demo-

fte alia. Tunc enim talia paffis remitti tributa

fthenes, eademrepetiit Satyrus,ac tam decen-

pro eo anno, & pro vitu & femente fruges

ti cultu & a£&ione dixit eos verfus , ut Demo-

fubmittit; quas tempore ubertatis comparat

Íthenes effe alios putaret. Hinc didicit,quanta

in eum ufum, eas vendit tunc minimo pretio,

fit vis , atque dignitas actoris. Hinc enatum

ejus ftudium , ut in ceiia fubterranea vocem

quadruplo minore,quam alii venderent. Si pe-

ftisanimalia invafit, iterum tributum eo anno

& aCionem fecum conformaret; fvpe duos

condonat; ne viatores errarent, arbores via-

tresve menfes illic latens : quin & caput r;fit

rum indices depanxit re&Ca femita & ferie.

dimidium , ut pudor ei neceffitatem manendi

IA.XI 2-

Quotidie per totum annum circiter trigint

imponeret.

tl (A"

millia pauperum alit.

Y

. Pifcatus haminum rarus.

Ür[a rufticum melle mer[um . liberat.

Paul, Jo-

CCLXXXVI. Retulit cum multo omnium

CCXC. Marcus Brutus in Lycia civesurbis Idem. in

visnde

(quos inter ipfe auctor fuit ) rifu Demetrius

Xanti omnem humanitatem ejus obftinate rc. Pruto.

legat.Mo-

fcov,

legatus,proximis annis vicinize fuce agricolam

fpuentes , & fe dedere nolentes , oppugnabat.

quaerendi mellis caufa in praegrandem cavam

Amnis urbem przeterfluebat: hunc fub aqua

arborem fuperne defiliiffe, eumque profundo

cives tranantes fugam capiebant ; fed excepti

mellis gurgite pe&ore tenus fuiífe hauftum,

retibus fuerunt , transverfo alveo in altum de-

ac biduo vitam folo melle fuftinuiffe, cum vox

miffis, quorum in fummo tintinnabula appen-

opem implorantis in ea filvarum folitudine

fa illico irretitos prodebant.

ad viatorum aures penetrare nequiviffet ; ad

extremum defperata falutz» urfí» beneficio

JMagicus comatus elu[us. -

inde extra&um fuiffe : cum forte ejus belluse

CCXCI. In Leodienfi ditione oppido Hu- Delriol3

ad edenda mella fe demittentis accerfos re-

jo , vel ut alii Dinanto no&u ad diverforium 259*f -

* .

' nes manibus comprehendiffet , & eam;fubito

duo venere, qui ad caminum mortuo abfciffam

timore exterritam ad exiliendum tractu &

manum,clam ancila , quae fola vigilabat,

clamore concitaffet.

obfervante, accenderunt in digitorüm fummi-

*

" Homines. feri. lenitate. cicurandi,

tate , qui omnes arfere , excepto uno, quem

accendere nullo modo potuere.Sufpicati unum

Piutarch,

CCLXXXVII. Fabius Maximus , cum mili-

in domo vigilare, eggreffique domo focios vo-

inFabio, tem'quendam Marfum animadvertiffet noful-

cant. Puella interim conata familiares excita-

los ad tranfeundum ad Hannibalem folicitaf-

re non potuit;fures per feneftram irrumpentes

fe, non eum exacerbavit ; fed merito incufan-

efcalis deturbat , & aliunde irrumpere volen-

Id' l: 2-

dos ajebat Duces , 'qui eum non pro virtutis

tes impedit , dum luminis rmemof, idfta-

merito honoraffent ; pofthacfi qua re tibi o-

tim extinguit. Ita omnibus exfufcitatis fures

4' cl 28.

pus erit , ait, nifi me appelles , te infimulabo.

fugantur , qui

'à

poft aliquot dies capti , facinus

Tum equum ei yeximium donat , aliisque prze-

confeífi funt,

Tra-

- Mppendix ; Hiftoria,

587

fedet a fpiritu quodam arfeptus capillitio , Cü-

* Tragicur concionatoris luxuriofi exifus, !

biculi tholo alliditur , ac ter quaterve circum-

lddetn,

CCXCII. In Hifpaniz celebri urbe concio-

acus, in terram cum impetu deturbatur, his

A

nator magni nominis & religiofüs viri nobilis

additis verbis : Sic eft motus Martis.

uxorem ad flagitium folicitat ; illa cafta re-

nuit, indicat marito: qui fubornata famula,

jubet eam fimulare atffenfum : ipfe cum fuis in

-

Barba fgya]mlæri; ag*mjta.

conclavi alio armatus lenonem exfpe&tat,adeft

CCXCV. Urbano VIII. Pontifici vir qüi-'þAtkhkajnþaf.

vocatus a muliere, que a przefente iterum fo-

dam Helvetus,peregre Romam profe&us,poft Kircher.

licitata , fcelus recufat ; Ille ( ut erat armatus

j

pera&am vifitationem facrarum zedium , fuit*: 23 $-2

!

pugione & gladio habitu &eculari ) minatur.

ad ofculum pedum ejusdem A«'Porllti.ücis adimil-

n in

Ifta exclamat, fed nemo audit. Ergo fola un-

fus, is habuit tam longam ac latam barbam

et &

E

icho,

s & dentibus pugnatacfaciem deformat.

rufi coloris, ut totum pectus ac genua tege-

Al

gladium ante depofuit,dorfo adhuc pu-

ret : adeo ut Pontifex , dum eum alloquitur ,

gionem habuit; hunc arreptam mulier in ter-

paternitatis titulo ceu monachum fit allocu-

gum fcelefti demergit, & eum occidit, cada-

tus , ratus, fe non barbam, fed fcapulare mo-

ver in plateas ejicib;prius ad conclave currens

nachorum videre , ut i

fatfus eft.

pfemgt poftea errotem

maritum & omnes reperit fopitos. Sufpicata

igitur maleficium fuit. Interea circitores no-

Ultio fæminïäa erudelis.

i

&urni in cadaver incidunt , cum pugione &

, CCXCVI. Jeracitze, urbe Sicilize prope Ca-1

þïd; c.8 2.

gladio abjeétum, ferunt ad carcerem, facie lo-

tanam , cives duoin foro verbis fe, dein pu-* 4 |

ta vix tandem agnofcunt, eum effe conciona-

gionibus in rixalaceffebant, ubi unus lethali

, f

torem. Przetor filentio fuis imperato , ad mo-

vulnere accepto humi.corruit, alter evadere

imofh;

nafterium pergit , ac omnes cum Priori adeffe

fuga nitebatur. Sed uxor faucii reintelle&a

jubet, habere , qu: velit omnes fcire. Adfunt

accurrit , & arrepto mariti pügione fugientem

omnes excepto uno , & eo mortuo , jubet &

confecuta , confodit, pe&tus aperit, cor extra-

hunc accerfiri ; eo non reperto , & claufo ejus

hit ; marito jamjam animam exhalanti offen-

cubilis oftio, tandem vi aperiunt ; & ibi in ca-

. dit, hortata , ut lzetus moreretur, quod non

mino vident facem ardentem , obfcura luce.

inultus obiret.

Mirantibus omnibus praetor rem omnem rnar-

Fur affu cmci elufus.

j

rat.Dum cadaver effertur ad fepulturam afini,

adeft vir nobilis & uxor , recenfent quid ac-

COOXCUTL -xAntdniug f Panormitanus de re-Ibid.e, 35

ciderit. Conferuntur temporum momenta : re-

bus geftis Alphonfi Regis l. 3. audivimus,aut, : ?*

periunt evigilaffe mo

I

a Kege Alphonfo, c?»cum natura Agrigenti .

e

mgnto, quo fax extin&a

adhuc vivere , quem fzepe ducem venationis

Legatyhz impium. punitum.

habuit , monítrantem oculatis ferarurm late-

^

bras. Is aureos quingentos in agro defodit: a

8.

COCXCHLE Colonellus quidam in belloMan-

vicino compatre vifus, & clam eo auro fpo-

[4.

€. 5.

tuano 1630.poft plurimam collectam praedam

liatus eft// Revifens coecus thefaurum , cum -

mortuus eít, prius condito teftamento , ut

non inveniffet, furem conjiciens , hominem:

exequias quam fumptuofiffime fibi facerent ;

adit, ait , fe mille aureos habere, de his quin-

:m, i

reliquum omne mox a funere czeteri regionis

gentos fe jam defodiffe, de reliquo anxium ef-

gtQ,

illius miniftri lafciviendo , & luxuriando

fe: fi confultum judicet, velle fe eodem loco

abligurirent , necfinem prius facerent , quam

etiam reliquum defodere. Alter annuit ratus,

omnia abfumpfiffent. Exfecuti fünt gnaviter

ita fe praedam totam naécturum , fed ne depre-

defun&ti ducis commilitones , cumque no(te,

henderetur , feftinavit ablatos quingentos au-

quadam vino & luxu maderent , ortus fubito

reos reftituere veteri loco, auferendos denuo

ftrepitus eft, quafi innumerz per gradus ca-

cum reliquo auctuario, & coecus reverfus fuos

ten»x traherentur , donec ad compotantium

quingentos abftulit, &'/furem elunüt.

conclave turba & horror pervenit. Cohorrue-

re omnes , przefertim , ubi fponte janua refe-

Nafus pro 00ulþ ufurpatur.

IBïd.

Ariols

rata ingentem ante foresconclàvis ignem , &

CCXCVIII. Henricus Smetius teftatur , vi-

.qw[-

interignis flammas quemque fibi ipfi exhibuit.

diffe fe coecum , nafo pro oculis utentem. Is

/n

Ex quo pavore turbatus conventus,alii paucis

dextro oculo adhuc puer privatus, tandem ju- «

poft diebus mortui, alii poft menfes aliquot ,

venis ( rufticus erat ) e cerafo in palum acu-

ita tamen , ut omnesintra anni unius ( nifi

tam delapfus vultum impegit, ut nafüm una

fallor ) fpatium obierint, uno excepto , qui

cum oculo finiftro, gena palpebra utraque &

adhuc vivit, tragcediv oculatus tefüis , nar-

fupercilio dirumperet , adeo foede , ut chirur-

gus oculi globum avulfum prorfus crederet ,

ratq:ue ipfe palam.

eumq; palo hzefiffe. Cicatrice tandem obducta

u

poftannum,dum in gramine apricatur,forte lu-

/Cw.m'ofztaf- graviter caftigata.

. cem . ac flores coepit per naíi cavitatem ani-

'Id; i2.p, CCXCIV. Quidam, ut motum mirabilem

madvertere : & jam per quinque vel fex annos

4:.€28- matris agnofceret, diabolo fe devovit, fi eo

continuos ita vifionem exercet , ut omnia vi-

B. 3.

deferretur , ubirem proprie poffet infpicere.

deat, defpectando; íu

fpe&cando autem ferreþ

Dum his cogitationibus intentus in cubicul

:

lucein nequit.

Eeeea2a

R. P. Lohn. Bibl, Man. Tom. Il.

Orga- :

f

588

Biblioiece Manualir : Concionatoria

Organcgdus. mirabilis.

tem, qui pree metu leonis pafï'us erat fibi fe-

curim excidere, blanditiis induxit,ut fe feque-

Georg

;'mm th

CCXCIX P. Georgius Stengelius lib. de

retür , fecurim ipleleo ore tulit. Ad arborem

ff [!

Steugel.

monítris c. 16.

. 9. refert , fe anno 1628. vi-

venientem fabrum etiam lezna invitabat ad

$ L

Connod

diffe Ingolftadii in convi&u virum queudam

arborem fuccidendam , quod ubi fecit, dela-

61

mediocris ftaturze, manibus & brachiis caren-

pfum cum arbore. urfuim lacerarunt,& fabrum

tem ; qui in menfam infiliens, excuffis calceis,

inviolatum ad veterem locum edu*cerunt

1

d1g1tls pedum organum fcitiffime pulfabat. Si

ütalir.

Imprecatio ]leo

Nierenb

folles attollens negligentior fuidet , plano pe-

CCCIV. Pompilius feu Popelus Polonis

de excuffam alapam ei dabat ;

fcite panem

hift. nat,

Ti

Rex dicére confueverat Ut me mures devo-

71. 6, C, 10.

& cibos aliaque fcindebat ; vitrum uno, altero

rent ! isfilium hebuit, Pompilium fecundum

i

pede cantharum tenens fibi infundebat ; char-

dictum, qui relicius poit patris obitum in seta-

tis dein cum fociis lufit ; eleganter fcrlpüt

te pueïlh

Patruis interea regnum admini-

acum filo inducit, citius fartore & futore

)

firantibus , adultus uxorem duxit. Tunc eum

nevit.

convivia celebl antem ,

& ebrium mures in-

Fringilla fe voce ar diculata ad cam-

^

vadunt de cadaveribus patruorum,quos ipfe &

tium animans.

uxor ejus veneno peremerant, mgentl magni-

C ce Deufingius in differt. de oratione &

Apud

tudine egreffi, & in Regem ac conjugem filios-

Schottum loquela brutorum n. 68. teftatur , vidiffe frin-

que infiliunt, morümutes fruftra militibus a-

L. 2« c.19. gillam ( Finc& quze quoties ad cantum fe com-

bigere conantibus : durant diu noctuque , ex-

affert, 4. pontbat aliquoties prius haecverba praeter-

ftruuntur ardentes foci ,

&in medio eorum

mifit : Sing /Mannecken :id eft , cane mafcule :

Rex cum regina & filiis locantur. Sed mures

ac dein cantum aufpicatam fuilfe

per medias flammas penetrantes;illos patrici-

Tucunu

das roüere non cef!'ant. Dei in cum navi in fta-

ieToxa

Canis menjg firuGlor

gnum eveherentur,mures infecuti naves rode-

bant & reos illos.ut aqua perforatisrimis füb-

Id. 1. 8..a.

CCC[ P. Athanafio Kircher Romve Prm-

merlionem mi narett aür.,

ideo neutoe fübinerfio-

19.8.4- ceps Gallicanus fpettaculum canis exhibuit ,

nem veriti , in htus navem eduxere: ubialia

cum pater eum inviferet ,

hunc herus mfïi

caterva murium occurrens jun&a prioribus ,

hofpiti menfam apparare. Accumt mox canis,

eos acrius infeftabat.

His vifis defenfores di-

a domino clavem petit, ftringit dentibus , re-

vinam ultionem agnofcentes,omnes fugerunt

ferat occlufum fcriniolum , depi omit manttle,

Rex protettoribus nudatus recepit fe in tur-

mappulas , orbes . cultros , cochlearia & alia,

rim altiorem in Grufwicza , ubi mures raptim

fternit menfam diftribuit otbes cum mappu-

afcendentes, duos filios, uxorem, & facinoro-

lis cultrisque , & fru£tus afferen.lo :

mandata

fam Pompilium confumpfere ac devoravere.

moya capturus hero fe fiftit; jubet prius exhi-

bita hofpiti reverentia iaïtare faltat : objur-

uferes furem prodentes.

gatur, triftatur, & velut examinis corruit;ma-

CCCV. Anno 1628. quidam Nigritta in Li- Ibid.c.99.

netque immotus , nec clamoribus , nec ver-

beribus excitatur.

bu no&u furatus imaginem Pueri]efu,cum jam

Tandem juffus furgere

prodiret cum illa , obvium habuit anferum

blanditur, & iabulam finit.

gregem: Hi impetum in furem facientes, mor-

fibus eum detinent ; pars avolavit ad coeno-

Equm ajiu 1m]z*etmtu:.

bii campanam , quam quidam pulfantes

quidam vero horrende grazitantes excitarunt

1d, l, 3.

" GOCIT. Petro Gre 01'10 Tolofano tefte E-

incolas, qui furem deprehenderunt

c- 34.8-3.pifcopus quidam equum habebat generofum

& fibi charum;hunc ut Epifcopi frater faceret

ZAinnales. vivi.

Luctm

10. [ 1

fuum,cum frater donare nollet,clam equitabat

Tao,

frequenter & dum. calcaribus urgeret,dicebat:

. CCCVI. Cum P. Didacus de Torres Prol- Ibid.

JDeus in ozd]utomum meun intende ,

& fimul cal-

lo Roma Procurator Peruanus rediret ad pro- *-4-.

caria valde infigebat, ut equus territus crebro

Vmclam

faltu fe attolleret.

fundaturus provmmam Quito ; for-

Ubi igitur dein Epifcopus

tein quadrivm vidit Indum , qui ad tvmpam

in via.cum facellano fuo matutinas preces re-

fogum folus ftabat, cantans hngua fua Chilenfi

citat , & illa verba: JDeus in. adjutorium &c;

res varias. Rogavit pater ab aliquo adftante,

dicit ; equus ad ea verba calcaria timens Epi-

quid fibi hic homo velit ? qui refpondit , hunc

fcopum excuffit in lutum, Unde frater Epifco-

Indum curam habere Archivi, & ut memoria

pi, homo militaris , ab eo equum , ut Epifco-

retineret res a diluvio geftas, debere ex officio

po parum competentem hoc aftu extorfit,

quovis die feftoad tympani fonum eas repete-

re canendo, & id nunc eum facere. Atque ut

Mzm leonis in urfum ultio,

haec memoria nunquam aboleatur , eidem in-

*

Jb. c. 45.

CCCIIL In Pangzo Thracie monte Eu-

cumbere , alios docere ,

qui ei mortuo in illo

$. 9.

demus ait ( referente/Elianol. 3. c. 21. )urfara

munere fuo füccedant.

.Et nuncquidem ca-

leonum catulos interemiífe ; eam injuriam ut

nenti argumentum hoc fuit : Tali anno veniffe

parentes catulorum ulc1fcerentur cum urfaia

Ludi

arborermn confcendiffet , lezena arbori affedit

hominem album , Thomam: nomine , qui mi-

ra vatravit, & prædlcavlt legem , quze cum

Yetb

leo vero fabrum forte ligna in filva caeden-

tempore denuo defut

P^

Sugil-

ZIyyendix : Hijïorfa, |

,.»58*9

Sugillata [ubditi opulentia.

fi tantum tres homines nominaret, quos nun-

quam ullius obitum luxiffe fciret. . Cum ergo

Emm.the- CCCVIT. Ferdinandus Rex Neapoli inäi-

diu multumque hzfitaret, nec unum talem

faur.in | tatus a viro nobili, cujus fides Regi fufpecta

poffet producere , ait tandem Demonax : Er-

Connocl. erat. cum apud eum tantam opulentiam vide-

go te lolum intoleranda mala perferre putas ,

C. 7.

ret in fupellecili , uni fuorum dixit : Hic ha-

cum luctus expertem neminem videas ? |

bet multa mobilia ,

'fed t'imeo"? ne habeat:

pauca ftabilia.

Paupertas Regia »k**ig;ægeniojïf ' jïzlylatæ.

Iïïïerenb.

Varia literarum S. Q. R. interpretatio.

hi ( Dit,

CCCXII. Henricus IU. Hifpani» , cum ex Forftner,

I R

Ibid.

CCCVIII. Illud Romanum infigne S. P. Q.

R. varie & argute nunc amici ,| nunc hoftes

aucupio coturnicum domum reverteretur ali- d l. 16.

P

K

UOS3. ex

funt interpretati. Sybilla traxit inde praefa-

uando, domi nihil pro fe paratum vidit:

Mz;rïana

gium ; Romam fore olim caput ecclefie, fic

;

ogatus caufa

m cconomus refpondet, regüs

de rebus

interpretans : Serva populum , quem redemifti.

vectigalibus abfumptis , etiam fidem abftum- Hi

ptam. Miratus Rex , arietinas carnes pallio

fpf

Beda przefagit inde. Gothorum ftragem , im-

*

üulbus &

perium romanum affectantium : Stultur po-

oppignerato emi continuo mandat

*

1

coturnicibus , quas ceperat , prandium parat.

pulus qugrit . Ronuam. MHseretici noftri tempo-

ris contra Pontificem fic explicarunt : Sa-

Sero die cum procerum preecipuos apud Ar-

chiepifcopum Toletanum coenare intellexiffet,

blato Paya Quietum regnum. Contra Catholici

pro Pontifice

ipfe Rex no&e te&tus , & pallio obvolutus , fe-

expofuere : Salus Papæ,. Qme.r

creto illuc tendit : ubi omnia deliciis diffluete

Aoma.

L

ALImicum an

vidit. Remotis menfis variiinter proceres fef-

te uxorem €$ libero: | Fruatu:.

mones habiti,quantum quisque copiarum fub

Luciamus CCCIX. Abauchasin Boryfthenenfium ci,-

fe haberet,quantum ex regiis vectigalibus per-

inToxari. vitatem applicuit , fecum adducens uxorem ,

ciperet.Rex indignatus poftera die valetuüdine

. quam unice diligebat,& liberos duos , maícu-

fimulata proccres ad. fe evocat fingulos. Sub

lum la&entem, & puellam feptennem. Comes

meridiem ferro te&us , diftri&toque gladio in-

grediturin magnum conclave, ubi rei eventum

erat itineris Gyndanes , atqueis ex vulnere

.laborans , quod in via acceperat a latronibus.

fufpenfis animis exfpe&abant. Affurgunt illi,

Nottu dorimnientibus orto incendio , flamma

Rex aífidet, tracique vultu Toletanum rogat ,

totam domum circumdedit. Ibi experre&tus

quot Reges antea noffet ? idem ex aliis quze-

Abauchas, reli&is liberis plorantibus, repulía

rit, alii tres, quibusdam quatuor,aliis quinque

uxore, quze inhzerebat, juffaque, ut fe ipfa fer-

refpondentibus. Rex omnes ait mentiri : cum

'varet, amico in hunieros fublato defcendit, &

hac fua zetate minimum viginti Reges in Ca-

perrumpens evafit illzefus cum amíico. Uxor

ftella regnent. Mirantibus di&ti caufam : Vos,

femuifta ceum liberis evafit, puella prope ex-

inquit, omnes Reges eftis, magna reipublicze

tin&ta. Abauchze dein cum probro daretur ,

calamitate, & noftri Nominia ignominia. Sed

quod defertis liberis atque uxore Gyndanem

ne diutius imperetis , neque Regem ludibrio

[bil.e.gy.

extuliffet, eis refpondit : Liberos denuo pa-

habeatis , veftris capitibus continuo fanciam :

rere haud ditficile, & incertum , utrum hi bo-

fimul magna voce li&tores evocat, militesque

ni futuri fint.

fexcentos, quos arcano paratos habebat. Pro-

At diu perquirendum , dum

IPPS

amicum inveniam , qua

Al

eft Gyndanes , cu-

cumbentibus tamen ac veniam petentibus,de-

jus amor mihi multis argumentis eít explc-

:

dit quidem , fed non ante , quam regiis arci-

ratus.

bus traditis omnibus, aurique pondere reprze-

Gloria quombdo pmf(mclzh

fentato, quod erat r5o. Millionum Marave-

diorum , quod occupatis regiis vettigalibus

tur..

[

Ludanss CCCX. Harmonides apud Lucianum roga-

ro. t, in. vit Timotheum magiftrum fuum , qui in arte,

debeba

— Subdii Regum [uorum fmnim.

Harmon. quam ab ipfo didicerat ( fed erat tibicen )

CCLXIIL Galli omnes fine cincinnis mox ]ü.g!ares

fni

poffet clarus & celebris evadere , cui Timo-

4

comparuere,ubi Rex Francifcus faucius in ca- in verit.

theus refpondit , eum multitudine ,, coram

pite, coa&us cft illos deponere, Idem fecere t-5 & 6.

qua lufurus eífet, gloriam confecuturum : ut

Hifpani, quando Carolo V. in morbo Barci- '*

autem innotefícas , inquit, utere arte tua , &

nonz capilli exciderunt, Cum Dionyf.Siculus

in theatris quidem. nonnunquam; parum ta-

c?ecutire ccepit, omnes ficuli czecitatem affe-

men tibi curae fit promifcua vulgi multitudo ;

&abant; ftudio alancibus in menfa aberrantes,

compendiaria & facillima ad parandam glo-

Aigyptii juxta Diodor. l. 3. c. 1. foliti funt fibi

riam via eft, fi colle&is Grzecize optimatibus ,

oculum eruere,aut pedem vitiare,quoties Rex

& paucis illorum, qui dignitate przecellunt ,

aut lufcus, aut claudus eífet. Joannes III. Rex

artis tuze cgregium fpeciien exhibueris , illi-

Lufitanize vino abftinuit,& ecce mox tota Lu-

que laudis fuze teftimonio te honeftarint; tunc

fitania Regis exemplo facta eft abftémia. Jofi-

omnibus Graecis illico te innotuiffe , & paffim

2

na Rex Scotize chirurgis & medicis erat ami-

inclaruiffe , putato.

cus , illico non fuit Baro aut Comes , qui non

Nemo fme luéfu.

fua manu voluit fanguinem mittere, aut fcari-

Lucianus

ficare,ac plagas fua manu curare. Rege Tun-

.CCCXI. Demonax quendam filii fui mor-

verb. hift. rem immodice lugentem accelfit, magnum fe

quinenfi aliquando ar

atrum ducente , nemo

k 2.

'prqfeü"us , ac filium fe ab inferis redutturum ,

non agros coluit.

F.

Eeees

Bibltothecee .Manualis Concionatorie

599

! l/ï;zdi&æ dulcedo.

mater e ducibus Bavariz ; AvusFridericus If.

Idem ve-

Imperator. Avia Conftantia|, Filia Ferdinandi

CCCXIV. Theophilus Imperator ple&i ca-

Hifpanize Regis.Sed ftatim a puero fegnaNea-

rit. 1. $3. pite juffit Theophilum fororis fuzg€ maritum ,

politanum, & Siculum, jure debita,Manfredus

Per(am:& cum effet ipfe in extremis,ad quan-

Parruus jure invafit,vi tenuit. Cum ille abiit-

dam refocillationem juílit ad le&tum fibi affer-

fet, aut pulfus effet,au&toritate Pontificis(Cle--

ri caput ejus , quod amplexus fufpiravit : Nec

mens IV. tunc erat Gallici fanguinis,& gentis

tu, ait, Theophobus amplius, nec ego Theo-

F

fautor)) Carolus Andegavenfis advocatus in-

philus ero , & exfpiravit.

vafit. Quem Conradinus dum pellere nititur ,

copias contrahit , e Germania in Italiam ve-.

Tæfibuta remi[ja

Regem . €9

nit, multa nobilium manu : [nter eos Frideri-

laquglzæm

cus erat Dux Auftrize cognatus ejus , pugnat

itqnt

cum Carolo : Conradinus initio victor,, dein

[dem vQ- CCCXV. Bela, Rex Hüngariæ, cuth ädiif-

vincitur , & fugit cum Friderico Auftriaco per-

rit.16.$.3 fet regnum penitus exhauftum ob onera eis

ignotam Italiam trepidi, agafonum habitu fe

impofita , aliquot annis extraordinaria eis tri-

occultantes. Ita Afturam ventum , ubi confi-

buta remifit ; Unde adeo ditati fünt etiam ci-

lium capiuntnavis confcendcndze, & Diras di-

^E Puroto

ves, ut Rexifuerit inde cuivis hofti formi-

rigend2e, fociam & fidelem urbem.Conveniunt -

] ailic

dabilis.

;

cum naviculatore,, & jam in navi erant ; fed

Paupekef caner venatici.

panis & comeatus deerat. Mittitur ipfe nauta, -

ut comparet, & quia pecunia defuit, anulum e

Ldem ve. . CCCXVI. B. Amadeus,Sabaadize Dux Le-

digito detrahit rara gema ornatum Conradin.

rit. 17, - gatis Mediolanenfibus percontantibus , quam

aurifex miratus , eum fibi a fordido homine

g. 1T.

bene inftruétus canibus venaticis eíffet , mane

deferri , ad dynaftám rem & anulum defert

quodam omnis fexus & zetatis pauperes often-

qui tunc e gente Frangipanum urbi przeerat.

dit, quibus ad meníam przecipui miniftrorum

Qui fufpicatus id, quod erat , juvenes jubet ad

ferviebant; Et hi funt , inqu

P

it. canes venati-

fe duci ; comparent, & five avaritia, five pra-

ci & vertagi mei.

vitate dynaftze,Carolo produntur. Qui ftatim

Confilarit: pauci -

boüi.

cum copiis terra marique advolat, & captivos

Enner.]a |CCCXVIL Cathalaniis confultum confen-

Neapolim ducit. Concluditur tollendos eos e

€. 18 n. . tibus , fi Regi Alphonfo adhuc adolefcentu'o

medio,plectuitur in publicoforo. Conradinus

feptem viri ad gubernandam rempublicam ad-

animofe loquitur, Carolum excufans, fe accu-

x telit,

jungerentur, qui Deum timerent, qui juftitiam

grirads,

fat: Deum vindicem invocat , & jus fuum in

colerent, cupiditatibus fuis imperarent, n« que

hzec regnaHenrico Caftellano amitze fue filio

muneribus tangerentur ; Alphonfus confilium

donat. Hujusrei tefferam chirothecam exuit

laudavit , ac fi unicum tantum talem dederi-

& abjicit: Tum Fridericus I. geniculare jube-

tis, non dico feptem , continuo ili regimen ,

tur, & caput inciditur , quod fublatum e tabu-

lato Conradinus pe&orioppreffum , deinde ori

& regnum conceffero.-

applicuit, & fortem ejus miferam deflevit , cu-

'

* ü*udelitm inaudita,

jus ipfe author effet.l'um & ipfein genua pro-

volutus, fortiter carnificem exfpe&at , qui ca-

1dem c.25. CCCXVIIL. A&iolinus Patavinus , Tyran-

m X.

put amputat. Id cum feciffet, ftatim alius car-

Drexel;

nus in fingulis fuae ditionis urbibus ac oppidis

nificem interfecit;jne extaret , qui generofum

L n Aujf,

r d

;teterrimos carceres ftruxit , in quos injufto-

illum fanguinem a fe fublatum jactaret, Caro-

rum agmina retrufit ; putrefcentium cadave-

lus eft hujus tragoedize ipfe fpectator effe , oc-

rum inibi foetore vivos enecabat. Vivi homi-

nes in frufta cultris lanionum fecabantur. Ca-

cultqs in alta quadam turri.

^v

pitale fuit tortori , maturare mortem aut fup-

»

szuum pugna tärrejirif.

plicia.. Lugentibus fuorum interitum oculos

eruit; fugere parantibus pedem amputavit ;

CCCXXI. Paulo ante Henrici II. Angelo-

Ibid.c, 42í

alienam miferiam querentibus linguarn przeci-

rum Regis mortem e quodam lacu in Nor-

D. IQ

dit ; mares caítravit, aut monoculos , aut uni-

mania pifces noctu in terram exfilientes , tan-

^v

pedes,aut unimanos fecit. Supra triginta mil-

to ftrepitu congreifos ferunt, ut multi homi-

lia omnis generis & fexus

: homiuum oc-

nes eo accurrerint ad contemplandum mira-

cidit.

Aliud. exemplum.

culum ; & cum nullum in lacu pifcem am-

plius fuperftitem vidiffent ,

?

funt.

magis admirati

4biá .2. CCCXIX. Blodus Moldaviw principatum

quorum amor immodicus a. .Deo

adeptus , fufpeCtos conjurationis cum univer-

unitus. '

fa familia palis infixit. Patibula & pali locum

CCCXXII. Theophila&us Patriarcha Con- Drexel.in

feptendecim ftadiorum in

longitudinem ,

feptem in latitudinem occupabant.

ftantinopolitanus viginti tribus annis praefuit. Noe:o c.

Equos aluit ducentos,quos da&ylis,amvgdalis !2

8. x.

Conradiui tragedia.

piftaceis, pinorum fruc&tibus, croco, cinnamo-

caufa I.

Idem l- 60

CCCXX. Conradinus Imperatoria & Resia

mo,balfamo,vino odoratiffimo.aliisque fructu-

€.41.1.15 ftirpe juvenis,ultiimus DucumSuevie fuit. Pa-

um,& aromatum generibus pavit. Àdeo enim

retiofum

ter ei Cppradus Rex Ngapolis & Sicilize fuit ;

equorum amore infaniit, ut eis tam p

pabu-

Appendix : Hiftoria.

591

pabulum affundere non erubuerit. Pridie pa-

non intelexiffet , quam folia chartarum ( fal-

rafíceves die Coenze Dominicse , cum in tem-

tem majorem partem ) quze fiebat ex arborum

plo fub re divina de infignis equze partu nun-

libris, feu tenuiore corticis membrana. Quis

tium accepiffet, ipfe officium divinum defe-

enim credat , trium fzeculorum hominem tri-

rens, mox ad ftabulum properavit, ut pullum

gintafex millia librorum aiio feníu fcribere,

videret, & fpe&tato fatis recentipartu ad tem-

eodem fenfu credo' acceptan

(da eïïïej tot volu-

plum rediit. Sed luit ; nam aliquando parieti

mina.

adequitans , a petulantiori equo illifus muro ,

Infelix Alvari. lana exilus,

fanguinem coepit vomere. Hoc morbo bien-

nijum laborans , demum in hydro

. CCCXXVI. Alvarus luna ab humili fortu-Idem.p.a

& mortuus eft.

pem incidit,

na ad fummum pervenit ; in przeceps eum am-t. 8.

bitio dedit : Nihil ei adregnum praeter nomen

Gallicorum Hugonottorum in Catholi-

defuit. Tandem bona ejus omnia occupata ,

ipfe Majeftatis damnatus, mula ad fupplicii lo-

co: furor.

cum vectus eft. In medio foro theatrum, in eo

CCCXXIIL In Gallia ab Hugonottis Ca-

crux alta & geminze faces,tapete fubftrato,lu-

Furores

na conífcendens locum,crucerm veneratus, an-

Gallici,

tholici vivi aggefta humo fepulti ac obruti

funt ; pueri medii ferro fe&i ; facerdotum vi-

nulum fignatorium &«galerum amanuenfi pue-

fcera fufte intorta fenfim exacta; quinque mil-

ro dedit. Ea fortun: facies . omnibus lacry-

mas excuffit, Erat uncus ferreus füblimi ligno

lia facerdotum variis fuppliciis ene&ta. Pluri-

mi fulphureo pulvere inítru&ti lardoque per-

confixus : rogat carnificem,in quem ufum pa-

un&i accendebantur : alii candentibus veru-

ratus fit ? Ille : ut abfciffum caput imponatur.

Subdit Alvarus : poft mortem de corpore fa-

bus vivi per pofteriores partes infixi : alii cla-

vis ferreis in abrafam capitis partem adaGis

cito,quod lubet ; viro forti mors turpis effe

extincti. Monacho exfe&cta verenda cottaque

non poteft,necimmatura. Simul diloricatis tu-

nicis,intrepide caput fecuri fubjecit,atio 1453.

devorare fua coegerunt, & utfcirent, quid

de cibo a&um efífet, medium fecuerantf

- 5. Julii ; triginta aüiis in aula dominatus eft,ut

nihil a Rege nifi eo arbitro ageretur,ita ut nec

Joannes I1I. Rex Caftellze veftem mutaret, eo

Prudens pueri fa&um €9. re[pon[um.

non confcio. Truncus in theatro reli&us, pel-

;'Ex relat,

CCCXXIV. Clemementem VIIT. nepotulus

vi juxta pofita, ad colligendam ftipem, qua fe-

fub meníam adibat , & fellzae Pontificize , ultra

'peliretur homo , paulo ante Regibus potentia

| J privatis.

quam leges urbanitatis ferrent , fe inclinavit.

exzequandus. ;Prioribus annis vatem confuluit,

Monitus a czeteris adftantibus , ut urbanius

is przedixit, Cadahalfum exitio fore. Kft op-

pidum hujus nominis in Hifpania , quod fem-

ageret , refpondit : Quomodo melius poffum

fuftentari, quam fummo Pontifice? Quzefitum

per vitavit luna, fed & ferale theatrum figuifi-

ftudiofe fuit, num fuiffet ad hoc adornatus ,

$

cat , quod Vitaï'e non potuit.

fed compertum eft, eum hoc fuapte fponte

dixiífe.

Admmmdu: Mienvlicor'zzm Sinenþum mendi-

Libri multi ab uno fcriptï.

cmzdi Anodus.,

Drexel:

CCCXXV. JoannesFernelius Ambianenfis

in Aurif.

in Praefat. Medicinze ad Henricum II. Gallize

CCCXXVII. Legati Hollandi 4in Eiïinak vi- Itin. Hof-

dere mendicos inaudito modo mendicantes ;land.

Regem ait,Galenum fcripfiffie libros de re me-

dica fupra quadringentos; de aliis difciplinis

duo enim in fe ex adverfo ruentes ita capita

ducentos quadraginta. ServiusSulpitius deju-

collidebant, ut fpectantibus illis horrorem in-

re Civili centum o&ogintalibros edidit. Ma-

cuterent, & iftam collifionem toties folent re-

gni nominis Ecclefiaftes S. Auguftinum affir-

petere , dum ftipem accipiant: fi nulla detur ,

mat triginta millia librorum fcripfiffe. S. Hie-

non definunt fe arietate mutuo , etíi demum

mortui humi cadant, quod fzepe contingit.Ibi-

W

ronymus ait, fe fex millia librorum Origenis

dem alium mendicum videre genibus inixum,

legiffe. Alphonfus Toftatus vixit anis tantum

quadraginta, & tamen quindecim Tomos edi-

qui ceu fibi ipfi obmurmauraret muffans, dein

dit. Zoroaftres de fola magia vicies centena

,caputnigro ac rotundo faxo illifit, tanto impe-

tu, ut quafi tremeret ; & hoc erat alterum &

millia verfaum edidit. Plinius lib. 3. hift. nat.

c. 1. Theophraftus trecenta volumina reliquit.

crudele mendicandi artificium.

Laertius Chryfippus feptingenta volumina

IMirum defpgeratioms confilium.

CCCXXVIIL Nobilis lin provincia Kiang-Ibid. c.1x

fcripfit. Suidas &Volater. l.13.c.4. Ariftarchus

Grainaticus Alexandr.fübPtolom o Philome-

fi matrona , filia ditiffimorum parentum , ma-

tore ultra centum Commentarios edidit. Didy-

rito praemature mortuo , ad parentes rediit,

ibi etiam parentibus paulo poft mortuis , moe-

yel

mus Grainat. quatuor millia librorum fcripfit.

q0

Suidas Eufebius PaleftinzeEpifcopus edidit in-

fta, fumptus & opes omnes in pontem impen-

finita volumina, tefte S. Hier. de Script.Eccl.

dit e multis porticibus operofe fattum. In

1

quem jam abfolutum progrediens inde fe in

)b

in Eufeb. Mercurius Trismegiftus fcripfit tri-

ginta fex millia librorum , quingentos viginti

fubje&um flumen przcipitavit.

Crocodilir rei objetti.

uinque, ex Jamblico lib. de Myft. /Egypt.

XCCCXXIX. In provincia Quang

rex. in Aurifod.p.r.c.7. Ego quidem ceníeo,

go dicitur aluiffe in lacu; Po dicto, decem cro-

falva aliorum fententia, eos per tot libros alios

codillos,

/

L2

592

Bibliþ*hgfæ Mämmli; Concionatorie

codillos, quibus reos objecit, qui eos folos

cumque univerfos oculis obiiffet , & inter eos

invadebant, illefis innocentibus , qui dein

funt ab eo liberi dimilfi.

capitalem inimicum,eum evocat, aitque : Sce-

leflum cagut , € fere cau[a unica damnationis med,

qui mili noluifli ignofcere , me quoque efferafti : in

Ayoflafia. graviter. punita.

quo effetiu mortuus [um , €? ad orcum ivi.' Ut fi

ergo meus cwis , mecum ambula, Hoc dicto larva

Lyrzus 4

CCCXXX. Au&or eft Laconicus Chalcon-

de imitat;

mifeuro elifit Kanimam.

Chriiti,IJ

dylus in Hift. Turcica ; & Cufpinianusin Ma-

e3.

homete I. cum Conftantinopolim obfideret ,

primarium virum genere Patricium Imperato-

Canonicir parentes . oflenfi 2

ri infenfum ad hoftem exurbe profugum, tra-

*, CCCXXXIII. Joannes Teutonicus obfcuris Delrio

ditionem ejus, magna vi aurl & argenti &

parentibus , & illegitimo thoro natus , ob do- difc. Mag:

&rinam tamen fa&tus eft Canonicus Halber-' 2- 2:39-

unius filiarum Mahometis nuptiis pattum effe.

&C 9

Annuit Mahometes , & Kal. Jun. 1453. cum

ftadienfis, a Collegis vero ob generis & origi-

| t

proditor mercedem exigeret, Mahometes im-

nis vilitatem contemptus , eos ad convivium

Cheft7

UA n do

menfum auri & argenti pondus afferri jubet ,

vocat , & inter alios lepores quzerit, num fin-

151

& ad eum converfus: Quia Chriftianus es ,

guli cupiant videre patres fuos. Annuentibus

ait, & filiam cum hac dote petis , cutem ve-

illis, malo carmine elicitpatrum umbras; ubi

terem te exuere necefífe

eft. a jqfïit vivum

ali patrem fuum viderunt morionem , alius

excoriari.

ftabularium &c. quorum facies fe in paternis

Cmdeütas mariti m uXorem,

?edibus vidiffe meminerant, füum quoque pa-

Hift. Aug.

trem oftendit pinguem facerdotem. Dimiffis

CUK SIE Suanas aurhiber - üobllém

inde larvis :

imp:effa

viduam Genuenfem inaudito modo occidit

ja, inquit , dicite, cujus pa-

Iöq(ä.

trem nobiliorem judicatis ? ex eo tempore

anno 1646. Nobilis illa pullis fuis cibum obje-

omni convitio in eum abftinuere , de fua ori-

cit, accurrit etiam Gallus indicus aurifabri, &

gine pudefatti.

fe probe farcit,quem illa fufte abigens in pede

QJudicium. [ayiens.

befit. Id zegerrime ferens Silvanus acerbe. in

au&torem invehitur. Fzemina fatetur,fe feciífe;

CCCXXXIV. Civis Parifienfis, dum Proe- Nieren:

fed delictum non mereri tantam tempeftatem,

pofito vineam fuam vendere recufat , quod berg.

magis inde furit aurifaber : Intervenit famu-

lus dominze, gladio inflru&tus , volens heram

bonum effet hzereditarium, contigit paulo poft 5trom. l-

mortuo cive , Praepofitum duos fcabinos feu?: * ?

defendere : fed mox glande eum faber trajicit,

Confules adire pecunia corruptos : quos no-

accufatur, pellitur patria ad tres annos. Mina-

&u fecum duxit ad fepulchrum ; terra egefta

tur ferox hoómo femin:e ; illa ex arce in urbé

fummará cadaveri in manus dat , quam pro

migrat; petit conciliari aurifaber ; non vult

vinea olim obtulerat, & tum ad fcabinos con-

domina. Intra duos aunos nil audiunt de au-

verfus ait: Vos , Domini , teftes eftis , quod

rifabro : ergo domina redit ad arcem , explo-

ille talem fummam a me aeceperit , quam ille

ratur ab aurifabro , qui eam cum fociis obruit

manu tenet, nec contradicit ? Dicentibus illis,

in Caftello : claudit poítfe portas, capit famu-

teftes fümus, pecuniam recepit, ac mane iis

lam, obturat os ftrophiis , alligat ad lignum ;

teftibus adhibitis, vineam fibi vendicavit. Sed

feminam vero in faccum trudunt , ducunt in

uxor affeverans, nil fimile fuiffe,pecuniam nec

vineam ejus.Ibi eam crinibus apprehendit Sil-

fe, nec maritum vidiffe, recurrit ad Philip-

vanus, exprobrans injuriam, alligat caudse e-

qui a capillis, ita in area aliquoties raptat ,

pum Regem Galliarum. Ille negotium quibus-

dam committit, qui vineam Przepofito adjudi-

alligat arbori , dexteram partem pectoris am-

cant. Uxor deinjuria ad Regem expoftulat

] h

putat, poft quadrantem vero finiftram partem.

Lüty

defperabunda. Rex teftes citari juffit, quem-

intijo

Dein in foveam projicit, in qua ftare ere&o

que feorfim examinavit, Primum interrogat ,

corpore homo poffit , & inibi fepeliri. Aperit

num fciat recitare Pater nofter : recitat ille

ei pe&us , cor inde eripit , & prze rabic

juffu Regis, quoin vicinum cubiculum dimiffo,

dentibus invadit,& lacerat,deinde fepulchrum

alterum ferio agereditur : fciret focium ita

terra obruit ; & cum promineret folum caput,

veritatem confeífum , quantze funt veritatis

illud abfcindit. Sed brevi poft captus Genuse,

verba S. Scripturz : quod fi ab eo diffentiat ,

in carcerem conjicitur , forcipibus difcerpitur,

actum effe. . Hinc in genua provolutus totam

in quátuor partes fecatur, & fere eo modo

rem expofuit. Rex vineam vidue reftituit ;

trattatur, quo ipfe faeminam excarnificavit.

Przepofitum vivum fepeliri jubet.

V'enia necata Eaufa —gremz'næ damnationis.

Puella läjciva repente mortua ,'[ed

Jalvata.

Promont., CCCXXXII. An. 16:8. e Polonïä in Ger-

mal, fpei.' maniam

2

fcriptum , duos in eo regno religio-

. CCCXXXV. P. Georgius Witweiler nar-

Idem]

?* 7* fos ejusdem Ordinis , levibus initiis offenficu-

ravit P.Felicife,cum adhuc facerdos fzecularis

larum irritatos , aliquandiu odia etfi lethalia

ex Italià in Germaniam rediret, veniffe in ho-

diffimulaffe. Alter ex eis fatali morbo corri-

fpitium : Filiam hofpitis comitatam fuiffe ad

pitur, & alterum vocat conciliandi ei fe gra-

cubiculum , folicitaífe fe ad flagitium : fed fe

tia ; fed isrenuit;moriturzeger. Sedentibus ad

abominatum facinus ; eam tamen non defti-

menfam religiofis nuper mortui urnbra adeft,

tifle, fed leviter etiam faltaffe , usque dum

caput

(

"AAypendix

Hïjio?*z;a.

-

593

3

caput impegit in lecti ängülum ligneum , quo

— Principis. optimi qualitar.

;

impetü & vulnere extin&ta fuit. P. Witweiler

holpitem vocat, recenfet fattum: qui incredu-

| CCCXXXVIII, Idem Hubertus privafo ha- Ibidem.

l

lus eum vi retinet, ceu in cuftodia ; dum tor-

bitu f»epe fe fuorum fubditorum coctibus im--

menta metuit , apparet filia no&tu hofpiti pa-

mifcuit ignotus, & de imperantis Domini re-

tri fuo minitans, ne advenz illi moleftus effet:

bus, obloquebatur ipfe , juftas de fe ac pro-

fe in momento illo agonis contritam fuiffe ,

ceribus querelas eliceret, & emendaret. Hinc

doluiffeque de

optimi vocabulum promeruit , & tandem a

peccatis , &ita damnatio-

nem. evaüffe.

Marchione Dux eft creatus Rom.

iS DQh'ïO'

*

AMira mendici ditätio.

;Paupemm |

fpblii: templum cdi-

d

9.

Jämtum. ;

L

CCCXXXIX. Opifäx re in medicos oäniNic. Erich

Lfr.delm.

CCCXXXVL. Arfanus Baffa /Egyptius , ut.

longo morbo impenfa depauperatus, cum ali- €*- 85*

:

Chrii

7

fine magno fuo fumptu templum ltruere pof-

quando famelicus mane oberrans Rom:e forte

c. t, do&,

8

15. i

fet magnificum, proclamari ubique juflit con-

ad templum veniffet , ubi tunc Divi illic culti

l

filium fuum : quod opus ut fuccederet , fta-

natalis dies celebrabatur , inter alios, qui pro

tuiffe fe publicam ftipem omnibus advenien-

more folebant aram maximam ofculari, ac

tibus dare , dienque & locum nominavit,

donum illic offerre , ipfe ofculo illo tantum

Erat area ingens multorum millium capax :

nummorum ore accepit , quantum os capere

[221 5 a c2

huc infinitus hominum numerus e tota /Egy-

potuit, & abiit. Quibus nummis cum ligulas,

to & regnis vicinis accurrit. Affanus autem

acus & hujusmodi mercimonia coemiffet, fta-

indufiorum & tunicarum ingentem vim para-

tim cum quzeftu divendidit , & pretium rurfus

ricuravit. Ab hacitaque tam vafta area per

in alias merces expendit , unde femper fiebat

muri aliquot porticellas ad. aliam homines

ditior; ubi ita profecit, bona fide tot ad tem-

eleemofynam accepturos tranfire juffit, quam

plum illad nummos retulit, quotante ofculo

ut quisque ingreffus erat, ftatim omnibus ve-

abftulerat: eumque San&tum deinceps pro pa-

ftibus exutus , eas ibidem relinquere , atque

trono ad res omnes adhibuit ,

E N erems

fuitque gxm

j berm

indufium & tunicam novam accipere cogeba-

nunquam egens. .

!

tur, Sic e priore illa area in pofteriorem tran-

Stom,

J

C2

fibatur, ignorantibus interim , qui in area re-

- Crudele fpeä*aculum gratum,

X

"

manferant, quid cum illis , qui aream ingreffi

-CCCXL. Hannibal, cum foffam fa'nguine Sünae. de

erant,ageretur. Et licet quilibet veteres pan-

nos libenter retinuiffet , cum foleant eis pe-

humano

lenam vidiffet, dixit: O formofumm g l2,c5.

cuniam infuere , cogebantur tamen novas ac-

fpettacu

j

um. Volefusfub divo Augufto Pro-

conful Afiz , cum trecentos una diefecuri

cipere veftes , & in viam abire. : Quibus di-

grellis, mox omnia igne inje&to cremari juffit ;

percuffiffet, incedens inter cadavera cultu fu-

p

unde tantum auri argentique conflavit, quaa-

perbo , quafi quiddam magnificum confpici-

)

tum ad excitandam Mofcheam , cui modo

endumque fecilfet , exclamavit : O rem re-

nomen , Aromele eft, neceffarium fuit.

giam!

P d

2:

- Oyera. parva,

a[z.

rii j'bpieni?er [ub-

: /Sufyþicio adulte

CCCXLLI. In nuce inclufam lHiadem Home- Plinius 1;

CCCXXXVIII. Hugo- Hetrurie Marchio

ri in membrana fcriptam tradidit Cicero.7. €. 21.

Joh. Papt.

;t

Laurus de €X

Huberto feu Adelberto , & Wila natus ,

Idem fuiffe,qui pervideret 135. millia paffuum,

L

annulo B, credebatur ab initio ex adulterio natus. Cum

Strabonem diétum ; folitum in Punico bello a

E

enim ab Lotharii Imp. obitu Otho primus Ita-

Lilybzeo Sicilize promontorio, exeunte claffe

lize Rex inauguratus effet, & forte hujus iram

Carthaginis portu , etiam numerum navium

dicere. Callicrates ex ebore formicas & alia

)

Hubertus incurriffet, in Pannoniam profugit :

neque inde abfceffit , quam reddita denuo O-

parva fecit animalia, ut partes earum a caete-

thonis gratia. Interea uxor, quze abfente ma-

ris cerni non poffent. Myrmecides quadrigam

ex eadem materia fecit , quam mufca intege-

rito fapienter rem publicam gubernabat, e ma-

Ü

rito ante ejus abitum gravida, filium peperit:

ret alis, fabricatam ; & navem quam gpiculæ

finus abfconderet,

quem reverfus Hubertus videns, ut alienum

rejecit, & Wilam adulterii ream accufavit, fed

res explorata innocentem probavit. In am-

The[aurus inventus . caufa fdfalz'r

triflitiz,

pliffima domus area conventus hominum lon-

ge frequentilfimus eft habitus, & Hubertus in

CCCïXLII. Rufticus, cum thefaurum repe- S, Theref.

promiícua, turba , nulla fubfellii aut veftium

h Tiem

varietate dignofcendus, federe juffus. Puer

riffet,eum apud fe retinens,in tantam melan- vita c. 38.

continuo folus dimittitur , qui aliquantum in

choliam & triftitiam incidit, ut paulatim prae

H

angore & nimia folicitudine , quod nefciret ,

magna multitadine nemini alludens, tandem

ad Hubertum pervenit, eique , perinde ac pa-

quid de illo faceret,contabefcens, tandem ex-

Ípirarit ; rem autem , quam narro , vere cons

trem agnofceret , blande adhzefit. Ita infamia

erefia. -

abítería püerum pro filio habuit.

tigiffe, mihi conft

at certo , ait 5. Th

1

Violati

;

ye

R. P.Lohn, Bibl. Man. Tom. II

594

Bibliot/zecæ AVanualis: Concionatorie

mentum non repetat; annuit ille. Igitur facer-

! V'iolati faderir gema.

dos pauperem unum ad eum mifit, ut pete-

ret duos fexarios frumenti, & diceret ei, fe

Orofius

CCXLIH. Refert Orofius, quod , cum Ro-

vocari Pater nofler. |Alio die mifit alium ,

l. 5.

mani mififfent legatos ad diverfas gentes ,

quife diceret vocari , qui er in celir , & fic

quas nominat, ipfzeque eos recepiífent in pa-

alios atque alios , donec abfolvit Pater mofler

ce, data utrinque fide; fübita feditione & pro-

Avarus fideliter nomina debitorum retinuit ,

. ditione irruentes in eos, in fuiscivitatibus oc-

& finito anno videns , quod facerdos nihil

ciderunt, Ad hujus perjurii deteftationem

diceret, aut doceret, uti promiferat , omnes

fanguis e fcifio pane a Romanis erupit; ani-

pauperes ad judicem vocavit, ac frumentum

malia etiam domeftica & cicurata cum ulula-

repetiit, quod tamen ne darent , jam ante a

hib;de

tu ad montes & filvas fugerunt; aves cum la-

facerdote fueri moniti, Adfunt illi , ac fe mo-

trata lacrymofo luporum inftar filvas oberra-

nitos a facerdote ajunt, ne quid darent.

Sa-

bànt. Milites. autem illi omnes cum fuo Im-

cerdos citatus rogat avarum , quid ei cum

peratore Alvio & Pompejo in campo vi&ti & .

pauperibus ilis , quorum nomina ignoret.

occifi funt, exceptis quatuor millibus, qui ad

At ille dixit, fe probe callere. Sic enim , ait ,

alta montium confugientes , Dei tamen judi-

iftum vocari Pater nofler : & hunc ; qui . er. in

cium non effugerunt. Nam lapidum inftar

calir, & fic de aliis.

Tunc facerdos ei dixit:

congelati, & immobiles fa&ti, ita obriguerunt,

An non tecum ita fum pactus ,. ut fi te intra

ut erecti ftantes viderentur vivi , dentibus &

annum docerem JPuater mofler , frumentum

Tbider.

effet iftorum ? Objiciente alteró, toto anno

oculis ab eis decidentibus in terram.

fibi facerdotem nunquam effe locutum

»

nec

docuiffe Pater nofler , refpondit: Hoc eft Pa-

Ngmen Patris [ub. aure prolif.*

SStengeli-

ter mofler , quod. didicifti in nominibus debi-

us de

. CCCXLIV. Nobilis juvenis, qui Bruntruti

torum tuorum. Kt fic triticum perdidit , &

ftuduit , ex utero materno paternum nomen

monftr, ,

didicit Pater nofter.

5.8.1r. fecum natum protulit poft aurem expreffum.

: Mater enim illius ante conjugium ita fponfum

*Cbnviviuhz fuzkbre lautum €$ in-

efflictim amabat, ut, quidquid manu arripe-

/

( fanum.

ret , ineo ftatim fponfi nomen inícriberet.

Praegnans poftea, forte territa, aurem fricuit ,

. quo conta&u id nomen, quod animo intueba-

f

CCCXLVH. «.Annor 1655. in Pi'inciþis A- Engelgr,

catholici funere conftat impenfos boves 170.in Panth.

P

tur, fætui eleganterl ixnpveiï?t.

vitulos 33o. verveces 8oo. porcellos Troja-in o&,

nos 4060. juvencos 248. agnos 6000o. fues

,-Ot'p.

: Ajirologz' mendacium fa&lo räfutätum.

Chrifti

l

[bid, ml

200. gallos Indicos 300. capones 4oo. anfe-

mit, 4,

fib f

res 6oo. gallinas r1oco. pullos gallinàceos

S.Bern,

Sen. 10.2,

| CCCXLV. A&röl()gus aliquando moefto

22000. ovorum 230oo0, butyri centenarios

f.3.a.1

vultu vifus, rogatur a nobili viro , cur ita tri-

10006, plauftra vini 4oo,Cerevifize urnas 300o.

c. 24

' ftiseffet; cui refpondit , fe triftari, quod prae-

Salis'modios 1oo. Lucii pifcis centenarios

vidiffet , eum intra annum moriturum. Hinc

600. carpionum 2000, przeter feras , apros ,

Dominus ille moeftus coepit decumbere , fola

mortis formidine. Hoc ubi miles nobilis au-

fine numero.

cervos, lepores, cuniculos , perdices , turdos

Pretio horum omnium quin-

foiden,

divit, & intellexit, morbum ex aftrologi prae--

quaginta millium & ducentorum florenorum

dictione proveniffe, aftroiogum rogat , num

helluatio ftetit fumma. ;; nec tamen ultra

verum fit, eum intra annum moriturum, An-

nuentem iterum rogat, ecquando ipfe effet

triduum duravit.

moriturus aftrologus ? cumque alter diceret

"Convivium . ex mei"ix cerebelite

poft 14. annos, illico eum gladio confodit, &

avium.

mendacem oftendit. Eo nuncio sege

j

r, betus,,

poüto* metu convaluit.

l

CCCXL&ZIII. Carolus V. ut ex P. Vix?&rolbidem;

ipfe accepi ( ait Engelgr.) Francifcum Gallia-

rum Regem Madriti excepit , dum centum

Omtio Dömmiw aftu doca.

lances argenteas menfe ejus inferri juffit ,

Idem to.4.

CCCXLVI. Quidam triginta jam annos

non nifi cerebellis avium inftru&as : alias in-

fer, s. Gin.

natus, a facerdote , cui fuit confelfus , dicere

p.r. fer.2.

fuper centum aureas , totidem porcellanas ,

Engel |

Pater nofler juffus, dicebat fe nefcire , neque

omnes cerebellis avium inftru&as, Menfis-

N

i fl

fe adiiffe unquam fcholas; objurgatus a facer-

Oh.Bag

ue remotis Regem per duodecim conclavia

v 8-

dote , refpondit , fe nunquam poffe addifce-

d

eduxit, harum: omnium

re. Tunc facerdos ex eo quasefivit ,, quid dare

conveftita.

,vokluqcxx"um plumis

1

vellet eam orationem. docenti : cumque alter.

diceret viginti ducatos, aitfacerdos, fe illum

velle docere intra annum , fed ea conditione,

Jmor inf[mm | mariti.

ut fingulis , quos ad eum effet miffurus , mu-

CCCXLIX.]öannaReginaCa&ellæ & Arago- 1. mir. 6,

tui loco darettres frümenti modios. Quodfi

nize;maritum fuumPhilippum I. Pulchrum no-

4

intra annum didicerit Pater nofler , ab iis fru-

mine ita dilexit,ut nunquama corpore ejus jam.

AE

Luy,

mqrtuo i

Zlppeudix : Hïfloz-ia.

595

mortuo potuerit feparari , in dies enim farco-

tusfui., ad terrendos & expellendos Ban-

phagum aperiri jubebat , & fecum ubique a-

ditas , cohortem equitum inítruxiffe , qui

fportari voluit. FHoc olim Philippo regia ma-

eos infe&arentur , & vivos in urbem dedu-

gnificentia Hifpaniam ingredienti vetula quae-

cerent. Primum quidem ,

qui in- manus

dam vaticinata eft magis illum poft mortem,

venit , vinculis attineri in carcere juffit ,

quam in vita , ambulaturum..

donec fecundus comprehenfus efiet, quo

capto ftatuit , ut luculento igne exítructo

Temyla plurima a Regibus. Hi

ifpanis,

primus veru infigeretur , atque ab altero

ædifimta.

veru verti , & focium affari a tertio &c.

Ita graiï'atores a fcelere-'reyocavit. :

Inibiïem- CCCL.. Scribanius So-lit. in pfæfatione

alloqueus Philippum IV. ait : Memineris,

i deformilaks

te ab.iis venire , qui in folo. occidente fu-

pra feptuaginta templorum millia ditiffima

! CCCLVI. JEfopus aliquando facerdotibus Bjus vita,

pietate exítruxerunt : & a Jacobo Aragonio,

Dianze cenaculum. dedit , & viam in ur-

qui folus .bis mille tem

pla Dkei Matri aedi-

bem, quam petebant, oftendit. Altera no-

|

ficavit.

&e vidit infomnis fortunam fibi adftantem ,

& linguam folutam , ac fabularum doctrinam

Helvetii : lufiriacorum ofores.

fibi datam. Qui aliquando przefetctum agro re-

prehendit , quod in Qperafios tam effet acer-

Ibidem.

CCCLI. Narrat Spondanus Anmal. Ecdl.

bus, is /Efopum apud herum traduxit , ceu

X

an. 1454. n. 14. pag. 39. Helvetios adeo odif-

monftrum, quod ominofe loqui prompte fubi-

fe nomen Auftriacum , utaudire non poffint,

to ceepiffet; Herus igitur villico illi, cui Zenas

& fi quis de iis bene loqueretur , aut often-

nomen , /Efopum donavit. Zenas mercatori

deret, eis fe favere , fuiffet fine judicio occi-

voluit vendere: fed.cum is /Efopi deformita-

fus; ejus infignia gentis ex omnibus locis fa-

tem damnaret, ipfe /Efopus, eme, me, inquit,

cris & profanis abrafere. Et quia Duces Au-

erit aliquis mei ufus: fi paeruli domi flent, ac

ftrize geftant in galea pavonis caudam, nullum

turbulenti funt, eis pro larva ero, Emit igitur

ipfi in tota terra fua pavonem patiuntur. Si

tribus obulis. ZEfopum , qui cum primum

quis in pileo geftaffet pavonis pennam , finé

fuit in domum ductus , flentes forte pueru-

quaeftione interficiebatur.

m

igelpr,

los aípectu compefcuit. :

i Panth

oit,

AMouile þretio]ïm.

/Hortulmdw«- natura. vitriczlt.r, |

Aty.

Ibid, mi- ...CCCLII; Carolus [X.' Gallix- Rex ptétio-

ï'gö.&i

fab, &.

If, Á

fum monileilluftri fx2eminze doravit, hifce Gal-

CCCLVII. Idem k—præfente heiio olitoriä Ibidem,

licis verbis infcriptum : Qui m'a , n'afaute

quzeftionem, quam herus etfi Philofophus dif-

folvere nefciebat, apte expedivit; rogatus e-

de rien, id eft, lqui me habet , nullius eget.

.

nim cur olera a fe plantata , etfi folerter cura-

']Wim uXOri

,W /maritum' di-

ta & irrigata, tam lente provenirent,cum alia

leclio. -

germina & zizania fine ulla cura & cultu

Íponte nafcerentur? refpondit, non ut Xantus

fbijles, | CCCLIII. Rodericus S?ancitqls fic fcribit:

ad divinam providentiam confugiens, fed,

Cum Eduardus primogenitus Regis Anglize

mulier , inquit , cum ad fecundas nuptias ive-

transfretaffet ad Chrifti fepulchrum , prodi-

rit, liberis e.priore virofufceptis,fi virum quo-

torie Mauri alicujus intoxicato gladio per-

que nancifcatur ex priore uxore liberos ha-

cuffus fuit.

Fruftra confulti medici: vulnus

bentem, quos ipía filios adduxit, horum ma-

coalefcere nequibat: faucius domum defer-

ter eft, quos autem reperit penes virum , ho-

tur: & ecce uxor filia Regis Hifpanize vulnus

rum eít noverca. Et multum intereft ; fuos

enim amanter & folicite curat, alienos odit,&

curavit, quotidie id lingit , & fugit virulen-

tem illud vulnus , & tamdiu exluxit, dum

cibos imminuit, ac fuis dat liberis. Ita & ter- .

l

bidetm,

)

raeorum , ques ipfaex fe genuit, mater eft ; .

'convaluit maritus.

quzautem tu plantas, horum.eft noverca:

Ladle caþræ educatü: , ut capgra [altans, «

ideo quae fua funt, ut legitima magis nutrit ,

acfovet ; a te autem plantatis , ut fpuriis

Engelgf. CCC, Teítibus oculatiffimis & locupletif;

non tantum aliinepti tribuit.

in feft. S. fimis acceptum eft , virum religiofum & opti-

oh. Papt- mis moribus imbutum , in publico valde mo-

| Mäjor catella , quam uxoris in mari

:

: 3

tum $

deratum & modeftum , cum fe folum crede-

, fidelitm*.

ret, remotis arbitris inftaecapree faltaffe , &

cucurriffe: rogatus caufam , ait , fe caprae

CCCLVIIL Xantus ZEfopi Dominus alibi Ihidem.

lacte enutritum.

conviva , ZEfopo de menfía anale&a meliora

dedit,uxori ferenda,dicens:H»e benevolze mese

"A[atura lafromuni.

trade; at ille domum reverfus,herae quidem il-

» mifa 6,

la exhibuit videnda , fed addidit, haec non ad

jb. de So

CCCLV. Fertur Sixtus V. initio Pontifien-

ipfam , fed ad benevolam Xanthi fpectare : &

Laur.

Pfffo

€at 'æ

R.*P. Lohn. Bibl. ilan. Tow. IÍT,

$96

B:;blibtlzecæ Manualit Cogzcz'omtoriæ

eatellae omnia objecit , rogatus ab hero , au

Ferrari Comes, & Urbinatium Princeps, pue-

juífa feciffet, refpondit , omnia fe benevolze

rum, quem in ecubiculi minifterio affumpfe-

ejus dediffe.

Reverfo marito uxor exprobrat,

rat , refinato linteo atque fulphure perfufo in-

fe cani poftpofitam , & divortium cogitat &

volutum. vivum in candeloe morem confum-

etit.

Xanthus miratus , ait, fe ipíi cibos

píit, quod hora przefixa fe non exqitafï"et.

mififfe. At /Efopusrogatus, curid égiffet ,

dixit hero : Hzec catella tibi beae vult; uxor

Conquali: amor.

autem tua ad quamvis offenfam convitiatur ,

& abit. Canem fi verberes,, expellas , non ta-

CCCLXIII. Cyrus Rex Perfarum aliquan-I1emDom

men difcedit, fed oblitus tibi iterum blandi-

do ex Tigrane Rege Armenize cum conjuge Qsinq.

ï

tur.

His tamen illa nihil mota ad parentes

captivo quzefiit, quid pro conjugis redemptio-$- 3*

redit. Tum 7Efopus : an non re&te dixi, ca-

ne in lytrum offerret? cui confeftim Tigranes, ,

nem tibi melius velle , quam conjugem ? Poft

integrum , ait, regnum , o Rex, fi haberem ,

dies aliquot rogata uxora Xantho, ut rediret,

quod quia fors abftulit , libens fanguinem &

vitam dabo. Eo refponfo mire captus Rex,am-

Bu

cum noilet, /Efopus herum confolatus , pro-

füp. Relg.

mifit, altero die fe illam adducturum. lgitur

bos liberos dimifit , ac regno reftituit. Domi

ad forum ivit, & gallinas , aliaque ad convi-

dein Tigranes familiariter e conjuge quaefi-

l16 1.1

vium parandum emit; & cum tranfiret herze

vit, quid de Cyri prudentia, & regia ejusmu-

fuze domum, ignorare fefimulat , in ea heram

nificentia videretur ? num ominem aulze appa-

imanere. Etcum in quemdam e domo illa in-

ratum probe obfervaffet ? cui illa, ex quo te-

cidiffet, rogabat, anafiquid ad nuptias utile

curi, inquit, in vinculis fui, ita me devinctam

domeftici poffent fibi vendere. 1ilo autem ;

habuifti , ut nunquam oculos aut mentem in

. cuinàm opus effet, interrogante , Xantho, ait,

alium defixerim, quam in eum , qui me volu-

qui cras uxorem ducet. I£o vero alcendente,

iffet fuo fanguine rgdimereæ

;;

& uxori Xanthi hz»ec nuntiante , illa pr

:

ope;'e

ad Xant'num redut.

Rebelles. puniti ad eaicveymplulm.

mortem. taceat , [us

CCCLXIV. Petrus Rex Aragoniz , »ut re-IdemDom

: (qï'ur "ovis ad

/

Ergelit.

clam;t 2

gni turbas fedaret, feditiofos parentesliberis,6 poftPae

DonA, .

ne paria auderent, in exemplum propofuit. '€ ^

Ideo Principes fibi rebelles in palatium acci-

potaích.

lbidem, - CCCLIX. ]Efcpüäjoco rogatüä; cur 6vis

$2

|

ad cedem tracta non clamaret, fus autem ita

vit, deliberaturus cum eis , qua campana

vociferaret? refpondit, quia ovis affueta mul-

conflari poffet, .cujus fonus totam Aragoniam

geri, aut lanze caufa tonderi, nonobloquitur,

pervaderet. Convocati Regis confilium rifu

fed tacite fequitur, nec etiam arrepta pedibus

explodebant. Sed Rex cujusque fenfum vel-

MemDom

le,fe explorare réfpondit : Et illico quemque

aliquid grave fufpicatur. Sed fus , qui neque

, Qgadr,

mulgetur, neque tondetur , neque novit ad

in fecretum cubile admiflum capite ple&i, &

horum aliquid fe trahi , fed carnes fuas tan-

trunca cadavera in peripheriam ad campanze

tum ufaixeiïe , merito vociferatur.

formam conftitui juffit. Supererat princeps a

Rege primus, qui cruento hoc fpectaculo at-

touitus, rogatus fuit , quid huic ca

mpoane de-

Guía vilfm facit,

i

effe cenferet; cumque hzereret , juflus dicere

Eugelgr.

CCCLX. Gallinz vifo pavone ftetere atto-

fententiam , tandem timide dixit , malleum ei

Dom.&.É-nitj» : At ubi viderunt eum fubmilfa cauda ,

deeffe. .Cui Rex: Tu eris , & mox capite

Piph-53- vafculo opportune confpeco, in efcam & in

plexus , in medio locatus , mallei vicem ex-

potum ferri, illico quafi ad zequalem fibi avem

plevit.

Tum Rex ad interfettorum liberos

ï

advolant,& pia familiaritate eum contemnunt,

converfus , juffit parentum eos malos fapere:

Idem contigit viro ecclefiaftico quandoque ,

. quiin convivio affidens, ubi mulieresac puel«

-quïodn & fecerunt,

MdemDon

5 poft

12e multze erant; cum ante effet venerabilis ,

Zmor infanus .äädulteri.,

Pent,

ubi poftea eis affedit , & in cibos & hauftus

CCCLXV. Gxallïuxs» quidam .primariæ viiïd- Dor.

frequentes fe effudit , omnium fanitates ebi-

r

(7. poft

bit , jam contemptui &, rifgi eft.

nobilitatis , captus amore conjugis nobilis

cujusdam Belgae,.quze viciffim- & ipfum ama-

Pent. S.3.

Proyinatio in fam'ta?em elufa.

bat: cum intellexit , amafiam fuam a. conju-

ge viro in Belgium redüttam obiiffe, ipfe quo-

ldemDom

Thid. $. '4-. : CCCLXI. Quidam hæufïü fanitatum fe ur-

que fe perimere ftatuit ; fed famuli obítitere.

^t, pg&

em' s- I

genti viciffim. ingens fruftum panis obtulit :

Nihilominus ille e Picardia Antverpiam pro-

Ede tu, inquiens, ad fanitatem meam ; ego

perat, ubi tumulata erat. . Poftquam ei lacry-

bibam ad tuam. .Tu hoc non potes; nec ego

mis & fufpiriis cxebris parentavit,Egypti foli-

illud.

tudinem fibi elegit , ut eremitam illic ageret :

duplicem icunculam amnafize fuze defert,viven-

Crudelitas execranda,

tis ac moriturz. Coeeterum itineris tempore

Id.Dom.6 .CCCLXII.' Wenceslaus Rex coquum ob

quotidie bis,mane & vefpere pronus utramque

effigie adorabat, mifcebatq; variaanimantium

Bpiph.$-2capum minus bene affatum juffit capi inftar

colloquia ; -famu'.o item imperarat , nec alios

vera ad igngm tOrren iOtho*Antonius mentis

quam

L.

597

äppendix : oriaä

quam de illa fermones fecum haberet. . Dein

alteri fervo impcravit , ut fzepius fe falutaret

na celi afpellum im-

Occupfztib derre

amafize nomine ; przeterea, quoties accumbe-

pgdi f

ret menfz , femper ei propinarent hauftum ad

fanitatem amafie jam defun&a. Poftquam

CCCLXXI. bum Düx Albahüs in Gprma?lbi'd.üom.

cum utroque famulo in /Egyptum venit, ex-

nia luculenta vi&oria , devi&o Duce Saxone , 2, «.

ftructo facello, appendit utramque icunculam

potitus eft, per Galliam iter infütuens, Fran-

!

inter effigiem Chrifti crucifixi , quam etiam

ciífcum Regem falutavit, qui ex eo quaefivit ,

emDom

tunc quotidie, ut divam ccelis illatam, ado-

an verum elfet, in eo przelio duos in coelo fo-

itq

ravit. Tandem vi doaloris exhauftus, Veneris

les vifos ? cui Albanus refpondit , fe tunc

?

H

:

& daemonis martyr obiit.

Ó

ita fuiffe occupatum in terris , ut non vide-

rit , quid in coelis ageretur.

*

Benefibmtia Jeveritate gotior.

Principir a[pe&ius: folum d-eþdefmtw.'

Scriban, CCCI;X*æï I. In Flandria vir quidam ruftico

fup. Reli

"CCCLXXII. Anno. 1668. Manat:hi trahs-Rngt;O

LR

& occurrit, qni afinum facco onuitum fufte age-

*- - bat fzepius impa£to, nec tamen quidquam pro-

eunte Ser. Electore in curru ad témplum S.privata..

fecit. Rifit alter, & objurgat ob fzevitiem:cum

Petri, in angulo plate»e fe ftitit Hifpanus pau-

alii ei modum oftendit afini urgendi. Inde ex

per;quem cum vidiffet Ser. ex aulicis unum

agro avenz manipulum colligit , & fcipioni

voluit ex eo percontari, numquid Ser. vellet ?

negat ille ex Hifpanica verecundia mendican-

fuo alligat: ita afinum confcendens, ad exigu-

am diftantiam ante nares afini fafciculum prze-

di, fe aliquid velle; cupere fe tantum a Princi-

tenfum geítabat , quam avenam dum alinus

pe videri. Rogatur iterato ac tertio ; fed is

preníare nititus, alacrius procefhit.

Ita edp—

femper refpondit, non aliud fe velle, quam ut

a Principe videatur. Tum domum Ser. illi

&us.hru&icus , ülgratias egit. -

^i

ducatum mifit, facile affecutus, quid ea tam

Horologium admirandum.

fuperba modeftia fibi vellet. At Hifpanus

(lemDom

gratias egit maximas, non tam quod a Prin-

$ of

(cha.

Engelir. CCCLXVI. Puella amantis cineres,,qüem

cipe effet vifus , quam quod ipíe nummim:

[)0*'9-2.

vivum ftulte deperiit, ftudiofe collegit , & va-

aureum in fu;t mmanu vidi[ï'ef:.

postPafch. (culis inclufos

pro clepfydra adhibuit ,

-

$. 2.

noctes

& dies ad eamn lacrymans.

- Mulieris ob chegi/r Perfici afpettum -

j

trutidatm.

*

CCCLXXIIL R

ex Perfarum , qui P. Pift

"

| lIn.Re;gt;

ZImbitio. elufa.

IdemDom

humaniffime accepti, quinque millia uxorumi Privtr.

CCCLXVIH, Prælätus , cui äproprium efï,

alit, qu:e regiee vocantur.

Regia ejus intra

a. Qg'adr."

Muti

viridem portare galerum , inhiabat purpu-

parietes auro mero & argento fulget.

reo: quem utobtineret , gratiam nepotis

funt ex lateribus fole coctis, noftris tamen du-

Pontificii gratiofo munere captare ftuduit ,

riores. Quotiesanimi caufa Rex exit , ad tria

mittens in diíco argenteo immatura, atque

vel quatuor milliaria quinquaginta . vel fexa-

omnino. viridia: cerafa, hoc lemmate margini

ginta millia hominum in comitatu habet. lllo

adícripto«: Te fole rube[cere gaudent. .. Refpon-

prodeunte nulla inulier audet comparere ;

fum accepit , cerafa fua nimis magna in um-

quare incolis terrze , per quam ire vult , per

bra fita effe, & a multis majoribus obfufcari

decretum indicatur, Regem tranfiturum : quo

& obumbrari, Unde videt altiores fe ac illu-

accepto omnes fzeminas occludunt, .Si qus

firiores. fibi ,præferendos.

autem inícia occurrit, ftatim mattatur ab I£u-

nuchis. Toto tempore , quo Rex prandet ,

Honor ridiculuf.

À

luxu Perfico cibi inferuntur, tamdiu donec

idemDom. . CCCLXIX.

Oppidani. quidam tr

anfeun'fi

Rex furgat. Comedente Rege & Satrapis , li-

5 poít

Carolo V. vias cum adornarent , patibulum

citum eft adítare pauperibus, qui nullo refpe-

Pent,

ramisamoene contexerunt , atque inde furis

&u habito comedentium fcutellas invadunt.

Sunt Perfze in pauperes valde liberales : fi

i, Dus,

runt,

cadaver. dependens pretiofis yeftibus indue-

;

m

L]

quis enim illorum comedat panem , & ad-

JImici veflis. ad.. quidvi

f im

5 petrargduh

ftantem fuum videt nullum habere, fuum

fpem. $

adhibita,

i

difcindit, & dimidium dat famenti.

flemDem CCCLXX. Art

axerxes, Theridate mortuo,

Matrimonium | filig: male impeditum.

2:, poft fibi prae czeterisaulicis charo, vehementer do-

CCCLXXIV. Parifiis Praefidii Parlamenti Ex literie

duze erant filize, quarum natu majorem proca-Parifienf,

Pent, $. "luit; quem dolorem ut leniret , a conjuge Re-

gina petiit, ut quando accepta fibi , & quidvis

batur nobilis quidam Gallus ; parens vero no-

obtentura venire cuperet, Theridatis veftibus

lens confentire, perfuadet filize,ut per atium fe

accederet induta , ut, cum aliter non poffet,

recipiatin coenobium S. Marixe Magdalenze ,

fic faltem fub imagine , quem mortuum luge-

tum fore fe confenfurum. Paret illa. Hoc ad-

bat, videretur intueri: quod Afpafia uxor non

vertens nobilis,familiaris factus juniori,acprae-

invita fecit , acin togis Theridatis purpureis

tendens alteram fororem effe in coenobio, ma-

aureisque tiaris coram Artaxerx

trimonium ei perfuadet. Perattis nuptiis natu

g ldentidem

l

?egre hoe

mator invifit adx ma-jorem , que ita

arppa'r"uit.

3

matri-

—

508

Bibliothete - Mauualis - Coric'onatorig

mäfrimonium tulit, ut literas ad parentem de- -

boves , 1 1. currus panibus onuftos , rogatus.

derit: Mi Pater , cum frivola & inanis fpes in

que ab eis eft, ut vellet horpinem mittere, qui

defperationem me adduxerit, animam meam,

praefidii loco adverfus Turcas equites fe of-

ac me totam diabolo tradidi. Literas lias dat

fenderet Regis nomine. Is viciffim eis mifit ,

forori , patri tradendas. Illa vero ex oblivione

porbit

300. ducatos, & veftem aurointextam , ita fe

vel regligentia altero primum die tradit. Ut

& fua fervarunt.Quoties enim turma equitum

Jiotil

autem parens legit, ad monafterium accurrit,

advenit , toties Przetor loci eam veftem, uti

ut malum przveniat; fed jam fufpenfam in

Mahomet juflerat,induit;ac fe illis in ea often-

&onclavi reperit.Ita literze Parifiis datze 1654.

dit. Tunc equites omnes equis defcendentes ,

togam illam reverenter ofculati funt, , ac zere

Pefles admirando.

fuo rogarunt liceat fibi annonam emere , ac

illic nullius offenfa perno&are.

CCCLXXV. An. 16 56. Neapoli;'ilntra fe-

Kircher

meftre peftis in fola ea urbe trecenta homi-

de pefte.

num millia fuftulit. Valentiz in Hifpania an.

AReverentia P'ræcgptori € . Idolo« :,x/lzïbita.,

1648. peftis fubito exorta, primo tantum fu-

| CCCLXXVH. Neiche , five Regulus deHyse.de

tores invafit, & nullum alium; tandem omnes

Tangeor in regno madure, mire in Deos fu- Magiftris

illos, qui crepidis calceisque ab illis coemptis

perftitiofus,menfe Decembri folet leCtum dua- in relat.

uterentur, adorta eft: tum totum regnum in-

regni Ma-

bus ante folis ortum horis deferere, & in con-

ure,

vafit. Compertum tandem fuit, navim Algei-

ciave idoli fui ingreffus , ibi tres aut quatuor

Yo fole is coriaceis fuberibusque onuftàm non

horas poft ortum moratur. Hic locus eft deli-

ita pridem appuliffe,qu»e in Africa, vehemen-

ciarum ejus , quo totoxempore fe occupat in

Atheneus

ter peíte laborante , contractis contagiofis ef-

floribusfupra caput idoli fui fpargendis ; qui

l466

fluviis, Valentize futorés , dein reliquos inva-

ne defint , ex remotis regni partibus curat af-

fit. Narrat Ingraffia l. de pefte ; Mediolani fu-

ferri, quotquot poffunt reperiri, quantum fieri

bito ortam eam primo contraxit /Edituus,dein

poteft, omnes recentes. Interim in hoc filen-

univerfa civitas, cum ftrage quinquaginta mil-

tio Regis tanto foris funt miniftri cum variis

lium. Origo fuit funis, poft vetuftam quan-

arte factis ignibus , magno ftrepitu idolo ad-

dam arcam repertus, quo olim ante annos vi-

ftrepentibus, ut ea, quze Rex orat, largiatur.

ginti quinque vefpillones ufi funt ad fepelien-

Cibi & vi&us Regis eo menfe a nullo alio pof-

dos pefte extinctos. Fuit fub Agathonis Pon-

funt parari, quam ab ipfo Rege , qui fuis ma-

tificatu prodigiofa peftis : Daemon fpectabilis

nibus coquit in vafis aureis & argenteis. Ea

vifus eft domos contis impetere., tot funerum

elatione , quot iCtus dediffet foribus, & tanta

o unia nemo alius, quam femina illi pra aliis

dilecta , fubminiftrat , eo menfe carne & pifce

fuit veneni vis , ut ad ofcitationem aut fter-

abftinet, Eo tempore facit folennem fupplica-

nutationem homines conciderent examines ;

Tdem110,

tionem , fuumque przeceptorem in feretro feu

c' 1214

Unde ex eo tempore mos invaluit, ofcitanti

ferculo humeris feminarum circumferri , in

aut fternutanti falutem precari. An. 1617.

alio feruntur ejus crepidz , ante quas Rex

peftis Neapoli fexaginta millia infantium fu-

thuribulo in manus fumpto per:totam urbem

ftulit, przeter innumeros alios. Mediolani mo-

incenfum adolet. Neque hic folum fuum ma-

nialis timore peftis, qu»e tamen monafteri-

giftrum Rex extollit, fed quoties intrat& exit

um tunc nondum invaferat, a czeteris fepara-

palatium regium , a viris geftatur in humeris

ta intrà cabiculum fuum fe retinuit, omnium

ceu idolum : Et Brachmanes tenentur eum

occurfum & alloquium fugiens,& falubri odo-

femper incenfo colere. Unde ita elatus eft

re cabile complens; at cum neceffariarum re-

magifter, ut fe pro Deo haberet, ac Regi in-

rum comparandarum cauía aliquando egredi-

dignaretur, quod ante mortem ei promitteret,

tur, aperta relicta janua, revería felem in fecto

in fignum grati animi procuraturum non fo-

lml

1

xeperit, qua fugata , dum le&to fe committit ,

6 5

lum orationes, opera pia, fed folemnes etiam

peíte correpta, poft triduum moritur. Caufa

exequias; fe enim , cum Deus fit, precibus non

mali intelle&a ex zegra, occifze feles , & mo-

egere. Nihilominus Rex mortuo habuit fo-

nafterium ab omni contagione immune fuit.

lennes exequias , qui ipfe ab una civitate di-

In urbe quadam ltalixe ( Senas alii putant )

greffus in aliam venit, fcilicet Tangeor , ut

pueris e platea ludentibus , corvus in foruin

ilic anniverfarium ejus celebraret.

devolans e caetero agmine , magna puerorum

Sequi Dominum , mercede. dignum.

lzetitia exceptus füit, & dum de przeda , cujus

-CCCLXXVIII. Vir nobilis plures annos Engelgr,

fit, contendunt, pennas ei evulfas in ea con-

fervum habuit , quem tandem fine culpa pro- in fefto

Circum-

tentione domum quisque fuam tulit. At pueri

pe nudum dimifit. Delatus ad. judicem , de-

CirO s- 4,.-

fiatim male habere , & omnes, qui eorum cu-

que injuria poftulatus;, cum diceret, fervum

ram habuere. Vulgata inde lues per urbem

fibi nihil aliud przeftitiffe , nifi quod fibi a

& funera , non fine metu exterminii ; opem

pedibus fuiffet , idque per fex annos , nec

J

tulit B. Virgo a civibus invocata. -

aliud laboraffe ; tum lata eft a judice fenten-

V'eflis: Tmperatoris loco prafidi.

tia: Si nihil putaret obfequii famulum fex

Sfobæug

Engelgr.

annis przftitiffe , herum fequendo ; ipfe

Dom. 3.

CCCLXXVI. CumMahomet II. in Hunga-

quoque per totidem annos poft famulum ;

54

poftEpiph 'iam veniret, dedititii Chriftiani ex oppido

iret, aut juftam illi mercedem perfolveret ,

cont, g. Ketfchen;ij: ..ei dono mifere

-

"

| 600. Qvegf Io00.

quam ilico przeftitit.

*

Fur

509

|

dppendix : Hijlþrie,

Fortitudo filii. :

Fur ü moæ'fuo fulgatm..

P.Schirm- CCCLXXIX. In' Suevia noftro zvo fur

CCCLXXXIV. Italico béllo Pinnenf/is ju- Va-l.lMazfa

beka.tom, mortui jam efferendi tumbam fubibat , cada-

venis , qui Pulto dicebatur , cum obfeffae ur- l. 5 c. 4.

ANotat,

ver vero ipfum inangulum abjecit, ut furarili-

bis. clauftris przefideret , & Romanus Impe-

berius valeret, Cumque alii putarent, fe mor-

rator patrem ejus captivum , in confpedu

tuum efferre, vivum extulerunt; qui dum fe

ejus conftitutum , ftri&tis gladiis militum cir-

intumba movet, omnes a fe terrore illo fu-

cumdediffet , occifurum fe minitans, nifi

iter irruptioni fuze praebuiffet ,

gat. Inde egreffus fur , cum dilapfis omnibus

: folus e mani—

fe videret poffe furtis impune vacare, videt

bus fenem rapuit.

repente in angulo obje&um cadaver fe move-

re; quo vifo fur territus , dum per domum &

Solatium mifeki; [bciq; dhabirr,

publicam plateam fugit, omnibus infpectan-

tibus eum cadaver , ut erat involutum , tàm

| CCCLXXXV. Solori Atheirïlienfis,f cumlexvali Max,

Hyac. d

Msgilrig

citato curfu infequitur , ut extra urbem uter-

amicis quemdam graviter maerentem videret, |, i, c, a.

h relt,

que egreffus, nullo deinceps veftigio, acin-

in arcem produxit, hortatusque eft , ut per

tgui Jfte

diclo potuerit deprehendï.

omnes fubje&arum 2edium partes oculos cir-

lure.

cumferret ; quod ubi alter fecit , cogita nunc,

inquit, quam multi lu&us fub his tedis & olim

"Adulatorum ineptia.

fuerint, hodieque verfentur , & poft fint futu-

Athenzus

CCCXXX. Dionyfius junior & ipfe ha-

ri, & define pofthac mortalium incommoda

l.6,66. buitadulatores, hi fimulabant, fe non acute

tanquam -pïopria deflere.

. videre inter coenandum , cum Rex non erat

perfpicax; cibosque appofitos palpabant, qua-

Delufus a Pi&*o?fe.'

fi non videntes , donec Dionyfius manus in

XSchï?m—

lances porrexiffet, Cumque fzepe effet fpuere

.CCCLXXXVI. Quidam a pi&ore in Bac-

ek. tom.

chanalibus jubebat faciem fuam ridicule pin-

folitus , faciem fuam , ut confpueretur , porri-

not, pro- j

gebant , fputumque ejus ac vomitum lamben-

gi. Pinxit , & hominem fibi in fpeculo often-

fan

dit abfoluta pi&ura : tum velut aliquid emen-

Fes , Telle dulcius effe dicebant,

j

daturus colores omnes iterum diluto penicil-

Alexander M. certando in potü

lo abfterfit.

Sic alter ceu ignotus multa in

plateis ftultitioo documenta .dedit, miranti-

martmu.

bus, qui eum fpe&abant, hominem paffim

Idem L. ro. CCCLXXXJLG Alexander M. Rex certans

notum ita infanire.

Dete&o dein errore ita

erubuit , ut graviter vegrotaret.

€ I2« , poculis, cum certaret cum Protheo, quem an-

H

te provocaverat , poftea provocatus ab eodem

egregie quidem bibit, non tamen ferre potuit,

Famuli crudelitas pum'ta.

fed poculo e manibus dim:ifo in pulvinar de-

cubuit, qua ex re mortuus eft, Plurimum bi-

CCCLXXXVIL Viennz famulus piftoris deim.

bebat Alexander , ut ob temulentiam fzepius

clam heri domum ingreffus , no&u fervum ,

duos dies dormiretac duas noctes.

ancilam , conjuges interfecit ; cum autem

etiam ad filiolam àccederet , illa rogavit, ac

dixit: Mi Paule, vitam mihi condona , omnes

/

Ca[ur docuit aqua. vinum mi[cere.

nieas puppas tibi dabo, quam tamen interfe-

cit. Is retra&tus Ratisbona demum Viennam ,

Id.eml.lxs. CCCLXXXIL Cum vitis in Greciam a

excruciatus tormentis graviffimis , omnium

c. 5.

Bacho e mari rubro fuiffet allata,& multi me-

raco vino immodice ufi infanirent, & capite

tormentorum vim excedere dicebat horro-

rem , quo concuteretur , fi.

poftealaborarent, cafus eos docuit , vinum

Y 3

VociS fupplicis

temperare. Cum enim aliquando fub dio

puellulze merpiniiïgtf

biberent,imber ingruens convivium diffolvit ,

craterem vero exiguum , in quo aliquid. vini

Apprä/:mjio quam qotens €9 tiociva.

i

fupererat, reli&tum aqua implevit. Serenita-

te reverfa etiam ipfi reverfi , vinumque mi-

CCCLXXXVIII. Cardinali cuidam cum me-t,o

dici dixiffent , eum melancholia moriturum

- Y

Engd&f-

íftum guftantes , didicere fine noxa capitis

n fefb

mixtum vinum bibere. Hinc poft coonam pri-

nifi fe ipfum excitaret; ac ille negaret,fieri pof-

(ircüm-

fe, ut quis ex folaapprehenfione & melancho-

2

mum poculum ]ovi fervatori , qui ita depluit,

confecrare folent.

lia moreretur: utid ei medici oftenderent , ho-

minem mortis reum amagiftratu fibi traditum

Libri moitores Principum.

jufferunt ad mortem fe parare ; ven enim

fe&ione & fluxu fanguinis eum perimendum.

Stobatus

CCCLXXXIII. Demetriüs Phalareus Pto-

Contendebant enim coram eo, ceu inter fe co-

€. 48»

ram Cardinali differerent , hominem , fi ultra

lomzeum Regem hortabatur , ut libros de re-

gno fcriptos emeret, ac legeret ; nam de qui-

fedecim uncias fanguinis profanderet,mori de-

bere. Igitur velatis rei oculis fimulant fe illius

bus amici Reges admonere non audebant,effe

finuntin

ea in libris fcripta, gec Regum odia timere.

venam incidere,& e ggtturnio aquam

fubje-

5oo

Biibliothece . IManualis . Concionatorig

fubjectam pelvim defluere , ceu fanguis ejus

Ls

fcelus aliud fcelus detexit, & punivit. Möläa

eflet, ac uncias numerabant fingulas,ubi ultra

tor dives, fed uxoris prasgnantis pertzefus ,

fedecim numeraverunt,reus prae apprehenfio-

eam juífit in cra(tinum fecum in filvam fece-

ge mortuus eft, & Cardinalis curatus7

dere, fe muliebrium lamentorum fÍaturuüm

ferre in domo eam amplius nolle. Illa triftis

.

:Somniorum mira efficacia,

& male fibi metuens, fratri, qui venator erat ,

rem aperit , a quo animata juffaque eft cras

Idem.

CCOLEXXDX Noim t Tonucin

Belgiohomo rudis natandi , no&u folitus am-

maritum fequi, fibi vitam ejus cordi fore,

Mane altero molitor uxorem in filvam tribus

bulare in fomnis , etiam in Schaldim fluvium

latronibus, ut emptam , fiftit, pretiumque po-

deícendit , *dormiensque totum flumen fzepius

ftulat, fi puellum e przegnante exífcindant, 8oo.

p Ra

tranavit. Vidit natantem aliquis , & obftupe-

florenos; fi puellam, 3oo. numerari jubet. 1ili

Rüffy M!

Ícens nomine compellavit. At ille mox vigil ,

fiong. i

adhuc incerti, quid utero fzemina ferret , pucl-

Magore

lapidis inftar fuþmergitux*.

lz pretium perfolvunt, fi puer effet, reliquum

addituri, Ita miffo molitorelatrones , nudata

| Müli&r quadraginta o in Ordine

muliere, in eam cultros acuunt, prius alearum

Ainornm. vivens,

ja&u periclitari fortem , quis primus manum

Ideni.

CCOXGC. n Polohia fæmiüa clam virum

admoveret. Interim frater in peregrina veite

fororem latenter fecutus, vifo difcrimine , la-

mentita jam quadraginta annis apud Franci-

tronem primum fternit , alterum altero fclo-

Ícanos ceu Religiofus exegerat,cum quidam e

peto graviter fauciat, tertioque dilapfo foro-

-glabro femper mento fufpicatus , quod erat ,

rem alligatam arbori exfolvit , ac lento paffu

feminze in faciem dixit , fibi perfuafum effe

redire domum jubet. Ipfe przevius ad molito-

.eam freminam effe. Re dein delata ad Supe-

ris vedes , eum reperit pretium parricidale

riores faffa eft , quod erat.' Tum religiofa-

numerantem, percontatusque , ubinam foror

rum monialium habitu induta ejusdem Ordi-

effet, altero neício quam abfentize caufam fin-

nis folenni dedu&ione ad monialium mona-

gente, inde ad magiftratum properat , & rem

ei.totam enarrat.

Tum molitor in vincilla

fterium fqit/:translata.

conje&tus , capitis damnatur. Pofítridie uxor

i Viri e vacca nati,

gemellos paryulos enixa eft.

-

idem,

CCCXCI. Fuit adhuc anno 1646. in vivis

Humanitas" Legati: Mofrovitici, -

.

.adlacum /Eronianum vir probus , qui fuit e

La

Gallitd

vacca natus: nunquam vifus eft ridere; cum

CCCXCIV. , An.. 1662. Londihi- in Angliä Idem,

ll 5- G 9'

rogaretur caufam moeroris , cum gemitu re-

zgrotanti Legato Mofcovitico Rex Carolus

fpondit, meminiffe fe, unde fit natus , quae re-

IL. unum ex aulicis mifit , qui eum fuo nomi-

cordatio ridere prohibeat. Alibi quoque mo-

ne falutaret ac folaretur: fe, nifi convalefceret,

nachus e vaccanatus , coetera prudens , nifi

ipfum ad eum venturum. um Legatus , (i

quod fingulis menfibus certo tempore furore

inquit, in finu Abrahe forem , inde Regi oc-

correptus , in horto maribus pedibusque re-

currerem, ne ad me veniret ; fed ta

ntam h;l-,

ptans, gramen inftar vacc?e carperet.

manitatem ,:deprecarer,

Paynetd,

sz'lz'ag ermbüi; tafnr.

in laude

l.Fuxr (l/z'bemtml ; e? iterum fuþen]&u.

brev.2,

Idem; . CCCXCIL An. 165o. Menfe Februar.vpro-

24

"CCCXCV. His Aannis in Germania quidam Es Iiteris;

pe Ingolftadium hofpita filiam Ingolftadium

fuit ob furta fufpenfus, qui cam praeter vehen-

mifit panes emptum, & pecuniám puellz cri-

te cum filio ruítico videretur adhuc moveri

nibus intexuit, adverfus przedones, videntibus

ac vivere, rufticus commiferatione tactus, fu-

id duobus millitibus , qui illic jam familiares,

nem przecidit, & miferum currui imponit, ut

tunc iterum divérterant, Cumque puella in ita

inibi fe colligat; fur jam reftitutus fibi a curra

effet, milites illi puellam infecuti , caput ei

defilit, & alio pergit , aCtis gratiis, Interim

Nf f

preciderunt, acíacco injecerunt. Eos mox

noGu obfervat , & clam ftabulum ingreffus

tnino mj

alii tres equites adorti quzerunt, quid ferant,

eud, $

fervatori füo equos aufert, Rulfticus mane

l5

cumque illi dicerent, caput vituli feferre, ac

equos juncturus currui , cum non reperiret ,

illis pretium offerentibus, negarent illi , caput

alis equis conductis fuos inquirit , & in via

id fibi venale effe; equites vi faccum eis eri-

intelligit, duos equos ab aliquo non procul

puere: & mox ad hofpitium delati , cum puta-

rent, caput vitulinum fe habere, matremfami-

fuiffe abductos ; infequitur igitar & affequi-

tur furem , ac retrattum reducit ad patibu-

lias coquere id jufferunt,Sed mater mox aper-

lum , & eodem loco , unde lib

to facco ccgnovit filiam fuam effe.

eravif: . heri,

l

denuo fufpendit , & occidit.

Mulier mirabiliter a morte lil7€7;ata.

! Sufpendi malens , quam vivere,

'Idexæm-'

, CCCXCIII. 7Eque recens eft , (iuod rope

: CCCXCVL Circa annum 1633. cum Sere- Schi&n-

Viennam Auftriz contigit. Erant ibi tres la-

niffimus Ele&or Maximilianus Brunovii effet, bek tom,

trones infames diu impune gráffati , quorum

füit'- ruPci'cus quidem ob furta fufpende

ndqs ,3. notat,

Ccui

601

; Aþþmdixf: Hijioxia-

I

eutbn « desia fardijami Dantictidtianst

pit, utferrarum captoribus oculi eruerentur; z a. i

vitz ei gratiam fieri , nihil inde gavifus , fe-

cum vero reo id fupplicium effet aliquando in- colle&, p,

cum ajebat : Operofe. fcalam afcendi , nunc

ferendum, revocavit edictum , ut inhumanum: 2. c, g.

fi vivere porto velim, laboriofe defcenden-

neque enimdecere , utferz caufa homo vi-

dum erit: poftea primum ad tormenta bel-

tam aut oculos amittat; fi enim quempiam

lica vehenda condemnatus ( hoc ei in poenze

fortunis multet , poffe illas a fe reftitui, non

locum injungebatur) debeo militiam [equi,

item vitam, vel oculos. |

juffit fe fufpendi xbcgfata vitze gratia.

Cruüdditar ymziga.

— AMedicus — ger ;Zeclypjin' dimtuf. :

CCCCII. Michael Archiepifcepüs Salisbur- Idem

P Henric, CCCXCVII. P. Henricus Rott in Mogore

genfis virum egenum, qui cervum agello fuo

cent. T,'

*

Rott, Mi- medicum novit, Gallum gente, qui erat Regi

e

fionar.Ín ob artis peritiam gratus. 1s, quia fciebat, Re-

noxium confecit, & cum fuis abfumpfit, in * "'

cervi illius pellem infui, & in forum duci

Mogore. gem cum tota gente fuperftitiofe eclyfes ob-

juffit , ut ceu fera inibi a canibus laceraretur.

[fervare, ac ut fatales metuere , Regi in pro-

'Sed ipfe altero die in venatione ab

.

eguo in

ximam . eclypfin füafit, ut purpura fe optima

indueret , ac totum fe auro ac gemmis onera-

morþum lapqu obiit.

ret: ita enim peftem eclypfis omnem vefti ,

auro & gemmis adhzefuram. Audiit Rex mo-

. Sapiens ajiz& judici:.

nentem , evafitlztus eclypfis , quam, timuit,

malignitatem. — Tum primum Rex dubitare

— CCCCIIL Carolo Calabrie Duci nobilis m'-'mA

cent. 2.

copit, quid fibi cum.pretiofa vefte, & tot

fuit accufatus ,. quod virginem vitiaffet; is

ep. 92e

gemmis agendum elfet , utpote coelefti vene-

non negavit, ajebat tamen, id illa etiam vo-

no afflatis , ut putabat, medicus autem ei

lente fa&um. Dux ei centum florenos pendi

fuafit, omniaeífe abjicienda, aut certe ut

a nobili jutfit: ciam tamen nobilem eundem

Rex ea fibi donaret, ut jam inutilia. lta me-

fubornavit , ut puellam inde difícedentem

dicus ditatus eft omni illa auri & gemmarum

invaderet, -ceu pecuniam ablaturus. Quod

€opia , ac praeterea , quod tam fana fuafiffet ,

dum facit, illa obluctatur , clamat, & ad Du-

cem judicem redit. ^ Is puellam increpat, &

tria millia ducatorum a Rege accepit.

fi ita fuiffet vim infeventi pudicitize. oblucta-

Amum Tolofanum.

ta , facile fuiffe evafuram

/

cuniam reddi.

i& /poþili juffit pe-

Gallius

CCCXCVIIL Aurum Tolofanum dictum in-

lem,

^6* de, quod,

; cum oppidum Tolofanum in

.udor. fludiorum | fomes.

Gallia. Q. Cepio conful diripuiffet, multum-

CCCCIV. Sueno Epifcopus Arnhufiz inIbidem

que auri inejus oppidi templis fuiffet, quis-

uis ex ea direptione aurum attigit, 'miixero

Norwegia initio fuit Regis fui facellanus ad- ePiit. .

exitu obiret.

modnm indo&us : Unde ejus zemuli , ut eum

ludo' haberent , in oratione illa : Deur Regem

Galli Regif jæäï&ntz'*a.

famulatam iuwm protege : íylabam, fa , era-

ferunt,

At ille rudis literarum , femper

kaynaüd-* CCCXCIXt. Cum Carolus V. 'Regi Gallize

legebat: Aegem mulum tuum: ld ubi poítea

in laude (cribens , longos titulos a fuis provinciis pr-

refcivit, adeo fuüit commotus ace pudefattus,

breV. 7- fceret titulo ad multas lineas;' Francifcus I.

ut ftudere ceperit, & brevi ita profecit , ut

n

£s teri

tantundem fpatii occupavit, eodem Galliv

omnes fuperaret , &

poftea omnium def;fenfu

nqmine repetito : Francifcus Rex Gallize (ïïzc.

Epifvcc—)pyus. fieret.

N

| äudex mifabilir.,

Fe;'rulum .pr«etiofum Calari ö.fïxlf'atum.

| CCCC. JEneas Silvius narrat , Carolo IV.

CCCCV. Fuit judex, qui omn&s lites alea-Ibidem

Nada(i in

anno mor, [mmperatori data a

cive Pragenfi, accepto chi-

rum ja&u decidit , & tamen aufus eft con-*P- 57-

heod.3. rographo , auri nummum centum millia mu-

tendere , fua judicia

"

eque j'ufta effe , ac cu-

n $. tuo. Poftridie civis invitatum ad epulum, lau-

rizj Parifienfis.

. teque habitum , illata menfa fecunda , & eti-

.am chirographo fecufitatis inter bellaria in

Cahz': ïebc conjtifutu:.

lance aurea Ceefari praepofito, ita loquitur:

Reliqua , Cefar, tibi ac Principibus tuis

' CCöCVI. Gunnarus Rex Suecize Reginaï.- Ibidor

füere communia fercula : hoc vero folius Ca-

dum Norwegiz Regem jam fenem vicit. Etcent. s.

roli Imperatoris eft, nonitem — Optimatum.

ut Norwegis metum & timiditatem vel incu- P. -

Aurum. quod mutuavi nudius tertius , tibi

teret, vel exprobraret , canem eis prefecit,

ac miniftros conftituit , qui omnia canis 1no-

dono , emneq.ue debitum remitto.

mine ceu regis adminiftrarent , fanxitque cà-

Femrüm captores vita non captandi.

pitis peena, ut pares regibus honores cani

; s:;hïfm'

/,A

Qeferrent.'

bek tom-

FCCCSCI; Ferdinanus L. Imperator

pr;aecg-

: Gggg,

| Con-

:3' notlty

60

. Bübliotheom Manüalü" Concionatorig

Confyiratio crudcliter punita.

hoc fübornatur , mercatoris habitu, qui expli-

catis rite fignis omnibus trecenta fcuta rece-

ibid. ep.

CCCCVH. Iwan Bafiliewiz, Mofcovize Dux

pit, quze ad duos illos nebulones fpectabant.

$ehirt

2-10

crudelis , focios confpirationis contra fe an-

Exenplum . aliud.

yeri

'dem ex

Qp

no r567.initz? omnes delevit cum familia ,

CCCCXIE. Civis Camerinns in patria fua

uxore, liberis , fervis, pecudibus, canibus,

civibus impofuit. Socium fibi adícivit, qui eum E

rianori

aphael

felibus , ipfis in aqua. pifcibus, & quidquid

in temere compacto curru & carro ut 2egrum

erat illorum ; cumque milites pulchro infanti

involutis tibiis, brachiis, & toto corpore.in ur-

"

peperciflent , ipfe infantem , ante e cunis

bem pertraheret. Ab eo igitur fuit tra&us in

fuaviter milites arridentem ,

ad fe allatum

templum: cathedrale , & pofitus in facello ali-

primo complexus & ofculatus , dein ter cul-

quantum obfcuro S. Venantii, ibi focius ejus

tro confoffum occidit: milites vero illos , poft

miferabili voce illius, inopiam & miferias ex-

infantem e feneftra urfis & canibus obje&um,

plicare : addebat poft multas ambages , eum

pariter occidi juffit.

hominem effe fanctum, lepra obfitum aliisq;

morbis, alios tamen vi fuarum precum fenaffe.

Concio. de paj]ione- qcaufak Judaorum

G d o r U S b MLA i s i

C€OJOTUn, -

Ajebat, illum futura & occulta agnofcere , ac

pradicere. dicebatque illum vocari beatam

'Thomam d'Affarfante. Mulierculze curiof»e &

Zäilär.

CCCCVII. Anno 135o. Egre quidam

Cent, $

Francifcanus cum feria V. Coenze Domini de :

credulze multa poft allatam ftipem cum Geor-

; Mi

epift, 6g.

gio ( ita vere ceger fimulatus vocabatur) lo-

Paífione Chrifti fervide concionaretur , forte

quebantur. Omnes ipfe nofcebat, etfi omnibus

tunc proefens miles rudis ita excanduit, Chri-

ftum ab impiis Judzeis tanta paffum , ut eas

ignotus, loco przefertim obfcuro, & vefte alia.

Eis dicebat, qu*e volebant, de rebus przeteri-

injurias ulturus fub concione altare. concen-

derit, & inde arrepto crucifixo vociferans

tis , & inde etiam futura przefagiebat , dice-

populum rogarit , ut fecum Chrifti mortem

batque verifimili, ita miti & placito fermone

omnes a fe dimittebat recreatos. Inter alias

ulcifceretur , fe ducem fore,inde populus gre-

gatim illi fe affocians omues Judzos occidit,

mulieres etiam uxor ejus adfuit , ignara , fe

cum . marito loqui; cui ille fübmiffa & gravi

& fpoliavit, ac przedam inter fe divifit: libros

voce refpondit: Scito ; maritum effe falvum

r

vero Magiftratui tradidere , qui etiamnum

«

extant. Hsec quamvis fierent infcio Magi-

& fanum, & paulo poft domum cum muitis

"—

firatu, tamen Bohemix Regi aliquot millia

opibus reverfurum,

Iscuma te difcederet ,

quatuor fcuta feu coronatos in parvo fcrinio

-—Á$

florenorum .multæ nomine pendere debuere.

cubilis tui repofuit ad dexteram

rope lectui,

quos credo-: illic reliquiffe, ut in

à

e tu2e necel-

. Latro crudelis,

fitati confuleret; fed poftea fuit oblitüs. : Tu

Pont .

lib 4 de 1

Ibid. ep.

J

- CCCCIX. Anno 1631. Gert Birnbaum Sa-.

modo domum redi, & abfconditam pecuniam

99.

e

quaere: quodíi mea peccata me non faciuut

ebti, fu

Y

xon feptingentos a fe occifos faffüs eft, non

hac vaticinandi gratia indignum , reperies,

pecuniz caufa , fed ut venuftos homines

videret , quales in. morte effent: alios occi-

ut dixi. Mulier egens avide reverfa, übi pe-

C

cuniam eo loco reperit, lzeta viciniam omnem

dit ut hoftes, & ut fibi nomen fortis crea-.

lu

ret. Obiit fine confeffione & dolore. Fractis

complet fama verze przedictionis. Unde crcvit

z

membris rotee vivus eít alligatus , in qua

Georgio auétoritas

?

fuitque tantus ad eum

!

accurfus , ut neceffe fuerit baculo multitudi-

triduum vixit. Si moneretur , ut de peccatis

nem coerceri : cum felicem fe crederet , cui

(:

doleret , dicebat, fe dolere, quod non plu-

r

^

licuiffet eum aut videre, auttangere. Pecu-

res occi(ïiüät.

ni?, vefies & eleemofynze tanta copia affe-

[l

Sïinula?a þdelifml fri?äïuo j?z

rebantur , ut eis capiendis , & reponendis lo-

cus deeffet. Matrona quazedam pretiofam ve-

'Schirm-

COCOX. Talis Faïfdbomone corlciohato-

ftem cum variis ornamentis ad quadraginta

beck.tom.ryi e familia S. Francifci Mediolani loculum

coronatos dedit , & ficalive plurim?e. Ita dita-

2. Mofat,

obtulit , in quo fuere 3oo. fcüta , quem fe di-

tus fimulator aliquando no&u clam fe fübdu-

Dunisg

profan.

n Attic, À

cebatin viareperiffe: & forfían fuiffe illuc a.

xit , & male partis pofita perfona. fruebatur,

dzemone pofitum, ut fuum fibi meritum aufer-

rll':

ret.

Statuiffe enim fe ac noviífe , quod cor-

Hofyer. aftu. delufus.

d

rogata ftipe vellet peregrinationem obire ,

CCCCXIL Hifpanus, cum folvere hofpiti Leurent,

rogarefe, vellet e cathedra. populum | com-

fymbolum deberet, ei , fi fine. pretio dimitte- Forer. iu

.

monére , fi quis loculum amififle , editis le-

ret, promifit artem traditurum , qua poffet

L Ml

gitime fignis ab ipfo repeteret. Dein rogabat,

ex eodem dolio tria vini genera educere. Ita-

hetkins (lr

ut vellet fuam inopiam fimul & fidelitatem

que poftulans terebram , acceffit ad dolium ,

I'W-

populo commendare. Fecit id Orator libera-

ac primo foramine fa&o , juffit hofpitem op-

u

D em.

pit

liter; nam mendicus ille multam inde fli-

pofito digito dextrae manus id tantifper ob-

tet

pem fequenti die accepit.

Princeps etiam

Ítruere, donec & in altera parte id faciat ; quo

ipfe, intelle&a hominis fide , tantum illi

facto juffit & finiftree manus digitum foramini

pecunize dedit, quanta bis inventam fitte pe-

apponere; demum in medio quoque cum

Hem'l 1

cuniam fuperaret. Sic a&is gratiis fraudator

fccilet foramca , es jufit admovere: quo

diíceffit.

Altero die adfuit ejus iocius, ad

(l 2, 1"

N

:fä&o' aufugit.

f

.

T

$ermo-

Appendix: Iüjibrïa. :

6o5

Sermones hominum . fenfim deficiunt.

proprio fervo,cujus patrem fceleris reum ante

ple&di jufferat. Is Hennius cognatum fuum

Schirm-

CCCCXIII. Quidem ardenter quidpiam ex-

, captum ferreze ciftze inclufit, in qua nec jacere

( u

beck.Not.petebat, fed famam & hominum fermones,

nec ftare, nec federe poterat, & erant in ea

hi

t9m,.3. timuit, cujus timori ut mederetur focius, ta-

tantum .duo foramina , per quorum unum ci-

Jrnoi

le quid commentus eft, JAfinum, inquit,

bus ei dabatur, per alterum , ut natuüurze fa-

Ü 8-

habemus, quem a picore curabo viridi co-

tisfaceret : in hoc carcere dimidium annum

lore pingi. Sicafinus pictus dum per urbem

fuit fervatus , donec fex illis menfibus a for-

ducitur, fpectatores habuit, & comites pue-

dibus & vermibus prope exefus triginta mil-

ros & puellas ; fed & fenes erant curiofi,

la marcarum argenti, &

At cum afinus aliquot dies per easdem vias

quinquagizlm tra-

ditis urþibus fe redemit.

circumduceretur , tandem & fpectatores ami-

fit & comites. Tum alteri: Vides: inquit,

Perfidia. punita,

nnofum Ibidem

plebis mores ? aliquot dies rem novam mi-

CCCCXIX. Cruentua novem a

rantur, paulatim minus ,

bellum inter Fridericum HI, Auftriacum, co-

tandem mirari &

P d

gnomento Pulchrum, & Ludovicum Bavarum,

4

F- 8'. $

pgrare definunt,

originem ab unius Legati perfidia traxit. Cum

Crudelitas kcmdelit:r* vindicata.

enim in ele&ione Imperatoris vota utriusque

effent paria , anno 13og. cum Trevirenfis ,

ems

CCCCXIV. Altobellus , civis Tudertinus,

Moguntinus & Rex Bohemiz pro Ludovico

fuz patrime bellum intulit, & expugnavit:

ftarent ; Colonienfis vero, Palatinus & Saxo

Cives vexavit, & macavit plurimos, vi-

pro Friderico ; Brandeburgicus abfens Wal-

cina oppida etiam diripuit. Tandem a Pon-

demarus Legatum mifit Nicolaum Bockh cum

tificis exercitu victus eft.

Ipfe in peenam

literis authenticis , quibus Imperatorem Fri-

publico loco tabulze affixus fuit , utillum lze-

dericum nominaret. Legatus erafo Friderici

derent, quotquot ab illo erant lzefi. Accur-

nomine Ludovicum pofuit. Inde bellum. Ipfe

fus ingens, multis pro graphiis & cultris

autem reduxluit; nam a Principé in carce-

dentes fuere , quibus eum dilaceraverunt :

rem conje&tus fame novo more fuit enectus.

oculi eruti, vifcera extra(ta: mortui tandem

Juffit enim ad eum multos ac pretiofos cibos

caro in macellum deportata , diffecta & ad

aiferri, quos conítabat Nicolao fapere, fed

pondus iis, qui nondum fatis ulti e

rant ; di-

nihil ei dabatur, & milites cuftodes eo fpe-

venditàa,

&ante omnia abfum

à

ebanxtx: tandem fuit ex-

7

Vindiga [ervi crudelis.

Aimasontum bafïgo.

Pdntanus

CCCCXV. . Majoricenfis civis fervo feve- .

CCCCXX. Apud Scythas duo duo regiiJuftinus

lib g. de rius caftigato peregre profe&us eft. Regref-

.2

ebed,

fus domuüm claufam reperit, fervum- videt

juvenes, Plinos & Scolopythus (alitef Scolpy-

in fuprema domus parte cum tribus filiis &

thus ) per factionem Optimatum domo pulfi

uxore vincta.

Ac primo unum 'e filiis pr-

ingentem juventutem fecum traxere, & in

appadociz ore juxta amnem Thermoodon-

cipitat, fpectante patre

dein & alterum :

poft & conjugem heri dejecit. Tandem cla-

ta confedere , fubje&osque Themifcyrios

campos occupavere.

Ibi per multos aunos

mat, fi pater filium ultimum velit falvum ,

nafum fibi amputet. Id cum pater feciífet

fpoliare-finitimos confüeti, confpiratione po-

( alii referunt , plura membra patrem ampu-

poulorum per infidias trucidantur.

Horum

uxoresarma fumpfere, finesque fuos fum-

tare juffum. paruiffe ) fervus irridens, feipfum

*

moventes primo , rmox inferentes bella de-

tandgm preecipitavit.

fendunt. Nubendi quoque finitimis animum

omifere ,

fervitutem , non matrimonium

"mor optimum ad. fludia. incita- -

mentuin.

appellantes. . Auxere rempublicam fine vi-

ris, & ne feliciores ali€ aliüs viderentur ,

Pauaniss , CCX VT Athenis Olh;]. in xþrefïii)ulox

viros, qui domi remanferant , interficiunt ,

in Attic. Academioe pofita palam extabat ara amo-

ultionem quoque ceforum conjugum exci-

dio finitimorum confequuutur. -

Tum pace

ris, ut intelligerent ingre

Hï , amorem ad ftu-

dia afferendum.

armis quofita, ne gens interiret , concubi-

tum finitimorum ineunt. Mares interficieban-

tur, fi qui naícerentur. Virgines in eundem

Laurettt

RlcBor in coronatione. fzfomtur.

Forer. l

ipfum morem , non ctio, neque lanificio , fed.

,5

CCCCXVIL In Alberti Imperatoris Au-

armis, equis,venationibus, exercebant, inuftis

Felix Rel-

P

neckius

ftriacce genti fecundi , cum Aquisgrani effet,

infantium dextris mammis , ne fagittarum

Ja-

l, 1. €. 2*

in coronatione tanta fuit multitudo & com-

&us impedirentur ; unde Amazones dicte

funt.

DuzRegine his füere , Marthefia &

il.fem, preffio, ut Ele&or Saxo in turba comprime-

retur & fuffocaretur.

Lampedo ( alii Lampades) quze in duas partes

agmine divifo, inclit:? jam opibus, vicibas

ÜUltio [ervi erudelis.

:

gerebant bella. Itaque majore parte Europze

ldem!l.:,

CCCCXVIIIL. Henricus Dux Lignizize, Pin-

fubatta ,

Afi quoque nonnullas civitates

occupavere.

Ibi Ephefo multisque urbi-

&,2.il. guis dictus, aftu captus, dum in flumine lavat, :

Ccunmn

£em; gudus Hennio Duci Wratislawienfi traditur a

bus «onditis ,

partema — exercitus

ob5

ingen-

R, P. Lolm. Bibl. Man.wT om, À11.

604

Bibliothecg Manualis Contiohatoria '—

irzrgentui-præda do'muhi' remittunt. Relique ,

quadraginta annis feliciter &'pruderitïer gu-

bernaffet , lenta tabe confumptus, ad ex-

que» ad tuendum Afie imperium remanfe-

jim

raut concurfu Barbarorum cum Marthefia

tremam vitze lineam pervenit, Eique jam pro-

flb

pe animam agenti proeftantiffimi cives, &

ecina occiduntur. In cujus locum filia ejus

Orithya reguo fuccedit, femper virgo jj focia

amici , qui convenerant , virtutes bellicas ,

Alse du

rezni forore' Antiopa affumpta.

res geltas, ac victoriarum palmas comme-

forores, Menalippe & Hippolite , ab Hercule

morabant ; quos interrumpens Pericles emor-

Ca

Pa as

k! Looe

Orithyze Penthefilea fücceffit. 'Tan-

.tua voce: JMiror, inquit, /wc a& vobir com-

üem íu

b Minothea feu Thaleftri Amazonum

memorari, quorum gpartem

ortuna , yartem

normen intercedit.

aliena. induftria €2. vinlitum robur . fibi vendicat ,

€9 qug pluribur Ducibus obtigerunt , quod vero

Servi imperiüm con£ra ])omi:no,r

praftantiffinum . judico , preterzreffi. eflis ; Nemo

ex ommibus civibus me cau[a pullam. veftem in:

vindicantes.

dait.

Voluit dicere ,

neminem unquam

idem lib,

prudens aut volens lzefi , nemini caufam do-

CCCCXXIL. Tyrii, afervis fuis multitudine

1$.

abuudantibus indiena fupplicia perpetfi funt,

" loris,

exacerbationis aut aH'lixfwtiOnis anini

qui confpiratione 12da omnem liberum po-

praebui.

Promotiones qmd impediat.,

fbidat

pulim cum Dosminis interficiunt. Atque ita

potiti urbe , lares Dominorum occupant ,

CCCCXXIV. Prelatus quidam, cui pro-Ibid. fol.

rempublicam : invadunt , ,conjuges ducunt.

2264

Unus ex tot. millibus fervorum fuit, qui miti

prium, viridem geftare galerum, inhiabat pur-

pureo , quem ut obtineret, gratiam nepotis

ingeuio fenis Domini parvulique filit. ejus

. Pontifici gratiofo munere captare ftuduit;mit-

fortuna moveretur , dominosque non truci

tens ei in difco argenteo immatura atque or-

feritate tracidavit, fed pia mifericordia ac

humanitate refpexit. ltaque , cum velut oc-

nino viridia cerafa ; hoc lemmate margini in-

fcalpto: 7* [ole rube[cere gaudent. . Refpone-

cifos alienaffet, fervisque de ftatu reipubli-

ce deliberantibus, placuiffet regem e fuo

fum accepit, cerafa fua nimis magna in um-

bra fita effe, & multis majoribus obfuícari

corpore .creari, eumque potillimum . acce-

ptillimum, Diis, qui folem orientem pri-

& obumbrari. Quo facile vidit, & invidit ,

foid

q

mus vidiffet,, rem ad Stratonem ( hoc hero

illuftriores ac eminentio;ïes fibi pxæfer?i;, (

]

nomen fuit ) occulte latentem detalit. Ab eo

informatus, cum medio noCtis omnes in unum

ZImoris infani ingeniofum inyentum.,

campum procelfiffent ,. caeteris in. Orientem

fpe&antibus , folis occidentis regionem in-

"

CCCCXXV. Infanus amor ingeniofam n»0111 Ibd. fol.

in

273«

tuebatur. lId primum aliis videri furor ,

ita pridem clepfydram efformavit: Puella

occidente folis ortum quzerere: ubi vero dies

amantis cineres , quem dum viveret , ftulte

deperierat, ftudiofe collegit, atque intra vi-

adventare coepit , editiffimisque culminibus

urbis orietis fplendere; exfpectautibus aliis ,

trea vafcula conclufit, horasque ad illos di-

ut ipfum folem atpicerent, hic primus omni-

le&ti fui cineres. noctes & dies lacrymando

bus fulgorem [folis fummo fafiigio civitatis

metiebatur

cui horologio ^hoc chriftianum

oftendit. Non fervilis ingenii ratio vifa. Re-

docum&ntuml pius Ppe?:a -adfc-ripütk: P

quirentibus au&orem , de Demino confite-

tur. Tunc intellectum eft, quantum ingenua

| Ii'reqüief—ex cinis , mifefds teftaris amantes

fervilibus ingenia praeftarent , malitiaque fer-

More fuo nulla. poffe- quiete fmi:

vos , non fapientia, vin

Cere.

*

Igitut venia feni

- Non ceffabat no&e & die plorare ad hanc cle-

filioque data eft , & velut numine quodam re-

fervatos arbitrantes , regem Stratonem crea-

pfydram mortem ama

í

nf:is , hominis mOrFa--

verunt. Poft cujus mortem regnum ad filium,

[ lis.

acdeinde ad nepotes, tranfit. Celebre hoc

C

"*

&

fervorum facinus metuendumq:

e exemplum

Eyitaphium Buchanani.

Ib'ld'S(

toto orbe terrarum fuit. -

WT.

UDCÓX YVL Mi- jagadienetis. Ranur; Id

/

:

7

-Ql'

anagrammate porcus.

Tïia figna u:n;()ïi.r.

T'enebrio noctu' diuque ebrio fimilis.

Engelgr.

/CbCCXH. Francus quidam diferte docuit ,

Cui in vita virtus invita ,

p. 2. luc,

tribus hiscé amorem comprobari :, Primo ,

Sola volupta pia ,

Ev. fol.

honorando |amicum . pra[entem.

Secuudo | lau-

l

Et in amoribur. moribus fuit.

540.

b

dando ab[entem, — Tertio , juvando egentem. — In-

Huic coelum libidinum o

fcænum canum , o

credibile enim eft, quam afficiat, fi intelli-

Et pollutum lutum.

gat fe abfentem ab altero, quem fübinde"fu-

Sed quae mifero [ero fors obvenit , venit ?

fpectum habet, luculenter collaudatum.

Quae mors in[ecuta

:

, ftcuta hunc. porcum or-

^cum

Uptinrzmn' qüod præhzium,

Inguietir: quetis enim ilius locum focum

lufigum ignem

$ xt;iaem.

CCCCXXH[. Periclés Dux & Orator .I;O-

Non in pace , fed in pice effe /w'ea'ztz'; , Ditis,

biliffimus , cum- rempublicam A!;iwuig;ü&xh

klsec fors mors ei debita zfl durss u

M

605

A

Jypmd*ix ; Hi oria.

!

Vs ïngicæ artis.

portas occluderet. Quod cum feepiu fideli-

ter faGitaffet, quodam vefpere ad id mu-

Ibidem

.XCCCCXXVII. Sub Carolo nono Gallorum

neris cum aliquot Proefidiariis progreffus, ex

fol.1 8,4,

Rege gratfari hzerefis coepta eft , quam dum

condiéto, in itinere a conjuratorum uno,

extirpare & regno expellere fatagit, ipfo in

femipotum fe fimulante, & poculum vino

zetatis flore contabefcere, intemperis va-

plenum obftentante , intro, ut bibat, invi-

risque cruciatibus agitari coepit ; malum

tatur,

Rogat Grifardus focios , ut paulu-

omnem medicorum peritiam fuperabat. Dum

lum przcedant , fe quam mox fubfecutu-

tandem fefto S. Bartholomsi deprehenfa ce-

rum. Ingreffus reperit, ceream materiam

rea imago , forma regia , in quam nefarii ho-

paratam , cui claves imprimat. Sicque Gri-

mines impie fuerant debacchati, quidquid

ardus ad portas tendit, claudit, & ut con-

unéctionum ac vulnerum huic cereo fimu-

fueverat, ad Channium comportaturus acce-

acro infligebant , id Rex innocens in fe te-

dit.

Claves cerez impreffas mox conjura-

nerrimo Íenfu percipiebat , donec tandem

tus ille Duàcum fabricandas defert ; tertius

conjuratus ( hic pi&or erat ) Melunium,

fuchbuit , &fatis conceflit.

audrejum , aliosque Burgundos ad ftrata-

| Morfm mulee con[cientia.

gema incitat. Stato die s. Novembris Gri-

fardus fignum conftitutum , tritam Atrebati

Ibidem.

CCCCXXVIIL Dionyfius Syracufanorum

cantilenam exorfüs eft. Eam in vallo con-

tyrannus touforis metu tondere filias fuas

Id fol,

nec his adultis ferrum eft aufus

tenta voce alacriter Grifardo cantante, Bur-

tal.

docuit ,

gundi inter colliculos iter placide faciebant :

committere , fed candentium juglandium aut

fed attendit, quam filenter; equorum foleis

nucum putaminibus barbam fibi & capillos

adurijubebat; le&um quafi caítra lata foffa

panno laneo fuffultis ,. hinniendique faculta-

te eis impedita procedebant.

Atque ipfo

cinxit, in quemfe ligneo ponte addu&o

Grifardo tacente; ex condi&o , confiftebant.

recipicbat.

Vefperi hora nona conjuratorum unus ia

turrim confcenderat ( nam & hujus clavema

Superbia tyrahnica.

conceíferant ) ac ferream campanz linguam

Ibid.fol,

adítrinxerat, ne ad arma fignum dari pol-

GCCCXXIX. Horaitus Turfelinus fcribit ,

fet. Duo infuüper complices in muris vigi-

4213

Bajazetem Turcarum Regem anno a partu

Tameriano Tartarorum

labant, dum focii cum Francis, conjuratio-

Virginis. 1440. À

nis ignaris, largius vinum potitantes , iü

Rege; celeberrinf& illa vi&oria ( qua Tarta-

porta excubant.

Sub nottis duodecimam

rus, quidquid terrarum eft a Tanai flumine

'- l-hd- fdn

ad Nilum , domuit) non modo victum ca-

pi&or oftiolum portze Haigernze clam aperit,

& ad Burgundos adventantes contendit:

| 25

ptumque, & in cavea ferrea ad ludibrium

omnia falva denuntiat, cantilenam CGrifardi

affervatum , verum etiam coacum fuiffe ,

duntaxat obfervent, atque eis tefferam, quze

ccenante Tamerlano ^catena collo, inje&a

erat S. Georgii , exvonit. Ipfe ex ilüis intel-

inter canes cibum fub menfa fumere , in-

ligit Burgundicam , tum D.Michaelis, Sicque

fuper infolentis atque poft hominum me-

ad fuos cum. tredecim. Burgundis in] urbem

moriam inauditze fuperbize edidit argumen-

prorepit, qui figno dato portz» cuftodes in-

tum. Etenim fama fert, Tamerlano equum

vadunt, valvas nemine obfiftente aperiunt,

confcenfuro , Bajazetem tergum prabuiffe,

Burgundos equites peditesque admittunt,

& faftu plane barbaro , hujus cervice calca-

ífe.

Grifardo femper , jamque alacrius , concin-

À

nente ; atque 1ta füb tertiam matutinam b ur-

ta , equum infcendi

n

D

&

fa

Iw

gundi urbe potiti Í

lE.

ptimo die. No-

' Stratagemate mirabili urbs |occu-

vembris Magiftratus renovatur, omuesque

pata.

conj

jurati in eum adlecu Grifgrdo 1ïfbis Pri-

tore ]cnn&ituto.,

Ibid. 'fol,

CCCCXXX. Urbs Atrebatenfis ho& ftra-

32T-

tagemate a Burgundis occupata eft an. 149 2.

Singulaï'if f m parentes amor,

Ihid, fUL

cum Atrebatum quindecim annis fuüb Fraucis

CCCCXXXL Mortui Jam in cinere , feu Nadaii la

gemuiffet , die quinta Novembris , dum Prze-

übh, Ctue,

fectus urbis Cardonius cum inultis inilitibus

igne,feu aliter abierant duiciffimi :parentes

Indi pueri , de quo Caufinus in fymbolis l. 3.

[ '. Agbdo

Greveceurium evocatus effet, jJoannes Ma-

At

4

38. femper illi in oculis lacrym2e , in ore dl-

rius civis Atrebatenfis , Grifardus vulgo a ca-

nitie dictus , vir tenuis fortunze , fed acris in-

cis regiaque patris, maris nomina perenna-

bant., adeo ut lacrymz in os fluentes dulcia

genii, fuique Principis perftudiofus , hoc

ftretagemate ufus eft: Multis. compotatio-

illa nomina deprehenderent femper illic. In-

geniofum vero doloris flratagema fecit pelus

nibus perquam familiarem fe reddidit Chan-

nio Franco, cui claves urbis commiffze ,

amor, quando in fuo ipfius capite Regius

puer vulnus aperuit; diffimulatoque prae an10-

portas urbis claudendi ac referandi provin-

cia demandata erat.

jamque ita Channii

re fenfu doloris in hiante capitis vulnere pa-

térnos ac matersos cineres, qua potuit , fe-

l

animum occuparat, tantamque gratiam &

fidem invenerat , ut Channio non femel ad

pelivit, ut femper aliquid patris ac matris fe

E

eret in capit^.

!

cqm hab

/

pocula wuüdente ipfe cum militibus urois

Ggszg3

Ver-

606

Bibliolthyec-ay Mamätali:. Concionatorie

Verbern gratanter. accepta.

quinque annos , aC muïtas artes docuit ,

vraalis docilem; Rex igitur elephantem

ïbïdemx

CCCCXXXII. Augerius Busbequius refert,

ab Indo petit fernel ac iterum , qui tamen ,

hebd.49. baculis adeo nonnunquam contufos Türcas ,

quod animal, id mire diligeret , diftulit fa-

utintegras vjtiate per verbera carnis lbras

cere juffa.

Et quia fciebat, Regem non

exfcindere debuerint e partibus percuffis. Li-

deftiturum poftulata urgere, cum elephan-

&ori tamen pro fingulis verberibus percuffi

te intra montes abícedit , fperans, Regem

folvebant , & illum, cujus juffu perculfi erant,

interea " utriusque obliturum.

Sed crevit

adibant aCuri gratias, & manus exofcula-

.inde Regis cupiditas in dies , quare com-

bantur, fuftem , quo czefi funt, facrum ha-

erto latibulo eorum , milites mifit, qui

bebant, credebantque delapfum a pælo.

eos caperent. At indus cum elephante fuo

jn rupes enititur, & inde^pugnat , faxa in

fubjettos devolvens, proboicide. ' Tandem

Cdfhþqna adüimnda,

cin&i funt, & Indus fuit fagittis confixus &

occifus.

*

ibid, in - CCCCXXXIH. Novam & admirabilem Ra-

Elephas vifo mortuo fuo nutritio

in medios ficarios irruit, & decem eorum

sun.mor. miri Regis campanam narrat Hifpania , in

Occidit, totidem vulnerat, reliqui rem Regi

4 | piyfus i

hebd. 7. qua rotundo circumgyro appendi curavit

n

! EOL

* optimatés totidem veluti trophalos feu mal-

pnuntiant. Interea elephas Magiftri fui ca-

daver ad latibulum reducit , & ei adjacens

7

leos, Rex, & ad vifendam infpectatam, no-

. omnia figna dat maximi dóloris.

Cumque

vam,ac mirabilem campanam proceres alios

invit

23

Y

Y

it. Haefere illi attoniti; dum inaudito

Rex jam multo plures mitteret ad elephan-

tem ad fe adducendum , reperiunt eum mi-

fpe&aculo prseftantiffimos quosque e Proce-

fere vociferantem , neque tollere. poffunt ,

rum ordine viros in ferali illo & inufitato

patibularis 'campanz fufpendio fpe&tarent

neque efficere , ut a cadavere difcedat, ver-

^bis ac promiffis omnibus irritis , fed nec

amici. Sonabat nimirum , Ramiro pulfante,

minis nec verberibus quidquam poffunt. De-

illa campana in Procerum animis, ut ne quis

impune fe contra

nique juxta Magiftrum. fuum

-*erx'ti.n&us '.,9& :

Iþidem;

Regem aufïerþ poífe ali-

. quid ctogitaretä.

omni. cibo repudiatg.

4

Elephas i1ageäio.!i&£.. | |

| Smoii coüu]b.;,?! £9' combïb&m., :

LoysGy- ..CCCCXXXIV. Ceelius Rodiginus ait, fe

ion, av

^. CCCCXXXVI. Vifi funf'fimii in novo er-

le&t. to.

* vidiffe elephantem , qui in terra molli propo

Ibäc/lem.

2.

fcide fcribebat. Tevetus Cofmographus fcri-

. be aliqui cum barbaris pro pecunia ludentes,

l, 3. €.30

& in lufuü vi&ores ad propinam collufores

N

' bit rem a fe auditam ut veriffimam, & ab In-

fuos invitantes, & lucro parta pecunia po-

dis recenfitam , ut fequitur. Cocini , quz in-

tum folventes. De uno narrat Eufeb.Niernb.

- fula in Indis, atteftatio extat ante annos 30.

hift. nat. L.9. c. 44. Cum aliquando militibus

(ait au&or, qui hoc opus vulgavit anno 1613.)

colludentibus adítans , omnia obfervaffet , &

conícripta & excerpta per Notarium publicum

a multis teftibus : fcilicet elephantem quén-

ab eo, qui plus lucratus erat , nummulum

exoraffet, mox accepto poculo ad tabernam

dam fuiffe locutum , & cibum a Magiftro pe-

vinariam properaífe poculuim cenopoiv ob-

- tiiffe, qui negavit fe daturum , eo quodlebes,

tuliffe, & data pecunia vino plenum ebi-

in quo coqui pro eo oriza folebat, pertufa

biffe: cumque füpererat pecunia , ut vice al-

effet. Ergo animal vas illud ad fabrum cu-

tcra vino impleretur , vas obtuliffe, atque

priarium portat, qui unum foramen quidem

obftruxit, aliud vero non advertit. Sed ubi

hauftum vinum bibiffe iterum atque iterum,

Ibid cent,

donec de pecun

:

m

Magifter vidit, ac invenit , necdum aquam

pereffet, .

iaï qua folverxet, nihil fu-

capere, elephas iterum ad fabrum illud re-

fert.. Sed ille foramen tantum obiter refe-

4Miteriur jïdzmz minifler iu;".

cit.' Tum elephas ad mare pergens infufa

aqua explorat denuo vas, & videns perfluere

CCCCXXXVIL Alius ab hero ad ceno-

Ibidem j

aquam ad fabrum indignabundus redit : qui

polium cum poculo & pecunia miffus, non

tandem feu metu , feu delectatione permotus,

- mifi impleto poculo pecuniam exhibebat : do-

vas iutegre refecit.

Elephas ubi iterum ad

nec domum rediens nec quidpiam ex illo,

eundem portum advenit, & vidit , aquam

etfi vini admodum appetens, gultavit, fed

vafe contineri, fignum dans grati animi , ad

hero fideliter retulit, infe&antes per plateas

Magiftrum refert , qui ei ci

pueros lapidibns arcebat. Si quando occur-

ravit.

l

þum depiiflue pa-

rerent curiofius ornatze circa caput mulieres,

"óneas irruebat , crinium turres revellebat ,

totumque illum mun

j

ri 'fui mc/)rt?mx ulci-

dum & ornatum mulie-

.dlm AMagi

fcitur.

H

-

brem detrahebat,

Ibidem, CCCCXXXV. Indus -quidam in regno Gu-

| Canis vinditla. mini/ïer.

rate reperit parvum elephantem in palude,

quatuor circiter ménfes natum , & a matre

- CCCCXXXVII. Decane fcribit Dii:mämä Ibilem.

eratoris ,

relittum , quem magna cura educavit per

Epifcopus , qui ip aula Henrioi mp

Aucu-

1

-« Pppendix ; Hijloria,

607

Aucupis dicti , in mediam fe mültorum homi-

cum procuratore cane fingulari certamine di-

num turbam fufpenfo greffu inferens , unius

micaret. Pi&ta eft canis victoria in coenaculo

de turba minime cogitantis manum arreptam

quodàm regii palatii( Pgrifiis.

non prius dimifit, quam prae morfam denti-

l

bus avulfit: atque ita tanquam re bene gefta,

ad fuos cápite& cauda fibi plaudens rediit ,

Fames carne matris pul[cz. i

mirantibus id aliis, faffus eft homo ille , di-

CCCCXLIL O&ennem pueium - vidit 'in Pacdagog.

.92 CQ

vinam hanc voluntatem ; fe enim herum car-

Tranfilvania vir illuftris Sigismundus Sama-

nis alicubiin via demorantem, malo impulium

gafthenus affidere cadaveri , in quo carnis ni-

fe&. 7.

genio occidiffe, atque tum quidem pugnan-

hil, nifli in pedibus, manibus ac capite fu-

tis pro Domino carnis rabiem evadere potuif-

perfuüit. Rogatus, cujus effet illud corpus ,

fe; nunc vero nihil minus, quam de cane,

reipondit, matris fame enectve , cujus ipfe

cogitantem cognitum poenas dedi[fe.

urgente fame cum canibus carnes ediffet ,

efurus, nifi Deus aliter juvaret, etiam re-

Quo cognito Dominus ille miferi-

)

Zliwü nuicii Imunuää obien;,

[

liquum.

cordia motus , eum in equum pone fe fuftg-

Lipfius in CCCCXXXD&(. A—lius ml /li;b,e Lováuid lïite:

epit 44« ras collari infertas, & aptatas , figno ab

5t, & domum fuam a['p'ortavit.

!

heroaccepto, curíim Bruxellas deferebat in

notam ibi certamque domum , atque ibi re-

. Camelus fqltczär. |

ligabant, canem pafcebant, literasa fe aut

CCCCXLIIL. Vidi, inquit au&or ,Parifiis Leys Gy-

aliunde acceptas iterum inferebant: & fide-

10n. i.

c.

liffimi fed & celeberrimi

camelum faltantem , qui ad hunc lufum ita

l

*

2»

nuntii vice canig

fuitinftitus. Camelus adhuc pullus in locum

eodem 'die ifeferebat. ;

fuit du&us, inftar hypocaufüi , ubi per di-

: äliu: carnis lmju!uf.

midiam horam detinebatur , pavimento pro-

be'calefacto.

Interea unusquispiam pulfa-

Iþidem,

CCCCXL. -Bruxellre, inquit Lipfius , me

bat tympanum. Tunc camelus nonob fo-

puero canis fuit Britanni generis, ex illis

num, fed ob calorem pavimenti pedes at-

grandioribus ,'quibus cerdones uti folent Kíic

ita per de-

tollebat, faltantium in morem.

ad. currum coriis. onuftum in forum & e fo-

cem menfes aut annum integrum affuefactus,

rotrahendum. llle praeter hanc operain do-

ubi ductus eft in publicum , quam primum

Thidem,

&us fuit ad macellum ire , pecuniam ferre,

a?tare coepit.

carnem referre. Id fiebat in hunc módum :

agdiitk tympani fonitum , f:

E

*

Corbem collo appedebant, pecunia in tot

| Leo.ne/; formidant. gallos.

libras carnis impofita. llle re&ta & nusquam

refiftens ferebat : in macello apud; notum 1a-

CöCCXLIV, Leonibus gallos gallinaceos Ibidem i.

nionem fe fiftebat : carne accepta redibat; fed

eífe formidini, exemplo conftat. In Anglia4 c 27

eveniebat interdum , ut in via canes alii odo-

enim Elifabetha Regina id volens experiri

re moti quafi erepturi accederent; tum ille

duos gallos leonibus addidit ; fed intra de-

corbem deponere , in orbem depugnare, fuga-

cem aut duodecim dies leones ita fünt eman-

re , & fi copia & robore vinceretur, una irrue-

ciati , & timidi redditi , ut crederentur

re,/' & partem de praeda capere.

morituri. Galli contra pinguefcebant , &

nihil leones ïxtirknebant.

Alterius fides in occifum herum.

CCCCXLL Idem Lipfius .refert de cane ,

Ibid.cent,

Deteflauda — hoflis. in hojieml

d. €p.44-

ut fequitur ; 7Emulus aulicus Galiiz Regis

zmulum . ex infidiis czefum in avio agro fe-

j

folertia,

elit.

Venaticus canis tunc heri comes diu

CCCCXL-V. Vefontio civïtaxs eft in fequa- fhgoph.

fedit in tumulo; poft fames pletatem fupera-

vit , atque in àulam fine Domino revertus

nis & ampla, & elegantia ?edificiorum illu- Raya. ia

ftris, te&a domorum faftügiata & declivia Pret. Spir,

[hidem.

eft ; rati illius contubernales , canem temere

vagari, cibum ei dari jobent, faturille ad

quam maxime artifex cum hujusmodi te- $-^*

tumulum redit, it, redit toties, ut primum

&o inftruendo daret operam ,

refpectaus

forte in fubje&um vicum, adventare pro-

fufpicio invaderet animos , heri defiderio id

fieri; abeuntem perfecuti , cadaver effoffum,

fpicit hominem ,

in quem odio flagrabat.

Et o inventum. non humanum , fed ma-

fepultura afficiunt. Canis. exequiis pera£tis ,

xime inhumanum , ac ne hominis quidem,

focius fit eorum , quibus fuerat dux ad invefti-

gandum. Tandem aliquando in aulam ubi

fed diaboli !ut perderet, quem habebat ex-

homicida rediiffet , canis eum confpicatus ,

ofum, & impune perderet , citra forenfis

multz) difcrimen ; ubiloco, in quo labora-

allatrat, & vix ab impetu cohibetur ; unde

aucta in hominem czedis fufpicio, conftantia

bat ipfe , fubjacere hoftem fuum vidit, ultro

cafum fortuitum fimulans, per te&um & fu-

autem canis Rex permotus , jubet hominem

caufam dicere. Negatille. Canis orationem

grundia in virum dejecit fefe, mole corporis

inimicum obtriturus ; quod & fecit , fere

negantis latratibus affultibus interpellat ; ne-

illefus ac incolumis. Nam fuppofitum ho-

mine de czedis au&ctore jam dubitante , eo

, led

p

füs corpus fuentein ililione prohibuit

res dfääu&a eft, ut juffu Regis homicida

non

öoö

.Bilzliothegæ Manualis Conqiom?ariæ

non absque oppreíffione fua & contritione.

lo.fpatio hoftem antevertiffet, vel fubfecutus

Quis ftropham.in tanto ruentis difcrimine

effet, prolabens? Adeo tamen affabre & fe-

u

fufpicaretur , aut quis hominem fanum ultro

Ü

liciter hic planus libravit dejeCionem, ut om-

j

adire tali exitii fui periculum credat, tantum

nia ex voto celferint. Et Magiftratus à cogna-

ut iuimicum obterat , obterendus ipfe, & in

tis czefi interpellatus , quo. ne

j

COrpori

"

M «t

e

e

c anim?e exitium ruiturus, fi tantil-

quitize. impa&æ

Fep.m revinceret, non ,llal?uit.

Märwmwwww waæ Wæ*ææ&*wü&æ*?ww

7

p

It5

««

E

uti

a

no

eot

pli

CATALOGUS

f0

ll

bat

m

4

p

.O. dine alpbabetico. cognámimum concinnatus,

f0

4

Flüfopa Ieratis 4 i ts operis undique

fui

conquifivit, obtinuitque , ut latentia in re-

L

3

( " Anctus Anfonius*,

m

patria Florentinus,

gionibus , etiam diffitis a&ta San&torum ad fe

fit

& Ordinis Praedicatorum , ac poftea Flo-

transmitterentur.

NaGus deinde vattiffimi

ob

N

:

rentix€ " Archiepifcopus , vir do&Giffi-

operis , quod defignabat adjutorem, P. Gode-

110f

pmus & fanGiffimus , obiit anno Domini

fridum. Henfchenium emifit in lucem primo

lg

1459. ?etatis feptuagefimo , quem in San-

acta SanCorum. Januarii , - tum: Februarii ,

&orum Catale

quinque tomis przegnantibus:; qui omnium

gum retulit Adrianus VI',, Pon-

tifgzx.

ubique eruditorum

1

f

B.

& applaufum.

ïadmiprati*!onem tenue?.ïlnt

^

II. Baronius Cæfar S. E Cardinalis vir-

n

rA

C

$0.

tute & do&rina celeberrimus Antiftes , fcri-

La

pfit, dum adhuc Congregationis Oratorii pres-

byter.erat , Annalium ecclefiafticorum Tomos

- VIL Cafüo-&ords "MagnusrAu-xelius Senator,

tet

confulatum anno Chrifüi 5:4. folus gelfit,

D

duodecim , quos. Sixtus V. tanti zeftimavit ,

& Theodorico Oftrogotorum Regi, ejusque

ut necaddi quidquam , nec demi voluerit,

M

fed & alii paffim. judicium, fincerita

4

;

&

T

ex filia. nepoti Athalarico chariffimus fuit ;

tji

tem ,

a fecretis eorum atque epiftolis , ex quibus

accuratl'oxlgm in iis admirantur.

conflati funt variarum libri XIL * Vivebat

Qp

Q

III. Bartoli Daniel Soc. Jefu natione Italyus

adhuc anno 562. nonagenario major, obiit-

Qu

hiftoriam focietatis italice Afiam. vero & Eu-

que circa hoc tempus in fuo Vivarienfi , fi-

Ti

ve Caftellenfi prope Scyllitanam urbem in

ropam pluribus Tomis fcripfit. Sed & vitas

Calabria monaftrerio , quo extrüxerat, ac

lel

S.Ignatii, &S.Fra

^"

"

Qur

ncifci Xaverii?, & P.Vin-

referta optimis libris, bibliotheca ditaverat.

T

cen;'ii Caraffæ.

Scripfit tripartitam hiftoriam, quam ex grze-

cis Auctoribus , Socrate, Sozomeno , ac

lpfA

IV. Beda Venerabilis in Bfitäxlnia exï An-

glo Saxonum genere oriundus, in Girwenfi

Theodoreto per amicum fuüum Epiphanium

territorio , non longe a Tinz fluminis oftiis

Ícholafticum latine redditis cvo"nc'in,naVi't;

natus eft anno 673.a puero monaílicam vi-

tam amplexus , in ea per multos annos perfe-

— VIII. Calliftus Nicephorus"hiftoriwsk *græ;

veravit fub Benedi&o & Geolfrido Abbatibus

cus vixit tempore Andronici fenioris Impe-

Do

ratoris, cui dedicavit hiftoriam fuam : pro-

tüs

monafterii BB. Petri & Pauli ad Tinam, in

n

Dicecefi Dunelmenfi , vulgo appellatus pres-

inde vixit poft annum Domini millefimum

byter Anglus ac venerabilis . obiit anno 735.

trecentefimum. . Hiftoria , qu» nunc extat

fui

Nicephori Callifti, continetur libris o&ode-

Sc

die 26. Maji. Scripfit hiftoriam fuze -

gentis ,

tari

& variorum Sanctorum vitas.

cim, & incipit a nativitate Chrifti, ac defi-

nit in annum ejusdem 625.

. V. Boethius He&or Scotus fcripfit libros

IX. Choniates Nicetas floruit poft annum

17. hiftorizv Scotize. Scripfit etiam defcriptio-

1200. Scripfit enim hiftoriam, quse extat Grae-

ts

nem regniScotize , & Regum Scotorum.

ce & Latine, ab anno r1:8. usque ad annum

d

1205. i eft, abimperio Joannis Comneni,Ale-

OPL

VL Bollandus Joannes natione Belga S. J.

xii filil, usque ad. obitum Balduini primi ex

fün

itani,

füf

inftituto epiftolgri commercio cum ïigis tota

Latinis l'fmperzstoy;is Co;üz/znä:wpol

OX.Cu-

li

Appendix : Hifloria.

)

600

s

Ie

^X. Curopalates Joannes Stylitzes dignita- ple&ens, toräis duobus ; Item bpufcula tria ,

m

te atque officio Curopalates vixit extremo

Chronologicum , Hiftericum, Geographicum

Chrifti f2eculo undecimo fub Alexii Comne-

tertiis curis aucta.

l

ni imperii initia. Scri

!

pfit Hiftorigm ab anno

$13. usque ad | 1081.

XV. Gretferus ]acöbüä Germanus S. ]. pa-

tria Marchdorfenfis,, Acronianus , fortillimus

D.

Athleta, ac vigilaatiffimus veritatis defenfor,

magnorum Lutheranorum domitor , ac mal-

H s RI

XI. Dauroltius Antonius S. J. natione Bel-

leus Haereticorum , & calumniatorum Socie-

tatis terror, cui laus ingens eft in ecclefia Dei

gica fcripfit Catechifmum hiftoricum, feu Flo-

res Exemplorum ex SS. Patribus & Hiftoria

cujus fcriptorum veritatem,multitudinem,eru-

ecclefiaftica colle&os. Tempus omne fuum

ditionem jure miramur. UndeSenatusMarch-

dorfenfis,quo in oppido natus eft, quando non

utiliffimis tranfegit operibus. Totis novem

annis bis quot feptimanis monachorum cc-

potuit corporis effigiem exorare, animi faltem

nobium adire fuit folitus, excipiendisipforum

effigiem,omnia ipfius opera publico zere com-

confeífionibus , & magnis incrementis difci-

parata , seterno monumento in curia fua

plinam monaíticam apud eos pietatemque pro-

ad pofteros fervanda repofuit. Scripfit P. Ja-

movit. San&orum ftatuas , ea regione quam

cobus przeter innumera alia diveríi Ordinis

Hiftorias Bambergenfium & Eu

multis in locis Hzereticorum fcelere aut detur-

telarium.

fietenüumTuf

batas, aut comminutas, ut publica auctoritate

impenfaque reftituerentur, effecit fuadendo,

H.

J

magna proborum voluptate , & divini cultus

propagatione non mediocri. Dum Catechifmi

"T

fui tertium volumen przelo fubjiceret , gravi

XVIL. S. Hieronymus StridoneihDalmatiæ,

Pannonizque confinio , patre Eufebio natus

membrorum fopore occupatus eft, & imbecil-

Ini

litate memoriv tanta, ut repente omnium

eft circa annum 329. Romam cum Bonofo ve-

oblivifceretur ; quibus malis fpatio trium an-

niens, Donatum audivit, atque in adulta jam

ü£

norum difcuffis , fenecta morboque victus re-

zetate Baptifinum fufcepit ; in Gallias inde

I

l,

profe&us, multisque peragratis Girzecize Afize-

ligiofe 'anixnam exhalavit.

que provinciis , conftitit in Syriz? eremo mo-

um

E.

nafticam vitam agens, Antiochiv a Paulino

jt

anno 378. Presbyterordinatus. Inde Romam

Xli. Evagfïus Schola&icus 'Epiphaxnïa Sy-

reverfus anno 382. Damafo Papse adfuit in

fcribendis epiftolis , eoque mortuo anno 385.

riv urbe oriundus, poft Eufebium , Socratem,

Roma difcedens navigavit in Syriam , & me-

Sozomenum , atque Theodoretum , /ibros fex

Ecclefiafticm confcripfit Hifleriz, ab anno circi-

dia ferme hyeme Hierofolymam intravit anno

tof,

fequenti. /Egypti monafteria luftravit, per

ter 431. quo Neftoriana impietas in concilio

duos menfes Didymi auditor Alexandrie fuit.

n

Ephefino damnata eft, usque ad annum 597.

que

Mauritii Imperatoris 12. ut ipfe in fine narrat,

In Bethlehem tandem migravit, ibiquein mo-

li,

ubi etiam afferit , fcriptum a fe aliud quoque

nafterio fcribendo & commentando confenuit

grandi admodum 2etate usque ad diem 3o.

j

opus fuiffe, quod Relationes, Epiftolas , De-

t

creta, Orationes , Difputationes , resque alias

Septembris anno 42e. Theodofii junioris 13.

ht

ejusmodi comple&ebatur , feque duos hono-

setatis 9g1. quo ex hac vita migravit. Scripfit

plures vitas antiquorum Patrum , przefertim

ris gradus confecutum ; & primum quidem a

In

Tiberio Conftantino ad Qusefturam evettum ,

5. Pauli Eremitæ j Hilaxionis', Malchi &c.

Qv

tum a Mauritio munus adeptum fervandarum

J

i'zï [,

Tabularum, in quibus non tam nomina, quam

?

7die

LU

ipfa Praefettorum acta infcribebantur.

,IXV[I, Jofephus Flaviüs , Matathize filius ,

G.

maternum genus Hafamoneorum ftirpe dedu-

mll

cens , fe&ta Phari(zeus ac facerdos , Dux belli

XIlI. S. Gregórius Papa fanüiffimus ,&

ac miles, Hiftoricus & Scriptor, natus anno

Chrifti 37. Caji Caligul2e Imperatoris Roma-

i*

Doctoreximius, & merito Magnus appella-

tus , floruit Juftini, Mauritii , & Phoc?e tem-

norum primo, captus in caftro Jotapata anno

p

Jo

poribus , & anno decimo quarto Pontificatus

Chrifti 68. Vefpafiano mortem Neronis atque

Imperium przedixit, du&usque Romam ac be-

u

fui , falutis autem fexcentefimo quarto, obiit.

nevole habitus, animum ad fcribendum ap-

Scripfit Dialogorum libros quatuor paflim ci-

n;i'ut

tari folitos.

pulit , tum res fuo tempore geftas, tum judai-

(e

cas origines a primo usque zevo. Vix faltem

len

XIV. Gordonus Lefmorzus Jacobus Sco-

usque ad extrema Domitiani tempora , an-

tus S. T. SS. Theologive Do&or, do&rina,eru-

numque zerz chriftianze 93. Olympiadis 218.

uf

Scripfit antiquitatum judaicarum libros 20.

rfæ

ditione, & vitze probitate przealarus , fcripfit

ab exordio mundi ,; & prima hominis crea-

n

opusChronologicum,Annorum feriem,Regno-

rum mutationes , & rerum toto orbe gefta-

tione usque ad annum Principis duodeci-

|le

mum, Chrifti 66. Item de

"

D

rum memorabilium feriem , Annosque a

bello judaico libros

mundi exordio ad noftra usque tempora com-

feptem.

A. XVIHI.

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. III,

Hhhh

P

610

Bibliothecm Manäalix Concionatorie

M.

riam anno 1598. Quamvis valetudini diffides

ret,& longa ftyli intercapedo terreret,arduam

ä

XVIIL. Matffeus Joannes Petrus Italus S. T.

tamen provinciam libens accepit. Tantum

vir , fi quis alio noítro fzeculo , Latine Itali-

ex obediendi ftudio fumebat animi ad conan-

ceque fcribendi peritus ; fcripfit pereleganti

[

dum. Medio in curfu graviffimo implicitus

f

ftylo Hiftoriarum Indicarum libros 16. Vitoe

morbo füccubuit. Jamque vitam ejus omnes

i

S. Ignatii libros tres. De Japonicis rebus li-

defperaverant, praeter ipfum, qui cum tantum

bros 5. Septemdecim quo

ufurze lucis expeteret,dum Generalatum S. P.

[

que Cpnfeiïorum

f

vitas.

N. Ignatii, quem fingularitate pietate ob pri-

morum memoriam Patrum fcribebat, exeque-

lt

XIX. Martinius Martinus Italus S. J. bis in

retur, vifus eft voti compos effe&us ; valetu-

Sinas non fine gravibus vitze periculis & iti-

i

dinem enim recuperavit. opus intermiffum re-

(

neris moleftiis profectus ; fcripfit opus lauda-

petiit, & proxime ad metam perduxit; tum

!

tiffi:pum, Atlantem Sinenfem, feu Defcriptio-

rurfus languore proftratus neceffitati religiofe

nem ImperiiSinenfis. Item Decadem primam

conceffit Romz

D)

anno Domini 1606. die 17.

f

Sinenfis 'Hiüo'riæ B s

Maji.

"

,

L

pt

P

XX. Nauclerus ]oanneys Proepofitus Tubi-

XXV. Pa;',ifienfls Matthzeus natione Anglus

f

genfis , vivebat anno 15oo. Scripfit ingens

ac monachus in caenobio S. Albani O. B.

Chronicon, continens res memorabiles ab

Congregationis Cluniacenfis , ut ferunt , fcri-

fa

initio mundi usque ad annum Domini millefi-

pfit, notam cun&is Hiftoriam Anglicanam

Ti

mum quingentefimum. — Opus diftinguitur in

(

quam primum perduxit ab anno 1966. usque

duo volumina ; & primum quidem continet

ad annum 1250. Ipfemet deinde continuavit

generationes 63.ab Adam usque adChriftum;

usque 12590. quo vivere defiit.

alterum continet generationes quinquaginta

XXVIL. S. Profper Aquitanicus S. Auguftini,

Ll

& unam.

ut nonnulli volunt, difcipulus, certe do&ri-

XXLNadafi ]oaänes K.natio'ne:IK-Iüngarus S. ].

ne ejus folertiffimus ac nervofiffimus defen-

p

fcripfit mortes illuftresHeroum Societatis, &

for, laicus faiffe fuiffe creditur,ac conjugio im-

plures ejusmodi hiftorias ad eandem

plicatus. Scripfit integrum Chronicon ab A-

[i

nentes. B. S.

perti-

dami,mundique ortu ad annum 4435. cum ad-

AXII. Niernbergiusjoarines Eufebius Hi-

notatioie Confuülum Romanorum , a duobus

fpanus S. ]. Yir non minus fanüitate vitze ,

geminis Confulibus & anno chriftianze zeroe

quam doctrinze & eruditionis fama clariffimus;

usque ad Valentini Au

ficut Hifteriam naturalem r4/annis docuit ;

mii Confulatum.

gufti VI;I. & Anthe-

ita praeclaros quoque de. illa commentarios

vulgavit , fed & vitas virorum illuftrium Soc.

R.

Jefu magna accuratione confcripfit. B. S.k

— XXVII. Ribadeneira Petr&s, Hifpanus S. J.

0

fcripfit vitas San&orum , & etiam noftrorum

aliquot , puta S. Ignatii ,

P. Jacobi Laynez ,

: XXIIL OIfof'ius Paulus Presbytär Hifþanüs,

P. Alphonfi

Salmeronis. S. Francifci Borgize,

Tarracone ortus , S. Auguftini difcipulus , vir

XXVIII. Rofweidus Heribertus Belga S. T.

eloquens , & Hiftoriarum cognitor; floruit

vir antiquitatis peritiffimus, fcripfit Hiftoriam

initio quinti 2erze chriftianze fzeculi fub Hono-

Ecclefiafticam a. Chrifto usque ad Urbanum

rio Imperatore. Circa annum 415. a S. Au-

VIIL. Vitas San&orum

, & vitas Patum notis

guftino in Palzftinam ad S.Hieronymum mil-

iHuüravit,

fus pro difcenda animze ratione , cum rediret

S-

anno 416.repertas paulo ante S.Stephani Pro-

tomartyris reliquias primus intulit Occidenti,

& in Africam fecum deportavit innumerabili-

XXIX.. Sacchinus F;'ancifcus Italus S L.

bus miraculis,quibus Lutherana, Memnonia-

unde viginti annos in Hiftoria Societatis con-

na, ac Calviniftica impietas invi&iffime atte-

fcribenda confumpfit , cujus quatuor pofterio-

ritur. Scripfit Hiftoriarum ab exordio mundi

res partes poft primam : ab Orlandino fcri-

libros feptem usquead annum Chrifti 416. ad

ptam feliciter abfolvit. B. S.

:

5. Auguftinum Hipponenfem Epifcopum , cu-

XXX. Salianus Jacobus Gallus , vir vitze

jus hortatu opus illud fuerat aggreffus adver-

integritate & indefeffo labore confpicuus,fcri-

fus querulos & infamatores chriftiani nominis,

píit celebre Annalium Ecclefiafticorum opus,

üi dicebant defe&um Romanse rei

& feorfim E

-

public?e

collectam.

pitomen feg medullam ex illis

hrifti doctrina infe&um.

XXXI. Strada Famianus , Italus S. T. Hi-

XXIV. Orlandinus Nicolaus Italus S. J in

ftoricus tota Kuropa celebris , fcripit de

literarum laude apprime floruit cultu latinze

bello Belgico: tres Decades , quos cum

limatzeque orationis. Hinc Neapoli evoca-

Udalislaus [ V. Rex Poloniz;. ac Sueciz

tus Romam ad fcribendam Societatis Hifto-

legiffet, datis ad P. Mutium Vitellefcum

5

T28-

6Ii

JZlppendix *.— Hhifloria.

E

Proepofitum. Generalem ,ïlitEris : Zirmorum ,

minis hoftes rholiretur , obiit anno Domini

inquit , motns in Aelgio fimgulari cultoque [hyload

1464. Scripfit de rebus ecclefiaflicis contra

a

finceree veritatir. Hifloriam . exyofiti a. .P. Famia-

Thaboritas librum unui.

ls

no Strada tanto omnium Ordium plau[u ex-

s

ceyti funt , wt hominer grofetio mon definant ,

T.

À

aut horce Zdnnales admürari , aut eorum con-

inuationem . ardenter. expo[cere.

ANos , qui eor

-XXXIV. '/I'rigxa.r,ltiiüs' Nicolkausi, Beiga S.þ J

]*

fingulari voluptate legimus €$. admirati [umus ,

Miffionarius Sinenfis , fcripfit Hiftoriam de

da

mec minus quam alü idem exoptamus

-

haud

Chinenfi expeditione, item Annales Sinenfes,

nejcii , quantum. €2. circum[petlio in. homine tan-

]*

:

te exifiimationis , €? virtur fugiende publica lau-

l

a;chhx:i&ianes Triumphos iïrx'r]a'p'oxiia71

Y

1

dis , eum ab continuatione remoratura fi: ld-

XXXV. Tfithemius ]panges";, ;ngtignïe'y Ger-

circo moflris. fiüece literis P. veftram compellavi-

manus , Abbas Spanhemenfis, Ordinis S. Be-

e

mus , cupientes ab ea. operam adliberi , u irmon

nedidi, vivebat anno r$5oo. & obiit anno

omittat , qua [uper [unt , in lucem edere , ad.hujus

1519. ?etatis fuze 57. Scripfit opera plurima,

meuli eloriam , ad Socz'etm?ix decus ,

TR

fed notiora funt Hiftorica , quze fimul edita

gioris famam | &c.

funt Francofurti anno 1600. Scripfit igitur

de illuftribus viris Germanis , de illuftribus

XXXII. Sulpitius Severus, æquälis & ami-

viris Ordinis S. Benedi&i ,

'ciffimus fuit S. Paulini, ut notum eft ex epi-

de Scripto;ibus

ftolis invicem fcriptis. Scripfit libros duos de

Ecclefiafticis. |

i

facra Hiftoria.

Item vitam S. Martini Turo-

z.

g

nenfis. Item Dialogum de converfatione

Orientalium Monachorum.

XXXVI.V Zondras Joannes Monabhus Grze«

li

XXXIII. Sylvius ]Eneas , patria Senenfis ,

cus , fcripfit libros 3. Annalium , quibus com-:

m

vir doctus , prudens, & magni animi ac pri-

plexus eft hiftoriam univeríalem ab orbe con-

l:

mnum a fecretis Imperatoris, deinde Epifco-

ditio usque ad exitum Alexii Comneni Impe«

]«

pus Senenfis , tum Cardinalis , denique fum-

ratoris Grzecorum, qui obiit anno Domi-

mus Pontifex Pius Secundus,dum expeditio-

nimillefimo centefimo decimo

/-Ao&a,vo. -

nem magnam adverfus Turcas Chriftiani no-

P

*

5

TOMI TERTII FINIS.

j

1l

RE

EH

T

Y

4*

0:

A]

p

&i

NS

NPS

j

i

———

[ d

$

N

w

&x

R R J?

ER

2

&a

o)&-

9-

7

G.

52

D

/

n

N

m

:/lw

EU

E

vl)l

——

-

HO

Wi

)

j

)a

-

gwet

s A

LA

H)R—

"

EU.

Mlï

3

uh-

n*xþ —

;

MHhihz

— & — — €0D "UV

R. P. Lohn. Bibl. Man Tom. 1lI.

INDEX

l

X

ul X jm X hod

R

t

N

Z

EM

d

*

*ö

h

l

)//

yiteoe

j-') MR

—

*» »XX xxä

w

X

)

£

[

[

A

M

N

—X*SQ.

?f

P

;

()j

7

77

7

PT

4

,

o

N

g

SSSSSSSSNS

F

5

;.

|

^

GNYET

N

"A

TA

]

d

Qs

S

A

N

BLL

M

N

AA

E2

Ü

N

N

W u

» ï*ä*xXx N

N

3

j

j

H

:

V

)

N

V:

J

Xxs

]

i

)

Z

N

i

M

:—-

/:

j

;

M

//

ZISS

Y

-'*-iy

t

N

VA.

W

N

2

,

p

uj

jf

D

N

N

ïfx

N

j

N*N W

d

CANDEX

NCIONATO

RIUS

— E — E o EM . d- ER —5 -- EM — N u 1

CO

L:

In Evangelia Feftorum : & Do,mixnicaru;m.

b-— a

Ut Index ;

ceu[ui.

2jïe tanto magis. þz;vir(; ?Qj)üt Le&ori , tria circa e-undem breviter pi*qmbnehdum

cbncïohg aliqua digeffi , mon ea im-

. Primum ef, mt.,

um i fzgfmf nonnihil muteriam pro

ed ut [evio-

lentione id fecifle , quod vilim , Concionatorem udftringi. concept

w a me de[ignato ,

rem aliduo . modo. redderem .laborem 15 , qui majorem ín ejusm

0.

di conteptibus digerendis difficulta-

"goterunt [olmm im illo conceptu

tem experiuntur ; unde quibus .conceptus ejurmodi mon placet./,

Virtutem vl Vitium afJumere , €? pro [uo. genio formam concion

i exlocir pro tali ;onceptu.de-,-

f

gnatir difponere.

"Alterum eft ,

ut miminerit. LeBor illius modi , quem in. Tnftru&tone VI I.' optfmztm €$ fa-

cilimun

e. dixi im concionibus formandis , cicet. 1.

Scopum . aliquem g

ra&icum [eu in. quoti-

As

?

eligat,

24

/

Jilius fenjum. bene de-

dianos ufur venientem , . g. vitium aliquod, aut. virtutem

j

.

au

claret. v, g. 1

n quo virtus au£ . witium illud Zon'þjiat ;

t quomodo exerceri .vel vitari debeat ,

3. Unam vel alteram rationem popularem ,

cur do&rina talis pra&icari. debeat , af--

j

ojïendat.

SS. Patrum

T-— mem a-— —— T5 UBReéueDR —Ceed Geum. ax" — C|hee 0 C CD

jerat , eandemque authoritate S. Scripturg ,

, fimilitudine , vel eruditione . confir-

met.

4

Hifloriam etiam aliquam inferat , fi placet ,

..qua Zluditores magir Gd eandem praxin

erám , que Jduditoribus contra talem

incitentur.. $. Tuterdum . obje&lionem quoque unam. vl ali

do&rinum — facile . occurrere. poffent , proponat , €9 apte

folvat.

6. Denique fervente €? apte

.Eyilogo /duditores ad. pratlicandam: talem do&irinam ex

citet ,

€$ impellat , ad. quem finem. copio-

am illi quivir titulus materiam . [uggeret ,

qt præter : &

le&lionem. | doctring . ?zulla' gropemodum. re

alia & opus fit futurum.

quando -tahz in hb?-]ndice ,

- quam im i[o contextu Bibliothecoe inter

Tertium eft , ut ,

L

am me uelle , ut Con-

eonceptus aliquos fradicabiler. ajfignavero . Allegori

m aliquam , at , neutiqu

cionator in illa. /Allegoria grobanda immoretur , [ed. ut a. per

modum acus , quà filum dotirine

.

labor in ip[a

do&rina grobanda €9 inculcanda

introducatur , u[urgetur., atque adeo ut potifimus

Wmpendatur 5 alioque. emim flerilis erit. concio , €9

nullum alium. fru&um , ifi quod hunc. vel . illum

San&um . ingeniofe €$ apte huic vel illi rei comparatum fateri debeat ,

reporiabit. duditor , quod..

ulique eft cogtm; finem. £5 inflitutum /cof?äioni:.'

demonftrari, de quo vide tit. Chriftus $. 11.

PROFES

n, 8. & S. 3. a. n. 10.

x

TO CIRCUM.

idem oftendi , quomodo annum

1

CISIONIS.

. III. Poteft

7

l.

novum bene inchoare debeant , fcilicet duas

facies a Jano ( a quo Januarius dictus e(mu-

T wocatus efl nomen ejur 3 ES U S

tuando,per quarum priorem uno oculo re«

; Luc. 20

Poteft donari Auditoribus

fpiciant- ad accepta priori anno beneficia , al-

tero ad commiffa peccata , & pro illis gratias

SS. nomen JESU pro Xenio , cle-

ricis quidem litera I, Conjugibus li-

agant,pro iftis veniam petant. Per pofteriorem

tera H , Juvcnibus S. cum variis do-

faciem uno oculo refpiciant ad actiones fe-

&rinis ipforum Statui congruentibus offerri ,

quenti anno fufcipiendas,utillas fru&tuofe per-

ut videre eft tit. Chriftus, & in Inftru&. me

-

agant : ajtero ad tribulationes fupportandas , -

VIL in conc. pro novo anno.

$

ut eas fru&uofe fuftineant, pro quo vide tit.

IL. Ex eodem themate poteft S

S. JESU

Gratitudo. Poenitentia. Intentio bona. Patien-

nomen Oleo comparari juxta illud . Cantic. r.

tia & tit. Op

era bona, Item iniïtg&. VII.

Oleum effüfum nomen tuum : & fructüs ex

conc. pro hoc Fefto. .

IV. Completi funt dier o&o , ut circum

ciderea

mvocatione«»hujus SS. Nomini5 reportari foliti

tun

Jndex Cóncionaforiit in Evänäclia. Feflorum,

613

charitate Chrifti ? Conjugatis argentea imago

turpuer. Luc. 2. pofeft culter, quo Chriftus

circumceifus eft, pro Xenio variis perfonis of-

Offeratur, 1, Ut difcant , fe quoad ftatum in-

ferri.1.Clericis,partim ut privatim propriascu-

feriores effe facerdotibus, atque adeo debitam

reverentiam exhibere debere. 2. Sicut argen-

piditates malas circumcidant: partim ut publi-

ce in concioüibus vitia populi comifTi refecent,

tum purum eft valde, nec fordes facile contra-

2. Magiftratui, ut eo utantur velut medici re-

hit, ita ipfos puritati confcientize adeo ftüdere

fpe&u corporis, id eft, reipublice , & tum

debere : 'ut dicere poffint cum Chrifto ; Quis

utrida membra abfeindant, autincidant:tum

arguet me de peccato ? 3. Sicut argento om-

dividant per juftitiam cuivis, quod fuum eft.

nia neceffaria pro fe & aliis emi poffunt , ita

3. Patribusfamilias , ut in Domefticis przeci-

ipfos Domefticis omnia ad vitam neceffaria

dant inutiles ramos difciplinse domefticze no-

procurare debere, 4. Ut argentum crebro ma-

centes. 4. Cuivis perfonse, ut in horto anim?&

nibus verfatum easdem maculat, ita ipfos ca-

fuze vitulamina fpuria praecidat , quo virtutes

vere debere,ne vel liberiori converfatione, vel

Chriftiano dignae tanto melius crefcant, Exci-

nimio opum ufu animas commaculent. Juve-

tentur ergo Auditores, ut illa Jerem. 4. verba

nibus cerea imago offeretur, 1. Ut difcant,

cerz in modum tra&abiles effe, 2. Ut me-

fibi applicent: Circumcidamini Domino,& au*

ferte przeputia &c. item illa AG. 15. Quia ni-

minerint , ftatum fuum fragibilem elfe inftar

fi circumdamini,non poteltis falvari,nam ideo

cere» imaginis,atque adeo caute vivant. 3. Ut

Chiiftus etiam nomen]Efu feu Salvatoris non

conentur inftar imaginis candidoe & rubicun-

aliter obtinere voluit;nifi per circumcifionem

dz , puritatem animi cum verecundia con-

&c. vide tit. Mortificatio,

!

jungere, Famulis offeratur imago fictilis , ut

V.Et vocatum eft nomen ejus . ESUS. Luc.2.

difcant. r. Statu fuo contenti effe, memores,

Oftendi poteft , qqomodo quisque per Jefum

quod fi&tilis imago Ghrifti perinde ut aurea ze-

falvari, & ut bonum femper annum habeat ,

íftimetur, & colatur. 2, Ut Chrifti exemplum

efficere poffit, fcilicet fi obfervet id, quod

qui a juyentute inlaboribus erat, ob oculos

David. Pf. 33. dixit: Quis eft homo &c. Decli-

onere , & imitari ftudeant. 3. Ut memine-

na a malo &e, explicetur ergo r, quid fit bo-

rint, ficut terra valde frugifera eft , ita ftatum

nus annus, nempe is , in quo habemus, quod

füum occafionem przebere, prseftantis , fum-

— * —

volumus ; cum autem nemo certius habeat

marum virtutum, puta humilitatis , obedien-

femper id, quod vult, quam qui vult id , quod

tize, patientize, charitatis geminse, & perfeve-

Deus vult, recte infertur, eum habiturum fem-

yantixe, exercitio, Infirmis & tribulatis lignea

er bonum annum, qui voluntatem fuam per-

imago offeratur , ut difcant. 1. Sicut lignum

&e cum divina conformat ; uti ipfe Chriftus

eft aptiffima pro igne accendenda materia, ita

. Catharinze Senenfi revelavit. Oftendatur

tribulationes optimam przebere occatfionem

charitatis divinze exercendse. 2. Ut difcant,

ergo practice , quomodo per annum volunta-

tem fuam in agendo, fuftinendo, & patiendo

fe tractabiles exhibere fuperioribus , medicis,

chirurgis , infirmariis, ficut lignum pro libitu

conformare debeant, Vide tit. Refign. $. 11,

/

n. 3. & $. 12. n. 3.

fecari, & dolari fe permittit, 3. Ut meminerint,

n

VI. Ex occafione ejusdem thematis poffunt

ficut lignum durum eft,& non facile frangitur,

i

'Auditores excitari, ut more Societatis Jefu

ita nec ipfos doloribus, & moleftiis tnorbi ce-

genovationem inftituant , in eaque tria obfer-

dere, frangique debere , cum gaudeat patien-

L

vent,quz in imagine renovanda folent ob-

tia duris, juxta commune proverbium : Dw

fervari, nempe z. ut abluatur imago per poe-

deinem. Ubel weiche mit , fondern ihm feck. ent

:

n

nitentiam,velut aquam calidam a fordibus,feu

gen tritt, Vide Inftr. 7. fol. 370.

Et vocatum

. peccatis. 2. Ut in iis partibus, quse obliteratoe

VIII. Ex oecafione thematis

funt, novi colores , id eft , virtutes ; Chrifti per

eft nomen ejus : ESUS ; Oftendatur, quodin

"

hoc nomine maxime verificetur verfus ille :

n

imitationem obducantur. 3. Ut velum obdu-

J

catur firmi propofiti, aliorumque mediorum

Conveniunt rebur momiug [meye [uis,

Eoquod

Chriftus ni triplici occafiono fe Salvatorem o-

]

quibus pulvis imperfeGionum arceatur, & an»

ftendere foleat, r.In univerfali redemptione

tiquae occafiones vel confuetudines tollantur,

Vide tit. Peenitentia. tit. Chriftus & confuetu-

generis humani; cujus beneficii magnitudo

do. Plures item conceptus in Infir. 7. pro

oftendatur ex ditis tit. Paffio Chrifti, & infe-

fatur cum S. Bernardo : Si totum debeo . pro

j

Fefto Circumcifionis,

'"VII. Pro Xenio poteft offerri imago Chrifti

me fa&to, quid addam prome refecto? 2. In

$

Pueruli, fed diverfis ftatibus diverfa. Et

juftificatione cujusvis hominis privati; cujus

11

beneficii magnitudo oftendatur ex fimilitudi-

e-

clericis quidem aurea, ut inde difcant 1. Sicut

aurum przeftantius eft omnibus aliis metallis,

ne rei ad ignem vel rotam damnati , cui poena

ita ftatum fuum omnibus aliis fuperiorem effe,

ob pauca verba |peenitudinem fignificantia di-

mitteretur , fimulque inter Amicos Regis of-

atque adeo etiam virtutibus excellere debere,

2.Sicut aurum omnia peé&tora ad fe trahit , ita

fenfi cum magnis donis reciperetur : Infera-

e-

ipfos omnes fzeculares exemplo & verbo ad fe

turque sequum effe , ut , cui multum dimitti-

ï'o

tur , multum diligat. 3. In liberatione a variis

frahere debere. 3. Ut aurum mire cor confor-

L

tat, ita ipfos confolari & roborare animas fibi

miferiis & tribulationibus , & tentationibus ,

j,

commiffas debere. 4. Ut aurum ex igne purius

uti S. Bernardus indicavit dicens : Nihilita

exit, & percuffum non frangitur, ita iplos cum

&c.triftatur aliquis veftrum &c. videtit. Chris

,

ftus $.3.n.1 1.& 12.unde fuadendum,ut morem

s, Päulodicexendebere; Quis me ,feparäþitxa

Hhhh 3

us

gd

L]

614 -

Index /| Concionatorius

Judxorum fequantur auditores, dicentium in

teftis falvari. De quo vide tit. Concu

pifeentia

adverfis cafibus : Eamus ad Filium MARUE,

S 3. 9. & 10. n. 3. & 4.

x

,

ut hilares fiamus.

TO EPIPHANLE

IX. Ex eodem themate oftendatur , quale

I

fit hoc nomen, & quam magnum ex triplici ti-

tulo. 1. Quiaa magno Domino datum, fcilicet

Oftend). potelt , hoe

OBfulerunt ei munera :

a Deo. 2. Quia fignificationem magnam ha-

.. feftum proeter alios titulos feftum dono-

bet, uti Jofephi /Egyptiaci , fed magis Salva-

rum appellari, & apud Germanos die Gebnacht:

tor Jefus, id quod ex comparatione beneficio-

uto/itenderetur , in hoc fefto praecipue libera-

rum oftendatur. 3. Quia permagrïa-facinora

les effe debere,tam erga homines, tum & ma-

obtentum eft,dum humiliavit femet ipfum, fa-

xime erga Deum , qui hoc die gentiles ad fe

&us obediens usque ad mortem Crucis. Inci-

yocaiído catholica:n fidem fundavit; Quia ve-

tentur proin Auditores , ut dicant cum Jofe-

ro non omnes íciunt, quod donum Deo gra-

pho & Azaria r. Mach. c, 5. Faciamus

tiffimum fit , dicat concionator fe id oítenfu-

nobis nomen &c. per fimilia facta.

&ipfi

rum , & dividat coriciones in tres partes. .. Ín

foleet d«

X. Oftendi poteft , quomodo

prima oftendat , nil. gratius illi offerri poffe ,

num, imo & totam reliquam vitam habere

quam cor. Éum infiunem narret ex Philippo

poífint Auditores , fcilicet per voluntatis fuze

Diez , quod Eremit» cuipiam petenti affidue,

r C NTP A ag

cum divina perfectam unionem , pro qua do-

ut oftendere Deus dignetur, quid ipfi gratif-

€&rina implenda conducere poffunt ea , qu»e

fimum offerri queat, diabolus in fpecie Ange«

Chriftus S: Catharinam Senenfem docuit,

li apparuerit, & dixerit , gratiffimum Deo fo-

uti tit. Refig, S. 12. n. 3. videre eft.

re , li dimidiam lunam , rotunditatem folis ,

XI. Offerri poteft pro Kenio Calendarium

folis & quartam partem rotze offerret. Cumque

quod certo indicet, qualem annum quisque

Eremita hoc non intelligens explicationem.

habiturus fit, nempe qualem voluerit, ficut

a Deo peteret, verum Angelum apparuiffe,

rufticus quidam dicebat , fe femper optimam

& dixife , quod per dimidiam lunam lite-

habere tempeftatem,eoquod aliam habere no- :

ra C,per Solis rotunditatem litera O,per quar-

luerit, quam.a Deo miffam , & ideo ftuges &

tam partem rotze litera R, atque adeo per ea-

meffem femper optimam habuerit, de quo

rum conjunctionem vox Cor intelligeretur,hoc-

vide tit. Refig. $. 5. n. 22. &

enim prze aliis peti a Deo. Prov. 23. Fili prae«

feq.

4

« n,22. &

be &c. hinc Pf. 32.figillatim illud creaffe-dici-

X

II. Offerri pote& þro Xenio do&rina, quä*-

tur, & Prov. 4. omni cuftodia fervari cupit ,

bene fe & alios dirigere,& fic felici(fimum an-

omniaque fe daturum 1. Jo. 3. promittit, fi

num obtinere queant ; ad quem finem narre-

cor noftrum nos non reprehenderit.In fecunda

turinprimis hiítoria de Philofopho Regi ju-

parte oftendat, quomodo debeant cor offerre,

veniSapientiam vendente, & hanc do&trinam:

li fcilicet hujus doni plenam difpofitionem &

Nihil incipe , domec — exitum | confideres

fugf

poffeffionem ipfi per amorem relinquant, nul«

gerente. Deinde oftendatur, quomodo in pra-

lum alium compoffeífforem admittendo ; hinc

xi ufurpari debeat haec do&trina. 1. In occa-

dicit : Diliges Deum ex toto corde,& Thomas

fionibus peccandi. 2, In actionibus quotidianis -

Kemp. 1. 2. c. 7. Dile&tus tuus talis eft naturae

A-— -— 0C5 "U — ean —— —— D. PRMRB - as n LR EMEM, — dub Vaf dàm ^ 2 ub a E Ml iE

perficiendis. 3. In tribulationibus perferendis

&c. 1n tertia exponat caufas , cur cor offerre

de quo vide tit. Prudentia $. 7. & $. 12. n. 1.

debeant,narrando ex fpeculo magno Exempl.

n

& fufius in Inftru&. 7. fol. 298.

V. Dile&. ex 2. hiftoriam de Virgine , in cu-

XIIL Simili modo offerri poteft proXenio

jus corde rupto aureis literis fcripta funt hzee

triplex doGtrina a philomela aucupi data. r.

verba: Diligo te plus quam me, quia creafti ,

Rem, quzxe apprehendi nequit , apprehendere

redemifti, dotafti me, in [ncarnatione , Eu«

C

l

ne tenta , fcilicet libertatem ab omni tribula-

chariftize inftitutione , juftificatione, przedefti

tione in hac vita. 2. Rem , quzenon eft verofi-

natione ; quze omnia ex di&is in tit. Charitas

q

milis,non credito, fcilicet felicitatem veram

confirmari poffunt. -

iC

K

in divitiis, honoribus, voluptatibus confiftere.

- ll. Obtulerunt ei mmnera , aurum , thus , €

!

3. Rem perditam , quze recuperari nequit , ne

miyrrham : Matth. 2. Oftendi poteft, per ifta

plangito, videlicet jaCturam divitiarum certa-

tria dona tres virtutes Theologicas fignificari,

xum , amicorum mortuorum , temporis. De

quae ideo offerri voluit Deus , ut oftenderet,

quo conceptu vide tit. Prudentia $. 12. n. 9

per hzec dona praecipue honorari Chriftum ,

& tit. Divitize, ac Tempus , ac Felicitas.

gratiamque illius & favorem acquiri.: Often«

H

d

datur ergo, quommodo per myrrham fides ob

XIV. Ex occafione thematis : Completi funt

difficultatem amara , per thus fpes furfum

d

dier o&lo , ut circumcideretur . uer

Oitendi

afcendens , & per aurum ex elementis pre-

il

poteft, quomodo fe quisque fpiritualiter

tiofifimum charitas virtutum przeftantiffima

circumcidere debeat , tollendo przeputium

defignetur, & declaretur ulterius , quomodo

)

concupifcentize, & quomodo per hanc cir-

tres Reges has virtutes exercuerint , & qui-

li

cumcifionem obtineat circumcifus Salvatoris

V

vis Chriftianus eos imitari debeat; in quem.

nomen , dum fuam i& aliorum falutem effica-

finem fervire poterunt, quz titulis de Fide,

!

citer per hanc circumcifionem procuret. Unde

Spe, & Charitate funt dicta.

ü

de hac circumcifione intelligenda eft fenten-

IIL. Apertie thefauris fuis obtulerunt ei -mune«

Q

h. 2.. Dici

[

tia a&. 15. Nifi circumcidamini ,. nqn po-

ra, aurum , thu)' , € myrrham ; Matt

poteft ,

Q

f

In EÉvangelia F orum.

615.

a

poteft , varias caufas a variis affignari,cur au-

tam male vivant. 5. Etiam Herodi & aliie

rum, thus, & myrrham Deus per Reges offer-

eam annunciarunt, & publice confeffi funt,fic

ri voluerit, przecipuam tamen videri, ut often-

& Chriftiani non tantum corde,fed etiam ore

deret, per quze opera Chriftiani ( quorum pri-

& opere confiteri debent, juxta illud Rom.1o.

X

mitize fuerant tres Reges ) füuam vocationem

corde creditur &c, uti fecerunt SS. Aftion. &

Q«

certam facere debeant , fcilicet per myrrham

Epite&us Martyres ad omnes quxitionesPre-

jejunii, per thus orationis, per aurum eleemo-

fei nihil aliud refpondentes, quam Chriftiani

fynse ; oftendatur proin, quam apte his operi-

fumus , ut in vitis Patrum legitur apud Rof-

bus dona Magorum comparentur, & quomodo

Weid , ut dicere poffint cum S. Paulo ». Tim.

per ea quivis Chriflianus vocationem fuam

4. Bonum certamen certavi, fidem fervavi &c.

ju

certam facere, & fignum przedeftinationis ob-

Vide plura tit. Fides

$. 5. & tit. Chriftianus.

tinere poffit ; ad quod fervient di&ta in titulis

Abftinentia , Oratio , Eleemofyna.

Item Inftrué&. VII. /Exempl. 9. fol. 104. |

IV. .Et procidenter adoraverunt eum, Matth. 2.

VII. Ex occaüonä thematis : Obtulerunt ei

Oftendatur , quomodo Magi modum vere &

munera : oftendatur, quod munus fit grati(fi-

8

fructuofe orandi & templa frequentandi do-

mum, illud videlicet, de quo Thomas Kemp.

cuerint, docendo, quid ante ingreffum, in in-

l. 3. c. 8. ait in perfona Chrifti : Quid magis

greffu, & poft ingreíffum faciendum fit,de quo

ate requiro, quam ut te ftudeas mihi ex inte-

.

vide di&a tit. Oratio. $. 12. n. 9.

gro refignare ? Unde declaretur : z. Quid fit

V. Per aliam viam reverfi funt in regionem

fe offerre, fcilicet alterius arbitrio & volunta-

j

J

fuam. Matth. 2. dicatur ,. effe laudabilem mo-

ti fe committere. 2. Quis fru&us ex tali obla-

ia

rum quorundam religioforum , ut in fefto

tione fperari poffit, fcilicet ut Deus vi- . "im fe

principali renovent vota fua ; hunc autem mo-

totum poffidendum offerat , ficque dicere pof-

rem Chriftiano cuivis in hoc fefto utpote prin-

fit offerens: Venerunt mihi omnia bona pa-

]

cipali Chriftianorum imitandum effe, ideoque

riter cum illo. Vide tit. Refignat. & Deus.

praeftanda tria , quze in di&ta renovatione vo-

[«

torum prze/tare folent religiofi. Et 1. refrice-

j*

VIII. Ex occafione thematis : . Z/identer [lel-

tur memoria beneficii per vocationem collati,

lam gavifi [unt. gaudio magno valde : oftendi po-

pro quotit. Fides ferviet. 2. Examinetur,quo-

teft magnitudo gaudii, quod ex fide divina

«

1nodo vocationi fatisfecerit, ut errores coimif-

percipitur, id quod oftendi poteft ex bene-

fi per confeffionem deleantur , mediaque apta

ficio vifus coeco reftituti.

Unde in prima

pro emendatione inquirantur , de quo videa-

parte comparetur carentia fidei cum coeci-

tur tit. Pcenitentia, przecipue $. 7. & 10.

3

tate corporali , ut de qua verius dicatur illud

Ut renoventur vota, & propofita Chriftiani in

Tobize c. 4. Quale gaudium mihi erit, qui in

baptifmo fa&ta,de quo vide tit.Baptifmus.Hinc

tenebris fedeo , & lumen coli non video ? In

füadet Thom. Kemp. l. 1. c. 19. Circa fefta

fecunda parte oftendatur, quomodo fides in-

ïj

f

principalia &c, & fruttum hujus renovationis

terna & externa funt duo oculi anim:e , fimul-

oftendit, dicendo ibidem. Secundum propofi-

que eorum utilitas ex aptitudine ad vitandum

S

tum noftrum curfus profe&us noftri. Vide

lapfum , & errorem itineris , ad fun&iones

tit. Chriftianus. $. 3. 5. &

peragendas , ad objecta dele&abilia cum vo-

VI. /identer autem fiellam

gavifi [unt. gaudio

luptate afp

icienda , decl'aretur. Vide tit. Fi-

snagno valde. Matth. 2, dici poteft,varias caufas

des $. 3. & 5.

affignari ab authoribus, cur Deus Magos per

IX. Ex occafione thematis: Erce /Magi ab

ï

ftellam vocaverit ; potifimum videri , ut indi-

Oriente venerunt Jerofolymam. Matth. c. 2.

caretficut Magi velut primiChriftiani per ftel-

dici poteft, hos Magos ex Gentilibus fuiffe

lam ad Chriftum vocati funt, ita reliquos quo-

primos Chriftianos, atque adeo in exemplum

4

que Chriftianos per veram fidem, quam ftella

proponi debere , quomodo vitam chriftia-

reprzefentat , ad Deum in coelis inveniendum ,

nam ducere oporteat, fcilicet ut , quemad-

adorandum, & illo fruendum pervenire debe-

modum quidam S. Pater advertit , fit in cor«

xe. Unde in duas partes concio , dividi potelft.

de Chriftiani charitas , in ore veritas, in cor-

Xa»

Ín quarum prima oftendatur, quomodo ftella

pore caftitas; quz proin fufius explicanda

-

Magorum omnes verze fidei proprietates ha-

erunt. .

buerit, de quo vide tit. Fides. In fecunda,quo-

X. Ex occafione thematis :

À

Et pïocz'dmtä:

modo Magi fe erga hanc ftellam gefferint, vi-

adoraverumt illum , €9 apertir thefawrir obtulg-

delicet 1. quod videntes eum gavifi fint gau-

runt ei munera : oftendi poteft ,. non fufficere

dio magno valde, quod idem faciendum Chri-

folam fidem ad nomen Chriftiani obtinendum,

ftianis,& quidem tanto magis,quanto plures &

fed etiam opera requiri , uti fufius oftendi po-

digniores fuerunt ,. quibus hzec ftella non eft

teft ex iis , quze tit. Chriftian. $. 5. n. 1. & 3.

orta. Vide cit. tit. 2. Quod ejus du&um fecuti

&tit. Fides S. 13. funt dicta.

XI. Ex occafione thematis : Z'identer

"»

fint ; hinc & Chriftiani juxta principia fidei vi-

vere ; certe S. Therefia dixit,omniavitia Chri-

lam gavifi [unt: poteft per ftellam prazefentia

wwed — QOW LCNCUCOME C A r—m o4hB, .

ftianorum ex defectu fidei oriri ; hinc M. Avila

Dei intelligi, & oftendi, quantam Letitiam illà

3 d

dicere folebat : malos Chriftianos aut H»ereti-

pariat , fi ob oculos verfetur feu antecedat in

-

corum carcere dignos effe,fi non credant arti-

quotidianis actionibus , in tribulationibus, in

L

culos fidei : aut ftultorum cavea, fi credant ,

tentationibus, ad quze deducenda fervire mul-

tum poteft titulus Dei praefentia.

E n

quae de coelo & i'nfgrno revelata funt,& tamen

L]

RE

Index Contionatorius

616

XII. Exoccafione thematis : Obtulerunt ei

mitise funt offerendze, nempe 1. Primitize vi«

munera , aurum , thur , €9 myrrham : declara-

te rationalis feu Adolefcentig , juxtaillud Ec-

ri poteft, quze dotiíffimum munera a Chriftia-

clef. 12. Memento Creatoris, quod tanto

nis offerri debeant , fcilicet aurum charitatis

promptius faciendum , quanto major inde fru-

feu obfervationis mandatorum , thus oratio-

&us fperandus ; bonum enim eft adolefcenti, fi

nis, & myrrha mortificationis, de quibus vi-

jugum portaverit ab adolefcentia fua. Thren.

de titulos fpeciales.

3. V. 37. bonum fcilicet ad confervandam in«

nocentiam & gratiam : bonum ad facilitatem

PRO FESTO PURIFIC A-

& confuetudinem in virtutibus obtinendam :

bonum ad augenda merita & gloriam: bonum

T I O,xN :

I

ad fruendam confolationem magnam ante,in,

& poft mortem.Valde merito Tobias filium ab

| Uikrz'tnt eum in eru

fa.lem ,Wb fifierent. eum

infantia timere Deum docuit. Tob. z. v. 18.

Domnino : Luc. 2.. Perfuadenda fui ipfius

& Anna Samuelem 1.1.Reg.c.1.v.35. 2,Primi-

oblatioad exemplum Chrifti;ideoque in Exor-

tize diri per orationem : exemplo David. Pf.62.

dio narrandum factum /Efchynis pauperisPhi-

Deus &c. ad te deluce vigilo , quod ut nos

lofophi , qui , tefte Senecal.1 de benef.c. 7.

quoque prompte faciamus, monet S. Chryf.in

cum alii Socrati magiftro varia dona offerrent,

Pf.5. dicens:Si os noftrum perorationem mu-

ipfe quoque acceffit, eumque fic allocutus eft :

nierimus , diurnze actionis pulchrum fünda-

Video, o Magifter, varia tibi ab aliis dona of-

mentum jacimus. Idem S. Climacus grad. 25.

ferri,ego vero cum aliud non habeam,nifi me-

fuadet, dicens: Da Domino primitias diei

ipfüm , hoc unicum , quod habeo , totum of-

tu:e , erit enim ifta illius, qui prior occupave-

fero , fogans, ut boni hoc donum confulas ,

rit ; unde doemonem fpecialem , qui precur[or

meminerisque alios, dum multa tibi obtule-

vocatur,& primas diei cogitationes vendicare

runt,plura fibi ipfis refervatfe. Quo audito So-

fibi conatur, conftitutum dicit : Vide de hoc

crátes refpondit : Ziquo animo efto,/Efchines,

plurain Fabro conc. ?. inhoc Fefto. 3. Primi-

ä

'profecto enim tu liberalitate tua omnes vicifti.

tias cujus a£fionir per bonam intentionem :

Accipio ergo te, dabo operam , ut te tibi me-

juxta monitum D. Pauli 1. Cor. 1o. v. 3o. Si-

liorem reftituam. Ex cujus hiftoriz occafio-

ve ergo manducatis &c. & exemplum Abe-

ne dividi poteft concio in tres partes. Etin

lis Gen. 4. adipem offerentis, adeps autem eft

prima quidem, quomodo oblatio fui fif facien-

gloria divina, quze per intentionem bonam

da, per refignationem ícilicet voluntatis fuze.

quaeritur; ficut enim Deus dixit: Gloriam

2. Quas ob caufas hzec oblatio fit prompte &

meam alteri non dabo ; ita & de adipe dixit

libenter facienda , quia fcilicet donum hoc eft

Lev.3.v.16. Omnis adepsDomini erit jure per-

ä

maximum,cum nillil fibi offerens. refervet : fa-

petuo. Sic S. Greg. Naz. fecit, dicens : TTibi

cillimum €8 obvium,cum ab omnibus etiam pau-

Chrifte vivo, tibi loquor, tibi Chrifte fedeo, ti-

perrimis offerri poffit : Dro gratiffimum, quia

bi incedo, quandoquidem me manu regis. Sic

nihil magis requirit , tefte Thoma Kempenf,

& ecclefia praeit exemplo, omnes horas inci«

l. 4. c. 8. Quid magis a te requiro &c. /Multi-

pienta verfu Deur in adjutorium €9c.. Quo fru-

glici titulo debitum , uti S. Bernardus teftatur 1.

&u autem hoc fit faciendum , teftatur S. Da-

de dilig. Deo, dicens : Si totum me debeo pro

me facto,quid addam pro me refecto &c.quam

vid Pf. 1. dicens : Et erit tanquam lignum

&c. expeditus S. Petrus. Luc. s. v. 5. in ver-

fententiam vide in tit. Paffio Chrifti. S. 3. In

bo Chrifti laxans rete

tertia parte dicatur, quod Deus quoque fit

faciens.

, & copiofam pifcaturam

hoc donum benigniffime accepturus & melio-

AL Lumen ad. relez)afionem gehtium ^ Luc; 3.

rem fibi quemque reftiturus,meliorem fcilicet

poteft dici Foliettam Hiftoricum Genuenfem.

ä

1n temporalibus bonir , juxta promiffum Chrifti

ut indicaret , fe utilitati eorum ftudendo fe

Matth. 6. Quzerite primum regnum Dei &c.

confüumere, candelam ceream ardentem in

& exemplum agricolv tit. Refignatio narra-

fymbolum affumpfiffe cum hoc lemmate : ve-

ä

tum. Meliorem in meritir, cum de tali dici pof-

t

firos con[umor. in ufur : hoc autem potiori jure

fit, ficut de Chrifto Luc. ?. Proficiebat »etate,

Chriftum dicere potuiffe , ut qui vere per ce-

& fapientia &c. nam profectus nofter in hac

reum fignificatur, quia ex virginea carne ve-

refignatione maxime confiítit, tefte Thoma K.

lut puriffima cera fa&us : tum quia animam.

1.3.c.25. Meliorem quoque in pace €9 quiete ani-

quoque puriffimam & tenerrimam velut lych-

nimi,juxta teftimonium lfai. 44. v. g. Utinam

num aptiffimum igni fovendo convi&tam ha«

;ä

attendiffes &c. & Thomze Kemp. l. 3. c. 37.

buit.& quia accenfus charitate noftros in ufus

Dixitibi &c. Vide

plura in hunc finem/ cit.

confumptus fuit,unde S.Bern.feff.. in circum-

|

tit. Refignatio.

cif. ait: Totus mihi datus,& totus in meos ufüs

TE Omne ma[culinum: adaperiene vuluwm San-

&um .Domino vocabitur. Luc. 3. Poteft often-

confumptus.. Imo Guarricus feff.de purif.quafi

|

prodigum effe dixit : o Deum,fi fas eft dicere,

di, quod non tantum in veteri Teftamen:

prodigum füi prae defiderio hominis ; an non

if.

to, fed etiam novo Deus primitias requirat,

prodigum,qui non folum fua, fed & feipfum im-

cum hoc fit teftamentum & lex gratize, atque

pendit, ut hominem recuperaret,non tam fibi,

t

adeo majorem gratitudinem & profeffionem

quam — homini.

Oftendatur dein quomo-

excellente & poteftatis DEI fuper omnes

do hunc cereum in manus fumere (oold

?

creaturas exigat. O&ex;datur' ergo , quales pri-

eft, cum fiducia invoqare debeamus , rz. tem-

D.

pore

4

617

Ín 'Euz-m'gelizzï ; l'!/iü!lïï?

pore.orationis exemplo ecclefize omnes ora- — jus humilitationis difficultas & magnitudo ex

tiones, cum claufula per Chriftum claudentes, —dignitate perfonze fufius demonftretur.

hinc ipfe Joannis 16. v. 13. hortatur: Amen

Ín fecunda parte oftendatur, quam formofa

dico &c, a. Tempore tempeftatis , fpiritualis

fuerit B. Virgo in confpectu Dei ob hanc hu-

precipue feu tribulationis ; fi enim cereus

militatem , 1. e. quantopere Deo placuerit :

materialis toties contra hanc profuit , quanto

Nihil enim,tefte S. Hieronymo ad Celantiam,

magis Chriítus proderit,a quo ille virtutem ac-. . nibil eft, quod nos ita hominibus gratos &

cipit ? Experti Apoftoli in tempeftate maris ;

Deo faciat,quam fi vitze merito magni fed hu-

&S.Catharina Senenfis,quoe graviffima tenta- — militate infimi fumus ; nam , ut S. Bernardus

tione carnis pulfata , cum Chriftam ipfam vi-

f. fuper mifías ait, non magnum eft effe humi-

leutem quzereret,cur feinilla tentationistem- — lem in abje&ione , magna prorfus & rata vir-

yeftate reliquiffet, eundem refpondentem au-

tus humilitas honorata. Oftendatur ergo,

divit: lu medio tuo pectore eram , & te cufto-

quam magna in dignitate conftituta fuerit B.

divi, ne confentires tentationi. 3. Tempora

' Virgo ( pro quo probando tit. Hyperdulia Ma-

mortis: juxta illud. Chrifti Luc. 12. v.35. Sint

riana $. 3. videri poteft ) quantaq ; ideo hu-

]umbi &c. tunc dicendum cum David Pf. 25.

miliatior fuerit, dum peccatricibus mulieribus

v.4.Si ambulavero &c.cum S. Paulo Rom. $.v.

annumerari voluit, & per confequens , quan-

3.5i Deus pro nobis, quis contra nos? aut cum

topere Deo per hunc a&tum placuerit , ac in

]ob.c.17.v.3.Pone me,Domine &c. fic dicemus

ejus confpectu formofa fuerit.

cum Simeone: Nunc dimittis &c. vide Engel-

In tertia paxte oftendatur , quo medio B.

gt. Coel. $.3. in hoc fefto, & Bibl. tit. Chriftus.

Virgo ufa fuerit ad tantam humili*atem exer-

IV. L(I,imm add revelutionem gentium Luc.2.Po-

cendam, ícil. eodem, quoSponfa ufam fe fuiffe

teft facrorum cereorum ceremonia explicari

fatetur, dicens: Quia deroloravit me fol :.id. eft,

& defendi, eum in finem pro exordio narre-

Chriftus exemplo fuo , id quod mere fuo pul-

tur, olim apud Romanos ludum fuiffe, in quo

chre.S. Bernatdus f. 3. in purif. indicat. dum

finguli certantes lumen manibus ferre coge-

B. Virginem fic loquentem inducit: Quid mihi

bantur ea conditione , ut vinceret , qui lumen

opus purificatione ? curabftineam ab ingreffu

inextinctum fervabat. Subinferatur,fimilem lu-

templi , cujus uterus nefciens virum templum

dum a Chriíto inftitutum pro cereorum ufum,

fattus eít Spiritus fancti ?. cur non ingrediar

hinc Luc.11.v.35. dicebat: Sint lumbi &c. Ve-

templum, quae Dominum genuit templi? Ve-

rum Hsereticos coiiari omnibus viribus extin-

re, o B. Virgo, vere non habes caufam, nec ti:

guere hos cereos, unde oftendendum 1. Quam

bi opus eft purificatione ; fed numquid filio

- 1 —— — w—t 3

fapienter inttituta fit hzec ceremonia referendo

tuo opus erat circumcifione ? Elto inter mu-

& explicando fines,ob quos inftituta eft. 2.Re-

lieres tanquam una earam, nam & filius tuus

futandze funt objeCtiones haereticorum quatu-

fic eft in numero peccatorum. Excitentur pro-

or, velut totidem venti a quatuor plagis 1sun-

"in auditores , ut & ipfi ftudeant excitare fe

a

5no 1'-

C

di flantes, nempe quod hzec ceremonia f

i ä,,i A-

gemino lioc Chri(ti& B. Virginis exempload

ftitiofa fit: quod fit Ethnica: quod prodigalita-

' fimilem humilitatem exercendam;nec curent,

ti obnoxia: quod ridicula , dum de die lumen

fi nigri, i, e. quoad ftatum aut zeftimationem

accendimus, quafi Deus parum viderct;ad quae

viles fit apud homines, fed potius gaudeant fe

omnia fufius proponenda videri poffunt Faber

effe formofos & gratos in confpe&u Dei; nam,

án hoc fefto c. 7. & Georg Scherer conc. 3.

ut recte S, Ambrofius dixit,fi gloriandum eft,

.V. Po[lquam iampieti funt dies purgationir ejur ,

Chriftiano, de fola humilitate eloriandum eft,

Ü

Luc.2, dici poteft, fponfam Cant.1.v.4.mirabi-

utpote de qua fola crefcitur apad Deum. Di-

lem fententiam de fe protuliffe, dum dixit:

cant proinde cum S. Paulo Gal. 6. Mihi au-

Nigra fum , fed formofa ; fi enim nigra fuit ,

temabfit gloriari &c. fibique applicent con-

quomodo formofa effe potuit, neq ; enim nigri

filium. Ecclefiaftici c. 11, v. 12. Confide , &

homines inter formofos numerantur. Sed hoc

manein loco tuo. &c.

dubium ipfa ftatim folvit , dum addidit : ficut

Vl. £t ecce homo "erat in erufalem , cui. mo-

tabernacula Cedar &c. quse foris quidem ni-

men erat. Sumeon, €$ homo ifle juflus €9 timoratus,

gra erant propter tempeftatem ; intus autem

Luc.4. Ex hoc themate poteft occafio fumi

les

la

auro pulcherrime exornata; fic ergo & Sponfa

excitandi auditores ad difpofitionem pro feli-

foris quidem & in confpe&tu. hominum fe ni-

- ci morte fufcipiendam; quem in finem concio

gram & vilem effe reputatam fatetur , fed in-

dividi poteft in duas partes:

l«

tus feuin animo totam formofam fuiffe , uti

[l

Et iu prima quidem oftendi , quanti interfit

David Pf.44. de eateftatur,dicens: Omnir gloria

uniuscujusque hominis felicem mortis articu-

Filim Regis ab intus.Quod Sponfa de fe faffa eft,

lum fortiri , utpote a quo tota felix aut infelix

id pariter de fe B. Virgo in fua purificatione

9eternitas dependet; quamque adeo merito

ïS

fateri poterat, & dicere: Nigra [um , [ed formo-

Chriftus toties in Evangelio hortatus fit , ut

i

: id quod inipfa concione fuíius demonftra-

homines ad mortem fe pararent. Sint lumbi

bitur , qu?e proin in 3. partes dividetur.

&c. Et vos eftote parati &c. Vigilate , quia

In prima oítendatur , quomodo B. Virgo

neícitis diem , neque horam.

;1;

tempore Purificationis nigra fuerit, feu fe hu-

In fecunda parte doceatur exemplo Simeo-

miliarit, dum inftar aliarum mulieram,quse in

nis, qu?e fit difpofitio optima ad mortem , fci-

peccato conceperunt , ideoq ; purificari debu-

licet triplex. 1. Ut quis, ficut Simeon , fit ju-

i

erunt, purificationis legem implere voluit; cu-

ftus & timoratus , nam vitaoptima eft optima.

'14

difpo-

R. P. Loln. Bill. Man, Tom. II1.

liiiþ

618

Ind&x Cd;zc'äoäzatoriz:,:.n

—

à

difpofitio ad mortem juxta notum axioma :

XII. Ex occafïone**them*ätis:' Nm;t' dimittis. -

Qualis vita, mors ita.J7/ie das End , [o d:e Lend,

Jervum tuum , Domine: poteft explicari , quae fit

:

2.Przefentia B.V. quse fudorem detergit,ut fa-

optima difpofitio ad mortem ; ad quem finem

cit viduze in Spec. Exempl. tit, Bona ex. g. &

Ji

referri poteft,quod Joannes Berchman,ftudio-

j

contra dzemones fortiter protegit, terribilis il-

fus e Soc.[Efu,in morte Crucifixum, rofarium,

lis ut caftrorum acies ordinata ; hinc ecclefia

& regulas in manum fumpferit,dixeritq;: Cum

illam przecipue pro hoc articulo invocare do-

his tribus libenter moriar : unde inferatur :

cuit in falutatione Angelica. 3. Si Chriftumin

ulnis, imo in pectore, habeamus ; tunc enim

amorem Chrifti crucifixi;B. Virginis, & man-

datorum Dei obfervationem effe optimam di-

dicere audacter poterimus: Si Deus pro nobis,

fpofitionem ad m

quis contra nos ? & cum Simeone : Nunc di-

ortem ; de quibus vide tit.

Paflfio Chrifti & Hyperdulia.

]N

mittis &c. hinc ab ecclefia pér modum viatici

datusin ulnas offertur.Excitentur proinde au-

PRO FESTO S. S

ft

E5

f:BAsTïxANII.

gïl

ditores ad. hanc triplicem difpofitionem pro-

curandam ; ut cum Joanne Berchmanno e fo-

Irtus de illo exibat , €2

þ

cietate regulas,rofarium & crucifixum in ma-

F

Janabat O;WZZJ'. Luc.6.

(

Ex hoc textu fuümatur occafio excitandi

nibus gerente dicere poffint : Cum his tr

ibus

auditores ad S. Sebaftianum omni ftudio co-

en

libenter moriar. Vide plura. tit. Mors.

h

lendum, Eum in finem concio dividatur in

d

. VILEx occafione thematis: Poflquam inpleti

duas partes, in quarum prima oftendatur,cur

funt dies Purificationir : Luc. 2. poteft oftendi ,

5. Sebaftianus fingulariter colendus fit, nem-

Án

quomodo "*, V. fe reputare potuerit peccatri-

pe uta pefte ( cujus morbi gravitas ex vehe-

cem indigentem remedio Purificationis, & ex

tü

mentia veneni graviter cruciantis , cito peri-

Y

hac occafione ulterius declarari poteit, quo-

mentis, & facile alium invadentis , erblich ,

modo fe quivis homo juxta exemplum S.Fran-

d

"demonftretur ) nos liberet ; pro cujus confir-

cifci Seraphici & S. Borgize máximum pecca-

matione narretur hiftoria de Angelo tempore

pE

toré reputare vocarepoterit, quem conc?ptum

peftis in civitate aliaque circumeunte,domos-

tle

Af

explicatum vide tit. Humil. $.12.q.2. Item

ap.

Q tot i&tibus, quot homines mori ex illa domo

Alphonfum Rodriq. p.2. tr. 3. c. 34.

Gdebebant, percutiente , poftea vero ob preces

g

VIII. Ex eodem themate occafio fumi po-

R

publicas indi&tas manifeftante cuipiam pio

telt demonftrandi, quomodo quivis homo pu-

Seni, averfum iri hoc malum , fi ara in hono-

qt

rificari debeat per frequentem ufum contritio-

rem S.Sebaftiani exftrueretur. In fecunda er-

E

nis, confellionis & examinis confcientize ; fi-

go parte oftendatur

?

; qQuomodo nunc quoq; ara

bu

mulq; oftendi, quantam inde loetitiam ante, in,

iritualis a quovis erigenda fitin honorem S.

(

gg

e€

i

& poít mortem fit concepturus, juxta illud

baltiani , atq ; adeo r. ponenda fit pro hoc

Thomse Kemp. effatum l. 2. c. 6. Si eft gaudi-

altari erigendo bafis, feu magna zeftimatio de

n

um in hoc mundo, hoc utiq; poffidet puri cor-

&

hoc San&to concepta ; ad quam seftimationem

dis homo. Vide titulos contritio, confeífio,

concipiendam juvare poterit, tum Deiipfius

(e

& examen conícientize.

n

tantopere S. Sebaftiani cultus propagantis

Xl. Ex occaíione thematis : T'ulerunt eum in

jadicium,tum communis hominum erga ipfum

W

gJerufalem , ut. fiflerent eum. Domino : oftendi

affe&us & veneratio. 2. Erigendze fint colum-

poteít , quomodo per bonam intentionem om-

n?e & reliqu?e partes altarisjid eft, firma fidu-

nes actiones noílras velut partus noftros in

Jerufalem cceleftem portare, & Domino Deo

cia concipienda, eaq;per feriam & frequentem

invocationem, aliaq; pia opera, v. gr. devotas

li

fiftere feu offerre debeamus. Unde oftendi ul-

preces, confeffionem , communionein, jejuni-

üt

terius poteft quomodo facienda fit intentio, &

lt

um, eieemofynam &c. demonftranda. 3. Ipfa

quem fru&um quis ex tali intentione fperare

S.Sebaftiani imago feu vita altari inferenda fit

p

pofüt. De

N

tentio bona.

quo cgnoepþu. vide plura tit. In-

cum hac infcriptione. Ut impetres orationis

ejus fuffragium , non deferas converfationis

f

X

X occafione the

hiäti's | Accþm't eun in

fe

ulnar [utr : poteft narrari hiftoria de mendico

exemplum; unde enarrentur , quze imitari in

5. Sebaftiano auditores debeant , videlicet fi-

$

femper lzeto inter adverfa , qui przeter alia di-

delitatem & fervorem in fervitio divino , ac

cere folebat , fe Deum duobus brachiis tam

W

mandatorum obfervationem , zelum & chari-

D

ar&e complexum fuiffe, ut nunquam ab eo

tatem erga falutem proximi, cui aífidue fuc-

feparari queat; haec autem brachia effe humi-

currebat loetando & animando, & conftantiam

p

litatem; quorum proin exercitium breviter o-

in fuftinendo martyrio

ftendendum erit, pro quo fervient tituli Hu-

, quae omnia facilg. ex

militas & Charitas

vita amplificari poffunt.

Q

jj i Heliotmpium Drexef

IL./— Onmis turba querebat eum tangere. Luc. 6.

N

lii l. 2: c. r.

XL. Ex occafione thematis : Lumen ud reve-

Ex occafione hujus fententize excitari poffunt

?

auditores ad peftem peccati vitandam,& ideo

lationem gentium : Luc. c, 2. poffunt juxta mo-

ad S. Sebaftianum quoque ferventius colen-

rem receptum cerei diftribui facerdotibus ,

101

dum & invocandum. Dividatur itaq ; concio

Q

fenibus, viduis, virginibus , conjugatis , &

iu duas partes , in quarum prima oftendatur,

k

monftrari, quid finguli a Simeone, Ànna Pro-

quod peccatum velut peftis animze multo ve-

phetiffa, B. Virgine, Jofepho in przefenti hifto-

hementius fit timendum , quam peftis COrpo-

ria addifcere polfint : quem conceptum fufius

explicatum vide

"

ralis, quia hzec quidem facile contrahitur (4

ü

apud Fabrum in feíto Puri-

ab omnibus amicis

L

ficationis c. g. :

erblich ) cito Pe»ri,mit :

V

deferi

ln Ewangelia Feftorum.

619

l

deferi facit, gravem cruciatum affert , quae

ceret : Ecce fagitte intra te funt. l. Reg. c. 20.

omnia mala plus longe peccato conveniunt,ut

& oftendi, nullum certius effe fignum amicitize

l

quod etiam animam occidit ; unde merito

& gratize apud Deum obtentze, quamfi dici de

huic pefti applicari poteft illud Chrifti dictum

aliquo polfit: Ecce fagittze tribulationum intra

;

te funt. Id quod 1. probetur authoritate 5.

Matth. ro. Nolitetimere &c. In fecunda parte

oftendatur, cum S. Sebaftianus &Deum & ho-

Scripturae Tob. 12. Quin acceptus c. Hebr.

minem fumme femper dilexerit,atque adeo il-

12. Fili mi &c. Jac. 1. Omne gaudium &c. 2.

ïl

]

lud maxime malum avertere cupiat,quod Deo

Authoritate SS.Patrum, quos vide tit.Patien-

magis difplicet , ejusque honorem & amorem

tia $. & 4. 3. Exemplis Chrifti, D. Virg. & S.

:

Sebatiani, cujus tribulationes & martyrium

impedit, & hominibus magis eft nocivum ,

quam libenter concurfurus , & fuum patroci-

breviter narretur, & inde inferatur, quam ma-

gnum oporteat effe amicum Dei, quamq; adeo

nium oblaturus fit pro hac longe graviori pe-

fte avertenda, qui pro pefte corporali extin-

merito invocetur pro pefte avertenda. Exci-

guenda tam propitium & folicitum fe przebet.

tentur proin auditores ad. illum novo fervore

í

colendum & invocandum, atq ; ut preces effi-

Excitentur proin auditores ad novam fidu-

(

ciam vel hoc etiam titulo erga ipfum concipi-

caciores fint, etiam imitandum in fagittis tri-

endam, variaque devotionis annuse,menftruze,

bulationum fortiter excipiendis , ut ficut focii

ill

hebdomadariz , quotidiana penfa petfolven-

paffionum fuerint, ita & gloriz fint futuri.

N

da. Vide tit. Peccatum.

— W. Biati eritis cum vos. oderint homines. Luc.

T. Z/enerant, ut audirent eum , €2 fanarmtur a

7. Ex cujus textus occafione oftendi poteft ,

Z

languoribus fuir, Luc.6.Ex occafione hujus tex-

quam vere S. Job. c. 7. dixerit, militiam effe

vitam hominis fuper terram , cum etiam do-

tus excitari poffunt auditores , utpro pefte a-

vertenda faciant, quod David pro averfa fecit,

meftici, i.e. ipfi homines ejusdem naturze par-

dum ícil. poftquam mifertus eft Dominus fu-

ticipes , fint inimici hominis , quaim zequum

[e

per afflictionem , & Angelo populum percu-

promifit, ut omnes bene certare difcant , id

!

tientidixit: Sufficit , nunc contine manum tu-

quod a S. Sebaftiano difcere potuerunt. Unde

]

am, altare exítruxit, plauftra boum in ufum li-

concio in duas partes dividi poteft, & in

8

Yi-

e

gnorum concidit , & holocauftum obtulit. l. 2.

ma oftendi, quam bene S. Sebaftianus fit fun-

!

Reg. c. 24. Oftendatur ergo per tres partes ,

&us militis officio. r. dum duci fuo Chrifto

famme obediens fuit; hinc juffa magis illius ,

)

quomodo hzc tria fpiritualiter fieri debeant.

Et 1. quidem, quomodo plauftra boum com-

quam Diocletiani , implevit , ufurpans iilud

burenda, i.e.fervilis labor deponendus, feftus-

Apoftolor. A&t.s. Obedire oportet &c. 2. Dum

ariter fumme fidus fuit, nec minis , nec pro-

q; dies inftituendus ad honorem Dei & S.Se-

(

baftiani, ut fublato labore divinis officiis vaca-

miffis abduci fe finens, quze omnia ex vita de-

monftrentur. 3. Dum.conítanter üsq; ad finem

i

ri poffit. Non vero a corporali duntaxat , fed

etiam fpirituali labore abftineatur, eo nempe,

certaminis certavit, fciens , quod nemo coro-

nabitur, qui non legitime certaverit , & perie-

us

de quo lfa. 43. c. dicitur: Veruntamen fervire

i

me fecifti in peccatis tuis , przebuifti mihi la-

veraverit usq; in finem. Id quod pariter ex vi-

borem in iniquitatibus tuis. Quomodo eiim

ta demonftrandum,ita ut merito cum S.Paulo

Tl

2.ad Tim.4. dicere potuerit: Bonum certamen

E

rata poteft eífe ceffatio a labore,fi ad pecca-

ta

& olfenfas Dei adhibeatur. Certe incaífum

certavi. In fecunda parte oftendatur,quomodo

ï

per abftinentiam corpus atteritur , fi inordi-

fe excitarit ad hoc certamen, fcil. proponendo

l

nàtis moribus mens dimilfa vitiis diflipatur,

?

-

fibi praemium promiffum : Gaudete &c. fecit

ut S. Gregorius in Paft. recte notavit.

--

proinde, quod David 1.Reg.r 7.quazerendo,quid

J

dabitur viro , qui percufferit Philifteum , aut

"d

ftendatur, quomodo altare erigi debeat , 1. e.

preces in area Areunze, feu arcae, coram. Ven.

Tyrannum Diocletianum vicerit , cumq 5 au-

t

Sacramento, & unanimiter , tum quia fic veri-

diffet , quod Rex coeleftis eum ditabit divitiis

18

ficatur illud Chrifti Matth. 18. Si duo confen-

magnis, & filiam fuam , i,e.beatitudinem da-

ferint, tum quia fic multi minimi, dum congre-

bit, generofe eum aggreffus fit & vicerit.Unde

in

& multorum

explicetur heec. magnitudo pre

mii , & quam

gantur unanimes , funt magni ,

otentes S. Sebaft. roborarit , dum Deus &

f

preces impoffibile eft non audiri , ut S. Am-

i

brofius l. de poen. teftatur; tum quia fic preces

Ecclefia illi quafi dixerunt id,quod mater Ma-

chabzeorum filio dixit 2, Mach. 7. Peto nate

de fe exiguze unitze cum aliis facilius acce-

(

ptantur,

ut nummus malus cum multis bonis,

&c, Excitentur auditores ad imitandum S.Se-

li

bus S. Sebaftiani. 3

baft. fortiter certando contra perfecutores ho-

& maxime cum preci

24

Quomodo holocauftum offerri debeat,tum per

mines , oppugnantes daemones , & proprias

Sacramentum confeffionis , de quo dicitur

paífiones velut domefticos inimicos, eumq; in

finem ufurpetur illa S. Chryfoftomi fententia

f

Pfal. 5o. Sacrificium Deo &c. tum per Sacra-

fit

mentum Euchariftize fufceptum, quod eft ho-

in 6. Le&. diei 7. in OGava SS. Omn. citata :

Apoftoli Chrifti &c. Unde tu delicatus es mi-

1

locauftum Deo gratiffimum, quae omnia facile

*

les &c, Vide tit. Beatitudo.

[

fufius deduci poffunt., & ad fanétum Seba-

bat omner.Llic.

VL irtus de illo exibat, €9 Jana

ftianum applicari.

2. Ex hoc textu fumatur occafio demonftran-

f,

IV. Gandete €9

exultate. in illa die , quoniam

merces ve[tra copio[a eft in. celis. L

uc. 6. Ex oc-

di, quomodo S. Sebaft, cum aulica & militari

vita fan&itatem conjunxerit. Dicatur ergo in

cafione hujus textus

poteft narrari pa&um Jo-

nathze cum Davide,

D

& fignum, quod dedit illi,

exordio, multa miracula fuiffe a 5. Sebaftia-

ud Saulum obtentze, fi fcil.puero di-

no patrata , fed maximum fuiffe , quod

15

gratize ap

h313

"1ancti-

-,Rppa

Lohn, Bibl. Man. Tom. 1LI,

620

Index Concz'onatoriw

fan&itaterm cum aulica & militari vita con-

.MI.. Tollite jugum ineum [uper vos , jugum enim

junxerit, hoc enim rariffimum & difficilli-

meum [uave eft , €29 onus meum leve. Matt. 1.

mum eífe miraculum. In prima poftea parte

Ex cujus fententize occafione monftrari po-

oftendatur, quam multa pericula in aula &

teft, cur Chrifti jugum, fcil. obfervatio man-

E

militia reperiantur ad peccandum , maxime

datorum Dei, prse omnibusaliis , maxime au-

J

fuperbize & ambitionis propter honores : lu-

tem pr2é jugo mundi, carnis , & diaboli fitfu-

xuri2 propter foeminas pulchritudine & ve-

fcipiendum, ad quem finem ufurpetur fenten-

. ftitu decoras: gule & ebrietatis propter abun-

tia S. Bernardi in aliquo fermone dicentis :

[

dantiam cibi & potus : avaritive & injuftitize

Mundus dicit: Ego deficio. Caro dicit: Egoin-

l

propter divitias: iracundise & f'evitize propter

ficio. Diabolus: Ego decipio.Chriftus: Ego re-

l

potentiam: invidive propter semulos: & quo-

ficio, Oftendatur ergo in prima parte concio-

j

imodo hzec omnia pericula füperarit. In fe-

nis, quomodo mundus deficiat; id quod proba-

H

cuuda parte oftendatur , quo medio fit ufus ,

ri poteft teftimonio S. Joannis 1. c. . Nolite

fcil. quo P. Araozius e Soc. JEfu. confeffarius

diligere mundum &c. deinde experientia Sa-

l

Regis Hifpanize ufus eft, qui interrogatus, quo

lomonis de fe fatentis Eccl. 2. c. 1. Cumq;

C

medio fe contra pericula aulxe tueretür ?. re-

convertiffem &c. & tandem exemplo narrato

ü

fpondit , per herbam timoris Dei fe illaefum

a difcipulo.lit. M. ex68. quod fc. mundi gloria

inanere. Oftendatur ergo , quantum vim hic

apparuerit nobili cuipiam in fpecie mulieris

v

V

timor habeat ad pericula talia vitanda , &

fecundum anteriorem partem Ípeciofz , fe-

K

quomodo S. Sebaltianusea fit ufüs , ipfiq; e-

cundum pofteriorem vero. plenze vermibus ,

tiam auditores ufurpare debeant , ut fanctita-

putredine,immunditia; cumq; interrogata,quze

J

[

tem cum fuo ftatu conjun

&.

ant; nam quemvis

effet, refpondiffet: Ego fum gloria mundi , &

l

in fuo ftatu fan&tum fieri póffe patet ex pluri-

m

hi funt fru&us mei: Nobilis deteftans hanc

bus exemplis in vita S. Macarii apud Rofwey-

vanitatem fzeculo renuntiavit. Infecunda par-

té

duim narratis , ubi Deus oítendit S. Macario ,

te oftendatur , quomodo caro inficiat , corpus

illi duas uxores, & alias mercatorem in me-

n

quidem affimilando beftiis , deftruendo fanita-

X'

xitis & fanctitate parem effe.

tem, accerfendo mortem , & poenas graviíli-

N

PROFESTOS. MATTHIZE.

mas in hac vel altera vita: animam vero per

: p

T[cite a me, quia mitir fum , €2 humilis cor-

maculam peccati, famzeq; imminutionem,quae

l

ul

de, Matth. rr. Ex hoc textu fumi po-

nulla re magis, quam per carnis delicias ama-

teft occafio auditores ad humilitatis ftudium

tasleditur. In tertia parte oftendatur, quo-

excitandi. Et in prima quidem parte oftendi

modo diabolus decipiat, promittendo bona

li

poteft, cur Chriftus humilitatem ante alias

fiCitia & inania pro veris, fluxa & momenta-

15

virtutes a' fe difci voluerit, nempe quia fcien-

nea pro perpetuis , & promittendo tantum ,

tja hzec ante alias fumuie neceffaria , utiliifi-

non exhibendo , uti in exemplo Chrifti per

D

ma, digniffima , jucundiffima, & facillinia eft ,

dzemonem tentari fufius oftendit Faber Dom,

pro qua affertione demonttranda vide tit.Hu-

1. Quadr. conc. 2. In quarta tandem parte o-

fit

militas. $. 9. In fecunda parte oftendi potelt ,

ftendatur , quomodo Chriftus reficiat , quoad

X

quibus mediis praecipue utendum fit ad hanc

W

corpus, dum nihil deeffe patitur fequentibus

Íícientiam addifcendam ; feil. exemplo Chrifti

fe, uti Apoftoli teftati fünt, & experti : ani-

li

( cum tefte S. Ambrofio primus difcendi ar-

mam vero requie , & confolationibus coclefti-

$

li

dor fit nobilitas Magiftri nec in tantum pro-

bus, & przecipua fua delectatione , uti S. Ber-

vehi poffit quzelibet felicitas humana, ut zefti-

nardus in jubilo teftatur ,. canens: Tua

"

1

W

met fibi pudendum, quod Deus in forma Ser-

dile&io , grata mentis refe&io.

]Efu-

li

vi non elt arbitratus indignum , ut S. Leo fc.

0i

IV.enite ad me omnes, qui laboratis, €2 onera-

de refurr. recte advertit) & ponderatione prze-

?i eftir , €9 ego reficiam vor.. Matth. rr. Ex hu-

T

ii humilib. promi(fi , de quo vide tit. Hu-

jus fententize occafione oftendi poteft, quomo-

O

mil. $. rr. n. 8. Claudatur concio memora-

do Chriftus reficiat, fcil. triplici imodo. x. 4d-

u

bili fententia in cit. tit. Hümilit. GW g

jutorio fuo, feu gratia: ipfe enim eftvitis , nos

lj

Fruftra appellamur Chriftiani &c.

palmites. Toan. 1 5.Unde ficut palmes non po-

üiï

II Difcite a. me , quia mitis: fum , €2 humilis

teft ferre fru&tum, nifi manferit in vite, fic nec

y

corde. Matt. 11. x quo textu occafio fümi po-

nos, nifi per Chriftigratiam. Unde recte qui-

Vl

teít aliter humilitatem commendandi dicendo

dam ex SS. Patribus ait: Qui mihi oneris eft

iil

fcil. gaudere plerumq ; difcipulos , fi magiftri

author , ipfe erit adminiftrationis adjutor , &

tt

doGrinam in compendio habere poffint ; me-

ne füb magnitudine farcinze. fuccumbat infir-

rito ergoauditores gratiasagere debereS.Pau-

mus, dabit virtutem , qui contulit dignitatem.

pl

lo,quod in fua ad Philip. Epift. c.2. v 5. com-

0(

Hinc S.Paulus 1. Cor. 15, cum dixiffet, fe plus

li

pendium do&rinz totius de humilitate' pro-

omnibus laboraffe ,. mox addit : non ego aü-

(1i

:

pofuerit, & r. quidem, quid fit Humilitas,per

^

tem,fed gratia Dei mecum. Unde fic animatus

]

illa verba : Humiliavit femetip[um formam Servi

eft, ut dixerit 4. Philip. v. 3. fe omnia poffe in

Qu

accipiens : oftenderit.- 2. Quo medio utendum

eo, qui fe confortat. 2. Fxemplo fuo: ita quon-

fit, perilla verba : /n fimilitudinem hominum fa-

(l

dam S.Gertrudi oftendit, dum vifus eft illi per

li

Gur; declararit , fcilicet exemplo Chrifti. 3.

viam fpinofam fuos ducere, fed prius fua cru-

Quis fructus inde fperari poffit, per illa verba :

ce fpinas, id eft, difficultates removere. Hinc

CE]

Propter quod . exaltavit. illum. Deus : indicarit.

Sophon. 3. v. 9. promifit, fe effe&urum , ut

Pro quibus melius declaran

DI

dis Vi*d? tit. Hu-

ferviat ei populusfuus in humero uno , quia

W

müitasz ".R 4 0 T

factus

fcil.altera pars ] ugi tanquam prïigci;aatus

L

b

Ij Evangelia Fifiorum.

6

£^

AA

m

eft fuper iumerum ejus, Ifaye 9. v. 6. Si ergo

peritifimus , uti pluribus exemplis docuit. 2.

Proceribus Abimelech ]ud. 9. facile fuit ra-

Quia eft etiam paratus docere, ut qui ultro in-

mos de arboribus refecare , & domrnum ferre ,

vitat ad fcholam; & pariter maltis in vita in-

quia ipfum ducem ducentem audiverunt :

diciis populum docendo probavit. 3. Quia ha-

Quod me videritis facere , & vos facite: Si

bet facilem modum docendi,utiThomasKemp.

milites Alexandri magni per medias nives &

l. 3. c. 43. in perfona Chrifti oftendit , dicens ;

prarupta montium alacres perrexerunt, quia

Ego fum, qui humilem in pun&o elevo men-

Ducem pr2eeuntem viderunt, quidni idem po-

tem, ut plures zeternze veritatis capiat ratio-

tiori jure exemplum Chrifti efficiat? Certe ob

nes quam fi decem annis ftuduilffet in fcholis.

Si ergo juxta .S. Ambrofium primus difcendi

hanc caufam Sponfa Cant.r. v.12. Fafciculum

myrrhze, non fafcem gravem, vocavit dilectum

ardor nobilitas eft magittri, facile patet,quan-

fuum. 3. Solatio [uo : ficat enim boam juga

to cum fervore hic magifter audiendus fit, illa-

mollibus pannis fulciuntur , ne nimium lze-

que pii afcetze verbal.2. c.2. ad eum dicenda:

dant, aut gravent , ita Chriftus jugum fervis

Loquere, Domine, quia audit fervus tnus &c.

VII. Ex ejusdem thematis occafione decla-

fuis imponi folitum confolationibus fuis ful-

cit.Hinc S.David Pfal. 93. ait: Secundum mul-

rari poffant conditiones difcipuli, quarum pri-

1

titudinem dolorum &c. & S. Paulus 2. Cor.7.

ma eft a Chrifto ipfo Luc. 14. indicata : Nifi

v. 4. Repletus fum coníolatione &c. ut adeo

quis renuntiaverit omnibus , quze poflidet non

verius Chriitus de fuis legibus, quam M. Au-

poteft meus effe difcipulus. Secunda, ut dili-

genter aufcultet magiltrum loquentém verbo

relius [mperator de fuis dicere poffit : Leges

:

mez tum juga funt, fub quibus mali arant:

aut exemplo, ejusq; doctrinam magni zeftimet,

tum ale, quibus boni volitant & libero czelo

ferio ponderet , & praxin illius bene addifcat.

Z

fruuntur. Excitentur proin auditores , ut ju-

Tertia , ut affiduo lettionem preeícriptam re-

gum hoc tollant alacriter, & portent conftan-

petat;in eag; fe exerceat. Quarta, ut fzepius fe

fuper eandem reflectat , & quantum profece-

ter, ut in hac & altera vita refici mereantur.

Vide tit. Exempl. & tit. Chriftus.

rit, vel defecerit, fe exanimet. Quinta, ut gra-

V. Difcite a me, quia mitis [um, Matt

h xrdix

tiam divinam frequenter & ferventer implo-

hujus fententiae occafione dici potett, efle con-

ret, de quibus vide tit. Humilitas.

fuetadinem aut legem in aliquibusAcademiis,

VilI. Ex occafione thematis : ZJifcite a me,

quia mitir fum €$ humilir corde, oftendi poteft ve-

ut üinguli difcipull duas. le&iones audire co-

gantur. . Eundem. morem fervare. Chriftum ,

ritas fententize a Thoma Kemp.l.1.c.2.prolatze:

— g -- — ——

hinc duas le&iones przefcripfiffe, humilitatem

Hiec eft altiffima & utiliifima lectio, fui ipfius

& maufuetudinem, de-quarum priore quia ali-

vero cognitio & defpe&io : oftendendo , quod

as.dictum nunc pofteriorem commendandam.

humilitas fit efficaciffimum medium ad tripli-

cem viam perfe£tionis, purgativam fcil.illumi-

Dividatur ergo concio in duas partes,& in pri-

:ï

ma quidan oftendatur , quomodo munfuetudo

nativam, & unitivam, celeriter decurrendam :

fit exercenda , preecipue 1. in con[ervatione e-

velad triplicem finem, glorize divinze, proprize

& aliens falutis, obtinendum, pro quibus con-

xemplo Chriíti, de quo S.Bernardus fc.inCze-

na Dom.ait: |IEfus erat dulcis in voce, dulcis

ceptibededucendis videri poteft tit.Humilitas.

IX. Ex eodem themate occaíio fümi poteft

in facie, dulcis in nomine,dulcis in opere.Hinc

Sponfa Cant.4. de ipfo ait: Favus dittillans la-

media ad veram humilitatem acquirendam de-

bia tua &c. 2.in contradi&lione feu per[ecutione:ut

monítrandi , quorum potiífimum eft cognitio

fui, uti docuit fenex, qui quzefitus, quomodo

non refpondeatur dure , nam fervum Domini

non-oportet litigare , fed manfuetu

m effe ad

humilitas obtineri poffit, refpondit: fi fua tan-

omnes, tefte Paulo 2. Tim. 2, Refponfio enim

tummodo, & non aliená, mala quis confideret,

mollis frangit iram. Prov, 15. v. r. ut Abigail

Quod ipfum etiam S. Bafllius confirmavit di-

exemplo fuo docuit. 1.Reg.15.3: in rorreptiont:

cens; Tria funt , quae radicata nutriunt humi-

E

litatem, fcil. affiduitas fubjectionis, confidera-

juxi

ta monitum D. Pauli Gal. 6. v. r. Fratres ,

fi praeoccupatus &c.

Hinc przeclare S. Augu-

tio proprixe fragilitatis , & ponderatio rei me-

ftinus tr. 7. in Ep. S. Joannis ait: Breve tibi

liores , de quibus vide cit. tit. Humilitas.

X. Ex occafione thematis : At invenietis re-

proeceptum proponitur: Dilige , & fac, quod

vis. Radix fit intus dile&ionis, non poteft de

guiem animobus veflris. Matth. 11. oftendi po-

teft , quomodo humilis triplicem requiem in-

illa nifi bonum procedere. . Vide de hoc plura

tit. Manfuetudo. $ rr..n. r. & . tit. Dilectio

veniat, fcil. cwum Deo , qui dat humilibus gra-

Ín fecunda parte

tiam, eosq; fpecialiter amat & fovet : .cum

proximi $. 3. a n. 46.

Proximo , qui humilem fingulariter zeftimant

oltendatur., quale przemium fperare poffint

difcipuli Chrifü, qui lectionem manfuetudinis

& amant; unde ficut inter Superbos funt fem-

per jurgia, ita inter humiles pax & concordia

diligenter didicerint, fcil. illud, quod Chriítus

Matth, 5. v. 4. promifit, dicens: Beati mites ,

viget: Secum ip[o , quia hoc ipfo, quod hono-

f'idebunt terram , quadrupli-

res & gloriam hominum non appetat , ab o-

quoniam. ipfi po

qmnibus folicitadinibus & motibus, quibus am-

cem fcilicet, quam dicto tit. Manfuetudo

S.12.

n. 2. vide explicatam , ubi etiam plures con-

bitiofi inquieti redduntur , liber eft. Vide tit,

Humilitas , przefertim $. 9. n. 3.

ceptus de hac materia reperies.

VL Ex occafione thematis : Ji[rite a me ,

XI. Ex occafione fententize : Difcite a me ,

quia mitis fuin: oftendi roteft, quam manfuetus

guia mitis um : Matth. 1. oftendendum eft,

fuerit Chriftus, uti tit. Manfuetudo $.5.n.1. vi-

cur Chriitus pro magiftro eligendus & audi-

dere eft ; &

ex a&tibus $. 1. iadicatis ulterius

e;;dusf Neæpe 1. Quia eft axtis, quam docet,

liir3

pro-

622

Index Concionatorius

probari poteft. Unde inferatur, hanc virtutem

rit: Inveni Jofeph virum fecundum cor me-

prze aliis decere Chriftianum , uti S. Chryfo-

um, qui faciat omnes voluntates meas, 1. e.

ftomus indicavit, dum accepto a Sami Prze-

leniper faciat, quze volo, & quomodo volo , &

fecto colapho dixit

;

: Repercufliffem, nifi Chri—

quia volo. Unde & ulterius de eo dicere po-

ftianus effem. '

tüit ; Oleo fan&to meo ( lzetitize ) unxi eum ,

XIL Ex occafione thematis : Jugum enim

manus enim mea auxiliabitur ei; & brachium

sneum . fuave eft , €9 onus meum leve. Matt. 11. 0-

meum confortabit eum. Quos effe&us etiam

ftendatur , per quze media jugum Chrifti leve

2uditores fperare poffünt , fi cum eo

efficiatur , nimir, per gratize comparationem;

fecundum, cor Dei effe ftudeant.

dem viri

hinc S. Paulus dixit: Omnia ( facile) poffum

IV. Ex eodem themate fumatur occafio

in eo, qui me confortat. . Per fuum exem-

Jofephum cum fofepho JEgyptiaco compa-

plum & SanGorum , imo & filiorum fzeculi ;

randi , preecipue in tribus. 1. Ín conveni-

nihilenim difficile zeftimatur , quod jam ab

entia nominis, quod idem fignificat , atq ;

alio factum confpicitur. 3. Promiffione prze-

augmentum Dei , vel Filius accrefcens in

mii, de quo fic loquitur S. Chryfoft. Si nautis

gratia & gloria, in qua juxta Suarez & alios

minaces pelagi flu&tus, fi tempeftates atq; hye-

omnes Sanctos proter B. V. fuperavit. 2. In

mes agricolis, fi vulnera czedesq; militibus , fi

virtutibus , przecipue in caftitate & patientia,

graviffimi i&tus plagzeq; pugilibusleves viden-

in qua utraq; excelluit Jofeph Prorex, fed ma-

tur atq; tolerabiles propter fpem temporalium

gis S. Jofephus, 3. In officio & fidelitate ,

ac pereuntium honorum , multo magis , cum

quia domum fummi Regis, i.e.Familiam

coelum proponatur pro przemio , nihil ex ad-

Chrifti, fumma cum folicitudine adminiftra-

verfitatibus his przefentibus fentiatur , vide

vit. Quare excitentur auditores , ut dictum fi-

tit. Exemplum & Beatitudo.

bi in necelfitatibus fuis putent: Ite ad Jofeph :

PRO' FESTO:S$

OSEPHI.

magnag; ad eum cum fiducia confugiant.

I.E

X occafione thematis : ;Jofeph autem vir

V. Ex eodem themate

poteft oftendi preti-

ejus cum e[fet juftur : Matth. r. Poteft o-

um & utilitas laborum

corporalium propter

ftendi, in quo juftitiam exercuerit S.Jofephus,

Deum fufceptorum

, cum $. Jofephus potitfi-

fcil. inhoc, quod cuig; jus fuum tribuerit, Deo

mam vitz? partem in laboribus corporalibus

debitum obfequism, per impletam perfe&e e-

confumpferit, & tamen ad tantam gloriam

jus voluntatem: Proximo, per laborem fabri-

eve&us fit, ut merito dicere

potuerit : Videte

dR O . i i . n a.

lem in ejus utilitatem fufceptum, & Chriftum

oculis veftris ,

quia modicum laboravi , &

Servatorem folicite nutritum & cuftoditum :

inveni mihi m

ultam requiem. Oftendatur

Sibi ipfi, dum animze fuze falutem tam ftudio-

ergo , quomodo S.

Jofephus labores fuos per-

fe procuravit; unde excitentur auditores ad

egerit, quid ante

;"n &.

juftitiam hanc pro viribus procurandam , fi-

Vide tit. Labor. $. g. & 1o.

poft i;lps egerit.

mulque fru&us hujus juftitize oftendatur , de-

VI. Ex occafione thematis

: Cum effet. de-

monftrando , quod in eo impleta fit fententia

J[ponfata Mater ejus Maria

JJoltph. Matth, c. 1.

Salomonis Sap. c. 8. Sijuflitiam quis diligit,

poftunt Maria & Jofeph i

n fpeculum conjugi-

iabores hujus magnam habent virtutem; ante

bus proponi, & oftendi.

f

1. Quomodo in de-

mortem, quia quzerenti juftitiam, tefte Chri-

ponfatione fe gerere debeant, voluntatem di-

fto , omnia neceffária adjicientur ; in morte ,

vinam fedulo indagando. 2. In conjugio, amo-

quia non contriftabit juftum, quidquid ei acci-

rem conjugalem , concordiam & fidelitatem

derit,atque adeo neque mors ipfa ; poft mor-

exercendo. 3. Poft conjugium , in morte con-

tem , quia jufti in perpetuum vivent, & apud

jugis modi

ce de

plorando, honefte & pie fepe-

Dominum eft merces eorum.

jendo , co

]. Ex ejusdem textus occafione oftendi

currendo.

piofis & efficacibus fuffragiis fuc-

De quibus vide Fabrum Domin. 2.

poteft, quod S. Jofeph non immerito Patronus

Epiph. c.

3. & tit. Matrimonium.

g

eorum , qui vitam occultam degunt, dicatur ,

PRO FESTO S. ANNUNCIA-

quia fanctitas ejus vere occulta erat. Itaque in

TLIONWIS.

prima parte declaretur, quid fit vita & fancti-

P gratia plena, Dominus tecum, Luc. z, Ex

tas occulta; fcil. ut opera privata , quze extra

[

occafione hujus textus oftendi poteft ,

confpectum hominurm fiunt , magna cum dili-

quomodo B. Virgo vere fuerit gratia plena ,

—

r —

gentia ad Dei honorem peragantur , & gene-

uti demonftrari poteft tum teftimoniis SS.Pa-

rofe quzedam de feipfo viCtorize foli Deo no-

trum tit. Hyperdulia Mariana

tve reportentur. In fecunda parte oftendatur ,

$.4.1.45.& feq.

tumex titulis & fontibus

, ex quibus hzec ple-

quem fructum ex hae vita occulta reportave-

nitudo proceífit, quos vid

el.c.'

: 9. 1.& 3.

rit, quod [cilicet cum Chrifto setate non

Unde auditores ad fiduciam &

venerationem.

materiali duntaxat , fed etiam fpirituali ( de

excitandi, cum pàifim videamus,eos, qui mul-

quaS. Gregorius dixit: Vitze Chriftianze dies

ta a Rege impetrare cupiunt, ad illos maxime

funt virtutes fingulze, menfes autem multipli-

confugere, quos Regi magis gratos e

ffe CO«

cia facta virtutum ) Sapientia, feu fapida co-

gnofcunt. Vide l. c.

.4.

5

M E cj——À—Rp —— Cc C OGG— xv

gnitione Dei, & gratia apud Deum & homi-

IL. Spiritur fanBur. fuperveniet in te.. Luc. f

nes profecerit. Unde auditores ad imitatio-

nem excitandi.

Ex cujus textus occafione demonftrari poteft,

N

quod B. Virgiui contigerit , quod Eftheri olim

III. Ex eodem themate deduci poteft, Jofe-

evenit; nam &i

pfa per aliquotannos przepara-

phum ita fe in omnibus divinze voluntati con-

Ü

ta erat in templo,& inde prze reliquis placebat

formafle, ut merito Deus de ilJo dicere potue-

SpirituiS.ab eog;inSponfam acceptae

It,ex quo

!

Ín Evangelia. Feftorum.

6

a

»

»

dignitas incredibilis ei exorta,que explicanda

ac adverfis ufurpatum,id quod totam ipfius vi-

tam percurrendo facile probari poteft. 1n fe-

& probanda ex titulo Filize Patris,MatrisFilii,

& Spiritus fan&ti Sponfze. Unde excitandi au-

cunda vero parte oftenii poteft , quod per &

ditores ad amorem, cultum, & fiduciam , pro

propter hs»ec verba opere completa facta fit

quibus vide l. c. S. 3. n. 58. & 78. & feqq.

MaterDei,ata; adeo etiam Regina coeli;fi enim

lL. Eece concipies, in utero, €9 parier Filium ,

juxta Senecam, Rex eft, qui metuit nihil, Rex

— —— — —— -

£? vocübir nomen ejur 3 E[um.. Luc. 1. Ex cujus

eft, quiq; cupit nibil, hoc regnum fibi quisque

textus occalione dici poteft, etfi videri pofhit ,.

dat , merito B. Virgo prze omnibus hominibus

B. Virginem tantum effefactam MatremChri-

Regina dici potuit , ut quae prze omnibus nihil

fti , vere tamen etiam factam effe Matrem no-

cupierit praeter Deum,ita ut cumEfthere c.14.

firam , cum ipfo , quoá Chriftum Servatorem

V. 18. dicere cum veritate potuerit: Tu fcis ,

pepererit, ctiam nos regeneraverit, unde Chri-

quod nunquam lzetata fit ancilla tua , nifi in te

ftus hoc die, nempe 25. Martii,etiam pati,& in

Domine DeusAbraham. Deinde vero etiam ti-

cruce dicere voluit: Ecce Mater tua, Oftenda-

muerit nibii,quia cum veritate applicare pote-

tut ergo in prima parte , quam perfecte ma-

rat illudS.Chrvfoftomi:Quid timet homo in fi-

]

terna officia generando , alendo, protegeudo ,

nu Dei pofitus? tu de finu ipfius noli cadere,&

]

heereditatem zeternam procurando exercue-

omnia,quzetibi evenerint,jin bonum cedent;ve-

rit. In fecunda vero parte oftendatur, quomo-

re enim diligentibus Deum omnia cooperan-

do viciífim officia Filii amando , confugiendo,

tur in benum.Rom.8.v.18.unde dicebat cumS,

honorando exercere debeamus ; pro quo vide-

Paulo l. c. Quis me feparabit&c. Excitentur

tit. Hyperdulia Mariana $. 5. n. 10. & feq. &

proinde auditores, ut, cum fervire Deo regna-

ï;

$. 4. a. n. 9. & ibi paffim.

re fit, & hoc regnum fibi quisq; det, ipfi quoq;

IV. Ecce ancilla. Domini , fiat mibi [eceundum

veri Reges fieri ftudeant,affumendo DB.Virginis

.

verbum tuum. Luc.1. Oftendi poteft , quam ve-

fymbolum,& ubig;dicendo: Fiat mili €9c. eum-

re officium fidelis & humilis ancillze impleve-

q; in finem B. Virginem rogent , ut, quemad-

"H

]u

rit B.Virgo, ita ut de eo verius,quam deDavi- modum Berfabea Salomoni Filio impetravit

de Píal.88. v.21. dicere potuerit Deus: Inveni

regnum l. 3. Reg. c. 1. ita & ipfa gratiam fal-

IS

&c. quifaciet omnes voluntates meas ; facien- tem impetrare dignetur, qua regnum hoc no-

ii

do femper, quze voluit Deus,quo modo voluit,

bis ipfis di&to modo procurare , ficq; ejusdem

o

& quia voluit, juxta notum illud diftichon :

velut verze Reginze veri Filii, & regni quoque

X

H

'lOmne tulit

pun&um ,. patitur qui femper

cceleftis participes fieri poffumus.

agitque ,

- VII. Ex occafione thematis : Z

vt gratia ple-

"; poteft dignitas & plenitudo gratize demon-

.. Qus vult, quove modo vu

ItDeus, &

quia vult.

ftrari, quam B. V. accepit per & propter ma-

TThun allzeit,

wa5, tele, welle Gott will,

ternitatem , ita ut Suarez probaverit, eam in

r'

IHfts Men[chen allerhochfles. Ziel.

d

primo inftanti conceptionis omnes Angelos &

Ín fecunda parte oftendatur , quomo

do Virgo,

homines colle&ive fumptos fuperaffe, & hanc

ficut cum Davide fidele Deo fervitium preefti-

gratiam fingulis momentis duplicaffe. Unde

titjita fimile quog; praémium obtinuerit, nem-

auditores ad eam condigne zeftimandam &

pe quod Deus oleo fancto unxerit eam , manu

honorandam excitentur. . Pro quo conceptu

fua auxiliatus fitilli,& brachio fuo confortarit

videtit. Hyperdulia $. 3. n. 39. & 45. & leq.

,

J

eam; qu;e omnia vide tit. Refignatio S. 9. n.1.

item S. g. n. 3. item S. 1r. n. 6.

7.

V. Beneditla tu inter mulieres. Luc.r.Ex hujus

Viil. Ex occafione thematis : Benedila tu

textus occafione demonftrari poteft , quod fi-

inter mulieres : oftendi potelt , cur benedicta

(;

cut Deus voluit B. V. eligerein Matrem Filii,

merito dicatur, nimirum primo , quia Mater

À

atque adeo in reparatricem fecundariam falu-

Dei eft. Secundo, quia Mater viventium. Ter-

tis noftrze,ita etiam per illam velut przecipuum

tio, quia Mater defun&orum. Unde excitandt.

auditores, ut tanquam Matrem Dei magnifa-

poft Chriftum inftrumentum exequi velit re-

déptionis & przedeftinationis noftrze benefici- -

ciant, & peculiari cultu venerentur, tanquam

)1

um,& nullam gratiam conferre,nifi per ipfam,

ad Matrem fuam fingularem femper fiduciam

itaut merito collo in ecclefize corpore com-

gerant, & tanquam Matrern defunctorum illis

:

paretur, per quod ex Chrifto velut capite om-

per varias preces & obfequia conciliare ni-

tantur. Vide cit. tit. ,

nes gratize defcendere debentin reliqua mem-

bra, unde S.Bernardus f.in Nativ.Virg.ait: Ex

IX.Ex occafione thematis : JVe timear Maria,

hoc Beatam te dicent &c. vide tit. Hyperdul.

imvenifli enim gratiam apud Deum: oftendi poteft,

Marian. $. 3.n.63. & S.Germanus f. de Zona

quam nullam habeat, caufam timendi,qui gra-

B. V.Nullus eft, qui falvus fiat &c. ibid. n. 51.

tiam apud Deum invenit , ut qui dicere pofüit

cum S. Paülo: Si Deus pro nobis, quis contra

;;

1n fecunda parte oftendatur,quomodo idipfum

*

.

I

in praxi

femper fit obfervatum,ita,ut,ficut olim

nos? Oftendatur ergo in fpecie, quomodo non

0-

timere audeat Deum, homines, diabolos , fed.

Pharao Gen. 41. dixit fubditis aliquid peten-

tibus: Ite ad Jofeph; ita nunc dicatur Chriftia-

merito illud S. Chryfoftomi fibi applicare

poffit. Quid timet homo in finu Dei pofitus ?

nis aliquid petentibus : Ite ad Mariam, ad

tu de finu illius noli cadere , & , quiáquid

ä

quem finem fervire poffunt plurima exempla

cit. $. 4. a n. 40, & S. 3. a n. 58.

tibi illic evenerit, in bonum cedet.

X. Ex occafione thematis

Kcte. ancilla

:

VEFiat mihi fecundum verbum tuum. Luc. 1. Ex

t

hujus textus occafione oftendatur, quod hoc

Domini : poteft oftendi , quomodo B. Vir

go fe

l

ut

fuerit fymbolum B.Virginis, in profperis 2eque

b

^

p

Index Concionatorius,

4

utancillam viliffimam,& omni bono indignam

cultus $..3. n. 12. & oftendatur , quomoao $.

Georgium imitari debeant, in patientia prae-

reputarit: viliffimis in officiis fe . conftanter e-

xercuerit & nihil fibi attribuerit ex laboribus

fertim, & certamine contra daemones &c.

& operibus fuis,fed omnia Deo lucrata fit: ab

L. Sine me nihil poteflis facere. Jo.15. Dicatur,

hominibus defpe&um & injuriam illatam pa-

quaerere aliquos,cur S. Georgiusin equo cum

tientiffime tulerit; unde inferatur, cum nos fi-

lancea draconem perimens proponatur;

d

quari quzeftionem varii varie refpondeant; op-

li fimus hujus ancille , & partus fequatur

ventrem juxta Juriftas , zequiilimum effe , ut

timam autem videri, quod ecclefia velit , ut

nos quoq; cum ea non tam verbis, quam ope-

afpiciamus hoc exemplar , & imitemurillud

re per illius imitationem , dicamus : Ecce

perimendo draconem toti humano generi no-

mancipium Domini.

centiffimum. Quis autem hic draco fit, & quo-

XlI, Ex occafione thematis : Benediffa tu in-

modo ad exemplum S. Georgii fuperandus &

ter mulierer : poteft infüitui comparatio inter

occidendüs , in hac concione dictum iri. In

ilam & Evam , quod fcil. ficut Eva per in-

prima ergo parte oftendatur , quod draco ifte

obedientiam perdidit mundum , ita ipfa eun-

non alius fit , quam ira , cum fit torva afpectu

dem per obedientiam repararit, atq; adeo ma-

uti in iratis patet: in/verato invadens, cum irati,

ter viventium, ficut I£va morientium, fit facta,

ubi minime timebatur, invadant: graviter no-

& ideo merito benedi&a dicatur ; unde hor-

cens bonis fortunze, corpori, animze, uti patet

tandi auditores,ut eam & ipfi nontam verbis,

exemploHerodis innocentes occidi jubentis,a-

quam operibus benedicant, quod fiet,fi omnia

liorumq; tyrannorum , maxime autem illius

fua opera poft Dei 2loriam ad honorem ipfius

Itali,qui inimicum fuum cum in terram proftra-

|

referant, & hac ipfa de caufa cum magna dili-

viífet,primo mortem minatus eft,nifi Deum &

gentia & perfectione abfolvere conentur. Vi

Sanétos abnegaret,qua abnegatione facta,mox

de tit. Hyperdulia $. 10. n. 22.

M

gladium cordi ejus infixit, & poftea etiam fibi

XII. Ex occafione thematis : Zlve gratia yle-

ipfi, ut ftatim cum ipfo in infernum defcende-

24: potelt D.Virgo E(theri comparari ob quin-

re,& zeternum cruciare poff:t.In fecunda parte

que titulos, fcil,palchritudinem, gratiam apud

oftendatur, quibus mediis S. Georgius draco-

Deum, liberationem populi chriftiani, dimidi-

nem interemerit , fcil. equo & lancea ; per e-

quum intelligatur gratia divina juxta illud

um regni (,i.e. mifericordiam) non promiffum

duntaxat, fed coliatum, ob duas ancillas , an-

Thom:e Kemp. l. 2. c.9. Satis fuaviter equitat,

gelicam & humanam ; unde excitandi audito-

quem gratia Dei portat.Hic merito illius Salo-

res, ut ad ipfam perindeut Judsei ad Eftherem

monis Sap. 8. Scio, non poffum effe continens

confugiant , & liberari ab interitu petant.

( etiam ab ira ) nifi Deus det : & illud Chrifti

Xlil. Ex occafione thematis : at mihi fe-

cübee . df ieskesÉs m m A ClecdNE TR W n Es MATM .

Jo- 15. Sine me nihil poteftis facere, Per lan-

cundum verbum tuuin : poteft imprimis oftendi ,

ceam ferro munitam intelligatur ferium pro-

quid iuvolvant hzec verba, fcil.ut quis femper

pofitum abftinendi , quia, tefte Thoma Kemp.

faciat, quze vult Deus, quo modo vult, & quia

l. 1. c.19. Secundum propofitum noftrum cur-

vult , fcil. propter folum ipfius beneplacitum.

fus profectus noftri &c. ubi narrari poteft ex-

— r LA x

». Demonftrari, poteft efficacia horuin ver-

empl. illius Domini, qui , ubi famulum fuum

borum, eo quod ad illorum prolationem Chri-

ad iram fumme pronum advertit , ob paucos

ftus incarnatus fit, & vero etiam nuncin men-

nummos promiffos tam facile ab ira abftinuif-

tibus eorum,qui ea cum veritate proferunt,fpi-

fe , etiam ipfe fibi emendationem quoad hoc

ritualiter incarnetur,i.e.moraliter cum homine

vitium poffibilem judicavit, & manum adhi-

]

uniaturjita ut dicere poffit cum S. Paulo: Vivo

buit. Vide plura tit. Iracundia.

autem jam non ego,vivit vero in me Chriftus.

II /anete in me, €9 ego in vobis.]o. 1x5.0fïen-

.

!

di poteft, quomodo illa tria erga S. Georgium

PRO FESTO S. GEORGII.

obfervare debeamus;qu:e S.Bernard.in feftivi-

LAnele in.me . €8 ego in vobir. ]o.15. Po-

tatibus SanCtorum confideranda effe dixit,ne-

f(;.

;

teft oftendi , quod S, Georgius merito

pe auxilium San&Gi, exemplum ejus, confufio-

dicatur eques , eim Kitter , eo quod habuerit

nem noftram; quamfententiam vide tit.128.S.

omnes conditiones ad verum equitem requi-

3.1.1. in quo loco etiam reliqua ad conceptum

ä

fitas. Nam r. fuit Nohilit non profana & falfa,

hunc dilatandum opportuna reperientur.

fed vera nobilitate, de qua S. Bernardus dixit:

5

IV. Qui manet in me , €9 ego in eo, hic fert fru-

Sola vera nobilitas eft, clarum effe virtutibus,

&um. Jo. 15. Oftendi poteft, quomodo manere

Unde explicentur potiores illius virtutes,prze-

debeamus, fi fcil. ei uniamur per fidem, firmi-

:

cipue Fides, Spes, Religio,Prudentia, Tempe-

ter credendo , quidquid. revelavit; per [gem ,

rantia & fimiles, 2.Fuit /iles, fortiter certans

Íperando firmiter , quod promifit , nempe fe

contra tyrannum & doemonem, qui per draco-

manfurum nobiscum usq; ad confumationem

nem illi appingi folitum intelliguntur. 3. Ge-

foeculi: per charitatem, omnia ex amore illius

ä

ftavit in pe&ore torquem aureum , & in eo

faciendo & tolerando juxta illud 1.Cor.10. Si-

pendentem Chriftum crucifixum , quia amore

l

ve manducatis &c.HincSponfze Cant, 8. dixit:

Chrifti omnia promiffa & minas tyranni gene-

Pone me ut fignaculum.. Deinde oftendatur ,

rofe contempfit, dicens cum S.Paulo Rom. 8.

quem fructum fperare poffumus, fi in ipfo ma-

P

In his omnibus fupcramus &c. & quis me fepa-

ncmus dicto modo,nempe augmentum gratize,

rahit &c. Excitentur proin auditores, ut ob o-

gloric, & loetiti»e internze, qui omnes fructus

&

culos habeant S. Auguftini f, 47.de Sanct.fen-

W

facile dilatari poffunt; fi infpiciantur tit. Gra-

tentiam : Quotiescunq; &c.vide tit.San&orum

tia. tit. Deatitudo. üit. pax, & coníc

lentia.

V. Ego

í

n Eva*þgelia Feftrorum.

625

M Ego fum vilis, vor galmite. Joan. 15. Ex

Xl Ex occafione thematis : Sicut dilexit me

occafione hujus textus excitentur auditores

Pater, €9 ego dilexi vor : oftendi poteft , quod,

ad fpem in Chrifto ponendam ob tria incita-

ficut Pater dilexit filium fuum deputando ad

mortem corporalem, ita diligat Chriftus fuos

menta fpei a S. Bernardo ferm. 3. de feptem

Pan. affignata , dum dixit: Tria confidero , in

deputando ad mortem & martyrium fpiritua-

quibus fpes mea tota confiftit, charitatem ad-

le, per patientiam & mortificationem ; expli-

;cetur propterea, quam vere dicantur hze duze

optionis,veritatem promiflionis, & poteítatem

redditionis, de qua vide tit. 133. $. 12. n. 16,

virtutes martyrium Ípirituale, & quomodo

uti & reliqua pro probatione.

früctus & privilegia Martyrum, fcilicet confo-

« WE t man[eritis. in me , €2 verba mea in vo-

lationes, liberationem a purgatorio , Laureo-

bis man[erint , quodcunque . volueritis petitir , fiet

"Á

lam Martyrum , participet. De quibus vide

vobir. Jo. 13. Potelt oftendi, quomodo femper

Fabrum in hoc fefto conc. 5. n. 2. 6. ac 7.

]tem tit. Mortificatio.

x

obtinere poíffint, quod volunt, fiícil, mane-

ant in Chrifto, Unde in prima parte demon-

XIl. Ex occafione thematis : Qui manet. in

ftrari poteft, quid fit manere in Chrifto,nempe

t2 , €2 ego in eo, hic ferb fruum multum : often-

di poffunt fru&tus, quos percipiunt ii , qui per

unum cum illo velle & nolle: id quod tam

per profperos, quam adveríos cafus probari

charitatem in Chritto manent, quorum pri«

poteft. 1n fecunda parte oftendatur, quomodo

mus eft meritum coleftis proemii, fecundus

fatisfactio propeccatis, & liberatio a purgato-

talis omnia, quze petit, obtineat, quia nihil a-

liud petit,quam quod placet Deo dare, hoc au-

rio: tertius impetratio variarum gratiarum &

tem femper obtinere poffit juxta illud :

donorum coeleftium : quartus zedificatio & fa-

IPunn wir theten war wir folien,

lus proximi; de quibus vide Fabr. eonc. 7. n. 3.

!

Hatten wir. allzeit war wir . wolten.

VIII. Ex occafione thematis : $i quir non

manferit in me , mittelur forar : Oftendi poffunt

- VII. Ex occafione thematis : JManete in me,

mali fructus peccati mortalis, quod fcilicet x.

€9 ego in vobir. Jo. 15. oftendi poteft, quomo-

mittatur foras, feu feparetur a Deo , ficut pal-

do S. Georgius manferit in Chrifto, ut qui tot

mes a vite ; 2. arefcat,feu nullum fructum bo-

]

tantaq; tormenta pro eodem füftinuerit;ut ju-

norum operum ferat; 3. colligatur a d»mo-

re merito dicere potuerit cum S. Paulo : Quis

nibus, quorum poteftati traditur ; 4. inignem

1ne feparabit a charitate Chrifti? Excitentur

inferni mittatur ; 5. ardeat in eodem igne. Qui

proin auditores ad chriftianam hanc fortitu-

omnes fru&us füfius explicati videri poffunt

g

dinem pro viribus imitandam. Quem in fi-

apud Fabrum conc. 3. tota. Vide etiam tit.

hem vide tit. Fortitudo & Patientia.

VIIL. Ex occafione thematis : Ezo [um vi-

Peccatum morþale & infer'nus.*

Lir, vos palmites : oftendi poteft, quam pretio-

.PRO

FESTO SS. P HILIPPI

fa vitis fitChriftus; id quod ex vino ab hac vite

i

ET JACOBI.

proáucto

robari poteft, nimirum ex fangui-

?

1

ne pretio

, per quem Angeli & homines lz-

LE

G-,O fum via , veritas €? vita. Jo. r4. Su-

8

tificantur, confortantur, inebriantur : qui tres

matur exordium a confuetudine arbo-

affectus fufius explicari poffunt, fimulque au-

res majaleserigendi, & dicat Concionator, fe

duas arbores in Auditorum memoria ere&tu-

ditores invitari ad hoc vinum bibendum per

illa verba: Venite, inebriamini, chariffimi, bi-

rum, fcil. SS.ApoftolosPhilippum & Jacobum,

bite vinaum quod miícui vobis. Vide Fabrum

ut pote qui ficut arbores majales erant decorti-

in hoc fefto conc. r, . n. 2. lit. O,

caüti, & liberati ab omni affettu mundano: alti

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, quod

propter perfectionem & dignitatem Apoftoli-

cum homines fint palmites hujus vitis;eosdem

cam, de qua S. David Pfal. 72. dixit : Nimis

fuo tempore. circumcidi per mortificationem

honorati &c. & in fuprema parte virenter zelo

oporteat ; demonftretur propterea modus

Apoftolico alienze falutis augendze.Hi ergo fta-

hanc circumcifionem feu mortificationem

tuendi cum epigraphe: Afpice,& fac fecundum

:

inftituendi, de quo videt

Y

it. --(Mortificati.b $8

exemplar, przecipue in. Chrifto fequendó , &

II n. 4. & alibi.

"

vocatione implenda. Unde r. oftendatur,quid

X, Ex themate : .5:n

e qe m'/)z'l poteflis facere,

fit fequi Chriftum, fcil. abnagare feipfum , &

/

u

dicatur, S. Georgium plerumque ut equitem

tollere crucem fuam,feu abftinere & pati; un-

cum dracone pugnantem, & per hoc fanttam

de antiqui etiam Philofophi fapientiam in

Margaretam liberantem, pingi,ut indicetur no-

duobus verbis: Abftine, & fuftine, ponebant;

e

bis, quomodo ad illius exemplii contra draco-

hinc, tefte S. Auguítino, demon duplicem

nem ferociffimn, fcil. peccatum,pro animano-

contra nos aciem educit, blanditur, ut decipi-

ftra liberanda, cum lancea generofze fortitudi-

at: terret, ut frangat. Nec propterea exigitur,

$

ut omnes ftatum füum deferant, & divitias ac

nis pugnare debeamus;unde in prima parte fiat

comparatio peccati cum dracone : in fecunda

uxores relinquant, fed tantum ut fequantur

parte oftendatur dignitas & pulchritudo ani-

do&rinam & confilium Apoftoli 1. Cor. 7.Re-

12e quze merito excitare debet,ut libenter pro

liquum eft, ut & qui habent &c. atque adeo,

ea pugnemus: In tertia parte oftendatur,quam

unusquisque, in qua vocatione vocatus eft

z

convenienter lancea cum fortitudine compa-

in ea permaneat.

2. Oftendatur, quomodo

I$

retur, & quomodo ufurpanda fit. Pro quibus

fequi debeant, nempe 1. /ere;id quod pau-,

dilataadis vid.tit.Peccati. Anima acFortitudo.

ci faciunt, tefte Thoma Kemp. lib. 2. cap. rt.;

/

Multi

R. P. Loím. ,Bib(. Man Tom. lil.

-

Kkkk

626

Index. Concionatorius.

Multi JEÉfum fequuntur &c. aliter Apoftoli ,

2. tribulator : Sicut focii pafïïonum &c. 5.Cof.

qui in adverfís zeque, ac profperis adhzeferunt

1. de quo vide tit, Crux. 3. fideliorer in' talento

Chrifto, ubi explicandum martyrium eorum.

impendendo, uti probat parabola de diverfis

It« ergo & nos; nam, utrecte S. Auguftinus in

talentisMatth. 25, nempe fpectaculii fa&i fum.

)

Pf. 36.ait, Nemo &c. vide tit. 22.$.3. n. 2.& 3.

I.Cor. 4.non refert, quam perfonam habemus,

hinc aliqui diferimen inter veros & falfosChri-

fed quam bene; unde S.Marcarius,qui per plu«

ftianos effe ajunt , quod. eftinter cereos veros

rimos annos in eremo cum fuino rigore vixes

ex aromatibus,& inter falfos ex pulvere factos,

rat, cum fcire cuperet,cui in meritis fimilis ef«

quorum hi igni applicati ignes evomunt , illi

[

fet,jutfus eftAlexandrize duas mulieres conju

"

bonum odorem exhalant , & fplendorem gra-

ga

tas quzerere,quibus fimilis effet &c. Animen-

tum emittunt, 2. Sequi debent ceieriter, ut A-

tur ergo auditores, utunusquisq; in ftatu fuo

poftoli, qui ftatim omnibus relictis fecuti funt;

permaneat, & illud eccl. 1 1. Confide in Deo, &

fi enim Principes non ferunttarde exequentes

mane in loco tuo &c. ob oculos habeat,& pere

mandata , quanto minus Chriftus? Hic certe,

fonam faüam beneagere ftudeat , ut audiat il-

f ullibi, locam habet illud S. Ambrofii : Nefcit

lud Chrifti Matth. 25. Euge ferve bone &c.

ä

tarda molimina Spiritus fanéti gratia; & illud

IV. .Non turbetur cor veftrum. Jo. 14. Ex oc-

|

'Thren. 4. Bonum eft adolefcenti &c. & cuivis

homini; bonum ad augendü meritum , & pro-

cafione textus hujus utiliter ageretur de fcru-

pulis,quibus plurimi homines fubje&ti funt. Et

J

movendum profectum , & ad facilitandum ob-

1. quidem oftendi poteft, quid fit fcrupulus, &

fequium; experta virgo, quzeChrifto relicto ad

quae illius indicia. 2. quam noxii fint tales

portam vocata fe contulit,de qua vide tit. 103.

Ícrupuli, utpote qui impediunt gloriam Dei ,

$. 5.n. 32. & $. 1. n. 11. 3. Conflanter fequi de-

meritum proprium, pacem & lzetitiam animi.

bent,ut patet ex majali arbore, in qua praemiii

3. quibus. mediis cu*andi, nempe oratione ,

propofiti non acquirit, nifi qui apicem attin-

contemptu , obedientia, de qua materia vide

git. Videplura de hac tit. Perfeverantia, & o-

[nftructionem : meam quintam fol. 188.

ftende, quomodo Apoftoli usq; ad mortem fe-

cuti fint, ita ut ipfe Chriftus Luc. 22. dixerit:

V. Non turbetur cor vefirum. Joan. 14. /Päii

utilitate po!fant aliqui fcrupuli in fpecie,a qui-

Vos eftis, qui permanfiftis &c. Excitentur er-

bus plurimi homines multum vexantur , pro-

go auditores, ut has acbores majales frequen-

ter afpiciant,& fe animent illis Thomze Kemp.

poni. 1. [taque proponautur fcrupuli in. con-

felfione occurrere foliti, de quibus vide cit. In-

verbis l. 3. deimit. c. 56. Domine Jefu &c. Ve-

ftru&t. 5. f. 192. q. 8. & 9. 2. Scrupuli ex ten-

re vita boni monachi &c. &Chriftiani &c. Eja

Fratres &c. utaudiamus & nos. Vos eítis &c.

tationibus orti, de quibus vide l. c. qu. to, 3.

pP-————wÀ———— — "Q———————————— — — $Q — E

& olim etiam : Venite benedicti &c.

ocrupuli ob orationem occurrent

»

bus vide loc. cit. f. 199. q. 10.

es , dg qui-

E

IH. AVon turbetur. cor vefirum, « Jo. x4. Often-

di poteft, quomodo tarbari non debeant in

VI. Ego fum Via, Verita:, €? Vita, Joan. 14

variis occafionibus; fed ficut fol,licet foris ob-

Proponi poífunt motiva ad Chriftum fequen-

nubilatus , intus ferenus manet, ita & ipfi in

dum per imitationem , & modus imitandi ;

R — E

tribulationibus fe habeant. Declaretur ergo,

nempe 1. quia via eft, i. e. qua verbis, qua e-

quod 1. turbari non debeant ob judicia Dei

xemp»lis ducit ad coelnm, id quod oftendendii

tam mirabiliter omnia difponentis , fed cogi-

2. quia veritas eft, & fallere non poteft. 3.quia

tent fibi a Deo dici illud Chrifti Jo. 31. Quod

vita eft juxta illud Joan.17.Hzec eft aatem vita

ego facio, nefcis modo , fcies autem poftea in

zeterna &c. unde merito Thomas Kemp. 1.3.

die judicii. 2.ob judicia hominum: quibus fa-

c. 56. ait: Sequere me &c. In fecunda parte o«

DEU

tisfacere impoffibile, ut patet in Deo,S.Paulo,

ftendatur, in quo praecipue imitandus fit, nem-

& aliis. 4. ob alienos defe&tus: /Zas dich nicht

pe ut quisque humiliet feipfum, fa&us obedi-

brennt . blafe nicht, 4. ob tentationes diaboli :

ens, usque ad mortem crucis; de quibus vide

Ted potius juxta monitum S. Jacobi c. r, Om-

tit. Chriftus, & tit. Humilitas, & Obedientia.

negaudíum exiftiment &c. 5. ob tribulatio-

VII. Ex occafione thematis : JVon turbe-

nes occurrentes : cum omnia fiant ad tripli-

tur cor vefirum: Jo. 14. oftendatur , quod,ut fa-

cem finem , zur Befferung, Bewührung , Berei-

pienter EpiGtetus advertit Ench. c. 10. Homi-

chung, Vide tit. Tentatio, & tit. Crux.

nes non perturbentur rebus,fed,quas de rebus

Il. Zn. Domo JPatrir mei man[iones. multa

habent , opinionibus, unde potiffimum me-

funt. Jo. 14. Oftendi poteft;quod, licet hzec do-

dium tollendi turbationem eft phantafiz cor-

étrina videatur contrariaParabolze dePatre fa-

rectio ; quomodo autem h:ec corrigi debeat,

milias sequalem mercedem operariis offerren-

idem Epictetus c. 38. fic oftendit: Heligionis

te,revera tamen contraria non fit, cum illa de

erga Deos imortales przecipuum illud effe fci-

fubftantiali tantum beatitudine, fententia hzec:

to, re&tas de iis habere opiniones,ut fentias &

de accidentali loquatur, in qua diverfos fore.

eíle eos, & bene, jufteq; adminiftrare univería,

homines patet ex teftimonioS.Pauli 1.Cor 15.

parendum eis effe, & omnibus, quae fiunt, ac-

Alia claritas folis &c. unde. quia cum difcipu-

quiefcendum : & fequenda ultro, ut quxe a

lisChrifti quzerent utiq; auditores. Quis putas.

mente przeftanti(fima regantur; fic enim nec

major eff in regno coelorum ? dicat concio-

incufabis eos unquam , nec ab iis negligi te

nator,fein hac concione oftenfurum. 1. Itaq;

quereris.

Juvabit ad hunc conceptum dila-

pronunciet majores fore [umiler ; uti Chriftus

tandum fimilitudo imaginis, quze a dextris

fentat, &

Matth. xxs.o&end'it; de quo vidc tit. Humilitas.

Ch:iftum,va' finiftris diabolum reprae

fecun-

In Evangila Feftlorum;

627

9

fecundumi diverfum afpe&um diverfos affe-

In funiculis Adze traham eos,in füniculis cha-

étus ciet.

Vide tit. Patientia.

N

ritatis: Unde Chriftus Luc. 10, quxerenti,quid

VIII. Ex eodem themate oftendi poteft

facere debeat ad zeteruam vitam poffidendam,

homines frequenter turbari ob judiciaDei tam

refpondit: Diliges &c. Oftendatur ergo, quam

5

varia; unde narretur ipfis hiftoria de IZrerita,

la

fuave fit & efficax; hoc medium ; quid enim

la

€ui Deus pér Angelum judiciorum fuorum ze-

dulcius & naturále magis, quam amare, prae-

quitateni revelavitl, ut in Speculo Exemplo-

fertim infinituih bonuim &c. 2. dicatur, Sta-

rum narratur V. Judicium Dei, &, quzxe Auge-

ls

"

tuam illam rübro veftimento effe veftitam, &

lus Eremitze ibidem dixit, fententiis Dotto-

vuinerum cicatricibus confpicuam , ut infi-

rum & aliis hiftoriis confirmentur.

nuetur, quod Chriftus Difcipulis in. £maus

1X. Ex eodem themate demon&retu,r,quoä

euntibus dixit Lue. 22. Nonne oportuit. &c,

propter tribulationes etiam , & perfecutiones

nimirum conftituta lex eft: Qaoniam per mul-

tutbari non debeant, fi triplicem finem, pro-

tas tribulationes &c. Att. 14. hzec via eft, per

äïï

pter quem a Deo ifnittuntur , bene confide-

quam caput intravit in ceelum; per eandem

rent, ícil, filialem caftigationem, probationem,

ergo & membra intrare debent. Hinc Thom.

& amoris demonftrationem, pro qua do&trina

Kemp. l. 2. c. r. Suttine cam Chrifto, & pro

fufius deducenda vide tit. Patientia.

Chriíto, fi vis regnare cum Chrifto, Dicat er-

X. Ex occafione thematis : /n. domo Patrir

go quisque cum eodem Authore l. 3. c. 56.

snei manfiones multe [unt : oftendi poteft,quem-

Domine JESU, fieut dixifti &c. Statua ve-

*

vis in ftatu fuo perfe&um fieri poffe, id quod

xillum in manibus habet, ut indicetur , ne-

T

triplici ex capite oftendi poteft. 1. Quia Chri-

minem coronatum iri, nifi qui legitime cer-

1l

Ítus omnes ad perfeCtionem invitavit dicens:

taverit. 2. ad Tim. 2. hinc Apoc. 3. dicitur:

Eftote perfe&i, ficut Pater vefter coeleftis per-

Qui vicerit, dabo ei federe &c. Hoftis autem,

i

eCus eft. 2. Ex natura perfeGionis , qua in

quem vincere debemus, fumus nos ipfi.' Non

charitate confiftit,quam fimplex annus tam be-

enim eft pejor anim?e hoftis &c. Hinc Thom.

ne exercere poteft,ac doCtiffimus quisq;, ut o-

Kemp. l. c. 3. ait, Hoc deberet &c. 4. Angeli

t

lim S, Bonaventura Fratri/Egydio dixit. 3.Ex

lï

utrinque ftipant ftatuam, ut indicetur, per eos

revelationibus variis, quibus revelavit Deus,

animas noftras in ceelum introducendas effe,

aliquos fzeculares in meritis S.Macario. S.Pa-

juxta illud Exod. 23.Ecce ego mitto Angelum

[]«

phnutio fimiles fuiffe. ÉExcitentur proin audi-

]«

meum &c. fic Lazarus portatus , Luc. 16. fic

l«

tores, ut illud Siracidis fibi di&um putent :

Chriftus Luc. 15. dixit: Dico vobis, quod ita

Confide , & mane in loco tuo , quia facile eft

gaudium erit &c. unde audiendum monitum

in oculis Dei fubito honeftare pauperem.

in cit. loc. Exod. Obferva eum,& audi vocem

Xl. Ex occafione thematis : Domine often-

ejus &c. 5. Perforamen anguftum ftatua attra-

de nobis Patrem, €2. fi

ufficit. nobis. :

oftendatur ,

hitur, ut indicetur, quod ChriftusMatth. 7. di-

cor humanum per nu

j

am rem creatam fatiari

xit: Intrate per anguítam portam &c.unde di-

j

poffe, uti ex exemplo Salomonis patet, qui

vititiarum farcina abjicienda, affe&tu faltem,fi

non prohibuit cor füuum , quin omni volupta-

effe&u non licet ; nam dives difficulter intra-

te'frueretur,& tamen in iis non nifi vanitatem

bit &c. ut Matth. 19. dicitur, 6. Hoftize dijici-

j

& affli&tionem animi reperit. Dein oftendatur,

untur, ut indicetur, quod ecclefia hodie ca-

i

folum Deum fatiare cor humanum poffe, ca-

nit: AfcendensChriftus &c.dedit dona homi-

pacem namq; Dei, quidquid Deo minus eft,

nibus. Eph. c. 4.unde credendum, quod hodie

d

1

replere non poteft. Hinc cor triangulare fingil-

Chriftus dicat : Usque modo non petiftis &c.

latim factum eft , ut innueretur, illud non per

Joan. 16. quid autem petendum fit,Elifzeus e-

rotundum mundi globum , fed per folam Tri-

xemplo fuo docuit. petens ab Elia in altum e-

T

nitatem,fatiari poffe. Vide Fabrum conc. 6.n.

ve&o : Obfecro, fiat in me Spiritus duplex

9. & conc. 7. lit. c. n. 3. Item tit. Gaudium.

tuus. 4. Reg. 2. nempe ut declinemus a malo.

ï

;

XII. Ex occafione thematis : Quodcung; pe-

& faciamus bonum, fic enim David fuafit Pf.

tieritis Patrem in nomine tto, hoc faciam: often-

36. Quis eft homo, qui vult vitam &c. Exci-

p

L]

datur,cur Deus toties non exaudiatpreces, n

tentur ergo auditores , ut ceremoniam hanc

D

Tirum. 1. Quia male petunt homines , ut i

.

ita afpiciant,ut indicatum fru&tum quoq; refe-

ll

concupifcentiis fuis infumant. 2.'Quia oppo-

rant,icg; cumChrifto vivant in terris, ut cum

J5

nunt nubem peccati. Quia Deus differt do-

-eodem etiam ad coelos afcendere mereantur.

na, ut magis grata efflciat. Videtit. Oratio. $.

Videpro hac materia tit.Charitas,& tit. Crux,

f

XI. 1. 6. & 10.

M Zuntet óm mundum univer[um qradicate

L

AEvangeliun omni creature. Marc.. 16. Diei po-

I$

PR*O FE

STOASCENSIONIS

teft, Chriftum feciffe , quod Duces belli recu-

perata famofa.civitate folent, mittendo in om-

C*THR'I'-STI.*

nia loca,qui nuncient bona nova de redactain

d

Sfumptus eft in calum , €9 feilet a der;ctrir

poteftatem civitate : feciffe 'autem hoc non

LA

DEI, Marc. 16.Ex occafione hujus tex-

tantum ut gaudeamus, fed etiam ipfi expugna-

tus-explicari poteft ceremonia ecclefizxe, qua

re conemur ; nam regnum coelorum vim pa-

g

in fefto Afcenfionis effigiem feu ftatuamChri-

:itur, Matth, II.. Dieat ergo concionator,fe o-

(E

fti in altum attrahi curat. Dicatur ergo 1.Sta-

ftenfuru, quomodo expugnari debeat, nempe,

*

la

tuam per funem attrahi, ut indicetur charitas

1. per cuniculos ( durcfi minteren ) humilitatis;

r

DEI erga nos promittentis per Ofeam .c. 11.

ific enim Chriftus humiliavit femeti

pfurp;&e.

Kkkk23

nc

AR P, Lohn, Bibl. Man, Tom. IIlf

g.,

628

Index Consondtoriur

firmiter non creditur Chrifti dictum Lac. 18.

hinc S. Paulus Ephef. 4. Quod autem afcendit

&c. vide tit, Humilitas, 2. Muros concutien-

Nemo bonus, nifi folus Deus , tanquam fons

do globis orationis , fic Chriftus integras no-

boni. Vide tit. Deus, . Quartum eft, quia pro-

&es confumens in oratione, ubi Rofarii globu-

ximum non diligimus, ut oportet: unde au-

li coimendandi, vide tit. Oratio, 3. Scalas ad-

tem hoc oritur, nifi quis non credimus firmi-

movendo mandatorum Dei ; fic Chriftus : De-

ter illud Chrifi di&um Matth. 25. Quamdiu

fendi &c. Jo. 6.Hinc quzerenti, quid facere de-

feciftis &c. Unde excitandiauditores, ut has

pracipue quatuor veritates firmiífime cre-

beat pro vita zeterna obtinenda, refpondit : Si

vis ad vitam ingredi,ferva mandata. Matth. 19.

dant, & in mente habeant, nec dubitent,quin

y

hinc pulchre Eufebius Exmyffenus: Si unus-

falvi fint futuri.

þ. N ärrari

quisq; noftrum fübdere easfibi ftudeat,& emi-

V.. ZAffumptus eft in celum. Marc. 16

nentia dominantis animi fuper eas ftare con-

poteft hiftoria Aícenfionis,& inter alia dici,vi«

fuefcat , ex ipfis fibi gradum conftruit, quo ad

deri adhuc bina veftigia Chrifti impreffa lo-

fuperiora confcendat. Sublimabunt nos, fi fu-

co, unde afcendit eaque omni fexui. & 2eta-

erint infra nos: de noítris nobis vitiis, fcalam

ti quadrare. Dicatur ergo, hzec veftigia nihil a-

facimus, fi vitia ipfa calcamus. De hac fcala

liud effe, quam abfline & [ufline , eaq; omni 2e-

Deus Apoc. 3. dicit : Qui vicerit (vitia) dabo

tati & fexuiconvenire. Oftendatur ergo, quo«

ei federe &c. Hanc Jacob Gen. 28. vidit,hanc

modo hzec veftigia imitanda.Videtit.Chriftus.

ergo applicemus, dicendo cum Plalmifta Pfal.

Item tit. Abftinentia, & tit. Patientia.

118. Juravi, & ftatui &c. 4. Portas confringen-

do, feu vim fibi faciendo, & multa patiendo,

Vl. Zffumptus efi im calum. Marc. 16. De-

monlitrari poteft magnitudo glorive Chrifti ex:

fic Chriftus: Nonne oportuit &c. Luc. 22.

tribus praecipue fontibus orta , fcilicet obedi-

hinc Thomas Kemp. l. c. 25. Unum eft &c. 5.

entia, humilitate, patientia, juxta illud Philip.

Ignem injiciendo, i. e. charitatem copiofe o-

ftendendo; Sic enim Chriftus : Majorem ne-

2. Oftendatur proin , quomodo auditores in

his Chriftum imitari, & majorem fibi gloriam

mo habet &c. Jo. 15. hinc Luc. 12. lgnem ve-

ni mittere &c. & S.Joannes 1. c. 3. Filioli,non

procurare debeant.

diligamus &c. Excitentur ergo ad oppugnan-

PRO FESTO 's.'JOAN,N'Is

dam hanc civitatem, ut cum Chriíto ibidem

BAPTIST /EF.

eternum vivere & gaudere valeant.

L T2 Lifabethe impletum eft tempus. pariendi, €

NB. Si omnes hos modos codlum expu-

"— peperit filium. T:uc. 2. Oftendi poteft,

gnandi accipere non placet,unus ex illis eliga-

qualem filium peperit, dicig;, qued tota laus

tur, & quomodo a. Chrifto adhibitus fit, & a

S. [oannis in compendio propofita fuerit a S.

ä

nobis quoque ufurpari debeat , oftendatur.

II Affumptus eft in. calum. Marc. 16. Poteft

Angelo Gabriele,dum Luc, 1. de €o dixit: Erit

enim magnus coram Domino. Oftendatur er-

narrarihiftoria de Eliain altum rapto in curru

go, quid fit magnum effe coram Domino,

ágneo, 4. Reg. 2. & dici, quod fimili modo

nempe multum ipfum diligere, & multum ab

Chriftus per currum igneum charitatis erga

eo diligi ; nam quantitas cujusq; animoe zefti-

Deum & proximum in coelos affumptus fit ;

matur de menfura charitatis,quam habet,tefte

quodque nos videntes eum oculo fidei taliter

S. Bernardo f. 21. in Cant. unde oftendatur,

aífumptum debeamus clamare cum Elifzeo l.

4. €. 2. Obfecro, ut fiat in me Spiritus duplex

quomodo S. Joannes dilexerit Deum, id quod

per duos a&us charitatis,qui pulfus anim?e vo«

tuus,eadem fc. duplex charitas,cujus proin ne-

cantur , abftinentiam fcil. ab omni inordinato

ceífitas, utilitas, & przeftantia demonítranda.

amore rerum creatarum , & fuftinentiam ad-

Vide tit. Charitas & Dile&io proximi.

verfitatum, probari p

—

oteft. Vide tit, Charita;

lV. Qui crediderit, €? . baptizatus fuerit, fat-

& tit. Patientia.

vus erit. Marc. 16. Dici poteft, non immerito

aliquos quzerere, cur Chriftus fidem tantopere

II. Zludierunt. vicini €? cognati ejus, quia Do«

ante afcenfionem commendarit ; & refponde-

minus magnificavit mi[ericordiam [uam cum illa,

€? congrutulabantur ei.. Luc. 1. Dici poteft, ho-

ri communiter, id propterea factum , ut often-

EC o diisc G " ELEL.

deret, ex vivae fidei defectu potiffimum im-

die impletum effe, quod Angelus Gabriel Za-

pedimentum afcenfionis'in coelum oriri , uti

chariz Patri praedixerat: In nativitate ejus

multi gaudebunt, Luc. 1. Oftendatur ergo in

etiam S. Therefia agnovit, dicere folita, om-

nes imperfe&tiones noftras'ex defe&tu fidei ori-

prima parte, quomodo Deus, Angeli, Paren-

ri, id quod enerratione impedimentorum fe

tes, cognati, vicini, defunéti Patres in Limbo

probaturum dicat concionator. Et primum

gavifi fint in ejus Nativitate. In fecunda vero

-

parte oftendatur, quomodo & nos fimile gau-

quidem impedimentum . ac principale eft pec-

ä

catum mortale; unde autem hoc oritur, nifi

dium per nativitatem fpiritualem feu veram

quia vivaciter non credimus, Deum in omni

converfionem ad Deum creare poífimus Deo

& Angelis (ut patet.in redeunte filio prodigo

t

loco proefentem effe. Vide tit.Przefentia Dei.

3

Secundum eft impatientia in adverfis:unde au-

Chrifto ( ut patet in parabola inventz ovis

tem hoc oritur , nifi quia firmiter non credi-

B. Virgini & fan&is, domefticis, defuncis,no-

mus, non effe malum in urbe, quod non fecit

bis ipfis ante, in & poft mortem.

Dominus. Vide tit, Refignatio, & tit. Volun-

IIL. Joannes eft nomen ejus. Luc. 1. Oftenda-

tas. Tertium eft,quia res creatas inordinate ni-

tur, quam bene olim dixeritPoéta: Conveniunt

n S. Joanné

ä

mis amamus : unde vero hoc oritur, nifi quia

rebus nomina fzepe fgis: idque i

Imaxime

In Evangelia Feflorum.

629

A

VIII. Ex occafione thematis : Q"ïoamhe: e

j

maxime apparere' , cüjus nomen idemi üginiü—

10

cat ac gratia,quze nihil aliud eft,quam amicitia

nomen ejus : oftendi poteft, quomodo S. Joan-

dU

cum Deo. Oftendatur proin, quam fincerus &

nesid, quod noir

a

n ejus figuificavit, imple-

verit, & quomodo & nos nomen in Baptilmo

[l*

dile&us amicus Dei fuerit . Joannes,idq; pro-

du

betur ex continua familiaritate eum Deo, dein

acceptum implere debeamus , preecipue no-

l4

quia omnia habebat communia, & tandem

men Chriftiani, Vide tit. Chriftianus, & Fa-

brum conc. 6. n. . 5..

Ie

quod animam fuam pro amico pofuerit. In

lin

fecunda parte oftendatur, quod de hac amici-

XL. Ex occafione thematis : Eli[abethe im-

tia veredicere potuerit: Venerunt mihi om-

gletum . eft. tempus. pariendi ,. €9 . peperit Filium :

u

nia bona pariter cum illa : Eccl. 8. nam famus

oftendi poteft, quomodo non tantum conci-

illi honor & lzetitia inde parta eft. Excitentur

pere bona propofita , fed etiam parere debea-

Vl«

proin auditores, ut & ipfi hanc amicitiam

mus ; ad quem finem poffunt offerri adjumen-

lo

lta.

qu:erere tit. Amicitia & Gratia.

ta ad bene pariendum, nempe gratia Dei in-

IV. Quir putas puer ifle erit 2 Luc. 1. Dicat

vocata, patrocinium Sanctorum, prsaecipue

"

B. Virginis , obftetrix bona, feu auxilium Pa-

æ.

concionator, fe non dubitare, quin plerique

lQ«

auditorum habentium liberos cupiant de illis

trum [piritualium. Pariter poffunt impedi-

fcire, quales olim futuri fint , id proin fe illis

menta felicis partus indicari, nempe appetitus

W.

noxiorum , nimius labor & motus , nullum

proedicturum, nempe tales, quales in pueritia

fuerint, juxta notum illud : Quo femel eft im-

conatum adhibere velle. Oftendatur proir,

je-

buta &c. & Salomonis effatum: Adolefcens

quomodo hzec adjumenta ufurpanda, & im-

.X

pedimenta removenda fint.

juxta viam &c. & exemplum ]oannis , cujus

X. Ex occafione thematis :

Bänediäïm Do-

(l«

vita puerilis cum virili comparetur ,. & quam

i.

fimilis fuerit, oftendatur, D«in excitentur au-

minus Dems l[rail : oftendi poteít, quomodo

ln

pro beneficiis acceptis ftatim gratias agere de-

ditores , ut diligenterin pueritia inftruant;aut

inftrui curent fuos liberosin pietate & timore,

beamus , & quem fru&um ex tali gratitudine

fperare poffimus. De quibus vide nos fuo lo-

*

in bonis moribus , in proficuis -artibus. Vide

co, uti & Fabrum conc. 6.n. ó

j

tit. Pietas & Timor,

V. Et enim manus Domini erat mm illo : Luc.

XI. Ex occafione thematis: Quis puta

Í pue)*

ifle erit ? poteft oftendi, quam vere Praecur-

1. Dici poteft, eximiam quidem elffe vitam &

foris nomen & officium impleverit S. Joannes

14

opera S. Joannis Baot. fed hoc. mirum videri

elt,

non debere, cum manus Domini fuerit cum

Baptifta 1. Quia przecurrit efficaciter pro no«

a

bis intercedendo ; non enim furrexit major,

jllo, cui manui nihil impoffibile eft. Oftenda-

ergo nec gratior ipfo, 2. Przecurrit protegen-

|S

tur ergo, quomodo fuerit cum illo in vita tam

Erï.i'.

do : przecipue contra vitia, praedicando & ex-

afpera continuanda : in exercitandis homini-

hibendo poenitentiam, 3. Procurrit vit»e e-

&«

bus ad poenitentiam : in morte pro Chrifto. In

m,

fecunda poftea parte oftendatur , quomodo

xemplo, przecipue innocentia , infigni con-

nab

temptu mundi, humilitate, patientia , zelofa

lr

& ipfi poffint obtinere, ut manus Domiai fit

charitate, ad quas proin virtutes imitandas

1-

cum illis, fi fcil. cam Davide fiant viri fecun-

excitandi erunt auditores.

'ffe

xdum cor Dei, & faciant omnes voluntates e-

id

XIIl. Ex occafione thematis ejusdem d

if

jus: tunc enim implebitur promiffum DEI:

poterit, hanc quzeftionem jam folviífe ipfum

2d

-Qleo fancto unxi eum:manus enim mea auxi-

Chriftum , dum dixit: Non furrexit 1ajor

V0«

liabitur ei &c. in obtinendis bonis temporali-

bus:in adminiftrandis officiis: in tribulatio-

Joanne Baptifta: fed quia multi dubitabunt,

VA

unde provenerit hzec majoritas, 1deo hoc ex-

ad

nibus perferendis. Vide tit. Fortitudo.

T$

plicatum iri. Dicendum itaque, eam ex ge-

VL JVequaquam , [ed ^ vocabitur joamner:

nerofa fui vi&toria proveniffe juxta axioma:

Luc. r. dici poteft, non fruitra hoc nomen ei

Tantum proficies , quantum tibi vim intule-

a Deo datum eífe, fed propter officium Prz-

[]o«

ris; unde oftendatur. :. Quomodo fibi vim

(l

curforis, quod fufcepturus erat ; ad hoc enim

intulerit in vi&tu & veftitu moderando. 2.In

P

wel maxime conducebat, ut effet fan&us, &

afperitate vitze. 3. In tolerando martyrio,

gratus Deo , ac non tam verbis, quam exem-

v

alisque adverfitatibus. Deinde declaretur,

eus

plis przedicaret, & proediceret Chriftum,& poe-

quomodo per hanc vi&oriam profecerit in

loïn

nitentiam. Oftendatur ergo, quomodo S, Jo-

gratia, meritis, virtutibus, gloria.

annes exemplo confirmaverit ea, quze przedi-

ftne

D

cavit, maxime poenitentiam, & patientiam, &

PRO FESTO SS. PETRI

quomodo ipfi etiam auditores exemplo magis,

ET PAULI.

(ero

quam verbis,fuos inftruere & erudire debeant,

n

fam

VII. Ex occafione thematis : Julti in nati-

I.'T

U er Pefrm, £2 fupz;r hanc petrum ædijicæ

uitate ejus gaudebunt. Luc. c, 1. oftendéndum,

bo ecclefiaum meam. — Matth. 16. dici po-

Deo

quomodo & nos fpiritualem nativitatem, quae

teft, quod, ficut Carolus Imperator olim duas

igo

confiftit in firmo propofito declinandi a ma-

columnas in mari pofuit, iisq;'infcribi curavit:

J

lo, & faciendi bonum, procurare debeamus.

Non plus ultra : fic Deus SS. Apoftolos velut

0*

Dein oftendatur, quale gaudium viventes &

duas columnas ecclefize & fidei catholicze po-

defunéti, przecipue veroipfe ante, in & poft

füerit, iisq; pariter infcripferit: Non plus ul-

»Hda!

mortem habiturus fit, Vide Fabrum conc. 1.

tra: credendum fcil. quam ilii verbo & exem-

junt

in boc Fefto, Item tit, Gaudium.

plo doguerint. Oftendatur exgo , quomodo

i

hkk3

fidem

iv

/

Tuáex Concionatortut

p^

630

j,z

fidem catholicam non verbo duntaxat , fed e-

proiverint , & quomodo adeo nos quoq; illos

J

tiam opere docuerint, quamque firmiter illant

imitari debeamus. Vide tit, Poenitentia.

VIIL. Ex occafione thematis : Zu er Petrus,

Ü

defenderint, ficq; vere iÍobiles columnze ex-

[

fiterint, & quomodo auditores quoq: 'eosdem

€9 fuper haunc petram edificabo ecclefiam meam.

Matth, 16. Poteft oftendi, quam firma fit petra

l

ín hac firmitate imitari debeant. Vide tvit'.

j

ipfa ecclefia , utpote tot procellisEthnicorum,

Fides.

L. Tu es Chriftus Filius DEI vivi. Matth.16.

Judesorum & Hiereticorum concuffa; unde

excitandi erunt auditores , ut fuper hanc pes

poteft oftendi neceffitas confeffionis fidei, fi-

train zedificent fidem & vitam fuam,certoque

fnulg; modus faciendx hujus profeffionis de-

monítrari, quod fcil. corde, ore & opere fit fa-

fibi perfuadeant, quod portze inferi non prae-

cienda, exemplo SS.Petri & Pauli:& quo curü

valebunt adverfus eam.

fru&tu talis confeffio fit facienda, quod fcil. ve-

VilI. Ex occafione thematis ejusdem ofteh-

rificandum fit illud Chrifti promiffum : Qui

di potcft, quomodo S. Petrus & S. Paulus ec-

ä

confitebitur me &c, Vide tit. Fides.

cleftani fundarint indefeffo labore praedicatio-

f

£

II Quer Petrur, &2 fuyer hanc petram aedi-

nis, vitae & morum fanétitate, virtute miracu-

ficabo ecclefiam meam. Matth. 16. Poteft dici o-

loruim: inartyrio & fanguine fuo. Unde more

lim Conftantiam effe reprzefentatam per pe-

Societatis ]É.fa eisdem tanquam fundatoribus

candela ardens , id eft, ob vitve innocentiam

tram in mari fitam cum hac infcriptione: Nec

flumine, nec flamine, nec fulmine: ( lzedor aut

candida, ob virtutum colores varios depicta,

t

dimoveor) Oftendatur proin talem petram

& per fervorem vitae & boni exempli accenfá

?

fuiffe fanctum Petrum, & probetur, quod nec

offerenda eft. Vide Fabrum in Silva nova feu

iC

a flumine feu fluxis voluptatibus,nec a flamine

Auctario,

L

feu oblatione honorum, nec a fulmine mina-

IX, Ex óccafione thematis :

Sujäcgr hïme

d

yum, quibus cruciatus & mortem Tyrannus

getram. adificabo. ccclefiam. meam : ottendi pof-

minabatur, diroveri fe a verze fidei confeffio-

funt motiva credibilitatis , precipue ex mira-

[/

ne fit paffüs; quomodo :proin ipfü

LOI )

k a

cülis petita, fimulque auditores excitari, ut,

I

res in hoc imitari debeant.

m audito-

ficut hanc unam efle veram fidem agnofcunt,

ÍV. Tibi dabo claver regni calorum.

"

Matth. 16.

ita debitas pro a cofnunicata gratias petfol-

Dici

otelt, haec verba prze aliis effe obfervan-

vant, eandenmique bonis operibus confiriment,

da

u

t

jote quze fundamentum continedht no-

& condecorérit. Vide tit, Fides. $. 11. n 5. &

fira fidei ; nam ex Judicis defectu neceffario

alibi.

wnultas lixrefes füifle exortas; unde demon-

X. Ex occafione themati

s : Tu e Chriftus

ftrandum, quod hzeretici non habeant verum

am merito

Filius DEI vivi: oftendendum,

"

Judicem : habeant autei Catholidi, ut qui

dixentS, Therefia, otnries érrores

peccata ex

continuam fücceffionem jJudicum 4 fan&o

defe&tu fidei vivse óriri, átque ádeo primo o-

Petro usque ad modernum Pontificem proba-

'e poffint,

ftendatur, quid fit viva fides, feil. ea, qua certi

r

u

2

quidam articuli fidei in recenti femper memo-

9

n dicunt hoimines. effe. Filium hominis ?

ria hàbeantur, quales funt, Deum wubiq; prae-

ï:äj

Matth.r6.Oftendi poteft, quomodo nos ad hanc

qudeftionem refpondere debeamus , & dicere

fentem effe: ominia in bonum noftrum or-

dinare: tanquam fontem omne bonum con-

[

àd Chrifíturn, Tu meus es principalis Spettator,

tinere; quie proxirno fiunt, fibi fa&ta reputa-

utpote qui folus intime cognofcis a&tiones

meas,& de iis ferre judicium potes,& cui pla-

re, Deinde oftendatur, quod is, qui talem.

j

confeffioném facit, fit petra feu immobilis in

cere plus eft, quam fi omnibus hominibus fi-

adverfis & tentatiónibus füturus.

Vide tit.

mulíumptis placerem. Tu meus es Zfdjutor

Fides & Tentátio.

:

maximus, quia tu fcis , potes , & vis juvare. 3.

þuüt'

(

XI. Ex occafione themaàtis : Quem di

li

f

Tu meus es AMagifler optimus, qui artem utiliffi-

:

fiomines e[fe Filium hominir ; oftendéndum eft,

ma

m, diguiffinam & jucundiffimam amandi

t

Deum doces, verbo & exeimplo, & adjutorio.

cur & quousque hominés curam boni nomi-

nis habere debeant, nimirum z, Quia Deus

ü

'Tu es meus Con[olator maximus, quia confola-

eéxigit dicens per Siracidem càp. 41. Curam

tiones veras, folidas (id eft,animum fanantes)

habe de bono nomine.

2. Quia proximus

& conftantes cofunicás. s. Tu meus es Pra-

miator maximur , quia mercedem füimam, prae-

éxigit ; nam, tefte D, Auguftino, due res fünt

neceffarise, confcientia tibi, fama proximo, 3.

n

fentem , zeternam offers, quze omnia facile

5

f

ex iis, quie tit, Chriftus di&ta fun

)

Quia proprium tuum bonum exigit; quià bo»

&

offunt.

äp'rpbari

na fama nihil eft praeftantius, hinc natum pro»

verbium : Omnià fi pérdas famam fervare

VI. Tibi dabo claver regrà calorum. Matth. 16.

jumvor

X

P

e

g

inemento , quia, ut idem Siracides dixit, h?ec

Dici poteft,

imnerr

to magnum beneficium col-

látum cenferi S.Petro,dum ei claves regni cc-

magis proderit, quam iille thefauri, Dein

oftendatur, quomodo -confervari poffit, fcil.

leftis collatze funt, nonminus táien nobis e-

rara converfatione, cauta collocutione , &

tiam collatum cenferi poffe, dum clavem pce-

mitentix nobis concedere paratus eft, fi eam

bona operatione, de quibus vide tit, F'ama.

$. 7.'& Fabrum :conc, 6

acceptare velimus, Oftendatur ergo, eam effe

optimum medium ccolos aperiendi. Deinde

l

XII. Ex occafiorie thematis : lii Joamm

a

riter demonftretur, quomodo SS. Apoftoli

Bagitiflim, alii autein Eliain, aut nl ex Pro-

oftendatur, quam vYaria fint humana

phutis :

ïzlf

5

etrus & Paqlus eandem egerixït, & )'*eXemþl-c*f

judi-

d

»

- n Bvougilia E]lorum.g

16313

Judicia, atque adeo nen curanda. Interdum

pariter demonftretur; pro quibus dilatandis

tamen prudentes, pios, & zelofos viros inter-

vide fpeciales titulos, Ebrieta

N.

s& Purggto-

rogandos ; Vos autem quem me effe dicitis ?

rium.

ut corrigi queant, quze his corrigenda viden-

Vl. Benedifla tu inter mulierer, Ll/lc.- t. Dici

tur. Vide tit. Judicia temera

"

ria. Itam Fa-

poteft, magnum quidem fuiffe hoc elogium,

bruxy conc. 8.n,2.& 3.

fed majus longe effe , quod'benedi&a , id eft,

meritis & gloria excedens fit omnes San&os,

PROFESTO VïSITATIöNlS

P

hoc autem elogium vere illi convenire, often-

B. VIRGINIS.

furum fe ex praefenti concione: pro quo vi-

deatur tit. Hyperdulia Mariana. $. 9. n. r. 2.

AXurgen? Maria abüt cum fejiinagione.

& 3, & inde concludatur, quantopere síti-

"E

Luc. 1. Poteft dile&tio B. V. erga proxi-

manda, invocanda & honoranda fit hzec Vir-

mii demonftrari ex tribus przecipue a&tibus. t.

go, id quod variis fententiis & hiftoriis ex eo-

Quod prompte eam exercuerit exurgens cum

feftinatione. 2. Quod efficaciter eam exercu-

dem titulo S. 2. & 3. defumptis probetuf,

erit, tum verbis , fuaviter Elifabetham falu-

PROFESTOS.MARIJ/E

tando & alloquendo ; tum operibus , per tres

ä

menfes ei inferviendo.

MAGDAL" ENZE

3. Quod conflanter

?

ilam exercuerit, nec difficultates itineris ,

I V.ïdeï hane- hmiieïf&z? Luc. *. Dicat, f'e

nec moleftias obfequiorum przeftitorum hor-

hodie gratum fpectaculum feu ' comcee-

rendo.

Dein oftendatur, quomodo audito-

diam auditoribus repreefentaturum, fcilicet B.

res quoque eandem.imitari poífint & debe-

Magdalenam. Et in primo quidem a&u gec-

ant. Videtit. Dilectio Proximi, &. Hyper-

dulia Mariana.

P

cantem , ut inde miferum peccatorum ftatumi

[-

dilcant , & quomodo luxuria preecipue in va-

lL. /ntravit in domum Zachariz ,.69' fatuta-

ria peccata przecipitet, pro qua affertione pro-

vit Elifabeth. Luc. 1. Declarari poteft, quos

|

banda vide tit. Luxuria & Peccatum. In fe-

fru&us afferat Vifitatio Deiparze ante, in, &

cundo penitentem , ut inde difeant modum

:

poft mortem, de quo vide tit. 7, Hyperdulia

poenitendi, & caufas ; ad quam probationem

Mariana. $. ro. n. 17.

conducere poteft tit. Poenitentia. S. 9. n. r. &

i

IIL Exultavit infams in utero mt£o. Luc. 1.

S. 10, n. 4. In tertio gloriofam, ut appareat fru-

Oftendi poteft, quoód magni quidem & multi-

&us poenitentioe; ubi explicati ex vita S. Mag-

lices fuerint fru&tus falutationis attivze ; qua

dalense poffunt favores a Chrifto eidem poft

B.V.S.Elifabeth falutavit, non minores tamen,

converfionem exhibiti, & per eos auditores

nec pauciores fint falutationis paffivze, qua a

ad fimilem poenitentiam animari.-

nobis per falutationem Angelicam falutatur.

Il.- Lacrymis ceyit rigare. peder. ejus. Lue. 7.

ä

Unde commenda iftam falutationem. 1.abAu-

Explicari poffunt quinque fontes, ex quibus S.

thoribus. 2. a brevitate. 3. ab efficacia, quam

Magdalena has lachrymas haufit, & ipfi quoq;

fs

habet ad impetrandas varias gratias: ad repel-

auditores haurire debent, quos vide tit. Pce-

!

lendos hoftes : ad felicem horam mortisobti-

nitentia.

nendam , pro quibus omnibus vide tit. 7o. $.

: Dici

fj«

.

Il. Fidertua te falvam fecit. L. 7

]«

3.An.74. & $. 12. a n.

oteíft, recte fidei adícribi falutem S. Magda-

IV, AMaunfitautem JMar

la cum zllas '*qua*fz "d

enze, quia per eam quinque impedimenta po-

ibur tribuz. Luc. 1. Oftendi poteft , quornodo

n

tiffima pcenitentive agendz removit, quae'im-

At

M

B. Virgo, ficut Elifabeth ad partum felicem

pediimenta videantur tit. Poenitentia, & quo-

obtinendum juvit, ita nunc quoque ad tripli-

modo a S.Magdalena remota fint, & abaudi-

cem partum felicem, corporis, anim?e, anima-

u

toribus quoq; removeri debeant, oftendatur.

lium, agrorum , hortorum, &c. de quo vide

1V. Laerymis: cayit rigare pedes ejus. Luc. 7.

h

tit. Hyperdulia Mariana. S. 10. n. 28.

Poteft lacrymarum utilitas ex comparatione

ml

V. fntravit in domum. Zacharig. Luc. . Di-

earum cum variis aquis demonftrari. Et r.

2

ci poteft, quod S. Ambrofius de Virginitate

quidem cum aqua per cineres percolata feu li-

m

Deiparz dixit: Sit vobis tanquam in imagi-

Xivio, dum a fordibus peccatorum lavat. 2.

!u

ne defcripta Virginitas vitaque Mariv; hoc

Cum aquis calidis thermarum , dum morbos

i

multo magis de Vifitatione B. V. dici poffe, ut

radicitus curant. 3. Cum aquis pluviarum,

i

Ícil. ex illa tanquam exemplari difcant audi-

dum fertilem reddit animum, & varios fru-

y

tores, malas quidem vifitationes devitare, bo-

&us producere facit: pro q

!110

04

nas autem írequentare; qusenam autem illze

Lacrym:e.

fcopf) . vide tit.

It

fint, in praefenti concione demonftratum iri.

V. Rem

ittuntur. illi. peccata muïljtd, qu/oniam

eC

In prima ergo parte oftendatur, quaenam (int

dilexit multum. Luc. 7. Poteft dici, multum

1alz vifitationes,nempe diurnze hofpitiorum,

cuidem difputare Philofophos, an detur cau-

jl

aip

noéturne 1aulierum ; diurn & noctur-

falitas & prioritas mutua: in S.Magdalenze ta-

nz fimul aliorum bonorum per fartum : qua-

men converfione eandem datam fuiffe merito

l

rum omnium vifitationum damhfa oftendan-

videri poffe, utpote in qua dilettio caufavit re-

tur. In fecunda parte bon:e vifitationes decla-

miffionem peccatorum , uti ex cit. textu pa-

"]

rentur, nempe templorum, zegrorum , purga-

tet; & viciffim remiífio peccatorum caufavit

torii per auxilium animabus illis przeftitum ;

dileQionem, juxta aliquoríi interpretationem,

»7.0,

u citato

"

quartum omnuum vifitationum praeftantia

volentium, par äiculam quoniam in text

idem

"^

L d

63

Index Comxionïæztoäm.

P

idem fignificare ac propierea, unde explicetur,

ra; qus omnia fufius

f

nitentia,

probata vide tit. Pæa

in prima parte fufius, quam efüicax medium

Üi

fit dile&tio ad peccata delenda, pro quo vide

XI. Ex occafione thematis : Lacrymis ca-

(i

tit. Charitas. $. 3.n.25. & 27.In fecunda vero

git rigare peder ejus : poteft oftendi, quod lacry-

Y

parte oftendatur , quomodo remifífio peccato-

12e non tantum fint vinum Angelorum eos-

t

rum ad dilectionem merito invitet , pro quo

dem lzetificans, majusque gaudium creans fu-

fit

ferviet pulchrum exemplum tit. Poenitentia.

per uno peccatore, quam fuper 99. juftos;.fed

VI. Hac autem ex quo intravit , mon ceffavit

etiam Deumi, qui tefte S. Chryfoftomo, delin-

pOI

ofculari peder meor. Luc. 7. Poteft demonttrari

quentium gemitus efurit & fititlacrymas pec-

lic

catorum :^ & proximos , quibus jucundum eft

fiü

qualitas poenitentize a S. Magdalena füfcepte.

videre Fratres emendatos & ferventes: & fe-

Quod videlicet 1. fuerit Genero[a ob infignem

[o

fui & refpectus humani viéctoriam. 2. Copiofa,

ipfum; eftenim quzedam flere voluptas. Vi-

fü

de tit. Lachrymze S. 7. n. 4. & Fabrum con-

quia lacrymas copiofas fudit, ofcula copioía

cion. 4.

p

fixit, unguentam copiofum fudit, in quo imi-

tanda per varios actus poenitentize, qui tit.Poe-

XII. Ex occafione thematis: Qu €9 qualir

pOl

eft mulier , quia peccatrix . eft : Oftendi poteft,

nitentia explicati videri poffant. 3. Fru&uo[a,

qu

ob peccatorum remiílionem, Chrifti defenfi-

quod peceatores non temere judicandi, nec

di

onem contra Pharifzeum, multiplicem confo-

fpernendi fint ob fequentes caufas- 1. Quia

lationem , dum quotidie per 3o. annos coele-

forte jam emendati funt. 2, Quia forte brevi

po

de

ftem muficam audivit ; frequentem Vifitatio-

convertentur. 3. Quia forte in uno tantum

bi

né,qua Chriftus ultra centum vices eam vifita-

deliquerunt, nos vero in pluribus. 4. Quia

rit

forte graves tentationes palfi funt,

5. Quia

vit, inexplicabilem gloriam , quaipfam poft

Unde merito fuafi

id

mortem donavit. Excitentur proin auditores

forte meliores refurgent.

u

ad fimilem poenitentiam a

gendam, ut ümilcs

S. Bernardus: Excufa intentionem , fi opüs

füs

fructus participare queant.

non pótes, puta ignorantiam, puta fubre-

e

VII. Ex occafione thematis

Vides Ms

ptionem , puta cafum. . Vide hunc conce-

mulierem ? Oftendi poteft inprimis, quam gra-

tum fufius explicatum apud Fabrum conc.

n

1. & tit. judicium temerarium. -

vis peccatrix fuerisS.Magdalena,utpote ex qua

a

feptem daemonia, i. e. feptem peccata morta-

p

lia, ejecta fint. ?. Oftendi poteít, quomodo ex

J PROFESTOS.JACOBI.

ho

eccafione tantorum delictorum caufam ar-

fac

dentillimze dilettionis fumpferit,& viciffim di-

L.]

)

.[c; ut fedeant hi -duo Fili mei-,l umur aá

be

le&afit, extraordinarios favores accipiendo,

^ dextram, €9$ alter ad fmiftram, Luc 20.

"utadeo nemo ob przteritam vitam malam

Pot

eft dici, Chriftam quidem corripuiffe Ma-

(

defperare, fed oceafionem peenitentive arripe-

trem hanc cum Filiis, quia honorem inordi-

xe debeat,& dicere cum S. Bernardo adDeum:

nate ambierunt : Concionatorem vero ipfis

De mifera vita mea fume , obfecro, refiduum

hodie libere conceffurum , imo hortaturum,

Qu

K

annorum meorum : pro his vero, quos viven-

ut honores ambiant, & quserant, duinodo id

dó perdidi, quia perdite vixi, cor contritum &

faciant per debitam viam & medium; quod-

Hl

humiliatum non de

nam autem hocfit, fe in przefenti concione

tentia.

fpicies.y Vide tit. Poeni-

demonitraturum.

Ó

Dicat ergo hanc viam

ün

VIIT. Ex occafione thematis: £Erat mulier

perveniendi ad honores verosfolam effe virtu-

tem, uti 5. Bernardus teftatus eft, & Romani,

fi

in civitate peccatrix : poteft S. Maria Magdale-

j

na poenitentibus in exemplum proponi , quia

quorum fententias vide tit. Virtus. $. 9. n. 3.

1. Poenitentiam cito arripuit. 2. Quia intime

id probetur amplius ex natura honoris veri ,

i

dein ex exemplis Santtorum honoratorum

confufa & contrita erat. 3. Quia perfecte & co-

ob virtutem a Deo & hominibus: pro quibus

[

piofe fatisfecit perafperam vitam 3o.annis fu-

fi

Íceptam, & quis inftrumenta malitizein inftru-

amplificandis vide tit. Virtus, & tit. Fama &

Tü

imenta dilectionis & obfe

Honor.

?

.AL. Nefeitis , quid. petatit.. Luc, 2o. Poteft

T

tit. Vide Fabrum conc. 2.

quii divini co,rfver*'-

1

invectio fieri in ambitionis vitium, & r. often-

Q

. XL Ex occafione thematis : Remittuntur

di, in quo confiftat ambitio , de quo vide

ei peccata. multa , quoniam dilexit multum : Q-

p

ftendi poffunt motiva, quae S. Mariam Magda-

tit. 3. Ambitio, $. 1. 2. oftendat, quam no-

0

xium fit vitium , quia honor per illam que-

di

lenam ad tantam dilectionem moverint, &

fitus indebite venit, prsepropere affeCtatur ,

quemvis peccatorem movere debeant, fcil.

periculofe captatur. Vide eod. tit. $. 13. n. 3.

de

perífona offenfa, perfona offendens, offenf»e

l

& 5. $. 15. 3. Oftendat unum vel alterum

qualitas, effe&tus, multitudo, de quibus vide

medium ad hoc vitium vitandum, pro quo

tit. Poenitentia.

vide cit. tit.

It.

&l

: Pof-

te

X. Ex occafione thematis: L cognovit, qudd

IIl. Potefüs bibere Calicem ? Luc. 20.

E[ur accubuerit in domo .Pharifei : aiferri pof-

funt proponi motiva, ob quse libenter cali-

if

unt rationes , cur poenitentia non fit procra-

cem Domini bibere debeamus , quse vide

o

m

ftinanda, nimirum .. quia talis dilatio pericu-

propofita tit. Patientia.:

lofa eft. 2. quia valde nociva. 3. quia nume-

IV, Poteflis. bibere. Calicem 2 Luc. 20. Dici

t

rum peccatorum a Deo definitum citius im-

poteft, S. JacobumApoftolum quidé cum Fra--

QU

pleri facit. 4. quia poenitentia fera raro ve«

tre prompte ad hanc quzeftionem refpondiffe :

Poffumus;

. d Ewngelz'a Fefforum.

-

633

Poffumus; Verum hodie plurimos effe , qui

funt , utifunt viventes boni , & defun&i. 5. [n

refpondeant: Non poffumus ; de quibus illud

fanitatem propriam. Quae omnia vide fufius

dictum verificetur : Et cceperunt fe finguli ex-

explicata in tit. Patientia.

cufare; unde excufationes eorum in concio-

X. Ex eodem themate dici poteft , fi hodie

ne refutare proderit, de quibus vide tit. Pa-

Chriftus eandem queftionem proponeret,mul-

tientia, fimulque oftendere , quomodo nullam

tos refponfuros : Non poffumus ; nam alii di-

fimilem excufationem S. Jacobus attulerit.

cerent, eum fibi immerito offerri: alii, fibi

.. V. Dicunt &i : Po[fumur. Luc. 20. Oftendi

folis exhauriendum quererentur : alii nimis

poteít, etiamfi multis impoffibile videatur, ca-

amarum, alii nimis capacem effe, quiritarent:

licem paffionis bibere, & deliquium timeant ,

alii contra perfonas offerentes exciperent :

non difficulter tamen illum bibituros,& dictu-

quas omnes excufationes refutat

"

as vide apud

ros : Poffumus : fifpirituale myrothecion u-

Fabrum conc. 5.

furpent ( ein Bal[am Büchslein) ex variis exem-

AlI. Ex occafione thematis :

Nejlitï: ', quid

plis compofitum , quod vide cit. tit.

petatis: Oftendendum , quid & quomodo pe-

VI. Ne[citis , quio: petatir. Luc. 20 Dici

tendum , nempe honorifica Deo, utilia pro-

poteft, hanc fententiam & correptionem folis

ximo , falubria fibi.

Petenda autem ab in

quidem duobus filiis Zebedzei & matri dictam

gratia conftituto , cum debita refignatione ,

effe ; fed hodie majori hominum parti repeti

ferio , & ferventer , cum longamini perfeve-

poffe;quid enim plerique aliud petunt & defi-

rantia ; de quibus vide tit. Oratio.

derant, nifi ut divitiis,honoribus & voluptati-

XII. Ex occafione thematis : Calicem quidem

bus frui queant? Atqui his omnibus jure me-

meum bibetir ; Oftendantur rationes , cur Deus

ä

ritiffimo dici poteft: Neícitis , quid petatis :

lis, quos prae aliis diligit, calicem paffionis

id quod per tres partes concionis agatur , de-

exhauriendum propinet , nimirum 1. Ut occa-

monftrando , quanta damna afferat inordina-

fionem majoris glorize promerend»ze offerat.

tus divitiarum , honorum & voluptatum ap-

2. Ut Chrifto conformiores fint. 3. Ut contra

etitus , pro qua probation

:

diabolum eos perfequentem gloriofe trium-

H

onor , Voluptas. :

e vide tit. kDivitiæf,

phent , uti fufius probatur in tit. Patientia.

VII. Ex occafione thematis

Alccoffit: ad

eum mater filiorum Zebedei. Matth. 20. dicere

poteft concionator , reprehenfos quidem effe

.PRO FES.TO S. IGNATIIL.

hos filios , quod matrem ad hanc petitionem

E S

Teut lumbi veftri praccinBli. Luc. x2. Oftendi

faciendam inftigarint ; fe autem permittere li-

poteft, quod Ignatius generofus quidem

bere, imo fuadere,ut ad matrem fuam, nempe

miles füerit ante fuam converfíionem , fed

B. Virginem, accedant, & cum eo ad regnum

multo generofior poft converfionem ob duas

ccelette admittantur. Oftendatur proin, quam

caufas. r.Quia arcem multo nobiliorem de-

merito confugere debeant ad hanc matrem,

fendit , fcilicet ecclefiam. 2. Quia generofio-

ä

ri & feliciori modo eam defendit cóntra Lu-

1,

quia poteft impetrare, quod petit, tanquam

Mater Chrifti , cuiille perinde , ut Salomon

therum aliosque haereticos , uti fufius often-

d

matri fuze , diécturus fit: Pete, mater mea,

ditur in feptima In&ru&ionel mea.

neque enim fas eft , ut avertam faciem tuam.

Et impetrare tanquam mater viventium ,

l. Sint fümbi veeri pm—cz'n&,z' , €9 lucerng ar-

unde re&e B. Virginis amor inter potiora

dentes im mamibur veftrir Luc. 12. — Poteft ze-

;;

figna praedeftinationis cenfetur. Vide tit. Hy-

lus S. Ignatii commendari, & dici , quod S.

2

ls

perdulia.

Ignatius fit ille ignis, de quo Chriftus Luc.12.

ViII. Ex occafione thematis : Dic ,

ut e;

dixit: lgnem veni mittere &c. uti ipfum no-

deant hi filii mei , unus ad. dextram , alter ad [mi-

men etiam prze fe fert, quod unica litera dem-

j

firam : Poteft oftendi , ambitionem effe ille-

pta idem fignificat , acignitus feu ignis es tu.

I$

gitimum modum perveniendi ad honores ; ve-

Unde oítendendum , quomodo zelum fuum

rum autem efficacem modum oftendiífe Ro-

inftar ignis exercuerit; de quo vide Inftru-

manos, dum duo templa, alterum honori ,

&iongm IlI. p. 1. & tit. Zelus. $. 12. n. 1.

"

alterum virtuti zedificarunt tali fitu , ut , qui-

j

cunquein templum honoris ingredi vellet,

III: Beati fervf illi , quos ,^ cum venerit Domi-

da

üv

prius per virtutis templum intrare deberet.

nus , invenerit vigilantes. Luc. 12. Dici poteft,

0

Oftendatur itaque,virtutem effe optimum me-

Deum tempore S. Ignatii merito repetere po-

dium ad honores obtinendos , confervandos,

tuiffe illud AG. 13. & Pfalm. Inveni David

[

deponendos. Vide tit. Honor & Virtus, item

&c. & quomodo is vere fecerit omues volun-

Fabrum conc. 2.

tes ejus , & hinc tanti obedientiam fecerit, ut

J

IX. Ex occafione thematis : Potefüis. bibere

eam notam, per quam fui focii cognofceren-

calicem , quem ego bibiturur fum ?. Oftendi po-

tur , effe voluerit. In altera vero parte often-

lu

teft,cur calicem paffionis libenter acceptare &

datur , quomodo Deus in ipfo impleverit,quod

exhaurire debeant homines,nempe 1.propter

de Davide przedixerat : Oleo meo fancto un-

f

xi eum &c. vide tit. 123. V. Refignatio. $. 13.

j

offerentem , qui eft Deus. 2. Propter com-

jé

memorationem Chrifti velut fummi Impera-

toris &Benefactoris.3.Propter conformitatem

I,L IïJ.'. Beati funt.|fervi &illi, Luc. 12. Dici po-

cum San&is , qui prius illum exhauferunt. 4.

teft S.Ignatium fimilem fuiffe illi mulieri,quae

(

uma

aa

Infanitatem eorum , qui Deo bene addicti

quondam Ivokn'i religiofo S. Dommici pé

— R, P. Lohn. Bibl, Man. Tom, I11,

V

a

654

Index | Conctonatorjuf,

Ludovico Rege Gallize ad Magnum Sultanum

telle&um & voluntatem, tamvb*ene collocárit,

T

miffus fuiffet , occurrit, & una manu ignem ,

& duo alia talenta , nempe falutem propriam,

l

altera lebetem aqua plenum tulit , & quid his

& alienam tam folicite lucrari ftuduerit.Unde

M

facere vellet, rogata, refpondit, fe igne coelum

in duas partes dividi poterit concio , & in pri-

1

ma oftendi, quanta cura in falutem propriaim

comburere, & aqua gehennam extinguere de-

tt

fiderare, ut omnes deinceps homines in actio-

per virtutum ftudium incubuerit, femper ob

nibus fuis nihil, nifi gloriam Dei qusrant.

oculos habens illud Chrifti : Quid prodeft ho-

fo

Oftendatur ergo in prima parte quomodo

mini &c. Infecunda vero oftendi poteft , quo-

d

femper majorem Dei gloriam quzefierit inten-.

mnodo alienz faluti invigilarit. Pro quo vide

(

ive , faciendo femper , quae Deo magis place-

tit. ult. V. Zelus. $. 1, n.3. &

I Iol"n! 2,

Ü

bant , ideoque generofe fe vincendo, & tribu-

PRO FESTO S. LAURENTIIL

dei

lationes amando,confolationes refpuendo &c.

tul

& extenfiue , cupiendo femper plures & plures

Ifi granum frumenti cadens im terranimore

ad Deiamorem attrahere, unde dicerefolitus

tuum fuerit., ipfum folum mamet. oh. 12.

qu

au

erat fociis : Jte, omnia accendite. In fecunda

Dici poteft , illatam quidem a plerisque nunc

0i

parte oftendatur , quomodo Deus viciflim ma-

meffem corporalem effe; an autem periade

li

jorem gloriam S. Ignatii quefierit, illum tanti.

etiam fpiritualefn intulerint , dubitari merito

Ordinis fundatorem conftituendo , tot mira-

poffe. Verendum profe£to effe , nec de labori-

hu

culis illuftrem faciendo, focietatem ipfius per

bus & a&ionibus hujus anni multi audiverint

Ie8

orbem univerfum dilatando , utin filiis fuis

illud Aggsei c. 1. Ponite corda vefira fuper

vias veítras. Seminaftis mültum, & intulifti$

fei

magis glorificaretur. V

:

ide—tit. Iptgntio bona.

Tho

Zelus.

parum. Quare hoc? quía artem feminandi ne-

Íciverunt,quare hzec doceatur. Etin prima

£0l

parte dicatur, quod S. Laurentius agrum bo-

pta

V. Ut,cum v&ner»it .,Ei,yu'lþzüerit í cc;nfejiim

lis

aperiant &i. Luc. 12. Dici poteftimpletum hoc

num elegerit, Ícilicet Chrifttum,in quem femea

inSS. Ignatio videri, ut, qui talem gratiam con-

aétionum füarum conjecit, propter ipfum enim

qu

vertendi animas habuerit , ut mox, ubi pulfa-

Diaconi munus fufcepit & fuftinuit,& eleemo«

t

Tef

vit , corda ei aperta fuerint , ut ipfe Deus ali-

fynas diftribuit, martyrium toleravit,ut eccle-

quando S; Magdalenze de Paz. dixerit , 1naxi-

fia confitetur , dicens : Laurentius ingreffus

ftn

me felicem fpiritum,qui hodie regnat in terra,

&c.Excitentur proia auditores ad agrum hunc

do

f

effe fpiritum & zelum S.1ghatii. Qualis autem

eligendum;utpote bene aratum per paffionem

ille fuerit, dicat concionator , fe in coticione

juxta illud Pf. 128. Supra dorfum mneum fabri-

citi

demonftraturum. ln prima ergo concionis

caverunt ( velut aliilegunt;araverunt ) peeca-

il

dUX

parte oftendat, qualis hic fpiritus fuerit, quod

tores &c. Videtit. Intentio. In fecundo do-

fcilicet homines .ad cognitionem & amorem

ceatur , quomodo femen etiam bonum , imo

&

Dei trahere ftuduerit, hinc duo erant ipfius

optimum elegerit. fcilicet eleemofynas & tri-

fur

deíideria; O utinam homines te noffent ; &

bulationes ; hoc enim centuplum fructum re»

ite, omnia accendite ; huc fcholze , huc con-

fert , uti de eleemofynis teftatus eft Chriftus

U

ciones, confeílionalia , vifitationes segrorum ,

Matth. 19. Amen àmen dico vobis, quod om-

W

tü

exercitia fpiritualia , tendebant. In fecundo

nis, qui reliquerit &c. de tribulationibus vero

oftendatur hunc fpiritum merito feliciffimum

. Paulus Rom. 8. Non funt condignse &c. Vi«

te

judicari ob tres caufas : 1. quia efficaciffimus

de tit. Mifericordia &Patientia. In tertia parte

&

eft;nam charitas omnem animi languorem fa-

u

oftendatur , quomodo bene occaverit agrut,

nat &c. vide tit. Charitas. $. 3. n. 27. 2. quia

& texerit femen juxtailludMatth.6. Attendite

Jro

hic modus facillimus eft,& omnes difficultates

&c.thefauros namque in oculo diftribuit, nihili

Qu

tollit:nihil enim durum &c. vide l. c. n. 66.68.

h

faciens favorem Imperatoris & aliorum.Exci-

5.Quiagratiífimus & jucundiffimus,quia natu-

tentur auditores adidem fa

A

ciepäümiVide ite—

ee

rale & jucundum eít homini amare , maxime

rum tit. Intentio.

P

pta

finem, ad quem creatus eft, unde S. Augufli-

nus dixit; Verus amor non fentit &c. vide l.

CL Si quir mili, miriftrat, me feguatur.. Joan.

]u

12. Oftendatur , quid requiratur ad Chriftum

u

c.n. 51. Hinc alibi dixit: O. quam fuave mihi

Ti

(

fuübito fa&um eit càrere fuavitatibus nugarum:

fequendum , nempe quod ipfe Matth. 16. di-

xit: Si quis vult venire poft me , abneget fe-

i

& quas amittere metus fuit,jam dimittere gau-

metipfum, tollat crucem fuam,& fequatur me,

dium.erat. Ejiciebas enim eas,& intrabas pro

Dividatur itaque concio in duas partes , & in

ne

eis. Excitentur proin auditores, ut imaginen-

prima demonftretur, quomodo S. Laurentius

Q

tur fibi S. Ignatium dicentem : Tranfite ad me

abnegaverit femeitipfum,pro quo videatur tit,

p

omnes, qui concupiícitis me, & de generatio-

Abnegatio. Ín fecunda oftendatur , quomodo

nibus meis adimplemini : Spiritus enim meus

dulcis,hzereditas mea füper mel & favum. Et

1'

fuftulerit crucem, fübeundo martyrrum, pro

quo videatur tit. Patientia & tit. Crux.

d

iterum : Venite ad me omnes &c. Mat

th II.

M. .Qui odit animam fuam. in hoc mundo , in

At

jugum enim meum -fmgve &c.

vitam etermmm cuflodit eam.. Joan. 12.. Often-

Qu

te

VI. Beati ./'m;i illi , quos , cum venerit *//Dolfmi-'

datur. 1. quid fit odiffe fe, fcilicetbona negare;

Xà

nus, invenerit vigilanter. Lc. 12. Oftendi poteft,

mala inferre: Hi enim funt actus principales,

quam vigilans &fidelis fervus fuerit S.Ignatius;

quos ergaodio habitos exercere folemus. 2.

toi

um erga fe

Wt

ut qui duo talenta fibi concredita , fcilicet in-

Oftendatur , quomodo lïwc odi

: Sl Lau*

EN

Ín Evangelia

Feflorum.

635

S.Laurentius exercuerit. 3. Oüehdatut quo-

Rionibussio-Derbdifobibüs d metet Vide

modo vitam veternam per hoc odium obtinue-

tit. Mifericordia. Item Fabrum conc. r.

rit, juxta illud Chrifti Matth. 19. Centuplum

VIIL. Ex occafione thematis : Nifi granum

accipiet &c. &Matth. 5. Beati, qui períecu-

frumeuti mortuum fuerit , ipfum — f[olum. manet :

tionem patiuntur &c. Vide tit. Ab

Jnegatio &

Oftendi poteft , quam vere dicatur de S. Lau-

tit. Patientia.

rentio , quod grtanum mortuum fuerit morte

IV. Ubi fum ego, €? . illic €? minifler meur erit.

corporali per difce(füm anim?e a corpore , &

joan. 12. Oftendatur triplex titulus, ob quem

fpirituali per fui abnegationem. Deinde quam

deceat Chriflianum ibi effe debere, ubi eft

copiofum fructum attulerit Deo per gloriam

Chriítus , videlicet quia Chriftus eft Dominus

ipfius augmentatam , proximo per eleemofy-

ob creationem, Magifter ob inftru&tionem, Re-

nam & exemplum fortitudinis , fibi per prae-

demptor ob redemptionem. Deinde oítenda-

mium beatitudiuis obtentum. Excitentur

tur , ubi fuerit Chriftus , nempe in cruce; &

proin auditores , ut faltem

fpiritqaljter mori

quomodo ibi etiam fuerit S. Laurentius , &

Rudeant.

auditores effe debeant,dicendo cum S. Andrea:

O bona crux &c. & cum S. Paulo ad Gal. 5.

IX. Ex occäüon& thematis : S? quir mihi mi-

Abfit mihi gloriari &c.

niflraverit , me [equatur : Oltendatur , quomo-

.V, Si autem mortuwmn . fuerit ,

multum frd-

do S. Laurentius Chriftum fecutus fit, cum

&um affert. Joan. cap. 12. Excitentur audito-

ivfo & pro ipfo moriendo,& quidem raorte cru-

res ad mortem fpiritualem , exemplo S. Lau-

deliffima ; & quomodo a Chrifto honorificatus

E

rentii. Etin prima parte oítendatur , quid fit

in ccelo per gloriam fingularem , in terris per

mori fpiritualiter , nempe animam feparari a

cultum fpecialem fuorum clientum , in purga-

corporefpiritualiter, ut nec divitias, nec volu-

torio, dum privilegium illi conceffit, ut fingu-

ptates,nec honores hujus mundi defideret,fed

lis fextis feriis purgatorium ingredi

TU

? & ani:n

his omnibus utatur , tanquam non utatur , id

mam eripere queat.

AC

quod colligetur , fi hzec omnia fine dolore di-

ä

mittantur,tunc enim fignum eft,ea non adhzx-

X. Ex occafione thematis.? Ui ego fum ,

Q«

rere ; id quod fecilfe S. Laurentium demon-

ibi €9 minifler meus erit ; Ottendatur, ubi Chri-

ftretur. In fecunda parte oftendatur , quomo-

ftus fuerit in hac vita, nimirum r. In iis, quxe

u

do homo mortuus taliter multum fruétum af-

Patris fui erant. 2. In civitatibus benefacien-

ferat Deo & Sanüis per creatum benepla-

do corporaliter. & fpiritualiter. 3. In cruce &

citum & honorem : fibi ipfi per beatitadinem

paione. Excitentur proin auditores, ut etiam

j

in hac & altera vita obtentam : proximo per

in his effe & occupari ftadeant , ut aliquando

cum Chrifto etiam in coelis effe po(lint.

auxilium & exemplum. Vide tit. Abnegatio

(

& tit. Exemplum.

XI. Ex occafione thematis: Qui odit ani-

VL Zlmen dico eobir, nifi grauum frwmenti in

snam [uam , inveniet eam : Oftendatur r. quo-

ä'

terra mortuum fuerit , ip[um [olum manet. ]oan.

modo S. Laurentius oderit animam fuam

12. Dicatur , hoc vel maxime de divitiis dici

tam crudele ignis tormentum tam fortiter fu-

poífe, quze nifi in agrum pauperum jacian-

ftinendo. 2. Oftendatur, quod ficutii , quorum

!)

tur, folze manent, id eít, nihil profunt, fi au-

manus v.g. ab igne adufta eft,eandem igni ad-.

Hi

tem in pauperes diftribuantur, multum fru-

movent, & curant,ita S. Laurentius per ignem

&um afferunt. Unde in prima parte oftenda-

fuperarit ; unde deeo di&um eft: Fortior erat

l,

tur , quomodo eleemofyna fit danda,nimirum

ignis , qui intus arfit, quam

qui fpris uffit. Vi-

prompte , liberaliter , hilariter, humiliter ; &

datur tit. Charit.

i

il

uomodo has conditiones impleverit S. Laur.

XlI. Exeodem themateoftendi poteft,qua-

j*

Í

n

fecunda oftendatur fru&us,quos affert talis

lesfru&tus feu effe&us ignis S.Laurentiiin au-

eleemofyna , nempe quos Chriftus Luc. 6.

ditoribus producere debeat, nempe r. Calefa-

promifit : menfuram bona; , in temporalibus ,

cere, & ad tribulationes fortiter ferandas ani-

juxta exemplum Monafterii duos fratres : Da-

mare. 2. Illuminare , ut cognofcamus , quam

If

te , €9 dabitur : habentis , quod vide tit. Mife-

fideliter & potenter Deus adjuvet fperantes in

m

ricordia erga vivos. S. 2?. Menfuram confertam

fe., & pro ejus honore certantes. 3. [gnem in-

l«

ferni nobis in memoriam revocando, ubi nun-

le.

in gratia & virtutibus : menfuram coagitatam

in felici morte & liberatione a purgatorio obti-

quam dici poterit: Affatum eft fatis : atque

ii2

nenda: & menfuram fuyperfiuentem in gloria

adeo efficiendo , ut timore illius ignis tempos

ralem ignem tribulationum pr?efentium facile

colefti promerenda , pro quorum omnium

"

il$

toleramus. Quem conceptum fufius ex

MU

grobatione vide cit. tit.

g;icaf

do

| VIL Ex confideratione thematis : 51 s2or-

þum vide apud Fabrum conc. 6

y0

STO ASSUMPTIONIS

iuum fuerit , multum: fru&um affert : Poteft

PRO» FE

grano eleemofyna comparari, oftendique ,

B. VIRGINIS.

quod in hac vita afferat fru&um trigefimum in

"

)

temporalibus bonis obtinendis : in morte fe«

!M

ARLA optimam partem elegit. Luc. ro.

It,

xagefimum |propter fpem beatitudinis , quze

Oftendi poteft , quomodo B. Virgo

toties in Evangelio mifericordibus promitti-

optimam partem elegerit in bonis corporis ,

A

animse , gratize , glorias, de quo vide tit. 70.

tur, certo obtinend» : poft mortem centefi-

l

mum in gloria : qui enim feminat in benedi-

3-

R& -Pw LOhn! iblc M(/m. Tüm. Illc

S I0.n. 3

L1112

l..A

636

Index

Concioratorius

IL. Z[ffunpta ef. MLARIA : in. ciblum. Eccle-

przecipue refpe&tu Chriftianorum , velut dile-

fia in officio Fefti.

Poteít explicafi trium-

&ipopuli Dei. 2. Quia eft Mater agnittonts,

phus, quo B

. Virgo in ccelum deducta eü:y ,de

«

agnofcens etiam , & remunerans minimum

uo vide l. c. n. 234.

cultum ipfi exhibitum. 3. Quia eít Mater

ä

Il Exaltata efl . DEI Genitris: fuper cho-

jJan&iz [pei , utpote quae nullum "unquam ad

t

ro$ Zngelorum. Yn officio Fefti. Demonftre-

fe confugientem dereliquiffe fcitur, de quoe

tur magnitudo glorive , quam in ccelo B. Vir-

conceptu vide cit. tit. Hyperdulia, & Fabr,

go adepta eft, eum in finem videatur cit. tit.

Cconc. 8.

19 S.9.n.3. & ex magnitudine gratize oftenda-

X. Ex eodem themate oftendi poteft , quo-

ä

tur gloriz;e magnitudo, fimulque . Auditores

imodo Chriftum in domo cordis noítri digne

ad illam zeftimandam , invocandam & vene-

excipere poífimus , fi videlicet juxta exem-

randam excitentur ; pro quo videatur cit. tit.

plum Marthae a&tiones & labores corporales

:

3

70. S.2. & 3.

ad obfequium Chrifti fedulo peragamus ,

l

1V. MARIA VArgo a[fumpta eft ad. cethereum

juxta exemplum S. Marize Magdalen?e ad pe-

thalemum.

In officio Fefti.

Demonftretur ,

des Chrifti fuo tempore fedeamus, i. e. a&tio-

[2

B. Virginem fa&am efle Reginam coeli , &

nes fpirituales , orationis , confeffionis, come

L

omnium San&orum , & merito , quia plus ,

munionis, auditionis miffae , & concionum

fe

quam omnes SanGi , fe humiliavit , id quod

cum magna devotione perfolvamus , quam

oftendendum. . Dein excitentur auditores ad

effe optimam partem, feu efficaciffimum me-

rb.

D

eam tanquam Reginam fuam falütandam per

dium ad reliquas actiones fru&uofius

peraf

i

Antiphonam Ave Regina : ad homagium ei

gendas , fufius demonftretur.

:

per renovationem formulze Marianze praeftan-

Xl. Ex themate : Optimam partem — elegit

$i

ü

dum : ad eandem quotidianis officiis veneran-

MÁARLÁA: Excitari poffunt auditores ad co-

tn

dam, & in neceílitàtibus invoca

$

ndam 1 pro

lumnam ad honorem hujus Virginis in cor-

quo vide cit. tit. 70.

$

de fuo erigendam , fimilem illi, quam Maxi-

lk

V. Exaltataeft [an&a DEI

Gen-i trix. In Of-

milianusl. Ele&or Bavarize in foro medio

Wi

(

ficio Fefti poteft B. Virgo Arcse Noe compa-

urbis Monacenfis erigi curavit,ita ut r. Pro

rari, ut indicatur in tit. 70. & 1o. n. 39. Ubi

bafi ftatuatur magna zeftitnatio de hacVirgine.

Tl

tamen przecipue infiftatur caufze finali,& pro-

2. Pro columna fiducia erga ipfam. 3. Pro

la

tà

betur B. Virgo amorem effe fignum przedefti-

imagine imitatio ejusdem. 4. Proquatuor mi-

nationis. 1. ex S. Scriptura. . 2. n. 45. 2. ex

litibus contra draconem pugnantibus poteft

le

SS. Patribus. S. 3. n. 67. 3. ex revelationi-

ftatuigenerofa victoria coritra quatuor impedi-

de

bus. :4. ex hiítoriis variis. s. ex amore illius

menta a fincero cultu B. V. abfterrentia , doe-

h

erga humanum genus. Pro quo videPiftorium

monem, tepiditatem, inconftantiam, diffiden-

h

in Matre admirab. c. 20. p. 1. n. 4.

tiam. 5. Pro quatuor lucernis ftatui poffant

-VI. MARIA optimam partem elegit. Luc. 10.

D

quatuor modi culttm B. Virginis in aliis pro-

Unde & nos vult illius participes facere, di-

movendi, videlicet defiderio , exemplo, ora-

T

cendo illud Sap. Qui me invenerit , inveniet

tione , verbo. Quem conceptum vide fufius

ilk

vitam , temporalem, fpiritaalem , zeternam ;

explicatum in Inftr. 7. fol. 137. Item tit. cit.

Yif

uti tit. 70. S. 10. n. 41. infinuatur.

t

XII. Ex occafione thematis: ejusdem dici

.VII. Ex occafione thematis : J Z RI.A

poteft , multos defiderare ad coelum perveni-

fi

optimam yartem elegit : Luc. c. 10. Oftendi po-

re,fed non omnes veram & fecuram viam am-

f

teft, quam vere dicatur , B. Virginem opti-

plecti ; optimam autem videri B.Virginis amo-

(of

mam partem elegiffe ante mortem , dum vitam

rem; 1. Hzec namque eft via certiffima , quia

voluntati Dei undequaque conformetu vixit,

recte ducit ad coelum. Via plana & trita, quia

ubiquefamiliarem fuam formulam : Ecce An-

per illam plerique Catholici ad colum ten-

cila Domini , fiat mihi fecundum Verbum

p

dunt. 3. Via fecuriffima ; quia tefte S. Bona-

jie

tuum: ufürpando. a morie, dum. przefente

ventura, non fic timent hoftes vifibiles caftro-

Wi

Chrifto & Apoftolis ex amore , & absque do-

rum multitudinem copiofam , ficut aereze po-

fen

lore occubuit : pofl mortem , dum corpore & a-

teftates MARLE vocabulum , patrocinium &

Qu

nimo a(fumpta in ceelum , exaltata eft fuper

exemplum. Vi

/

de plura titf cit. & Inflr. 7.

Di

omnes choros Angelorum. Unde velut Regina

fol. 133. :

VIl

cceli peculiari ftudio colenda eft. Vide tit. H

perdulia. Item Fabrum conc. 4.

«

E

lén

PRO FESTO $. BARTH oLo.

Itj

Vill. Ex eodem themate oftendi poffunt

I

füe

caufze tantze exaltationis , fcilicet humilitas ,

L RLit duodesup E

[

z; Luc. 6. Demon-

obedientia , patientia, ita ut de ea vere dici

dl

. ftrari poteftlegitima vocatio ad Apofto-

Vo

potuerit : Humiliavit femetipfam obediens

latum. r.Quia non proprio motu hoc offi-

f

facta usque ad mortem : propterea exaltavit

cium fufcepitfed a Chrifto ad illud ele&us eft.

eam Deus, & dedit illi nomen füper omne no-

ant

2. Quia etiam locum, in quo Apoftolatum

i

men. Pro quo conpeptq vide cit. tit. & Fabr.

á

exerceret;non proprio arbitrio elegit, fed for-

(

conc. 5.

te accepit. 3. Quia non exivit, donec virtute

IX. Ex occafione thematis : Dic ergo illi , ut

indueretur ex alto. 4. Quia pelli & animoe

me adjuvet : Oftendi poteft, cur peculiarem fi-

[

It

fuze non pepercit in Apoftolatu fuo. Unde

«uO

duciam adB.Virginé habere debeant Chriftia-

duo Corollaria ernenda pro Auditoribus. r.

tionis ad

b

ni,&idelicet 1. quia eft mater pul;hræ dile&ionis,

Ut inde cogngfp;mt *bengüqipm Voca

^

DN

fidem

In Evangelia

Fq/lo'rz;m.

637

fidem Catholicam , utpote que a perfonis le-

nis, id eft, electioni Apoftolorum orationem

gitime vocatis propagata eít, & etiamnum

proemifit , oftendit orationem omnibus actio-

propagatur, & pro eo gratias agere ftudeant.

nibus effe preemittendam ad orationem a S.

2. Ut, cum quisque ad certum etiam ftatum

Thoma judicatam, quam vide tit. Oratio. $.9.

vocatus fit juxta illud Proverb. Sortes mit-

n.r. & 3. àn. 25.. 2. Dum in montem afcen-

tuntur in finum , & a Domino temperantur :

dit , oftenditlocum pro oratione eligendum,

atque adeo cuique perfona fua velutin comoce-

fcilicet folitarium,& a diftra&tionibus liberum,

dia affignetur , quisque vocationi fuze refpon-

ut olim Matth. 6. monuerat : Tu autem, cum

dere,& perfonam fuam re&e füftinere ftudeat,

oraveris &c. 3. Dum perno&avit , infinuavit

Íciens ,. non referre , quam perfonam , fed

conftantiam , jam olim in parabola amici pa-

quaàm bene a

gat. Vide tit. Fides , & Acceptio

nem petentis Luc.11:.indicatam. 4. Dum vir-

perfonarum.

tus deillo exibat & fanabat omnes , oltendit

IL. Zenite. poft ime , faciam vos pi[catores

fru&um orationis, feilicet , quod omnia impe-

hominum. Matth. 4. Oftendi poteft 1. Quam

trari perillam poflint, uti tum Chriftus Jo. 14.

excellens fit officium horum pifcatorum,quod

Quodcunque &c. tum S. Bernardus indicavit,

ex praeftantia animarum colligi poteft, de qua

dicens : Nemo &c. vide tot tit. 107.przefertim

vide tit. Anima. 2. Demonftrari poteít, quam

hanc fententiam $. 3. n. 9o.

E — A—Á d

fedulo S. Bartholomzeus hoc munus . veri Pi-

— VI. t qui vexabantur a. [piritibur. immundir ,

Ícatoris impleverit ; 1. Laxando retia in verbo

curabantur. Luc. o. Dici poteft, fuiffe olim Re-

Dei , id eft, juxta nutum ejus , fciens , alioqui

gem , qui judicem injuftum excoriarijuífit , &

1

nihil fe effectarum,juxta illudChrifti : Joan.15

pellem in fede tribunalis infterni, ut alii judi-

Sine me nihil poteitis facere. 2. Indefeffo ftu-

ces deterrerentur : aliter tamen ecclefiam

la

dio,quafi diu nottuque invigilando hulc pifca-

pellem S. Bartholom:ei proponerenobis,nem-

tioni. 3. Nullam difficuitatem aut periculum

pé ut cum ipfo pellam antiquam feu malam

horrendo , cam etiam mortem ipíam fubire

confuetudinem exuere ftudeatnus. Unde in

Q

noutimuert, & quidein tam crudelem. Un-

prima parte oftendatur , quomodo talis con-

de excitentur auditores ad falutem & ani-

fuetudo exui debeat. In fecunda, quam glorio-

mas fuas zeftimandas, ad quarum pifcationem

fum fit hoc quoque martyrium triplici ex ca-

j

(

tam folicite Chriftus Apoftolos vocavit , & ifti

P

ite. r. Quia a nobis ipfis infertur. 2. Quia

l«

tanta egetunt , & paffi funt: Deinde vero li-

majori cum violentia & difficultate perficitur.

j

benter capife finant, id eft, docrinas & fi-

3. Quia non femel , fed fzepius füftineri debet.

dem verbo & exemploab ipbfis traditas con-

Unde merito huc applicari poteft illud : Tan-

ftanter verbo

Fides.

:&; opere profitendo. Vide tit.

tum proficies , quantum tibi vim intuleris. Vi-

je

de Tliomse Kemp. l. 1

S

-5 25. tit Confuetudo

!

IH. Omouis turba quaretat eum tangere. Luc.ó.

& tit. Abnegatio.

Dici poteft , hanc fententiam in alio fenfu

Vil. Ex occafione thematis : Zoravit Di-

merito cuivis homini applicari , ita ut vere de

Jéiputos , €9 elegit ex eis duodecim. Luc. 6. Often-

I$

illo dici poffit : Omnis turba quzrit tangere ,

di poteft beneficium vocationis ad Catholicam

i

i.e. culpare & detrahere, ac proinde ut vi-

fidem ex triplici capite. r. Quia ex totmillio-

tium hoc fumme noxium fedulo vitetur, often-

bl

nibus elegit. 2. Quia immerito ex fola bene-

fum iri, quod detractores longe crudeliores

volentia elegit. 3. Quia prze aliis longe inno-

fint , quam carnifices S. Bartholomzeum ex-

centioribus elegit. Unde inferatur, quantope-

ïü

coriantes , pro quo vide tit. 38. V. Detrattio.

re deceat , ut Chriftum vocantem fequautur ,

? 12- n- I.

eique conftanter adh?ereant.

À

- VL P'ocavit. Di[cipulos fuos. Lue. 6. Oftendi

— VIII. Ex occafione thematis: Qui. vexaban-

poteft , quam perfecte Di/cipuli officium im-

tur a [piritibur immundis , curabantur : Often-

pleverit S. Bartholomoeus ; 1. quia implevit

datür, optimum & efficacilfimum effe reme-

primam conditionem a Chrifto Luc. 14. prae-

dium contra tentationes luxurie frequentem

i

fumptionem Kuchari(tize , id quod ex SS. Pa-

0-

Ícriptam : Qui non renuntiat omnibus &c. 2.

quia doctrinam a. Chrifto Matth. rr. datam:

trum fententiis & exemplis oftendi poteft , fi-

Difcite ame, quia mitis &c. accurate imple-

mulque doceri, quomo

-

d

^

vit, deferendo dignitatem regiam , & humi-

& cum fru&u peragi queat.

lo communio devote

lem ftatarm Apoftoli affumendo , & proeterea

IX. Ex occafione thematis: Erat

ePno-

injurias Tyranni & aliorum cum magna con-

Banr in oratione Dei : Oftendi poteft, cur Chri-

fuetudine tolerando. 3. quia ipfi conftanter

ftus orationem nobis verbo & exemplo tanto-

n-

adhaefit, ita ut illud Luc. 22. audire meruerit:

pere comrmendarit , nempe ob neceffitatem ,

Vos eftis, qui permanfiftis &c. Excitertur au-

utilitatem, ?equitatem, dignitatem, jucundita-

0-

ditores , ut & ipfi Difcipuli Chrifti effe ftude-

tem ; pro quibus motivis fufius probandis vide

j

ant, imitando vitam & mores illius , & ma-

tit. Oratio. S. 9. n. 1. & feq.

gnum in cclo przemium exfpe&tent. Vide tit.

X. Ex occafione ejusdem thematis oftendi-

Chriftus & Thomam Kemp. l. 1. c. 1.

poteft , quomodo fine intermiffione diu no&u-

f*

äïam*

V. Exiitin montem orare , €$ erat. peruo

que orare poffimus , fi fcilicet omnia opera

It

in oratione. Luc. 6- Dici poteft , Chriftum hoc

ad D E I honorem & gloriam dirigantur , &

I2

(uo. afcenfu in montem breve compendium

bene peragantur , juxta illud S. Auguftini :

e

omnium doctrinarum ad orationem pertinen-

Vis femper laudare Deum ? Bene fac omnia,

tium reliquiffe, Nam' 1: dum primarise aéctio-

mþef*ïläudaffi Deum. Quod

d

qu'æ*agi*s**,d&' fe

3

genus

Index Concionatorius

038

genus orationis tria habet privilegia. 1. Quod

ex comparatione liberationis S. Petri ex car-.

ab omnibus zequaliter ufurpari queat. 2.Quod

cere , & z. oftendi, quomodo adítet confolan-

L

diftraCtionibus non fit tantopere obnoxium.

do , & orationes noftras offerendo. 2. lllumi-

"

j

3. Quod propter obedientize exercitum magis

nando , dum lumen refulfit in habitaculo. 3.

fit gratum Deo, quam orationes proprio ar-

Excitando, dum percuffo latere Petri excitavit

bitrio fufcept?e. Vide tit. Oratio.

eum dicens: Surge velociter ; ita & nos a fom-

0

XI. Ex occafione thematis : Omnir turba

no peccatorum excitat. 3. Dum ad Petrum

[

volebat eum tangere: Oftendatur , haec verba

dixit : fequere me , & nos quoque ad fequen-

non male detrahentibus applicari , cujus vitii

dum in via incitat. 5. Dum per cuftodias illze-

d

gravitas ut oftendatur, probetur, tales detra-

fum duxit : & nos quoque per tentationes du-

lis

&tores carnificibus S. Bartholomzeum excori-

cit illaefos. 6. Dum ficut S. Petrum in liberta-

I

antibus crudeliores effe. 1. Quia cutem boni

tem eduxit , ita & nosad coclum ; qnze omnia

nominis detrahunt , quod eft ornamentum a-

fufius probata vide apud Fabrum conc. 2. in

t

nim?. 2. Quia vitam moralem , feu famam

Fefto S. Michaelis.

(0

auferunt,vita naturali chariorem. 3. Quia non

. ]V. Ex occafione ejusdem thematis o&endi

K

uni, fed pluribus , fcilicet detractionis audito-

poteft quze beneficia corporalia exhibeant SS.

N

ribus etiam nocent. 4. Quia non femel, fed

Angeli Cuftodes : nimirum 1. Quod ut S. To-

frequenter detrahunt. ;.Quia non ex obedien-

bize fecit, ducant & comitentur ad locum , ad

nl

tia , ut carnifices,fed ex odio & malitia detra-

quem peregrinantes tendimus. 2. Viétum pro-

H

hunt ; unde graviter plerumque a Deo funt

curent. 3. Nuptias profperent. 4. Hoftes com-

puniti. Quze omnia fententiis SS. Patrum &

pefcant. 5. A periculis cuftodiant. 6. Medici-

fh

exemplis fufius probari poffunt ; uti videre

nas przeparent. 7. Omni bono repleant. Un-

G

licet tit. Detractio.

de excitandi Auditores,ut gratos fe pro tantis

Wt

XII. Ex eodem themate oftendi poteft,quo-

beneficiis exhibeant, & S. Cuftodi per omnia:

modo detra&tionem patientes gerere fe debe-

obfequentes fe przebeant , & magnam ad eum

n

eant juxta exemplum S. Bartholom:ei , nimi-

fiduciam conci

piant. Vide Fa'bxtumv conc. 5, in

fu

rum ». Cum filentio fupportare,& dicere cum

Fefto S. Mich.

D

S. Auguftino: Senti de me , quodcunque vo-

V. Ex occafione ejusdem thematis

| o&eh—

lueris , fola me in ocülis Dei conícientià non

datur,quid Angelo viciffim debeamus , videli-

t

accufet. 2. Ignofcere, tanquam czecis, phrene-

cet , ut S. Bernardus fuadet, reverentiam pro

ticis, energumenis a doemone impulfis. 3

proefentia , devotionem pro benevolentia ,

Orare pro illis tanquam benefactoribus , ex-

fiduciam pro cuftodia. Quze proin tum ex ip-

d

emploChrifti dicentis : Pater ignofce illis &c.

fo fermone S. Bernardi, tum ex diGis cit. tit.

Tat

f

4. Gaudere & exultare juxta monitum Chri-

fufius deduci poffunt.

Videatur etiam

at

fti,quia merces copiofa in coelis refervatur. 5.

Faber conc. 5. ubi alia fex obfequia illis debe-

Committere Deo fams defenfionem cum

ri probat, nimirum honorem , timorem, amo-

D

[ofepho Patriarcha , Sufanna, & pluribus

rem , familiaritat

f

tionem.

-

em, obedientiam ,& imita-þ*

ii

aliis. Videantur tituli &c.

&

VI. Ex eodem themate o&endatur,quomo-A

PRO FESTO SS. ANGELORUM

do Angeli Cuftodes Comitis officio erga nos

7(

CUSTODUM.

fungantur, & i. Sint periti vize, per quam ten-

Mi

dimus ad patriam. 2.Sint fidelesjuxta S.Ber-

I;E

X occafione thematis : ang&li eorum [em-

nardi teftimonium. Fideles funt, prudentes

l&

|$

er vident faciem Patrit mei. Matth. c. 19.

funt,potentes funt;itantam adhzereamus eis,&.

Y

poteft 1. Angelica cuftodia tum ex S.Scriptu-

W

.a & DoGorum confenfu,tum ex hiftoriis,tum

in protecione coli commorabimaur. 4. Sint

ti

jucundi & amabiles, uti imagines eorum o-

ratione probari ; denique vero etiam oftendi ,

ftendunt. Quae omnia

/

per exemplum T obia,eþ

lu

quod plures quisque Angelos cufítodes fibi

Ilo

cum aliis communes habeat , utpote fingulis

juniori? probari poiï'gnt.

tini

mundi partibus, provinciis , dicecefibus , urbi-

Yi

PROFESTO NATIVITATIS

bus,parochiis, domibus &c. affignatos , de

.B. VIRGINIS.

M

quibus videatur tit, Angelus,& przecípue Fa-

ber in feíto S. Michaelis conc. 1. & conc. 10.

/Acob aüt'em4 genuit 3ofeph virum MARLUE,

Qu

n. 2. Item Paulus Barr

"4

y fufe integro 1ibro' dg

Matth. 1. Poteft explicari nomen Marize,

tf

hac materia difcurrens.

& varize doctrinze ad cultumVirginis pertinen-

fl

tes erui. 1.Quod fignificet idem ac Congregatio

fer

lL Ex eodem themate poteft magnitudo

aquarumjd eft , omnium perfe&tionum in aliis

Ts

beneficii per cuftodiam Angelicam exhibiti

Santctisrepertarum,unde magna zeftimatio ve-

demonftrati per verba S. Bernardi : Mira di-

lutfundamentum cultus Mariani concipienda,

qu

gnato, & vere magna dile&tio charitatis.Quis

pro qua vide tit. 7o. $. 3. n.1.4. 5.46.47. Item

li

enim , quibus , de quo , quid mandavit. Quz

. 4. àn. 33« 2. Quod idem fignificet ac flvlle

quatuor capita fufius deduci & probari pof-

lm

funt, tum ex dicto fermone S. Bernardi de SS.

maris,uti ab ecclefia falutatur:Àve maris Stel-

T

la ; ad portumSalutis dirigens, uti uti tum fen-

len

Angelis, tum ex ditis in tit. Angelus.

tentiis]. c.$.3.n.60.66. 67.tum exemplis Q.4.n.

dl

III. Kx eodem themaie declarari poffunt.

40.& feq. demonftrandum erit, ex quo fiducia

r

beneficia fpiritualia SS.Angelorum Cuftodum

concipienda , pro qua vide $. 3. a n. 58. &

&i

s

.Jn. Exangelia. Foflorum.

639

$. 4. à n. 4o. Quod idem fignificet ac domina,

dubiis refpice ftellam, voca MARIAM. 3.

uti S. Bernardus, quem vide S. 3. n. 45. Quid

*

Dum idem fignificat ac Domina , innuitur cul-

nos &c. & S. Gerardus , quem vide $. 4. n. 3.

tus per varia obfequia ac devotiones exhiben-

oftenderunt, unde veneratio hujus dominze e-

dus. De quibus vide

c1t tit. ldem Fabrum

ruenda , pro qua vide S. 3. & 4.

conc. g. & 4.

II dve Maria Stella : cclefia in. hymno.

X. Ex eodem themate oftendatur , B. Vit-

Oftendi poteft,quomodo B.Virgo fit vera Stel-

ginem effe nubeculam parvam a puero Elize

la Maris, prout oftenditur tit. 70. $. 3. n. 6o.

in Carmelo vifam, quse fignum fuit copiofze

& 61,& S.10.n.7. unde fiducia fingularis con-

pluvize fubecuturze ; nam z. Erat parva per

cipienda juxta monitum S.Bernardi:in pericu-

humilitatem. 2. Afcendebat de mari infinitze

lis,in rebus dubiis refpice Stellam , voca Ma-

patientize & mifericordiae Dei. . 3. Crevit , &

riam, non recedat ab ore,non recedat a corde.

ccelum obduxit , facta mediatrix inter coelum

II. Oleum effufum nomen tuum. Cant. 1. Po-

&terram. 4.In pluviam copiofarum gratiarum

teft excellentia hujus nominis explicari ex

hominibus communicatarum refoluta eft. De

comparatione cum oleo . juxta cit. tit. 7o. .

quibus vide cit. tit, ac Piftorium in Matre ad-

10. D. 14. pro quo fcopo dilatando videatur

mirabili conc. 5.

:

3. n, 1. & feq. item $. 4. à n. r.

XI. Ex eodem themate oftendi poteft,quod,

lcvs..

Nativitar tua gaudiwm attulit wuier]

cum ecclefia canit de B. V. quod Nativitas e-

mundo. ln officio poteft oftendi,quomodo hzec

jus gaudium attulerit univerfo mundo , ideo-

nativitas attulerit gaudium juxta l.c. $. ro.

que caufa noftrze lzetitive dicatur , recte cellae

n. 6.Excitandi proin Auditores,uti ipfi viciffim

vinarize comparetur,quia 1. Erat profunda per

ftudeant gaudium facere,juxta illud Apoftoli :

humilitatem. 2. Inftru&a optimo vino gratia-

Gaudium meüm, & corona mea eítis. Aurea

rum & confolationum coeleftium. 3. Ampla

uti per arnorem Dei & hujus Virginis.

per mifericordiam wuniverfis exhibitam. 4

V. Que eft ifla , quz progreditur quafi. auro-

Semper aperta per amorem & promptitudi-

a confurgenr. Cant. 0. Poteft B. Virgo aurorze

nem exaudiendi, & fuccurrendi , unde me-

furgenti comparari , uti videre licet tit. 70. $)

1 L]

rito omnes illius fervi dicere poífant cum

la

Io. n. 8. unde fpes & fiducia commendanda ,

Sponfa : Introdaxit me Rex in cellam vina-

riam, & ordinavit in me charitatem.

& maxime vita bona juxta illud. Apoftoli:Fra-

tres, hora nunc eft de fomno furgere &c.

- KXlI. Ex eodem themate oftendi poteft, cur

V. Zircum meum pgonam in nubibus , . ut fit. fi-

B. Virgo lunze comparetur , & pulchra ut Lu-

gnum faderir inter. me €9. te. Gen. 9. Compa-

na dicatur. 1. Quiaficut Chriftus Sol feu lu-

rati poteft B. Virgo lridi, & proecipue propter

minare majus , ita ipfa Luna velut luminaré

fignificationem pacis inter Deum & homines,

minus vocatur. 2. Sicut luna omne lumen a

atque adeo, quia eft fignum proedeftinationis.

fole accipit;ita ipfa per refpe&um ad Chriftum

Dein excitari, ut fervent confilium Ecclefia-

omnem fuum fplendorem actipit, quia vide-

ftici hortantis : Vide arcum ( id eft , oculos ad

licet eft Mater ejus. 3. Quia & luna fplendore

—— Q €*" z

illum per fiduciam & venerationem attolle )

reliqua fidera, ita ipfa omnes San&os dignita-

& benedic Deum , quifecit illum. Vide tit.

te füperat. 4. Quia ut Luna , plena erat omni-

7o. S. 10. n. 10.

bus gratiis ; hincAngelus ei dicebat :Avegra-

Vil. Ex occa

fione thematis : J'acob. auttm

tia plena. 5. Quia ut Luna exercebat domina-

ä;

genuit .Jofcph , virum MARLE. Matth. 1.. O-

tum in fublunaria per influentias fuas. Hinc

ftendi poteft, quam vere ecclefia de hac S.

re&tius quam Jud»ei & Saraceni lanam mate-

S

Virgine canat : Nativitas tua gaudium attulit

rialem , Chriftiani hanc Lunam fpiritualem fa-

lutant, adorant, & omniftudio ve

J

univerfo mundo, nempe Deo, Angelis, paren-

3

neranturf !

tibus, patribus in limbo, animabus purgatorii,

Vide cit. tit. . 10. n. 9-

hominibus viventibus. Dein oftendatur, quo-

PRO FESTO S. MATTHUET.

modo Auditores fimile gaudium creare pof-

fint, fi cum ea fpiritualiter renafci ftudeant.

I.V

Tdit hominem [edentem ad telonium. WMattha-

Vide tit. Hyperdulia. $. ro. n. 10.

um nomine Matth. g. Proponi poteft

conc. 6.

& Faber

omnibus peccatoribus in exemplum S. Mat-

VIII. Ex eodem' themate oftendi poteft ,

thoeus, & dici: Afpice,& fac fecundum exem-

quod nomen Mariz fit poft nomen Chrifti no-

plar,quod tibi monítratum eft. Oftendatur ita-

men fuper omne nomen , ut in nomine Marize

que 1.qualis ftatus fuerit S. Matthzei ante con-

£,

fle&antur genua coeleftium, terreftrium & in-

verfionem , quomodo propterea ipfe non de-

ferorum , id quod fententiis SS. PP. & hifto-

Íperaverit : pro quo vide tit.Deus. S. 1o. & 2.

!

riis ex cit. tit. petitis probari poteft.

2. qualis fuerit ftatus illius in converfione, fci-

J$

IX. Ex eodem themate oftendi poteft,

licet quod ftatim fecutus fit Chriftum vocan-

quod ex ipfa fignificatione nominis Marize in-

tem, & telonium dimiferit : unde difcant pec-

l

nuatur modus eam rite colendi, Nam z. dum

catores non differre poenitentiam , pro quo vi-

fignificat congregationem aquarum , feu gratia-

de tit. Poenitentia. 3. qualis fuerit poft conver-

1

rum coleftium , innuitur primus modus co-

fionem , quod fcilicet implevit illud S. Augu-

j

lendi,feu zeftimatio major, quam omnium

ftini. Quales impetus habebas in mundum, ta-

les habeas ad artificem mundi;hincantea divi-

Ü

San&orum. z. Dum idem fignificat, ac /flella

marir, innuitur fiducia ergo ipfam concipi-

tias amabat , poftea paupertatem:ante injufti-

endg, juxta -illud S. Bernardi: In periculis, in

tiam,poftea juftitiam : anteamala operg,po&e:a

QT

lä

640

Indix Concionaforim

bona : antea odium Dei & proximi , poftea a-

eft, qui metuit nihil, Rex eft, quippe cupit ni-

morem. Vide totum tit. Poenitentia,

& praeci-

hil, hoc regnum fibi quisque dat : in altera vi-

pue tres illius gradus. $. 1.

a

^

ta veroregnum cxlorum,in quo eft omnis ma-

Il. Sequere me. Matth. 9. Poteft oftendi fua-

li abfentia, omnis boni przefentia,& utriusque

vitas & efficacia vocationis divinze,quae in tri-

perpetua indefinentia. Inferatur proin , quam

bus eluxit. 1. Quod tam benigne vocarit ,non

refpiciendo priorem ftatum S. Matthzei : ubi

optandum fit duplex hoc rezaum , quamque

adeo propter illudChriftus libeater fequendus.

proderit exemplum de monacho converfo ex

IX. Ex themate: Surgenr [ecutur eft eum :

hoc motivo narrare. tit. Poenitentia , 2. Quod

gotenter vocaverit,efficiendo,ut mox telonium

indicari poífunt potiffima impedimenta , ob

qua multi Chriftum fequi detre&ant. Nimi-

tantopere amatum relinqueret , ubi oftenden-

rum r. Quia tenet eos inveterata confuetudo,

da confuetudinis potentia , ut magis potentia

gratix eluceat. Vide tit. Confuetudo , & tit.

quze eft altera natura ; unde , tefte S. Chryfo-

Ítomo, nihil tam firmum eft in rebus humanis,

Gratia. 3. Quod Juaviter vocarit, fcilicet per

quam veteris confuetudinis tyrannis. 2. A-

internam illuftrationem , per quam amorem

mor poffeifionum ; uti expertus eft adolefcens

Dei erga fe, & beneficia agaovit,& fic tam be-

ille evangelicus , qui, quia multas habuit pof-

TlEUR M U OM AE Ts -- eer- "MR —b d. ii . A ÉNER —

nignum Deum offendere amplius noluit. Ex-

fefiones , Chriftum fequi renuit. 3. Horror

citentur proin auditores,ut & ipfi experiri ve-

difficultatis & labor certaminis,qui, tefte Tho-

lint efficaciam vocationis divinze,& illud Pfal-

ma Kemp. przecipue impedit a profectu & fer-

miftze Pf. 94. fibi applicent : Hodie fi vocem

venti emendatione vitze. Quare oftendendum,

ejus audietis &c.

quomodo hzec impedimenta removenda fint ,

- — ) — ——

IIl Non veni vocare juflos , fed. geccatorer.

de quo vide tit. Confuetudo , & Mortificatio ,

Matth. 9. Poteft afferri triplex motivum ad

& Divitize.

agendam pcenitentiam , quod velut funiculus

X. Exoccafione thematis : ]lliþfricordz'am-:

triplex difficulter rumpi poteft , nempe zequi-

volo , €? non Jacrificium : Oftendi poteft , cur

tas , utilitas & fecuritas poenitentize , de qua

Deus mifericordiam tantopere velit. Nimi-

vide tit. Poenitentia.

rum 1. Quia Patri coelefti fimiles facit, juxta

. IV. Et furgenr . fecutus eft eum.. Matth. 9.

Poffunt afferri excufationes peccatorum , ob

illud Chrifti Luc. 6. Eftote mifericordes, ficut

Pater vefter cceleftis mifericors eft. 2. Quia fi-

quas plerumque poenitentiam differunt , &

bi fa&tum putat Deus , quod uni ex minimis

tum exemplo S. Matthzi , non efficacibus ra-

—

tionibus refatari , pro quo fcopo vide tit. Poe-

praeftatur; unde quo liberaliores nos erga ip-

nitentia.

fum oftendimus, tanto liberaliorem ipfe fe vi-

ciffim exhibet. 3. Quia dile&ionem mutuam

— —Á

V. Mifwricordiam volo , & mon [acrificium.

a Chrifto tantopere commendatam confervat;

Matth.9. Poteft mifericordize exercitium com-

hinc Chriftus in proceffu judicii defcripto fo-

mendari,eumque in finem r. Naturaillius de-

lius mifericordize rationem habiturum fe di-

Ífcribi, quem in finem ferviat tit. 95. V. Mi-

xit. Excitentur proin Auditores , ut hoc tri-

fericordia. $. 10. n. 1. & 2. 2. Modus eandem

plici vinculo adítrii, totos fe mifericordise

exercendi explicari, quid ibid. n. 3. videri

addicant. Vide tit. Mifericordia.

. .-3-—3 te -R

poteft.

XI. Ex eodem themate poteft oftendi ratio,

VI. Ex occafione ejusdem thematis dicere

curtam pauci mifericordiam ament & exer-

— À

poteft concionator , fe audax facinus in prz-

ceant , nimirum quia excufatos fe putant, :

É

—

Qlenti concione commiffurum effe, nimirum

Quod ipfimet nihil habeant. 2. Quod cenfus

auditores ad foenerandum incitaturum , cum

tamen Chriftus S.Matthzeum inde abftraxerit;

minuatur per eleemofynas. 3. Quod nullum

effe&um fentiant. s. Quod liberis & amicis

perre&urum fe tamen in propofito , & tanto

fervare bona fua debeant. 5. Quod in morte

laudabilius, quanto laudabilior eft feeneratio,

dare velint. Quas omnes excufationes ut fri-

quam pe

rfu.

'urus eft, ea nempe ,

olim Salo:

mo:

quam jam

volas refutare oportet , ut tit; cit.

S. rr.n. 4-

n Prov. 19. commendaverit ; di-

videre licet.

cens : Feeneratur Domino, qui miferetur pau-

XII. Ex eodem themate oftendi poteft mo-

— $235 4 LUC u«

peris. Oftendatur ergo, quomodo foeneratio ,

dus mifericordiam exercendi , nimirum 1.Ut

ifta peragenda,& quas ob caufas ; pro quo vide

1mundo corde offeratur. 2. Ut cum bona in-

J/

tit.95. $. 11.n.8.Ubi etiam plures conceptus de

tentione. 3. Utcum hilaritate, hilarem quip-

L

Mifericordia reperientur.

V

pe datorem diligit Deus. 4. Ut cum celeritate ;

VII. Ex occafione thematis : Sequere me :

Qui enim cito dat : bis dat. s. Utcum libera-

i*

Matth. 9. Oftendi poteft caufa,cur S. Matthze-

litate, juxta monitum Tobize: Quantum po-

lU

us Chriftum tam. celeriter fecutus fit, quia

B

tueris , efto mifericors.' 6. Ut cum conftantia

nimirum vox illius erat vox potentis , fapien-

fiat. Quas omnes conditiones vide explicatas

tis, amantis, przemiantis , quas voces plerum-

h

que libenter fequunturhomines, quem con-

citf tit. $. 10. n. 3.

G

ceptum fufius explicatum vide tit. Obedien-

PRO FESTO S.MICHAE-

tia. $. 13. n. 7.

u

L

LIS.

VIIL. Ex eodem. themate oftendi poteft ,

il

quam recte dixerit Siracides c. 23. quod ma-

IQ

Uis putas major efl im regno celorum?

gna gloria fit fequi Dominum,quia fervireDeo

Matth.18. Oftendendum,quod S.Micha-

el merito fupremus .inter Angelos cenfeatur

W

regnare ef;namin hac vita, tg&e Segeca,Rex

ob

!

d

Q

K

s

|

64I

la

In Evangelia Foftovum.

l

Obtrescaufas, 1. Quia przreliquis feipüim

omnia Chrifto facere; & perinde premiatum

]«

vicit, fübjiciendo fe Deo, quod ipfi utpote

iri, ác fi Chrifto in propria perfona exhibita-

lg

digniorilonge difficiliuserat, quam alicui in-

fuiffent, Vide tit.

feriori; hanc autem victoriam effe. caufam

roximi.

Mii*[eriCOrdiay, & Qil-c&ib

je

majoritatis, colligitur ex noto illo : Tantum

-NIl. Siocu

]us 'tuu&þandaäzai te,eruc; eu?k,, -'

proficies, quantum tibi vim intuleris. 3. Quia

Matth. 18. Commendaripoteít oculorum cu-

pra reliquis plus amavit Deum & zeftimavit

ftodia, & 1. Oftendi, quanta damna ex oculo-

)

dicendo: Quis ut Deus? unde dicere pote-

rum neglecta cuftodia exorta(int. 2, Quanta

l"

fat: Amor meus;. pondus: meuim ; Carita-

commoda afferat oculorum cuftodia. 3. Qu

. tem autemeffe menfüram dileGtionis ,. in tit.

mediaad hanc cuftodiamadhibenda int. Pig-

0!

()e

. Catitasdemon(tratum e(t. — 3. Quia. przreli-

cipaeautemid , quod aSilvano adhibitum eft

. quis officium altius accepit, fcilicet ut effet

dicente, fi ad aliquid inordinate videndum

prote&or totius Ecclefiz , officium autemfe-

alliciebatur: Claudamioi oculi mei ,. & ad

ii

quitur bonor & zftimatio, unde Auditores ex-

meliora gaudia vosfervate. Vide

ut —OCu.lO.

.citandi,. ut magni faciant S. Michaelem, ut

'rum cuftodia.

&

]«

P

. €olant, ut ejus protectioni fe committant.

--.NVII. Ex occafione. thematis :

Angeli

Vide tit. Angelus, &tit. Humilitas.

etiatnin calis vident faciem Patvis mei. Matth.

(«

f«

- M. . Michael. "drchangele , veni in adju-

c..18. poteft imprimis oflendi gloria S. Mi-

zorium bopulo: Dei.. 1n Breviario narrari po-

V)

chaelis, ut qui inlocum füpremiolim Angeli

tefl, quod 2. Mach. 15. legitur de Jeremia,

fübftitutusfit. Deiade vero caufa hujus gloriz

s

)

:quod fcilicet prius Onias de illo dixerit: Hic

ofteridi, fcilicet vi&toria füi ! de cujus victoriz

eft Fratrum amator &c. & ipfe Judz gladium

excellentia reliquge in parte concionistracte-

n

aureum. dederit, dicens : .Accipe fanctum

'tur, pro quo conceptu videri

poffunctimü de

gladium &c. quz & omnia S. Michaeli appli-

Abnegatione & Mortificatione.

üt

[l«

cari poffunt, dicique, ,q(ubfd gladius ifte aureus

"VIH. Ex eodem tbemare oftendi poteft,

nihil fit,quam verbailla, quibus S. Michael Lu-

quo praecipue medio fupremum inter Angelos

t^

ciferum. vicit : Quis ut Deus ? Oftendatur

radum obtinuerit S. Michael, nempe i. Quia

cut

itaque, quomodo illo uti. debeant Auditores.

Chriftum przaliisagnavit, & confefluseit. 2.

n

1. Contramundum, quando hic ad fibi fervi-

Quia eidem fe pie cum aliis fubjecit. 3. Quia

"j

endum invitat; Quis ut Deus? tam bonus,

pre aliis illum fpecialiter honoravit. -Unde

I

tamapiens, tam potens, qui fervitium zque

& Auditores excitentur ad hzc tria officiaet-

Va

pramiarefoleat? 2. Contra carpem, fi ad vo-

£

a Chri-&um*EXQrccndg, ut a Deo egglcarï

À

i

luptatesinvitat: Quis ut Deus? qui tam fin-

mereantur.

Q5

.[X. Exeodem thema

telofï-e;ndi potäü,c'ur

ceras, honeítas, conftantes voluptates offe-

I*

tat? 3. Contra diabolum ad füperbiam & am-

S. Michael fpecialiter a Chriftianis honoran-

l-

bitionem incitantem; Quis ut Deus ? tam

dus & colendus fit nempe 2. propter Deum,

f

.quemS. Michaelpretcritis Angelisamavit, &

ilra

magnus, tantoperehonorans füos, & veros

honores tribuens ? Vide tit, Deus, & tit.

coluit ; quod beneficium pluris zflimare de-

Mundus..

bemus, quam fi.nobis .faiffet.collatum. — 2.

i

JII.. Perumtamen ve bomini illi, pev quem

Propter Matrem Eccle(iam , cujus .

ecialis

(2

cuftos & defenfor eft. .. Propter ip

j

as pet«

féandalum venit. Matth. 18. Explicari poteft

natura fcandali,& quomodo parvulorum prz-

fonam;,quia;ficut dignior eft'omnibus aliis An-

füs

gelis, ita etiam pra illis honorari meretur. 4.

cipue fcandalum fit vitandum. a. Quanta

um

damna inferat ipfis fcandalizatis, quibus caufa

Propter beneficia hominibus conceffa (dum

(I$

fümmum illoram hoftem Luciferum vicic) &

peccatorum & fuppliciorum plurimorum exi-

tte

ftit: Reipublice, cujus membra corrumpit:

adhuc concedendain mortey dumanimas no*

Írj

ftras Judici (iftir, eumque conciliat ,. easque

Coclo, cui plarimos incolas fubducit, atque

41

adéo etiam honorem & gl

in Patriam paradiíi perducit; undé cum mag-

(ïriam fqbtrahit,

na fiducia invocandus per verba Ecclefiz : S.

Vide tit. Peccatum.

no

[V.. Nift convevfi fuevitis , €& efficiamini

Michael Archaügele , defende nos in przlio;

Jit

ficutparouli, non sutvabitis in vegnum calo-

ut non pereamus in tremendo judicio.

li

yum. Matth. 18. Oftendendum, in quopar-

X. Ex occafione thematis : ^ QuZs putas

Eip-

vuliimitandi, nempe 1. in Innocentia; nihil

majov eff in regno celorum? otendi potefty

énim coinquinàtum intrabit in regnum coelo-

humilitatem efle illam virtutem ,. ob quam

Ite;

fl«

rum. 2. [n humilitate; ut'neque nos ipfos

quis prz aliis exaltari mererur , juxta illud

magnifaciamus, nec ab aliis magnifieri defi-

Chrifti: Qui fe humiliat, exaltabitur. Dein-

pO*'

nta

deremus.

2. In. fimplicitate, *ut alios non

de oftendi poteft,; quomodo S. Michaelprzci:

puum humilitatis actum exercuerit, qui eft

s

judicemus juxta illad Matth. 7. Nolite judi-

Care, &nonjuüdicabimini &c. Vide tit. Ha-

fuübjicere fe Deo, cujus actus narura, &quitas;

& excelieniia fufius declaretur,tum ex iis,quae

militas, & Judicium temerarium."

CONV Quicunque fufcéperit. pavvu

Juni f?;/em

tit Humilitas dicuntur, tum ex Alphonfi

Rodriq. p. 2. tr. 3. €. 30. 31. & 33.

in noiizetueo, sue fufcipit. Matth. 18. Often-

datur inprimis, quomodo parvuli, vel aliiho-

XL Exoccafioneth:matis:..$7 oculus tuus

Jéandalisat te,evueeum, €7 projice abs te * po-

7H

mines füfcipi debeantin nomine Chrifti, ícili-

d

cet propter ipfum varia illis beneficia confe-

te(t dici,quod hac fententia locum babeat non

tancum in oculis,fed reliquis etiam fenfibus,ut

atur

rendo, quorum aliqua ex operibus mifericor-

die enarrari poffunt.

Deinde oftendatur,

qui (requenter sdeo fcandalizant, id eft, indu-

)

cunt homines ad peccandum ,. ut merito de il-

quantum fra&tum & folatium ex taliexercitio

*

E

A

; meminerint, fe

lis dici queat: Mors afcendit per feneftras,

reportaturi (int Auditores.

Mmmm

R. P. Loba. Bibl. Maa. Toq. 1

quod

—

642

- dndex -.ff-Concz'anzziarizts.

i

ripoteft; proquo videtit. Beatitudo, & tit.

[ul

quod inductione facile probari poteft.Deinde

0

oftendatur, quomodo hi fenfus erui, feu mor-

Gratia. Infccunda parte oftendi poteft,quo-

fjp

tificariper mortificationem debeant, de quo

modo triftati non debeant ob varias perfecu-

j

vide tit. Mortificatio, Oculorum cuftodia, Lu-

tiones, €o quod hoc (it fignum electionis &

xuría, Gula &Ebrietas. - Item Juliu

predeftinationis ad vitgm zternam, atque

t

H

?

m Tgtium

adeo in mente femper habere debeant illud

d

de Mortif. .

XIL Ex occafione t

hematis: /ugeli eo-

Chrifti Matth. 6. Be

rint &c.

g;i e&is , cum Amaledixc-

rum [emper vident faciem Fatris: oftendi po-

ïr (

teft,quomodo ii,qui aliorum curam gerere de-

VIL. Ex occafion

g ihcmatiä : Si guundus

qu

jif

bent, in eadem Angelosimitaridebeant. Et 1.

vos odit, fcitoté , quiame przovem odio babuit :

quidem eam cum fumma promptitudine füíci-

Joh. 15. poteft.caufa oftendi,curmundus odio

J

habeatSectatores Chrifti, fcilicet, quia ut im-

of

pere;etiamfi unus tantum; isque viliffimus vel

rudiífimus committatur. 3. Omnemconatum

piiSap.c.2. dixerunt, Inutiliseftnobis, con-

j

inea gerendaadhibere,& non deferere, etiam:

trarius eft operibus noflris, & improperat no-

ti

fi fru&tus non fequatur; nihil autem de pro-

bis peccatalegis , & diffamat in nos peccata

be

priaperfe&ioneperdere. 3. Non triftari ob

difciplinge nofirz ; que quatuor capita fufius

or

fruftraneum laborem, zquali quiete curam re-

deduci poffunt, fimulque oftendi in fecunda

n

linquere, qua fufcepit, fractum omnemDe.,o

parte, quàm longealia olim in die judicii uni-

TlF

adícribere. Vid. plura fuoloco.

verfalis di&uri fint, nimirum, hi fünt,quos ha-

í

PRO FESTO. SS.. SIMONIS ET

' JUDA.

buimus in derifüm, &c. Sap. 5. ecce quomo-

'H

ec mátido vobis , ut diligatis invicem.

do. computati fünt inter Filios Dei, & inter

Joan. 15. Poteft dilectio proximi com-

SanGos fors illorum eft. Videplurac. tit.

mendari, &inprima parte oftendi;. quomodo

VIII. Ex occafione thematis: ,SZ zze per-

diligendus fit proximus , pro quo videaturtit.

l

Jecutifünt , €? vos perfegueutur : oftendi po-

44. V. Dile&io proximi. $. 10. n.1. Infecunda

teft triplex titulus, cur perfecutiones quis-

parte oftendatur, cur diligendus fit, fcilicet ob

quelibentertolerare debeat, nimirum 1. Quia

triplicem caufam, de qua agiturl.c. $. 13. n. 6.

non eftfervusfüper Dominum. 2. Quianon

"

]l. Ex eodem themate oftendi pote(t fru-

.

eltdifcipulus fupramagiftrum. 3. Quia non

&us dilectionis per notum axioma: Concor-

I

eft creatura fuper Creatorem; qui omnes ti-

ü

diares parvz crefcunt: difcordia maximz di-

tuli non difficulter fufius explicari , & non

labuntur; & in primaparteoftendi,in quo con-

P?

modice ad *perfecutiq&cs"Tor"titer"'to?lerandäs

tü

fiftat vera concordia. In (ecunda,quomodo ea

excitarepoffunt. ^ Vide in Bibl. ti

j

faciat crefcere in bonis temporalibus, fpiritua-

t ';lfat:iegjtizïi.

t

Idem Auctarium eod. tit.

Q

libus, eternis, dequo vi

.JX. Ex. eodem themate oftendi poteft,

&totum$.2. & 3.

p

he-n;ate deciarari poteft

quod noflra yita 6t velut Academia, in qua

Ill. Ex eodem t

difcitur ars amandi Deums undeficut inAca-

modus juvandi proximum , fcilicet precibus,

E

demiis doctiores ad publicam difputatiónem

le

exemplo, opere , veluti triplici funiculo, :qui

admittuntür, in qua varii oppugnantes con*

difficulter rumpitur, dequo videl. c. $. 13«n.

Ü

$

ftituuntur,; quibus in fine gratiz agünturpro

$. &tit. $. 2. & 3.

optimis & doctiffimis argumentis ; ita id ip-

]V. Ex eodem 'o

ftendi þote& üandus &

li

commoda dile&ionis ex comparatione tripli-

fum in bac vitz Academia fieri folere, unde

ld

perfecutiones pro magno beneficio habendg,

ci membrorum , ut fcilicet caputfe redte ha-

N

beat erga membra, membra erga caput, &

& grátim potius agendz , quam indignatio

p

conïc:;.'iigieïnda.,. "Videtitulum cit.

membra inter fe; quam comparationem pro-

pofitam vide tit. 44. $. 12. n. 9. Deinde etiam

;X Ex occafione ejusdem tituli in memo:

riam revocari poteft fententia Chrifti Marth;

oftendatur fructus ex hac conftitutione mem-

p

brorumoririfolitus, fcilicet fanitas (quanihil

y.prolata: Beatieftis, cum maledixerint vo«

&

bishomines, & perfecuti vos.füerint, & di-

eftoptabilius) mutuum auxilium, jucunditas

E

vitz ; dequibus vide $. . 3. & 4. didli tituli.

xerint omne malum adverfus vos , mentien-

e

tespropterme; gaudete, &exultate , quo-

V. Si mundus vosodit, fcitote, quia me

Q

priovem'vobis odio babuit. Joan. 15.. Oftenda-

niam merces veftra copiofa eftin coelis. .O*

ftendatur ergo curcopiofafit, nempe 1. Quia

tür, quomodo fe inomnibus cafibus adverfis;

(

prafertim in perfecutione bonorum tempora-

fame rerum omnium pretiofiffimz jactura

lium, famz, & corporis pertormenta vel pla-

pauenter toleratur.

2. Quia Deo defenfio

9t

3.

ol

gas folari debeant exemplo Chrifti, & illud pro

famz.cum magpa fiducia. committitur,

d

Quia per tales perfecutiones homo Chrifto fi-

Myrothecio ( r eiz Dalfam Bücbsleim) habe-

milior redditur, utqui femper habuit contra-

fe. In fecunda parteoftendatur, quale robur

& folatium per hoc exemplum fint reportatu-

di&tores , ut ipfe quondam Sandz. Virgini

[

faffus eft. Videtit.cit.

[

i, pro quo fcopo videatur tit. Paífio Qþri&i,

*

ü

& Exemplum.

XLk Ex occafione thematis :

lrliqleifrzeiztoie

j

dit

VI. Ego elegivos dessundo, proptereao

Jertnonis mei, quein ego dixi vobis : oftendi po-

$os imundus. . ]oh. 15.. Oftendipoteft 1. quan-

teft,quomodo, exemplum Chrifti fit efficaciffi-

tus fit favor & gratia, fiquis a Chriftro electus

mum medium ad perfecutiones fortiter tole-

ü

fit, utfitamicus & cohzresillius, id quod tum

randas. 1. Quiaof(tendit, non mirari, nectri«

ftarinos debere ob tales perfecutiones, cum

Y

ex dignitate Perfonz, cum qua amicitía con-

j

trahitur : tüm ex magnitudine gloriz & feli-

Chriftusipfeut caput noftrum liberab illis noa,

citate, qua ex hac amicitia oritur, demonflra-

fuerit, ut quipofituserac infignum contradi-

: &ionis;.

U

l

643

—«In Evængeïz:/la Feflorum.

&tionis. 2. Quia oüendit älodum.tales p&rfe- hinc gtia*m JApob.»"[. cum palmisin manibus

j

cutiones fufferendi,quem ipfe indicavit dicens:

confpe&i funt. Palmze autem tales victorize

"

Obmutui & non aperui os meum , cum confi-

fignüm funt. Unde poteft oftendi, quomodo

fteret peccator adverfum me. 3. Quia' etiàm

San&i mundum, carnem, & diabolum vice-

i

rint, aut certe quomodo victoriam fui om-

-

d

fru&um talium. perfecutionum fortiter tolera-

tarum oftendit,dum dixit, copiofam fore mer-

anium viétoriarum praeftantillumam de feipfis

cedem in codis. Vide Fabrum conc. 4.

obtinuerint ; de qua vide dict. tit. 128. S..1r.

XIL Ex occalione thematis : .Si opera non

n.6. tibi etiam plures conceptus

: de hac mate—

feciffem, peccatum mon haberent : oftendi poteft ,

ria reperiri poffunt.

tc

VII, Ex occa

fione thematis :

Brati. mundi

quomodo opera Chrifti omnem excufationem

IQ

fint ademptura, cum pie non vixerimus.1.Quin

corde , quoniam ipfi Dewn. videbunt. Matth. 5.

[e

erant opera comunia ad facilem imitationem

explicari poteft, primarium motivum, propter

ordinata. 2.Quia erant opera miraculofa, do-

quod omnes Sanctos colere debemus, quia vi-

&rinasa Chrifto datas efficaciter confirman-

delicet ipfi fine intermiffione Deum honorant,

ü

laudant,& amant intenfiffime , '& quoad om-

tid: 3. Quia erant opera utiliffima, ad fuinam

J$

beatitudin& in hac & altera vitaacquirendam

nes vires ; quie obfequia ,, cum Deum plus,

h

ordinata; quse tria capita merito quemvis ad

quam nos amemus, pluris facere debemus

l

imitatioem provocare debebant, cum homi-

.quam fi nobis fuiffent exhibita; cumergo, fi

nes opera longe viliora plerumque imitari

nobis exhibita effent illa obfequia, zequiffimum

judicaremus,ut viciffim illos indefinenter cole-

foleant. Vide Thom. Kemp. l. 3.c.3.

remus, laudaremus, & amaremus, multo ma-

PRO FESTO OMNIUM -

gis nunc faciendum. . Oftendatur ergo modus

SANCTORUM.

hoc faciendi, fi fcilicet omnia opera noftra poft

h

)

Dei gloriam ad ipforum quoq; honorem ordi-

E

nemus,& hac ipfa de caufa cum omni diligen-

S

E

! atï, efliz. Matth. —5. Oftendi poffunt cau-

n

fze, hoc feftum inftitutum, & cum magna

tia faciamus; nam, ut re&e quidam dixitSan-

betitia & devotione celebrandum fit, quas

&orum elt cultus gratiffimus optima vita, quia

n

hic cultus eft puriffumus, utpote omni peccato

n

vide tit. :29. V. San&orum cultus $. 11.n. 1o.

ll«

In tecunda oftendi poteft, in quo ketitia &

carens: amptiffimus,quia univerías noftras actio-

devotio ifta confiftat, nempe ut Deo gratias

nes com

p

n

ple&itur: & conftantiffimus , quiaüdiu

4$

pro gloria ipfts collata a;amus: ut ipfis gra-

&

no&uque fine intermiffione durans.

tulemur ex animo fuam felicitatem : & tan-

VIli. Ex eodem themate oftendantur ratio-

d

nes ex ipfis San&orum qualitatibus petitze, ob

dem utipfos frequenter & ferio invocemus ,

eumg; in finem variis obfequiis demereamur,

quas ipfos fpecialiter'venemri. , & familiarita-

l&,

tem cum ipfis contrahere debeamus. Si enim

1

ro quo fcopo vide cit. tit. $.1. 2. 3. 4.

- F. Laudate Dominum in Sanciis ejus. Pfal. 1 50.

teíte experientia,vehementer amamus,& liben-

al

Explicari poteft modus, quo fanc&t Coelites co-

ter converiamur cum perfonis fapientibus,pul-

1

chris & amabilibus,fan&is,& magna dignitate

lendi funt;fcilicet corde, ore, re ; de quo con-

[*

cep

-

tu vide tit.128. S.11. n.i.& S.10. n.3. -

/ ac potentia pollentibus, ob quam nobis mul-

Ü

I

Il Gaudeamur omnes in. Domino , diem feflum

tum. prodefle poífint, quidni & San&tos, qui

omnes has qualitates in excellenti grad" poffi-

celebrantey in honore Santorum omnium, 1n Mif-

de

fa. Explicari poffunt rationes, ob quas omn

es

dent' fingulariter quoque amare, & magnam

2

cum illis familiaritate contrahere ftudeamus?

San&i fimul fumpti in Patronos eligendi ; &

Q

r

2écipuo

ftudio colendi fint ; de quo vide l, c.

Probetür ergo,Sanctos his qualitatibus eximie

AT. n.Io.& 11. & S.10.'1. & 2.

reditos effe, uti apud Fabrum, conc. 4. in

S

au&ario feufilva nova videre licet.

d

IV

. Nimis. honorifiati [unt. amici tui . Deur.

P

ftendatur ingens

"

Pífal.s38. Poteft honora Deo omnibus Sanctis

.[X. Ex eodem themate o

(s

utilitas, quam ex conftanti Sanctorum cultu

exhibitus per fimilitudinem honoris olim

]i«

Efther. 6.Mardoch2eo ab Afuero Rege exhibiti

nos ipfi percipimus , fcilicet quod hoc modo

ln.

oines San&i funt futuri fpe&atores, advocati,

explicari, & falvtares inde do&trinze erui , de

?

& prote&tores noftri, id quodfufius probandum

0

uo vide tit. 128. $. 11. n. 2.

]

V. Gaudete, €9 exultate, quont

üm qertc

4

" vefira

erit , fimulque inferendum , quantam inde in

in c&lo, Matth. 5.

Oftendi poteft ma-

a&ionibus noftris perficiendis fiduciam, in ad-

ld

copiofa

veríis tolerandis conftantiam fimus acquifitu-

u

nitudo beatitu

dinis, quam. Sancti in coelis

[

obtinuerunt , de qua vide. tit. 17. V. Beatitu-

ri, ut merito S.Bafilii fententia folari nos'pof-

fimus dicentis : Paratum hic eftChriftianis au-

)

do. S. 1. n. 7. & S.2. & s. Deinde quomodo

xilium,ecclefia videlicet Martyrum(& aliorum

h

Santti ad hanc felicitatem pervenerint,fcilicet

um, quoniam

Sanctorum) exercitus triumphantium , chorus

lde

per ar&am portam tribulation

laudantium Deum. Seepe laboraftis, fzepe ope-

rml

er multas tribulationes &c. A& 14. Vïde

tit. 128. S. 11. n. 8.

ram dediftis, ut unum pro vobis orantem in-

regna vperuemrunt Santli.

veniretis, quadraginta (imo itiumeri funt ) hi

oti

VI. Cum galma ad

unam orationis emittentes vocem ; ubi enim.

In Breviario. Dici poteft, non fine myfterio

H

Chriftum, cum Jerufalem ingreffus eft,turbam

. funt duo vel tres congregati in nomine Domi-

(í,

ni, ibi Deus eft ; ubi vero quadraginta (& in-

le

cum pa

imis obviantem habuilfe, ut oftenderet

L

nempe, nemi

nem coeleftem Jerufalem ingref-

numeri) fuerint, quis dubitet, Deum efle prae-

fi*

fentem , & precesexaudientem ?

ij

fürum, nifi qui palmam in manibus haberet;

4

Ex

^.M mmm 2

0u

R,P, Lenh. .Bibl Mon./ Tomn, I 1,

dl«

j

^

644

-Tudex 'Concionato;iu:

x Ex occafione fhematis : Gaudete, £? ex-

hec mifericordia fit unum ex certioribus fi-

ultate, quoniam mercer veftra coyloja eft in ca-

gnis przedeftinationis ad vitam 2eternam cer-

lir: oftendi poteít magnitudo hujus mercedis

tius, citius, & copiofius obtinend

.

per quinque fontes, ex quibus naícitur bea-

vide tit. 96. $. 10. n. 4. & 5.

am, de Jquo

titudo , fcilicet r. Ex loci amoenitate & am-

IH. AMiferemimi mei;, mi[erem

ini qmel , fältem

plitudine.

2. Ex focietate Sanctoem tam

vor amici mei. Job. 19. Poteft oftendi, quam

multorum, tam concordium, tam fpecioforum.

vere dicantur anim?e defunctorum miferze feu

3. Ex oblectatione fenfuum. 4. Ex corporis

pauperes die arme Seelen,quia fcilicet in gravif-

gloriofi dotibus. s.Ex vifione & fruitione Dei:

fima neceffitate funt conftitutae, & feipías ju-

utmerito dzemon olim. faffus fit , fe, fi unico

vare non poffunt; unde explicetur hzec earum

motmento frui hac beatitudine liceret, libenter

neceifitas ex,poenze gravitate , de qua vide tit.

omnia inferni tormenta usque ad diem judicii

purgatorium. In fecunda poftea parte oftenda-

toleraturum. Vide tit. Beatitudo, & Sancto-

tur, quomodo ipfis fuccurrendum fit triplici

icet,

rum cultus: Item Fabrum co.7. inDom.2.Qua-

genere bonorum operum, oratione fci

drag. & conc: 3. in hoc fefto.

eleemofynze,& jejunio , feu operibus poeniten-

v

XIL. Ex occafione thematis : .Peati mundi

tix. De quo. vide tit.96. $9. n.2.$. 1.n. 9.

corde , quoniam Deum — videbunt ; oftendi po-'

IV. Factum vos fieri gifcatores fhominum.Matth.

teít , quos affe&tus hoc feftum in nobis ex-

4. Oftendi poteft quomodo auditores animas

citare debeat , nimirum 1. Z/ffe&tum defiderit ;

pifcari debeant ; quem conceptum vide loc.

nam, tefte S. Cypriano, magnus illic nos cha-

cit. $. 10.n. 16.

rorum numerus exfpe&at parentum, fratrum;

V. Date, €9 dabitur

| vobir. Lue. 6. Poteft

filiorum frequens nos & copiofa illic turba de-

oftendi perfeGiffimus modus füccurrendi ani-

fiderat, jam de füa immortalitate fecura, &

mabus, fcilicet menfuram bonam; confertam ,

adhuc de noftra falute folicita. 2. Affe&tum

coagitatam, & füpereffluentem dando in finum

earum,uti tit.96.6. r.n.9.& ro.n. 14. oftenditur.

[yei , quo fperemus eandem nos beatitudinem

confecuturos. 3. Affectum fortitudinis & pa-

In fecunda parte oftendatur, quomodo ipfze

tientiz» inlaboribus & tribulationibus perfe-

viciffim fint daturze menfuram bonam , impe-

rendis ; non enim funt condign palliones

trando benedictionem in temporalibus.: con-

hujus temporis ad fuüturam gloriam : unde

fertam , impetrando augmentum virtutum &

Sané&inos illi Siracidis verbis alloquuntur :

meritorum: cogitatam,impetrando felicé mor-

Videte oculis veftris, quia modicum labora-

tem & liberationem a purgatorio: fuperfflu-

vimus , & invenimus nobis multam requiem.

entem impetrando infigne argumentum glo-

4. Affe&um per[everantiv, quia qui perfevera-

rize;de quibus vide tit.703$.4.varias hiftoriolas.

verit usque in finem; hic falvus erit. Videatur

VI. Santla ergo, €? [alubris eft cogitatio,pro de-

Faber in Auctario vel Silva nova conc.i5..

fün&is exorare: Oftendi poteft, quantopere dze-

XII. Ex occafione ejusdem thematis refolvi

mon impedire conetur auxilium animabus

'poffunt tres principales quae(tiones , fiiíe qua-

purgatorii przeftandum per varias objectiones,

rum refolutione ftare non poteftinvocatioSan-

quze proinde refutandze funt. Vide tit. 96. $.9.

&orum. Nimirum 1. Àn ífciant noftras preces

n. 4. & $.10. n. 13.. ubi etiam plures ejusmodi

&miferias? & refolvatur affirmative cum S.

conceptus reperiri poffunt.

Gregorio : Quid enim illi non vident, qui om-

VIL. Ex occafione thematis: Jenit hora €$

nia videntem vident? 2. An poffint nos juva-

nuuc eft., quando mortui audient vocem. Filii Dai.

re? &iterum refolvatur affirmative; fi enim

Joan. c. 5. poteft purgatorium pifcinze proba-

in terris potuerunt, quidni magis in ccelis? 3.

ticze & anim:e languentibus ibi detentis com-

An velint fuccurrere ? & refolvatur, dubitari

parari, atque adeo fuaderi , ut auditores

non poffe ; nam, ut S.Bernardus rette adyer-

fint homo , quis eas juvet , ut tandem a lan-

tit, cum putredine carnis non exuunt fe vifce-

guore fuo currentur , de quo conceptu videa-

ribus pietatis,nec fibi induerunt ftolam glorize,

tur tit. Mifericordia erga Defunctos. $. 10. n.

ut noftrv pariter miferize oblivionem indue-

6. & Faber conc, 2.

;

| Bitendatar acexbi-

ront. Non eftterra oblivionis , quam anima

VIIL Ex eodem themate

Sancorum inhabitat ;

non terra, laboris ,

tas peenarum purgatorii ex poena damni ,

ut occupentur in ea ; non denique terra, fed

poena fenfus , duratione incerta , quamque

;

codlum eft. Nunquid coeleftis habitatio ani-

adeo immifericordes fint , qui juvare negli-

mas, quas admittit , indurat, aut memoria

gunt, cumtamen facile poffint. De quo con-

rivat, . aut fpoliat pietate ?

ceptu videatur eod. tit. $.7. & feqq. & tit. Pp.r-

PRO COMMEMORATIONE FIDELIUM .

gator. Item Faber conc. 3.

DEFUNCTORUM.

IX. Ex eodem themate oftendantur moti-

1

lH eremini mei , mi[eremiri mei, faltem vos

va ad füccurrendnm animabus, videlicet ne-

L

M

amici mel. Job. c. 19. Poffunt explicari

ceffitas, xequitas, & facilitas hujus fuccurfus ,

ä

potiora motiva ad mifericordiam: animabus

de quo vide cit. tit. Item Fabrum conc, 4.& in

purgatorii przeftandam excitantia,quze vide tit.

Au&tar. feu Silva nova conc. funebri 18.

6. V. Mifericordia erga Defun&os. $.10. n.r.

. X. Ex eodem themate oftendi poteft prze-

IL. Prudentes V'irgines acceperunt oleum..in

ftantia eleemofynze animabus proeftitze , quia

vafis fuir cum lampadibus. Matth. 25. probari

1. exhibetur fumme indigentibus. 2.quia San-

poteft , animabus pnrgatorii propterea etiam

&is & Deo charis. 3. res przeftantiffima , fcili-

quibus

ftrenue & prompte fuccurrendum effe, quod

N

cet beatitqu ' adegïio. 4 ex bonis ,

f

T

pl

N

——

/

645

l"

51 Evzmgelijtd thdrunz.

j

ipfiindigemus. s. Affe&u maximo. De quo

ficut enim nihil eft , quod in (corpore humano

L]

QU

vide tit. 96.

Lne 3.

facilius lzeditur, quam oculus, ita idem de in-

' Xl. Ex eodem themate oftendatur, quod

tentione cum veritate dici poteft, utpote quze

fgm

five nos convertaius fupra nos ad Deum &

facillime per fubrepentem vanam gloriam aut

m

Sanctoes , quibus hzec mifericordia eft gratiffi-

aliam malam intentionem vitiatur. 3. Ob uti-

U

ma: five infra nos ad animas purgantes , quze

litatem , ficut enim qui bonos oculos habet ,

H

funt imago & templum Dei , fratres & com-

inagnum habet ad labores peragendos,pericu-

n

memb:a noftra indigentiffimi pauperes: five

laqg; & hoftes declinandos fubfidium ; ita qui

lm

extra nos ad hoftes undiq; nos oppugnantes:fi-

bonam intentionem habet , cum magna alacri-

a r Md

ul

ve intra nos ad nosmetiplos,qui certius, citius,

tate & diligentia quotidianas fuas actiones

l.

& copiofius beatitudinem per hanc mifericor-

perficiet, & contra varias hoftium tentationes

lic

diam obtinemus,undiq; urgemur ad fuccurren-

1e defendet, ut bene notavit Thom. Kemp. 1.3.

el'

dum animabus, de quo vide tit. 96. . 7. & 10.

C.33.dicens: Quanto purior fuerit intentionis

m. r. & Fabrum in.AuGar. conc. funebr. 19.

-oculus, tanto conítantius inter diverízs itur

XIL. Ex eodem themate oftendantur media

procellas. 4.Sicut,qui oculos bonos habet,mul-

th,

inutilia ad fubfidium animarum, nempe, ut S.

tiplicem ex variorum objectorum vifione dele-

2g

Auguftinus ait, pompa funebris, agmina exe-

&ationem percipit , ita & qui bonam intentio-

quiarum, fumptuofa diligentia fepulturze , mo-

0C

nem habet, magna voluptate perfunditur , ex

numentorum opulenta conítructio ( adde, la-

finis, quem intendit, & actionum , quas elicit

crymae amicorum ) viventium funt qualicunq;

preeftantia. Vide di&tum tit. Intentio.

elt

Ilj*

folatia, non adjutoria mortuorum. . Offeran-

V. Sioculus tuus nequam fuerit , totum corpur

turitaque horum loco alia efficaciora fubfidia,

tentbro[um erit. Luc.x1. Poffunt malze intentio-

m,

qualia funt facrificiumMifBe,preces,opera mor-

nis natura & damna' explicari, & oftendi;

lm

nv

Gficationis, jejunia, patientia in adverfis,a&tio-

quomodo impediat gloriam & beneplacitim

nes quotid;anae,indulgentize, & fimilia, de qui-

Dei, falutem proximi ( cum Deus talibus non

m

bus vide tit. cit. & Fabrum conc. 6.. & in filva

affiftat) & propriam, utpote qui aliquando fa-

De

0

"nova exhort. fqnebri 14. 15. 16. 18. & 20.

teri debeant cum poftolis: Praeceptor, tota

nocte laborantes nihil cepimus. Vide tit. 74.

t

PRO- FESTO .S. MÁRTINI.

or

I

JE

S.1r.n4. & $.2. a n.34. $. 3. a 1. 46. $. 5. a

N

ao accendit lucernam, €$ ponit.eam [ab mo-

h. 16. $.7. a n. 20.

$. 13 a.n.28i

llj«

—^ dio.Luc. r1. Poteft oftendi , quomodo

lQ«

S.Martinus fuerit lacerna ardens & lucens, lu-

dS,

VlI. Lucerna fulgoris illuminabit te.. Luc. LII»;.

cens quidem luce verze fidei & boni exempli ,

Poteft mifericordia per divifum pallium,& alia

ï[-

ardens vero ardore charitatis duplicis ergaDe-

opera exhibita a S. Martino commendari , &

4æ.

um & homines, ad quod ferviet vita ejus bre-

illud przecipue in confiderationem trahi, quod

üs

viter in Breviario , & fufius apud Surium de-

Chriftus in illa vefte ipíi apparens dixerit:Hac

e$,

Ícripta, & ea , quze in tit. Charitas & dile&io

me vefte Martinus veftivit; unde oftendi po-

0

proximi & tit. Exemplum fünt dicta.

terit, quomodo illam Chrifti do&trinam Matth.

odl

Il Zide, ne lumen , quod in te eft , tenebra fint.

25. Quamdiu feciftis uni ex his fratribus meis

Luc. 11. Oftendi poteft , quomodo quivis pa-

minimis, mihi feciftis: ob oculos femper ha-

Ij

terfamilias exemplo S. Martini debeat effe

bere, & per eam ad manfuetudinem , charita-

À

lucerna feu. lumen íuc domus.

1. Quidem

tem , & mifericordiam juxta exemplum S-

!a-

ntlux exiccare & purgare omnes fordes & vi-

Martini exercendam excitare fe debeant »

j

£ia fuorum Subditorum, corrigendo eadem , &

quem infinem non parum ferviet hiftoria 44-

te$

occafiones tollendo.. 2. Illuminando , feu qua

S.5. n. 13. tit. mifericordia.

-

af*

verbis, qua exemplo bonos mores, & honeftas

wO dCcth-

VIL. Ex' occafione thematis: Ve

d.

artes docendo,aut certe, ut ab aliis doceantur,

dit lucernam , €9 in ab[condito gpomit. Luc. 11.

curando. 3.AÀccedendo feu efficiendo,ut Deum

dicatur, inter alias cauías, cur fefta Sanctorum

K

& proximum fincero amore diligant; quae om-

celebrantur,przecipuam effe,ut illorum virtutes

[)i4

nia quomodo S.Martinus erga fuos praeftiterit,

& modum vivendi imitemur;in S.Martino ve-

& quilibet paterfamilias imitari debeat, pra-

ro procipue modum moriendi effe imitan-

l,

que

€ice oftendatur. Vide fupra cit. titulos.

dum, qui in fequentibus confiftebat. r. In

lL. Stoculustuus fimplex fuerit , totun corpus

praeparatione optima per mifericordiae exerci-

pr

lucidum. erit.Luc.11. Oftendi poteft neceffitas ,

tium; nam ut S. Hieronymus teftatur, non le-

ot

)u [-

utilitas & jucunditas intentionis bonze & quo-

gitur ullum male fuiffe mortuum, qui libenter

modo ex hoc capite totum corpus feu tota vi-

opera charitatis cxercuit ; habet enim multos

ta S.Martini lucida fuerit & laudabilis 4pud

i

Deum & hom

interceffores & impoffibile eft, multorum pre-

n

ines , pro quo lvide tit. Inten-

ces non exaudiri. 2. In perfecta refignatione ;

tio bona.

hinc dicebat : Domine , fi adhuc populo tuo

l$ ;

IV. Lucerna corgoris tui ef oculus tuur. Luc.11.

fum neceffarius , non recufo laborem, fcie-

Potelt intentio bona oculo comparari; 1. Ob

bat nempe optimum elífe tempus, genus, &

neceffitatem ; ficut enim fine oculis homo mi-

locum mortis , quod Deus prsefcripfit. 3. In

1*

Jà

fer eft juxta notum proverbium: Einblinder /Maii,

defiderio afpiciendi Deum, & precibus fufis ;

L

ein armer IMann; ita multo magis hoc de inten-

hinc affidua Deum oratione precabatur,

at"

tione dici poteft, utpotefine qua nihil homo

ut fe ex illo mortali carcere liberaret ; & o-

ili

us

lucratur pro zeterna vitaf 2.0b teneritudinem;

culis ac manibus in coelum femper iatentus

invi-

mmms

2

646

7

Index Comiänatorim

Á

invi&uin ab oratione fpiritum nbn relaxabat.

Domine,non nobis, fed nomini tuo da gloriam.

4.In pugna contra daemonem ; hinc confpe&o

5. Sua opera libenter abfcond

j

ere : de quibus

vide tit. cit.

diabolo dicebat : Quid adftas cruenta xbe&ig?

PRO FESTO . PR/ESENTATIONI

nihil in me fünefte reperies.

^

s.

VIII. Ex occafione thematis :Lucerna. corgo-

B. VIRGINIS.

rir eft oculur tuur ; dici poteft ,, Deum imitari

E

atus venter, qui te portavit. Luc.1. poteft

Lp

narrari hiftoria de Eftther, c. 2. Efth. &.

Principes , qui interdum certamen jaculato-

rium infütuunt, & varia praemia proponunt

procipue quomodo introdu&a fuerit in do-

mum regiam, ut przepararetur cum puellis

Ícopum attingentibus; hinc ficut alii remotius,

alii propinquius tangunt centrum metze , alii

regiis ; atque oftendi, quomodo B. Virgo fe

omrnino aberrant; ita idipfum fieri in certa-

prepararit , ut fieri poffet Sponfa Spiritus

mine ifto ; nam omnino aberrant, qui ma-

fantti, id quod accurate faciebat per oratio-

lam inteütionem przefigunt operi; remotius

nis continuze & virtutum aliarum , przecipue

tangunt metam, qui fervilem faciunt inteüitio-

humilitatis, obedientize, & modeftize ftudium,

quarum proinde virtutum aliqui actus enu-

nem ; propius , qui mercenariam ; proxime ,

qui filialem foli Deo placere cupientes ; hoc

merari poffunt , atque eum in finem videri

ut obtineatur, finifter oculus claudendus eft ,

tituli earundem virtutum.

".T, Ex ejusdem thematis occafione oftendi

id eft, ominis comodi proprii amor abeffe de-

bet: manus iimota teneri, feu conftantia. fer-

oteft,quomodó B.V.1e praefentarit in templo,

vari.

Vide tit. Intentio.

& obtulerit Domino.

Unde 1. oftendatur, in

IX. Ex occafione thematis :

Si autem oculus

quo confiftat praefentatio , fcilicet at fe totum

tuu; nequam fuerit , etiam corgus. tuum. tenebro-

arbitrio Dei quis comittat, folumg; illius bene-

placitum requirat. 2. Quomodo hoc totum

[um erit : / poteft oftendi multiplex oculus ne-

quam. 1. Korum, qui vanam gloriam de ope-

B.Virgo impleverit. 3. Quoraodo ipfi'quoque

ribus concipiunt. 2. Qui vanam laudem que-

auditores ad exemp!um hujus Virgiuis prae-

fentare fe debeant. Vide tit. Refignatio.

runt. 3. Qui amorem proprium fecantur.

4.Qui aliorum facta male interpretantur : pro

H Beatus venter, qui te portavit. Luc.r1. Po-

quibus proin omnibus varia media prefcri-

teft oftendi, quanta felicitas & dignitas obti-

gerit B.V. perMaternitatem Dei ob hanc enim

bantur, qualia vide in tit. Gloria, Laus, Amox:

proprius, Judicium temerariu

mi

rzefervata eft. ab originali macula, eft repleta

X. Ex occafione thematis :

N

emo accendii

innumeris donis grative , tefte Angelo Luc. r,

przefervata a multis périculis, ad fumam poft.

lucérnam , €9 ponit eam [ub. modio: oftendatur ,

qui ponant lucernam fub modio , nimirum

Deum dignitatem eve&a, &in coelos gloriofe

z. Qui fidem fuam publice profiteri non au-

affumpta. In fecunda parte oftendatur, quomo-

do quivis Mater Dei effici poffit, juxta illud

dent. 2. Qui talentis fuis , uti decet , adalio-

rum ütilitatem non utuntur. 3. Qui potefta-

Chrifti Matth.z2. Qui fecertt voluntatem Patris

tem fuam, ubi oportet, non exercent in vi-

mei,qui $n colis eft, . ille meus frater, fgroy* , €9 muüe

tiis fubditorum corrigendis , vel puniendis.

ter efl : & quomodo etiam auditores fuo modo

4. Qui vires fuas & gratiam a Deo commu-

participare queant fimiles effe&tus, Vide tit.

f

nicatam ad bene vivendum non applicant ,

Hyperdulia Mariana. $. 2. & 3.

tepide viventes ; quze omnia fufius dedu&ta

'IV. Quin imo beati , qui audiunt verbutm Di, €$

vide apud Fabrum conc. 4.

*

«uftodiunt illud. Luc. 11.. Poteft explicari felici-

XIL. Ex occafione themati

T du Mul

tas eorum, qui verbum Dei audiunt, ideft ,

mequam fuerit, totum corpus tenebro[um erit ;

voluntatem Dei in omnibus obfervant & exe-

offünt, indicia. mala intentionis proponi,

quuntur. Oftendatur ergo, quomodo triplicem

beatitudinem confequantur. 1. /u bonir tempo-

qualiafunt 1. Siquis defideret fua opera in

publico potius quam abfcondito facere. 2. Si

ralibus , juxta illud Chrifti. Matth. 6. Quzerite

zegre ferat, quando male fuccedunt. 3. Si tri-

primum regnum Dei &c. 2. /n bomir gratig z

quia obedientia,tefte S.Gregorio, caeteras vir-

ftetur, cum alii laudantur proe ipfo. 4. Sinon

zeque paratus fitad vilia, quam honorifica

tutes menti inferitinfertasq; cuftodit ; hinc &

opera. 5.Si inter opera femper diftrahatur fo-

ipfe Chriftus , quia fubditus erat parentibus ,

licitus de fucceffu. 6. Si majori alacritate per-

proficiebat zetate , & gratia &c. 3. /n bonir glo-

agat opera, per quze magnam laudem exfpe-

rig,quia obediens, uti loquentur, & obtinebit

&at. Quz omnia quomodo corrigenda fint ,

victorias longe excellentiores , fubjugàndo &.

oftendatur. Vide tit. Intentio.

captivando feipfum & judicium fuum, ita prae-

XII. Ex occafione thematis: ,S? oculus

: iuut

mium quoque' copiofius a Deo obtinebit.

Vide tit. Obedientia &

efignatio.

implex: fuerit , totum corpus. tuum lucidum erit :

prafcribi poffunt media ad puritatem inten-

V. Ex eodem themate oftendi poteft , quod

tionis obtinendam, videlicet 1. Cor mundum

B.Virgo felix quidem fuerit, quod genuerit

Verbum divinum , fed multo felicior, quod

jnxtaillud Pfalmi 5o. Cor mundum crea in

me Deus, & fpiritum rectum iinova in vifceri-

audierit Verbum Dei, & confervaverit illud

bus meis. 2.Charitatis divinze ftudium. 3.52e-

in corde fuo, uti Evangelium teftatur., &

e

per indu&ionem aliquot exemplorum proba-

ponderetur, quantum praeponderet folius

b

ei jndicium & beneplacitum omnium homi-

ri poteít , fimulque oftendi , cur & quomodo

num & Angelorum judicio & laudi. 4. Affue-

ipfi quoque auditores Verbum Dei audire,

Ícere de omnibus operibus fuis laudem Deo

cuftodire, & opere complere debeant, de quo

tribuere, & dicere , cum Davide: Non nobis,

vid;eatur f:it. Verbum Dei.

VI. .B:a.-,—

h

'iäm'

In Evomgelia Foftorum.

647

ibus

NT Beatus venter,guite portavit. Luc.11.

PRO FESTO S. CATHARIN/E.

Pote(t B. V. Speculo virtutum comparari , &

L(yuinque autem ex efs erant fitue, & quin-

illa S. Ambr. hortatio: Sit vobistanquam in

*--que prudeutes. . Mauh. 25..— Oftendi

imagine &c. proponi, fimulque, quz virtue

poteft, non immerito S. Catharinam Studio-

oteft

tes in hoc Speculo tempore przfentationis

forum, & Philofophorum maxime, Patronam

.

maxime reluxerint, oftendi; de quo videa-

agnofci , eo quod abfolutiffima Philofophis &

dlg.

tur tit. Hyperdulia Mariana. S. 3. n. 8. &

Sapientiz cocleftis fpeciminaediderit, obfer-

leï'iis

feq. & $.4. a n.142. & S. 10. n. 18. ubi etiam

vans exaCliffime duo primaria Philofophiz

plures conceptus reperire licet.

precepta: Abftine, & fuftine. Unde i.often-

1

IN

VII. Ex occafione thematis:- Peatus ven-

datur, quomodo abílinuerit a voluptatibus,

fev, qui te portavit.

L.uc. 11.0ftendi poteft,

divitiis,honoribus a Maximiniano lmperatore

l*g

je

quod S. Anna vere beata & laudanda fit, quia

promiffiss & quomodo fulttinuerit indigen-

ad exemplum Tobiz Senioris Filiam fuam ab

tiam, contemptus, dolores. [nfecundaparte

c'g

infantia timere Deum docuit. . Unde oftenda-

oftendatur, quos fructus ex hacSapientiare-

üerl

tur, 1. Quid & quotuplex fit timor, & quomo-

tulerit, fcilicet füummas confolationes coele-

do filialis fervili & mercenario praferendus. 2.

ftes, fummas divitias virtutum (que folz ve-

Krul

Quomodo B. Virgo ab infantia eum exercue-

re divitiz func) & fümmos hoanores in ccelis

u

rit, atque adeo merito nunc ad nos dicat:. Ve-

& terris. Vide tic. Prudentia.

niteFilii, audite me, timorem Domini doce-

l. Prudentes veroacceperant oleum in va-

[ In

bo vos.: Vide tit. Timor Dei.

.

fs f[uiscum lampadibus.. Matth. 25.... Oftendi

'"NVIIL. Ex eodem themate often

poteft, quod per oleum hoc merito caritas er-

tr

m

quam neceffaria, ntilis,& jucunda,honorifica-

ga Deum & proximum intelligatur , utpote

kï

que fit liberorum educatio, & quomodo ea

quz perinde ac lumen fidei lampade confer-

u

nre

convenienter inftitui queat; de quo vide tit.

vandum, juxta illud S. Pauli 1. Cor. 13. Si ha-

Educatio.

-

buero omnem fidem. &c. Oftendatur ergo,

J^,

.IX. Ex eodem themate oftendi

oteft,

quomodo hoc oleo lampadem fuüamS. Catha-

quomodo Parentes fuosliberosin templo prz-

rina impleverit, id eft, caritatem füam erga

1

fentare debeant. Nimirum.1. Eos ad templum

Deum & proximum oftenderit , & auditores

quoque eandem imitari, &, Datenobis deoleo

portando pro baptifmo & Sacramento Con-

firmationis füfcipiendo.. 2. Eos affucfaciendo,

vefiro, diceredebeant. Videtit. Caritas, &

ut libenter templa frequentent & officiis divi-

Dilectio Proximi.

E

nis reverenter aíiftant.

3. Eosintemplo fre-

Ill. . Ecce /ponfus .veuit

, exite bbvinm ei.

;;

Matth. 2;. Ofteadi poteft, quam fapien'er

ULL

um

quenter Deo:& Sanctis commendando. . 4.La-

borando, ut per honeftosmores & vitam effi-

egerit. S. Catharina nuptias Maximinianire-

liud

ciantur dignum templum & habitatio Spiri-

cufando, & Chriftum in Sponfüm. eligendo;

f'j:; yi)x

tus S. de quibus vide tit. cc. & tit. Baptifmus.

quia erat pulchrior,fapientior,ditior,nobilior,

ja

X. Exocca(ione thematis: Zeati, qui au-

dignior; & quomodo proin ipfi quoque Au-

Ihod

diunt verbum Dei, €? cuflodiunt illud: oftendi

ditores eidem Íe per caritatem defponfang

GC n

poffint. Vide tir. Caritas.

*

A

poteft, quomodo B. Virgo intemplo perfe&if.

fime fübdita fuerit Superioribus, & ideo, ficut

.IV.. Figilate 2

tagues quia 4

k üfbon,

"R

zeque boram. Matth. 25.. Poteft oítendi,quo-

poftea Chriftus ejus Filius, profecerit xtate,

&

iL*

Sapientia ; acgratia apud Deum & homines;

modoS. Caibarina vigilaverit, fead mortem

1 al

z

difponendo peroptimarm; id efl, voluntati Dei

pro quo conceptu fufius deducendo vid

"

e«;icf

exe-

conformem. vitam ;. & .quomodo, Auditores

ycemi

XI. Ex occafione thematis:

Beatus ven-

quoque ad eandem fe difponere debeant per

um«

fev, Qui teportavit, G ubera y: quafxifli :

fimile medium ,. proquot

ic. Mors (v,ixde;ri po-

zerità

oftendi poteft. . 1.

uas ob caufas Matres ip-

teü-'

x

-

vhium.t

fiermet liberos fuoslactare debeant peftnativi-

o euEb:4

u . pazqtæ | eraut , zntmverzmt

ifa

tatem. 2. Quod magis ipfis prebere debeant

cum eoad nuptias. Mawh.25. Oflendipoteft,

X

übera fpiritualiadoctrinz & exempli boni, ex

quales fuetint Nuptiz ,. ad quas S. Catharina

iotravity (ive Sponfus, in cujas thalamum in*

P

$,

quibus candidiffimum , puriffimum, & dul-

ciflimum lac honeftorum & innocentium mo-

trodu&ta fuit:. 'vefeflivitas & gaudium,quod

rumexfügant; pro quo videt

ex iisdem nuptiis percipiendum fuerat: (ive

»

*

lt Edufcaä;io &

jäï

Exemplum.

illaram perpetuitas confideretur. , In (ecunda

—XIL. Ex occa

Goneqthein—at-is-i Befitil,j quz

parte oftendatur, cur aómiffa fuerit ad. has

audiunt vervbum |Dei , €7 . cuffodiunt illud:

nuptias, quia fcilicet parata erat peranimi pu-

lly;lCQ

ritatem, juxta illud Matrh. s. Beati.mundo

oftendi poteft;: quod triplex verbum fit cuivis

Chriftiano audiendum.

I.. VerbümDei in-

corde &c. & Pf. 14. Domine quis habitabit

qui

carnatum, "Chrifti doctrinam & exempla ob-

&c. qui ingreditur fine macula &c... Videtit.

yetit

Beatitado & Mors.

fervando.

2. Verbum Dei in concionibus

^

1u0

VI. Et claufa eff janua. Maxth. 2g.-

Po-

nldd

explicatum. . 3. Verbum Dei a Superioribus

propofitum, imperia & volunfatem eorum

teft Auditor ad non differendam poenitentiam

]f

excitari,' atque ad hunc finem explicari quane

tobo*

implendo. 1nfecunda parteoflendatur, quam

vere beati dici queant, qui triplex hocverbum

tum dolorem merito illz Virgines fatuz per-

ymó

o

cepiffe credendz (int,. dum verba iíta,.. Zagua

jl

diligenter.& reverenteraudiunt , & accurate

joife »

cuftodiunt.

Videtit. Ob

"

claufa ef , audiverunt; & quanto majorem

equ

e)d—icnvtfa.f. erflbum

percepturi fint.damnati)finon tantum pocnam

damni

j

648

Index Concionatorius.

audieritis &c. 2. retia, feu impedimenta vo«

damni perifta verba , fed ctiam poenam fenfus

incurriffe adverterint per verba: [te inaledi-

cationis, reliaquendo, féu'generofe remo-

&i.

vendo. 3. fequendo, imitando fcilicet Chri-

Oftendatur dein, quomodo S. Cathari-

na a juventute lampadem cordis oleo caritatis

ftum in voluntate Patris cccleftis adimplen-

da; feu iis, qua ad üacum fuum pertinent,

lmplevent ; atque adeoquivisejus exemplum

imitari debeat. Videtit. Poenitentia.

erfecte obeundis. -

ll - Fenite poff me. Matth

Poteft O«

3

'VII. Ex occafionethematis: Queparatez

evant , 2zutvaveruut cum eo: Matth. 25. O-

ftendi, cur S. Andreas vocem Chrllh tam

ftendi poteft, quomodo S. Catharinatriplicem

prompteaudierit, & fecutusfit, quia fcilicet

aureolam Virginum, De&orum , & Marty-

habebat omnes conditiones earum. vocum;

rum affecuta fit ,

quas libenter audire folemus, &erat vox Per-

& quomodo zquivalentem

etiam affequi queat qüivis Chriftianus, ficafti-

fon& potentis, fapientis, amantis, przemiantis ;

'dequoconceptu videtit.103. $. 13. n. 7«

tatem fuo ftatui congruentem illibatam fer-

vàt: fi alios quantum ftatus füus permittit,

H F»eiam vos péfcatores - bominum.

inflruere laboret: fi tribulationes amore Deéi

Matth. 4. Expllcam peteft, quam pnobilis fit

pátienterfüftineat. VideFabrum cónc. 4.

pifcatio animarum; 1. Obpifces, qui capiun-

Vlil, Ex occafione thematis ejusdem o-

tur, fcilicetanimas, de quarum prz(tantia vide

'

ftendipoteft, magnam quidem fuiffe pulchri-

tit. 12. V. Anima. $. 3. 11. & 12. 2. Ob in-

ftramentapifcandi, videlicet orationem, ver-

tudinem S. Catharing corporalem ; utpote

quam etiam Cefar concupierit; fed fpiritua-

bum, &exemplum, de quibus vide tit. 153.

V. Zelus. $. 11. n 2. 3. Oblucrum inde fpe-

lém longepraftantiorem fuiffe, ita uc de illa

merito dici potuerit ,' quod Sponfa de Sponfo

randuni feu premium zelofis pifcatoribus ani-

(]j

dixit: Diledus meus candidus & ruübicun-

marumpromiffum, de quo vide l.c. S. 3. an.

dus.

Undeoftendatur, quam candida fuerit

237." Oftendatur dein, quomodo S. Andr. im-

pleverit hocofficium pifcatoris, & quomodo

S. Catharina per candorem puritatis corporis

& anime: & quam rubicunda per M.ærty

Auditores quoque eundem pro fuo flatu &

rium & fanguinis effufionem.

vocatione imitari debeant.

IX. Ex occafione thematis : Prudmtes

IV.- Relilis vetibus €&? Patre jäcutz furzt

eum. Matth. 4. poffunt proponi & refutari

Virgines acceperunt. oleum im vaffs fuis cum

:

lampadibus : oftendi poteft , quam prudens

impedimenta ,. ob que aliqui zgre vocem &

fuerit S. Catharina, dum Sponfüm cceleí(tem

verbum Déiaudiunt, .de quibus videtit. 103.

terreflri, regaum ceelorum regno mundano,

$. 12. h. 4. & tit. Verbum Dei.

voluptates & coclefles & perpetuas terrenis

V. Secuti funt eum. | Matthi 4. Oüendl

& perituris przpofuit, & quibus motivis fe

poteft , quam perfede S. Andreas Chriftum

ad hoc faciendum excitarit. -

fecutus fit, implendofcilicet conditiones, quas

X. Ex occafione thematis : $zmile ef?

ipfe Chriftus Matth. 16. indicavit dicens:. Si

vegnum calovum decem F'ivginibus : oftendi

quis vult poft me venire , abneget femetip-

poffunt pramia Virginum a dignitate , utili-

fum, tollat criicem füam,& fequaturme. De-

tate, & jucunditate, quge omnia facile am-

clareturergo in prima parte, quomodo abne-

ï

plificari poffuntex iis, quz tit. Caftitas funt

gavcrit femetipfüm, pro quo vide tit. Abne-

dicta.

gatio. In fecunda vero explicetur , quomodo

XL. Ex eodem titulo' occaf' io fumi poteft

füftulerit crucem faam; ita. ut non folum li«

benter; fed etiam alacriter & con(tanter eam

potiores virtutesindicandi, qua a virginibus

Obfervari debent, quales fünt cauta & rara

tulent dequo vide tit. Patientia. & cit. Crux.

cum altero fexu conver(auo, amor folitudi-

"NE Exejusdem thematis occa(ione often-

riis, fehdadevotlo, cauta & infrequens locu«

di, poteft, quare S. Andreas cum Chrifto tam

tio, fenfüuum accurata cuftodia, obedientia

hilariter crucem portaverit,quia videlicet non

prompta & fi mlles, de quibus vide fuo loco,

adexteriorem preffuram, fed ad fructum intus

& Fabrum conc. 2.'in hoc Fefto.

latentem oculos reflexit;perinde ac is,qui cru-

dem—1 1 473 — -- — Db P .

"XIL. £x occafione thematis: Ef que pr:-

cem ligneam , intus cavam &auro impletam

yateerant , iutraverunt cum'eo: indicaripo-

cum gaudio domum portaret; unde often-

teft, quomodo fe quevis anima Chriftiana ad

dantur & enumerentur fructas latentes füb

cruce & tnbulat:ombus, & probetur, quam

mortem parare debeat, fcilicet 1. Lampadem

cordis oleo cheritatis divinze & dilectionis

illa dignae fuerint, ut $

. Andreas cum gaudio

crucem falutaret & fufcxpcret,& verum etiam

C UVENTHINETIUSIUL ERUAMIES — 75 l

proximi implendo. 2. Vigilando, & adven-

tümSpon(i in fingulas horas exfpectando. 3.

in hoc Auditores ipfum imitari debeant. Vlde

Eundo illi obviam, ideft, prima'ejus volun-

tit. Crux. $. 10. & tit. Patientia.

tati circa mortem pleniffime fe refigoando.

'VIi. Ex occafione thematis:. P"euzte þo/l

a—À — F— o À

me: poffunt explicari.caufz , cur S. Andreas

Proquo conceptu videtit. Mors, & Fabrum

conc. j.

crucem tantopere amarit, nimirum quia vide-

bat in ea repeririomnes titulos, ob quos alii

*

PRO FESTO S. ANDRE/E

gloriantur, & fefelices putant , nempe veras

illi contimuo veli&lis vetibus fecuti funt

divitias, dignitates, voluptates, utadeo me-

iAt

eum. Matth. 4. Poteft oftendi, quo-

rito dixerit cum S. Paulo: Mihi autem abfit

gloriari, nifiin cruce Dominimei JEfu Chn[h.

modo qulsque vocationem fuam implere de-

[

beat; nimirum 1. continuo feu ftatim fequen-

Vide tit. Crux. S. r1.n. 2.

—,.ULABN.,LLAEM "m ERE -u

VIII. Ex eodem titulo oftendi poten, quo-

do ;uxta xllud Píalm. 94. Hodie i vocem ejus

prne

moco

Iu Ecanpelia Feftorum.

649

Mu

modo crux fit tollenda & po(t Chriftum por-

PRO FESTO S. NICOLAI.

T0«

tanda, nimir.

1. Ardenter eam defiderando.

adidit àllis bonafua.. Matth. 25. Oftendi

I.Tr

hri

2. Alacriter & cum gaudio eam fufcipiendo.

poteft, quomodo Deus omnes res crea-

W.

3. Coníftanter eam usque ad vitz finem por-

tas homini tradiderit ad ufüm, juxta illud

"0

tando, exemplo Chri(ti, defcendere ex ea

Pfal. . Omnia fubjecifti ei &c. & quomodo

nolentis, etiamfia Judzeis ad id incitatus fue-

proin illa tria cujusdam S. Patris dicta fibi ap-

Q

rit, quz omnia quomodo S. Andreas obferva-

plicare debeat : Accipe beneficium , redde

am

rit, facileex illius vitaoftendi poffunt.

fervitium, time füpplicium: quz proin am-

ICet

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, cur

pliusexplicari, & quomodo bonis (ibi traditis

lm

S. Andreas decruce deponi noluerit, nimirum

S. Nicolaus fit ufüs ad finem de(linatuim, id

)er.

1. Propter exemplum Chrifti pariter defcen-

eft, ad fervitium Dei , oftendi.

Vide tit.

[

derenolentis. 2. Propter defideriumlaureo-

Amor. & tit. Deus,

d

le Martyrum affequendz.

3.,;Propter amo-

TL Euge Servebone C? fidelis. Matth. 25.

Mft,

rem Dei, quo de(iderabat diffolvi, & effe cum

Oftendi poteft, quis fit fidelis (ervus, & quo-

» (it

illo. Oftendaturitaque, quam pauci fint, qui

modo omnia talis fervi otficia impleverit ex-

Ut

ipfum in hoc imitentur; & quomodo in cer-

aditfime S. Nicolaus, de quo vide tit. Deus.

]

^

Ide

tis caibus optare, & petere poffimus, utde-

S. 12.n. 3.

i

ponamurdecruce. Videtit. Crux.

Hl. Dormizue, duo talenta tradidifti mibi.

Vele

X. Ex occa(ione thematis: Z//i autem ve-

Matth.2;. Explicari poteft, anomodo quili-

litlis retibus flatim fecuti funt eum : oftendi

bethomo duotalenta, intelle&tum fcilicet &

n

ipe.

poreft, quomodo quivis Chriftianus Chriftum

voluntatem, a Deo acceperit, ut perea acqui-

ati-

Íequipoffit & debeat. 1. Quia ab ipfo emptus

rat alia duo talenta ia hac vita, ícil. cognitio-.

nem &amorem Dei, & duo ipaltera, vifio-

4l

& redemptus eft proprio fanguine, unde lo-

It

cum habet illud S. Bernardi; Si totum debeo

nem nempe & fruitionem Dei, & quomodo

hzc duo talenta lucratus fit S. Nicolaus, &

odq

mepro me fado, quid addam pro me rcfedto

TA

& redempto? 2. Quia Chriíftianus propterea

ipfi etiam Auditores lucrari debeant. — Vide

tit. Amor. & tit. Beatitudo.

dicitur, üt Chriflum fequatur. 3. Quia ficut

focius paffionis & doloris fuerit , ita & gloris

IV. Unicuizque fecuudum propriam virtu-

fmnt

tem: Matth. 25.. Oftendi pote

t

; quomodo

tart

ac honoris erit. De quibus videtit. Chriftus,

&

n&

& Chriftianus.

quisque talento füo contentus effedebeat, &

XI. Ex eodem themate oftendi poteft,

in primis quoad dona naturalia , puta confti-

lO,.

quomodo quivis homo omnia relinquere, &

tutionem corporis & animi, de quo vide pul.

cherrimum caput in lib. de imit. Chrifti. l. 3.

ndi

pauper fpiritu effe poffit , i fcil. con(ilium S.

mm

Pauli fequantur, & (i, qui habent uxores, tan-

c. 22. Deinde quoad bona fortung, de quo

videtit. Paupertas, &tit.Divitiz. . Denique

1035

quam non habentes , & qui utunturhoc mun-

NI

do, tanquam non utentes fint, & qui divitias

quoad conditionem ftatus & officii, ut memi-

habent, cornon apponant; fic enim & de A-

nerit, quemvis fpe&taculum factum effe Deo

ii

De

poftolis dixit S. Gregorius : Hacinre, Fra-

& hominibus, atque adeo nonreferre, quam

trescari(imi , affe&um potius debemus pen-

Per(onam, fed quam bene agat.

Quz omnhia

b'ïc-

)nt»

fare, quam cenfüm ; & ut S. Ambrofius dice-

proin quomodo S. Nicolaus obíervarit, &

re folebat, voluntas divitem aut pauperem col-

quisque ex Auditoribus obíervare debeat,

od

fufiusoftendawur. Videtit. ReGgnatio.

1 [is

lationem facit,& pretium rebus imponir; hinc

Exremitz quondam dicebatur, ipfum majorem

V. Opevatuseft inezs, €P lucvatus eff alia

m

quinque. : Matth. 2;. Oftendipoteft, quomo-

a

affectum babere ad fuam felem, quamS. Gre-

gorius ad omnes füas divitias & honores ha-

do foeneratus fit S. Nicolaus, ftatimab adolef-

l«

beat.

2. Oftendatur, quomodo etiam Chri-

centia facultates füas pauperibus diftribuen-

Am

[tianus quilibet centuplum fperare poffit, &

do, itaut dicere cum Jobo poffet: Ab infantia

non

mecum crevic miferatio &c. . Job. 3 1. & dein-

n

quid fit illud centupl

i

üm; de qqp vide tit.

x

Paupertas.

ceps hanc mifericordiam per totam vitam con«

xru

XIL. Exoccafione thema

tis : K./Ezciam vos

tinuando, id quod facile ex vita in Breviario

tam

pifcatores boininum: Dici poteít, S. Andream

deícripta oftendi poteft. Addatur, quos

let«

& focios reliquiffe quidem retia materialia,

fru&us exhac mifericordiaretulerit, &quos

(üb

non tamen fpiritualia ; hec enim tanquam

Auditores quoque fp

1

erare pöHïnt. Vide tit.

gam

Mifericordia.

pifcatoribus vel maximeerantneceffaria. O-

dio

ftendatur itaque 1. quznam fünt retia fpiri-

VL Uni dedit quinque talenta, alz duo..

1

Matth. 26. Oftendipoteft, quomodo S. Nico-

tualia, fcil. a&tiones ad proximi falutem procu-

/ide

randam ordinate, qua nondcbent efferupte

laus artem eleemofynas fructuofe dandi do-

feu obiter facte , & fuo tempore perrenova-

cuerit, obfervandoífcil. 1. Perfonas, qux ma«-

w

tiones fpiritus refici. Item debent habere

gis egebant,ut patet in tribus Virginibus,quas.

reas

plumbum humilitatis & difhidentiz in pro-

dotabat. 2. Modum fecuriffimum, nempe oc-.

culte dando,& fic obfervando con(ilium Chri-

íde-

priis víribus: & füber confidenti« in vocatio-

alil

nisgratia. 2. Oftendatur, quomodo uti hoc

fti Matth. . 6. Cum ergo facis &c. 3.

Quanti-

tatem , dumomnia fua diftribuit juxta conf(i-

eraó

reti debeat, fcil. ut ad imperium Chrifti ejicia-

o

tur; ad dextrum latus in verboDei laxetur;

lium Chrifti Matth. 19. $i vis perfectus effe

ut fociis annuatur ad auxilium ferendum. Vi-

&c. Excitentur proin Auditores ad hanc mi-

ii

il

de tit. Zelus S. 12.n. y. ubi alius modus hanc

fericordiam & liberalitatem imitandam,quem.

t. Mifericordia..

artem p

ifcandi exercendi affignatur.

in finem vide ti

VIL Ex

y

R. P. Loba. Bibl. Man. Tom. 11I.

Nnnn

od0

Ifzdex, | Concianatariu&.

632

PRO FESTO IMMACULATA :

VII. Ex occafione thematis : 2Dosmine;

duo talenta tvadidifii mibi , ecce alia duo fuper

" CONCEPTIONIS.

lucratus fum: Matth. c. 25. oftendi poteft,

I. Jacob. autem geuuit Zofepb virum, Maria.

ng

uomodo S. Nicolaus duotalenta , corporis

) Matth. 1. Poteít oítendi, quale fit hoc

Feftum,& quantopere placeatejus devota ce-

ï

fcil. & animz vires, fideliffime ad majorem

Dei gloriamimpenderit, & alia duo, nempe

lebratio, & quis fitoptimus modus celebran-

[

di, fcil. per immaculatz vitz ftudium; de

"

j

propriam & alienam falatem,lucratus fit; quz

omnia ex ipfius vita dilatari poffunt.

quo conceptu vide tit. 7o. $

. lo- no 30 3 00190

& S. 4.an. 19.

;

^

(i

VIII. Exoccafione thematis: Euge ferve

boue , €7 fidelis , quiafuper pauca fuiff i fidelis,

Il. Exeodemt

bemate ofïendi'pdtefl;vquo-

0

modo.in conceptione B. Virginis impletum

Ü

füper multa te conflituam, iutra ingaudium

JDominitui: explicari poteft, in quo fidelitas

fit illud Canc. 6. Sicut lilium inter fpinas &c.

f

ifta confiftat, ut fcil. per fervitium (uumnon

de quo vide tic. 70. S. 10. n. 1.

pl

füumlucrum, fed Domini fuiquarat; atque

llI. Item quomodo verificatum fit in illa

adeo cum Dei lucrum fit ipfius gloria, eam

id, quod Cant. 4. de Sponfa dicitur: Totapule

:

femper inta&tam relinquat, nihilque de eafibi

chraes &c. dequo conceptu videl. c. n. 2.

attribuat , fed cumS. David dicat: Non no-

IV. Item quomodo verificatum fit illud

l

bis, Domine, non nobis, fed Nomini tuo da

Gen. 3. Inimicitiam ponam &c. dequo vidc'

*

A

D

l.c.n. j*

f

gloriam. Dein oftendatur, quomodo Deus

cam füper multa conftituerit, dum eibeatitu-

V. Item quomodo hoc die aurora, feu po-

"

dinem contulit , de qua jure dicere potuit:

tiusaurea hora, ut S. Birgitta revelatum eft,

W

Venerunt mihi omnia bona cumilla, & innu-

exorta fit, dequo videl. c. n.4.

j

merabilis honeftas per manus illius. Vide

VI. Item oflendi poteft, quomodo hoc

i

Feftum devctiffime celebraripoffit, nempe 1.

:

sit. Beatitudo & Intentio.

IX. Exocca(ione thematis: . Tradidit il

lis

Cogitatione, firmiter credendo immaculatam

i

conceptionem , pro quo fine poffunt afferri

bonafua: explicari poteft, quam laudabilem

[

mifericordiam exercuerit S.Nicolauserga tres

rationes id credibile facientes.

2. Verbo;

pradicando aut afferendo immaculatam con-

Virgines pauperes: dein oftendatur,quomodo

il

quisque eum imitari poffit in triplici miferi-

ceptionem, (id quodperofficium immacula-

f

tz conceptionis quotidie recitatum fieri po-

Cordia erga pauperes, peccatores, & animas

l

purgatorii exercenda. Dequo videtit. Mife-

teft) eamque contra Adveríariorum argumen-

t

ta defendendo , prout non pauci etiam voto

ricordia erga viventes, & defunctos, & Zelus.

. X. Ex eodem themate oítendi pote(t, cur

ad id feadftringunt. . 3. Opere feu perimma-

1

culatz vitzfludium, quimodus, cum fit pu-

füum quisque talentum bene impendere de-

beat, (cil. 1. propter dantis benevolentiam &

riffimus, ampliffimus, & conftantiffimus,

X)

merito B. V. quoque gratiffimus cenferi po-

fapientiam,qua convenientiffimum cuique-ta-

lentumlargitur. 2. Propter noftrum commo-

teftac dcbet: de quo videtit. Hyperdulia. $.

:

dumper illa verba : füper multate conftituam:

2. 3. & 4. ubi S. 10. reperientur etiam alii

indicatum. | 3. Propter timorem poenz ob ta-

conceptus ad B. V. pertinentes, & omnibqs

lentum male collocatum infligenda.

Feftis communes.

à

VII. Ex occafione them

atis: Sfacob au-

ä

XL Ex occafione thematis: Urzz dedit

quiuque talenta alii duoy alii vero unum: o-

tem genuit Zofepb virum Marie: oftendi po-

il

ftendi poteft, cur quisque talento fuo conten-

teft &probari, B. Virginem effe fine macula

.(t:

tus vivere debeat, nempe 1. QuiaDei volun-

originali conceptam 1. excongruentiis. 2. ex

variisrevelationibus. 3. ex miraculis huncin

k

tas & difpofitio ficordinavit, quz, ut pius Au-

g

thor ]. 3. c. 22. dixit , plus eum confolari ma-

finem patratis. 4, ex authoritate & unanimi

confenfü Doctorum plerorumque & pio affe-

gisque placere debet, quam omnia beneficia

)

fibi data.vel danda. 2. Quia majorem habet

&u Fidelium. $. exratione, qua S. Augufti-

nus & aliiafferunt, B. Virgini attribui debere,

in

occafionem fidelitatis fuz oftendendz : hinc

[

dictumeftfervo, quia fuper pauca fuifti fidelis

quidquid fibi in. convenienti tribui poteft.

Unde Auditores ad hoc Feftum (ngulariter

&c.3. Quia qui minus accepit, minus ratio-

colendum excitentur.

Q

nem reddere debet. Vide pulcherrimum ca-

| Vide inftruction. 7.

fol.112,

*

Y

put ciratum, & huc applica.

"n 1

D

XIL Exeodemthetmate o

ftendatur , quo-

. VHI. Ex eodem themate,(jftendiv.'pot(:w[l,

modo Paren:es fuis liberis ad imitationem S.

cur Feftum . hoc fpecialiter celebrandum fit;

(

lbt

Nicolai tres globos aureos largiri debeant,

nimirum 1. quia B. Virgo ipía revelavit, fibi

Ícilicet 1. Tímorem & amorem Dei per ob-

gratiffimam efíle hanc celebrationem, dum

H

us

fervationem mandatorum Dei demonftran-

Clerico fübmerfo, &a fe vitz reftituto prae-

dum: (icenim diccre poterunt ad illos: Pau-

cepit, ur in grati animi fignum hoc Feftum

de

celebraret.

perem quidem vitamgerimus, fed multabona

2. Quia per illud celebratur

habebimus, fi timuerimus Deum, & feceri-

memoria ilius privilegii, quod illi foli ex

l

mus bene.

5, Sedulitatem in fcientiis & arti-

omhnibus puris hominibus convenit: unde

bus, quibus vita [üftentanda eft, addifcendis.

ficat Virgini cuipiam fümme.placeret, 6

diceretur omnium pulcherrima, ita B. Vir-

D

3. Modeftiam & civilitatem morum , ut quz

ol

maxime Adolefcentiam exornet, & pertotam

gini gratiffimum fore creditur, (i fine ma-

Vide tit. Timor Dei;

cula concepta dicatur. 3. Quia hoc ipfo,

W

vitam obfervanda fit.

circa

Orium, &Modeftia,

quod nihil ab »E?cleüa deünitum fit-

hané

In Evangelia Fs orum.

651

L

dhanc materiam , atq; adeo liberum fit cuivis

Joanues Avila , Chriftianos male viventesaut

defendere hanc immaculatam conceptionem,

Hiereticorum carcere dignos effe , quia non

merito valde illi placiturum creditur , fi quis

ad partem magis honorificam illi fe deterimi-

credunt ea,quae de futurze vitze gaudiis & po-

nis fides docet; aut ftaltorum cavea , fi nem-

net, & fuum erga illam affe&um hoc modo

pe credant ea, & tamen pergant peccando vi-

clarius oftendat.. Unde plurimi etiam voto fe

tam ad coelum occludere,& ad infernum ape-

ad eandem Conce

ptionem defendendam ob-

rire. 2. privat preefentia & gratia Chrifti , qua

ligarunt.

nihil eft utiliusjucundius, & optabilius,uti e::

IX. Ex eodem themate

| B Virgo Eftheri

€.7. & 8. l. 2, de imit. patet. 3. privat faculta-

comparari poteft 1. Quia ut Efther, erat inter

te bene operandi , cum , qui veram fidem non

omnes mulieres pulcherrima, utpote cui in re

habet, oculo quafi fpirituali animze careat , ac

dici queat: Tota pulchra es amica mea,& ma-

proinde nilii! operari poffit ad vitam zeternam

cula non eft in te. 2. Quia, ut Efther, prze aliis

pertinens; quze ja&ura quam gravis fit

3 o&enï

placuit Deo, & invenit gratiam in oculis ejus.

datur. Pro quo vide tit. Hzerefis.

3- Quia, ficut Kftheri Afveras,ita Deus B.Vir-

li. Ex ejusdem thematis occafione poteft

gini dimidium regni , id eft, mifericordiam ,

incredulitas czecitati fpirituali comparari , &

fervata fibi omnipotentia , non promifit tan-

oftendi inde damna illius, ob quae merito di-

tum, fed & actu contulit. 4. Sicut Etther duas

catur: Ein blinder Maun, ein armer BMann. N am

ancillas habuit, quarum uni innitebatur , alte-

D

1. non fecure incedit, fed in periculo manife-

ra veftes colligebat , ita B. V. pro ancillis An-

fto eft, ne a vera via ad coelum aberret. 2. pa-

j

gelicam. & humanam naturam fervientem ha-

riter in periculo eft , ne in foveam inferni ca-

buit. s. Quia ficut Eíther populum Judaicum,

dat. 3. nihil operari poteft ad falutem, ut cce-

M

ita B. V. Chriftianum ab interitu liberat , un-

cus 4. privatur gaudio, quod ex afpe&tu cce-

l,

de merito hic ad eam clamat : Sub tuum prze-

li, & coeleftium incolarum , &ipfius Dei alii

fidium confugimus , fanctta Dei Genitrix , no-

percipiunt & ipfe quoq

1

LY

d

ftras deprecationes ne defpicias in neceffita-

Vide tit. Hxrefis.

i percipere potui(ïet,

tibus noítris. Vide tit. Hyperdulia.

IH Thomas unus ex duodecim , qui dicitur

]

X. Ex eodem themate oltendi poteft, quod

Didiymus , uon. erat cum és. Jonn. 20. Oftendi

"

ficut matres pulchrze fummopere gaudent , fi

poteft, quze fit potiffima caufa incredulitatis

filios, aut filias fibi valde fimiles habeant , ita

& hzerefium, nempe quia non fociantur Apo-

immaculatz conceptze Virgini fumme placi-

ftolis feu Icclefie Apottolicam do&trinam te-

Ü

turum fit, fi liberi fui effe pulchri ftudeant, &

nenti; unde probetur, quomodo ecclefia. hanc

la

macula iniis non fit. Unde inferendum ett ,

do&trinam femper tenuerit, quamque adeo me-

hunc modum obfequii illi gratitfimum fore.

rito eidem quivis firmiifime conjungi & ad-

!

iX, Ex eodem themate oftendi poteít , B.

herere debeat, pro quo vide tit. Fides.

Virginem hodie in auroram confurrexitfe. r.

IV. Beati qui non viderunt, E$ crediderunt.

$

Quia ut aurora eft proenuntia diei & folis ; ita

Joan. 2o. Poteftoftendi ,, quam vere beati di-

li

B. Virgo erat praenuntia Chrifti , qui fol eft

cantur, qui veraru fidem tenent , ig accepta-

juftitize, venturi. 2. Quia ficut aurora eít Ma-

ü$

tione , exercitio, prvemiatione fidei, pro quo

ter roris, ita ipfa B. Virgo fuit Mater Chrifti,

vide totum tit.Fides przefertim verot.12.n.12.

de quo clamabant Patres: Rorate cocli defu-

V. Erant di[ciguli intus , €?. Thomaf cum eir,

Jls

per, & nubes pluant juftum. 3. Quia ficut

Joan. 2o. Poteít oftendi utilitas focietatis bo-

aurora per rorem foecundat terram & fructus;

n» , quia fcil: excitat exemplo ad bonos mo-

n

)

ita & B. Virgo foecundavit mundum perChri-

res, frai facit praefentia Chrilti ( qui in medio

In

ftum. 4. Quia ficut aurora homines ad far-

eorum eít, qui congregati funt in nomine fuo)

gendum e lecto & laborandum invitat, ita

& fingularem lzetitiam affert juxta illud Pfa]-

nl

"

B. Virgo verbo & exemplo fervos fibi devo-

miftze : O quam jucundum eft habitare fratres

tos ad excutiendum focordiz foporem , &

in unum: & contra hoftes defendit, quia

l

labores animze utiles Deoq;

d

gratos fufpicien-

frater, qui juvatur a fratre , quali civitas

3

dos excitat.

firma. Vide tit. Societas.

l

. XII. Ex eodem' themate oftendi poteft,

/

«

qued ex

VI. Zenit. 3. Efus. janüs clauji;f.v Joan. 2o.

o

Y WV

titulo immaculatze conceptionis

Poffunt explicari fru&tus przefentize Chrifti, &

(

3

ve

re de illa

dicatur: Qui me invenerit , inve-

ad eos participandos auditores excitari , de

niet vitam , triplicem nempe, corporalem per

quo conceptu vide tit. Deus. S. 12. n. g.

,&,

confervationem: fpiritualem per gratiz re-

VII. Ex eodem themate : Quia vidifli me ,

Ó

cuperationem ; seternam.per gloriae adeptio-

Thoma , credidifii : Joan. 2o. Oftendi poteft,

b

nem: qua ficut ipfi prze aliis debetur, ita ipfi-

quod , ficut mercatores ditefcere volentes in

us quoque cultoribus merito confertur, Vi-

remotas regiones auri & argenti feraces pro-

æu

filcuntur , & ob hujus lucri fnem omnes la-

de tit. Hyperdulia.

/fi

PRO FESTO S. THOM X.

bores & pericula cum gaudio tolerant, pretio-

t

fifümas merces emunt, &in iis iterum ven«

24

n N'Oti

effe incredulus? Jo. 20. Poteft oftendi,

dendis nulinm tzedium concipiunt, etfi totos.

je

qu

anta damna afferat incredulitas ;

dies in nundinis confuümere debeant ; ita S.

nam 1. eft radix omnium peccatorum , ut jam

Thomas quoque has omnes conditiones ftu-

M

olim S. Therefia affirmavit, & facile per indu-

diofe impleverit , dum in peregrinas regiones

&ionem fuaderi poteft , ita ut merito dixerit

profe&us , folas animas velut pretiofiílimas

ZI

Nnnn2a

Terces

0

Rf, P. Lohn. Bibl, Man. Tom. Í1I,

v

t

u$

Index Con'cionatmiu.ä

Unde utraque hzc cäufa füüus ofi'endendä; &

|

merbas quaefivit , & propter illas lucrandas

T

nulli labori , imo nec vitze & fanguini

f

quomodo eundem.imitari debeant auditores ,

cit, Vide tit. Anima , Zelus.

peper-s

demonítrandum. .. Vide tit. 2

ï

í

3. V. Chri&u?;

VIIL. Ex occafione thematis

: Noli, e[fe in-

$.3..3. n..24. & 30.

l

eredulus, [ed.. fidelis ; poteft oftendi , quod re&e

lL. Evangelizo vobir gaudium magnwn. Luc.

dixerit. S.Therefia: Omnes. fere defettus ex

f

2. Oftendi poteft , quomodo de Chrifto multe

defe&u vivse fidei oriri; id quod ex inductione

verius, quam de B. Virgine dici queat : Nati-

acile probari poteft, & teftimonio Davidis di-

vitas tua Dei Genitrix Virgo gaudium annun-

(l

centis: Dixit infipiens , noneft Deus ( cogno-

ciavit univerfo mundo, fcil. Deo, Angelis,

Ícens, judicans, puniens,vel praemians) corru-

Patribus in Limbo, animabus purgatorii , ho-

11'

ti & abominabiles facti funt usque ad unum.

minibus, quia fcil. his omnibus natus eft fal-

"

í

Vide tit. Deus.& Dei proefentia.

'ator; unde excitandi auditores ad gaudium ,

j

IX. Ex eodem themate oftendi poteft,quem

gratitudinem, & Chrifti merita per bonam vi-

SUTIDn.6.

fru&um perceperit S.Thomas ex fuo lapfu,, vi-

tam applicanda. Vide cit. tit.

q

delicet ingentem dolorem de fua incredulita-

ML Ef peperit Filium [uum ^ primogenitum.

te; ingentem ruborem de fua fragilitate & in-

Luc. 2. Poteft eftendi , quis fit optimus mo-

ik

coníiantia : & ingentem fervorem. in fecuta

dus fuum amorem erga Chriftum oftenden-

confeílione Fidei usque-ad vitze fanguinisque

di, fi videlicet illum tra&emus , ut B, Virgo

|

z

profufionem. protracta. : De

quibus vi/de tiþ.

eum tractavit, concipiendo, generando, pan-

Fides. Contritio. Fervor..

nis involvendo &c. quae omnia fuüfius

W»V

A. Ex themate : .Beáti , qui non vi

ermmt ,€9

prOpol—-

fita vide cit. tit. Chriltus. S. 11. n, s.

crediderunt: poteft oftendi , quam beati & fan-

1V. Ex ejusdem thematis occafione poteft

& futuri fint etiam in hac.vita , qui credunt

oftendi , quomodo confuetudo natales dies

wiva fide quatuor has veritates : Deus ubiq;

magnorum principum celebrandi obfervari de-

ü

praefens , & omnia videt: Deus omnia fapien-

beat erga Chriftum, & in prima quidem parte

I

tiffime adminiítrat , & ad fuam majorem glo-

. demonftrari, cur hic dies prze reliquis feftive

&

riam, ac noftram falutem dirigit: / in.Deo ve-

celebrari debeat , nimirum quia fummus Do-

]ut fonte omne bonum .purius, recentius ,

minus natus eft, dein quia natus eft nobis, id

E]J

abundantius reperitur: Deus , quidquid pro-

eft, in noftrum commodum & totius generis

;

ximo facimus , fibi factum reputat. Quze o-

humani. In fecunda parte oftendi poteft,quo-

mnia.ex titulo Deus & Dei

præiþxztia facile

modo debeamus celebrare, nempe concipien-

ä

deduci poffunt.

:

.do gaudium "magnum & congratulationem ,

Xl. Ex occafione thematis: .

omibus meus *

inftituendo certamen ( Turnier ) contra vitia

ac Deus meus : oftenái poteít , quomodo Chri-

noftra & patfiones per confeffionem & feriam

Í

ftus nofter Deus ac Dominus dici queat;nimir.

emendationem , fumendo convivium magni-

1. Quia ut ecclefia canit, fenafcens dedit fo-

[

ficentillimum Euchariftize , excitando ignes

cium. 2. Quia convefcens fe dedit in edulium.

mifiiles variarum ardentium precum, quibus

3. Quia !e moriens dedit in pretium. . 4. Quia

fane modis Deum & Angelos, & homines re-

tà

P

regnans fe dabit in proemium : quorum bene-

creabimus. Vid. tit. cit. S. 11. n. 7.

N

ficiorum magnitudo facile fufius amplificari

V. Gloria in excelfis Deo ,. € interra qax ho-

poteft ex tit. Euchariftia , paffio Chrifti,beati-

minibus bona voluntatit, Luc. 2. Poteft oftendi,

tudo. Item ex Fabro in filva nova th. 1.

quomodo Angeli canere potuerint , Chriftum

.XIL. Ex occafione thematis : /ufer digitum

venifle ad pacem mittendum, cum tamen ipfe

jt

HU

tuwm huc, €9 milte manum duam in latus meum :

oftea dixerit: Non veni.pacem mittere, fed

poteft oftendi, quem fructam vulnera Chrifti

gladium : & refolvatur , eum non veniffe ad

[1]

afferant , fi corporaliter ,. velfpiritualiter per pacem falfam, quam mündus dat, uti ipfemet

confiderationem intelleQus attingantur, quod

Jo- 14. refolvit, fed ad pacem veram , quae o-

Q

videlicet 1. Excitent amorem, dum pro nobis

ritur ex eo, quod gloria & voluntas Dei in om-

li

d

ea paffum videmus. 2. Excitent dolorem de

nibus quzeratur & adimpleatur, quae proin

peccatis , dum tantopere per ea vulneratum

amplius explicanda.

Hni

fummum : noftrum benefattorem peníamus.

l. 3. de imit. Chrifti.

Vide tit. Pax. & c. 25.

liQ

I.'.-

3. Excitent fervorem in tolerandis adverfita-

— VL. Invenietir infantem' ponni involutum : €$

dt

tibus; non enim fentit fua vulnera miles, dum

gofitum in práfepio. Luc. 2. Poteft dici, olim

ü

RI

ducis fui vulnera intüuetur, pro quo conceptu

?

Hebrzeos habuiffe morem, ut, fi triftitia quze-

dilatando vide tit. Vulnera , M

; piam eos invafit, mox fe mutuo excitantes*dï*ä

yrghæ fafcmu-

Ü(

lum P. Vincentii Carai"ï'æ.

xerint: Eamus ad Filium Marize, ut hilares fi-

amus; eoquod Chriftus etiamnum adolefcens

(

'PRO FESTO NATIVIT

Lpl

ATISi

parvulus tam amabilis fuerit , utfolo afpeQüu

;CHRISTI.

luo afpicientes exhilararit. Dicat ergo concio-

nator ;; fe quatuor turmas liodie ad. praefepe

qu

L. AZtus. eft vobis hodie fczlz*'atbr. Luc 2 0-

adducturum, & facturum, ut hilares fiant, qua-

C

.^. ftendi poffunt caufze duse potiílimze ,

rum prima eft pauperum, fecunda infirmorum,

propter quas natus eít Chriítus, fcilicet ut per

tertia contéptum patientium , quarta peccato-

paflionem nobis aperiret coelum , & per vitze

rum: oftendat ergo , quomodo fingulz hae

fuze exemplum oftenderet breviffimam , cer-

türbze Chriftum in przefepio afpicere,& ejus e-

n

xemplo folngi flek debïea.nt.,Vidle cit.

:

tit.Chriftus

Q

^VIL Ex

In. Ewangelm JFe jlomm.

655

/

ii

ts

Vïï Ex occafione thematis: ANafur eft vobis

Quod. veritatem..tam aperte , quam quia vix

m

die Salvator.. Luc. 2. declarari potelt triplex

hs

ullus, aut cette pauciffimi dlcere audent, me-

nativitas Chrifti. 1. /Eterna , quxe admiranda,

rito pmdw*u loco haberi pote& UN Quoa 14-

veneranda, gratuhnaa eít. 2. Nativitas tem-

Lue

L

pides taim alacriter exceperit , ut Ecciefia de

poralis , quze cum ma

Cl.

o gaudio celebranda,

eo canat, quod dulces eidem faerint. :8« Quod

Jilir]

t

cum iingulan devotione & gratitudine pera-

inimicis tum generofe ignoverit.

Oftendatur

genda. 3. Nativitas fpiritualis pervit?e emen-

ergo füfius, quam grandia fuerint hzec prodi-

TU

i

damonem .quae Chrifto gratilfima eft, quia ett

gia, & quomodo auditores eaimitari debeant.

cultus pu srilfimus s amïl ifunus & comtagmf—

Vide tit. l'ortitado & tit. Dilectio luiimici.

ut Cnrilti nativitas fuum fi-

fimus, 1au1fcque

A. AVe flatwas ilfit hoc geccatum , quia mþ;m:zt

lal

nem c& iructum obtmeat ; unde hzec nativitas

quaa f&ll"ï mt. AG. 7. Poteft dicere concionator

üm

maxime fuadenda.

.Vide Fabrum in hoc fe-

fe paradoxum in hac concione probaturum ,

IN

Íto conc. 2.

fcil. .quod S. Stephanus fe vel maxime de ini-

VIIL Ex eodem themate OLLLIIdl potefc

micis vindicaverit , nempe per dile&ionem

MT

quod tres przecipue perfonze hodie fing ulari-

eorundem, quse eft honeftiffima, efficaciffima,

Ino-

ter gaudere debeant. 1. Peccatores,

qmbus

& longil (fime durans ultio ; de quo Vlde tit,

len«

natus eft falvator. 2. [ufti , quibus natus eft

R

. . .

-

44-

II£0

hodie magifter. 3. Triftes & affli&i ,

quibus

Il Ex eodem themate probari pote& cut

Yt

hodie natus eft confolatez

Qui tres tituli

S.Stephanus tam ferventer oraverit pro inimi-

000-

r

oin fufius & cum emphafi explicandi erunt.

cis, nempe quia confideravit exemplum Patris

V

ide tit. Chriftus, Poenitentia.

zeterni, Chrifti, Sanctorum, puta Davidis & fi-

oteft

IX. Ex occafione thematis : /nvenietir mfcm—

milium, ahaque motiva fibi propofuit , de qui-

bus vide tit. cit.

Ile

tem gannis involutum , €? pofitum in pro[zpio :

..10. Ítem tit. 42. S. 8.

Ti

Dici poteft , ficut olim S. Augultinus de cruce

IV. .. Ecce video m*'w apertos ,. € Filium homi-

drte

dixit, quod.noa fittantum le&ulus morientis ,

Wif jimztem a dextris virtutis Dei, - AC 7. Potelt

v

fed etiam cathedra docentis, ita hoc 1pfum ;

oftendi , qualem fibi imaginatus fit Lhmmm.

Do-

etíam de przefepio dici queat. Oftendatur ita-

Nempe r.ut magiftrum dilectionis inimicorum.

que, quomodo tres principales virtutes , quas

. ut re«

s

2. ut jwonoth tam feu. fpectatorem. 3

lii

" Balthaíar Alvarez e Soc. JEfu tres comites

muneratorem; & ideo tam fortiter ce rf:s verit,

buh voa&bat

paupertatem fcil. per indi-

Quo

& odium inimicorum vicerit. Videcit. tit. 44

al

gentiam , humlhtatem per contemptum, pa-

V.. Lapides £orrentts illi dulces fuerunt, Eccle-

tientiam

er dolores docuerit ,

pro quo con-

£n

fiainbreviario. Oitendi poteft ,

quïd lapides

üa

ceptu vide Fabrum conc, 4. & d

hos ip(is dulces fecerit, uempe

Amor Del,

X. Ex occafione themams Glomz in excel-

Tan

de quo vide tit. Chariias.

26 An nor Chrifti.,

jan

fis.Deo: Oltendi potePc quanta cum gratitudi-

de quo videtit, Chriftus. 3. Amor inimico-

ne hoc feftum fit celebrandum. 1. Quia Deo

Enes

rum , de quo vide tit. Dile&tio. inimici.

4-

famma gloria inde obvenit, tum per Chrifti vi-

Amot fuiordinatus attendens przemium offe-

1US

SIe

tam , tum per Chriíti: imitatores chriftianos.

rendum , de quo vide tit. Beatitudo.

2. Qma humana natura per incarnationem

VI. I'afzfzjï' in cayite ejur. coronam. de lepide

x n

fupra omnes Angelos exaltata eft. 3.Quia hu-

pretiofo. Pf. 2o. Oltendi poteft , qiam pretiofa

102no generi falvator natus eft, multo benefi-

fuerit corena Stephani ex lapldæbas tribulatio-

enat

ligi)lil

centior , quam fuerit Jofephus falvator /Egy-

num facta. 1. Quia per hanc corónam fumme

ptius,quiaa graviori jugo liberavit,frumentum

placebat Deo , Chrifto, & Beatisin coelo. 2.

HMD

ubernaïïlt

nobilius przeparavit, fapientius

Quia ob eam etiam fummam laudem & hono-

Qe(x

- XL Ex occafione thematis :

i

t m ierra pax

rem apud homines promeruit. 3.Quia per Cam

eq

har;zmzbm boug voluntatir : Oftend atur i. Ín

regnum caelorum , & beatitudinem comparae

emd

quo confiftat vera pax animi , fcilicet in hoc ,

vit. Vide tit. Patlentla, & tit. Beatitudo.

/e 0

ut nihil contra voluntatem accidat. 2. Often-

. VII. Ex occafione thematis: Benedidur, qui

lom

TOl

datur , quomodo h2ec pax per voluntatem bo-

venit in nomine Domiri : Matth. 23. often di po-

nam, i. e. voluntati divinze conformem , obti-

teft, &qmm vere dicere potuerit S. Stephanus

u rj

.

cum 5S. Paulo: Bonum certamen certavi ,

fi-

neatur. 3. Quomodo Chri(tus hanc pacem

attülerit , dum ab infantia voluntatem fuam

dem fervavi , curfum confunmavi, de rehquo

9U

cum dlvma conformare .docuit.

Vide tit.

repofita eit mihi corona juftitie &c. quamque

hm

Refignatio & Pax.

nobilis hzec. fuerit corona propter viéto:ise

de

(ut-

XII. Ex occafione thematis : Tmnfeamqu,

difficultatem, quam reportavit de fe ipío ,

s d-

Bethlehem , € videamius hoc verbum , quod fadum

inimicis , de dlabolo Pro quo conceptu v1de

WSH'

(f exphcam poffunt. cncumf*fantlæ nativita-

tit: Dlle&m inimicorum.

((en$

tem Chrifti comitantes. 1. Quis ad nos venit?

VIII. Ex eodem themate o&endantur mo»

Jectu

2. Ad quos venit? 3

. Quomodo venit? 4. Ad

tiva, cur inimicos exemnlo S. Stephani dilige-

QUO'

quem finem venit ? '2 qu2e omnia fufius expli-

re debeamus, fcil. i. Quia conducit ad placans

a

cata vide apud Fabrum in filva conc. 1.

dum Deum juxta illnd: Dimittite , & dimitte-

PRO FESTO S STEPHANI.

mini.2.Quia conducitad placandum mmucmn,

qua-

ruiti,

Tephauus. autem glenur. gratia. €$ fortitadi-

queim fepe conciliatam fuiffe per talem con-

A.

donationem ,

varie featentiae Doctorum . éc

(Q00

ne faciebat prodigia €9. [igna magna in po-

» liE

;/o A&. 6. Poteft oítendi, qualia prodigia fe-

hiftoriae tdïaatur

3.. Quia conducit ad fe-.

"56

centS Stephanus , nempe fequentia tria. 1.

ipfum placandum , i. . odium & cupiditatem,

pïï

nnns

vindi-

X

Index Concionatorius

654

vindi&z , qux hominem maxime inquietum

mini recubuit , & HuenfaxEvangelii deipfo fa«

*ä

cro Dominici pe&toris fonte potavit. Dein o-

reddunt, deponendum, plerumque animo pa-

cem reftituendam.

Vide citatum titulum.

ftendatur , ob quam caufam fic intueri folem ,

f

IX. Ex eodem themate proponi polffunt ex-

id eft, Deum, potuerit , quia fcilicet mundum

cufationes , ob quas homines fere impoffibile

cor habebat, hinc in illoimpletum.Beati mun-

l

li

judicant, injuriam dimittere, quarum r, Defu-

do corde &c. Excitentur ergo auditores , ut

in

füitur ex injurize gravitate. 2. Ex perfonze vi-

ipfi huic munditize ftudeant , utin hoc & al-

V

litate aut ingratitudine, 3. Ex aliarum per-

tera vita Deum clarius videre mereantur, Vi-

de tit. Deus, & Fabram conc. r.

[

fonarum, quibus injuria cognita eft, & qui ti-

b

midum judicabunt , fi non ulcifcatur , refpe-

II Recubuit in cama fuper petfus ejur.. To. 2 1.

d

&u 4. Ex proptize fam?e confervandze necef-

Oftendatur imprimis , quid fit fupra pe&us

t

fitate. 5. Ex naturali ad vindi&tam fumendam

Chrifti recumbere , nimirum caput füuum cor-

inclinatione , ut in ipfis beftiis patet j quae o-

di Chrifti, fau voluntati ejus, conjungere & u-

mnes excufationes folide refutentur , prout

nire, feu clarius, voluntatem fuam voluntati

gl

ejus conformare. Dein oftendatur , quomodo

li

cit. tit. S. r1. n. 5. videre eft.

X. Ex eodem themate ofteudi poteft, quo-

S. Joannes non tantum materialiter, fed etiam

modo difficulter ignofcendi poffit tolli , infpi-

nioraliter dicto modo recubuerit fuper pe&us

i

ejus ; & tandem quem fru&um inde reporta-

n

ciendo exempla aliorum, przecipue Dei, Chri-

fi

fti, S. Stephani & aliotum Sanétorum, Ethni-

verit, fcil, fuunmam & jucundiffimam quietem

corum, ex quorum confideratione tria hauri-

actranquillitatem animi. Excitentur proin

entur commoda , quorum primum eft corre-

auditores, ut ficut Joannem propterea feli-

h

&io Phantafiz* , qua creditur tam difficilis

cem judicarunt, quia fuper peétus Domini re-

vindictze omiífio, Secundum falutaris rubor ,

cubuit, ita hanc ipfam felicitatem per confor-

quod leviora dimittere nolimus , cum ipfi tam

mationem voluntatis fuze cum divina parti-

pL

graves offenfas dimiferint. Tertium genero-

cipare ftudeant. Vide tit. Refignatio.

fus impulfus ad injurize oblivionem cogitatio-

IV. Tu we fequere..— Jo. 21. Oftendi poteft ,

p

ne, verbo & opere fufcipiendam. Vid. cit. tit.

quomodo S.Joannes Chriftum fecutus fit. r.in

H

L

XI, Ex eodem themate oftendi poteft, quo-

vocatione, relictis retibus, & Patre, 2. in con-

10odo Deus Stephanum ad talem pugnam

folatione in monte Thabor, 3

in paffione ,

fortiter fufcipiendam animarit, fcil. coelos a-

nempe ad montem Oliveti & Calvarive ; &

poftea in exiliurm , in martyrium , faltem in-

J

pertos oftendendo ; ex quo probetur , unum

Ü

ex efficaciffimis fignis praedeftinationis ad vi-

tentatum. 4. in gloria, ut verificatum fuerit

di

tam ?eternam efie dile&ionem inimicorum ,

illud: Sicut focius palfionis erit, ita & glorize:

di

uti facile textibus S. Scripturze & SS. Pa-

Vide tit, Paffio Chrifti, & l. 2. c. rr. de imit.

fc

trum , & hiftoriis probari poteft.

. V.. F'alde honorundus eft B, J'onnner. Ecclefia

M

XIL Ex eodem themate oftendi poteft,

in Breviario. Oftendi poteft , cur honoran-

quam vere S. Stephanus Protomartyr dicatur,

dus fit. B. Joannes , nempe ob triplicem

f!

nimirum .1, Quia primus novi teftamenti

laureolam , Virginum, DoCtorum, Martyrum,

m

martyr poft Chriftum fuit. 2. Quia pulcherri-

quie proin quomodo illiconvenerit, oftenden-

al

mum pofteris exemplum przebuit , quomodo

dum: quomodo item füo modo auditores hz-

H

fe erga perfecutores gerere debeant. 3. Quia,

rum laureolarum fru&um participare queant.

dum ccelos apertos vidit , ipfo hoc facto con-

Vide tit. Caftitas & Patientia, &

"

t1t Verbum

firmavit SS, Martyrum privilegium, quod re-

Dei.

0

Lv

&a & [fine purgatorio ad coelum afcendant.

. VI. Quid ad te ? tu me [eguere.. Jo. 21. O-

le

Excitentur proin auditores ad hoc exem-

ftendi poteft, cur de alienis faQtis & moribus

n

plum , faltem per martyrium fpirituale , cor-

dijudicandis foliciti effe non debeamus , quia

di

porali martyrio quidem mitius , fed diuturni-

talis folicitudo vana eft. ( utpote ad nihil con-

Ül

tate longius & crudelius , fortiter fequendum.

ducens ) injufia , dum invadimus jurisdi&io-

nem alienam , fcil. judicis fupremi : moxiz ,

0)

PRO FESTO S. JOANNIS

quia laedit Deum, proximum, nos ipfos, dum

E£VANGELIST E.

a melioribus cogitandis & pra&ticandis abftra-

Dd

hit. Vide lib. deimit. 3. c.24. In fecunda par-

h

ddi

Eallam: diþipulum * äuem.r diligebat

te oftendi poteft, quomodo quivis fequi de-

l

Lgd

a(

t

j Ejfws, Joan. 21. Oftendi poteft, qua-

beat Chriftum dicentem : Veni, non ut faciam

re Chriftus S. Joannem tantopere dilexerit ,

voluntatem meam, fed ejus, qui mifit me. Vi-.

tl

nimirüm r. ob caftimoniam corporis. 2. ob

de tit. Obedientia.

ln

vitzx innocentiam. 3. ob fiduciam fingula-

VIL Ex occafione thematis : Zidit illum

rem. Ad quas virtutes imitandas excitentur

difcipulum ,. quem diligebat 3 Efut.. oan. 21. c.

& ipfi auditores. Vide tit. Caftitas & Cha-

poffunt oftendi caufe , propter quas S. Joan-

yitas.

nes tantopere a Chrifto dileCtus fit, nimirum

|

IL Scimur , quia verum eft. tefltimonium. Aejw.

1. Ob pulchritudinem animz, ratione cujus

To. 21. Poteft oftendi, non immerito S, Joanni

candidus & rubicundus dici poterat. 2. Pro-

f

aquilam appingi, eo quod, ficut nulla avis ocu-

pter fiduciam fingalarem , quam erga Chri-

p

lis fuis magis infpicere poteft folem, ita & ille

Íftam multis documentis oftendit. 3. Propter.

te

re c»teris Evangeliftis altius de divinitate

.

teneriorem amorem, quo Chriftum profecutus

€r.

1

qa

pferit , utpote qui etiam fupra pe&us Do-

eft. lncitentur proin auditores ad hos modos

d

prome-

hr

Q

In Ewmgälia Feyïofum.

655

f

a^

nO-

promerendiChri&i amerem pariter adhiben-

fiam natum agnófcere. Vide Fabrum in hþc

L

dos. VideFabrum conc.

Fefto.coac. 3.

Á

m

."VIII. Ex eodem themate afferri poffunt

ll. Ex occafionethematis: Surge & acci-

lf

rationes, curS. Joannes fpecialiter a nobis di-

Je puerum €? Matrem ejus , & fuge in Z gyp-

n

l

ligendus & bonorandus fit; nimir. 1. quia il-

zui: Poteft obedientia S. Jofephi commen-

|

al

lum fingulariter diligebat ]Efus, unde & nos

dari,uti & B, Virginisobtrescauías. 1. Quia

y

in hoc conformari ipfi debemus. 2. Quia ipfe

erat prompta, dum flatim furrexit. .. 2. Quia

viciffim fpecialiter diligebat [Efüum, quem

erat c2ca4 , & non inquirens,. cur Deus non

2[

amorem nos perinde, imo pluris xftimare de-

alio modo Chriftum cuftodierit,

3. Quia

(Tüs

bemus , ac fi nobis exhibitus effet. 3. Quia

erat fortis, nullam difficultatem pretendens,

(Qr

clariorem nobis de divinitate & humanitate

de quibus vide tit. Obedie

ntía, & Fabrum

u-

notitiam perapocalypíin füam communicavit.

€ODC. 60 n. 29

*

HI. Ex eode

lat

4. Quia noftro nomine/füb cruce ftans B. Vir-

m themate oftendi potefl,

Q

MU

giném in matrem accepit; atque adeo pecu-

quod mali focii adole(centiarm fcandalizantes

t

liari titulo Fraternofter eft.

plus noceant,quam (atellites Herodis. 1. Quia

(tüs

IX. Ex eodem themate of'tendagur, cur

Afti tantum corporalem, illi fpiritualem vitam

3«

tanta rerum coeleftium notitia illi (it commu-

adimunt. 2. Qnia farellites publice, focii ve-

nicata, ut pro fymbolo illi aquilaappingatur,

tem

ro occulte & fraudulenter perimunt. 3.Quia

toun

nimirum quia, cum refte Chrifto beati fint

fatellites femel dumtaxat , focii fzpius occi-

mundo corde, quoniam Deum videbunt;

dunt.' 4. Satellites biennes dumtaxatoccide-

(s

n

I! Te

hanc munditiem S. ]oannes pecu'iariter fem.

runt, fed bi adultiores, quod magis dolen-

perprocuravit, & cuftodivit,

Oftendantur

dum. j. Satellites tantum Infantibus nocne-

nfor

qrti.

proia media ad eandem exemplo S, Joannis

runt, focii mali etiam Parentribus & confan-

procarandam.

guineis. . Unde monendi Parentes, ut mature

l,

X. Ex occafione thematis: Quid ad te? .

fubducant liberos talibus fociis j ipfi liberi

poteft oftendi multplex curiofitashominum

vero, ut ftudiofe fügiant.

L

M

in rebus ad fe non pertinentibus fcrutandiss

IV. Ex occafione thematis: Mizfezsoc-

nimirum 1. In rebus fidei, & judiciis divinis

cidit omnes puevos : Oflendi poreft Innocen-

ne,

examinandis. 5. In aliorum moribus & factis

tium preces valdeDeo gratas effe obtriplicem

;u

judicandis, 3. Inrebus inutilibus & noxiis vi-

titulum.

1. Quia puro corde offeruntur. 3.

I Ie

Uefit

dendis vel audiendis. 4. In futuris rebusin-

Quia, utalii Martyres, fanguinem füum pro-

dagandis: pro quibus omnibus efficacia me-

jin m

fufüum cumprecibus offerunt. 3. Quia valde

dia proponantur, illud maxime a Cbriítopra-

multi funt; impoflibilleautemeft, multorum

preces non exaudiri.

lf

Ícriptum: Tu me

"

? fequerc'. Vide Fabrum

In altera parte often-

conc. 4.

datur, aquibus przcipue invocandi fint, vi-

ran

XI. Ex occafione thematis : Mic autem

delicet 1, ab Adolefcentibus, quia, cumin hoc

iCem

quid? dicatur, hancquzftionem fatcrebro a

ftatu jaciantur füundamenta futurge vitz, hi

TUlb

pre aliis indigent auxilio, quod Innocentes

n

multis male ufürpari , hodie tamen non male -

ad czremoniam vini in honorem $. Joannis be-

illis, utpote fimilibus, libenter preftabunt.

s hz

nedicendi moveri; quare oftendendum 1.

£a

3. À juvenibus, quia hic flatus propter calo-

unde ortum duxerit hzc confüetudo. 2. ob-

rem internum , vigorem corporis , ínfidias

Jum

quem finem benedicatur, fcilicet 1. in hono-

lenonum, Diaboli oppugnationem, parentum

rem Dei & S. Joannis. 2. in fignum fraterns di-

conniventiam, ztatis licentiam, majori pe-

.0

le&tionis.

us

3. Ín fanitatem noflram, ut per

riculo innocentiz perdendz fübjectus eft. ;.

merita & interce(fionem S. Joannis ab omni

A Parentibus, ut SS. Innocentes gratias im-

q

là

damno, quod pervinumcreati poffet, cufto-

petrent pro novellis arboribus rite colendis,

Cote

diamur; quz omnia exemplis confirmare -

& tanquam exercitus eorum liberos ab hofti-

(ie

oportet.

i

J

bus, qui adolefcentize maxime infidiantur,

X

XIL Exoccafione thematis: Aecubuit u-

protegant ; unde hortandi Auditores, ut huic

dum

per petius J Efu: poteft oftendi, quantus hic

exercitui flipendium quotidiani cultus & pre-

yia-

honor fuerit: deinde quomodo & Auditores

curm diligenter perfolvant.

L par

illum per fingularem dile&tionem & fiduciam

V. Ex eodem themate dicatur, morem,

de

ad Chriftum participare queant ; dequo vide

quo Infantes anfzdlet merden , nonomnino (

Ciam

tit. Charitas & S

reprehendendum , eo quod per illum innua-

. Vl-

them. 15.

pes. Item Faþrum in Silva.

tur, correCionem liberis neceffariam effe;

unde oftendatur neceffitas, utilitas , & mo-

j

u)

dus hujus correCtionis, qui in tribus przcep-

m

.PRO FESTO INNOCENTIUM.

tis confiftic, nempe utopportune, fuaviter,

lt

LEx occafione thematis: Mitfeus occidit.

natio.

efficaciter (üfcipiatur, de quo videtit. Ordi-

;

jrum

" ommes Pueros. Matth. c. 2. Oftendipof- -

u;us

funt caufe, cur Deus Innocentium cxdiem

VI. Ex eodem themate oftendi poteft,

pn

permiferit; nimirum r. Ob Chrifti dignita-

quomodo. Satellires Herodis infernalis dig-

Jl

1«

tem & manifeftationem. 2. Ob gloriam Dei,

nofci poffint, videlicetex caputiis tedtis (/Ve-

optef

qu& non modice augebatur ex tot victimarum

&elkapp) nam 1. Aliqui nigra habent, qui ad

eitus

gratiffimarum oblatione.

3. Ob bonum In-

nocturnas graffationes & levitates invitant.

odod

fantium, neadultiores faGti perirent. 4. Ob

2. Alii rufa (Jezzfar?) qui ad carnis illicitas

lod

correptionem parentum, qui noluerunt Mef-

voluptates alliciunt.

j. Alii viridia cum

fira-

656

Index Conciouatorius.

V. Hodie falus domui bure facta eff. Luc.

U

ftraminea corona; qui ad eompotationes in-

citant. 4. Aliidifcoloria, quivariaaxiomata

19. Poteít imprimis indicari praftantia tem-

berverfa inftillant.

i omnes cur & quo-

pliSalomonici, & probari ex impenfis in id fa-

(

t

modo fügiendi fint, o

D.

endendum. Videtit.

&is, de quibus dixit David 1. Paralip. c. 29-

Ego autem totis viribus &c, ex magnitudine,

Educacio & Societas.

j

opus enim grande eft &c. ibid. ex elegantia,

PRO FESTO DEDICATIONIS

quia auto undique ornatum füerat. Deinde

!

[

/

TEMPLI.

Oftendatur, quanto przftantius templum fit

anima easdem circumftantias fpectando,quan-

g

I.Ho

die fi:lus domui buic faca eff. Luc. r9.

toque adeo id magis Majeítas Dei fitimpletue

Poteft oftendi, cur dedicatio inftitu-

ra, & precesin eo exauditura.

Índe infera-

4l

ü

tafit, nempe ob tres caufas. 1. Ut memo-

tur, quanzacura fit hoc templum mundum cu«

riam recolamus beneficiorum per templum &

ftodiendum, lausDei inillo celebranda, adil-

ft

lud confugiendum, &c. Videtit. Oratio.

b

án templo collatorum. 2. Ut debitas pro iis

gratias agamus. 3. Ut veniam petamus n

Qe

. NI.Heceff domus Domini.Eccl. in Breviar.

l

Oftendipoteft, quando ad Eccleíiam recurre-

eligentiarum in templo talicommiffarum, &

. defe&tus tales fincere emendare (tadeamus;

re debeamus, tunc nempe, quando ad domum

materialem recurrimus.. 1. quando aliqua re

' quiquidem defe&us enumerari poflunt, nem-

pe negligentia in eo frequentando, in cultu

indigemus. 2. quando pluviz ingruunt. 3.

quando cibum fümere volumus. 4. quando

divino ibidem re&te peragendo, in Miffa, in

verbo divino rite audiendo, in Sacramentis

hoftisnos perfequitur. ;.quandoquiefcere &

dormire volumus; quz omnia in fenfu fpiri-

fructuofe füfcipiendis, Vide tit. Sacramen-

tum & Sacrificium, & Verbam Dei.

tuali domui facrz (íeu templo accommodari

M. Hodie im demo tua oportet me mauere.

poffunt, de quo vide Infiru&t. 7. pro Fefto

Luc. 19. Poteft oftendi, quomodo dedicatio

Dedicat. ubi plures conceptus reperies.

VII. Ex occa(ione thematis: £odie /alus

digne celebrari poffit , fi fcil. mens noftra,

quz efttemplum Dei, denuo dedicetur divi-

Ja&a eff buic domui. Luc. 19. doceri poreft ars

nis ufibus. In prima ergo parte oftendatur,

bene adminifítrandi familiam (/7/o/ zulmukq)

quomodo antiquum zdificium ; v. gr. lupa-

quinque doGtrinis comprehenía, quarum pri-

nar, hofpitium, tabernadeftrui, id eft, pr-

maeí(t: Reddite, quz fünt Dei, Deo. Secun-

teritaconfüetudo deponi debeat. ^ In fecun-

da: Reddite, quse fünt Caaris, Cazfari, feu

da, quomodo nonnifi divina officia, id eft,

Proximo. Tertia: Date, & dabitur. Quarta:

Concordiares parvz crefcunz, difcordia ma-

opera ad honorem Dei pera&a celebrari de-

ximz dilabuntur. Quinta: Facquod tuum eft,

beant. Videtit. Intentio bona , &tit. Cpn-

Deus faciet, quod fuum eft. — QuasdoGtrinas

1

fuetudo,

IlI. Hodize falus fa&ta ef

buic (Iaï;zui. Luc.

vide füfius explicatasin 1

fttu&. 7. f. 225.

VIII. Ex eodem the

m

ate oftendi poteft,

19. Poteftoftendi, quomodo poffit quivis pro

dedicatione jucundum convivium Deo, San-

qualis Ecclefiafit domus. 1. Ezz Betbaufs. : 2.

Q

Ein Proviantbauff, quia ibi cibus anim:e per

e

&is, Amicis, fibi parare, illud nempe, dequo

Salomon Prov. 15. dixit: Secura mens quafi

conciones & Sacramentum Euchariítiz porri-

gitur. 3. Em Lasaretbauf , quia ibi morbi

jugeconvivium. Oftendatur ergo, quomodo

bona conícientia lztificec Deum, &Sandos,

animz per confetfionem aliaque media curan-

& proximos, & maxime feipfum, ante, in&

tur.

4. Ein Wachtbauff , quiaibi anima re-

l

tt

ofít mortem, & quomodo hoc convivium

peritfortiffimumprafidium. 5. Eig Luffbaufs,

quia in templo reperit anima fummas animi

Q

"Zachzus Chriftroinflruxerit. Vide ti;. an-

delicias.

6. Ein Ratbbauf, ad quam, ficut

Ícientia. S. 12. n. 3.

IV. z domo tua oportetue zmanere. Luc.

Moyfes , prodivino refponfoconfugiam. 7.

(

19. Oftendipoteft, quomodo fequi quisque

Ein Wobabauff , xanquam palatium. fummi

debeat confilium S. Auguftini dicentis f. 25 2.

Regis, in quo proin audientia apud Deum,

j

b

detempore: Quotiescunque, Fratres catifli-

variaque dona impetrari poffunt, de quibus

3

mi, altaris veltempli feftivitatem colimus, fi

vide dictam Inftru&. 7. f. 221.

IX. Exeodem themate oftendatur, quare

fideliter ac diligenter attendimus, & fande

acjufte vivimus , quidquid in templis manu-

& quomodoin templo fe gerere quisque de-

k

beat, nempe 1. quircQte novitvivere, quire-

d

fa&tis agitur, totum nobis fpirituali edifica-

&e novit orare. a. In oratione obíervetur

tionecompletur. Demonftretur ergo, quo-

s

monitum S. Davidis Píal. 46. monentis: Pfal-

modo r. dedicatio prima celebrari debeat,

deputando nos ipfos totos divinocultui. 2.

lite Deo noftro per linguam 4z/Zzze: per

memoriam azfezte: per intelledum zz1eliz-

[/

quomodo annua dedicatio fieri debeat, per

renovationem annuam , in qua agamus gra-

genter: per voluntatem ardenter: per cor-

p

pus reverenter: Videtit. Oratio. -

H

tias pro beneficiis collatis, petamus veniam

negligentiarum commiffarum , novum con-

X. Exeodem themateoftendi poteft,quo-

modo Auditores perpetuam dedicationem

d

cipiamus propofitum divino fervitio & cultui

nos totos mancipandi. 3. quomodo dedicatio

habere poffint,- & femperlari effc , fifcilicet

tü

extraordinaria, feu reconciliatio fieri debeat

voluntatem füam cum divina conformare ftu-

!

- poftpollutionem templi fa&tam per peccatum

deant, uti Chriftus ipfe S. CatharinzeSenen(i

[

mortale. Vide tic.. Poenitentia ; &Inüru&«

oftenditin Dialogo cum ipfa inftituto , quem

l

7. pro Fefto Dedicat.

vide tit. Refignatio.

| Xl. Ex

In Evangelia Feftorum.

657

b

XI. Ex occafione 'thematis : Hodir oportit

XIL Ex Qodemithemäte poffant. äbüfus,

ie in domo tua manere : Poteft oftendi, quomo-

qui in dedicatione intervenire folent , indicari

do Chrifto ex voluntate divina gratiffimum

& reprehendi. 1. Quia templum Dei , id eft

convivium. infirui poffit : hanc quippe gra-

animas, plurimi Baccho & Veneri confecrant.

re,

tiffimum fibi cibum effe , ipfe Chriftus often-

"

2. Quia loco templi frequentantur hofpitia, &

le

dit dicens: Meus cibus efít , ut faciam vo-

loco orationis lufibus & compotationibus va-

luntatem Patris mei. Quod autem optimum

catur.. 3. Quia loco renovationis interioris re-

lit

fit convivium , probatur r. quia continet epu-

novantur peccata & mala propofita peccandi,

"

las fiétitias ( Schuue[len ) non enim licet tan-

& varias alias abfurditates & fraudes commit-

gere & examinare voluntatis divinze juftitiam.

tendi. 4. Quia loco Kleemofynarum , quibus

2. Continet Haupt/peifen , quia fatiat , nutrit ,

l

pauperes hoc die recreare deceret, pecunia in

i

augmentat, & roborat , ut cibi folidi. 3. Con-

convivia füperflua & lufus impenditur.Ut ergo

tinet bellaria dulcia ( Confz ) id eftl (ingula-

a talibus abufibus auditores tanto diligentius

rem animo letitiam & quietem affert. De qui-

abftineant, oftendatur , quantum ex illis in-

it.

bus effectibus vide p

lura tit. Refl'gna.tie.-'ltem

juriam. Deo & Sancis, quanta quoque fibi

Inftru&. 2. fol. 237..

igüs & aliis -ngmn—a crgent.

-

m

Ie

)

do

rl

INDEX CONCIONA

TORIUS *

i

lo

In deinicas.

PRO

INIC

A

&iones þr0poner£das uin examine Lpr'äefc:ïfent .

u

V

E

NTUS.

I- A. D"

quantaque diligentia fead illas preeparaturi ef-

At$

n

fent ; quanto majori proin folicitudine quivis

I

homo , cum ipfe Chriftus velut Examinator

u

quaeftiones proponendas in judicio manife-

!

ftarit. Matth. 25. fe ad eas bene refolvendas

fed

* Runt figna in f;)le* C? luna , €8 jïelïif.

.Luc. 21. Poteft Judicii extremi hor-

per mife

yri(;ordiäf&iægæpaxgte wdgþ—egkt. : Vidg

d

ror demonftrari ex S. Anfelmi de

tit. cit.

ld

— (imil. mundi fententia , dum ait: A

V. Refpicite , €8 levate cayita vejh»a , quoniam

l

dextris erunt peccata accufantia , a

appropinguat redemptio veflra. Luc. 21. Oftendi

n

finiftris infinita doemonia , fubtus horrendum

poteft,quinam cum gaudioJudicem venturum

afpe&uri fint , nempe illi , qui prius feipfos in

chaos inferni, defuper iratus Judex, foris

eli

mundus ardens , intus Confcientia urens &c.

hac vita dijudicaverunt, juxta illud S. Pau-

quz omnia vide tit. Judicium. $. 3. n. 2. ubi

li : Si nosmetipfos dijudicaremus, non utique

pS

judicaremur. 1. Cor. 11. In fecunda poftea

tti

etiam plura p

--

ro amplificatione r:eperien-

turf

parte oftendatur, quomodo feipfos per poeni-

l

tentiam dijudicare debeant , in fpecie autem

n

II. Tünc videbunt Filium hominis venientem

per frequentem contritionem elicitam , per

[

in nube. Luc. c. 21. Poteft judicium extremum

quotidianum examen confcientize , per feriam

!R,

tempeftati in ccelo ortze comparari, & in fe-

confeffionem ; pro quo vide tit. Poenitentia ,

unt

cunda parte oftendi , qu3e in przefidia contra

& tit. Confeffio, & Examen confcientize.

(et

VI. F'erba mea non grateribunt. Luc. 21. Po-

hanc tempeftatem adhiberi debeant , quem

teft oftendi , quam confolatoria fint hzec ver-

conceptum vide cit. tit. $. 12. n. 2.

m

VT. E in terris pre[fura. Gentium. Luc. 21.

ba , & quafi mirothecii loco variis perfonis ,

)f

Poterit oftendi, 1.Qualia ifta preffura fit futu-

praecipue pauperibus, infirmis , peccatoribus,

contemptum patientibus , pro quibus fingulis

Du$

1a, nempe illa , de qua Sophon. c. r. dicitur :

Dies irze diesilla &c. 2. Unde oritura fit,nem-

probandis vide tit. Paupertas, & Patientia, &

J

peex fignis precedentibus, comitantibus, fub-

Humilitas. Item tit. 40. $. 2. n. 10. & $. 3.

fequentibus. 3. Quomodo fe quivis armare de-

n. 16. Item tit. Spes. Vide etiam totum con-

de

'te

debeat contra hanc preffuram , de quo vide

:

ceptum hunc dilatatum in Inftru&. 7. £. 67.

— Vil. Ex occafione thematis : /:tuter calo-

tUL

cit. tiþ. $- x1.n. 14. .

rum movebuntur : Luc. 21. Poteft Judicii ex-

) lalo

tremi timor inculcari , eoquod Judex fit infal-

pEl'

IV.. Tunc. videbunt Filium hominir. Luc. 21.

Poteft judicium Examini pro afcenfü & pro

libilis propter omnifcientiam : inevitabilis pro-

[

praemio comparari,& 1.Oftendi,quam feverum

pter omnipotentiam : inflexibilis propter jufti-

of

fit futurum, tum ob feveritatem examinantis :

tiam ; quze omnia facile fententiis & hiftoriis

tum ob rigorem examinis , quia cunéta , quae

probari poffunt , uti fuo loco videre eft.

luo-

fiunt, adducet Deus in judicium. Eccl. 12.

VIII. .Ex occafione thematis : Z/idebunt Fi--

yum

tum ob fententiam non folum negantem a-

lium hominis venientem in mube cum poteflate

ie

fcenfüm ad coelos , & przemium,fed etiam de-

magna €9 MajW: Poteft proceffus terribi-

ii

trudentem ad infernum. 2. Oftendatur, quam.

lis judicii extremi explicari ex quadrupli-

atl

felices fe judicarent Difcipuli , fi omnes quae-

ci capite. 1. Ex Judicis majeftate & potentia.

:m

2

X

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. L1I.

QOO

P

Iudex ^ Concionatoriur,

658

?. Ex praefentium multitudine. 3. Ex omnium

ftantize , de quivide tit. P

*

effevexfahtia. ,&

a&orüm revelatione. 4.Ex fententi»e ferendae

varia media.

irrevocabilitate ; de quibus vide fuo loco.

H. Quid exiviftir videre , hominem mollibus ve-

I[X. Ex eodem themate poteft dici, Deum

Htum?2 Matth. 11. Poteftluxus véftium re-

nuncin hac vita agere,quod Tamerlanes Tar-

prehendi & diffuaderi,ob quadruplex damnum

tarorum Princeps fecit , qui civitatem oppu-

1. Ob prodigalitatem pecuniarum. 2. Ob pro-

gnaturus :'primo vexillum album fufpendi

digalitatem temporis in apparandis & in-

r lo AMFE cudED weca "m — A o us UA

quffit : fecundo rubrum : tertio nigrum , ut in-

duendis veftibus. 3. Ob prodigalitatem famse,

dicatet ,fe,fi primo die fe dederent, vitam

quz& plerumque non modicum detrimentum

donaturum ; fi fecundo fe non dederent.omnes

patitur. 4. Ob prodigalitatem innocentize vel

occifurum ; fi nec tertio die fedederenttotam

gratiz. Pro quibus

civitatem vaftaturum. Nam & Deus primoper

Fama ac Gratia.

vide tit.» Temïpus , &tit.

— .A g f" aem,

profperitates ad poenitentiam & fui deditioné

II Quid exiviftis videre? Matth. 11. fPoteft

invitat; deindepertribulationes : quse fi non

de contemptu mundi & rerum creatarum in-

proficiunt ; tandem in interitum hominem

ftitui concio, & occafio ex illis Thomse Kemp.

l. 1. c. 20. verbis fumi : Quid potes alicubi vi-

praecipitat ; quze omnia pulchris hiftoriis pro-

r D - MO - R od

bari poffunt, uti fuo loco videre eft.

dere, quod poteft diu füb fole permanere,&c.

X. Ex eodem themate Judicium extremum

eum in finem adducatur exemplumSalomonis

cum tempeftate comparari poteft, fimulque o-

c. 2. Ecclef. omnia enarrantis , in quibus pu«

ftendi, quod optimum contra illam remedium

tabat fe fatietatem inventurum , & inde con-

fit,fi fübB.Virginis pallium velut Laurum con-

cludatur,fi tant»e divitishonores & volupta-

fungiant, nam ficut Laurus a fulmine fecura

tes fatiare non potueruut cor Salomonis,quan-

dicitur, ita qui fub praefidio Virginis conftitu-

to minus particula aliqua fatiatura fit. In fe-

!

tus eft, a fulmine ultim?e fententiz : Ite ma-

cunda ergo parte oftendatur , quomodo hzc

ledi&ti: tutus eft, ut ex iis , qus di&a funt

omnia multo perfectius in Deo velut fonte re-

tit. Hyperdulia, videre eft.

periantur , & claudatur hzec vrobatio illis S.

XI. Ex occafione thematis : erba «ea non

ä

Anfelmi verbis : Quid vagaris per multa,

prateribunt : poteft veracitas Dei in promilfis

ó homo , quzerens bona corporis & animze ?

premiis,in comminandis füppliciis , & in

quare unum bonum , in quo eft omne bo-

.auxiliis conferendis demonftrari, atque inde

num

Mundus. :

1 , & fufficit. Vide tit. Concupiii;en-tiaïglc,

auditores ad falutarem timorem, ad fiduciam

& fervorem in fervitio Dei animari.

IV. Beatureft , qui non fuerit fcandalizätmäïn

me. Matth. 11. Poteft de fcandalo agi , & na-

XiLl. Ex occafiore them.atis : Levate capita

tura ac diverfitas fcandalorum proponi, ac o-

vefira , quoniam- appropinquat redemptio ve[tra :

ftendi, quam facile homines fcandalizari fo-

Oftendi poteft, quomodo quivis Chriftianus fe

leant, quamque adeo merito beatus dici queat,

tempore Adventus gerere, & ad Natalia Fefta

qui nunquam fcandalizat

1

us eft in *'gliis. " Vide

ïä

praeparare debeat. Nempe 1. ardenter defide-

tit. Exemplum.

yando Chritti adventum, & clamando cum an-

V. Preyarabit viam tuam ante te. Matth. 1 r.

tiquis Patribus : Rorate cocli defuper,& nubes

Poteft oftendi , quam viam paraverit S.Joan-

pluant juftum. 2. Purgundo habitaculum cor-

nes, fcilicet viam poenitentize , eoquod hzec fit

dis füi per finceram confeffionem & contritio-

via certa ad coelum ; via trita feu ab omnibus

nem ; ideo enim ab ecclefia color violaceus,

San&is ufürpata ; via fecura, quia nullis peri-

qui eft figaum triftitize , adhibetur , & illa S.

culis & infidiis hoftium obnoxia ; pro quo vie

Pauli verba occinuntur : Fratres, hora eftjam

de tit. Poenitentia.

nos de fomno furgere , abjiciamus ergo opera

VI. Cum audi[fet Joamner in vinculir. Matth.

tenebrarum. 3. Ürationi ardentius infiftendo :

1r. Poffunt afferri caufze,ob quas Deus juftos

ideo enim & gb ecclefia plures hoc tempore

variis tribulationibus & perfecutionibus ex«

Tiffz cantantur,& longiores in Breviario pre-

erceri permittat; & quod propterea magna

ces przefcribuntur. 4. Operibus borir fedulo va-

cum patientia & alacritate excipi debeant, de

ä;

cando , eaquejuxta exemplum Chrifti cum

quo vide tit. Patientia.

majori dilisentia obeundo ; fic enim ecclefia

VII. Ex occafione thematis : 7u e; qui £l«

monet, utarma lucis arripiamus,, & Chri-

turus er , an alium ex[peffamus ? Poteft examen

ftum induamus. -

Vide Fabrum conc.'r r. in

particularis judicii explicari, & 1. Quidem o-

Dom. 2. Ad-v.,:I

ftendi, quanti momenti fit,cum in eo deafcen-

fu in coelum , vel defcenfu in purgatorium vel,

PRO DOMINICAIL AD-

infernum agatur. 2. Quam rigidum fit , utpo-

VENTUS.

te in quo . ad omnes quaeftiones circa a&tiones

& cogitationes noftras refpondendum erit. 3.

Uid. exiviftis videre ? arundinem vento agi-

Quzenam fint quzeftiones proponendse ; vide-

ä

I. IQ

tatam ? Matth. 11. Oftendi poteft,quam

licet quomodo Deum & proximum dilexeri-

inconftantes fint homines , maxime fi tribula-

mus , vocationi noftrae refponderimus , quam

tio ingruat,atque adeo merito comparentur a-

folicite & ftudiofe proin ad has quzeftiones.nos

rundini, a vento & aquis tribulationum agita-

at

(:;

PV

andiffimus. Vide Fabrum conc. 2.

tx. In fecunda dein parte oftendatur, quomo-

LEx eodem themateoftendi poteft;quo-

do fe firmare debeant per virtutem | con-

ticulari

moglq nos ,a-d.Chkriiti adventum in par

a, s

jüdi-.

*

1

n Evangelia Feflorum,

i

659

I

; 'judicio prseparare äebäamus*.Videlicet I.Lumn-

cari poffit , quzerendo , Tu

quis es 2 1. fecun-

Ut

bor pracingeudo , id. eft , concupifcentias do-

dum naturam. 2. fecundum religionem. 3.

mando , & fic a vitiisabftinendo. 2. Lucernar

fecundum ftatum & officium !

. pro quo vide

üm

ardentes bonorum operum in manibus gerendo,

cit. tit, 24. S. 12. n. 2.

T

3. Ex[peitando Domini adventum, id eft, para-

hL. Confeljus eft, €9 non negavit. Joan. 1. Po-

ll«

ferendo. De

tam femper ad moriendum voluntatem pr»elfe-

teft de confelfionis integritate & neceffitate

"3

quo conceptu vide tit. Judicium.

utiliter inftitul conc

F

io , .de quo vide tit. Corïf

uU

S. 12.n. 4

[

feffio S. 11. n

IX. Ex occafione thematis : Pauperer evan-

i

IV. Quid ergo baptizas? Joan. x. Poteft ex«

üt

gelizantur : Oftendi poteft , cur Deus tot pau-

plicari obligatio, quam quivis per baptifmum

peres in hoc mundo vivere permittat, nempe

contraxit, nempe ut quze patrinus olim in

1. propter majorem fuam gloriam. 2. Propter

rtle&

baptifmo promifit loco baptizati, ipfe nunc

Pm.

umani generis confervationem. 3. Propter

opere compleat, de quo vide tit. Baptifmus.

inftru&ionem & utilitatem divitum. 4.Propter

$. 8. n. 3.

.3. n. IO'

.

1

utilitatem ipforum pauperum.. Ex quo qua-

.

V. Dirigite viam. .Domisi, Toan. 1. Poffunt

&t

druplici fine pulchrze & utiles doCtrinze erui

varim viv oblique & erronesx proponi, fi«

juts

poffunt , uti apud Fabrum conc. 4. videre eft.

mulque oftendi, quomodo declinari, & vià

. Ex eodem themate poteft oftendi , quo-

Di«

tentia.

retta eligi debeat ,

.de quo vide tit. Pogni-

Atl«

modo pauperes in paupertate fua fe folari pof-

DL

fint. 1. Exemplo Dei , qui ante mundi crea-

. V. Quid. dicir de teipfo ?äxk]va'n. t. Oftendi

i

tionem nihil habebat, hinc altiffima paupertas

poteft, quare & quomodo quivis exe

m

à

i

| fa.

vocatur. 2. Exemplo Chriíti fummam pauper-

S. Joannis humiliter de fe fentire & loqui

Yec

tatem eligentis. 3. Kxemplo religioforum vo-

beat, quem in finem condücet tit. Humilitas.

luntariam paupertatem voventium. 4. Ex-

VIL. Ex occafione thematis: 7u quis er *

? It«

emplo Ethnicorum , qui, ut philofophari com-

s5

ftendi poteft , quam fit noxia inquifi-

h,

modius poffent, ultro paupertatem amplexi

tioinaliorum mores. 1. Quiainjuriofa Deo,

?

funt : de quibus vide Fabrum conc. 4. & tit.

cui foli competit infpe&to cordium. 2. Injurio-

Paupertas. -

.

b

.Xl. Ex occafione thematis :

fa Chrifto Judici , cujus officium arrogatur.

a

Cum aud'i/]ï?t

9. injurioífa illi, in. cujus mores inquiritur

oannes i vinculis opera Chrifti : Oftendi poteft

absque licentia. 4. Injuriofa aliis audienti-

quare Deus fan&os homines tot tribulationi-

bus , quibus fcandalum przebetur. 5. Injurio-

U n

Pua-

bus aflligi permittat. Nimirum r. propter cor-

fafivi, quia impedit , ne proprii mores infpi-

( 0«

recionem filialem. 2. Propter magiítralem

cinntur & corrigantur. — Vide tit. Judicium

probationem , ut oftendant profettum in vir-

emerarium. *

N

o«

tute. 3. Propter amorem amicalem , eoquod

VIIL. Ex eodem them

yeat,

ate oftändi poteft ,

ipfos fecum habere, & olim gloriofiores red-

quam utiliter fe quisque interroget: Tu quis

(

dere velit ; de quibus vide tit. Patientia.

es? quod nimirum fequantur przecipue duo

XILl. Ex eodem themate oftendi poteft ,

fru&tus a S. Bernardo indicati, dum dixit :

""

Qdt

quam optanda fint vincula tribulationum .1.

O homo, fi te videres , mihi placeres , & tibi

Quia nos alligant Deo, cui magis unimur ,

difpliceres.. Sed quia te non vidaes , tibi pla-

ec t

& gratiores efficimur. Quia nos alligant Chri-

ces , & mihi difplices. Venit tempus, quando

[bus

fto, cui fimiliores hoc modo evadimus.

3.

nec mihi placebis , nec tibi ; quia peccafti,

yti-

Quia nos colligant cum San&is, qui omnes

tibi, quia ardebis. Quase fententia fufius ex-.

) V

per multas tribulationes intrarunt in regnum

plicari poterit ex iis, quae tit. Cognitio, di-

ccelorum. 4. Quia alligant nos proximo , dum

cuntur,.

atth

auxilia ab iisdem petimus & accipimus. 5.

IX. Ex occafione thematis : Confe[fus eft ,

ullos

Alligant nos perfecutoribus & inimicis , ut

€9 non negavit , oftendi poteft , quando lauda-

a«

noftram erga eos dilectionem oftendamus. 6.

biliter confiteri veritatem debeamus , nempe

Agira

Alligant nos ipfos, ut manus & pedes ad pec-

1. n confeífione nullum peccatum voluntarie

j d

cata non extendamus. Vide tit. cit.

reticendo. 2. Quando teftimonium in re aliqua

ferre jubemur, maxime fi etiam juramento ad

E

L

PRO DOMiNICA "IL AD-

id adigimur. 3. Si a fuperioribus quserimur ,

Amen

VENTUS.

^

an aliquod deli&um commiferimus, 4. Si pro-

me

-

ximus a nobis aliquid fcire cupit. 5. Quando

[ceti«

r. T

U quis e? Joan. 1. Poteft cognitio fui

virtus humilitatis requirit,ut proprios noftros

"M2

commendari , & dici, plerosque foli-

defectus coram aliis aperiamus , de

.quo vide

n

citos effe de aliorum moribus cognofcendis ,

tit. Confeffio & Humilitas.

& dicere ad eos : Tu quis es? cum tamen di-

X. Ex occeafione thematis : Quid. dicis de te-

1'9115

l3

cere potius deberent: Quis fum ego ? unde

ipfo ? explicari poffunt caufze , ob quas pro-

üde

docendum, in quo confiftat vera fui cognitio ;

pria laus & ja&tantia fugienda fit, nimirum .

:xeri-

dein quam neceffaria & utilis fit; & quo me-

Quia vaniffima eft , dum laudamus mendaci-

juam

dio acquirenda. Pro quo vide tit. 24. . 3.

ter , & dele&tamur inaniter. 2. Quia ftultiffi-

$105

11I.

1

ma eft, juxta id : Non te collaudés , nec te

culpaveris ipfe : Hoc faciunt ftulti, quos glo-

Q

II 7u quü £f ? Joan. 1. Pofeii oftehdi, quo-

ria vexat inanis. 3. Summe noxia Deo , cui

/

"ulad

modo hzc quzeftio a quovis utiliter fibi appli-

7

fua gloria eripitur: & fibi , quia meritum per-

000023

le

(«

RD P. LOhn. Biblc Manc Tüm; III.

660

Index Cqmionaiokïm

A

ditur , diciturque.: Recipifti mercedem tuam:

efficaciter operari. 2. Deferantur curze ', quä

Vide Fabrum conc. 4. & tit. Laus.

vellicant animum , faciuntque, ut verbum Dei

|

XI. Ex occafione thematis

Confe[fur. eff , |

non attente audiatur. 3. Deferatur faltem cum

1

€9 nonnegavit : Poteft facilitas & fuavitas con-

firmo propofito confuetudo peccandi, quze ni-

feffionis oftendi r.Refpe&u judicii extremi. 2.

fi evellatur,manet radix peccatorum. Vide

Refpettu damnationis & confufionis zeternoe.

tit. Verbum Dei.

3. Refpectu vermis confcientiv. , 4. Refpectu

VI. Re&far facite [emitdr ejur. Luc. 3. Poteft

fructus multiplicis & gaudii , quod ex confef-

oftendi, quomodo fe quivis ad imminentia

fione'oritur. Vide tit. Confeffio. Item Fabrum

]

fefta praeparare debeat, nempere&tas facien-

conc. 6.

do femitas, per finceram vitx emendationem,

ïäj

Xjl. Ex eodem themate. poffunt defe&us

ad quam tria przecipue fuadendà. 1. Ardens

in confeífione committi foliti proponi. 1. Ante

defiderium emendationis,juxta illud Matth.5.

ilam in confeffario eligendo , & contritione

Beati qui efuriunt &c. .. Petitio grative, quia

elicienda. 2.-In confeílione per narrationem

fine me nihil poteftis facere : dicebat Chri-

inutilium,perreticentiam eorum,quze neceffa-

ftus Joan. 15. & Salomon. Sap. 8. Ut fcivi,

rio erantexplicanda,per ambiguam explicatio-

quoniam non poffem effe continens , adii Do-

nempeccatorum 3.Poft confeffionG,per nimiam

minum &c. 3. Cooperatio feria & generofa,

t

anxietatem de confeífione recte inftituta, vel

maxime in radice peccatorum evellenda,juxta

fcandalo de aliorum longis confeffionibus ac-

confilium Thomse Kemp. l. 3.c. 53. Si ad

cepto , aut poenitentia tépide aut tarde nimis

hunc apicem fcandere glifcis,oportet viriliter

perfoluta ; de quibus vide tit. K-xCo-nfeïfïiO.

incipere &c. &l1.1.c. 25. Unum eft, quod

multos a profe&tu retardat &c. Vide tit. Pce-

.PRO DOMINICA IV. AD-

nitentia.

[

VENTUS.

VII. Ex occafione thematis : J/ox claman-

tir in de[zrto. Luc. 3. Poteft oftendi, quomodo

p

[ : Enit iu onmmem reglonem. Jordanir gradi-

Deus alloquatur animam 1. in deferto folitu-

tt

tuns "DBapt[onum — Pamitentig. — Luc.. 3.

p

dinis corporalis juxta illud Ofeze c. 2. Du-

u1

Qusxeri poteft, cur Evangelifta Poenitentiam

cam eam in folitudinem , & la&tabo eam , &

Baptifmum vocaverit ? & refponderi, quod id

loquar ad cor ejüs. ?. In deferto creaturarum,

d

propter fimilitudinem cum baptifmo-fa&um

juxta cap. 8. 1. 2. deimit. 3.Indeferto folici-

[

L

fit; oftendatur ergo hzec fimilitudo tum ex

tudinum , quze vel maxime impediunt atten-

-

neceífitate , tum ex .effectibus ; & auditores

tam auditionem — divine vocis. Vide tit.

ad poenitentiam fufcipie

Oratio.

e

tit. Poenitentia.

ndam excïtentur.Vidg

Vill. Ex occafione the

inatis : Pamte viam

. l. Parate viam Domino : Luc. 3. Pofeft

Domino : Oftendi poteft, quze via Domino pa-

it

oftendi , quomodo via Domini paranda fit, per

randa fit.

1. non la»idofa-& afpera per irze

tres partes Poenitentiv , & per contritionem

afperitatem, ideoque lapides per contritionem

mutanda prava indire&a : per confeffionem

vel confeflionem tollendi. 2. Non tutofa per

l

humilem colles & montes ( hoc eft, tam altze ,

carnis. vitia. 3. Non preeceps per elatio-

q

quam infimz conditionis ) homines humilli-

nem mentis. 4. Non avia , feu declinans a vi-

q

di : per fatisfa&ionem denique valles, id eft ,

ta & moribus Chrifti. 5. Non periculofa &

fi

obligationesad paenam fübeundam implendae.

latronibus infidiantibus obfeffa per vanam

fie

Vide tit. ,Poenitentia.

d

j

laudem ; quze omnia vitia proin quomodo cor-

te

— II Omnis mont €9 collis hum

iliabitüf. Luc. 3.

rigenda aut declinanda fint, oftendatur. Vide

le

Oftendi poteft, quomodo quivis homo merito

Fabrum conc. 4.

M

(0

accendi debeat ad humilitatem fe&tandam ; fi

IX. Ex occafione them

ais : Reitar facite

qi

confideret exemplum Chrifti in ingreffu feu

femitas ejus.. Oftendatur , quomodo. homines

li

nativitate, in progreffu per reliquam vitam,

plerumque declinent a via re&ta ad coelum per

& in egreífu feu tempore Paffionis, tam admi-

finiftras intentiones, quas operibus fuis praefi-

(

randa fpecimina humilitatis d

i

antis. jVide tit.

gunt; Demonftrandum proin ulterius erit,

N

Humilitas $. 3. n. 22. 27. 39.

quomodo rectas facere vias per legitimam in-

V

.IV. Omnis vallis. implebitur. Luc. 3. Poteft

tentionem debeant. Vide tit. Inteutio.

C

oftendi, quod humilitas fii aptiffimum me-

X. Ex occafione thematis: Zox clamantis

dium ad quasvis gratias a Deo impetrandas ,

in deferto : Oftendantur impedimenta, cur vox

& merita augenda, pro quo videri poteft cit.

non audiatur ; quorum primum eft organi de-

fi

tit. S. 12.

firu&io, fi non creditur Deus loqui. 2.Di-

fiat.

n. 3- ubi caufze redduntur, cur hoc

D

gitus auri infertus , id eft , carnales delecta-

pi

— V. Fox clamantis in deferto. Luc. 3. Often-

tiones. 3. Strepitus curarum & folicitudinum.

«

di poteft,cur Chriftus in folitudine per S.]oan-

4. Hominum obloquentium garrulitas ; quze.

pi

nem clamarit, & etiam Ofeze 2. dixerit , fe

omnia quomodo removenda fint, folide often-

Si

Sponfam in folitudinem ductturum, & locutu-

t

rum ad cor ejus : nempe ut oftenderet difpofi-

datur. Vide tit. Obedient/ia. ;

(

tiones ad verbum Dei audiendum neceffa-

XI. Ex kgcc»;tüoxhe: thematis: Parate. viam

Q

rias. Utícilicet audiatur : 1. Deferatur affectus

Domino : Ot-adendum , quomodo cor. no-

inordinatus erga creaturas ; quamdiu enim ta-

ftrum Chrifto vro przefepio offerre debeamus,

W

us non

i

lis viget in anima, non poteft Vf:rþum Dei

atque adeo 1. fit ar&unm ; quia Chrift

di

vult

T Evangeliä/ | Fe]ïomm. x

661

a

ls

vult alium admittere. 5 äæno' humilitatis in-

fätionem,*quä in templo ut proptio k!oco libe«

m

ftratum. 3. Linteo mundo pür conícientize

raliter nec fine magno fru&u & profe&u ani-

]l«

coopertum, de quo vide tit. Humilitas, Chari-

marum difpenfagtur , de quibus vikk(«i;en tit. Sa-

de

tas, Conícientia..

cramentum.,.

MM

iE s

XII. Excitato themate : J/ox clamantis in

IV. Jejuniis €9

oäfgcrzztiom'bm järm'mf die ac

deferto : Dicatur , per hanc vocem rece in-

XoEe. Luc. 2. Oftendi poteft, quomodo ora-

e.&

fpirationes divinas intelligi, atque adeo eas fe-

tio fructuofa & efficax fieri queat , nempe per

12

dulo audiendas effe. 1. Propter dignitatem

fequentia tria media. 1. Si cum jejunio con-

,

loquentis. 2. Propter utilitatem audientis. 3.

jungatur, maxime cum univerfali,feuabftinen-

tia a peccatis , tunc enimm locum habet illud

üg

Propter periculum & damnum eas negligen-

.t?s & cogtemnentis.

S. Joann. r1. c. 3. Filioli, fi cor noftrum &c. 2.

lld

Si per Cliriftum , B. Virginem & San&orum

-PRO DOMINICA INFRA OCTAV

merita fiat,eorumque orationibus uniatur, hoc

[

AM

l,

NATIVITATIS.

enim per verbum ob/[errationibus innuitur,& ab

ecclefia docetur,dum omnes fere orationes per

ChriftamDominum noftrum claudit. 3. Si con-

L

I.E

Cte pofitur eft. hic in m,äzmm €? refurreflio-

wl

- &ionem multorum. Luc. 2. Oftendi 1. po-

ftanter oretur, ut Anna Prophetiffa exemplo

teft, quomodo Chriftus pofitus fit in ruinam

fuo docuit, & Chriftus hortatus eft. Luc. 18..-

d

Oportet femper orare , & nou ceficere. Vide

e

multorum, quia fcilicet, cum tot ac tanta pfo

ed

illis egerit, dixerit, tulerit, tanto major eft in-

de his plura tit. Oratio. $. 2.3. & 5. Vide Affi-

gratitudo , quanto plura & majora beneficia

duitas , & Perfeverantia.

V. Puer autem cre[cebat €9 confortabatur . ple-

ï;

acceperunt ; hinc ipfe Chriftus dixit : Si lo-

il

cutus non fuiffem eis,peccatum non haberent,

mur. fapientia. Luc. 2. Tractari poteft de re&ta

Unde faciet iftis fuo tempore, quod olim cui-

inftitutione & educatione liberorum , que in

il

tribus confiftit. 1. Ut neceffaria ad vitam cor-

piam fecit, cui , cum fruitra fuaderetur poeni-

tentia, fanguinem ex latere hauftum in faciens

poralem fuftentandam , puta, alimenta , ve-

u

projecit , dicens: Cum nolueris fanguine meo

füitus, & habitatio pro menfíüra ftatus offe-

&

rantut, 2. Ut pro vita fpirituali etiam occa-

uti ad falutem,fit tibi inperditionem. 2. Often-

di poteft , quomodo fit pofitus in refurrectio-

fio illis offeratur , nempe pro fapientia &

ü

ä

nem ilis, qui fecuti funt confilum illius

gratia obtinenda, id eft, pro artibus , fcientiis -

1l

& virtutibus addifcendis. 3. Ut in vita civili ,

lt

Luc. 12. datum: Si quis vult poft me venire

&c. his enim dicetillud Luc. 22. Vos autem

id eft, bonis & honefts moribus, folide & . .

eftis , qui permanfiflis &c. ut adeo verificetur

efficaciter inftituantur, omnesque occafiones,

i

illud S. Pauli: Sicut focii paffionum fuiftis ,.

quae huic ftudio obftare poffunt, removean-

/

r

ita & glorize participes eritis. Vide tit. Ingra-

tur. Vide tit. Educatio.

tudo. przefertim $j

- 3. n. 7. & $. 4. n. 7. 8. 9.

- WL AEtfuam ipfius animam pertranfibit gla-x

T

diur. Luc. 2. Poteft oftendi , 1. qualis fuerit

Il. Pofitus eft in

figmun , cui — contradicetur,

t

Luc. 3. Narretur , quod de S. Ignatio legitur ,

hic gladius , fcilicet tribulationum 1nultipli-

10

quod,cum aliquando in Collegium veniffet , in

cium,quas a sativitate Chrifti usque ad mor-

jj

tem occafione ilius tolerare debebat , quae

qno domeftici dicebant, omnia fibi profpere

fuccedere, cum gemitu dixerit : Vereor , filii,

proin breviter enumerari poffunt. 2. Quam

ne juxtavocationem veftram ftrenue non ope-

acutus fuerit hic gladius , id eft, quam graves

temini : alioqui enim ftatim contradictoresha-

dolores B. Virginis ex Chrifti vita & patfione

f«

beretis a diabolo excitatos , ut bonis veftris

orti, de quibus vide tit. Hyperdulia Mariana

conatibus fe opponerent. Oftendatur ergo 1.

$. 3. & 4. Vide Maria dolorofa. 3.Quam gene-

N

rofe exceperit hunc gladium,& quantum inde

'te

quam hoc ipfum etiam in Chrifto & Apofto-

(^l

lis, & aliis zelofis Operariis, fit obfervatum.

fru&um tulerit,ut fcilicet , ficut nemo magis

e

2. Quomodo fe auditores in ejusmodi contra-

focius fuit paffionum,ita & glorize nemo magis

di&ionibus gerere debeant , nempe eos fper-

effet particeps. Addi etiam poteft, quo medio

f«

t,

nendo , pergendo alacrius in bene coeptis , di-

fe potiffimum excitaverit ad hunc gladium tam

vinge proteCioni fe committendo.

Vide tit.

intrepide excipiendum, fcilicet per exemplum

Crux G. 6.n. r. &

^ I0.1n. I^5

Chrifti : quze omnia amplificari poffunt per ea

»OPcen-

li

TII. ANon difcedebat de temylo ? Luc. 2

qu?e in cit. tit. dicuntur.

di poteft, cur templa fuo tempore diligenter

VII. Ex occafione thematis :

— Pöf;tu; .eft hic .

)

in [ignum , .cui. contradicetur. Luc. 2. Oftendi

P

fint frequentanda , 1. Propter orationem fru-

J

Guofius peragendam , ad quam tum ipfa tem-

poteft, 1. Cur Chriftus tot & tales contradi-

pli fan&itas & reverentia magis excitat, tum

&iones fit paffus, nempe quia diffimilis erat -

a-

etiam conjun&io aliorum hominum non

operibus contradicentium , & fic impletum,

parum conducit, juxta illud Chrifti Matth. 13.

quod impii in libro Sapient. c. 5. dixerunt. 2.-

*

Si duo confenferint &c. Vide etiamtit. Ora-

Oftendatur , quomodo tulerit tales contradi-

&iones, videlicet dicendo cum S.Davide: Ob-

tio. S. 1«. n. 8. 3. Propter verbum Dei fru-

&uofius audiendum ; quia intemplo velut lo-

mutui, & non aperui os meum , cum confifte-

co nativo magis. benedi&io fperari poteft : &

ret peccator adverfum me. Incitentur proin

u

auditores , ut non concidant animis , fi tales

proeterea cum majori przeparatione & applica-

l,

tione proponitur; de quo vide tit. Verbum

contradi&tiones etiam ipfi patiantur, & exeme-

5

divinum. 3. Propter Sacramentorum frequen-

plo Chriíti fe folentur & xo

on

þorent.

Oooo 3,

VIII.RE'x»

osat

— Jndex

Concionatoriui

665

fü

VIII. Ex eodem themate oftendatur , cur

educari debeant. Nemfe r. id templo &in

t

oratione. 2.In fchola inter Doctores , inter-

Ü

ejusmodi contradi&iones patiantur jufti : ni-

mirum,.t. ob gloriam Dei , qua& non modice

rogando & audiendo. 3. In iis, quze Patris

J

augetur, fi per easdem non patiantur fe a Dei

funt , id eft, voluntate parentum domi ad-

f

fervitio abftrahi. 2. Ob profe&um ipforum ,

implenda ; pro quibus dilatandis vide tit. E-

(

ducatio.

quia fcientize potiffimum concertando addi-

fcuntur. 3. Ob confervationem virtutis ; nam

WL Erat [ubditus illir. Luc. 2. Poteft often-

fil

tefte Seneca , marcefcit fine adverfario vir-

di, cur Chriftus de 12. annis nihil aliud de

PG

tus ; & arbores per ventos magis radicantur.

fe fcribi voluerit , nifi quod fuerit fubtitus pa-

4. Ób amorem, quo illos profequitur ; unde

rentibus , ut indicaret videlicet, quod obe-

ut fecum maneant , contradi&ctores mittit ,

dientia fit compendium totius perfeCionis &

di

ut eos ad fe fugere compellant : Vide tit. Pa-

fanctitatis , & radix ingentium meritorum ,

Hr

tientia.

i

& tranquilitatis in vita & morte ; qüae omnia

Q

IX. Ex occafione thema

tis: £t tuam ipfius

facile per ea , quae tit. Obed. dicuntur , de-

enimam gertraufibit gladius : Oftendatur,quam

monftrari queunt. .

D

crudelis fuerit hic gladius. 1. Quia erat acu-

IV. Fili , quid fecifi nobis fic ? Luc. 2. Often-

f

fi

tiffimus, utpote ipfam etiam animam pene-

di poteft ,. 1. Quid pietas filiorum erga paren-

trans. ^. Longiffimus , quia toto vitze tem-

tes requirat , pro quo vide tit. Pietas. S. 1o.

t

pore durabat. 3. Latiffimus, quia omnes dolo-

n.i. & $. 11. n. 6... z. In quibus cafibus Pie-

res & cruciatus, quos Chriftus in corpore &

tas poftponenda fit voluntati Dei, de quo

anima patiebatur , ipfa quoque per compaftio-

vide cit. $. 10. n. 2. & 3. & $. 3. n. 2. 3. 4.

Ti

nem fentiebat, uti fufe P. Cafparus Taufch

]tem S). 4. n. 15. & feq.

in Matre dolorofa probat.

L]

-

AKfus .groficitbat fapz'ent?a 69 ætatä , €$

[

X. Ex occafione themati

s: Non 'df[kedebdf

gratia apud Deum €$ . homines. Luc. 2. Often-

l

de templo , jejuniis. €$ ob[ecrationibus Jerviens.

di poteft , in quo profectus & ?etas hominis

f

Poteft oftendi, cur. oratio in templis magis,

confiftat , fcilicet ut fapientia proficiat , id eft,

g

fapida fcientia, ut cognofcat , ad quem fi-

quam aliis locis , fit peragenda. Nimirum r.

Quia Deus propter preces ecclefize in cóngre-

nem ipfe & alive creaturze fint creatze,& hunc

gatione adhibitas facilius exaudit , ut in

finem totis viribus perfequatur; fen quod idem

templo Salomonis propter hujus preces pro-

eft , vitam voluntati Dei conformem ducat. 2.

mifit. ?. Quia multorum preces ibi conve-

Quos fru&us ex hac fapientia reportaturus

f

niunt, atque adeo , fi , ubi duo vel tres con-

fit, ut fcilicet crefcat gratia apud Deum & ho-

a

venerint , omnia impetraturos dixit Chriftus,

mines , & cüm hac gratia omnia bora ei ob-

multomagis , fitam multi conveniant, im-

veniant. Pro quamateria vide tit.Virtus. S.21.

p

petrabunt , quod volent. 3. Quia per mutuum

ri. 2. & toto hoc tit. paífim.

Q

exemplum fe inflammant ( ut olim Seraphini

VI. Stupebant autem ommer, quieum audies

ab Ezechiele vifi,alis fe percutientes ) ad pre-

bant , f[uper grudentia. €$ refponfis ejur. Luc. 2.

t

Oftendatur 1. in quo vera prudentia confiftat ;

ces ardentius fundendas. 4. Quia fan&orum

N

Patronorunmi templi interceffio . conjun&ta non.

de quo vide tit. Prudentia. 2. Quomodo Chri-

N

modicum precibus pondus adjiCit. . Vide tit.

ftus eam verbo & exemplo docuerit , de quo

vide cit. tit. & applica Chrifto. 3. Quem fru-

Orgtio. $.11.n.8.-

E

&um ex ea retülerit, & auditores quoque fpe-

t

D,OMIN;,ICAI. POSLT

rare pofünt , dequo vide l.off:. db -

[

PXRV 0

EPIPHANIA M.

VIIEx occafione themaï:is: Ecce. Pater ium

&l

I.R

Ecreffi fzm'tï in Jerufalem requïref;te: eum.

€? ego dolentes querebamus te. Luc. c. 2. Often-

[

Luc. 2. Oftendi poteft , cur Chriftus &

di poteft, quomodo Chriftus quzerendus fit,

ejus gratia per peccatum amiffi requirendi fint,

nempe 1. Dolenter per aétum ferium contritio-

n

fcilicet quia de ipfo longe potiori jure dicere

nis aut confeffionis. 2. Conflanter per iteratos

[

poteít peccator,ac Anna de Tobia filio fuo

actus hujusmodi, & media ad ipfum invenien-

c. Io. Tob. . Omnia fimul in uno te habentes

dum idonea conftanter adhibita. 3. Zrden-

E

te non debuimus dimittere a nobis. Oftenda-

tér, per vehementia defideria ipfum invenien-

tur proin , quomodo in Chriíto & ejus gratia

di. 4. Devote & piein templo , tum preces de-

omnia habeantur,divitize,voluptates, & hono-

vote pervolvendo, tum DoGores & Conciona-

res; Sienim de creata fapientia dixit Salo-

tores audiendo. Vide Fabrum conc. 1.

mon Sap. 8. Venerunt autem mihi omnia bo-

ä

naà pariter cum ea ; quanto magis de increa:

VIIL. Ex occafione thematis : efus autem

ta fapientia dici id poterit ? Vide tit. Chriftus

groficiebat ertaie , [apienitia €? gratia apud Deum

$- 3. n. 16. In fecunda parte oftendatur,quo-

€$ hominer ; Dici poteft , quod, ficut quondam

modo quzerendus fit Chriftus , fcilicet per tri-

Deus S. Antonio fcire cupienti,quomodo tem-

i

duum contritionis , confeffionis, & fatisfa&tio-

pus vite . tranfigere debeat, mifit Angelum

nis ; quantumque gaudium ex hac inventio-

qui modo fle&tens orabat, modo librum le-

ne fit fp

gebat, modo laborabat, modo comedebat,

)

erandum, de quo vide tit. ConfeHiof

&

NGCEN

modo dormiebat; ita nobis filium fubmi-

Il. Rem

.

aufit þuernäzEögUS in jem[aleha.Luc.

ferit , quo fuo exemplo doceret, quomodo

Q

2. OItendi poteft, quomodo adolefcentes

actiones noftras perficere debexemus ; ficque

! X-

In Evangelia Feftorum.

663

N

fummatn perfe&ionem , qu:e in hoc Exerci-

Ut«

ll. Ex eodem themate poteft.oftendi, quze

Tlg

tio confiftit, acquirere poffemus. jQuare often-

fint oífficia conjugum erga fe mutuo , de quis

datur , quomodo has actiones perfecerit , fci-

bus Vi&e 1- C- L IO-,'no 2- b. 9.

T

licet pie( ad optimum finem referendo ) dili-

Al Zocatus autem eft JESUS ,

-& Difáguli

genter , alacriter , conítanter. Vide F'abrum

ejus ad. muptias. Joan. 2. Poteft oftendi quomo-

conc. 2.

do Matrimonium rite contrahi debeat, ut

än.

IX. Ex eodem themate oftendi poteft,quo-

optata benedictio fperari queat , de quo vide

d

modo Chriítiani in viros perfeétos evadere

l. c. $. 0. n. 4. & $. 10. n. 7.

*

poffint, fcilicet obfervando tria documenta a

lV.. Erant aulem ibi lapidem

Áudrie fex go ji-

S. Carolo Borromoeo fuppeditata,quoram pri-

im. Joan. 2. Poteft oftendi , quomodo in nu-

&

mum eft,zeftimare fe quotidie incipere.Secun-

ptiis feu matrimoniali ftatu fex hydrize aquis

dum, Deum femper fibi praefentem imaginari.

tribulationum plenze reperiantur , fed a Chri-

a

Tertium , omnia opera fua ad Deum dirigere;

fto in vinum lzetitive. convertantur , fi ipfe fuo

]«

quze fufius explicata vi

auxilio & gratia fit przefens

*

N

de apud Fabrum conc.

; dg quibqs-/ vidg

x

S. n. 2. lit,.C.

].:c.. & -10. . 3. -& g.

:

i

X. Ex eodem them

ate o&endï poge&, quoä

V. Omnis homo primum bouum. vinum gonit ,

ln.

ffit optirmum medium in gratia & meritis pro-

'€$ cum inebriati fuerint. , tnnc id , quod. deterius

g

ficiendi, nempe fui victoria & affidua mor-

efl. Joan. 2. Poteft confüetudo & fallacia

l&«

tificatio, juxta commune proverbium: Tan-

mundi oftendi , quomodo fcilicet primum ,

UO

tum proficies , quantum tibi vim intuleris.

id eft , in.hac vita, bonum vinum, feu volu-

Unde oítendatur, quare hzec victoria tam me-

ptates, poftea in altera vita deterius , nem-

ritoria fit, nempe 1. Quia fortiffimus hoftis

peeternas poenas, apponat; Chriftus autem

vinucitür; quis enim habet fortius certamen,

contrarium morem teneat ; quanto potiori

)n.

quam qui nititur vincere feipfum , ait re&te

jure proin Chrifto,quam inundo adhzerendum,

i

Thomas Kemp. 2. Quia aperto Marte pugnan-

de quo vide tit: Chriftus , & tit. Mundus.

[

dum eít, & folis propriis viribus. 3. Quia pu-

VI. Dicit MMater 3-ESU ad eun : 'inum non

f-

£na hzec continua eft. Vide tit. Mortificatio

habent. Joan. 2. Poteft oftendi , quod deficiea-

«&Fabrum conc. 5. lit. D. n. 3. & in Silva.

te vino confolationis non poilimus illud me-

InC

q

lius & facilius obtinere , quam per interceffio-

.

XI. Ex occafione thematis : Z cendentibw

mem B.Virginis, utpote quae vult, & poteft

Allis in erufalem. fecundum | con[uetudimem diei fz-

impetrare omnia apud Filium. De quo vide

[ü$

10«

fli , remanfit guer in eru[alem : Oftendi poteft,

tit. 70. $. 3. n. 58. & S. 10. n. 43. In fecunda

J«

cur dies fefti colendi, 1. Quia Dei cultus &

tamen parte oftendatur, quid ipfa viciífim exi-

'beneficia ficexigunt, 2. Quia ecclefia Mater

gaàt a nobis : nempe quzecunque dixerit vobis

( Filius ) fervate & facite , id quod clarius

przcipit, cui par eft reverenter obedire. 3.

"

lil

Quia utilis eft talis cultus corpori , animse, fa-

expligax;dum. Vide tit. Obedientia.

mulis , rei domefticz. Dein oftendatur, quo-

h

3modo celebrandi fint dies fefti , nimirum r.

: VIL. Ex occafione thematis : Nuptfæ fa&he

at

!

-Recedendo a domibus & negotiis. 2. Acce-

Junt in. Cana/ Galilem. Joan; 2. Oftendi poteft ,

dendo ad templum., velut ad audientiam in

quod Chriftus ideo voluerit intereffe his nu-

qUo

palatio Principis. 3. In his , qu»e Patris ccele-

ptiis,ut fignificaret, tunc fore felices nuptias ,

m-

ftis (ant, verfando , puta devota oratione, at-

quando ipfe iisdeni przefens, fuamque benedi-

"

tenta auditione Verbi divini , fruttuofa per-

&ionem largitus füerit. Itaque demonftretur ,

ceptione Sacramentorum, 4. Honefte animum

quomodo Chriftus invitandus fit ad nuptias,,

relaxando amica collatione , vel modica de-

nimirum r. Si propter ipfum (id eft,quia hic in-

Jj

ambulatione, vel jacunda lectione; de quibus

ftituit, & quomodo inftituit , id eft, propter e-

fl«

vide Fabrum conc. 7. & 8. n. 5.

ducandos liberos , remedium concupifcentise,

Ót,

-XII. Ex occafione thematis

JMater. ejus

augendum numerum Beatorum ) atque adeo

etiam in gloriam Dei ineatur. 2.Si cum eoinea-

10«

con[eruabat omnia verba ha , conferens in . corde

toS

4o: Oftendi poteft, quomodo verbum Dei

tur, id eft, ipfius auxilium per benedi&ioneri

gt

frué&tuofe audiendum fit ; videlicet r, avide &

in templo füfceptam petatur. 3. Si ia ipfo fu-

attente audiendum ; velut optimus cibus ani-

fcipiatur, id eft, in gratia , atque adeo con-

i

[l

moe. 2. Conferendum feu ruminandum , fibi-

feflionis , & communionis Sacramenta prius

(l

que applicandum. 3. Confervandum in me-

devote fufcipiantur. Vide Fabrum conc. 1.

moria , opereque implendum , de qua materia

VHI. Ex eodem themate poffunt explicari

[*

Vide tit. Verbum DEIL.

offcia conjugum , fcilicet maritus fimilem

fibi habeat uxorem in honore , alimentis ,

PRO: DOMINICA L POST

thalamo ; uxor vero fitadjutorium in generan-

u

dis liberis, in educandis , in re domeftica; de

n

EPIPHANIAM.

quo conceptu vide Fabrum conc. 7. & tit.

Uptiæ. face funt'.,in Cana. Galilea. Joan. 2.

Matrimonium,

lml

LN

Poteít oftendi triplex finis , ob quem

[]X. Ex eodem themate oftendi poteft,

uffi

je

contrahi debet matrimonium , & praxis ac

pr?ecipua conjugum officia fignificari per an-

-nedia falutaria & efficacia eundem confe-

nuluim aureum fibi mutuo oblatum. Nam r,

at

Aurüm fignificat, quod, ficut aurum omnibus

quendi indicati, de quo vide tit. 92. $. 9.

amorem

xdo

q. 2. & MND 't'eo *nc A.

metall«isx praefertur , ita ipfi quoad

omni-

qu

664

Index

Concionatorius

ómnibus fe praeferre debeant. 2. Sicut aurum

mundari ; ficut olim S. Thomas forori dicen-

ti: O utinam & ego fan&ta effem ! dixit:

perignem probatur,ita & conjugium. 3. Sicut

annulus rotundus finem non habet , ita nec

Si vis, potes. Oftendatur ergo , quantum po-

amor conjugum. 4. Sicut annuli effigies fem-

fitam fit in feria voluntate & propofito fe e-

mendandi ,. ita ut Thomas Kemp. 1. 1. c. 1g.

er ante oculos verfatur , ita & conjugis afpe-

us, ut non facere praefumat eo abfente, quod

dicere aufus fit: Secundum propofitum no-

proefente facere non auderet. Vide tit. Ma-

ftrum cürfus profe&us noftri &c. [d quod va-

trimon. $ 10. n. 5.

riis exemplis fzecularium , maxime mulierum,

X. Ex occafione thematis declarari poteft,

imo & infantum , ferio aliquid proponentium,

quodnam fit preecipuum inftrumentum felicis

probari poteft. Vide tit. Fervor. & Engelgrav.

matrimonii obtinendi , fcilicet concordia.

Emblem. 3. S. 3.

Quia juvat 1. Ad natum amorem conjugalem

IV. Fide,me cui dixeris, Matth. 9. Probari

confervandum. 2. Quia juvatad onera matri-

poteft,.cur,& quomodovana gloria in operibus

moniit facilius portanda. 3. Quia juvat ad rem

noftris , maxime proximo exhibitis , füugienda

familiarem augendam, benedi&ionemque coe-

fit ; de qua materia vide tit. Vana gloria.:

leftem obtinendam, quia inter ea, quze Siraci-

V. Domine , puer meus jacet in domo pgaralyti-

des Deo valde placere dixit, etiam vir & uxor

cus, €9 male torquetur.. Matth. 3. Poteft otii

bene confentientes numerantur. 4. Quia de-

natura & effectus per comparationem cum pa«

fendit contra hoftes; fi enim frater, qui ad-

talyfi demonftrari,& quantopere torqueantur

juvatur a fratre, quafi civitas firma erit, quan-

otiofi a feipfis, a domefticis , externis , dce-

tomagis conjux, quse adjuvatur a conjuge ,

monibus , oftendi , pro quo vide tit. Otium ,

varias fententias & exempla.

$

;t»ali-s civitas erit ? Vid-ey Fabmm conc. 4. n. 3.

VI. Pade , €9 ficut eredidifüi fiat tibi

J Matth.g.

XI. Ex ocxlbaü'on;ev thzematis: Quodcungue di-

Oftendi poteft fpei-efficacia, & probari , quod

xerit vobir fervate: €9. facite : Poteft oftendi

fit quodammodo vas, juxta cujus capacitatem

modus preces noftras efficaces faciendi, fi

reportamus.dona , quze petimus a Deo. Vide

fcilicet faciamus prius,quod Deus vult r. Quia

tit. Spes. S. 3.n. 26. & $. 9. n. 3. & S. 12. n. 3.

4ic Deus viciffim voluntatem timentium fe fa-

VIL Ex occafione thematis : Si vir,poterme

ciet. 2. Quia fic puras manus , id eft confcien-

mundare : Poteft oftendi, quomodo quisque in

tiam , ad Deum levamus ; hinc verificatur il-

omnibus neceíflitatibus voluntati divinse fe

Jdud S. Joannis: Chariffimi , fi cor noítrum

conformare debeat , tanquam zequiffimze , ía-

-mon reprehenderit nos , fiduciam habemusad

pientiffimze , & benigniffimze; de qua vide tit.

-Deum, & quodcunque voluerimus , fiet no-

Refignatio & Fabrum conc. 2.

,

VIII. Ex occafione thematis : //ade

:bis. 3. Quia fic amici Dei erimus , & ut tales

j bjlendc

-exaudiri merebimur

?«Vinumqu—e lætitiæ obti-

te Sacerdoti : Oftendi. poteft , quomodo -no-

;ä

nere.

*

ftro tempore renovetur hiftoria Naamani. le-

XIL Ex o

ccaüon& Athematis : Finun non

profiab Klifzeo curati; & inde facilitas con-

habent : Oftendi poteft , quomodo ; fi in trifti-

feffionis oftendi, cum tantum huic leprofo di-

tia conftituti vinum Lzetitizedefideramus, illud

catur, ut per aquas peenitentize & lacryma-

er B. Virginem impetrare debeamus , juxta

rum fe lavet , & a lepra curetur.

illud S. Bernardi: Totis medullis cordium,

IX. Ex occafione thematis : Domine, puer

totis praecordiorum affectibus MARIAM hanc

in domo mea jacet: paraliyticus , €9 male torquetur z

veneremur, quiafic eft voluntas ejus , qui

Poteft peccatum mortale paralytico compa-

omnia nos habere voluit per MARIAM. Vide

rari: 1. Quia nihil poteft talis peccator bene

»plura tit. Hygerdulia. |

operari ad falutem animze. 2.Quia jacet in

le&o torporis & ignaviz ; quia videt opera

OMINICA HI. POST

Íua fruftranea effe. 3. Quia male-torquetur

—W"P» -- o l- "o

' PROD

..

. EPIPHANIAM.

per ftimulum confcientize. Unde merito petit

T ecce ieþf;ofu: venient adorabat eum.Matth.

liberari ab hac p'arglyfl. Vide,, txt Peccatumf

':I. E

9. Poteít peccati gravitas & foeditas

X. Ex occafione thematiä Domine , "05

ex comparatione leprze demonftrari , fimul-

fum dignus , u£. intres. fub. te&um . meum : Poteft

que oftendi , quantas caufas habeat peccator

duplex dignitas Communicantium oftendi ,

ad Chriftum , ejusque Vicarios facerdotes ,

quarum prima eft ex parte. communicantis ,

f — CM —

confugiendi. Vide tit. Confeffio $. 12.n. 5. &

& tantum requirit, ut faciat, quantum in

tit. Peccatum.

/

fe eft, & hzec fufficit. Secunda ex parte Chri-

f

— H. Zade, €$ oflende fe Sacerdoti; Matth. 8.

fti, quam nullus hominum participat , hinc

p

Póteít oftendi neceffitas confeffionis , & utili-

l

nec requiri poteft. Oftendatur ergo , quomo-

tas , eaque variis fententiis S. Scripturze, SS.

do,quod in fe eft,facere queat, fcilicet 1. Mun-

l

Patrum , & exemplis probari, de quo vide

dando cordis hofpitium feu habitaculum per

&

tit. Confeffio. $. 2. 3. & 5.

confeffionem. 2. Ornandoillud virtatum tape-

K

dare; Matth.

HIL. Domine, fi vis ,poter me mun

tibus propriis, vel aliunde mutuatis. 3. Sa-

$. Poteft dici, non tantum peccatorem poffe

Jutandoreverenter hofpitem per varias preces,

hoc verba ad Chriftum dicere ,. fed viciífim

& in hofpitium cordis introducendo cum gau-

l

etiam & multo magis Chriftum eadem verba

dio. 4. Converfando fiducialiter cum eodem ,

l

tepetere ad peccatorem,& dicere : Si vis;pqtes

Gratias

0r

fuasque neceiüþates exponendo. 5.

am-

Ü

üi

E

)n.

|

n Evangelia Dami;zicarzmz.( |

665

t

-miaplïflïm'as agendo pro- dignatione vi(itatio-

a.Oüenäipote&, tjuomodo, fiDetsimperes

J«

nis. Vide tit. Communio.

&

Xl. Ex occaíione thematis : Mu/ti &aä

cordi humano, id eft, folus queratur, & ames

tur, mox fiat tranquillitas magna , juxtaillud

v

Oriente €»? Occeideste vesient : Oftendi po-

1

S. Auguftinil. 1. conf. Fecifti nos, Domine, ad

teít, quam graviter olim . Aulici, Milites,

te, & inquietum eft cor noftrum, donecre-

Id*

Mercatores, Operarii nos accuíaturi (int,

quiefcatinte. Videtit. Charitas.

m

quod illi tanta & tàm difficilia pro cemporali

V.. Jpfe autem dormiebaz. Matth. g. Po-

,

lucro, aut glotia, aut hominis gratia egerint,

ày,

teft diverfitas male & boni conícientiz de-

quorum nos nec centefimam partem egimus

monflrati per varios effectus utriusque, mae

pro gloria Dei, & animze falute.

at

! Vide Tþvo-

xime fecuritatem & timorem;

de quibus vi-

mam l(cmp- lc 3- Cg L

de tit. Conícientia.

Jüg

XII. Exocca(ione thématis: Zzde, zecui

, VH.. Ex occatione thematis: !Domizfz; fa--

ia

dixeris: Oftendi poteft,quantopere vana glo-

v« U0$, perimus: Matth. g. Oftendi poteft,

riafügienda fit,. ut que hécbonis temporali-

e

-quid in tempeflate affiitionumagendum fits

Jyfl

bus, nec corpori aut animo, nec gratiz aut

nempe id, quod nautz faciunt. 1. Anchota

otll

meritis augendis profit, fed potius corpusla-

fpei figenda. 2. Onera peccatorum ejicienda,

p

boribus frangat, animam meritis & premio

3- Vela liberioris vitz contrahenda,

4. Stre-

t

fpoliet, & tandem omnino in infernum aut

nue laborandum.

j. Ardenter invocandum

le.

purgatorium przcipitet. Pro quo vide tit.

Dei auxilium; quas.omnia füfius explicata vi-

n,

Vana gloria.

de in Fabro conc. 4. &Sylvanovathem. 6

9

EN

VIII. Exoccafionechemartis: Ecce "otus

r

DOMINICA IV POST

. PRO

*X

cmpaguus facus eff im savi: QOltendi poteft,

i

EPIPHANIAM-;

quid agendum , (i motus concüpifcentiz in

em

animo exurgant, nempe 1. Dicendum: tace,

Ve

LET? ecce trotus VIQDRUS fa-ä?us eff im mari.

Oobmutefce. 3. Contemaendi, quia non nocet

| Matth. $.

Olftendi poffünt caufir, ob

13.

fenfus, fidefit confenfus. 3. Animus peran-

)Imt

quas Deusjuftos tentari

en

explicatastit. Tentatio.

permittat; quas yidc

choram fpei fixam colligendus. 4. Mens avo-

-canda per varias Occupationes.

. Deus in-

l. Zpfe vero dormiebat. Matth.g. Poteft

ftlanter invocandus. De quo con

ceptu vide

efe

l

oftendi (ecuritas & quies hominis jufti & cum

Fabrumconc. 3.

k

? tlb

divina voluntate conformati, & probari, quo-

IX. Ex eodem themate poteít Ecclefíia

modo dormiat, feu quietus fit, -etiam inter

navicule comparari, caufieque offendi, cur

graviliiumos (lu&us centationum a Deo, ho-

eam Deus totfluCtibus concuti permirtats ni-

minibus, diabolis ex

W*

.

ortos. Pro quo vide tit.

mirum 1. Proptergloriam Dei, ut babeatoc«

le-

Retignatio.

cafionem fuügz potentiz, (apientiz, & bonicatis

llI.. Quid timüdi eflis wodica fíd,

z? Matth,

Qul«

oftendendz. 5. Proptergloriam Chrifti, ut

) d

8. Oftendipoteft, plerosque bomines fimiles

effe infantibus, qui quodvis etiam fictitium

Ecclefia firmam de ipío fidem concipiat, quod

m-

promiffa füa fitimpleturus, &non permiffa-

phantafmg (eim Pockelmann) ximent ; quod-

rus, ut porte inferni ptzvaleant adverfus

que hic timor ex defe&n fidei firmaeoriatur,

u

eam. . 3. Proptergloriam Chriftianorum, ut

Jf

quod non credamus vivaciter, nihil (ine Dei

woluntate acciderepoífe , eum non paffurum,

eandem per varias tribalationes fortiter tole-

p

xatas augeant, variosque aliarum virtutum

ene

ut ultra vires teacemur,fed fa&turum cum ten-

aCbus eundem in finem elíciant. Vide Fas

tatione proventum. Faciat proin Concionator

La

brum in Sylva nova them.

8

3. ubialias adhue

cum Auditoribus, quod nonnulli cam equis

adducitrationes.

pera

timidis folent facere, & impellateos ad obje-

ecur

.X. Ex occafione thematis: 7»/e vero dor«

&a, quae adeo timent, accuratiusconfidéran-

Wiüebat: Oltendi poteftquanta a

yetit

da, ut videant, quam nullas timendi cauías

nimi tranquile

ID.

N

litate in mediis tempeftatibus

fruantur , . qui

babeant. Videtic. Spes.

Deo fe totos commilerunts. qui nimirum cre-

IV. Domine, falva nos, perimus. Matth. 9.

n5

dant, has rempeftates nihil nocere (ibi peffe,

Oftendi poteít, quomodo in tempelftatibustri-

fed.diligentibus Deum omnia cooperari in bo«

otol

bulátionum nos gerere debeamus; videlicet

üdir

num. Videtit, Refignatio; & Fabrum conc. 5,

1. Diffidere nobis ipfis: perimus. 3. Confi-

Xl. Ex eodem themate 'oftendi poteft,

ntiä»

n m

derein Chrifto: falvanos. 3. Accedere adip-

quod etiamilli, qui bonam confcientiam ha-

fum per adualem recurfüm, 4.Sufcitare eum

Af

perfzriam & repetitam orationem.' Oftenda-

bent, femper leti & tranquillimaneant ante;

hine

in & poft mortem, juxta illud Thomz Kemp.

tur aurem e€ contrario , quam pauci homines

|. 2. c.6. . Si gaüdium.eft in hoc mundo, hoc

o«

bas doCtrinas obfervent, quamque adeo meri.

T .

utique poffidet puri cordis homo. — Vide tit.

to locum habeat illa;Chrifti apud Thomam

Conícientia. Item Fabriüm conc. 6.

L per

Ke

m

2

jp. l. 3. c. 30, adhortatio: Fili, ego Do-

'XIl.. Ex occafione thematis:

Quid timidi

v

minus &c. Videetiam tit. Spes.

eflis suodice fider :

] Sa-

Oftendi poteft, omnem

V. Pmperavit veutis ? mari , €7 fääï/t ef?

timorem & pufillanimitatem in adverfis ex

oC05,

tranquilitas magna. Matth.8. Poteft oftendi

d

1. Quomodo omnis motus in corde humano

modica /fide oriri, quia fcilicetn on credimus

: €a a Deo provenire, ad Dei gloriam , no-

im»

eriatur ex concupifcentia, juxta illud Jac. 4.

ftramque falatem ordinari, id quod ex variis

ts

Unde.bella & lites &c. & exemplum Salomo-

particularibus ca(ibus oftendendum;. fimul-

m-

üis Ecclef. 2. Vide plura cit. Concu

pifcentia,

que Auditores ad eam excitandi per memora-

&. P, Loba. Bibl. Man. T'om. 1.

"

Pppp

bilem

p

666

Index Concionatorius.

bilem S. Chryfoftomi fententiam : Quid ti--

ftorum oboculos poni , & excitari Auditores,

met homoiafinu Dei pofitus? tu de finu iiiius

ur malint effe tricicum, & flagellari in hoc

?

mundo, & in cceleftia horrea congregari,

noli cadere, & quidquid ibi evenerit, inbo-

l

quam cum Zizaniis colligari in fafciculos , &

num cedet. Vi:de tit. Spes & Fides.

eternisignibus comburi, Vide tit. Beatitudo;

:

PRO DOMINICA V. POST

judicium, Infernus.

4

. EPIPHANIAM.

VII. Exoccafionet

hematisä Sznite utra-

quecvefcere : Matth. 12.. Oftendi poteft, cur

äm'i)zavit bomm]ämen inagrofuo. Matth.

Deus malos inter bonos toleret, nimirum 1.

;lb.

1G

Ut exerceant bonos.

5. Wt remunerentur a

13. Oftendi poteít, quam folliciti fint

Deo propter exigua quedam opera charitatis.

H

homines, ut bonum femen in sgris füis mate-

sialibus feminent; quanto magis ergo foili-

3. Ut appareat Dei clementia, juflitia, &

fh

citi effe debeant, ut in agro fpirituali animz

potenria; de quibus vide Fabrum conc. 1. &

Oftendatur ergo

in Sylva conc. 3.

bonum íemen íeminent.

Gone-thematïs: J'eait in1-

il

uid fit bonum femen, fcilicetoperabona, &

VIII. Ex occa

i

micusejus, Cv füper [eminavit Lizxauia: O-

quid ad ea re

uiratur, & quam rzclarum

lucrgm & meffem inde fperare poflint, " Vide

ftendi poteft, cur Deus peccata permittat ;

ü

tit.

nimirum 1. Ad majorem Dei gloriam; quia

pera bona.

(f

IL Zenit inimicus bomo , Cv fupev[emina-

Majeftas, Sapientia , Bonitas, & Potentia

wit Lisania. Matth. 13.. Oftendi pote(t, quo-

magis inde manifeftatur. a. Ad bonum pec-

Á

modo diabolus conetur füperfeminate Ziza-

cantis, ut agnofcat fragilitatem fuam , fc hu«

!

nia femini bonorum operumnof(trorum. Etr.

miliet, & fortior refurgat. 3. Adbonumju-

ftorum, t caíus alienus cautiores faciat, &

quidem , quomodo initio a&ionum füper-

Vide

feminet Zizania, efficiendo, ut vel nullam bo-

eorum virtus per peccatores probetur.

ïg

FabruminSylvathem. 1.

nam intentionem faciamus; vel ompino ma«

lameliciamus. 2. Inprogreffu operum, labo-

IX. Exejusdem thematis occafioneoften-

rando,ut vel ne

igenter ea faciamus, vel va-

datur, cur mali vocentur Zizania; nimirum

1

fl

ria vitia & defe

a

us, puta irz, impatientiz,

1. Quia mali cum fint, voluntboni videri, &

H

bláfphemisz, fraudis, injuftitiz mifceamus. 3.

inter triticum computari. 2. Quia bonaterre-

firia ad fe trabunt.

3*

uia conantur bonos

Infine operum, ut vanam exiis gloriam con-

i

'cipiamus, vel ex malo fücceffu pufillanimes

quafi frumentum deítruete füa converfatio-

ne & exemplo. 4. Quía igni velut inutiles

efficiamur, & deinceps talia opera omnino

)

negligamus.-

Doceatur ergo, quomodo vi-

herbz adjudicantur. Vide Fabrum in Sylva

ilandum, nezizaniaifta fuperfemin

nova them. 3.

"

Ü

;c.I V:ide

X. Ex occafione

ü

tit. Intentio & Operabona.

thexhat'is : Coäz'gz'te Zi-

Iil. Ex eodem themate in fpecie oftendi

zania, C? ligateea infafciculos; Offendatur,

Ti

poteít, guomodo varios defe&tus velut Ziza-

quznam Zizania fint eradicanda, videlicet im-

fl

niaimmiícere conetur Dzmon 1. In oratione,

puri, blafphemi, otiofi, hienim potiffimum

0

2. Inlabore. 3. In refectionibus & recreatio«

qua verbis qua exemplis nocere fg'entbono

nibuscorporis. 4.Innegotiationibus. j.In

tritico, ideft, juftis. Vide Fabrum in Sylva.

4

them. 4.

j

corre&tione proximi; qui omnes defe&tus per

"XL Ex occafione thematis: Uzde babet

fe facile occurrent confideranti; & extitulis

i

Zisania? poteft oftendi triplex cauía, ob

f

Oratio, Dile&tio Proximi, Juftitia, & tit. Ea-

bor colligi poffunt. -

quam homines perverfi fiant, quorum prima

&

j

1V. Fs imus,

ce collz'gfz'mw ea ? Sf;az't:

eft & potiffima dormitio Paftorum. Secunda

q

odium Dzmonis aliorumque inimicorum, qui

son. Matth. 13.. Oftendi poteft, cur Deus

malos tamdiu & tam profpere vivere permit-

füperfeminant zizania perfecutionum & ten-

li

tat, nimirum ut exerceant bonos ; ut pauca

tationum. — Tertia exemplum fociorum malo«

i

bona, quzagunt, illis recompenfentur; &

rum, qui varia di&tamina mala do&rinis bonis

(i

infpergunt. Vide tit. Societas & Exemplum.

ut oftendat eos hoc ipfo, quod extra difci-

V

plinamfint , veros fuosFilios non effe, fedin

Xil. Ex occafione thematis: JVozze o*

zeternum rejectos; quz tres caufz facile fu-

num [euen feminafli in agvo tuo ? Oftendipo-

35

fius deduci poffünt , tum ex Píàl. 72. tum ex

teft triplex femen, quodinagro cordisfernina-

f

tract. S. Auguítini fuper Pfal. ;4. ut videre eft

ri debet, quorum primum elt triticum feu

Secundum

ll

in 3. nocturno Coenz Domini ; tum ex tit.

ufus legitimus Sacramentorum.

t

Deus V. JuftitiaDei.

Siligo (/ockez) bonorum operum, pracipue

li

V. Undebab

et "Zisania? Mätth. 13. Pof.

orationis, & eleemofynz.

Hordeum poent-

Li"

/ü

funt oftendi damna ex mala Societate orta,

tentiarum voluntariarum, vel a Deo: & pro-

ximoinflidarum, in quibusqualia Zizania in*

N

fimulque probari, ejusmodi Zizania; Societa-

N

£es malas ex eo potiffimum oriri, quod dor-

fpergere foleat Inimicu

[

$ ;Da:mpn ,* breyitec

miant Parentes , Patresfamilias , Paftores;

indicari poteft.

t

Ludimagiftri, & fimiles, quibus cura ado-

RST- x

lefcentiz & fabditorum commiffa eft. Vide

PRO DOMINICA VI, PO

t

EPIPHANIAM.

)

tit. Societas.

MX

VI.. Colligite primum Zizania, Matth. 13.

I. Sz'

71/

ile efh vegnum calorum grauo Sinapis.

Qu

"

. Oftendi poteft , quomodo

V

Matth. :13'.

Ecclefia

Potgü ipfclix exitus pccgatorum ; &fclix Ju-

M

5

1

--

j

Evangelia: Donnnicarum,

667

y

Ecclefia catholica vere ab initio

iminima

C

2. Tempus minimum , feu momentum , quo

7

fuerit iuter religiones ,

ficut fihapi

inter o-

Deum & colüm lucrari valemus.

(R. Mmþ—

creverit

lera 5 in quantam autem arborem

mus actus contritionis, per quem ab zeterna

ità ut volucres ?

id eít fanientiffimi etiam

damnatione liberi ,

& femplternam felicita-

)

& PotentifInni !

homines habitent fub ramis

tem obtinere poffumus ; qus proin minima

l

& p

rotecuone $jus.

Quam felices proin

fingulariter commendanda erunt juxta titu-

los eosdem.

t

Jr*ïtores reputare fe debeant ,

quod &

l,

i poffint füb ea manere , quamque adeo

IX. Ex eodem themate indicari poffunt

il parationem ab ea timere debeant.

Vide

P

tria minima mala, qu?e copiofos fru&tus ma-

tit. Fidés.

los afferunt ,

quorum primum eít cogitatio

$,

1L Ex eodem themate poteft oftendi quan-

unica moraliter peccaminofa , ob quam imul-

ta damna oriantur ex peccato veniali ,

licet

ti regnum coelorum anuferunt & sternam

damnationem incurrerunt.

minimum videatur; & quomodo deniq ; inte-

Secundum, ver-

ser? cohortes d2 monum habitent in corde

bum unicum inconfideratum , quod fzepe cze-

u

)

per venialium repetitionem in gravia peccata

des, aliaque grandia mala creavit. Tertium

hofo.

Vide tit, Peccatum.

minimum opus Ícandalofum, quod multos

Ü

vel minimum

W

lIL Ex eodem themate oftendi pote& pre-

fepe in perniciem traxit ;

num tempons j cujw* unicum momentum li-

peccatum veniale , quod tantas poenas in

ld

cet minimum . in maximam aroorem

1mo

purgatorio promeretur

praeter alia gaudia

(*

regiam ad perpetuam felicitatis fedem excre-

mala: vel minimus oculorum intuitus ,

qui

"m

fCit Enumerentur ergo fructus , qui per tem-

multos in exitium temporale & ?eternum prae-

as bene collocatum obtineri po(ïunt & eo-

cipitavit. Vide tit. Oculorum cuftodia, Pecca-

tum veniale ,

rum magnitudo tum ex S. Scriptura , tum ex

Lingua,

L]

je

SS. Patribus , tum ex exemplis probetur,

A x occahone thematis

LI

Smæzle eft

Poteít o-

Vide tit. Tempus.

regnum cmlorum gramo Sinayis :

ln.

ftendi , cur regnum colorum ( per quod

m

IV. Ex ejusdem thematis occafione pof-

hic via ad ccelum, feu vita chriftiano modo

font fru&us auditi verbi Dei explicari , ex

,Enu-

inftituta mtelhgltur ) grano Slnapm com-

quo fzepe integri populi converfi funt.

'u

merentur proin- hi fru&us , & auditores ad

paretur, nempe ut fignificetur ,

non nifi per

0$

Vide tit.

afperas tribulationes- ad. coeluur perveniri ,

eosdera participandos exatentur.

l.

l

Verbum BDei.

quod tres ob . caufas ordiunavit Deus.

les

Ne hic patriam fuam effe putent homines.

V. Simile . fattum efl regnum. celorum fer-

Va

5s0. Matth. 13. Poteft intentionis bonse

2. Ut coelo digni per preprlam merita fiant.

ellicacia demonítrari ex eo ,

3. Ut dulcior eis fiat gloria cocleftis , fi ma-

quod farinae fa-

li«

tis tribus, id eft covitatlonibus verbis, & ope-

gno pretio conítitit.

Vide Fabrum in Sylva

them.

üh

£ibus 1aporem tnb uat ,

eaque grata Deo, &

!f

hobis meritoria faciat. Ofkendaturergo quam

AX. Ex occaiïone thematis. : Simile .sjï V£-

üm

iolicite iis mifceri debeant

gnum calorum fermento :

Oftendi poteft, quo-

Pro quo vide

Jn0

txt Intentw.

modo regm coeleftis fpes tria fata cogitatio-

num, verborum, & operum condiat, utex iis

N

VL Ex eodem themate poteft exemplum

Vel

bonum ferrnento comparari, & oftendi ,

quo-

fapxdus Deoque gratas cibus efficiatur. .

per tria fata intelligi queant triplicis generis

ht

modo plurimis fatis ,

id eft, homnubus mi-

ob

ftum feu confpe&um eos pemtus immutarit ,

affli&tiones , videlicet indigentia , dolores ,

contemptus , quae homini fapidze apparent ,

jur

aliumque faporem mdzdent

Vide tit. Ex-

10

emplum bonum.

fi fpes regni coeleftis illis immifceatur. Vlde

tit. Bestitudo.

qm

VIL Ex occafione thematls

Simile eft Ft-

en

Xll, Ex occafione thematis ; .Kf f me pa-

num celorum grano. Sinayis. Matth. 13. . Pof-

rabolis . uon. loguebatur. íllis : Oftendi poffunt

lo

i

u

nt afferri caufæ, cur manfio in coehs regnum

u

$

caufze, cur Chriftus per parabolas fit locutus ;

dicatur, nimirum ob tres caufas. 1. Quia bea-

nimirum 1:. Quia Parabolze propter collano-

[D.

ti omnes ut Reges erunt fummo in honore ,

nem fenfibilium cum fpiritualibus perquam.

J

juxta illud : Nmus honorificati funt amici tui

efficaces fant ad voluntatem noftram. flecten-

por

eus : nimis confortatus eft principatus eo-

dam, uti, Propheta Nathan in Davide exper-.

ffld«

fm. 2. Hdbebunt ut Reges , quod volent ,

tus eft. 2. Quia Parabolae perienflbiles fpecies

fe

aec ullus eorum voluntati repugnabit. 3. E-

propofitje firmius haerent in memoria, uti.

Jum

runt potentes ut Reges; hinc absque ullo

1pf1met quotidie experimur. 3. .Propter mo-.

fimore caujusque mali erunt, ut merito in illis

p

rem Sapientum , & Syrorum, qui ,

ut paucis

gl

verïfxcatum cenfeatur , quod Seneca dixit :

multa & fapienter dicerent, affi duo parabolis, .

y'o-

Rex eft, qui metuit nihil, Rex elt , quique cu-

Vide

utebautur. Unde inferatur, magnam parabo-

4*

it nihil, hoc regnum fibi quisque dat

lis a Chrifto prolatis reverentiam habendam,

g

tit. Béatitudo & Fabrum conc. 3.

ma-

[

& do&rinas , quee per illas infinuantur ,

'VIIL. Ex eodem themate poffant indicari

gno fervore executioni mandandas , maxime:

tria minima bona , quz in magnam arborem

duas., quz'in hodierno Evangelio proponun-

excrefcunü

feu copmfos fru&us afferunt ,

tur ; ideoque explicandzs funt ,

v apud

Fabrum conc. 8. v1dere eft,

quorum primum eft intentio bona, quze facit ,

/Iplfl

ut omnla

era mer 1t0f 1a re

ni coeleftis fiapt.

E

-

:i

"

ET

hd

ohm. Bibl. Man.

om. I1l.

PRO

10d0

Ppppz

h

668

Index Concionatorius

tis. 2. Vineze feu animze pr'eftantia.. 5; L2«

V*— — À

PRO DOMINICA SEPTUA.

boris facilitas & jucunditas. 4. Mercedis

GESIM .

quantitas, qu3* ex vini ltificantis. compa«

ratione explicari poteft. Vide Beatitudo.

Anima. Labor. item Fabrum conc.

1. &

1]

T €$ vos in vineam meam. Matth. 2o. Po-

teft oftendi, cuilibet vineam effe commif-

them. 1. in Sylva.

fam , fcil. animam fuam ; quam nobilis au-

VIII. Ex occafione themati

s ejusdem pof—

C o 2 €S 3 n

tem hzec vinea fit, colligi poffe ex vino lzeti-

funt explicari media , quibus vinea fructuo-

tize, quod inde hauriri poteft , fcilicet zeternze

fior effici queat. Qualia funt 1. Sidiligen-

[

felicitatis, quae proin breviter explicanda.

ter ftercoretur, id quod per humilitatem fie-

|

Dein inferatur, quam zequum fit, ut in hac vi-

ri debet. 2. Si bene fodiatur per conftantem

nea ftrenue laboremus, fodiendo per humili-

laborem. 3. Si diligenter paítnetur per

ï

tatem, paftinando per mortificationem , alli-

mortificationem inordinatorum affectuum.

gando per amorem, & fimilia alia officia ex-

4. Si firmiter alligentur palmites feu a&io-

Pl

ercendo , de quibus vide Fabrum conc. 3

nes noítrz ipfi viti per bonam intentionem

(

Item tit. Anima, & Beatitudo.

feu conformitatem voluntatis noftrae cum di«

vina. Vide Fabrum conc. 3.

(

— A. Quid hic flátir tota die otiofi ? Matth, 20.

li

Poteft vitium otiofitatis diffuaderi ex damnis,

IX. Ex occafione thematis : Tolle , quod

k

quxe fecum folet afferre ; fimulque medium

tuum efl , €9 vade

oftendi poteft , quomodo

quivis homo contentus effe debeat mercede

TF

unum aut alterum pro eo de

s.

vitando offerrL

Ad

(

De quo vide tit. Otium.

fuorum operum, quam illi Deus dabit.

v

H Axüt primo mane conducere operarior.

quem finem exemplum Beatorum in colis

il

Matth. 2o. Poteít oftendi, quam felices fe

proponi, cautzeque indicari poffunt, curqui-

ü

plerumq; 2eftiment operarii, fi conducantur

vis illorum fua gloria contentiífimus fit , uti

ab aliquo, quanto feliciores autem fe reputa-

Faber conc. 4.fufe oftendit.

il

re debeant operarii a Chrifto vocati, utpo-

X. Ex occafione thematis : Zceigientermur-

9

te quorum labor eftlonge honeftior ob di-

murabant adver[us Patremfamilias : Oftendi po-

gnitatem vineze, utilior ob mercedis magni-

teft , quod nemo caufam habeat invidendi al-

]

tudinem , jucundior tum ob fociorum praefen-

teri majora dona, quze accepit a Deo. 1.Quia

d

tiam , tum ob folatiorum celeftium copiam ,

omnes 2equaliter participare poffunt füummum

p

levior ob Chrifti & gratize Cooperantis auxi-

bonum hominis, fcilicet voluntatem & benc-

ü

lium. Vide tit. Labor.

[

placitum Dei , juxtaillud Davidis : Particeps

li

IV. n oculus tuur nequam efl , quia ego bonus

ego fum omnium timentium te, & cuftodien-

umn? Matth. 20. Poteít invidi» vitium dif-

tium mandata tua. .. 2. Quia poteft quivis al-

It

fuaderi ex damnis, que creare folet , fimulque

terius donum fuum facere.congaudendo , ut

M

unum vel alterum medium ad illud vitan-

S. Ambrofius docet dicens: Habet aliquis

dum offerri ; pro quo vide tit. Invidia $. 10.

Virginitatem ?. congaudeilli, &tuaeft. 3.

hi

& 11.n. 4. & 5.

Quia fumm

commembra , fratres & focii;

b

V

-V. Focm operarior , €9 vedde illis mercedem.

Vide tit. Invidia, & Fabrum conc. 7.-

Matth. 2o. Oftendi poteft , quam magna fit

XI. Ex occafione thematis; Sic erunt novi];ï

tx

merces , quam Deus (uis operariis tribuere

fimi. primi : Matth. 20. Oftendi poteft , quo-

Ó

f

folet , id quod ex tribus proprietatibus , quze

modo brevi. tempore aliquis in meritis & glo-

in mercede optari folent , colligi poteft. Nam

ria aliis in magno gradu fanctitatis conftitu«

Y

1. Eft copiofa in fe, feu quoad fubftantiam ,

tis zequari poffit , nimirum 1. Per tres illas

Lit

utpote de qua Deus Abrahamo Gen. 15. di-

virtutes, per quas Chriftas nomen füper o-

p

xit : Ego fum merces tua magna nimis, 2.

mne nomen acquifivit , dum Jumiliavit Íe ,

NI

Eft certa, quia qui promifit , fallere nec vult,

fatus obediens asque ad mortem crucis per

generofam patie

(

nec poteft. Hinc diligenter mox peracto labo-

ntiam ; de quiþus,ï-vide fpe«

"

til

ve juífit vocári operarios , & illis mercedem

ciales titulos.

*

Xe

f01Vib

3. Secura eft , quia ubi femel accepta

XIL. Ex occafione thematis : JMurmura-

Wt

eft, amitti amplius non poteft; quae omnia

bant adverfus Patremfanilias : Oftendi poteft,-

ex iis, quze tit, Beatitudo dicuntur , facile

quomodo aliquis invidiam paífivam evitare-

l

amplificari poffunt,

poffit, nimirum t. Si nulla in re eximius

Q

VI. Multi enim [unt vocati , pauci vero

effe velit. 2. Si bona fua non oftentet. - 3.

l

elefti. Matth. 2o. Poteft oftendi, quam pauci

Si opes fuas duro labore comparet. 4. Si

at

fint, qui vocationi fuze fincere refpondeant.

bona fua libenter aliis communicet. Si con-

N

Declaretur ergo imprimis , quid fit vocationi

temnat invidos , quos evitare

nequit,- þVidQ.

Q

refpondere. . Dein quam paucifint, quiid,

Fabrum conc. 7.lit. H

«t

quod profitentur, opere confirment. Denique

o

excitentur auditores, ut faltem ipfi ex nume--

OMINICA SEX

De

Yo paucorum ele&orum effe conentur.

Vide

PRO D

GESIM E.

"d*

tit. Chriftianus.

of

VII. Ex occafione thematis : 7te €? vor in

L

vineam meam: Matth. 2o0. Oftendi poffunt. mo-

N

E

Xüt ., qui

feminat: , ]Z*;m'mre femen fum :

3li

tiva ad animam fuam velut vineamrite colen-

T7OHIENC. 8v

Poteft concionator feminanti $

ag(

dam:,, mmxrum I. Benevo?entia Dgi vocan-

verbum Dei femlm comparati , & oftendi

&t

quam

-

" Evangelia Dom;ïnïmrnm.

669

U

edis

quam divetfos fru&us & effe&us pariat hoc

& q.ui* agunt puriffime, quia Dens vult, cente-

a«

femen ; duim apud aliquos caditfecus viat ,

fimum, Sic etiam qui patiuntur vquanimiter,

g.

apud illos videlicet, qui vel garriunt, vel dor-

ita ut non murmurent, nec indigaentur, trige-

u

miunt, vel non attendunt füb concione : apud

fimum fru&um afferunt ; qui libenter & ala-

aliosin fpinas , dum illud contemnunt , vel

criter patiuntur, fexagefimum ; qui conftanter

D

aliis potius, quam fibi applicant: apud alios in

usque ad finem , centefimum.

^

3

' Vide tit.

us

petram, apud obítinatos Ícilicet, & confuetu-

Relignatio & Patientia.

h

A

dinarios peccatores : apud aliosin terram bo-

Vil Ex occafione thematis : Z[id cecidit

1à,

nam, dum audiunt, & fibi applicant, fed cum

juxta vimn , €9 concultatum vf : Luc. c. 8,

m

diverfa applicatione, unde aliud trigefimum ,

Oftendi poteft, quomodo verbum Dei juxta

aliud centefimum fruc&tum affert , apud eos

nm

pet

viam cadat, nempe r. Apud eos , qui terre-

maxime , qui etiam aliis audita in concione

nis implicantur. 2. Apud eos, qui id contem-

L

pfoponunt. Vide tit. Verbum Dei,

nunt. g. Ápud eos, quiillius ftatim iterum

ZAüc. 8. Gftendi

oblivifcunt.

Vide tit. Verbum Dei

lvl

M. ZHliud. cecidit n [uisias.

" ltem

| *ï'

poteft, cur Chriftus divitifs fpinis compara-

Fabrum conc. r.

verit, nempe 1. Quia fodicant animum poffi-

VIII. Ex occafione thematis : Zliud. cect-

tll

nj

dentis fpinis immodici deliderii , ante polfef-

üit [upra vetram : Oftendi poteft, quinam in-

fionem: curarum & timo*is in poffeffione: do-

telligautur per hanc petram , nempe 1. Du-

l000

eüe

loris & triftitize in amiflione , & przeterea fpi-

ri & obftinati. 2. Qui certo vitio adhzerent.

nis peccati & male confcientize. 2.Quia fuffo-

3. Inconítantes

hT

cant femen verbi Dei, hinc difficile intrare di-

& Fabrum lit. C.

, de quibus vide üit. citatos,

Jeii:

i

vitem in regnum coelorum. 3. Quia prae aliis

IX. Ex occafione thematis * liud cecidit

fubminiftrant pabulum igni zeterno, uti exper-

inter [pinat : Oftendi poteft, quinam perterram.

uti

tus eft dives Epulo. — Vide tit. Divitize.

fpinofam intelligantur, nimitum 1. Qui nimis

IH ZMiud cecidit fecus viam. Luc. 8. Pof

folicitudinibus fe onerant. 2». Qui divitis iü

T«

funt tribulationes comparari cum femine , &

ordinate adhzerent.

|D

V

3. Qui veluptatibus de-

oftendi , quam pretiofum fit femen , utpote

diti funt. Vide iterum tit. cc.

12

quod tantum fructum in áltera vita producit,

X. Ex occafione thematis :

Allind cecidit m

2:&

deinde vero pariter probari, quomodo apud

terram bonem : Poteft oftendi, illos homines

li

plerosque cadant fecus viam,id eft)nullum fra-

cenferi terram optimam,qui ftatu fuo contenti,

stl

Gum ferant, dum ex neceflitate potius , vel

voiuntati & difpofitioni divinze acquiefcunt

£0$

cum impatientia tolerantur, quam ex chri-

ad quod incitari deberent triplici titulo, i.Quia

l

ftiana patientia, quze omnia facile ex iis, qu?e

Deus fapienti(fime omnia difponit, atque adeo

al

tit. Patientia, & tit. Crux dicuntar , amplifi-

unumquemq; ad ftatum ei convenienti(fimum

m

cari poffunt.

vocat. 2. Quia in quovis ftatu quisque perfe-

1V. m zorde bomo €9 oplimo audientey ver-

qui$

&us fieri poteft, 3. Quia, quod deeft in ftatus

3

bum retinent ilud, €9 fruum afferunt in. pa-

qualitate , fervore fpiritus compenfare poteit.

Xl

Aientia, Luc. c. 8. Oltendi poteft , quomodo

Vide Fabrum conc. 4. -

verbum Dei audiri aut legi debeat , ut opta-

XLEx occafione thematis ejusdem poteft o«

il

tus fraé&tus referatur , fcilicet in corde bono

ftendi,cur aliqui exfeine verbi divini optatum

& optimo, feryando tres conditiones a Tho-

]

fructum non ferant.1.Quia mala intentione au-

fu

ma Kemp. l. 1. c. 5. przefcriptas, dum ait: Si

diunt.^.Quia fibi non applicant,fed aliis.3.Quia

*

u"

vis profectum haurire , lege humiliter ( cum

non confervant, nec ruminant. Quae fuftus vi-

! as

voluntate parata ad omnem Dei nutum ) fim-

de fno lóco, Item in Fabro conc. 5. & 6.

!0

pliciter ( veritatem in fcriptura concionibus

XIl. Ex occafione thematis: Éxiit , qui fz.

Jex

querendo , non éloquentiam ) & fideliter

minat , feminare [imen fuaum : Poteft oftendi

( utilitatem in verbo Dei quzrendo, non fub-

triplex femen,quod Deus fpargitin agrum ho«

ptf

tilitatem fermonis: necindagando, quis di-

minis , quorum primum funt infpirationes di«

xerit, fed quid dicatur. Vide

plura c. cit. &

vinze; Secundum occafiones bene agendi; Ter-

tit. Verbum Dei.

tium occafiones patiendi ; fimulque declare-

i/

u

21

V. d tempus. credunt , 69 in tempore tenta-

tur, quam diveríum fru&um in diverfis homie

tionir recedunt. Luc.8. Oftendi poteft , unde

A

colligi poffit, quod verbum Dei in terram bo-

nibus afferant hzec femina. Vide tit. cit. -

Ju3

nam ceciderit , fi videlicet radicem fixerit in

*

PRO DOMINICA QUIN-

animo auditorum , id eft, fi ferium & folidum

4

M

n

vropofitum: eonceperint do&rinam propofi-

tamita practicandi, ut pernullam tentationem

Cre afcendimur Sterofolymam, & tonfumm&;

jd

a tali praxi abduei fe (inant. Quales téntatio-

LP

buntur ommia, que [cripta [unt per Prophies

nes aliquot breviter proponi poffunt. Vide tit.

has de filio hominis Luc. 18. Oftendi poteft ,

Perfeverantia, & tit. Verbum Dei,

quomodo vere paffio Chrifti hoc tempore re«

Vl Et ortum fecit fruftum centuplum. Yuic. g.

novetur , quamque adeo triftari potius & con-

Oftendi potefít, quomodo ex iis , quae agimus

dolere Chrifto hoc tempore, quam lzetari muia

& patimur,alia trigefimum,alia fexagefimum,

tum debeamus.Vide tit.Bacchanalia.S. 10,n.2,

alia centefimum fructum referant , nempe qui.

IL. Cacur quidam fedebat juxta viam.. Luc.184

H

agunt, qua? Deus vult , trigefimum; qui agunt

Oftendatur , quam apte hoc Evangelium hoc.

"

etiam modo, quo Deus vult, fexagefimum ;

tönïpö'r'ä legatur ,

quia nunquam tmagis coeci

il

fupt

'PPPS

670

Index . Concionatortus

funt homines , quam hoc tempore ; cum nec

tandi oftendi , nt Faber corc. 2. & in'Sylv'a—

vanitatem , nec ftultitiam , nec infelicitatem

them. 3. facit.

eorum , quz& his diebus infaniunt, videant; di-

XI. Ex occafione ejusdem thematis oftendi

ä

cat ergo concionator , fe vifum illis reftitutu-

poteft, quze fit bona ftultitia; nimirum 1. Qui

rum , & facturum , ut hzc tria omnia clare

non vindicare ftudent. 2.Qui cceecam obedien-

P

videant, Videl. c. n. 5

tiam exercent. 3.Qui mundi vanitatem conte-

Ill. Domine , ut videum. Luc.18. Poffunt

mnunt. 4. Qui timoratze funt confcientize. De

fraudes , quibus dzemon hoc tempore homi-

quo conceptu vide Fabrum conc. 7.

qï

n1

nibus illudit, detegi , fimulque modus , quo

..XIL. Ex occafione thematis ejusdem poteft

Ü

eas declinare & eludere poffint , oftendi,

oftendi origo Bacchanalium, & inde deduci ,

r

pro quo vide l, c. n. r.

quam foda & damnabilia fint Bacchanalia ,

IV. Ex eodem themate oftendi poffunt va-

quamque adeo caute celebranda ; quem in fi-

rie ftultiti:e , quze hoc tempore committun-

nem illa Abimelechi cautela inculcari poterit:

tur , nempe ftultitia larvatorum, potatorum ,

luforum; & fingulis larvze detrahi , id eft, eo-

Quocunque perrexeris , memento te depre-

henfum. Vide Fabrum conc, 4

j

xum ineptize demonftrari & corri

vide l. c. & tit. Ebrietas.

gi; de quo

PR 0 FE Rlïäx] .1'v, : 'CIN"E-

V. Idem ex eodem themate poffet narrari ,

g

velin memoriam revocari hiftoria de Regeil-

lo, cui Senex grandzvus fapientiam vendidit,

I.

U,

"n jej-zmatz'.r' , molite feri ficut. hurpocri-

juffitque aate omnes a&iones confiderare ,

C

t« trifle. Matth. c. 6. Oftendi. poteft ,

quem exitum fint habiturze , quam vide tit.

cur jejunium quadragefimale fit inftitutum ,

120. $. 7. Simulque fuaderi , quem exitum

Ífcilicet propter quatuor effe&tus ab ecclefia

f

habitura fit res familiaris feu opes , dein cor-

in hodierna

praefatione indicaþos ; Quos vide

us, & tandem anima feu conícientia , fi

tit. 2. S. 1 1. n. 4.

Q

3

octempus , utíolet , tam infolenter tranfi-

II. ÉEx eodem themate oftendi poteft , ec-

t

gant. De quo vide tit. Bacchanalia varia

clefiam imitari hoc tempore Reginam Efther.

damna exemplis demonftrata.

á

;

c. I4. confugientem ad Dominum , cinere im-

VI, Tradetur gentibus , €9 illudetur. L.

uc. 18.

plentem caput, luctui vacantem &c. & dicen-

Narrari poteft, quid S.Gertrudis hoc tempore

viderit, fcilicet Chriftumad fimilitudinem lan-

tem: Vade & congrega omnes &c. Efther. g.

ec^ —C€56o C "—

de quo vide l, c. n. 1.

guentis füpra pe&tus recambere, uti in tit. 15.

lll. Item poteft oftendi modus rite perfi-

$-4-n.3.refertur,fimulque oftendi,quomodo re-

ciendi hoc jejunium, de quo videl. c. n. 12.

focillari debeat, de quo vide l. c. S. 10. n. 4.

IV. Item varia media confortativa offerri

VII. Ex occafione thematis : Filiur homtnis

pro facilius tolerando jejunio, quorum tria of-

iradetur gentibur , €9 illudetur : Luc. 13. Often-

fert 5. Ambrofius l. de offic. dum ait : Jejunii

datur,quomodo Chriftus tradetur gentibus, id

labor compenfatur mentis placiditate

feu

eft illis, qui tempore Bacchanalium vivuntut

hilaritate ) levatur ufu, fallitur negotio : qui-

Ethnici,nullum Deum quafi agnofcentes,juxta

bus pro quarto addi poteft exem

- —— 674 $2 fa. R f

illud Pfalmi : Dixit infipiens , .non eft Deus.

plum Chrifti,

s

de quo vide tit. 2. S. 11. n. 13.-

4. Oftendatur, quomodo illudatur hoc teim-

V. Memento homo , quia gulvis es , €9 in pit-

pore, dum perinde peccant , ac fi Chriftus fa-

verem reverteris, Ecclefia. . Poteft cinis bene-

ciem velatam habens non videret eorum

dictus pro tabaco offerri, & oftendi, quomodo

peccata. Vide plura tit. Bacchanalia.

tollat memoria mortis noxios humores tripli-

VIIL Ex occafione ejusdem thematis dici

cis concupifcentize, divitiarum , voluptatum ,

* — --- "P L m

potéft, citatum thema etiam hominibus hoc

& honorum. Pro

quo vide tit. Mors. & tit.

tempore applicari poffe, ut qui vel maxime

Concupifcentia.

illudantur a deemone, ut Do&or a pictore ,

VL ..Emendemus in. melius , quæi ignoranter

qui juffus pingerelarvam , iterum delevit il-

geccavituus.. Eccl. in Miff. Oftendi poteft, ha-

lam, ficque effecit , ut Do&or putaus fe lat-

&enus Bacchanalia corporis fuiffe celebrata ,.

vatum eflevariasineptias committeret. Tales

deinceps Bacchanalia anime celebranda effe,

colores falfi autem funt 1. Nemo nos nofcit.

2. In Bacchanalibus omnia licent.

atque adeo, ficut prius comeffationibus , ita

3. In

nunc jejunio vacandum; ficut prius.rifui & 12e-

Quadragefima omnia peccata eadem opera

titize, ita nunc lu&tui & pizetriftitize indulgen-

confiteri licebit.: Vide tit, cit.

dum: ficut prius cum hominibus ludicra & no-

IX. Ex occafione thematis : Domine , ut

xia converfatio inftitata , ita nunc cum Deo

;

videam : Poteft oftendi , quid videre hoc tem-

feria & pia: denique ficut prius pecunize pro-

*

pore debeamus , fcilicet 1. Vanitatem gau-

dige in luxum & larvas diífipatze, ita nunc fa-

diotum in his Bacchanalibus percipi folito-

lubriter in pauperes diftribuendze. . Pro qip

rum. 2. Stultitiam committi hoc tempore

folitam. 3. Infelicitatem ob damna fequi foli-

vide tit. Abftinentia, Mifericordia ; Oratio. .

ta in opibus, fama , corpore, & anima. Vide

.þRo DOM

INICA L QUADRA-

cit. tit. & Fabrum conc. 3.

GESIMJE.

. X. Ex eodem themate poteft ftultitia &

cccitas ebriorum , faltatorum , & larvato-

»

Uä'u.r et JEfus in dg/k?tüm aü fpihï,

;um' rrlxu.ltiplex, fimulque medig ilam evi-

tu, ut. tentaretur a diabolo. . Matth. 4..

Often-

In Eoangeha Domimicarum.

671

O&cndï*poffunt caufä, xcur Chbriflus tentari

VIL. Ex occafione thematis: Cuim jejue

voluerit , nimirum ut fuo: exempio doceret.

paffet quadraginta diebus €? uoclibus , pojlea

militiani effe vicam hominis fuper cerram: ut

efuriit: Matth. c. 4.. Poteft origojejuniiQaa-

modum certandi & vincendi indicaret , & qu&

dragefimalis, caufie inftitutionis, & modus ob-

[ervandi indicarig de quo videfuoloco. Item

ï

przmia certantibus fint promiffa. — Vide tit.

Y

'Tentatio, & Thom. Kemp.l. 1.c. 13.

Fabrum conc. 7. &inSylva them. r.

[l. Exeodem thematepoteft oftendi,quid

ViHi. Ex eodem themate poreft oftendi,

quivis Chriftianusante , in, & pofttentatio-

quid agendum fit tempore Quadragefimz;

nem obíervaredebeat, ut optatum ex tenta-

nempe 1. Corpus caftiganduin per jejunium

& alias mortificationes.

2. Orationi vacane

tionibus fru&um reportet. De quo vide pa-

riter cit. tit, Tentatio.

dum; hinc longiores preces ab Eccle6ainfti-

tuuntur, 3.Pallio Chrifti frequenrer contide-

L

IHI. Et ecce zdngelt accefferunt ,. C? mini-

fivabant ei. Matth. 4.. Poteít oftendi exem-

randa, quem in finem imagines eam reprafen-

tantes proponuntur, 4. Poenitentia agenda,

plo Chrifti fru&us tentationum, fcilicet quod

per recufationem earum rerum, quas in tenta-

quam ob caufam Pfalmus Ai/erere cantatur,

tioneobtulit Dzmon, omnia perfectiori mo-

"autrecitatur. VideFabrum conc. 6. & in

*

N

Syg-

doobtineantur, uti inductione probari poteft,

va Dom. 3. Quadr. them. ;.

T

Hinc Apoc. 2. dicitur: Vincenti dabo man-

IX. Ex occafione thematis:

Du&us eft

na. &c. Videcit.tit.

J Efus iu dejertum , ut. tentavétur à Dialolo:

IV. Cumjejunaffet quadvaginta diebus &?

poffunt motiva ad certamen cum..Dzmone

t

go&hibus, poffea efurtit, Matth. 4. Potett com-

proponi, nempe 1. Exemplum Chrifti velut

parátio pifcium (aut certe ciborum quadrags-

Ducis. 3. Dei prefentia & auxilium. 3. Dz-

[a

monis füperbia & imbecillitas. 4. Coronz vi-

fimalium) cum pifce, qui Tobiam juniorem de*

iV

vorare volait, inftirai, &inde fru&tus jejunii

Goribus promiffz przftantia , de quo vide tit.

Tentatio, & Fabrum cenc. r.

quadrage(imalis demon(trari; pro quo vide

tit. Ab(tinentia. S. 11. 0. 2. & $. 3. n.30. & feq.

X. Ex eodem themate poflunt oftendi

:

V. Ex ejusdem thematis occafione poíTunt

conditiones ad milites Chriftianos requifitz ;

Auditores adjejunium magnum & generale,

nempe r. Utparent(e & arment ad przlium.

1l

de quo S. Augu(tinus fup.Joan.dixit: Magaum

2.,Ut invocent Dei auxilium. 3. Ut Demoni

tentanti fortiter fe opponant. 4. Ut partam

& generale jejunium eít abftinere ab iniquita-

tibus, & illicitis voluptatibus: excitari, &o.

vi&oriam Deo adícribant; de quo vide cit.

tic. & Fabrum.

ftendi 1. Quod magis fit neceffarium, quia (ine

hoc corporale jejunium parum aut nihil pro*

XIl. Ex occafionethematis:

1Cum jegunaf-

deft,uti ex tit. 2. . 3. n. 1. 2. 3. & 4. videre eft.

Jét. 40. diebus €? nio&it£bus poffea efuriit: po-

QH

2. Quod magis utilefit , quia magis vitia com-

teft explicari varium jejunium, (cilicet 1. Na-

lii

elevat, virtutemlargitur &

turale. 2.Philofophicum. 3. Ecclefiaflicum.

primit, mentermn

lep-

premia, videl.c.n. 30. &(eg. 3. Quod magis

4. Magnum & generale, quo a peccatis abfti-

tl

jucundum fit, quia (ieft gaudium in hocmun-

netur, quod propterea ob necetffitatem & uti-

litatem fpecialiter commendandum eft , uci

('5'

do,hoc utique poffidet puri cordis homo, tefte

l

"'Thom. Kemp. 1. 3. c. 6. videtit. Confcientia.

fuo loco videre eft.

XIl. Ex eodem themate po;e& ibiunii uti-

TA

4. Quod magis gratum Deo & SanGisfit, tum

'e

quia difficilius eft vincere feipfam & cupidita-

litas per featentiam Siracidisc. 37. commen-

tesfüas, tumquia defiderium Dei & Sandto-

dari, dumait: Quiabflizens eff , adjiciet vi-

do

i

rum,quo ante omnia peccatum vitari, & man-

tam, Ícilicet naturalem corporis, fpiritualem

data Dei obfervari defiderant, magis impletur.

animz, gratiz, & glorie, quz facile ex noftris

(

j. Quia magisdiuturnum eft, cum perpetuo

no;atis & ex Aloe P. Drexelii p.xq'.obayri poffunt.,

duret, cor

orale autem certis dumtgxat teme

PRO DOMINICA Il. QUADRA

7

poribus obfervetur.

GESIMJE.

]

"

- E. Hec omnia tibi dabo, Matt

h. 4. Po-

n

teftinprimisdici, hzcverba: TiJidabo: non

immerito a quibusdam magneti comparari,

3 Efus Petmm €? Sacobum, &

fe.

I J;wft

Joanuem. Matth. 17. Poteft oítendi,

l

juxtailludPoetz: Cunda trahuntad fe Mag-

lp

nates aurea, ficut ad fs Magnetesferrea cun-

cur hos tres Difcipulos Chriftus hic in mon*

&atrahunt. Oftendaturautem poftea, quam

tem Thabor, & poftea in montem Oliveti

e

i

divería (int promiffa Mundi &Dei. Nam 1.

tempore Paflionis affumpferit; nimirum ut

Promiffa mundi fünt fal(a, Dei vera & folida.

oftenderet iaprimis, quos magis diligeret, &

Jeó

in focios laborum & gaudiorum affümere cu-

f0

5. Illafünt noxia, quiaquieavult capere, de-

betcaderea gratia Dei', ab hareditate & glo-

peret, nempe eos, qui in fide (quos Petrus

l

riacoclefti ininfernum; ifta utiliffima, utpote

denotat,

fpe & fiducia (quos Jacobus repre-

&

Juo

ad zternam felicitatem juvantia. 3. llla modi-

fentat;)

in caritate (quorum foannes figue.

ca, quià nonni(i minimaterrz particula; hzc

ra eft;) excellunt. Deindeutoftenderet, Dif-

ingentia, &Datoredigna. 4. llla incerta &

cipulos füos , ficut Socii gaudiorum fünt , ita

.

fallacia,hzc certa & infallibilia, quz omnia fa-

& paífionum focios effe debere. — Excitandi

cile poffunt fufius amplificari ex tit. Deus, &

ergo Auditores, ut iisdem virtutibus ftu-

tit. Mundus. Vide etiam Thom. Kemp. l. 3.

deant, (ipariter dilecti Difcipulieffe velint.

if

lL. Ducit Z)os im monutem excelfum.

e. 3. & Faþrum. inhac Dom. conc. 3.

Mattþf

672

l?gzïex Concionatorius.

Matth. 17; Oftend*i poteft caufa, cur Chri-

minem transfigurari po'(ïïxc & debeat, fi fcili«

L

ftus gloriam fuam in monte Apoftolis oftende-

cet i. Veftimenta animz fiant alba ficut nix

pu

t

rit, nimirum ut indicaret ; non poíTead glo-

per poenitentiam.

2. Si fplendeat faciesejus

j

riam Dei videndam perveniri , nifi priusmul-

ficutSol per novz vite melioraexempla. 3.

(à

tw difficultates & labores , & tribulationes

Si aícendat montem perfectionis Chriftianz

n

perferantur, cum decretum fit, quod per

& füperet omnes difficultates in ea affequenda

n

multas tribulationes oporteat introire inReg-

occurrentes.

4. Si affümat fecum fidem,

num Dei.

Oftendatur ergo, quam liben:cr

ti!

fpem ,' & charitatem per tresdifcipulos indi-

hunc montem fcandere debeant , cum fecuri

catas; fic Deus de eo dicet : Hic eít filius

ph

fint, quod ibi zcernum permanere liceat, &

meus diledus, in quo mihi benecompl

Vide tit.

*ani'

G

dicere: Bonum efít nos hic effc.

VideFabruminSylvathem. 1.

qi

Beatitudo & Crux.

Vlil. Ex occafione thematis: PDozum ef?

lil. Ez trazsfiguratus eff aute eos. Matth.

52osbice/f?: Poteft familiaritas cum JEfu com-

37. Oftendipoteft, quaata fit pulchritudo &

mendariexeo, quod, ut ThomasKemp. l. 2.

)

amabilitas Dei, & 1. Demonflrari, quantope-

C. 8. ait, effe cum JEfu dulcis fit Paradifus;

repulchritudo corporalis haCtenus rapuerit &

trq

quia cum illo adeft omnis boni przfentia,

a

«tiamnum rapíat in füi amorem humana cor-

omnis mali (veri, id eft , peccati) abfentia,

Ü

da, id quod per exempla probari poteft, &

& utriusque indefinentia.

. Vide cixt. cap. &

(

dicta, de quibus videtit. Forma.. 2.Inferri po-

tit. Chriítus.

Xeft, quanto majores vires habitura fit infi-

IX. Exoccafionethematis : //c e/f ff

Zius

Í

nita pulchritudo Dei, qux per totam zter-

meus dile&us : Oftendi poteft, cur Chriftus

nitatem occupabit & fatiabit omnesSan&cs :

[v

tantopere fuerit dile&tus a Deo Patre; nem-

utetiam SalomonSap. 13. indicavit, dicens:

pe 1. Quia folam illius gloriam qusefivit.

25

Quorum (i fpecie &c.

Concludaturergo, fi

3.

(

Quia obediens illi fuit usquead mortem.

l

Jacobo olim Rachel omnes annos in labore

Quia homines velut Filios & imagines ipíius

confümptos breves fetit & jucundos Gen. 29.

li

eterni Patris ab interitu fempiterno vindica-

Ü

quanto magis leves omnes labores & tribula-

vit.

Unde A«uditores ad imitationem harum

t

tiones factura fit pulcherrima Deitas per to-

virtutum excitentur , fiquidem dilecti ejus-

tam zternitatem videnda & amanda.

Vide

dem Patris Filii effe velint.

Vide tit. [Ínten-

tit. Beatitado.

Y

H

.tio. Obed. Zelus.

C

t

IV. Bonum eff nos bic effé

: Matth. 17.

X. Ex occafionethematis: ZvYausfigurae

. Oftendatur eternz felicitatis magnitudo ex

tuseff ante eos: Poteritexeo, quod S. Lucas

quinque fontibus, ex quibus emanat; quos

dixerit: Factaeít, dumoraret, fpecies vul-

videtit. Beatitudo

conc.7.

X

S. L. n. 7. Item Fabrum

tusejusaltera: oftendi, orationem effe opti-

mum medium ad transfigarandum & immue

V. Hicefo Filius meus dileftus, in quo mibi

tandum hominem , juxta S. Auguftinum di-

£fene complacui. Matth. 17. . Ottendi poteft,

centem; Redle novit vivere, quirectenovit

quantum, & quam optabile fit hoc elogium; fi

erare.

Quia per orationem illuftratur intel-

enim Aulici tam beatos feexiftimant, fia Prín-

le&us ,. movetur & accenditur voluntas , &

ä

cipe,bomine fragili, infirmo, ejusdem naturz;

pafliones domantur. . De

quibus effectibus

cujus favor vanus, inconftans, & noxius po-

videFabrum conc. 9. lit. B.

1

Xl. Ex occafione thematis : Duxzt zllos

tius, quam utilis eft, fpecialiter diligantur,

quanto pluris zftimandum erit, interintimos

zu Tiontem excelfum feor/sn: Oftendi poffunt

Dei tam potentis & fapientis amicos numera.

caufz, cur eos in montem duxerit Chriftus ;

ri, an non ergo quivis alloquetur focios fuos

nempe 1. Ut doceret vimorationis , &oran-

disverbis, quibusolim Aulici Theodofii, tefte

dimodum, : 3. Ut doceret, non fine labore

S. Auguftino L 8. Confeff. 6. fe allocuti funt:

beatitudinem obtineri poffe.

3. Ut doceret,

Dic, quafote, omnibus noftrislaboribus quo

beatitudinem non ín hac vita, velutmiferia-

ambimus pervenire3 quid quzrimus ? cujus

rum valle, quarendam efíc.

conc. 10.lit. D.

- Vide Ifgb:fzm

rei canfa militamus? majorne poterit effe fpes

noftrainpalatio , quam ut amici Imperatoris

—KII. Ex eodem themate 'oftendi poteít

fimus? & ibi quid non fragile , plenumque

qualitas bonorum coeleftium , videlicet quod

periculis? & per quz pericula pervenitur ad

1. Sintyera ac folida.

2. Pura & (incera? - 3.

Secura & ftabilia.

grandius periculum; & quamdiu iftud erit ?.

4. Perfecta & completa.

amictsautem Dei, fi voluero,

j. Facili pretio comparabilia. Que omnia

í

i

e;*ce nunc fio.

fufius explicata videri

VI. JVemiui dixeritig o

i/z'onekz banc.

P

poffunt apud Fabrum

»

Matth. 17. Poteft oftendi, cur Chriftus tan-

Qonc. a

-

topere fua opera celari voluerit, fcilicetuc füo

PRO DOMINICA QUADR

- GESIMJE.

»

exemplo doceret, quantopere vana gloria fu-

gienda fit, utpote que opera noftra Deoinfi-

pida, nobis inania, proximo infru&tuofa facit,

I. mi 9E/izs eyicz"ehs Demonium , €7 iäud

cum nullam illis Deus benedictionem lar

gia-

erat mutum. Luc. 11. Dicere poteft Con-

tur.

Vide tit. Vana Gloria.

cionator, quzflionem interdum a nonnullis

VII. Ex occafione thematis: 7vansfigu.

moveri , ubidezmonium mutum maxime do-

ratus ef? agte eos: Matth. 17. Potelt oftendi,

minetur? & reGe refponderi, in templis id

quomodo etiam quivis peccator in alium ho-

thedra

maxime dominari; ibi namque in ca

L

: (dum .

.

**

In Euwlia Doninicarum.

673

llle

Confuetudo.S; 3. & 8. & Fabrum conc. 1o.

QY

(dum concionatores ob metum auditorum

ht. L.

]

üg

veritatem dicere verentur. ) in confeffionali-

bus ( dum peccatores . peccata fua fincere &

VI. JBeatur venter , qui te portavit. Luc.. 11.

»

Dicere poteft concionator , id, quod in ho-

Fa

integra confiteri erubefcunt , ) in fubfelliis ,

ïda

(dum ora ad orationem aperienda occludit

dierno Evangelio contigit, etiam hodie quoti-

dsnon ) mutuuim daemonium dominatar ,

die contingere ; duro enim alium honoribus ,

n

alium divitiis , alium voluptatibus affluere ho-

d

l*

unde dicat , fe hoc daemonium eje&urumr, &

1. Oftenfurum , quare auditores libenter pa-

mines vident, & ipfi pariter exclamant: Bea-

lu

ti debeant dici veritatem. * 2. Cur fincere ex-

tus venter, qui te portavit : Sed Chriftum eos

T

Quin imo beati , qui au-

plicare debeant peccata fua in confeílione. 3

corrigere dicendo

Cur ferio orationem peragere .debeant , pro

diunt verbum Dei, & cuftodiunt illud; hi enim

g

poffident Deum & in ipfo omnia alia, , Unde

m

qua materia vide tit. Confeffio. tit. Veritas.

& tit. Oratio.

l

oftendatur 1. Quam falfo illi beatos putent

lL Et illud.erat smutum. Luc. rr.. Poteft

homines honoratos,divites &c. 2. Quanto

u$

verius beati dicantur , qui, uti verbum Dei

p

narrari, quod aliquando doemon ipfe faffus fit,

tres effe ddemones , qui plurimum homines

monet, Deum amant & poffident , quamque

la,

ad infernum pertrahant , quorum primus vo-

adeo vere dixerit Pfalmifta

Beatum. dixe-

runt populum.&c. Vide tit. Honor , Divitize ,

catur claudens cor , utícilicet ante peccatum

committendum non meminerint Dei , noviffi-

Voluptas, & tit. Deus.

Iuj

morum aut aliorum mediorum a peccato ab-

- VII. Ex occafione thematis: Cum venerit ,

us

Íterrentium , atque adeo non horreant illud

invenit eam [copis mundatam : Luc. 11. Poffunt

hi

committere. Secundus vocatur claudems o»,

damna rarz confeífionis , & frequentis com-

moda explicari, nempe 1. Quia ubirara con-

)

ne, ubi peccatum commiffum eft , illud rite

confiteantur. ^ Tertius claudens bur[am appel-

feífio eft, ibi multze lordes reperiuntur, & e

u$

latus conatur efficere, ne reftituant male ab-

contra. 2. Quia multze dzemonis machinatio-

nes inveniuntur , & viciffim. 3. Quia facilis

lata, & fic ipfa quoq ; peccata non remitti fa-

im

ciat. Ex his tamen tribus dzemonibus fe tan-

lapfus ad graviora. 4. Quia difücilis fit con-

d

tum hodie medium ejecturum,atque adeo pri-

feifio.

Vide Fabrum in Sylva no

va

1l

VIIL . Ex occafione thematis :

Erat. S'EJus

1mum caufas propofiturum & fraudes,per quas

claudit os ; deinde vero easdem folide refuta-

ejicien: demomium, €? ipfum erat mutum : Poteft

[

turum , de quo vide tit. Confeffio. S. 11. n. 9.

oftendi, quodnam fitillud d:2emonium mutum,

4$

fcilicet 1. Quod impedit,ne veritas,ubi oportet,

]. Cum fortis armatus cuftodit atrium [uum ,

in pace [unt ea , qua po[fidet.. Luc. 11. Poteft o-

dicatur. 2.Quod impedit;ne oratio debito tem-

l*

ftendi, quomodo amor aut timor Dei fit talis

pore fiat. a. Quod impedit, ne peccata in con-

fortis armatus, efficiatque, ut neque cupiditas

fellione rite aperiantur, Simulque oftendatur,

l

ardens , neque timiditas jacens feu timor tri-

quomodo expelli debeant hzec dzemonia. Vide

t

tit. Oratio. Confeffio. Mendacium.

bulationum pacem animze perturbare poffint,

"

quamque adeo folicite auditores curare de-

IX:Ex eodem themate dici poteft, Chriftum

beànt, ut hunc feu amorem,feu timorem atrio

quidem olim ejeciffe d2emonium mutum , fed

S

hodie magis garrulnfn daemonium ejiciendum,

ü$

cordi

s fuiadjungant, de quo vide tit. Chari*-

tas, & Timor Dei.

1. Quod incitat ad garriendum in templo..2.

j

IV. Revertar in domum m

eam Luc. zb s

Quod incitat ad detrahendum aut murmuran-

dum in colloquio. 3.Quod incitat ad impatien-

t

cat concionator , id, quod de immundo fpiri-

Z

tuin hoc Evangelio fcribitur , plerumque e-

tia verba , aut blafphemandum in ;ï.dvel"ütate

tiam immundis hominibus contingere ; nam

vel perfecutione. Quze omnia cur & quomodo

*

€]

À

icienda fint, demonftrandum. Vide tit, Lin-

ij

& hos exire per peccatum a domo paterna ,

per loca inaquofa voluptatum ambulare , fed

gua. Taciturnitas. Patientia. Blafphemia.

)

non invenire requiem , cum nulla res creata

X. Ex eodem themate poteft oftendi , quo-

l-

modo ejiciendum fit dzemonium garrulum ;

fatiare poífit animam Dei capacem ; id quod

fufius probari poteft ex tit. Charitas, & tit.

fcilicet ori appendendo feram parvulam rotu-

lisliteralibus conftantem , quae non aperiri

1

Concupífcentia. Sequendum proin , fed in

d

meliori fenfu, decretum immundi fpiritus, &

queat, nifi quando tria hzec verba , quze olim

dicendurh: Revertar in domum meam ad Pa-

monachus quidam janu:e appendit, neceilitas,

h

utilitas, charitas , prodeant. de quo vide tit.

à

trem per veram ponitentiam , & ibi quzeram

Taciturnitas & Lingua.

requiem , quam foris in rebus creatis fruftra

r

quzefivi. Quze amplificari polfunt per fimilitu-

XI. Ex occafione thematis : , Quin imo bra-

ti, qui audiunt verbum Dei , €9 cuflodiunt. illud :

dinem columbze a Noe ex arca dimiífze Gen.8.

& filii prodigi ad Patrem redeuntis, Luc. 15.

Poteftdici, quod mundani, quando vident

Vide tit. Poenitentia.

aliquem divitiis, honoribus & voluptatibus

affluentem, dicere foleant: Beatus venter, qui

V. Et

uni nov

iffuma . hominis illius pejora

grioribus.

uc. lI.

j

offunt damna male & in-

te portavit &c. Sed Chriftus hos omnes cor-

veteratze confuetudinis demonftrari , & o-

rigat dicendo, »ctius beatos effe, qui volunta-

ftendi , quomodo pofteriora talis hominis

tem Dei perfecte implent , hos enim veras di«

fiant pejora priotibus , quoad reatus gravi-

vitias, honores, & voluptates poffidere , id

quod fufius probandum ex titulis Divitize,

tatem , quoad poenze acerbitatem , & quoad

Honor. Voluptates. Refignatio.

em

endationis difficualtatem: , de quo vide tit.

XII.

. R. P. Lolm. ;Bibl. Mf:n. Tom. 111,

aQ?qq

674

Index *Comionat;fw

&

XIL. Ex occafione thematis : F?unt noviffima

auditores, ut prompte accedantad locum, ubí

Vd

fiominis illiur pejora prioribur : Poteft ftatus ho-

Chriftus per füos miaiftros hunc panem diftri-

al

minis malam confuetudinem habentis cum

buit, & cum modeftia decumbant, & de manu

de!

Pharaone ZEgyptiaco corüparari,& primo qui-

facerdotis illum accipiant.Vid, tit.Euchariftia.

dem oftendi,quomodo impediat animam fuam,

IV. Colligite , qu& [uperavervnt , fragmenta.

ol

ne Deo debitum cultum exhibeat, deinde ve-

Jo. 6. Narrari poteft, quod de monacho quo-

I

fo eam fugere volentem perfequatur , & tan-

dam in fpeculo magno Exempl. fcribitur,quod

g

dem in mari rubro paffionis & fanguinis Chri-

Ícilicet,cum micas in menfa juxta regulam fuo

jel

fti fübimmergatur ; pro quo conceptu vide tit,

tempore colligere neglexiffet , & poftea figno

ffe

|

j

Cpnfuetudo & Fabrum conc. $. lit. B.

finitze meníze dato eas citoin volam manus ab-

Ícondiffet,ut eas Superiori oftenderet,& poeni-

Vi

PRO DOMINICA IV. QUA-

tentiam peteret,Superior,dum manum mona-

DRAGESIM.E.

chus aperuit, in miros uniones micas conver-

(

fas viderit. Subinferatur,hoc miraculum qué-

q

T feguebdtuf eum multitudo magna. Joan.

vis fperare poffe, fi fragmenta varia diligenter

fllo

Í. E

6. Oftendatur , quare Chriftiani multo

colligat. r. De Euchariftico pane,nimirum re-

3magis fequi debeant Chriftum , quam Judzei,

minifcendo per totum diem accepti beneficii ,

j

f

nempe ob tres caufas.

1. Quia non morbos

atque per hanc memoriam ad gratias referen-

tantum corporales eorum fanavit , fed etiam

das,ad decentiam morum majorem templaque

&

irituales , auferendo peccatum originale. 2.

frequentanda fe excitando.2.De pane verbi di-

E

d

uia pane longe nobiliori SS.Euchariftize eos

vini unam alteramve doctrinam fibi ferio ap-

avit,in quo non unum , fed plurima mira-

plicando,frequenter ruminando,& in opus de-

EN

cula oftendit. 3. Quia verbum Dei etiam mo-

ducendo. 3. De pane naturali, diligenter reli-

do longe excellentiori proponit , fcilicet non

quias colligendo, & pauperibus diftribuendo 5

D

ex lege fcripta & dura, fed lege gratize & fua-

quae omnia quomodoin uniones coeleftes con-

vertantur , facile oftendi poteft ex di&tis tit.

h

vi defumptum , & ad fummam perfectionem

perducens. Oftendatur proin ulterius, quo-

Euchariftia, tit. Verbum Dei, & tit. Mifericor.

q

1nodo Chriftum fequi debeant, fcilicet mag-

V. Collegerunt ergo ,. €9 impleverunt duodecim

P

nam de ipfo seftimationem — concipiendo ,

cophinor fragmentorum. joan. 6. Oftendi po-

magna cum fiducia ad illum confugiendo ,

teft, quomodo Deus a liberalitate hominum

& do&rinam ipfius avide audiendo & praci-

fuperari fe non patiatur , atque adeo quanta

cando. Vide tit. Chriftus.

cum fiducia pauperibus eleemofyna , & aliis

Il Hoc autem dicebat tentans. eum,

Joan. 6.

miferis mifericordia fit diftribuenda, quem in

Poteft dici , merito dubitari poffe , quomodo

finem hiftoria de monafterio per duos fratres:

SS. Jacobus c. 1. dicere cum veritate potuerit ,

Duate , €$dabitur vobir ; ditate, uti in fpec.

quod Deus neminem tentet , cum tamen

Exempl. legere eft , perappofite narrabitur.

hic expreffe dicatar Philippum tentaffe ; fed

Vide etiam tit. Liberalitas & M

»

ife;icordia Co-

yefpondendum effe, quod S. Jacobus deten-

piofam materiam.

n

. VL Zlcceyit ergo

J Efus pan&: , '€8 , cum g»'a-l

tatione , prout fignificat impulfum ad malum,

Evangelium autem de tentatione, proutidem

tias egiffet , diflribwtt difcumbentibur. — Joan. 6

eft, ac prebatio feu inveftigatio internze difpo-

Poteft tum per Chrifti exemplum , tum per

fitionis hominis , locutum fit, & hoc modo

diicumbentium . ordinem & modeftiam o-

1

t. Per

Deum variis modis probare folere :

ftendi modus pie & chriftiane ad menfam

penurize permiífionem, ut probetfiduciam no-

accumbendi.

; Vidc - tit. Ogätio. Gratitudo.

ftram. 2. Perariditatis & defolationis immif-

Modeftia.

fionem , ut probet devotionem noftram , an

. VII. Ex occafione thematis : Zlccepit ergo

folida fit. .3. Per tribulationes immiffas , ut

«J Efur panes , €9. , cum gratias egiffet ,. diftri-

probet patientiam noftram. 4. Per tentatio-

buit difcumbentibus: Jo. c. 6. proponi poffunt

fs ass - us d E i — MR

num ad peccatum permiffionem , ut probet

caufz ; cur frequenter communicandum fit ,

amorem noftrum. Excitentur ergo auditores,

nempe r, Beneficium maximum inftitutio-

ut probationes iftas fortiter fuftineant, memo-

nis hujus facramenti. - 2. Summa noftra indi-

res do&rinze S. Jacobi c. 1. Omne gaudium

gentia. 3. Summus nofter fru&us : de qui-

GUEU n Ro BECHSRES WRITROPRI E. atl

&c. fimulque ntodus, quo probationem quam-

bus vide tit. Euchariftia & tit.. Communio ,

vis ex fupradi&is fuftinere fru&tuofe debeant,

& Fabrum in filva them. r.

oftendatur. Vide tit. Oratio & S

VIII. Ex eodem themate poteft probari ,

pes, &tit.

Tentatio. & tit, Confolatio.

quod Euchariftia fit optimum medium ad va-

TIL.|.Facite illor difcumbere. Joan. 6. Oftendi

rias tentationes fuperandas,juxta illudDavidis

poteft, quanto defiderio & przeparatione ad

Pfal.1 14.Parafti inconfpe&u meo menfam ad-

anem Euchariflicum przeparare nos debea-

verfus eos , qui tribulant nos, przecipue tribu-

mus, quantaque majori reverentia & aviditate

lationem carnis, perfecutionum, & mortis, Ge

fzepius eum fumere. 1. Quia mirabiliori modo

Z

quibus vide tit. Euchariftia & Communio.

- IX. Ex occafione. thematis : Facite illos

producitur , & multo plura fragmenta rema-

nent. 2. Quia multo perfectius fatiat & nutrit,

di[cumbere : Oftendatur, quid requiratur ad di-

nempe quoad ipfam etiam animam. . 3. Quia

gnam fumptionem, fcilicet probatio, qu:»e in

multo majori cum charitate a Chrifto offertur,

quatuor capitibus confiftit. 1. Ín fide viva 2

teriorj

& faciliori modo hatï,eri poteü.Excitgntur ergo

In feria poenitentia. —3,' In reverentia ex

ln-

In Evngdia Dominicarum.

675

[

:

&interiori. ^ 4. In profundifüma humilitate.

&c. Vide tit.Diledio

pïOXfini.. $. 3:n. 52. & 587

lu

Vel rectius 1. in debita preeparatione. 2.Devo-

& tit. Exemplum.

i

ta fumptione 3. Affe&tuoía gratiarum attione;

HI. 51 veritatem dico vobis, quare. mon. credi-

de quibus vide tit. cit.

j

tis mihi? Joan. 8. Oftendi poifunt caufze, cur

ia

l0«

X. Ex occafione ejusdem thematis poteft

veritatem dicenti non credatur ; nempe quia

oftendi, quoties permittenda fit communio.

velut fpeculumexhibet turpitudinem noftram:

od

1. Sacerdotibus. 2. Relipiofis, maxime foe-

quia nobis concupifcentias noftras velut ra-

Il

ul

minis. 3. Laicis, maxime conjugatis. 4. ÀAdo-

dices malorum eruere conatur:& tandem quia

lefcentibus; fimulque falutaris przecepta circa

convincit nos ob crimina noflra. Declaretur

)b

frequentiam hanc fuggerantur , maxime quo-

ergo, quomodo ob has & fimiles caufa potius

ni

libenter veritatem dicenti credere Auditores

d

modo íupplere poílint hanc frequentiam.

3

Vide cit. tit.

debeaat, ut remedium adhibere poffint. Vide

st

XI. Ex occafione thematis :

Dijïribuif di[-

tit. Veritas.

ué

cumbentibur, quantum volebant : Oftendi poteft,

IV. MNonue bene dicimus, quia Samaritanus

ler

quod multi, quoties volunt, ad communio-

€f tu? Joan. 8. Poteft vitium judicii temerarii

;

I£«

nem accedant , & tamen optatum fructum

diffuaderi, & r. oitendi, quid fitj & quze ejus

il,

& faturitatem non reportent , idque con-

indicia. 2. quam commune fitvitium.. 3.

e

tingat r. Ex defectu debite intentionis. 2.

quam noxium. 4.quibus mediis cavendum,

Ex defe&u legitimze difpofitionis. 3. Ex defe-

de quibus omnibus vi

Jue

merarium.

*

de tit. Judicium -tef'

&u legitimze colleCtionis; de quibus vide tit.

Q

Euchariítia.

M. Tulewnt-f'ergo .law'cle: in eum. Joan 8.

]e

E ;

XII. Ex eodem themate

incitari pOiTuni:

Oftendi poteft ,

quomodo & cur humana

j

auditores ad fpiritualem communionem fre-

. judicia fpernenda fint. Nimirum r. quia im-

quenter peragendam, eumque in finern expli-

poffibile eft omnibus placere.. 2. Quia vanum

;

cari, r. Quid fit. 2. Quantos fru&us afferat.

eft, eatimere; cum ob ea homo nec imelior,

Jl*

i

3. Quse privilegia habeat prae reali commu-

ne deterior fit. 3. Quia noxium eít, ad ea

of

nione, fcilicet , quod a vana gloria fit libera;

attendere, cum oimnia inordinata debent fa-

quod brevis fit, atque ideo majori fervore per-

cere , qui hzec judicia attendi, uti Polycletes

1N

X

agi poífit; quod fzepius

in die repeti queat.

pi&or oftendit, qui , cum imaginem a fe ele-

1

ganter pi&tamjuxta cujusque przetereuntis fen-

"

Vide nos.

fum correxiffet, turpillimam fecit. Vide tit.

tà

lI$

PRODOMINICA PAS-

cit. judic. temer.

. SIONIS.

VE Ero fimilis vobis mendax. Joan. 8. Po-

iü

teft natura , foeditas , & damma mendacii de-

s

2

Exz'lla Regis prodeunt , fulget crucis myfte-

monítrari, & unum vel alterum medium ad

eC

rium. Eccl. in Hymno. Dici poteft, 5.

illud devitandum proponi, de quo vide tit.

]f

Leonem f. 9. de quadrag. fic ordiri : In omni-

Mendacium.

"d

A*bmhlwniï

bus dile&iffimi, folemnitatibus Chriftianis

ViL Éx occafione thematis

non iguorainus , Pafchale Sacramentum effe

pater vefler exultavit , ut videret diem: joan. 8.

"n

Oftendi poteft, cur ecclefia nobis his diebus

przecipuum,cui condigne & congrue fufcipien-

do totius quidem nostemporis inftituta refor-

memoriam paflionis retricet, videlicet 1. Quia

yr

mant, fed do&rinam noftram. prefentes vel

memoria haec eft Chrifto valde grata, uti noa

maxime dies exigunt, quos illi fublimiffimo di-

femelrevelavit. 2. Quia eft nobis valde uti-

vinze mifericordizeSacramento fcimus eífe con-

lis ad varias virtutes exercendas , preecipue

0

tiguos, ita ilie,& per illum hodie ecclefia.Quia

patientiam in tribulationibus.

3. Quia iliam

vero non omnes fciunt. hunc modum , ideo in

gratitado pro beneficio paffionis exigit. Vi-

;0'0

hac concione docebitur. Narretur ergo brevi-

de tit. Paffio Chritti ; fimulque oftendi, quo-

'

ter, quod in Speculo Exeml. V. Patlio ex 6.

-»modo hec memoria refricanda fit, fcilicet

per- affe&uofam meditationem , per doloro-

t

legitur de peregrino , tranfeunte die Veneris

Ü

fan&o filvam, & vidente omnes aviculas dua-

fam compafífionem, per fervent

c;am gratiarum

bus alis arbori adhaerentes velut mortuas,quae

aftionem.

^

tamen a tranfeunte inPafchate omnes l2etze &

VIIL Ex occafione thematis: Ego non quaro

i

i

hilares fint vif2e. Simili ergo modo, dicat con-

gloriam, efl, qui querat ; Oftendatur 1. Quare

cionator, omnes Chriftianos duabus alis , id

vana gloria fugienda fit, nempe quia vana,

)

eft, affectu & effe&u, arbori crucis adhzerere

falfa, noxia DO & nobis eft.

2. Quo-

debere, id eft, meditando affidue paífionem.

modo, fi nos eam fugiamus, DEUS illam

!

variosque affectus eliciendo, & cum Chrifto

quzxerat, faciendo , ut magis honorificemur a

DEO & hominibus, uti ex vitis Sanctorum

lis

libenter fufferendo tribulationes occurentes.

Vide tit. Paffio Chrifti.

paffim colligitur.

a-t

lL. Quis ex vobis arguet me

de peccato ?. Toan.

XL. Ex occafione theimatis: Jpfe autem ab-

u-

Jcondit [e : -Oftendi 1. poteft, quod & contra

$. Oftendi poteft, quis fit optimus modus fe

ue

contra calomnias & murmurationes hominum

nos homines fzepe tollant lapides judiciorum,

defendendi, fcilicet fi quis in officio fuo ita fe

detrattionum , perfecutionum.

2. Quomodo

l

* contra tales lapides defendere nos debeamus,

gerat, ut dicere poffit. Quis arguet me &c. un-

J

de przecipue hzec verba ufurpanda a paftoribus,

fcilicet fcuto taciturnitatis, humilitatis, & pa-

li

judic

ibus, concionatoribus, patribusfamilias

tientiz? ; de quibus vide tit. eundem.

Qq9432

A. Lx

R. P. Loin. Bill. Man. Tom. I11.

n

——

676

Indéx Concionatorius

J

X. Ex occafione thematis ejusdem oftendi

nendo veftimentà in via, id eft, varias vit-

per

poteft, quam grave fit vitium blatphemiz , &

tutes fidei, fpei, charitatis, humilitatis, reli-

&

quomodo Magiftratus, & quilibet homo au-

gionis exercendo : clamando Benedicus, qui

M

diens eas lapides tollere , id eft. corrigere , &

venit, id eft, in varias laudes Chrifti & affe-

gmtla

punire debeat blafphemantes, de quo vide tit.

&uofas petitiones erumpendo. — Vide tit. Eu-

f

Blafphemia.

chariftia.

z

Xl. Ex occafione thematis

Ero fimilis

V. O[anna Filio David. Matth. 21, Poteftin

TEU

vobir mendax :

Poteft

oftendi ,

topt

quantopere

conftantia mundi oítendi, quod hodieChriftum

tionis

mendacium hominem dedeceat, five confi-

tam folemniter introducat in urbem, & paulo

deretur ut Filius DEL, five ut Chriftianus, five

poft tam ignomniofe educat in mortem, De-

TT

frari

uthomo adíocietatem natus , five ut inge-

monítretur ergo , hoc idem omnibus mundi

nuus & liber, five ut vir, de quo dicitur:

amatoribus fieri; idque ex iis, qu:e tit.Mundus

Ein Mann, ein. Mann , ein. Iort , eim Iort:

pl

dicta fünt , probetur.

five ut Germanus ,

cuüi propria creditur

VI. Zdduxerunt. afmam. €9. pullum Matth.

veracitas ; quo omniaà

21, Cftendi poteft, cur Chriftus Jerufalem in-

duci poflunt.

| facile amplius de-

greffus fuper afinam federe voluerit, fcilicet ut

. XIl. Ex occafione ejusdem thematis often-

iudicaret,aeminem]erufalem cceleftem ingref-

di poteft, quinam fint mendaces occulti, id

furum, nifi qui fuper afinam , id eít, corpus

eft, qui nolunt videri mendaces, & tamen funt

fuum federet , illudque in camo & freno per

mendaces quam maxime.

Nimirum r.falfi &

mortificationem conftringeret, & ut afinum

tepidi Chriftiani , qui fidem habent fine ope-

tractaret, illaque tria ab Ecclefiaftico c. 33.in-

H

ribus. 2. Falfi amici, qui amicitiam ore, ini-

dicata: Cibaria, & virga, & onus afino : erga

N

micitiam opere profitentur. 3. Falfi facerdo-

ipfum obfervaret. Oftendatur ergo, quomodo:

tes & religiofi, qui habitu clericum , fa&is

haec in praxi obfervanda fint. Vid

qU()ï

nentia , Mortificatio.

g tit. Abfti-

pre

fzecularem prze fe ferunt. 4. Hypocritze, qui

Gs

exterius fanctitaté , intus malitiam monítrant;

VII. Ex occafione thematis: //i autem ca-

quze omnia facile ex propriis titulis dilatari &

debant ramos de arboribus: Matt. c. 21. Oftendi

teim

tin

probari poffunt.j

poteft,quod optimi rami palmarum Chriftoque

vid

gratiífimi fint concupifcentize& occafiones pec-

PRODOMPNICAPAb

candi abíciff»e, maxime concupifcentize carnis,

j/

MARUM.

[

oculorum & fuperbize ; item malorum focio-

rum; ad quer finem varia media offerenda,de

jr

Ls auiem cmdebant ramosr de arboribur.

quo vide tit. cit.

[

!

a

Matth. 21, Oftendi poteft, quomodo

. VIII. Ex eodem themate oftendi poteft,quod

Chrifto ad nos per communionem Paíchalem

rami omnium grati(Timi fint,qui de arbore cru-

eti

introducendo cum palmis obviare debeamus,

cis abfcindunturjd eft.tribulationes patienter

& ;

für

füperando nempe difficultates, qu?e in tribus

toleratze, maxime dolores in corpore, con-

partibusSacramenti poenitentive obeuntis fen-

temptus in fama, & defolationes in anima oc-

HU

tiuntur a plerisque,in contritione fcilicet,con-

currentes , de quibus vide tit. Patientia.

T$

feffione, & fatisfa&tione, maxime fi reftitutio

Ts

IX. Ex occafione thematis ejusdem often-

facienda, aut confuetudo deferenda fit,qua de

di poteft , quamodo rami palmoe przecidi de-

m!

materia vide tit. Confelfio.

*

beant in difficultatibus circa confeífionem ,

&

II. Ex eodem themate oftendi poteft,multos

communionem, & emendationem vitze oc-

quidem comitari proceffionem Palmarum pal-

currentibus ,

tj

mam in manibus geftantes,fed optimam Deo-

occurrent.

quae omnes ,fa)cile» conüderanþi

X. Ex occafion

que gratiffimam & ipfi portanti utiliffimam

:e thematis : Dominus hir

B

palmam effe victoriam fuipfius, maxime in illo

opur habet : Oftendi poteft, quid Chriftus hac

vitio, quod adhuc maxime infeftat; quze omnia

Y

hebdomade exigata nobis. Scilicet 1.majorem

facile ex iis, qua tit. Mortificatio. $. 12.m.

colle&ionem, & difpofitionem curarum foe-

]

8. & 9. dicta füunt, probari poffunt.

cularium. 2. Majorem devotionem in templo

iK

IIL. Ecce Rex. tuus venit tibi man[uetur, Matth.

& precibus frequentandis. 3. Majorem rnior-

p

21. Potett dici, quod Chriftus ideo hcec verba

üficationem in poenitentixv operibus fufci-

q

de fefcribi voluerit,ut nos quoque ad imitatio-

piendis. 4. Majorem compalfionem in Chritti

nem manfuetudinis in paffione & tribulatione

cruciatibus confiderandis, & fru&uofe fibi

noftra incitaret,ficque cuivis proximo de nobis

applicandis. Vide tit. Paffio Chrifti. Item Fa-

dici poffit: Ecce Frater tuusvenit tibi manfue-

brum conc. 3. -

ü

tus. Probetur ergo, quam perfe&te Chriftus

XI. Ex occafione thematis : Straverun* ve-

e

manfuetudinem in paffione fuá docuerit,&quo-

imenta [uxinvia : Oftendi poteft , quomo-

modo quivis Chriftianus eum imitari debeat.

do virtutes varias, quze funt ornamenta & ve-

Vide tit. Manfuetudo.

ftimenta anim»e , fubfternere debeant audito-

IV. Plurima autem turba ftraverunt veftimenta

res, nempe fidem, fpem, charitatem, humilita-

"ua n vig.

Matth. 21. Poteft oftendi, quo-

tem , obedientiam , & fimiles, qu» proin

Tmodo Chriftus per communionem Pafcha-

s

quemodo tempore communioni

:

| exerceri pof-

lem introduci in animam debeat ; fcilicet cze-

fint, fufius oftendendum.

&endo ramos de arboribus, id eft, vincendo

XIL. Ex occafione thematis : JBenedi&tur,

nos in confeffione feria præmittegda ; fter-

qui venit in nomine Domini ; Ofendi poteft,

aM L AAT o M - aR — G- MR - r PUR m

quam

In Ewangelis Dominicarum.

677

Yi

parte oftendatur , quid viciffim humanum ge«

feli.

quam multi tempore communionis dicant:

Qu

Benedi&us, qui venit in nomine Domini:

nus debeat Chrifto, & quomoedo eum con-.

lfa.

& mox cum deferant. Uti r. ii, qui poft

tra peccata velut alios leones defendere &

in antro cordis ei habitationem concedere de-

Ej

Corpus Chrifti acceptum mox recedunt fine

gratiarum actione , & colloquio cum Chri-

beat, ubi pulchrze antithefes inter beneficium

fto. 2. Qui poft confeíffionem peractam mox

Chrifti, & obligationem hominis in occafione

L«

Vide cit.

lm

ad antiqua. vitia revertuntur. 3. Qui multa

peccandi conftituti fieri poffunt.

:

lul

propofita & ferventia defideria emenda-

tit. Paífio.

z

tionis concipiunt, & ftatim iterum derelin-

V. Relpice in tg/iamäntum tuum. Pfal 73.

De

Poteft teftamentum Chrifti in cruce fa&um,

Idl

quunt; qux omnia facile pra&ice demon-

"

s

ftrari poffunt. -

fanguine fuo fufcriptum, & tribus clavis

vellut figillo monitum , aperiri, & quid cuivis

PRO FERIA V. COEN E

tt]

forti hominum reliquerit indicari ; ubi tria

]

DOMINI.W

praítanda erunt. r. Certum myfterium pro-

I

ponendum, v. g. Sudor in agonia effufus, &

)t ut

ET

ej

quam gravis illa atllitio fuerit, quamque adeo

pretiofum fit donum , oltendendum.

2. Cui

ïus

forti hominum conveniat, & quam apte ei

pet

Diäe Veneris fancto de Domini

PaHione.

reli&ta fit a Chrito, demonftrandum etit. 3.

m

Quomodo hoc donum a Chrifto reli&um pro

Hrifto. igitur þajfo . €$ vor eadem cogita-

honore & folatio Chrifti, & propria falute

t

IC

tione, armamint. . Poteft patfio Chrifti

quivis applicare debeat, indicandum erit, pro

Xo

Myrothecio fpirituali comparari, & oftendi,

quo vide iterum cit. tit. Paffio. & Infiru&, 7.

.

lt

quod varia myfteria fint quafi diverfze capfu'ze

fol. 392. n. 6

obediens

retantiffimo balfamo referte ad varios affli-

Vl. Humiliavit femetipfum — fa&tur

(

&os homines. praefertim variis angoribus;con-

ungue ad mortem , mortem autem crucir. Phil.

di

temptibus,morbis; indigentiis;perfecutionibus

2. Poteft didi, quod vere S. Aug. tr. 119. in

Que

timore mortis, anguftiatos. Pro qua materia

Toan. dixerit: Crux Chrifti non tantum «ft le-

C

vide tit. Paífio. S. 12. n. 2. & in Inftru&. 7. fol.

;

Bulus morientis, fed etiam Cathedra . docentis :

li,

372. totàm concionem.

nunquam enim perfe&tius virtutes , quam in

involvit. illud

l«

ll Zlccepto . corpore. Jofeph ,

cruce, docuit, przefertim humilitatem , obe-

n

fimdone munda , €9 .po[uit. illud. in monumento

dientiam & patientiam, quae proin tres virtu-

tes fufius expliceatur , oftendo , r. in quo

[uo novo. Matth. 27, Poteft oftendi, quomodo

od

auditores Chrifto fepulchrum longe gratius

confiftant. 2. quam perfe&e Chriftus eas do-

Til«

erigere queant , fi cor fuum Chrifto offerant,

cuerit. 3. quomodo nos eas iinitari debeamus,

tf

& quem fru&um inde reportaturi fimus.

& in eo myfteria paífionis per continuam illo-

&

Ofl«

rum recordationem expendant, & lumina va-

P

:

ide tit. Humilitas, Obedie

xntia, Patientia,

:

riorum affectuum , puta doloris , compaífio-

tit. Paífio.

nis, fiduciv , amoris , gratitudinis , imitatio-

Vil. Ex occafione thematis : Copit laya-

Ul

nis accendant. Unde occafio 'datur potiora

re pedes Difcipulorum : |oan. 13. Poflunt cau-

de

myfteria explicandi, & actus inde elici folitos

fe hujus lotionis explicari; nimirum 1. ut

enumerandi.

oftenderet, animam prius per confeílionem

l,

a

IH um hufems. tranfüt , imber abut €9 re-

aut contritionem lavandam , quam corpus

ce[fit , flores. apparuerunt. in terra noftra. Cant.

Chrifti fumatur.

2. Ut exemplum humili-

ntt

2. Poteft oftendi r. quod hyems paffionis &

tatis relinqueret. 3. Ut infinuaret, [e fan-

[i

imber effufi fanguinis tranfierit, enumerando

guine fuo peccata noftra abluturum ; quae

& exaggerando potiora myfteria paífionis, &

omnia fufus explicata vide apud Fabrum

laC

conc. r. & paffim in libris Meditationum, un-

Ii

varias fanguinis effufiones. 2. Oftendi potett,

æn

quod jam flores apparere debeant in terra

de & fequentia themata non nifi breviter in-

noftra , id eft , varii a&us virtutum , ad quas

dicabuntur.

JIO

VIIL Ex occafione thematis :

Cum dile-

of

paffio Chrifti fpecialiter nos excitat, elici,

quorum aliquos c. tit. Paífio. $

I2.n. 3 in-

xiffet fuos, in fineim. dilexit cor : Poffunt often-

d

dicatos videre eft.

:

di caufze inftitutionis , videlicet 1.ut effet me-

li

moriale paffionis. 2. Juge facrificium. 3. Pin-

IV. Quid retribuam .Dom

ino qro oänm'bm,

f;bi

que retribuit mihi. Pfalm. 115. Poteft magni-

gue convivium. de quibus vide Fabrum

a-

tudo benefici Redemptionis demonftrari ,

conc. 2.

IX. Ex eodem themate poffunt explicari

7(—

eumque in finem hiítoria de Androdo fer-

vo Romano fpinam leoni eripiente , & ab

circumftantize Inftitutionis, & fingularum ra-

-

hoc poftea viciffim contra alios leones in

tiones afferri, videlicet 1.cur fub duplici fpe-

Amphitheatro defenfo, narrari, ficque con-

cie panis & vini inftituerit, 2.Cur pridie quam

cio in duas partes dividi, in quarum prima

pateretur. 3. Cur poít agni Pafchalis come-

g

oftendatur , quam acutam fpinam peccati hu-

ftionem. 4. Cur no&urno tempore. 5. Cur

w

in ccna. 6.Cur in coenaculo grandi & ftrato,

in

anum genus per Adamum contraxerit , &

)

ff

quanto cum labore & difficultate Chriftus per

7. Curt

ali ritu, panem in manus fumendo,

gratias agendo,

benedicendo, frangendo, dan-

paffionem fuam ( cujus potiora myfteria re-

verborum,

Jf

do difcipulis &c. 8. Cur fub tali

f

formula,

L

cenfeafxtur,) eandem extraxerit. In fecunda

Qq444 3

g

678

Iudex Concionatorius

-

qu

formula. Quze omnia explicata vide apud Fa-

velut fanguinem flagellis fpiritualibus expel-

brum conc. 3. & 4.

lant.

3. Subfequi. turba crucigerorum cru-

(

X. Ex eodem themate explicari poffunt

vet

cem (uarum tribulationum portantium. . 4. -

(

primaria atributa , quze elucent in boc Sacra-

gmen claudere turba expanfis brachiis o-

mento, nimirum Potentia, Sapientia, Boni-

rantium : quze omnia facile fufius deduci

han

tas, Mifericordia , & Juftitia, de quibus vide

[j

poffunt.

Fabrum conc. 5.

V. Ex occaftone thematis : O vor omner, qui

per

XL Fx eodem themate explicari poffünt

n

Eraufitir per viam , attendite, €$ videte, fi eft

vlt

-primarize virtutes , quas in Euchariftia infti-

dolor fimilis dolori meo. 'Thren. . 1, Poteft tra-

tuenda Chrifttus oftendit, nimirum 1. Chari-

goedia fpe&tanda exhiberi, in qua quinque actus

les

tas, 2. kReligio. 3. Humilitas. 4. Obedientia.

(s

conftituant quinque przecipua myfteria paffio-

Ho

5. Patientia. 6. Conftantia. 7. Fides; quse

nis,videlicet agonia, flagellatio,coronatio, cru-

paffim apud. Auctores in meditationibus ex-

cis bajulatio,crucifixio;& fpeCtatores ad varios

F

plicantur.

affettus eliciendos incitari,

Dic

pl

XII. Ex occafione thematis: Exempylum

VI. Ex occafione thematis: Et faur ef

dedi volis , ut, quemadmodum ego feci. vobis , ita

dit

.€9 vor faciatir: Oftlendi poteft, quod eodem

Judor ejus ,. ficut. guttee [anguimis. decurrentis. in

nj

terram, Luc. c. 22. Poffunt omnes Sanguinis

ritu, quo Chriftus typicum agnum Pafchalem

Chrifti effüfiones proponi, & per eas audi-

6À

fumpfit, agnum verum feu Corpus Chrifti fu-

mere debeamus , videlicet 1. accincti renibus

tores ad odio habendum & perfequendum pec-

üf

catum incitari , ficut Elphanti fanguine con-

percontinentiam. 2. Calceati per contemptum

fpe&to ad fürorem concitari folent,

Poffunt

es

[

-uundi. 3. Tenentes baculos per fpem & fidu-

adi

ciam. 4. Feftinantes per ardens defiderium. s.

autem [fingulis effufionibus fingula peccata

;

mortalia opponi'.

r

Integre per confumptionem phyficam & mora-

Vin

lemfp

ecierum, easin fuum ufum Cconvertendo.

EOGUDRTECTIT

det

PR o E

ONE

Vide Fabrum conc. 6.

htl

ii

PROFERIA VI. PARA-

a

Le

wait , hon eft hz'c.- Märc. 16. Reri';:aderi

-SSCEVES..

poteft, ut auditores cum Chrifto refur-

do

gere ftudeant, ideoque in prima parte often-

t

X d'cca-fione 'thematis

Plamgenf eim

gplantiu snagno quafifuper | umtgenitum ,

datur, in quo confiftat vera refurre&tio; fci-

üt

licet in eo, quod anima iterum corpori unia-

-€? dolebunt [uper eum : Zach, c. 12. Poteft nar-

tur, & non amplius diffolvatur; fic ergo &

di,

rari hiftoria de nobili Anglo, quicum Sa-

raceno iü dies Paraíceves per filvam tran-

refurrectio fpiritualis confiftit in hoc , quod

uf

homo iterum DEO concilietur, & h»c unio

f0j

fiens omnes aviculas expanfis alis arbori ad

non amplius diffolvatur. 2. Quomodo hzec re-

modum .crücis adhaerentes vidit; fimulque

p

oftendi, quomodo Chriftiani nunc pariter

fürrectio obtineri debeat , fcilicet per gratiam

p

DEI, & propriam virtutem feu cooperatio-

li

duabus. alis affe&tus (gratitudinis, fiducis,

nem ; quze omnia facile ex iis, quze tit. Peeni-

contritionis , amoris &c.) & effectus , multa

tentia & tit. Refurre&tio

la

pro & cum ipfo fuüftinendo & abftinendo

| dicuntur , amplifi-

R

cari poffunt. .

pI

adhzrere debeant; quem conceptum vide in

Inftru&t. 7. 389.-

II. Ex eodem themate oftendi kpof»:ePc, ex

Á

II Ex occafione thematis : Per multas tri-

quibus indiciis colligi poffit, quod aliquis vere

p

cum Chrifto refurrexerit , nempe ex eo, quod

ilte

bulationes oportet introire in regnum. Dd : AG.

14. Oftendi poteft,quod,cum periculofa itinera

quis quatuor dotes corporis gloriofi in anima

Tat

fpiritualiter poflideat. Kt 1. fit fubtilis ia diffi-

E

fufcipientes comites fideles adfcifcant, audito-

cultatibus omnibus , quze velut firinus raozüs

res comites tresChrifti (utP.BalthafarAlvarez

tut

SocietatisJefüs facerdos vocabat)indigentiam,

emendationem impediunt,perrumpendis. ».fit

fac

agilis ad omnia, quze five ad cultum Dei , five

N

dolorem & contemptum eligere debeant ; id

ad falutem propriam charitatemque pfoximo

quod in exemplo

Chrifti monf)frandum. Vide

exhibendam pertinent. 3. fit clàrus claritate

cit. Inftr. £. 391.

ol

boni exempli domefticis & vicinis praebendi,

" H Ex occafione thematis : Duxerunt eum,

iniis preecipue occafionibus & materiis, in

il

tit. crucifigerent : Matth. c. 27. Poteft fpiritualis

tl

quibus fcandaluin praebuerat. 4. fit impaffibi-

procefiüo infütui ad. quinque loca przecipua

lis in iis occafionibus, in quibus fe hactenus

p

paífionis videlicet . ad montemOliveti. 2. Ad

iracudum aut impatientem oftenuderat.

In

Qu

locum flagellationis. 3. Ad locum coronatio-

be

quem finem non parum conducet exemplum.

nis. 4. Ad locum bajulationis Crucis. 5. Ad

juvenis,qui,cum eidem ex terris peregrinis re-

E

montem Calvarize, & infin

deunti mulier impudica,cum qua prius feedum

tàátio haberi.

gulis brevis e:/chor--

commercium habuerat,occurreret,diceretque:

?H;

IV. Ex eodem themäte poteff fpiritualis

Ego fum illa &c. non me nofti? refpondit; Aft

M

proceffio, ut in die Parafceves fieri folet,

ego non fum

x

Iei

amplius ille. Vid. tit. Poenitentia,

inftitui, & z. Crux przeferri, per cujus afpe-

& tit. exemplum.

&um animentur eam fequentes. 2. Turba

lIl. Ex eodem themate pbteü mundi va-

D

l

Hagellantium— feqpi, , qui inordinatum amorem

nitas oftendi , & pro fabella Pafchali narrari,

ha

| quod

l

SAdes ii

679

xre

K

*

In Iäuangelia Donäz'n'i'ca?uml

|

u

quod cuidam facriftano contigit , qui cum pe-

"VIIL Ex -eodem themai,:e' poteft triplex

ld.

à

cunias fuas in facrario , ubi fcripta eraut hzec

refurre&tio proponi r. Phantaítica , qualis

350-

verba : Hic jacet Chriftus fepültus : recondi-

2.1m-

fuit Samuelis a. Pythoniffa excitati.

Qüc

diffet, paulo poft ablatas effe deprehendit , &

erfe&ta feu hominis denuo morituri , qua-

hanc fübícriptionem , priore deleta, fübftitu-

is fuit Lazari. 3. Perfe&a & perpetua ,

ni

tam: Surrexit, non eít hic, Oftendatur ergo

qualis fuit Chrifti ,

qui non moritur am-

!d

per fententias S, Scripturze, SS.PP. & Exem-

plius.

Quse omnes tres refurreGiones in

t

pla tum honorum, tam voluptatum, tum di-

fenfu morali ex

plicari poffunt. . Vide tit. re-

LUg

vitiaram materialium vanitas , & ad fpiritua-

furrectio.

!

ij

0

les /honores, voluptates , & divitias quzeren-

IX. Ex occafione thematis : JVolite: expa-

C

das excitentur auditores. Vide tit. Divitiæ.'

ve[cere: Oftendi poteft , cur non timere debea-

ahOs

Honor, Voluptas.

mus , fed potius gaudere in hoc fefto juxta

IV. Quir revolvet. mobis lapidem: ? Marc. 16.

fenfum ecclefize dicentis: Hsecdies, auam fe-

Dici. poteft hoc effe potiffimum fere impedi-

(V

cit Dominus : exultemus & lzetemur in ea. .

] I"

mentum, quo homines impediantur ab emen-

Quia victoria generalis de triplici hofte, mun-

datione vitze, quod difficultatem in eainterve-

do, daemone ac carne, reportata. 2. Quia de-

Ug

nientem horreant; hinc lib. de imit. Chrifti

JJ.L'

viéta peccata, & velut Pharao cum exercitu

D«

€. 25. ait: Unum eft, quod multos a profe&tu

fuo in mari rubro demerfa.

3. Quia mors

& Ííerventi emhendatione retrahit , horror

quoque fuperata, juxta illud: O mors , ubi eft

le'

unt

difficultatis feu labor certaminis. Oftendatur

victoria tua? 1. Cor. r5. quzxe fufius explica-

ergo , qua media ad hanc emendationem

ta vide apud i'abrum conc. 1.

i

F

adhibere debeant, fcilicet magnum defide-

X. Ex eodem themate oftendi poteít , cur

rium emendationis concipiendo: gratiam di-

hoc tempore aífiduo ab ecclefia Alleluja can-

vinam per orationem crebro petendo , & tan-

tetur? Nimirum quia idem fignificat , ac Zau-

|

dem ferio cooperando, & vim fibiiniis, quz

date Deum , propter beneficium redemptionis ,

maxime iafeftant, vitiis inferendo , eumque

propter gaudium refurreQionis , propter fa-

in finem varias perfonas , qu a tali vitio fa-

vorem multiplicis apparitionis. Quze bene-

äeri

cile abítinent, imaginando , & quafi infultan-

lu

ficia paulo amplius demonftrari poffunt , de

(?li

do fibi ipfi dicere : Potuerunt ifti & ite, &

quo vide Fabr. conc. 6.

tunon poteris ? Vide cit. tit. Poenitentia. &

Xl Ex occafione thematis : Quir revolvet

ll«

tit. Confuetudo.

5

:

ld

nobis lapidem?Poffunt tres lapides a vera refur-

V. dbi eum videbitir. Marc. 16. Poteft often-

rectione impedientes indicari, dequibus Tho-

di, cur Chriftus tam variis perfonis poít re-

mas Kemp. ]. 3. c. 12. ait: Obfiftet inolita con-

'.o:d

AWU

furrectionem fuam apparuerit , nimirum ut

fuetudo, fed meliori coufuetudine devincetur:

non ipfe folus gaudium refurrectionis partici-

Remurmurabit caro , fed fervore fpiritus fr2e-

It*

paret,fed etiam aliis communicaret. Simili er-

am

nabitur : Inftigabit & exacerbabit te ferpens

(I0«

go modo & eos, qui fpiritualiter cum ipfo re-

antiquus , fed oratione fugabitur: infuper &

furrexerunt, apparere variis perfonis debere ,

labore utili aditus ei magnus obftruetu

N

Jl«

Matri faze ecclefi:e tanquam gloriofe refur-

de tit. Confuet. Dazemon.

t Vi-

j

gentes: Domefticis in fpecie hortulani , qui

XII. Ex occafione thematis :,Särrexit : HOf

zizania evellat, & virtutum flores producat :

eft hic: Oftendi poteft , cur Chriftus primo B.

eX

Amicis & vicinis per modum noti pacem ap-

Virgini, dein mulieribus,Magdalenze apparue-

era

recantis: Affli&tis per modum hofpitis favum

rt, & ubique falutares doctrinze eruendze ,

d

1nellis, id eft confolationem, porrigentis: Igno-

quales videri poffunt apud Fabrum conc. 16.

74

rantibus per modum peregrini focios in. Em-

n, 6. & ?. Item conc. g. n. 3. lit. D.

f

aus euntes inftruentis : In purgatorio confti-

tutis per modum redemptionis, quaze oitinia

lit

facile uiterius amplificari poffunt. Vide tit.

Y

f.pRpf FERIA IIl. PASCHATIS.

e

Poenitentia & Zelus,

Ü

VI. Pracedet vos in Galileam.

: Marc. r6.

I.- Ui [unt hi fermomet , quos confertir ädx

iín

oftendi poteít , quis fit optimus modus proxi-

invicem ? Luc. 24. Poteft oftendi 1.

A

mum ad frugem, feu vitiorum fugam , & vir-

quam cauti effe debeant homines in loquen-

li

tutum amorem trahendi , nempe per exem-

do ob gravia damna, qu:e ex lingua male cu-

plum. Dein vero pariter demonftrari poteft ,

ftodita fequuntur ; fimulque oftendi - opti-

Is

quomodo hic modus ab iis , qui fubditos ha-

mum effe medium ad hanc cautelam adhiben-

j

bent , ufurpari pradice

fiebe'at. Vide tit.

dam, fi Chriftum omnia audientem , & quze-

Exemplum.

rentem , qui funthi fermones &c. imagine-

f

VIL. Ex occafione them

äfis : Surrexit,non

mur; fi enim praefentia S, Bernardini tantum

eft hic. Marc. 16. Oftendi poteft , quomodo

valuit, ut dicerent focii turpia loquentes :

cum Chrifto vere refurgendum, fcilicet r. Ve-

Tacete : Bernardinus venit: quanto magis

i

re & non fimulate , vitam priorefn deteftando,

Chrifti aut Dei przefentia idem efficiet ? Vide

,

2. Apparendo Simoni feu facerdoti per legi-

tit. Lingua.

timam - confeílionem.

3. Sumendo cibum

Il Duo ex difcipulis Eu ipfa die ibant

Euchariftize per communionem, ficque pro-

in caflellum nomine Emaus, Luc. 24.

Dici po-

h

bando fe vere furrexiffe.

Vide Forerum in

teft, communem quidem effe confuetudinem,

M

quod hoc die ambulent ad aliquod templum

Do;p, Refurr. n L

*

N

vel

630

[ndex Conbionato?fim

Ü

vel przedium, & dicant, fe in Emaus ife velle;

peccati iterum frequentandis. ^. Defettus fe«

Ü

quam confuetudinem utpote per fe non ma-

ri propofiti. 3. Confuetudo ; pro quibus

pi

lam facile tolerari poffe, fed quod multi fpiri-

proin idonea remedia praefcribantur , qualia

J

tualiter ftatim poft communionem Pafchalem

in Fabro conc. 1. videri poffunt.

fe

eant iterum in E£maus , id eft, ad populum ab-

. IX. Ex occafione thematis: O flulta €9 tardi

[

jectum, ad malos focios & focias , hoc merito

corde ad credendum: Poteft oftendi modus cor-

pL

tolerandum non videri , ideo oftendendum ,

rigendi proximum. Nimirum r. Ut fit priva-

T

quantopere deteftandus fit relapfus , & quaze

ta. 2. Ut fit fuavis. 3. Ut fit efficax

/

ft

media adhibenda. Vide tit. Pecca

;dc

| tum.

m

«

quibus vide tit. Dile&io. Proximi.

5. & 12. V. Relapfus.

2

. X. Ex occafione thematis : Finxit fe longtus

fe

IHL. T'u folur peregrinus es 2 Luc. 2

ire : Poteft dici, effe antiquum morem , ut

V

4" Of'cändi

oteft, quam vere omnes homines peregrini

fabula pafchalis hoc tempore narretur , ita-

lt

fint, & falutares inde doctrinze eruendze , ma-

que & hunc morem nuncfervatum iri. .Nar-

b

retur itaque fabula delupo , qui a ruftigo in

f

xime ut folum neceffario vi&u & veftitu fint

contenti: non curent multum de locis aut

furto deprehenfus promifit; fe deinceps non

!

perfonis, quos tranfeunt : cum omnibus paci-

ultra feptem obolorum pretium furaturum ;

Ác

fed paulo poft occurrente vacca cum vitulo ,

fice agant: patienter ferant modeftias itineris;

nihil emant, aut procurent, quod fecum ferre

fibi perfuafit , vaccam nonnii quatuor, vitu-

Ü

non poflunt: Patriam femper ob oculos ha-

lum vero trium obolorum. pretium sequare,

d

ac proin utrumque devoravit. Ex qua dedu-

[

beant , ejusque defiderio fe folentur. Vide

tit. Opera bona, & Fabrum conc. 4.

catur, quomodo peccatores promiífa fua fe-

IV. Nonune cor mofirum ardens erat. in nobir ,

cus interpretantes antiqua peccata repetant ,

k

uti variis inftantiis oftendi poteft. - Vide Inftr.

um loqueretur in via? Luc. 24. — Oftendi pof-

jl

funt fructus przfenti» Dei cogitatx: , quod

2: 1. 350:

:

t

ilicet. 1. Faciat ardentes in obfervatione

Xl. Ex occafio

ne ejusdem thematis narra-

Y

ri poteft fabula de duobus mufculis, urbano &

E.

b

jandatorum Dei, juxta illud Senecze : Magna

:

»

B

axs peccatorum tollitur ,

fipeccaturis teftis

villano, quorum prior, cum villanum vifitans

afii

,-.

ftat.

2. Ardentes in oratione. 3. Arden-

non nifi nucidum panem accepiffet, eundem

0

fecum in arcem & penuarium inftru&iffimum

tes in operatione, nam oculus Domini fagi-

i

nat equum 4. Ardentes in tribulatione pa-

perduxit; fed cum ibidem a fele infidiante

al

tienter ferenda , uti S. Step

fere deprehendi effent , valedixit villanus ur-

fe

eft. Vide tit. Przfentia Dei.

hanus expertusw

bano, dixitque , malle fe mucido pane cum

u

. V. Et aperti [unt oculi eorum. Luc.24. Expli-

pace , quam deliciis urbanis cum perpetuo

br

cari poffunt caufze, cur multi ex communione

timore frui.

Ex qua fabella inferatur, quam

nihil proficiant , fcilicet ob defe&um legitimze

vere dixerit Salomon : Melior eft buccella fic-

p

intentionis, difpofitionis, devotionis, colle&io-

ca cum gaudio , quam domus plena jurgiis ;

4

nis poít communionem ; de quibus vide tit.

atque adeo vita privata prze aulica aut deliciis

d

KEuchariftia, & Fabrum conc. 2.

& opibus abundante fit amanda. —Vide ibid.

: 359-

1

Vl. 7pfe fe finxit longius ire. Luc.24. Often-

j

dendum, quomodo & nunc Chriftus fingat fe

AIl Ex occafione ejusdem thematis nar-

?l

longius ire, r. Tempore neceífitatis quoad

retur fabula de.fartore Jovem accufante, quod

l

temporalia. 2. Tempore morborum, quando

reos non puniendo male ageret , undea Jove

non habentur , vel nihil proficiunt media.

in coelum evocatus &in throno collocatus ,

3. Tempore ariditatis & defolationis. in ora-

juffus eft oftendere modum bene regendi,cum

tione. 4. Tempore tentationis. 5. Tempore

ergo puerum in horto poma furantem vidiffet,

jl

perfecutionis.

Demonftretur pariter , quo-

magno furore füppedaneum fcabellum in

modo in his occafionibus fe gerere , & ad

ipfum projecit. Quod cum vidiffet Jupiter,

p

Y

Chriftum clamare , & cogere debeant dicen-

acceffit ad illum, dixitque : En, o fartor ne-

tes: Mane nobiscum Domine &c.. Vid tit.

quifime , quam male mundum regeres ; fi

t

Oratio. & tit. Tentatio. & Crux.

enim ego in te tuiq; fimiles toties fcabellum

li

meum projicere voluiffem , ubi fcriniarios

, VII. Ex occafione thematis

Duo ex difci-

»

fufficientes pro ícabellis fabricandis acqui-

gulis ibant in caflellum nomine Emaus. Luc. 24.

0

rere potuiffem.

Inferatur ex hac fabella ,

teft oftendi, qui Chriftiani in Emaus oder

quam patienter mutuos defecus fufferre

N

ebenhau[r ire foleant, videlicet 1.

Qui exi-

debeamus , memores , quod iisdem defe-

guam ad Deum fiduciam habent. 2. Quibea-

titudinem in hac vita obtineri poffe putant.

Gibus, & pluribus ipfi fubjaceamus.

8. Qui fine patientia cclum intrare volunt.

4. Qui e confetfione & communione Pafchali

PRO FERIA IIL PASCHATIS.

fe fübducunt. De quibus vide Fabrum in filva

Ü

nova them. i.

I,

X oécafione thematis : Habetir hic ali«

W

VIIL. Ex occafione thematis : ;Sm'gente.r

quid , quod manducetur ? Poffunt ova

endem hora. regreffi. fant in. Jerufalem : Oftendi

pafchalia diftribui, & 1.Quidem clericis deau-

f

poffünt cauf»e, cur multi poft communionem

ratum , in quo Chriftus in fpecie Hortulani

fl

Paíchalem ad antiqua vitia redeant. Nimirum

depi&us eft,ficutS.Magdalenze apparuit, 2.Ma-

l

1 Temeritas &Ppræfumptio in occafionibus

giltratui rubrum , in. quo vigiles fepulchruua

ü

* cu&o-

Y

In Evungelifia Dämiuicarum.

68r

fe

cu&odienteg depi&ti funt. 2. Patrisfamilias

in voluntate

?

ex corde toto diligendo,

)XIIS

lia

ceruleum , in quo Chriftus in Galilzeam

Demonftretur dein, quos fru&us ex ipfius

przecedens reprzefentctur. 4. Mulieribus vio-

profentia habituri fimus , nempe habendo

laceum , in quo reprzefententur mulieres ad

fpectatorem , adjutorem , & confolatorem

rdl

Of

fepulchrum euntes. 5. Juvenibus partim al-

maximum & optatifunum. — Vide tit, Chri-

bum, partim rubrum, quod Angelum in fe-

ftus.

'à

de

pulchro fedentem exhibeat; quse omnia quid

II. Pax vobis. Joan. 20. Poteft perfuaderi

moraliter fignificent, fufius oftendatur, uti

pax & concordia cum proximo , & r. often-

fit in Inftr. f. 543.

du

Il. Ex eodem themate unicum ovum

i

di, in quo confiftat, nempe ut idem fentia-

mus & velimus, juxta exemplum primo-

üt

feratur , illud nempe , quod. vicinus quidam

rum Chriftianorum, quorum erat cor unum,

(

vicino fuo male rem familiarem admini-

& anima una.

2. Quanti fructus fperari pof-

r

ftranti obtulit ea conditione, ut fingulis die-

fint ex hac pace , fcilicet illi, qui Judicantur

B

bus in fingulas domus partes portaret, quod

pet commune proverbium : Concordia res

l0n

faciendo , cum omnia fibi melius fuccedere

arvae crefcunt : im temyoralibus bouis , ut Sci-

n;

advertiffet , tandem aperiens invenit hanc

!

u

rus Rex filis indicavit, de quo vide tit.

Íchedam

It , da[r dir. dein Sach wohl

Pax : in virtutibur €9 meritif,' ut enim nun-

u

geling ? [chau all Tug flifrig mu deim Ding.

quam homines maàgis ditefcunt, quam tem-

,

Unde doceatur, quomodo animam infpicere

pore pácis , ita & in fpiritualibus: im latitia

IU

debeamus, tempore examinis, confefífionis

duimi, juxta illud Pfal. r32. Ecce quam bo-

le

& annu: recollectionis, aut quomodo fru-

nqm &c. Vide tit, cit. Pax.

mentum bonorum operum , penuarium ta-

i,

I

lentorum , paffionum velut pecorum cura , vi-

IIL. Dixit ergo eir iterum. : Pæ&cï vobir,

num con/cientivze bonze , laboratorium quo-

Joan. 2o, Qu:eri poteft, cur. Chriftus bis pa-

cem precatus fit, & refponderi , quod indi-

[à

tidianorum laborum fe h—'abfzatv, quae& fufius

&

vide in"cit. Init; £ 53

care voluerit , non fatis effe , ut pacem cum

n

alis habeamus , fed etiam nobiscum ipfis

Ti Iäx occafione thematis : JPax vobis;

?2

habere debere, cum charitas a feipfo inci-

n

Oftendatur, qualis pax optetur a concionato-

piat,

& frufira quis univerfum mundum

fà

re auditoribus , nimirum r. Sibi ipfi iater

Incretur , fi animse . fuze detrimentum faciat.

animam & conícientiam.

!

Conjugibus inter

Oftendatur ergo r. In quo pax ifta confiftat ,

m

fe, 3. Domefticis , liberis & famulis. 4. Pax

Ícilicet in bona & tranquilla conícientia ,

feu in devitando malo , & faciendo bono ,

J0

in civitate & provincia; de quo: Vide Fa-

2. Oftendatur

brum in Sylva them. 4.

juxta. r. Petr. 3. & Pfal. 33.

IV. Ex occafione thematis :

Pax volis ;

fru&us hujus.pacis , quod fcilicet hoc fit

lv

$

Poteft explicari, in quo confiftat vera pax

regnum Dei, quod fi quzeramus , omnia ad-

animi, ejusque neceffitas, utilitas, jucunditas

jicientur.

Item gaudium perpetuum juxta

i$

demonftrari; de quo videtit. Pax.

illud Prov. 15. Secura imens &c. & S. Pauli

ld

. V.. Ex eodem themate polífunt quatuor im-

Philipp. 4.Pax Dei , quze exuperat &c

N

f Vide

pedimenta pacis interioris demonftrari, vide-

tit. Pax. & tit. Conícientia,

f

IV. Pax vobir, joan. 2o. Poteft dici, re&e

od

licet 1. Culpa mordens. 2. Cura pungens.

3. Affe&us vigens.

4. Tribulatio crucians ,

dixiffe Thomam Kemp. 1. 3. c. 26. Pacem om-

"t

nes defiderant , [ed. qug ad veram pacem pertinent,

T

& pro fingulis falutaria remedia aflerri.

Aon omnes curant.

Oftendatur ergo ex eodem

Vide tit. Pax.

If

VI. Ex occafione thematis :

Ego fum, mo-

capite, & maxime ex c. 23. quid requiratur,

d

& illa quatuor, quae magnam pacem im-

In

lite timere5 Indicari poffunt caufze , cur quis

refente Chrifto timere non debeat , quia

portant, fufius explicentur.

Vide etiam tit.

VM

videlicet eft prudentior , fidelior,' poten-

Pax, &tit. Refignatio.

:

t«

V. Ex eodem themate

dici poteft , mirari

tior quocunque exercitn humano & ange-

f

lico..

Hinc merito cum S. Davide dicere

quidem nonnullos, cur homines tam pa-

u

oteft : Si confiftant:adverfum me caftra,

rum pacifici & concordes fint , cum tamen

08

non timebo, quoniam tu mecum es. Vide

cztera animalia pleraque tam pacifica lint;

]l*

tit. cit. Pax,

verum caufamin promptu effe, quia radi-

n

cem difcordiarum nunquam evellunt. Unde

fe

PRO "JGMINICA IN

dicatur r. quaenam fit heecradix, ex Sene-

e-

ca tit. Pax. ,2. Oftendatur, quomodo hzc

ALBIS.

radix auferri poffit per tria media in eodem

JESUS , €9 fletit in medio. Joah.

titulo indicata.

T. þ*Em't

204

VI. Oftendit eir latur €9 manur. Joan. 20.

$.

Oftendi poteft, quod felices qui-

dem judicati fint' Apoftoli ,

quod JESUM

Oftendi poteft , cur Chriftus fua quinque

in meédio ftantem videre meruerint ; fed

vulnera retinere voluerit, nempe ut elfent no-

bis quinque afyla, 1. contra iratum Deum ob

fía

multo feliciores nos fimus , qui non femel ,

12

fed femper eum in medio habere poffumus ,

noítra peccata. 2. Contra tentantes daemo-

nes. 3.Contra perfequentes homines. 4. Con-

dc

nempe fi eum habeamus femper in memo-

tra cruciantes morbos, aliasque tribulatio-

ria prefentem , cogitando : in intellectu,

a-

credendo, quod omnia in eo habeamus:

nes. 5.Contra mortem inftantem. Oftendatur

l

Rrrr

ergo

R, P, Ltmh. Bibl Mon, Tom, HL,

682

Index Concionatortus

M

ergo , quomodo in his omnibus confugere de-

PRO DOMIN*ï CAVIL POST

4

beamus ad hzec vulnera , & quomodo revera

PASCH A.

YO

experturi fimus id, quod S. Auguftinus faffus

D

eft:: In omnibus adverfitatibus meis non in-

Go fum Pajioi' bonus, joan, 1o. Poteft

LE

gf

veii tam efficax medium , quam vulnera

oftendi , quam vere Chriftus dixerit :

fi

Salvatoris,

Vide Paffio Chrifti. Fabrum hic ,

Ego fum Paftor bonus.

I, Quia cognovit

c.3. & Vincentium Car

omnes oves fuas.

affam in fafciculo

2. Quia faluberrima pa-

j

myrrhae.

Ícua SS.Euchariftze & verbi Dei ipfis providit.

VIL Ex occafione thematis: Jax vobis:

3. Quia a lupo veniente, nempe diabolo, for-

qh

ii

Jo. 2o. Oftendi poteft, quomodo pacem cum

titer eas defendit. 4. Quia animam fuam pro

. Deo habere poílimus, videlicet per duo me-

ilis per tot cruciatus pofuit. ^ Declaretur

P

diaa Davide indicata :

Declina a malo , &

ergoin fecunda parte, quomodo oves vicif-

fac bonum, inquire pacem , & perfequere

fim ipfum agnofícere, amare, vocem ejus

tt

eam, Vide Fabrum conc. 1. lit. B.

audire, & vitam etiam, fi oportet , pro ipfo

VIIT. Ex eodem themate oftendi poteft,

fio.

ponere debeant.

Vi»de tit. Chriftus & Paf-

quomodo pacem cum proximo habere poffi-

»

)

mus, Ícilicet per mutuam dilectionem , per

IL. Mercenarius. autem. fugit , quia mercena-

unam religionem, per mutuam fubventionem,

ü

j

riur efl. Joan. 10. Oftendi poffunt varii mer-

W

de quibus vide 1.c. lit. C.-

"

cenarii, qui vident lupum venientem, &

IX. Ex eodem themate probari poteft, quo-

dimittunt oves. Nempe r, Parochi, & alii

modo pacem nobiscum ípfis habere poffimus,

fe

animarum curatores , qui curàm ovium non,

Ícilicet 1. eradicando concupifcentiam , juxta

habent, nec Sacramenta debito modo ade

f

illud S.Jacobi: Unde lites in vobis? nonne

miniftrant,

2. Magiftratus, qui videt vitia

hinc ? ex concupifcentiis veftris. 2. Tollendo

graffantia, & non punit. 3. Patresfamilias ,

Ü

nimias folicitudines ; .de quibus Thomas

qui malas focietates domefticorum non ar-

1

Kemp. 1.3. c. 30.

Quid importat folicitudo

cent. 4. Ludimagiftri, qui ignorantiam &

de futuris contingentibus , nifiut triftitiam

otium non arcent a difcipulis. s. Domettici ,

ä

fuper triftitiam habeas. . 3. Conformando vo-

qui non indicant exceffus graves liberorum

, luntatem fuam cum divina; fic enim nihil

aut confervorum ; qui omnes proin , quam

H

contra voluntatem íuam fiet. Vide tit. Re-

À

gravem olim rationem reddituri fint, fuftus

2

fignatio & Concupifcentia.

oftendi poteft ex comparatione ovium & ani-

^

X. Exoccafione thematis :

V QJefur, €9

marum ,

preemii feu mercedis à Deo &

)

fletit in medio :. Oftendi z. poteft , quomodo

hominibus dari folitze. "Vide tit. Zelus, &

Dei przefentia femper ob oculos haberi pof-

tit. Anima.

fit. 2. Frua&tus hujus proefentize explicari pof-

HL Lupus vapit, €9 difsvergit over, Joan.xo.

funt , fcilicet puritas mentis in fugiendis pec-

Poffunt niali focii lupis comparari , tüm pro-

catis , quorum, tefte Seneca, pars magna tol-

pter Ínimicitiam, quam erga bonos velut oves

litur, fi peccaturis teftis affiftat : Ardor ad

gerunt, juxta illud Sap. c. 3. Circumvenia-

pugnandum cum hoftibus, Duce infpectante:

mus ergo juftum &c. tüm propter fraudes,

Collecio in oratione; quis enim afpiciens

quibus utuntur: tum denique propter mor«

coram fe Regem non attendat fedulo ad eum?

Oftendatur

tem ?eternam , quam inferunt,

Confolatio fpiritualis ; juxta illud Davidis:

ergo unum vel alterum medium , quo evitari

Renuit confolari anima mea: memor fui

poffint. Vide tit. Societas.

Dei, & delectatus fum. Hinc S.Ephrem di-

-xit : Semper Dei memineris , & coelum mens

IV. Fieh unum ovile, €? unur Paflor. Jo. 10.

tua evadet. Vide Fabrum conc. 6.

:

Poteft veritas Catholicze Fidei demonftrari ,

1

! itizhz

XL. Ex occafione thematis : Z7nfer dig

& oftendi, quod vere Ecclefia Romana fit

iuum huc: Oftendi poffunt caufze, cur Chri-

ovile Chrifti ob unitatem , fanctitatem, & uni-

1

. ftus quinque vulneraretinere voluerit, fcilicet

verfalitatem , & quod Romanus Pontifex fit

1

1. Propter gloriam & beneplacitum 2eterni

verus paítor hujus ovilis per. continuam fuc-

Patris |.2. Propter gloriam fuam. 3. Propter

ceífionem deductus. -Inferatur dein , quan-

gaudium Beatorum. 4. Propter terrorem

tum beneficium a Deo collatum fit auditori-

r d

damnatorum. 5. Propter folatium & auxi-

bus, dum.in hoc ovile funt recepti: .quan-

lium viventium.- Vide ti£. Vulnera & Fa-

topere proin paftores fuos revereri & amare,

brum conc. 3.

—

eorumque vocem audire , & cum magna cha-

XII. Ex occafione

thematis : Beati, qui non

ritate & concordia in hoc ovili vivere de-

r an»- ]

viderunt , €9 crediderunt : Oftendi poteft , quid

beant. Vide tit. Fides.

—

r

potiffimum credi debest, ut etiam in hac

V. Pocem meam audient. Joan. 1o. Poteft

vita beati fimus , fcilicet ut Chriftus S.Catha-

oftendi, quod fit przecipuum fignum- ovium

finam Senenfem docuit, potentia Dei , fine

Chrifti, feu praedeftinatorum , fi vocem pafto-

Ea 65 C2 — k»

qua nihil fit in mundo : fapientia illius , qua

ris libenter audiant ; fimulg; probetut triplici

fnalum in bonum convertere novit: bonitas ,

modo , Paftorem Chriftum loqui z. per occul-

qua omnia ad fummum noftrum bonum ordi-

tas infpirationes & vocátionem ad ftatüm, cui

f

nat. 2. Oftendat, quomodo, qui credunt ifta,

proin refpondendum. .2. Pet concionatores ;

beati fint, quia femper habent, Vide tit.

quorüm proin vox cum oimni reverentia &

Refignatio.

fubmiffione excipienda & implen

da, - 3. Per

^ Supe-

In Evangelin. Dominicarum,

683

Superiores, quibus proin obediendum perfe-

cet Sacramentorum & verbi divini

tam

?

Giltime.

Quod autem hsc auditio triplicis

traditi quam ícripti, ufum.

Vide Fabrum

b

vocis fit unum ex certioribus fignis praedefti-

conc. $. , & H.

lt

nationis, probari potet ex iis , quze de obedi-

entia t

t

»PRO DOMINICA li. FOST

funt.

it. 103. & Verbo Dei tit. 145. dicta

PASCHA

N

Dà

du

VI. Coguo[co ove mear. Jo.xo. Poteft occafio

r

fumi manfuetudinis coiendands , utpote

I.A 4

Odicum , E9 ^non b-icff!)z'f

ir me, loan. 16.

quae eft genuina proprietas ovium; & r.oiten-

Poteít vanitas rerum mundanarum o-

]to

tüt

di, inquo confiltat manfuetudo chriítiana ,

ftendi , procipue honorum, divitiarum , vo-

de quo vide tit. Manfuetudo.

2.Quos truttus

"

luptatum ; quam vere de iis dici poffit : Modi-

afferat, nempe a Chrifto Matth. 5

itik

icatos,

cum & non vid

X dul

r.'d:'!;

itis, & cum Jonatha Saulis

mw

Dig

dum dixit : Beati mites, qaoniam poilidebunt

filio 1. Reg. r4.

Guitaus guitavt paululum

)4í

terram , quintup

alv

liep:

nícilicet, quam vide l

iellis ,« ecce morior. Ex

xXA Ui

s

ps

: h'

Ya Vero parte

Cc. S. 12. n. 2. indicatam.

oftendatur, quam longa & acerba fit mors

236v

"AA

Írg öve-:

0;704

VIL Ex occafione thematis : Cos

A

aut tormenta , quo per hoc modicum emi-

"e5. |oan. ro. Oftendi poteít , ex quibus in-

mnus; quamque adeo vere di&um fit : Modi-

ier

i*

diciis verc? oves Chri(ti , feu . proedeitinati ad

cum!, quod delectat; ve

[ vp

num, quod cruciat -

&

vitam ?eternam coguo!ci queanut. . videiicet r.

Ifar wwohl thut , wührt ein keine Zeit , var weh

4l

IH

^5

[ s

Ex man!uetudine.

* d

ix patientia. 3. Ex mi-

thut, wührt in Ewigkeit. Vide tit. Voluptas,

T'On

fericordia. 4. Ex humilitate. De quibus vide

Honor, Divitize /Eternitas, ltem.h

D

om. Kemp.

d

Fabrum' conc. 6.. lit.

B. C D. K. & Au&.

ll 3' C. 12-

]

üà

them. 3.

IL. Ex eodem themate pote

?c br-e*-vi,tas; Vitæ

a$,

: VIIL. Ex eodem themate poffunt alia indi-

& mortis incertitüdo demonflrari , &inde ex-

Y 7N TS 1

af«

€ii verarum ovium pro

H

iAX LA

, nimirum 1. Ji-

citari auditores ad dignam proeparationem

n&

mor peccati. 2. Fuga luporum , id. eft, malo-

E

a

pro morte quovis momento fubeunda iuftitu-

du,

rumí

OCI

VL

orum. 3. Sacramentorum pius & fre-

endam. Vide tit. Mors & Thomam Kemp. 1.

FUtI

queas ufus, velut proprius paftus oviutu Chri-

c.23. aut fl placet, hortari ad divitias &

üam

ifüi. 4; Concordia, s. Obedientia. Quze omnia

( npe

opes pro akera potius vita , ubi eeternum ma-

(i

l

finimis multa videantur pro una €

iA

no,

nemdum , quaim pro hac , ubi tatitimi per mo-

[

fl

poteít unum tantum autalterum , maxime ex

dicum viatoris tranfeundum , congregandas.

tribius ultimis, affumi & dilatari. Vide Fa-

HlI. Ex eodem themate poffunt auditores

&

brum locis cit.

excitari ad tribulationes fortiter ferendas , &

IX. Exeodem themate oftendi poteft ex

oítendi , quam fint modicum comparatze cum

.0

ipfüis Chrifti verbis, quse conditiones ad .ve-

eecernitate feliciflima, quam per easdem com-

n

ram ovem requirantur, nam 1. ex illis verbis:

paramus , 3uxta illud 5. Pauli 2. Cor.4. Quod

Coguo[cant me mie : deducitur, üdem , per

in przefenti momentaneum &c. Et exiitimo,

JY

t$

Ti

li

al

quam Chriftus agnofcitar , effe neceffariam.

quod non funt coudignoe &c. Quamque adeo

verum fit axioma :

Q65,

2. Ex verbis: Zocem paftoris audiunt, €9 [equun-

Momentaneum , quod

tur eum ; obedientia paltoribus exhibenda col-

crüciat: mternum , quod dele&at: a wih

Jiof

r

tüf

ligitur. 3. Ex verbis : Zfiemum non feguuntur ,

thut, asührt eim blee Zedt: warisohl that

fod fugiumt : faga hoereticorum , & diaboli

aübrt im Euwieket. Vide

Itafl

'cit.r Patientia. tit.

1

colligitur, de quibus vide Fabruin conc. g.

Crux. tit. /Eternitas.

Dt D

i.

1V. Ex eodem poteft probar

i, quod vita

X. Ex eodem themate deduci potett, qui-

nofira comoeedia fit, hic mundus theatrum ,

I0,

nam non fint vera oves,feá hoedi: nimirum

A uX

TY

ta

Deus, Augeli, & homines ípectatores, jt

i,

1.Qui facile tranfiliuat mandata;ut h»edi fepta,

illud S. Pauli x. Cor. 4 Spectaculum fatti &c.

Y

t

nocentque tenellis arboribus. 2. Qui piles ha-

Unde excitari poffunt auditoeres, 1. Non cu-

Wi

beut verfus terram pendetes , ut hzedi,id eft,

rent, quam perfonam habeant , cum Deus

x fit

non nifi terrena fapiunt. 8. Qui propter ma-

tanquam .comicus fciat ,

qua euique conve-

j

Á

f

onam bene

ja exempla graviter feetent, ut hzedi. 4. Qui

nientifima fit.. 2. Ut conentur pei

OM

Jan

per inimicitias proni funt ad arietandum , ut

agere, nec in ea ad

A x

emplum hominum , fed

LL

e* s.

.T.

nda

yu

(fa

hzedi. Vide Fabrum conc. 7.

Chrift inftru&toris

E ET

ut pf2emium

XL. Ex occafione thematis: Ego /mu Pa-

nom ab hominibns, fed a Deo exlpectent,

UAD

e 083

"u2

flor bonur: Oftendi poteft , quomodo quis-

cui pl

CA AL

re plus optandum eft , quam fi quis

1. Domi-

a«

)

que paítor fui ipfius effe debeat.

omuibus hominibus placeret.Vide tit.Jutentio.

(

nando affeCcibus , fenfibus , & membris.

V. Gaudium wefirum aemo toll/t « vobis. Jo.

2, Seipfum & fuos defe&us |cognofcendo.

16. Oftendi poteit, in quo verum gaudium

confiítat, nimirum in fine fuo,ad quem creatus

!

,l

3. Ad bona pafcua educendo. 4. Vires fuas

cuftodiendo. $. Proiisdem pugnando. Vide

eft,polfidendo,feu amore Dei, juxta illud S.Au-

TUf

jfo

Fabrum conc. 5.

guftini : Fecifti nos, Domine ad te , & inquie-

XIL Ex occafione thematis : i& uwaum

tum eft cor noftrum, donec requiefcat in te.

ia

cu

ovile , €? unur Paflor: Demnoftretur veritas

Oftendatur ergo 1. Quod gaudium verum a

noítrae fidei ex eo, quod habeat r. Unum o-

nulla creatura haberi poffit , quia cum cor tri-

eu

vile,fcilicet ecclefiam. 2. Unum Paftorem,

angulare fit,non poteft illud mundi globus im-

f65,

Ícilicet Pontificem. 3. Unum pafcuum , fcili-

plere. 2. Oftenda

tur,quomodo in Deo folo

.

R, P, Lohn. Bibl. Man. Tom, 111.

Rrrrz

verunm

pat

684

Inásx Com(:z'o;-zatorim

)

verum gaudium reperiatur. Vide tit.Gaudium

fpem certam felicitatis. perpetuse obtjnendze

——Ó—

u

ingenerat. 5. Quia tolii invito non 'poteft. Vi-

lio!

10

& Thom.Kemp. 1. 3. c. 16.

VI. Zimen,amendico vobis ,quia plorabitis €$ fle-

de tit. Confcientia & Beatitudo.

!

tül

(

bitis vos , mundus autem gaudebit. jo. 16. Potett

coni

oftendi diverfus ftatus eorum, qui mundo, &

PRO DOMINICA POST

f

PASCHA.

eorum, qui Deo ferviunt , id quod potillbimum

pefe

ex fine & exitu vitze utrorumque demoa/tran-

«orT

dum: uti appofite nonnulii per gallinam &

I.þ

7/do ad ewm , qui mifit. me. Jo. 16. Oftendi

(eht

falconem declararunt ; ut enim hic , dum vi-

poteft, quomodo quivis hzec verba fibi

f0

etiam occinere , & inde ad vitam rite iníti-

(

vit , optimum cibum, & cor de przeda accipit,

& in manibus portatur : poft mortem vero in

tuendam excitari debeat. Dicatur ergo, quod

Q1

fimetumabjicitur, gallina vero in vivis in fi-

quivis homo ad hunc finem miffus fit, ut Do-

1ol

meto grana & victum colligere debet ; poft

minum Deum fuum laudet, revereatur, amet,

€au

mortem vero mundatur, coquitur, argentece

eique ferviens falvus fiat: eum in finem om-

[9.

nes creaturas fubjectas effe pedibus ejus , va-

jl

patinze imponitur, menfee Principis infertur,

& in ilius ftomacho fepelitur; ita fimilis eft

riaque talentacredita. Unde femper cogitan-

d

P

exitus &. ftatus fervorum mundi & Chriíü.

dum: Vado ad eum, qui mifit me; qui ratio-

41

20

Vide tit. mundus, & tit,

eub.

nem feveriffiam exiget , quomodo finem

H

VIL Ex occafione thematis : /Modicum , €9

meum fe&tatus, creaturis ufus fim, talenta ex-

l[ï

nc

non videbitis me. Joan.r6. Poteft oftendi, quam

penderim &c. Vide tit. ludicium.

02)Y

omnia fint in mundo modica. 1. Dignitates ,

.M Quo vadis ? jo. 16. dici poteft, re&tus

& honores. ?. Robur & pulchritudo corporis.

hodie mirari quem poffe , quod fere nemo fe-

ipfum fincere interroget , quo vadis? cum ta-

3. Divitiae & voluptates. 4.Favor & gratia ho-

H

men in hoc tota ferelalus vertatur. Olftenca-

"m

filol

brum conc. I

minum. s. Regimen & imperium. V ide Fa-

turergo 1. omnes ire ad. domum zeternitatis,

l

VIIL Ex eodem themate oftendi poteft ,

Ecclel. c. 12. & quidem miferze vel beato, &

*

ïv

modicum temporis quam ftudiofe obfervan-

ad hanc duplicem portam ducere, latam & au-

bl

dum. 1. Quia maxima per illud bona obtine-

guftam, quemlibet proin nunc cum Hercule in

bivio ftare. Oftendatur ergo , cur ar&tam por-

WO

re poffumus.

2. Quia graviffima per illud

)l5

damna incurrimus. 3. Quia feverillimam de

tam potius, quam latam eligere debeant. Vide

Vide

tit. Patientia, & tit. Crux

T

illo rationem Deo reddere cogemur.

Fabrum conc. 23.lit. B. G. H.

. HL. Quia hec locatus. [um vobis, triftitia im-

fím

|X. Ex eodem themate poteft duplex me-

glevit cor veftrum. Jo.16. Oftendi poteft, cur

Is

moria zeternitatis , mifere & felicis, pro my-

merito ob Chriftum abeuntem & a fuo corde

la

rothecio fpirituali ( Für ein Bulfam- Büchslein)

expulfum quivis peccator triitari debeat,quem

T

offerri , fimulque oftendi, quomodo per il-

infinem Chriftus qua. Deus fonti comparari

fuf

lud in abftinendo ab illicitis voluptatibus , &

poterit, & oftendi, quomodo in eo omnia bo-

tolerando temporales adverfitates roborare

na recentius , abundantius , conftantius repe-

ge

C0l

& folari debeamus. Vide tit. /Eternitas, Bea-

P

riantur, quam adeo ftulte peccator deferto

titudo, Infernus.

7

hoc fonte ad res creatas velut citternas con-

W

T

X. Ex eodem themate oftendi poteft vitze

vertatur. Unde merito Deus per Jeremiam. c.

noftre brevitas, & inde tres do&rine erui.

2.tam patheticis verbis queritur : Obftupe-

&

1.Ut nonfimus nimium foliciti de divitiis ac-

fcite &c. Vide tit. Peccatum.

IV. Expedit vobis ,utego vadam.Jo.16. Often-

Càt

-«cumulandis, quia brevi itineri modicum via-

ticum eft neceffarrum. 2. Ut bonis operibus,

di poteft, quod hoc ipfüm etiam quivis de oc-

Q

cafionibus & focietatibus malis dicere queat ;

qU

quibus in zeternum frueremur , accumulandis

impenfe ftudeamus. 5. Ut miferias hujus vitze

expedit enim 1. ut vadant & difcedant a no-

[kl

patienter . & alacriter fuftineamus , utpote

bis ad rerum temporalium augmentum. 2.ad

nonnifi modico tempore duraturas.

animze falutem. 3.ad proximi cedificationem ;

EU

Xl. Ex occafione thematis : Gaudium ve-

qua omnia facile copiofius amplificari pof-

rum nemo tollet a vobis : Oftendi poteft , quo-

funt,& pro coronideilla Chrifti fententia ufut-

q

modo folidum ac verum gaudium in folo Deo

pari. Jo.18. Si me quaeritis, finite hos abire.

ejusque amore inveniatur, eumque in finem

Vide tit. Confuetudo & Societas.

à

V.Si enim non abtero , Paracletur non venset ad

t

referri poteft, quod de Martyre quodam re-

fertur, qui, cum inter tormenta fe continuo

vof. Joan.16. Oftendi poteít inprimis quanto-.

V

ltum oftenderet, caufam hujus Letitive ro-

pere Paracletus nobis fit neceffarius ad inftru-

gatus refpondit: Quia Deum meum tollere

endos', confortandos , & confolandos nos. 3.

Q1

nemo poteft. Oftendatur proin, quod iioc

Quod iftum accipere non polfimus , nifi omni-

l

gaudium fit. 1. Solidum & verum, utpote fa-

busrebus creatis valedicamus ; nam, teíte S.

tians animam. 2. Sit purum, quia nulli pecca-

Gregorio, bonorum Authorialiter inhzerere

Ti

to immixtum. 3. Sit perpetuum, quia contra

non poffumus, nifi cupiditatem a nobis , quoe

voluntatem amitti non poteft, Vide Fabrum

omnium malorum radix eft, abícindamus ,

M

conc. 6. lit. B.

z

y

hinc, ut S.Bernardus f. 3. de Afcenf. ait , ipfi

e

XIIl. Ex eodem themate oftendi poteft

Apoftoli Spiritu fan&o repleri nequiverant ,

f

quia carni dominice etfifancze inhzerebant.

gaudium bonz conícienti" 1. Quia eft tefti-

V

monium gratize apud Deum invente, 2.Quia

Vide tit. Cencupifcentig.

Yi. Cum

In Evczn'g;zliä Domiuicarum.

685

VI. Cum venerit ille, arguet. mundum de pec-

tio dicamus : O quam fordet mihi terra ,

cato. Jo. 16. Oftendi poteft, quomodo ii , qui

cum cclum afpicio, & confidero. Vide tit,

aliorum curam gerunt, & fpiritu bono regun-

Beatitudo.

tur, gerere fe erga illos debeant, & non folum

XIL. Ex occafione thematis : Kxpedit vo-

confolari, & blande tra&are , fed etiam argue-

bis, utego vudam : Oftendi poteft, quam ex-

re de peccato. Unde r.'demonftretur, quam

pediensíit, ut Deus quandoque a nobis difce-

dat, & in varias tribulationes , defolationes ,

xddl

neceffaria , atque adeo & obligatoria fit hzec

corre&io. 2. Quomodo utiliter fieri poffit &

tentationes , imo & peccata cadere permit-

i

Il

debeat. Vid.tit. Dile&io proximi V Corre-

tat. 2, Ut ad ipfum in tribulationibus & ten-

£&io proximi.

tationibus recurrere ftudeamus , juxta illud

qod

"

I

ViL Ex occafione thematis :

Quo bgïdi.r ?

Pfalmi : Multiplicetz funt infirmitates eo-

ofwendi poteft, quomodo femper memoria

rum, poftea acceleraverunt. |2. Ut in defo-

let

Qm.

mortis inmente fit habenda ob triplicem

lationibus eum pure quzresre ,

eique pro-

priis expenfis fervire difcamus, 3. Ut propter

T

d*

caufam, 1. Ut mature difponamus doxmuino-

firee przeparando nos ad eam. 2. Ut modere-

lapfum in peccata humiliemur, & cautiores

ïen-

fiamus. Vide Fabrum conc. g. lit. C. —

L0

mur cupiditatibus noftris, cogitantes, nos non

habere hic manentem civitatem. 5. Ut facilem

iem

PRO DOMINICA V. POST

nobis illius adventum reddamus , uti Seneca

Q

fuafit dicens: Effice mortem . tibi cogitatio-

PASCHA,

ne familiarem , ita ut fi fors tulerit potüis illi

lu$

obviam ire.

Videtit. Mors. l1tem Fabrum

I. vEtiie, 6 æccz'pz*ää'if. Je Ib Poteft oftendi,

!

tuuc a. lE I

cur frequenter & ferventer fit oran-

(

Gum, nempe ob ingentes utilitates oratio-

VIIL Ex occafione ejusdem thematis often-

U&

di poteft, quod frequenter etiam judicii poft

nis, quas vide tit. Oratio. $. 9. n. 2.

3

mortem fecutari memoria fit habenda,ob tre

II Ex eodem themate poteft oftendi , ar-

U

pariter caufas. :. Ut judicem nobis mature

tem orandi effe qus»eftuofiffimam & facilli-

Akiíito

YYcr

iliare ftudeamus.

25

mam, ficut artem mendicandi ; ob quam men-

jer grata illi opera co

"u

Ut ad qusftiones ibi proponendas

B3

H

nature

dicus quidam omnibus liberis pedes & crura

nos przparemus,

3. Ut patronos, qui ibi no-

fregiffe fcribitar, ut mendicare cogerentur.

Vide

Demonftretur ergo, . quomodo tempore ora-

bis aflifant, varlis oblequis conciliemus.

Vide tit. judicium.

tionis ut mendicos gerereé fe debeant. 1.Agno-

d-

fcendo & monttrando fuam infirmitatem, 2.

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, quod

Qut

fimiliter ob tres caufas memoria purgatorii

Ferventer orando, & clamando.

3. Non de-

fitendo, etiamfi non ftatim detur. 4. Non

ytde

fvepe fit refricanda. 1. Quia conducit ad venia-

qem.

lia peccata, quze tam graviter paniuntur, zefti-

indignando, licet omnino non detur.

Vide l.c.d

12.1. I4. & r5.

and

manda & fugienda, 2. Quia excitat ad fatis-

Ts

factionem in

Ai«i

P

- Hi- Si quid. getieritis

Patrem in nonmine meo 3

C vita pex opera bona & indul-

ept-

gentias przeftandam. 3.Quia incitat ad miferi-

dabit vobis. ]o.:6. Oftendatur, quid fit in..no-

mine Chrifti petere , nimirum 1. propter vo-

fet

cordiam purgantibus animabus exhibendam ,

^

Con-

utíimilem 2l

iqui

ndo mifericordiam experiri

luntatem ejus , & mandatum petere , quia

toties hortatüs eft ad orationem, 2.Per ipfius

] C

mereamur. Vide tit. Purgatorium.

X. Ex eodem themate oftendi poteft , quod

merita petere, ficut ecclefiafacit , claudens

v/e

orationes per verba. Per Chriftam Dominum.

etiam memoria inferni tam a juftis,quam pec-

catoribus frequenter ob tres caufas fit refri-

3. Orationes fuas cum orationibus Chrifti jun-

gt

6

canda. r.Quia conducit ad peccata mo:talia ,

gere , ficut malum nummum cum cumu-

lo bonorum. 4.Ad exemplum Chrifti petere ,

[ M

quibus ea poena decretaeft, odio habenda &

fugienda , üt dicamus: non emo tanti poeni-

maximein horto Oliveti orantis. Vide tit.

no-

Oratio. S. 12. n. 22.

tere. 2. Ut omnes hujus mundi miferias fa-

zad

cilius toleremus, fi cum S. Francifco Borgia

I1V-- Usque modo non peti

iflir qzädqmm. Io. 16.

Jup

Poteít oftendi, multis, etfi f;ope orarint,tamen

ad mentem reducimus , quid in inferno ob

poï-

peccata fuftinere debuiffemus. 2. Ut zelum

dici poffe: Usque modo non petiifüs quid-

ujur-

ad fuccurrendum peccatoribus concipiamus ,

quam. Hinc merito tales audire increpatio-

pI

nem S.Jacobi c. 4. Petitis, & non accipitis ,

& ne ipfi veniant in locum horum tormen-

torum , cum divite Epulone

eft; quod raale petatis. Oftendatur ergo, quo-

tl

Vide tit. Infernum.

foliciti yfzmus.

modo rite & efficaciter orare debeant, de quo

mnto

XL Ex eodem themate oftendi potelt,

vide tit. $. 1. n.4. $.12. n. 19.

f

V. Petite , €9 accipistis. ]o 16. Poffunt enar-

quod przefertim memoria beatitudinis ?eter-

$2

na affiduo fit recogitanda , ob tres pariter

rari utiliter, & efficaciter refutari tentationes,

xm

ni

caufas. r. Quia conducit ad fervorem in bo-

per quas diabolus homines- retrahit ab ora-

M

2

tione, quas vide tit. cit. $. 11. n. 6.

nis operibus frequentandis excitandum,

fert

Quia ;conducit ad tribulationes fortiter &

VI. Ex eodem themate poteft oratio fa-

gitte illi, de qua 4. Reg. 2. dicitur : jJuce

qu

cum gaudio fuftinendas, dum credimus, non

effe condignas paífiones hujus temporis ad

jagittam , [agitta falutir Dominäx; comparari, &

H'LES:

tum utiitas, tum proprietas ,

tum praxis

o

futuram gloriam , quse revelabitur in no-

Ant ,

bis. 3. Quia conducit ad fafüdium rerum

orationis demonftrari ,

56 IZ- l. 2.

uti videre ekft cit. -titg

pant

temporalium i

t

ggenerandum ,ut cum SJgna-

Rrrr35

VII. Ex

1

m

686

Index. Concionatorius

:;:

VII. Ex occcadone themätis : Petite , €9 ac-

I;B.OBnam intentionem Chriftum quiserendi ha-

buerunt.

2. Stellam Ducem fecuti funt , &

cipielir : Poteft neceffitas orationis demonttra-

Yl ex quatuor caufis, 1. Ex voluntate Dei ,

devote Chriftum àdorarunt , quod & pere-

qui rogari vult,ut dona accipienda mereamur,

erinantes facere debeut, non difcedendo a

eaque cum majori folatio accipiamus ; fimulq;

vexillo, & in templo preces devote perfol-

g

Deo magis familiares efficiamur. 2. Ex in-

vendo. 3.Munera obtulerunt, quos imitari

debent peregrinantes , thus devotze oratio-

digentia noftra, tam quod corporis, quam ani-

mi neceffitates. 5. Ex frequentibus peccatis,

nis, myrrham contritionis vel confelbonis ,

aurum charitatis olferendo. 4.Per aliam vi-

quorum veniam impetrare cogimur. 4. Ex im-

pugmatione daeemonis, contra quam aíliduo

am reverfi funt in regionem fuam ; peregri-

nantes autem per finceram vitee emendatio-

j

Dei przefidioindigemus. Vide tit. Oratio, &

Fabrum conc. 1.

nem. Vide Inftru&. 7. £. 157.

lI Ex eodem themate oftendi pote

ft, tuhc

. VIII. Ex eodem themate poteft jucunditas

orationis demonfítrari ex variis titulis. i. Quia

fimiles proceffiones fru&uofe infüitutum iri ,

1

mendici fumus ; quid autem jucundius men-

fi procedat terribiles , ficut caftrorum acies

dico,quam mendicare poffe a tali Domino, qui

ordinata. Et r.quidem omnes fani fint, non

2. Sl

liberalem ftipem certo porrigat? 3. Quia. Ae

tam quoad corpus, quam animam.

nontantum plebei, fea etiam primari per-

fumus.& ad graves ptenas purgatorii vel infer-

ni damnati ; quid autem jucundius reo , quam

fonze velut Duces compareant. 3. 5ibonum

ordinem fervent, ut in exercitu fieri folet.

cum judice loqui , & veniam impetrare poffe ?

3. Quia di[ripuli fumus ;; quid autem jucundius

4. Si bene conjun&i & concordes fint. — 5. Si

difcipulo, quam a fapientilfimo Magittro in fa-

armis fpiritualibus , puta rofariis & libellis

luberrima fcientia inftrui poffe? 4. Quia' Spon[a

precatorüs , benefint inftru&H. 6. Si non di-

Dei funt animz noftrae; quid autem jucundius

Ícedant ante finem proceffionis & gratias

perfolutas ob felicem fucceffum. . Quae omnia

fponfe , quam cum amanti

flimo fponfo coilo-

qui poffe? Vide tit. Oratio.

fufius explicata videri poffünt in cit. Inftru£t.

iLatüifastrntio:

7. f. 158. n. 5.

?

IX.Ex eodem themate pote

nis demonftrari, probando veritatem fententize

IIL. Ex eodem themate oftendi poteft, quod

ä

in proceffione oratio fit Deo gratior & eftica-

a S.Auguftino prolatz: Re?: movit vivere , qui

re&e novit orare, Nam t. utilis eft ad peccata

cior obtres caufas. 1.Quia per illum Sanctum,

vitanda, quia, tefte S. Chryfoftomo; impoífibile

ad cujus honorem proceflio iuftituitur , Deo

eft, hominem orationis ftadiofum ( faitem gra-

offertur. 2, Quia plures fimul orant; multi

viter)peccare. 2.Utilis eft ad virtutes plantan-

autem minimi, tefte S. Ambrofio , dum con-

das; uti Chriftus S.Catharinze indicavit,dicens:

gregantur unanimes , fiunt magni , & multo-

Noveris, filia chariffima, quod in oratione hu-

rum preces impoffibile eft non audiri. 3. Quia

mili, continua. & fideli cum perfeverantia lu-

oratio humiliantis fe ( id quod peregrinantes

cratur anima perfedionem & omnem virtu-

pedibus incedentes faciunt ) penetrant nubes,

&, donec propinquet, nou confolabitur,& non

tem. 3.Quia perorationem gultat anima,quam

fuavis fit Deus; atque adeo guítato fpiritu de-

difcedet, donec Altiffimus afpiciat. Vide cit.

Inftr. £, 162. n. 6.

fipit omniscaro. Vide cit. tit.

. X. Ex eodem themate polffunt circumftan-

IV. Ex eodem themate pot

eft ofï:endi,'un-

tix; orationem efficacem facientes exoplicari,

de natum fit proverbium , quo dicitur : Qui

Videlicet 1. Reverentia interior & exterior.

enultum peregrinautur, varo fanäïäþmntur. Nimi-

2. Fiducia firma. 3. Perfeverantia. De quibus

rum ex defe&u verz intentionis: Quia 1. ali-

vide nos, item Fabrum conc, 5.

i

qui comitantür proceífionem, utlocum, ad

Xl. Ex eodem themate poffi

n

jtw caufoe &

quem tendunt, ejusque thefaurum, velalia

vifu ibidem digna videant , & mala curiofitas

remedia diftrattionum proponi. Videlicet r.

Culpa mordens. 2.Cura pungens. 3. Affectus

eft. 2.Alii, ut cognatos & aimicos vifitare que-

ant,& inanis vanitas eft. 3. Alii , ut comedere

vigens. 4. Tribulatio crucians ; de quibus

vide nos l. c.

& bibere, vel alia comoda temporalia partici-

XII. Ex eodem themate oftendi poteft ,

pare poffint,& turpis quzeítus eft. Melius ergo

quomodo occurri poífit tentationibus circa

4. alii eunt, ut zedificent, & bonum exemplum

orationem occurrentibus, quarum prima eft

aliis prebeant , & prudentia eft. Et tandem

confolationum defectus. . 2». Defe&tus atten-

optime alii 5.eunt, ut zedificentur, id eft , vel

tiónis.

3. Defe&us temporis ad orandum.

gratias pro accepto beneficio referant, vel va-

rias gratias fibi aliisque impetrent, & hoc cha-

4. Defe&us exauditionis ; pro quibus remedia

ritas eft, facitqne , ut tales peregrinantes vere

vide tit. Oratio. $. 11:n.6,

fanctificentur. Vide cit. Inftr, £. 157.

V. Ex eodem themate proponi polfunt ,

| PRO FER

I1S ROGATIO-

NU M.

& refütari excufationes frivoize, propter quas

aliqui fe proceffionibus fubducere conantur,

LJ

[]

uif habeb ami-

I.E

X oc.cäüone thematis

quarum prima eft refpectus humanus : Quid

cumn ,€9 ibit ad illum ? Luc, 11. Oftendi

dicent homines ? Secunda timor damni in bo-

poteft, quomodo proceffiones pie & fructuofe

nis temporalibus autlucro ceffante patiendi,

fint inftituendze, videlicet d exemplum trium

Tertia horror moleftiz:» per peregrinationem

fubeunda , cum tamen Deus & . San&i ubi-

Regum ip Bethlehem peregrinantium , quia

que

In Evangelia Damz'nfamzm.

687

que quari & invocari queant ; quas excufa-

nendam. r.Quia poteft a Patre'omnia impe-

tiones vide refutatas in cit. Inít. 2. f. 165.

trare ratione meritorum fuorum.

2. Quia

"d

VI. Ex occafione thematis : Pulfate , €$ ape-

vult impetrare ratione fraternitatis, quam no-

yietur vobis

Declarari poffunt caufze, Deus

biscum participare dignatus eft.. 3. Quia fcit

ii

non ftatim , aut omnino non audiat ;preces,

caufam noftram agere,ratione infinitze fapien-

5

Nempe 1. Quia male petitur, hinc S.Jacobus

tivx fuze ; ut adeo nihil defit, quod ad advo-

dixit: Petitis , & non accipitis, eo quod.

catum undequaque abfolutum requiri polfe

male petatis. 2. Quia fepe non exaudit ad

videatur.

Vide Fabrum conc. 3. lit. E.

*

CENUCS at gt

votum, ut exaudiat ad falutem ; ficut medicus

Vi. Ex eodem themate poteft oftendi, quo-

cum zegroto , aut mater cum filio noxia pe-

iodo non obftante afcenfione dixerit Chri-

tente facit. 3. Quia differt fua dona , non au-

ftus: Ecce ego vobiscum fum usque ad con-

fummationem fzeculi.

fert, ut ardentius petamus , magisque 2aefti-

Nimirum 1. manet per

memus , fi difficilius fuerint obtenta ; nam ci-

realem exiftentiam in Euchariftia. 2. Per co»

to obtenta vilefcunt, diu defiderat dulcius ob-

operationem in operibus noftris, uti ipfe infi-

]

tinentur , tefte S.Auguftino. . 4. Quia oppo-

nuavit dicens : Sine me nihil poteftis facere.

Ji

nunt nubem peccati. Vide tit. Oratio. $. 11.

3

3.Per protectionem, tefte S.Cypriano dicente:

n. 6. Item Fabrum conc. 4.

Qui pro nobis femel mortem vicit , femper

vincit in nobis. 4. Per Patrocinium , ut di-

t

PRO FESTO ASCENSIONIS.

&um fä& in priori numero.

j

LE

X occafione thematis ;ï[üsmptm eft in

PRO DOMINICA: VL POST

calum , €$ [edet a. dextris Dei , Marci ult.

PASUCH .

poffunt proponi caufe , ob quas Chriftus in

coelum affumptus fit ,« nimirum 1. ob gloriam

IE

T þo: teflimonium perhibibitis.. Joan. I5.

Patris, quze non modica illi orta eft ob Filium

Oftendi poteft, quomodo quivis Chri-

tantopere exaltatum. 2.Ob gloriam ipfiusChri-

fianus teftimonium de Chrifto exhibere de-

beat. 1. Corde, credendo firmiter, quzecunque

fti, quam tot tantisq; meritis comparavit. 3.

Ob gloriam noftram, pro qua nobis obtinenda

ab ipfo per fe vel per ecclefiam revelata funt.

codum referavit. Vide Fabrum conc. 3.

2. Üre, do&rinam ipfius profitendo & publi-

Q

cando. 3. Opere , vitam ipfins & mores omni.

IL Ex eodem themate poteít oftendi ,

ftudio imitando , przefertim multa cum ipfo

quod , ficut Reges ob devi&um hoftem capi-

patiendo, & martyrium fpirituale fubeundo ;

nam , ut S.Gregorius hom. 15. in Evang. recte

talem magno gaudio excipiuntur, & in fi-

gnum gratulationis. varia illis fpectacula ex-

dixit, fine ferro & fanguine Martyres effe

)zc;

hibentur, ita idipfum tanto zequtus ergaChri-

offumus, fi patientiam veraciter cuftodi-

mus. Videplura de hoc tit. Fides. & tit.

»

Íftum przeftandum fit, quanto & a graviori

hofte liberavit, & majorem felicitatem pro-

Patientia. $. 3. a. n. 36.

i

curavit, r. Itaque ignes miíliles variorum af-

lL Hec locutus um vobir, ut'mon [camda-

lizemini. |oan. 16. Poteft oftendi, quid fit

fe&tuum , puta fidei , fpei , charitatis, gratula-

!

tionis , gaudii &c. jaciendi. 2. Comoedia ex-

fcandalum activum , & quam gravia per il-

hibenda, in qua gloriofa Chrifti vita per

lud damna Deo, proximo. &.fibi ipfi creet

[gti

imitationem . reprzefentetur.

3. Certamen

is, qui alios fcandalizat. Vide tit. Exemplum

contra feipfum per generofam fui victoriam

V. Exemplum malum.

ltem Fabrum hic

d

inftituendam.

5

Conc. 3.

Iil. Ex eodem t

hämate poteft oftendi, quod

]ll. Ex eodem themate fuaderi poteft au-

là

I$

ficut Chriftus virtute propria afcendit ad coe-

ditoribus , ut fcandalum paffivum fugiant.

lum ; ita quivis Chriftianus pariter virtute

Et r. Oftendf*, quomodo committatur, &

quam ftulte agant, qui ex alieno peccato aut

n

propria , maxime per humilitatem , obedien-

tiam, & patientiam , afcender debeat; de

facto bono. aranearum more venenum fugunt

quibus vide eosdem titulos.

& conficiunt, id efít, occafionum peccandi

3

IV. Ex eodem themate pote

ft fpecialiter

accipiunt.

2. Oftendatur, quam vane &

ftulte fe excufent , dicentes, alterum caufam

;

magnitudo gloriw Chrifli , ejusque exalta-

|

tio hamilitati ejusdem adfícribi, juxta illud

& occafionem fuiffe peccati ,

cum occafio

S. Pauli ad Ephef. c. 4. Quod autem afcen-

hominem fragilem non faciat,

fed qualis

Unde

dit, quid.eft, nifi quia & defcendit.

quisque fit, oftendat, nec quisquam nifi a

(

explicetur r. Humilitas illiius per gradus.

feipfo lzedatur. 3. Unum vel alterum medium

2. Oftendatur, quomodo competens tanuts

oftendatur , quo fcandala talia vitari poffint,

defcenfioni afcenfio. refpondert. De quo vide

de quibus vide tit. Judicium temerarium, &

tit. Humilitas.

Thom. Kemp.1.2.c.24. -

9

V. Ex occafione thematis ejusdem poteft

IV. Humc facient vobir, quia mon moverunt

Patrem , neque me. Joan. 16.. Oftendi poteft ,

i

oftendi , quod. inter alias caufas , cur Chri-

ftus in coelum afcenderit, etiam fuerit, ut

quam verum fit illud S. Pauli ». Tim. 3. Om-

effet advocatus nofter , juxta illud 1. Joan. 2.

nes,qui pievolunt vivere in Chrifto, perfecutio-

lls

Sed etífi quis peccaverit, advocatum habe-

nem patientur; id enim experientia in Chri-

mns apud Patrem JESUM Chriftum. Unde

fto, Apoftols & aliis Sanctis teftatur, & con-

yide

excitentur auditores ad fiduciam im eo po-

firmant 55. Patres , quorum te&imopia

tt

I

688

Index Concionatorius

tit. Patientia f.3. a n. 41. & ratio ipfa di&at,

3. Quia invi&tus eft. De quibus vide Februm

quia ficut fimilitudo amorem , ita diífimilitudo

conc. $. lit. F. G. 'H.

odium parit; hinc impii Sap. 2. dixerunt:

Circumveniamus juftum &c. gravis eft nobis

X. Ex eodem themate oftendi poteft, quze

teftimoniatexhibeatSpiritus Veritatis de noftra.

&c. abftinet fe &c. hinc & invidia accedit :

fide, nimirum r. Confenfum SS. Patrum. 2.

utin Efauerga Jacob, Cain erga Abel, [u-

Conítantia Martyrum. 3. Multitudinem mi-

deis erga Chriftum contigit. Oftendatur 'er-

raculorum. 4. San&titatem fidei reQa ad finem

go ulterius , quod jufti propterea non debeant

hominis ultimum affequendum perducentem,

turbari, [ed pergere in bona vita , tales-

de quibus vide tit. Fides. Item Fabr. conc. ,

que afpicere , ut argumentantes in publica

Xl. Ex eodem themate dici poteft,Pilatum

difputatione doCtrinam aliorum explorantes ,

quidem olim quzfiviffe, quid eft veritas ? fed

quibus in fine gratix* aguntur pro do&ilfi-

hodie magis quzeri poffe, ubi eft2 Nam z. in

inis argumentis.

Sed & ipfi. perfecutores

cogitationibus pauci funt, qui res apprehen-

errorem füum agnofcent dicentes

Hi funt,

dant, ut vere apprehendend» funt. 2. n ver-

quos aliquando &c. Sap. 5. Vide tit. Patien-

tia & Perfeverantia.

bis quoq; pauci funt, qui faltem potentioribus

veritatem dicere audeant, 3. In fattis , quia

V. Cum venerit Paracletus , quem ego mittam

paucifunt, qui opera fuse profelffioni confor-

vobis a Patre, [piritum veritatis , ille teflimo-

mia produeunt. Vide tit. Mendacium.

nium perhibebit de. me. |o. 15. Oftendi poteft

; Xll. Ex occafione thematis: Cum venerit

1.quantopereSpiritus Veritatis fit neceffarius,

Paracletur , quem ego . mittam volis: Oftendi

utpote qui hodie necin aulis, nec in tribu-

poteft , quomodo fe quivis Chriftianus ad Spi-

nalibus ,. nec in cathedris, necin tabernis :

ritus fancti adventum przeparare debeat, fcili-,

nec in privatis domibus reperitur ; id quod in

cet 1. Secedendo,quantum fieri poteft, a tur-

Ípecie magis per indu&tionem probari poteft.

bis.

2. Orationi. vacando.

3. Concordiam

2.0ftendatur, quomodo ifte Spiritus Veritatis

fervando. 4. Cum virginea Matre preces jun-

iterum obtineri & reduci queat, fi fcilicet

gendo, Videtit. Spiritus fan&tus, & Fabrum

ipfum a. Chrifto frequenter & ferio petamus ;

conc. 2. in fefto Pentec.

hinc enim locum habebit illud Luc. r1. Si er-

go vos , cum fitis mali &c. Vide tit.Veritas.

PRO DOMINICA PENTE-

Vl Ex eodem themate poteft oftendi ra-

COSTES.

tio, cur SpiritusVeritatis vix ullibi reperia-

tür, quia fcilicet duo fpiritus contrarii illi in

plerisque locis dominantur, fcilicet fpiritus

L (CCYUm coäplermtür - dier Pentecofles. , ehmt

: —* ommer pariter eodem loco. AG, 2. Poteft

concupiícentize & timoris , id quod per indu-

oftendi exemplo Apoftolorum , quze difpofi-

&ionem facile probari poteft. Oftendatur ergo

tiones ad Spiritum fan&um digne recipien-

2. quomodo hunc duplicem fpiritum expel-

dum adhiberi debeant ; nimirum r- ingens

lere debeant , folum Deum quaerendo, ti-

defiderium indicatum per verbum : exfpe-

mendo & amando; fic enim dicent : Quid

Gabunt : nam hoc defiderium finus & faccus

mihi eft in colo. Pfal. 72. & , fi Deus pro

nofter eft ad dona Dei accipienda , ut S.Au-

nobis, quis contra nos? Vide cit.tit. & tit.

guftinus tr. 2. in epift, Joan. ait. 2. Concordia:

Concupifcentia.

VII. Ex occafione thematis : Et vosr tefli-

Erant enim omnes pariter in eodem loco ; &

multitudinis erat cor unum , & anima una.

moninm perhibebitis de me, Joan. 15. Oftendi po-

Hinc Eccl.25. inter ea, in quibus placitum

teft, quomodo quivis Chriftianus teftimonium

eft Spiritui Dei , concordia fratrum primo

de Chrifto perhibere debeat, ícilicet quatuor

loco ponitur; ficut enim anima non vivifi-

modis , quibus communiter teftimonium ferre

cat, nifi membra fint unita ; ita nec Spiritus

folemus , nempe i. Viva voce, cum occafio

fanttus communicat effectus fuos , nifi mem-

fe. offert.

2. Duorum digitorum erectione,

bris per concordiam unitis. 3. Oratio com-

fcilicet faciendo bonum & . cavendo ma-

fians: Erant enim perfeverantes in oratione:

lum. 3. Sigilli impreífione, extraordinaria

quam difpofitionem Chriftus ipfe Luc. r1. re-

quaedam pietatis opera przeftando. 4. Subfcri-

quifivit, dicens : Petite , & dabitur vobis; fi

ptione, id eft manu & opere conteftando, fe ef-

enim yos ,

cum fitis mali &c. hinc David

fe verum Chriftianum, Chriftique imitatorem

Pfal. 118. Os meum aperui , & attraxi fpi-

& difcipulum. Vide Fabrum conc. 1.

ritum. 4. B. Virginis interceffio: erant enim

VIII. Ex occafione thematis: JZc locutur

orantes cum MARIA Matre JESU: ut enim

fum: vobir , ut non . [candalizemini : Poffünt tres

Berfabea audivit: Pete Mater. mea , neque

pracipue occafiones proponi, in quibus fre-

enim fas eft, ut avertam faciem tuam. 3.Reg.

quenter homines fcandalizarifolent. r.In Cle-

c. 2. ita Chriftus Matri , de qua rettius dici-

ricis. 2. In Religiofis. 3. In Superioribus ; do-

tur : Neque enim negare tibi

quidquam po-

ceatur proin modus ejusmodi fcandala vitan-

terit. Videtit. Spiritus fanttus.

di, quem Faber tradit conc. 4. lit. C.& D.

l. Zeniemus , € manfionem apud. eum . facies

IX. Ex occafione thematis : . /lle ( Spiritus

mus.. Joan, 14. Poteft Spiritus fanctus animae

Veritatis) teflimonium yerhibebit de me: Oftendi

hominis comparari, & z, oftendi , quomodo

poteft, curSpiritus Veritatis tam exofus fit

hominibus. Nimirum r. Quia adverfatur fen-

vegetativ2e anim?e operationes inApottolis ex-

ercuerit , faciendo, ut crefcerent in virtutibus,

fui impiorum. 2.Quia eorum mores redarguit,

audirent,

2. Senfitivee, facie'ndo, ut viderent ;

olface-

[

M

In ,Evngelü Dominicarum.

u

689

olfacerent ( exempla & virtutes Chrifti intue-

tit. cit. Spiritus fan

&

:

rentur, & imitarentur ) guftarent & tangerent

Confolatio.

&uï, & | tit. | Gaudiqm,

"

(feu apprehenderent objecta cceleftia. ) 3. In-

'VH. Ex occafione thema

üs : Paracletus u-

tellectivze, faciendo, ut re&te intelligerent, &

tem Spiritur ,. quem mittet. Pater in, nomine 1eo,

efficaciter vellent, quze ad fuam & aliorum fa-

ille vos. docebit omnia. ]o. c. 14. Poifunt oftendi

lutem pertinerent. lnferatur fabinde , quan-

caüfz , cur Spiritus 5. in mundum miffus fit

topere homo folicitus effe debeat, ne per pec-

nimirum uteflet Magifter mundi. Ünde often-

catum hanc animam amittat, cum nihil non

datur, quam perfe&e omnes veri Magiftri pro-

agere & vitare foleant homines, ne animam

prietates poflideat,videlicet'. Quod fcientiam

fuam corpori unitam feparent. Vide tit. cit.

& artem omnium przeftantiffimam,utiliffima:n,

!

Spiritus fanttus.

& fumme neceffariam doceat, nempe artem

Hil. Tanquam &gnis .

amandi Deum.

2. Quod eam perfeécti(lnne

Jcdit fupm fingulos eorum.

A&. 2. Poffunt effectus Spiritus fancti per fi-

calleat , cum fit i

e

Amor Patris & Fiiii. 3.

Quod habeat facillif&um modum docendi,cum

:

militudinem ignis explicari,& 1. oftendi,quod

ficut ignis exiccet, tollendo omnem humorem

unico momento doctiffimos in hacarte efficiat,

concupifcentize malv; cum enim fit ceharitas

uti in Apoftolis patuit. 4. Quod fit fanciiflimus

divina,nullim alium amorem admittit,hinc S.

quoàd mores,ita ut nullum fit perverlionis pe-

riculum; undeSpiritus fan&tus per Antonoma-

Thei"fiia,cum amorem inordinatum erga foro-

rem quandam nullis mediis expugnare poffet,

fiam vocatur. 5. Quod fit benigniflimus, atque

fuadente confelfario , quotidie Spiritum fan-

adeo velit etiam hane artem docere. Unde cx-

&um invocavit, & mox obtinuit, quod voluit.

citandi erunt auditores , ut fe illius diíciplinze

totos committant, & ectionem ab eo praeícri-

2. Quod ficut ignis illuminet ; hinc Chriftus

]oan. 14.Paracletus autemSpiritus &c. ille vos

ptam diligenter

E

docebit omnia. 3. Quod calefaciat amore di-

ddifcere i'tudeant. 'Vide tit.

i

:

à

Spiritus fan&us,

vino ; hinc Ápoftoli: Quis nos feparabit &c.

VIII. Ex eodem theraate oftendi poteft, in

Rom. 8.Àquze multze (tribulationum) non po-

quo confiftat fcientia feu ars amandi, quam

tuerunt extinguere charitatem.Inferatur dein-

Spiritus S. docet , fcilicet in tribus praeceptis

de,quam ferventer debeant hunc ignem petere

aS.Davide Pf. 33. indicatis, quorum primum

dicentes: Veni (ancte Spiritus, reple &c.maxi-

eít: Declinau malo: nam proprium eft aman-

me cum ipfe Chriftus dixerit: lgnem veni mit-

X

tium , fugere, quidquid amato difplicet. Et

tere &c. Luc. 12..

hoc praeceptum ad:' viam purgativam fpectat.

1V.. Loquebantur va

riir linguif magnalia DET.

Secundum elt: Fauc bonum , feu virtutes exer-

A&. 2, Poteft dici, quod Spiritus fan&tus

ce; nam proprium etiam amantium eft face-

advenerit tanquam JMagifter linguarum , &

re femper, quod amato placet; & loc przece-

docuerit:Apoftolos variis loqui linguis ma-

ptum ad viam illuminativam pertinet.Tertium

eft : inquire pacem : feu. perfe&iffiimam volua-

gnalia Dei, & 1. Hebream velut fanctam, dum

nonniü de DEO & pertinentibus ad. eum

tatis. tux cum divina conformitatem : nam

locuti funt. 2. Latinam , feu. Romanam , dum

proprium amantium eft unum fieri ; & hoc ad

do&rinas fidei conformes tradiderunt. 3. Gra-

viam unitivam fpeCtat. Vide cit. tit.

SIX.FEx eodemthemate explicari poffunt con-

£&m , dum fraudes & hserefes Fixereticorum

refutarunt. 4. Hifpanicam, dum omnes levita-

ditiones ad verum Spiritus fan&i Difcipulum

pertinentes, quorum Prima eft magna afitmatio

tesin lingua fugarunt. 5. Gallicam, dum fuavi-

ter & amice loqui didicerunt. 6. Germanicam

magiflri; nam primus difcendi ardor eft nobili-

finceran , dum omne. mendacium fugientes,

tas magiitri.. Secunda conditio eft vehemens

non nifi veritatem verbis & factis prodiderunt.

defiderium artis addifcendz, quoid ex confide-

rata illius preeftantia & utilitate concipitur.

Vide tit, cit. Spiritus fantus , & tit, Lingua.

$. 13. n.6.-

Tertia elt indefeffa induftria in. ejus dottrinis

feu infpirationibus accipiendis.

Quarta con-

V. Et apparuerunt i

lis difpertitae linguæ; A&.

2. Oftendi poteft, quod Spiritus fanttus ideo

ftans exercitium in iisdem do&rinis pra&ican-

dis, & executioni mandandis.

in forma linguze apparuerit, ut doceret artem

loquendi omnium difficillimum. Demontiue-

X, Ex eodem themate poteft oftendi

; G üuO-

módo advenientem talem hofpitem excipere

tur ergo 1. in quo confiftat ars recte loquendi;

de qua vide przecepta tit. Lingua. N« Ia fECR.

debeamus, nimirum 1.Vehementer defideran-

do, ad quod prseftantia tanti Hofpitis confide-

Deinde oftendatur, quomodo Spiritns fan&tus

hanc artem Apoftolos docuerit. Vide cit. tit.

rata non modice juvabit, 2. Humiliter invitan-

do,cum ecclefia, affiduo hoc tempore dicente:

5

Spiritus fanctus. .

VL .Paracletus autem . Syiritus ,

quemï -mïittät

Veni S.Spiritus, reple taorum cordaFidelium.

3. Cum fumma reverentia excipiendo. 4. To-

Dater in nomine meo, fuggeret vobis omnia. joan.

14. Poteit oftendi, quam convenienter Spi-

tam difpofitionem domus feu cordis ei €om-

mittendo. 5, Omne, quod ei difplicet , fortiter

ritas fan&us Paracletus , id eft Coníolator ,

vocetur, nempe quia replet amore divino, fic-

removendo.

l

XI, Ex eodem

themate o[ïendi poteft,

que facit obtinere finem fuum, quze eft vera,

maxima,& perpetua coníolatio, quae proin tres

quod, cam Spiritus S. fit amor divinus , nul-

ï

lum corrivalem patiatur, atque adeo omnis

proprietates fufius demonftrentur , fimulque

oftendatur, quomodo hanc confolationem 5pi-

amor alius prius expelli debeat, przefertim la-

n explicari

xitus fanétus Apoftolis communicarit. . Vide

fcivus, fenfualis, proprius, qui proi

z

E

[

L

debeat,

K. F. Lolm. Bibl, Man, Tom. 111.

ul

600

Index |Concionatorius,

debeat, fimulque demoniï:rafi, quod omnia

amoris divini ex comparatione cum mufto, r.

bona, quze ab his percipi queant, ab illo infini-

ties melius fperari queant, Vide tit. Char.

quia ut muftum plene fatiat & inebriat;ut nul-

lam amplius delectationem ex creaturis hauri-

XIl. Ex occafione thematis ejusdem dici

re velit. 2, Ut muítum dulcedine fua mire re-

poteft, quod Spiritus fan&tus przeter alias artes

creat & lzetificat. 3. Ut muftum audaces facit

etiam artem recte loquendi doceat, unde de

& intrepidos, ut in Apoftolis cernere erat. 4.

hac arte per hos tres dies tria docenda funt,

Ut muftum loquaces facit,' ficut iterum Apo-

in quo confiftat hzec ars,quare ftudiofe difcen-

ftoli loquebantur magnaliajita ut verum fueri*

da, & quibus mediis. Hodie ergo dicatur, at-

tem hanc in tribus confiftere,, videlicet ut r.

dicere, ex abundantia cordis os loquitur. Vide

tit. Spiritus fan&us, & tit. Charitas.

Raro, 2. Confiderate, 3. Charitative loqua-

VL Et fahus efü. repente de. celo - fonus . tan-

quam advettientir [viritus vehementir. | Á&, 2. Po-

ï:nur. de quibus vide tit. Lingua.

teft oftendi, quod Spiritus fan&us ia modum

PRO FERIANMPENTE-

venti advenerit, ut oftenderet, fe vento fimi-

COSTES.

les effe&us operari, & 1. infperato advenire,

quia Spiritus, ubi vult, fpirat. 2. vehementer

Í. Q'Ic DEUS dz'lea'cit(- mundum. ]o.' 3. Poteft

impellere ad bonum; nefcit enim tarda moli-

"" oftendi, quomodo dilexerit Deus mun-

mina Spiritus fancti gratia, tefte S. Ambrofio.

dum,ut non folumUnigenitum faum,fed etiam

Spiritum fan&um velut amorem fuum infini-

3.*eltum concupifcentize plurimum temperare

qu:e orania ex dicto tit. Spiritus fan&us facile

tum & divinum daret. Declaretur ergohujus

dilatari poffunt.

amoris magnitudo ex donorum preeftantia, &

VII. Ex occafione thematis : Sic, Deus. di-

inferatur,quam aequum fit;ut viciffim noftrum

lexit mundwm , ut. Filium fuum wnigenitum daret.

amorem Deo offeramus , omnemque alium

Jo. c. 3. Oitendi poteft dile&io Dei erga ho-

amorem excludamus. Vide tit. Charitas,& tit.

Spiritus fanétus.

.

mines triplici ex capite. . Confiderando, quis

dederit. 2. Quem dederit. 3. Pro quo dederit.

IL. Ex eodem themate poteft oftendi, cur

4- Quem ob finem dederit.

5. Qua conditione

tam pauci homines Spiritum fan&um, qui eft

dederit. Vide Fabr. conc. 5.

ipfa Cbaritas, accipiant, nimirum quia difpo-

VIIL Ex eodem themate oftendi potelt,

fitionem debitam & fumme neceífariam non

quomodo Apoftoli viciffim dilexerint Deum ,

adhibent,nempe amorem inordinatum creatu-

quod explicari poteft per illa verba: Muflo pleni

rarum, feu concupifcentiam ; certe quam nul-

unt. 1.Quiaquafi emotze mentis homines nihil

lum alium amorem patiatur, oftendit per hoc,

de terrenis rebus fenferunt. 2. Quia ut ebrii

quod,tefte S. Bernardo f. 3, deafcenf. ipfiApo-

pocula & vinum, ita illi folum Deum eru&ta-

ftoli Spiritu fan&o repleri non poterant, quia

bant, loquentes magnalia Dei. 3. Quia auda-

carni Dominicze,etfi (anctze, inhzerebant.Com-

ces & intrepidos faciebat, ut ebrii effe folent.

parentur ergo hi amores inter fe ex eo, quod

4. Quia utebrii inflammabantur , fed non' nifi

Amor divinus feuSpiritus fit fan&us,honeftus,

divino amore. 5. Quia utebrii difcurrebant pet

fatiativus,perpetuus: amor creaturze impurus,

munduin provocantes ad amorem. 6.Quia

turpis, vanus, & inconftans ; & inferatur,

lzeios & hilares faciebat ut ebrios.VideF abrum

"

quam iniquum fit, hunc amorem amori- di-

€onc. 6.

vino poftponere. Vide tit. Charitas, & tit.

Spiritas fauctus,

V

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, quo-

modo verificatum fit illud Eph. 4. Z/fenden;

HIL Zidi Spiritum de[zendentem. quafi

: colum-

in alium dedit dona hominibur, fimulque de-

bam de cerlo. Joan, 1.Poteft oftendi,cur Spiritus

fan&tus in fpecie columbze defcenderit, nimi-

clarari, quam pretiofum fit donum Spiritus

fanctus, five 1. [n feipfo fpeGetur, namut fic

rum ut,quemadmodur Ven. BedaMarc. 3,di-

infinitze bonitatis & dignitatis eft. Sive a.

xit,oftenderet,fe homines magis ad manfuetu-

Ratione dantis, quia ut fic ex infinito amore

nl v r a EU E - D t E

dinem, quam iracundiam,incitare. Oftendatur

PIDNE

L

ergo r.quantopere manfuetudo ifta Chriftianis

& liberalitate procedit. Sive 3. ex parte acci-

pientis ponderetur , quia ut fic mundo ingra-

fit neceffaria. 2.q10modo eamSpiritus fan&us

tifimo & immerito collatum eft. Sive 4. ex

Apoftolos docuerit, & hodie adhuc paratus fit

docere omnes Chriftianos. Vide

parte fructificationis fpeCtetur,quia ut fic quafi

tit. Manfue-

infinitum frutctum producit. Vide eod. . tit. &

4

do, & tit. Spiritus fan&tus

Fabrum conc. 3.

CT"C' de——— — m R

IV. Ex eodem themate poteft alia caufa af-

——

ferri , cur Spiritus fancus in fpecie columbze

X. Ex occafione ejusdem thematis pof-

funt explicari caufze, cur Spiritus S. in fpecie

apparuerit, nimirum ut oftenderet, quemad-

ignis, venti, columb»?e, nubis , linguze igneze

modum columb»e funt fertiles valde,ita fe quo-

appatuerit , & ex quavis fpeciale falutaris do-

que liberalemeffe in donis füis cofmunicandis.

&rina erui & commendari. Vide tit. Spiritus

Oftendatur ergo 1. qu»e fint illa dona. 2.quam

5, 8 7o. 0 $3. 3. 4..

(

neceffaria & utilia fint homini chriftiano,

XI. Ex eodem themate poteft inprimis ex-

l

quamque adeo aflidue illa a fan&to Spiritu

petere debeat. Vide tit. S

plicari, quid fit donum Spiritus fan&i in ge-

brum hic conc. 4.

piritus fan&us,&Fa-

nere, videlicet impulfus ad patranda heroica

virtutum opera, Deinde poffunt ex feptem ta-

V. li autem dicebant irridenter : quia, mu-

libus donis priora tria explicari, videlicet z.

ä

ffo pleni f?nt ifli. A&. 2. Poteft oftendi effe&us

Donuim Sapientig,quo contemplamur divina &

geterna,

-

-

69r

lu Evangelia Dom«z'näicamm.

geterna,& fecundüm illa derebus omnibus ju-

illud- Prov. 8. Beati, qdi 'vïgilänt,ad fores

dicamus ex fide & fcripturis facris. 2. Donum

meas quotidie, & obfervant ad poftes oftil

Scientig , quse verfatur circa res creatas, &

mei; qui me invenerint, invenient vitam,

docet nos ferre judicium de rebus agendis,mo-

& haurient falutem a Domino. Vide F

u

aþmm

dum recte utendi mediis ad falutem , aperit

conc. 9. lit. C.

fraudes daemonis, mundi, & chrnis, fug-

V. Ex occafione thematis: Égo weni, uf

gerens veritatem ad vincendas illas. 3. Do-

vitam habeant : Explicari poffunt reliqua qua-

num ZJntelle&ur , quo diícutimus fcripturarum

tuor dona Spiritus fan&i, videlicet 1. Donum

difficultates & nodos, fenfus litterales & my-

confiii, quo inftruimur , priusquam magnum

fticos, figuras & tropos, indeque falutaria do-

aliquid & periculofum aggrediamur , definia-

cumenta capimus,diícutimus etiam fidei con-

mus, mandemus, loquamur. ?. Donum For-

troverfias, confcientive fcrupulos & laqueos

Hitudinir, quo corroboratur cor noftrum, ut

tollimus, & caufas litigantium difficiles diju-

dicamus. Vide Fabrum conc. 4. lit. B. C. D.

quodvis temporale damnum pati velimus, ne

seternum incurramus, 3. Donum pietutis, quo

XII. Exeodem themate oítendi poteft,quan-

excitat nos Spiritus fan&us ad Religionem &

ta damna per linguam male ufurpatam Deo,

amorem cultus divini, nec non ad curam pro-

Chrifto, proximo, noftrae perfonze, & rebus

ximi ac cultui fe fubmittat,& ad proximum in-

noftris inferantur, quamque adeo indigeanius

clinet. 4. Donum £imori, quo immittit in

auxilio Spiritus fan&ti ,

loquendi, Vide tit. cit.

qui docegt n'qs artem

cor varia argumenta , quze füperbiam & vani-

tatem noftram retundant, ac timere Deum

faciant. Vide Fabrum fer. 2.poft Pentec. conc.

*PROFERLAHLPENTEZ

D

Z he EGESGOU

.COSTES.

: VI. Ex eodem themate oftendi poffunt

X occafione thematis : Ego veni , ut vi-

media ad artem recte loquendi, per qua:à

L

tam habeant , €$ abundantius. habeunt.

vel maxime vita animze abundantius acquiri-

tur, addifcendam, quorum primum eít ora-

Joan. 1o. Poteft inprimis oftendi, quze fit vita

Ala, propter quam Chriftus venit, foilicet

Hio, per quam dieatur cum Davide Pfal. 140.

Pone Domine cuftodiam ori meo, & oftium

vita zeterna , quzxe fola, quia caret omnibus

circumítantiz labiis meis, Secundum filentit

miferiis , & morti non eft obnoxia , vera vita

1

dici poteft. Deinde oftendi poteít , quomodo

ümor; nemo enim fecure loguitur , qui non

libenter tacet. Tertium confideratio, ut S. Au-

fuo exemplo docuerit, quomodo abundan-

guftinus fuafit dicens: Omne verbum priüs

tius participari poífit hzec vita , fcilicet per

humilitatem, obedientiam , patientiam, & fi-

veniat ad limam , quam ad linguam. Quar-

tum mul£a pro transgreffionibus imponenda,

miles virtutes.

ita ut cum Seneca dicatur: Ego mihi irafcor,

ILEx occafione ejusdem oftendi pdteü,quo&

modo vitain hoc fzeculo & ftatu vize confiftat in

& ego a me paenas exigam. Quintum 7adicis

extirpatio, quae eft, tefte Thoma Kempenfi

charitate Dei. Proximi, & fui ipfius ordinata,

l. r. c. 10. quod per mutuas loeutiones con-

& quoiiodo Chriftus hanc triplicem charita-

folari ab invicem quarimus, & libenter de

[ N n N

tem velut ignem in nobis accendat. De quo

his, quze multum diligimus, vel cupimus, vel

vide Bibl, tit. Spiritus fan&tus $. 10.n. 7.

1l]. Ex eodem themate oftendi poteft, quo-

contraria nobis funt, loquimur. Vide tit,

j

modo vitam prazediCtam anim2e confervare pof-

Lingaau.

funus, nimirum 1. Per refpirationem, id eft,

mentis ad Deum frequentem elevationem,

PRO FESTO TRINITATIS ET

feu orationem. 2. Per cibum varium , puta

,DO'

MINICA L POST PENTE-

V

verbi divini, Euchariftize , voluntatis divinze,

COSTEN.

feu mandatorum Dei.

3. Per potüm aque

ïlï

X occafione thematis : Docete omnes Gen«

falientisin vitze zeternze,feu gratize divinze,con-

tes, baptizanter eor. in nomine Patrir, €9

fervationem , vel etiam fanguinis Chrifti, ex

|s

frequenti Sacramentorum ufu haufti. 4. Per-

Filii, €? Spiritur [andi; Matt. 28.Poteft 1,often-

di,quam merito myfteriumSS.Trinitatis creda-

fomnum feu animi quietem, dum certis tem-

tur, tum ob figuras veterisTeftamenti, tum ob

f

poribus anima a curis. & negotiis fzeculari-

bus avocatur, & rebus divinis a

textum novi, tum ob miracula hunc in finem

Ícere finitur.

pplicata quie-

edita. 2. Cur quivis Chriftianus eam profiteri

debeat, nempe , quia hzec profeffio eft noftra

IV. Ex occafione thematis: Égo fum oftium:

teffera contra infideles: eft fcopus & regula

oftendi poteft, quotupliciter Chriflur fit o-

noftrarum actionum, unde dicitur:Gloria Patri

g

füum, nimirum 1. Oftium Paftoralis officii ,

&c. eft clypeus contra dzemones : eft cythara

j4

quia hoc nemo nifi per poteftatem ab ipfo ac-

ceptam habere poteft. ». Oftium ecclefize, quia

laudis divinze,per quam cumAngelis canimus:

San&tus, Sanctus, Sanctus &c. Vide tit. Deus,

in hanc nemo, nifi per Chrifti fidem & baptis-

& Fabr, c. 1. & 2,

(I

mum, ingreditur, 3. Oftium gratise; quia nemo

je

. [L Ex eodem themate 'oiitendi poteft r.

hanc obtinere poteft, nifi per meritaChrifti, 4.

Oftium glorize, quia nemo ad hanc intrare po-

cur hoc Feftum a Chriftianis füumma cum de-

tuiffet, nifiipfe coedlos referaffet, Incitentur

votionefit celebrandum ; quia fcilicet eft Fe-

proin auditores, ut de Chrifto di&um putent

ftum omnium trium Perfonarum, atque adeo

celeber-

ä

Ssssa

[ Lth. Bibl, Mun, Tom. Ill .

69

À

^

Index Concionatorius

celeberimüm, 5». Quomodo debeaf celebrari,

Patri &c. & quomodo auditores perpetuumr

EUTTE

nimirum firmiter eam credendo, firmiter in

Glofía Patri, aut Sauttur, San&tus, San&fur, &c.

eam fperando ( quia poteft juvare propter po-

juxtaSanctorumAngelorum exemplum canere

tentiam Patris , & fcit juvare propter fapien-

poffint, de quo vide tit. Deus. S. 12. n. 11.

tiam Filii, & vult juvare propter bonitatem

X. Cnjus ef imago hec ?. Matth. 22. Oftendi

Spiritus fanéti) atque adeo femper cogitando,

poteft, hominem effe imaginem SS. Tiinitatis

quze placeant illi propter Patrem , loquendo

& inde inferri,quanto in honore hizec imago ha-

propter Filium, operando propter Spiritum

benda, quam folicite ab omni macula per pec-

Íanttum.

Vide l. c.

catum contrahi folita cuftodienda, quantosque

Ill. Ex eodem themate oftendi poteft, quo-

ob hunc cultum fructus quisque fperare poffit.

3modo SS.Trinitati perpetuum G/oríaPatri, aut

Vide tit. Anima. S. 12. n. r.

j

ISanflus, Santdus. San&ur , cani poffit , fi vide-

Xl. Ex eodem narrari poteft hiífto

riaex ufpe-

licet omnes cogitationes, verba, & opera pu-

culo magno Exemplorum de fervo, qui a Do-

riffime ad majoremDei gloriam referantur;aut

mino fuo ductus ad dzemonem , eique fe man-

fi femper facere ftudeamus, quax Deo magis

cipare juffus, ubi audivit, abnegandum fibi SS.

placent, quo modo magis placent,& quia ma-

Trinitatem effe, in hzec verba prorupit : Red-

gis placent.Oftendatur proinde,quam excelfus,

do me SS. Trinitati: ficque dzemonem fuga-

Deoquegratus, atque adeo & nobis utilis fu-

vit, Inferatur fubinde, quod idem quivis homo

turus fit hic modus colendi SS. Trinitatem.

facere debeat, idque propter potentiam Pa-

Deinde quomodo hic ipfe modus pra&ice u-

tris, fapientiam Filii, & bonitatem Spiritus S.

furpari poffit, & debeat,

4

quze tres proprietates abiis,qui fervire cupiunt,

IV. Ex occafione ejusdem thematis often-

in Dominis requiruntur. Vide cit. tit. Deus

datur , quód homo peculiari ratione obligetur

NTP C CUP

ad colendam SS. Trinitatem, eo quod creatus

"XIL. Jcce ego vobiicum | fum omnibur. diebus,

fit ad imaginem ejusdem ; quem enim magis

Matth. 28. Oftendatur, queraodo SS. Tri-

amaret imago, fi poffet, quam illum, cujus

nitas femper fit hobiscum . Per bmmenfita-

eft imago ? Oftendatur ergo 1.vel ex ipfo cor-

tem & pre[entiam ; unde excitandi auditores,

de triangulari, atque anima, tribusque poten-

ut quod S.Bernardus de S. Angelo Cuft. dixit:

tiis, quod creatus fit ad imaginem SS.Trinita-

In ommni angulo . Zngelo tuo reverentiom | habe,

tis; dein quomodo imaginem hanc venerari,

mec audeas illo pra[ente , quod. me pre[ente non

mundam confervare , &, ubi opus fuerit , re-

aud:res, amulto magis erga SS. Trinitatem ob-

novare debeat.

fervetur. 2. Per potentiam , adjuvando & pro-

V. Ex occafione ejusdem thematis oftendi

tegendo nos, unde fiducia concipienda, ite-

;

poteft, quomodo quivis Chriftianus hoc die

rumque applicandum, quod S. Bernardus de

imitari debeat fervum illum,quia aDomino fuo

Angelis dixit: Fideles fünt, prudentes funt,

ad conventum doemonum ductus, & Lucifero

potentesfunt, tantum adhzereamus eis &c.

homagium przeftare juffus, renuit id facere,di-

3. Per [ayientiam, dirigendo nos, unde pro-

censque: Reddo me SS. Trinitati, Patri, Filio,

videntize illius omnia committenda, omnisque

& Spiritu fan&to: totum conventiculum dif-

folieitudo in illam

projicienda. Vide cit. tiþ;

1

fipavit. Oftendatur proin, quomodo quisque

Deus. $. 3. & 5.

fe reddereSS.Trinitati debeat, videlicet 1.Per

feriam deteftationem vitze przeteritz. 2.Per

IPRODORHNICAH;FOST

novum propofitum, ferio & conftanüter illi

PENTECOSTEN.

ferviendi. 3. Per novam oblationem omnium

uarum actionum ad majorem gloriam ejusdem

Omo /qm'dam fmt tamam mdgnam; Tuc.

SS. Trinitatis.

I.H

13. Poteft oítendi, quam vere Chri-

VI. Ex eodem themate

þ' oftendatur, cur

ftusinSS.Euchariftia cenam magnam appara-

quivis homo fe totum SS, Trinitatis obfequio

verit.Eft enim r. magna in fe propter cibi & po-

cum fumma fiducia confecrare debeat ob tria

tus praeftantiam, 2. magna propter modum

attributa eidem fpecialiter convenientia ,- fci-

praeparandi,nempe miracula intervenientia. 3

licet ob potentiam Patris, fapientiamFilii, bo-

magna propter effectus, nam fatiat, nutrit,

augmentat, pinguefacit, & deleCtat animam

nitatem Spiritus fan&i , de quibus vide Fa-

brum conc. 5

plus, quam ullum aliud convivium, ut adeo

VIL JDocete ommer genter blz]atizante: £0j in

merito etiam cum magno defiderio, przpa-

&omine Patrir, Fili, €9 Syiritur [an&ti. Matth.

ratione , & dev

,

Euchariftia,

otione fumi debeat. Vide tit.

28. Poteftexplicari pro capacitate auditorum

Myfterium SS. Trinitatis, & caufze afferri, cur

Il. Ex ejusdem thematis occafione dici po-

illud firmiter credere & profiteri debeamus,

teft,hane coenam effe fimilem convivioNorita-

de quo videtit. Deus, $. 3.a. n. & $. 5. a n. g.

berg2e per tres menfas fibi fuperimpofitas infti-

&

. ] 20 n.. .

tuto, de quo vide loc. cit. $. 12. n. 8.

VIII. Ex eodem themate oftendi poteft, cur

IIIl. Item occafione anagrammatis , quo

hoc Feftum pra omnibus Feftis devote fit

Euchariflia idem fignificat ac Cithara J ESU,

celebrandum ; & quomodo id ipfum, aptiffime

poffunt effectus potiores Euchariftize indicari,

fieri poffit, de quo vide cit. $. 12. n. 1o.

fimulque quomodo h»c cithara pulfari, id

IX. Ex eodem oftendi poteft , quam grata

eft, Euchariftia fumi debeat, oftendi, de quo

ü*; Dgo laus illa Ecclefize qug canit : Gloria

vide 1. c. n g.

IV. Et |

Inx Evangelia. .üot:zinfþa;fum.

695

IV. Etcoyperunt fe ounes excufare... Luc. 14.

X. Ex ockcaïfiüne thematis : Et caperumt [e

Afferri poffunt & refutari excufationes,ob quas

omner excu[are : Poffant frivolae excufationes,

aliqui horrent venire ad hauc coenam, de qui-

per quas aliquia frequenti communione fe

bus vide l. c. n. 18.

55

excufant, afferri & refutari, quarum prima

V. Exi cito in plateas, €9 vicos civitatir,£9 pau-

eft, refpe&us humanus ; quid dicent homi-

geres, ac debiles , €8. cecos , €9 claudos introduc

nes? Secunda, quod ecclefia femel duntaxat

huc. Luc. 14. Oftendi poteft , quinam potiffi-

communionem quovis anno przecipiat. Ter-

m TUSTNUTTUTTNMUM ITH UI

mum frequenterad Euchariftiam accedere de-

tia confuetudinis male deponend?e difficul-

beant; nimirum 1. Pauperes , qui cupiunt in

tas. Quarta , quod nullus advertatur fru&us.

virtutibus & meritis crefcere ; hic enim au-

Quinta, quod frequentior ufüs pariat con-

dient illüd olim S. Auguftino di&um : Crefce;

termptum. Sexta negotiorum multitudo.Septi-

& manducabis me,& non mutabis me in te,fed

ma , quod quis non audeat amplius lzetus effe

tu mutaberis in me. 2. Debiles in Spiritu, &

ob perpetuam recolle&tionem. O&ava, quod

variis morbis fpiritualibus obnoxii; hic enim

indignus fit tam frequenti communione. No-

virtus exibit, & fanabit omnes. 3. Coeci, qui

na, quod reverentia exigat ratiorem commu-

illuminatum nondum intelle&um in rebus fpi-

nionem.

ritualibus habent ; his enim merito dicitur ,

Xl. Ex occafione

. thematis : Et vocaüvit

Accedite ad eum, & illuminamini , magisque

multor : Poffunt caufze afferri , cur folemnis

aperientur oculi, quam Jonathze guftato meile.

proceffio circa hanc oCtavam inftruatur, vide-

4. Claudi, feu difficulter ptogredientes in via

licet 1. Ut gratos nos pro beneficio Euchari-

ftize inftitute exhibeamus.

2. Ut com»enfe-

mandatorum &. perfectionis ; hic enim magis

confortabuntur, quam Elias per panem ab

mus, quod per annum negleximus. 3. Utalio-

Angzelo allatum ; quze omnia facile dilatari &

rum injurise refarciantur. 4. Ut hzereticorum

probari po?unt per ea, quze in cit. tit. $. 3. &

perfidia rederguatur. 5. Utoppida & arces mu-

4. dicantur.

niantur contra hoftes,exemplo S.Claro,hoftes.

- Vl. /Intro

duc htc. Luc. 14. Dici poteft, plä-

perEuchariftiam fugantis,Vide tit.I£uchariftia

:

rumque in particularibus ecclefiis proeter pro-

i2. H 2rn.

ceffioneim folemnem , in Fefto Corporis Chri-

XIlI. Ex eodem themate

oftendi potef*c,quo-;

fti inftitutam, privatam iterum proceífionem

modo Chriftum in corpus noítrum per pri-

inftitui, & hoc vel maxime effe cuivis homini,

vatam procelfionem introducere debeamus.

1. Praeferendo. crucem confeífionis. 2. Per-

cum & ipfe fit templum Dei, fuadendum ;

:

quo modo autem id fieri debeat , vide loc. cit.

ticas ornatas floribus per modeftiam exterio-

(

rej & interiorem corporis portando. 3. Mu-

$- 12. n. 24.

VII. Ex occafione thematis : Zomo quidem

ficos choros congregando per laudes Chrifto

fecit cenam magnam : Luc. 14. Poteft oftendi ,

cantatas. 4. Ángelos introducendo per va-

quod Coena hzec magna fitipía vita seterna feu

rias virtutes exercitas. 5. Chriftum in ar-

ä

beatitudo, quze merito dicitur magna. 1. Quia

gentea capfa per puritatem, & deaurata per

charitatem , portando. 6. Proceres feu coeli-

"

in ea reperiuntur omnis generis delitize velut

t

epule. 2. Quia ibi fatietas & abundantia ple-

tes ad comitandum Chriftum invitando. 7.

niffima habetur. 3. Quia mufica przeftantifti-

Ignes feftivos per tormentorum explofionem

ma & [fuaviffima beatorum Deum laudan-

excitando, id eft, actus charitatis erga Deum,

tium auditur.

Unde excitentur auditores ad

proximum , & feipfum exercitos.

8. Hy-

mnum Ainbrofianum per gratias acas can-

magnum defiderium hujus coenze concipi-

endum, & ut diligenter fe ad eam praeparent

tando vel dicendo. Vide tit. cit. & Fabrum in

vocationi fuze refpondendo. Vide Fabrum

Sylva xth em. 5.

ï

conc. ro. lit. c.

VIII. Ex eodem themate poteft Euchariftia

a-

PRODOMI

CA TIL.POST-:

)o

huic coerize magnze comparari , quia continent

Nþ

triplicis generis fercula iu conviviis fplendicis

PENT]L

:

OSTEN.

j

apponi folita. r. Fercula oculos folum deie-

&antia , & admiranda ( D/rhaue[fen) quiain ea

LN

Onne dimittit 9o. inde,fertok. €? vadit ad

ljurima continentur miracula , quae folum o-

illam, que perierat ?* Luc. 15. Oftendi

20

culo Fidei afpici & credi debent. 2. Fercula

poteít, quanti Chriftus fecerit animam homi-

folida (Zaupt[veifem) quia Euchariftia animam

nis, dum eam per tot annos, tot labores,

a-

tot cruciatus, ipfamque mortem qu»efivit,

[

fatiat, nutrit, pinguefacit, roborat. 3. Bellaria

( Confe& ) quia przebet delicias Regibus,id eft,

faoque exemplo etiam alios paítores ad fimi-

qui fuper feip:

Í

lem conatum pro animabus fufcipiendum ex-

04

'os regnant. Vide tit. Euch. &

tit. Communio:!

citavit, quorum aliquot exempla ex tit. Ze-

IX. Ex eodem themate poteft Euchariítia

lus, & tit. Anima enarrari poffant. Inàe in-

j

feratur, quas gratias Chrifto referre debea-

comparari convivio Afueri r. Propter digni-

tatem infítituentis. 2. Propter multitudinem

mus , fcilicet nos totos ei committendo : Si

J0

invitatorum.. 3. Propter cibos & potum pra-

enim totum me debeo &c. tit. Palfio. S. 3-

Ü,

ftantiffimum. — 4. Propter fumptionem, ad

n. 3. O quam ingrata foret ovicula, quxe a Pa-

f

quam nemo cogebatur, fed quisque fumebat,

ftore tam folicite quzefita, & in humeros fub-

d

quantum volebat, id eft , juxta di

,

fpoütiongm

jata, ultro defiliret & aufugeret, lupis ig

*

10

praedam ceffura !

Vide ]], *cc.-

$sss3-

694

Index Concionatorius

-

II /Murmurabant Phari[mi &2 Scribg. Luc.

Poenitentia, & tit. Gratiz, & Thomam Kemp.

15, Poteit vitium murmurationis diffuaderi,&

lw6

VII. Ex occa

1. quidem oftendi, in quo confiftat, nempe

i;ikone thematis : INonne dimit-

quod fit injufta querela de factis aliorum. 2.

tit. 99. oves in deferto , €9 vadit. ad illam, qu&

quam fit commune hoc vitiuin, dum paífim ta-

gerieral, Lue. c. 15. Oftendi poteft, cur anime

les murmurationes contra zequales,contraSu-

cura omnibus praeponenda fit, nempe 1, Quia

periores, contra ipfum Deum audiuntur. 3.

cum ad imaginem Dei fa&ta, & pretiofo Chri-

quare fit fugiendum, quia fcilicet eft contra

fti Sanguine fit redempta,omnibus rebus crea-

charitatem, quze jubet onera alterius portare:

tis, exceptis Angelis, przeponderat; hinc nihil

contra juftitiam , quae monet, ut neminem in-

aliud prodeft, fi anima perdatur, 2. Quia u-

auditum damnemus, contra prudentiam, quae

nam duntaxat animam habemus, qua perdita

dictat , ut medium inutile ad finem non adhi-

omnia perdidimus. 3. Quia anima eft pretio-

beamus ; quid autem juvat murmiuratio ad

fifmum talentum a Deo concreditum , de

emendationem ? contra obedientiam,quze mo-

quo proin feveriffima ratio eft reddenda.

net, ut omnia de manu Dei & Superiorum

tit, Anima.

Vidïe

2zequo animo accipiamus, dicentes cum S. Da-

VIII. Ex occafione thematis: Congratula-

h

vid: Obmatui, quia tu fecifti. Vide plura tit.

srini mihi , quia-inveni. ovem mtam, qua perierat :

Detractio ( cui affinis eft murmuratio ) & tit.

Potett oftendi utilitas peenitentize r. Ob repa-

Judicium temerarium , quod. plerumque an-

rationem gratiz». 2, Ob reftitutionem merito-

ä

tecedit murm

2

uratioqem. Vide etiam Fabrum

rum, 3.O0b reftitutionem tranquillitatis con-

hic conc. 3.

L

Ícientize. 4. Ob famam recuperatam. De qui-

. HL Quia hic Peccatores recipit ,. £? mandu-

bus vide tit, Poenitenutia

, & Fabrum conc. 2.&

cat cum illis. Luc, 15. Poteft oftendi, cur quivis

in Silva them. 1,

4l

Chriftianus exemplo Chrifti peccatores in cor

IX. Ex occafione thematis : Geidium erit

fuum recipere, & pro illis orare debeat. — Ita-

coram /Iugelir Dri: Oftendi poteft, cur An-

que 1. cur eis fuccurrere debeat, nempe quia

geligaudeant füper peccatore pcenitentiam a-

iunt membra ejusdem corporis : quia funt

gente ; nimirum i. propter Deum, cujus

fratres eodem Chrifti fanguine fpiritualiter

lmago reparatux .2, Propter Chriftum, cujus

progeniti: & quia miferifunt, & in latrones

ovicila fumme amata inventa eft. 3. Propter

infernales inciderunt. 2, Oftendatur, quomo-

Spiritum fanctum, cujus templum mundatum

do quis eidem fuccurrere poffit, nempe corde

& reconciliatum eft. 4. Propter ipfos Ange-

( compatiendo, & defiderando eis fuccurrere)

los, quorum numerus inftauratur. 5. Propter

ore ( precando pro illis affiduo, & verbis, ubi

ipfos peccatores, qui ab zeterno interitu libe-

licet, adhortando ad emendationem ) opere

rantür. 6. Propter dzemones,

quibus przeda

( varia opera pro i

pfis Deo offerendo) de qui-

gratillima eripitur, Vide Fabrum con

bus vide tit. Zelus.

Sylva them. 3.

]

c. 9.&4 in

IV. . Cum invenerit. eam , impohit in humeros

ä

X Exeodem themate oftendi poteft, cur

[uos.Luc.15.Poteft.dicijoptandn effe, ut omnes

majus gaudium fitfuper uno poenitente, quam

Chriftiani pro fuo figillo haberent Chriftum o-

99. juftis ;. nimirum 1. Quia jucundius Deo

!

vem in humeris geítantem , cum infcriptione:

fpectaculum exhibetur per vim & vi&oriam a

Alter alterius onera portate; nihil enim magis.

peccatore de feipfo relatam. 2. Quia propter

meceffarium& utile ad concordiam confervan-

peccatores Chrifti incarnatio & paffio, ex qui-

dam in communitate. Oftendatur ergo 1. quo-

bus infinita bona provenerunt , decreta eft, 5.

modo Superiores fubditorum. 2. /Equales ze-

Quia pececatores hoc ipfo,quod dimiffa fint illis

qualium. 3. Subditi Superiorum onera portare.

peccata multa,cümS.Ma

,

debeant. Vide tit. Dile&io proximi, & Thom.

Vide Fabrum in Sylva.

gdalena pius diligunt.

Kemp. l. r. c. 16.

XL Ex occafione thematis : Si perdiderit

V. fta gaudium erit in calo fuper 4no ]zzecba-

drachmam., moune accendit lucernam 2:. Poteft

fore pumitentiam agente, Luc. 15. Oftendi po-

oftendi , quod etiam damnum ex peccato ve-

tefl quantum gaudium quivis peccator per

niali ortum fit magni faciendum ac reparan-

ä

feriam pcenitentiam creare poffit Deo, Ange-

dum, quia talia peccata multa bona auferunt,

lis, Sanctis, domefticis, vicinis , fuperioribus,

puta conícientiv tranquillitatem , favorem

fibi ipfi, ante, in, & poft mortem; fimulque

DEI, meriti augmentum , gratias Dei fpe-

unum autalterum medium ad talem poeniten-

ciales, profe&tum in virtutibus. 2. Multa ma-

tiam offerri, maxime ut Chrifto pet fiduciam

la inferunt, puta maculam animz , imminus

2

Conícientia. :

appropinquet. Vide tit. Poenitentia , & tit.

tionem charitatis, virium anim2e debilitatem,

difpofitionem a

-

d peccatum mortale.Vide ibid.

. VL. Congratulamini mihi , quia inveni - drach-

them. 3.

mam, quam. perdideram. Luc. 15. Oftendi po-

XIl. Ex eodem themate poteft oftendi,

telt, quod quivis peccator , qui gratiam di-

cur Deus in nobis accenderit lucernam con-.

vinam per peccatum amifit, mox illam qu2e-

Ícienti» , nempe r, ut fciremus , quid agen-

rere debeat. i. ergo oftendatur, quam pretiofa

dum aut omittendum. 2.Utretrahereta malo,

fit hzec drachma. 2. quomodo quzerenda fit,

& impelleret ad bonum, 3. Ut a&ionum no-

nempe per fcopam contritionis , vel confeffio-

ftrarum effet teftis, 4. Ut effet accufator no-

nis, aut examinis confcientize. 3. quod non fit

ftrarum actionum , & tutor proximi. Vide

l. c. them. 5.

diH'ergnda heec inquifitio , fle quiBg; vide tit,

PRO

x « E i EE T gT E

695

In Evangelia »Domïm'cdm/m.

PRODONMINICA IV. POST

fpiritualis animze, myróthecion fpirituale , ar-

PENTECOTEN.

mamentarium animoe,optimum initrumentum

ad perfeCtionem acquir

bum Dei $. 38.

endai. Videf ti'tx.kVer-'-

X. ( ^um tu;'äæ irriærmt , ut dudirent Verbum

1

DEL.Luc.5.Poteft oftendi fervor tutbze

VIII.: Ex eodem themate poffunt proponi

in audiendo Verbo Chrifti , & afferri rationes,

& folvi utiles quzedam quzefliones de hac ma-

cur tunctam avide audierint,fimulque ofteadi,

teria. 1. Cur nullum przeceptum datum fit de

quam diffimilis fit fervor in moderhisChriftia-

verbo Dei audiendo. 2. Cur viva vox przeva-

nis,& quze caufe fint hujus teporis , nimirum

leat mortu:e voci lihrorum. 3. Cut SS. Patres

quia non credunt firmiter , do&Grinas in con-

praeferant Verbum Dei corpori-Chrifti. 4.Quis "

cione propofitas Dei Verbum effe , nec fimili

fit triplex auditus , quem Dottores requirunt

cum intentione accedunt ad conciones, qu»

ad fru&tuofe audiendum verburn Dei , fcilicet

omnia fafius demonftrentur ex iis,quae deVer-

auditus naturze,quo verbum fufcipitur;auditus

bo DEI tit. 145. dicta funt.

intelligentize, quo fenfas verbi difcernitur:au-

Il Preceptor , per totam motfem laborantes

ditus obedientize,

tit, eod. S. 1o

quo res verbi efficitur, Vide

aihil cepimus. Luc. s. Oftendi poteít, quod

plerique homines h»ec verba olim in £inze vitze

IX. Ex eodem themate poffunt alize quze-

ufarpare poífint ; nimirum *quia plerique aut

ftiones circa fru&um verbi divini proponi, ni-

mirum 1.Quis fractus fit quzerendus in audien-

mala agunt,aut extra ftatum gratize agunt,aut

fine legitima intentione ; Quam autein ftulte

do verbo Dei. 2. Àn femper aliquis fentiatur.

agant, colligi poteít ex fimilitudine illorum,

3.Cur fzepe non magnus fequatur. 4.An in tali

cafu defiltendum ab auditione. 5.An defiten-

quibus thefaurus Regis apertus eífet cum fa-

cultate auferendi inde per horam, quantumn

dum tunc a praedicatione. 6. Quomodo repor-

vellent & poffent ; an non enim tales ftulte

tandus fru&us. Quas quaftiones vide folutas

in cit. tit $. 10.

x

agerent, fi omnia alia agerent, quam expor-

X. Ex occafione

tarent divitias ex thefauro &c.Sane verendum

th&matis : Duc in altmk,

G

eft, ne verificetur olim ilIud lHfaize 16. More-

laxate retia. vefira in capturam : Oftendi poteft,

quomodo quivisChriftianus perfe&us effe pof-

bunt &c. Videtit, Labor. &tit. Intentio, & tit.

"—

Opus bonum.

fit & debeat. 1.Quia hanc perfectionent exigit-

"A. 2n verbo autem tuo laxabo rete. Luc. 5

natura, Deus,Chriftus, & exempla Sanctorum. -

Poteft oftendi, quomodo quivis homo fru-

2. Quia confiftit in duobus tantur przeceptis:

&uofe laborare poilit, li videlicet in verbo

Declina a malo & fac bonum: 3. Quia ad h»c

Chrifti laborem peragat. Hoc autein triplici-

praecepta omnes habent copiofa media,fcilicet -

ter lieri poteft. 1. In verbotuo, id eit, per gra-

Inftruttiones , auxilia Dei, Sacramentorum

tiam tuam, quze proin prius invocanda eft, di-

ufum, exempla fociorum. Vide tit. Profe&io,

«€endo cum eccleíia: Actiones noftras &c. 2.5i

& Fabrum conc. 4. & Sylva them. 4.

ad honoremChrifti laboremus,juxta monitum

Xl. Ex eodem themate poffunt proponi in-

S. Pauli r,Cor. 1o.Sive manducamus &c, 3.Si

duítrix» , quibus multa & magna merita non

ad exemplum Chrifti bene omnia agamus, ut

magno labore comparari queaut. Videlicet fi

dici poffit: Bene omnia fecit. Vidit cun&ta,

1, [Intentio fit puriffima ex folo charitatis mo-

tivo elicita. 2. Si alacritas in operibus often-

qu:e fecerat, & erant valde bona. Gen. 1.Vide

tit. Opus bonum. ,

datur. 3.Si difficultates occurrentes generofe

CV. Concdu[erunt. pifcium — multitudinem | co-

füperauntur. 4. Si liberales nos erga Deum

oftendamus. Vide Fabrum in Sylva them. 5.

piofam. Luc. c. s. Poffunt fru&us multiplices

bonorum operum demonítrari , nempe meri-

Xii. Ex occafione thematis : /n verbo tuo

torius, fatisfa&orius , impetratorius , fimul-

lnxibo rete:Oftendi poteft, quantum*' efficaciam

habeat obedientia r. ad Dei beneplacitum au-

que oftendi, quanta confolatio & alacritas in

omnibus laboribus fit oritura. Vide cit. tit. O-

gendum. 2.Ad meritorum incrementum. 3.Ad

us bonum.

D

fru&um in proximi falute. copiofum o

: €9 lava-

þtinän-

^V. Pifcatorer autem — de[cenderant ,

dum. Vide tit, Obedientia.

bant retia fua. Luc. $. Poteft examinis quoti-

diani neceffitas & utilitas demonítrari , & ab

PRO DOMINICA V. POST

initio quinque ejus partes breviter explicari.

PENTECOSTEN.(

Vide tit. Examen confcientive. -

V]. Ex eodem themate etiam frequentioris

Ifi. abundaverit jzä/iitz'a véfira plur quam

confeffionis neceífitas & utilitas demonftrari,

LN

aScribarum €9. Phari[morum , non intrabi-

ftivol'eque nonnullorum excufationes refutari

ji; in regum celorum. Matth. s. Poteft hypo-

ioffunt. Vide tit. Confeffio, maxime $. 7.

crifis vitium diffuaderi, & r. ofteudi, quid fit,-

Vif. Ex occafione thematis : Cum turba ir-

& unude cognofci queat. 2. quam commune fit

vuerent in

ESUM , ut audirent. lV'erbum Dei,

Ecclefiaíticis & fzecularibus,ita ut de plurimis

Luc. 5. Poteftoftendi.cur verbum Dei libenter

dici queat: Vox quidem vox Jacob , manus

& (tudiofe4it audiendum. Nimirum r. Propter

autem manus funt Efau, 3, quam exofum fit

Deum , cujus Epiftola eft verbum Dei. 2. Pro-

Deo & hominibus, Vide tit Hypocrifis S. 1.

pter amoremChrifti, qui eft increatumVerbum

& 9. & 10. 6.

]l Omois, qui ira[citur fratri. [uo, reur erit.ju-

DEL 3. Propter noitram neceffitatem & uti-

iitgtem!quia eft fignum przedeftinationis,cibus

dicio.Matth. 5.Poteft iracundie vitii diffuaderi,

l,

£

699

Index | . Concionatortur

& 1. oftendi, quz fit iracundia mala. 2. quam

XIL. Ex occa^one ït/hematis: V'ade priur re-

noxia fit bonis temporalibus, corpori, anim»e,

conciliari frütri tuo : Poteft oftendi 1. Cur ini-

li

focietati humanze &c. Vide tit. Iracundia. $.

micitia Deo tam exofa fit.

2. Cur Chrifíto.

11.n. $. item Fabrum hic conc. 7.

3.Cur hominibus. 4. Curi

pí iracqnd'o ; '»de

IIl. Ex eodem themate poffunt varia re-

quibus vide tit. Iracundia.

:

media ad iracundiam propriam fedandam pro-

oni & commendari, quae videre licet tit. cit.

PRODOMINICA VLPOST

S

10. & $. 11. n. 10. & 11. Itemapud Fabrum

PENTECOSTE N.

f

hic €onc. 5. |

ü

l[ereor. [uger. turbam. Marci 8. Oftendi

IV, Ex eodem poteft oftendi, quomodo ira

LM

Y

aliena comp

d

efci poffit, de quo vide tit. cit. N

*

. poteft, quinam homines potiífimum

i

&I. n..12: & V. 12. h. 1,

mifereri debeant aliorum , de quibus vide tit.

Ó

. V. /ude priur. reconciliari fratrituo. Matth. 5.

Mifericordia. S. 11. n. 2.

Poffunt oftendi caufze, ob quas quivis libenter

II. Ex eodem themate oftendi poteft , quo-

I

&celeriter inimico fuo reconciliari debeat,quas

modo mifereri debeant,feu circumftantize in

videre licet tit. Dile&io inimiciS.8.&S. 1 1.n.4.

(

mifericordia exercenda obfervandse proponi,

b

VI. Ex-eodem themate poffunt refutari fri-

quas vide l. c. n. 3. & S. 10. n. 3.

(

volz excufationes,qus a plerisque afferuntur,

li, Ex eodem poffunt caufze, ob quas mife-

3l

ne inimicis fuis ignofcere cogantur, quas vide

ricordia exercenda fit, proponi, & amplificari,

tit. cit. $. 11. n. s.-

*

quas vide tit. cit. S. 8.

VIL. Ex occafione th

ematis ; Nifi-abunda-

V. Ex eodem poffuntofferri aliquot media

verit. Juflitia veftra plus quàm — Phari[gorum.

ad mifericordiam

prompte exergendam, quae

X

f

Matth. 5. poteft oftendi, quam multipliciter

vide cit. tit. $. 9.

?

ii

vitium Hypocrifisregnet in mundo,& 1.Apud

V. Ex eodem poffan

t afferri & refutari ex-

Chriftianos , qui nomen fine operibus habent.

cufationes,per quas aliqui fe eximere volunt ab

t

Ü

2. Apud devotos, qui fi&tam pro vera & folida

obligatione mifericordiam exercendi,quas vide

g

virtute exercent. 3. Apud politicos,qui curam

tit..cif. V. II. $.34.

boni reipublicze habere prze feferunt, cum ta-

-X

cce jam Lriduo f[uftinent me. M

ärc. 8P0-

li

men nonnifi proprium intereffe quzerant. 4. A-

teft oftendi, quomodo Chriftum movere po(li-

I!

pud falfos amicos. qui veram amicitiam fimu-

mus, ut neceffaria five quoad temporalia, five

lant. s. Apud Religiofos & Clericos,qui habitu

quoad fpiritualia fuppeditet, fi fcilicet per tri-

e(

e)

perfectionem mentiuntur, nihil minus autem

duum, Zidei,qua credamus,Deum poffe,& vel-

IX

operé praeftant. Vide tit. Hypocr.

le juvare:Spet,qua ad ipfum actu confugiamus,

VIIi. Ex eodem themate-poteft oftendi , in

noftramque ei neceffitatem exponamus: cfiari-

T

x

quo confiftat vera juftitia & virtus, nimirum 1.

tatis,qua mandata ejusobfervamus,&,quidquid

»

Ut ex bona intentione eliciatur, vel ex comu-

Deus circa nos,aut noftra bona difponit zequif-

ni motivo charitatis divinze, velob fpecialem

fimo animo difponamus.

Hoc fane triduo fi

b

honeftatem cujusque virtutis. 2.Ut difcrete eli-

p

Chriftum fuftineamus, id eft, hos actus elicia-

]

ciatur ; nam difcretio omnibus virtutibus mo-

mus,tanto certius fperare poterimus, ipfam di-

dum & ordinem przefcribit. 3. Ut conftanter

Gurum: Mifereor fuper turbam: quanto gratio-

t

eliciatur; nam fié&ta in naturam fuam cito reci-

res hi a&us, quam illud triduum , funt futuri.

4

dunt, uti ex fucata pulchritudine patet. Vide

Vide pluratit.Fides,Spes,Charitas,Refignatio.

li)

tit. Virtus, & Hypocrifis.

Vil. Ex occafione thematis : - I7nde ememus

N

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, quam

fe

gane;?. Marc. 8. Oftendi poteft, cur & quando

odiofum, inexcufabile, perniciofum, & curatu

confilium petendum ; hinc r, oftendatur ne-

fü

difficillimum,ac diabolicum fit hoc vitium,dg'

ceifitas, quia nemo fibi fapiens fatis : utilitas,

tu

T-

quibus vide tit. Hypocrifis S.

quia falus, ubi multa confilia : jucunditas,quia

- X. Ex occafione thematis: Ormir, qui ira-

flicut odoribus delectatur cor , ita bonis amici

fuitur. fratri [uo , reus. érit judicio : poteft o-

confiliis anima dulcoratur : & fecuritas, quia

ftendi, quod ira fit fimilis triplici lanceze,qua

fi quis fine confilio nihil faciat;poft fa&um non

Abfalona ]oabo perfoffus eft, nam corpori,

poenitebit. Deinde oftendatur, in quibus ca»

ï :

anim?e, & rebus fortunce tum propriis, tum

fibus fit maxime petendum,nimirum 1.Ín ele-

alienis nocet graviffime. Dein oftendatur,quo-

Gione ftatus. 2. In reformatione vitze. 3. In

Iu

modo contra hanc triplicem lanceam pectus

tentationibus & adverfitatibus, in quibus ani-

li

triplici xere, feu lorica , fcilicet confideratione

mus perturbatus, quid agendum fit, difficulter

It

longanimitatis divinze,confideratione proximi.

videre poteft. 4. In gravioribus negotiis, prae-

de

ut inftrumenti Juftitive divinze, confideratione

cipue patriz falutem concernentibus. Vide tit,

M

proprix fragilitatis muniendum fit, vide tit.

Confilium.

0f

Ifacundia.

. VIII. Ex occafione thematis: Unde iflos quis

XI. Ex eodem themate poffunt varise quze-

fit

poterit [aturare panibus? Poteft oftendi, quomo-

f

ftiones circa iracundiam proponi & folvi. Ni-

dohomines in egeftatehabere fe debeant,vide-

bog

mirum 1. Quod fit difcrimen inter iram & in-

licet per triduum Fidei ( qua credatur , ipfum

f

dignationem. 2. Quando ira peccaminofa fit,

fcire,poffe & velle juvare) fpei, (qua auxilium

Bb

3. Qui fint gradusirze. 4.Quomodo ira fit ufur-

ab ipío petatur ) & charitatis, (qua mandata

1]

panda. 5. Quibus non irafcendum; qu»e omnia

ipfius obferventur, & voluntas ipfius zequo ani-

"t

vide tit. Ira. $. 11. & Fabrum conc. 4

1no acceptetur, nec murmuretur.) Vide cit.tit.

Tie

IX. Ex

lj

ht

. In Evangelia Dommzmrum.

697

lll

(Q

IX. Ex occafione thematis : JMiJereor fuper

Deo mgrata & infipida funt. Vide tit. ïntenno

turbam :

Oftendi poteft, erga quos przecipue

tit. Gratia & Opus bonum. -

dt

mifericordiam oftendere debeamus, videlicet

ALL. Qunnis arbor bona . bouos fifuäïw facit.

1. Erga pauperes.

2.Erga afllittos. 3. Erga

Matth. 7. Poteft oftendi,

.quanti referat ad

hoc, ut arbor bonos fru&us faciat, ut ab ini-

peccatores 4. Erga defun&os, de quibus vide

tit. Mifericordia.

tio bene colatur; hinc occafio fumetur de bo-

X. Ex eodem themate oftendi poteft po*1£'

na educatione hberorum concionandi, de qua

vide tit. Educatio.

fimum motivum mifericordize exercend»e, vi-

ndi

delicet quod fit fignum praedeftinationis. ad

IV.. Jgitur ex fruä*zbm eorum. cognofcetir £of.

lt

vitam zeternam, idque probetur 1. Fx promit-

Matth. . 7. Poteft oftendi,

quos fru&tus a quo-

t

fione Chrifti :

Beati mifericordes , quoniam

vis homine exigat Deus ficut enim non a

mifericordiam 'confequentur.' 2. Ex textibus

quavis arbore quivis fru&us ita nec a quovis

U

5. Seripturze. 3

. Ex SS, Patribus. 4. Ex expe-

homine quzvis opera exigi.queunt Oftenda-

ln

rientia, qua S Hieronymus teftatur , fe nun-

tur ergo, quod imprimis quivis fru&us chri-

Yi

quam vidiffe mala morte defun&um , qui li-

ftiano homini convenientes producere debeat;

benter opera mifericordisze exercuit.

c. Exoe-

deinde opera ftatui fuo conforinia,

id quod

li

hmul—

quitate; quia conveniens eít, ut, qua menfura

percurrendo variós flatus oüendatur

át],

alteri metimur, eadem a no'ms DEUS

que probetur & rationibus & exemplis, quem-

metiatur.

vis in fuo ftatu perfe&um effe poffe. Vide tit.

Chriftianus.

d

X]. Ex eodem themate o&endl poteft, quod

m

Chriftus Luc. 6. dicens:

Eftote m1femcordes

M. Omnis arbor; qua non facit fru&um bonum,

ficut Pater veíter cocleftis mifericors eft - om-

ex[-indetur. Mátth.6.Oftendi poteft,quze pot1Hi-

X

nium doGrinarum ad mifericordiam fpectan-

muni fint impedimenta, ob quze arbores etiam

Lab

tium compendium exhibuerit. Nam r. Often-

alioqui bon: fru&um non faciant,nempe 1.Si

Jide

dit, quomodo fit exercenda, offerens pro 1dea

inutiles rami, puta vana & fenfualia defideria,

exemplum Patris zeterni. 2. Principale mo-

inordinati amores, non przecidantur. 2. Si diu

P

tivum, fcilicet fummam dignitatem ex eo or-

non irrigertur, ut faccum attrahere queantjid

0i

l

tam, quod Patri coelefti nos fimiles faciat. 3.

eft, fi orationis & Sacramentorum ufus negli-

lerdlum efficaciffimum fuggerendo, fcilicet

gatur. 3. Si vermes flores & folia confumentes

INe

t

exemplum mifericordize , quam Pater coeleftis

non auferantur,id eft,fi focietates & occafiones

erga nosoftendit, Unde merito dicitur: Non-

malv non deferantur. Vide tit. Oratio tit, So-

Ve

1.

Ius,

ne& oportuit mifereri confervi tui?Vide cit.tit.

cietas, & tit. Concupifcentia.

urt

XII. Ex eodem themate oftendi potelt, quo-

VI. JNon- omnis,

quis dicit/| mihi,

Domme

U

ud

modo milericordiam metiri & exhibere pro-

Domine , intrabit in regnum calorum. Matth g

( u

ximo debeamus, fcilicet 1. Dando menfuram

Poteft oftendi i imprimis,quam noxium,turpe,&

bonam per bonam voluntatem. 2. Confertam

indignum viro honefto & maxime chriftiano.

i

t

per a&ualem eleemofynam.3. Coagitatam per

Chrifti, qui eft ipfa veritas axfmpulum & fecta-

liberalitatem. 4. Supereflluentem per hilari-

torem fe profitenti, fit mendacium oris ; & in-

[l dl«

de mferatm

quauto deteftabilius fit menda—

4u0

tatem. Dein oftendi poteft , quomodo vicifim

accepturi fimus meufüram bonam in tempora-

cium vit2e;a quo tota falus & felicitas homiuis

lturlp

libus bonis :

confertam per augmentum . gra-

corrumpitur.

Vide tit. Hypocrifis & Menda-

AtuO.

cium, & tit. Chriftianus.

Vi

tix in virtatibus & . meritis :

coagitatam per

felicem mortem & liberationem e purgatorio:

VIf. Ex occafione thematis :

Omnir arbor

ando

[ [ig^

fupeïeäuentem per copiofum glorize augmen-

bona 'bonus fru&ur facit. Marc. 7. Oftendi po-

tum. Vide txt cc.

teft 1. Quam convenienter homo a nonnullis

It3$,

arbori inverfze comparetur, qu»e ramos verfus

pia

PRO DOMIWICA VH POST.

coelum exporrigat. 2

.Quam pracitans fit arbor,

fid

PENTECOSTE)N

five re&titudinem, five altitudinem,five foecun-

qu

la

ditatem attendas. 3. Quanto ftudio colenda,

| D0n

L

Enmnt aed vor in vefizmenm ovium , in-

cum arbores materiales longe viliores tanto

$

ftudio cclamus.

£rinfecur autem [unt Inpi rapaces. Matth. J

| de«

PotePc oftendi, qüantopere focietas malorum

VIIL. .Ex: eodem themate oftendi poteft ,

) It

hominum ad ludum, compotationes,luxuriem

quomodo arbor animoe noftre colenda fit ;

T

invitantium, przecipue mulierum,fit dev1tanda,

videlicet 1. Danda opera, ut firmas agat mdl-

ul

(et

de quo vide tit. Societas.

ces timoris Dei. 2. Ut ftercoretur, vel irrige-

r

1. A frutfibus eorum. cognofcetir eos. Matth. 7.

tur perSacramentornm ufum ahaque media ad

l tlf

Oftendi poteft, unde quisque colligere pof-

gratiam obtinendam & retinendam neceffaria.

fit,

fe frugiferam arborem effe, neimpe ex

3.Ut inutiles rami concupifcentise inordinatoe

TL

qb

fruthbus bonorum operum ,

hæc autem an

praefcindantur.

4. Ut à vermibus tentatio-

pmo

bona fint, debere cognofci 1. Éx odore, fi

num defendantur. 5. Deo velSan&is cufto-

dienda commendetur,ut olim certis diis com-

nde

fcilicet in gratia, quae fola bonum & Deo

pfum

gratum odorem tribuit operibus,

fint fatta.

mendabantur.

2. Ex tolore , li cum diligentia & decentia

. IX. Ex eodem themate oftendatur , exqui-

jf

Udata

extrmfeca fiant, non obiter , non defuncto-

bus indiciis arbor bona cognofcatur, ueme

oani

Fle ,

non tepide &c. 3. EX fapore, fi cum bo-

e ptimo ex floribus bonorum defideriorum,

jt t

na intentione fiant ; absque hac enim omnia

( aus der Blith ) Secundo ex foliis efficacium

-R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. l1.

Tttt

propo-

- Jndex . Concionatoriur

propofitorum. ;I'ertio ex fru&ibus o

ftatu convenientium.

Y

perum

'olim rationend tales prodigi reddituri fint; pfo

uo fcopo vide tit. Tempus.

X. Ex eodem themate oftendatur, quare

T. Aedde rationem villicationir tue. Luc. 16.

bonis operibus fedulo vacandum fit, fcilicet

Oftendi poteft, quomodo quivis homo librum

1. Ob neceffitatem , quia ex bonis operibus

rationum componere debeat, in una parte libri

homo juftficatur. 2. Ob utilitatem , quia

fcribendo : Zlccipe beneficium : in altera : Red-

opera ifta funt verze divitize fpirituales. 3. Ob

de [ervitium : feu quod idem eft, acceptum &

jucunditatem , quia gaudebit homo femper

expenfum. Oftendatur ergo , quam grande ex

vefpere, fi diem infamat fructuofe. 4. Ob

una parte acceptum fuerit, enumerando potio-

dignitatem, quia per bona opera affimilatur

ra beneficia ereationis, confervationis, redeni-.

Deo , qui vidit opera fua , & erant valde bo-

ptionis, juftificationis , inftitutze Euchariftize,

na: & Chrifto, qui omnia bene fecit. 5. Ob

vocationis ad ftatum &c.quam exiguunrautem

ä

facilitatem, quiaDeus magis penfat,ex quanto,

ex altera parte fit expenfum,id eft,quam male

quam quantum quis agat ; hinc Chriftus onus

fuum leve, &

compeníata & ad praefixum finem ufurpata iíta

jugum fuave »'efï'e dif:it. Vide

beneficia, id quod pariter per enumeratio-

tit. Opus Bonum.

nem oftendi

Xl. Ex occafione thematis :

Non omnis, qui

tit. Judicium.

poteft. Vide tit. lgxg/tfatituäo ,&

dicit: Domine, Domineintrabit in regnum celorum:

IV. Filii hujus [mculi prudentiores

funt. fliisiu-

Poteft oftendi , quinam hxc verba male ufur-

ci*. Luc. 16. Oftendatur prudentia & indefeffa

pent, nimirim 1. Hzeretici, qui credunt, fe

' vigilantia ac conatns fzecularium in affequen-

per folam fidem juftificari. 2. Tepidi Chriftia-

do fine propofito , quam ingeniofe excogi-

ni, qui folo nomine contenti funt. 3. Devot

tent media, & quam efficaciter ea exequantaur,

Chriftiani,qui in folis externis fignis fuam de-

id quod in mercatoribus ad augendas opes,in

votionem ponunt. 4. Inconftantes Chriftiani,

amatoribus ad explendamlibidinem,in ambi-

qui multa proponunt

, pa*uca exgquuntur. Vie

tiofis ad honores obtinendos , cernere licet,

de Fabrum conc, 4.

Oftendatur dein, quam parum homines labo-

. XIL. Ex occafione thematis : JAtterdite a

rent in fine fupernaturali affequendo, in fpiri-

falfs Proyhetis , qui 'veniunt ad vos in veffimen-

tualibus opibus, deliciis & honoribus quzeren-

tif oviutt : Oftendi poteft, quod per hos Pro-

dis & augendis. Vide tit. Prudentia,& Thom.

phetas re&te. defignentur hzeretici , qui vefti-

Kemp. 1. 3. c.

menta ovium gerunt, ob fequentes caufas.

V. Facite vobir amicos de JMammona iniquitatir.

1. Quia femper verbis apparenter piis utun-

Luc. 16. Poteft oftendi , quomodo mifericor-

tur, dicentes fe effe Evangelicos & Catholi-

dia fit unum ex certioribus fignis przedeftina-

cos. 2. Quia in aliquibus articulis conve-

tionis , idque probetur judicio Chrifti. Matth,

niunt cum Catholicis. 3. Quia affiduo S. Scri-

25. proceffum judicii proponentis, & miferi-

pturam allegant. 4. Quod quasdam dottrinas.

cordibus dicentis : VeniteBenedi&i. . Judicio

Ms d . Medif .. RE us — um

bonas & laudabiles tradant. 5. Quod in qui-

SS.Patrum. 3. Experientia,de qua S.Hierony-

busdam bonis operibus fint valde ferventes

Bu

b

mus dixit: Non memini, me legiffe, mala mor-

V. g. in oratione, verbi divini auditione, elee-

tefuiífe defunctum,qui libenter opera charitatis

mofyna danda, & fimilibus. Quare detrahan-

exercuit, habet enim multos interceffores, &

tur illis hzec veftimenta, oftendendo, quod

impoffibile eft multorum preces non exaudiri

lupi potius dicen

"

di funf:(, oþ infidias veris ovi-

Vide tit. Mifericordia.

bus ftructas. -

VL ucite vobir amicor. Luc. 16. Poteft mi-

$3 ( CT o - |,)

.PRO DOMINICA Vr

fericordia erga animas purgatorii comendari,

—

—

& probari,quod hzec mifericordia fineulariter

-

'PENTECOST*EN..-

conducat ad conciliandum Deum, atque ad fa-

lutem noftram affecurandam, pro qua materia

-—

I lfamtu; eft. agud ;'lglum ;

- quod' diffipaffet

vide tit.Mifericordia erga defun&tos.Sy.10. n.5.

bona [ua. Luc. 16. Dic

ere poteít 'con-

V|I. Ex occafione thematis

Diffamatus

cionator , fe miram propofitionern probatu-

eft agud eum, quafi diffipaffet bona illiur. Luc. 16.

rum ; nempe quod avari fint maxime pro-

poteft oftendi , quam multi fint ejusmodi vil-

digi. Oftendatur ergo ab initio , quinam fint

lici diffipantes varia bona, Et 1. quidemBona

avari, idque par varios a&us probetur ; dein

anim?e, puta gratiam & virtutes, fcientiam &

oftendatur , quomodo tales bona fua, quze in-

doctrinam, honorem & famam. 2. Bona cor-

lt

jufte retinent,reipfa diffipent,dum iisdem neq;

poris , puta format & pulchritudinem , robur

ad honorem Dei , nec ad falutem propriam,

& valetudinem,ipfam vitam. 3.Bona fortune,

pu

nec ad commodum proximi utuntur. Inferatur

üh

ergo, quam feveram olim rationem fintreddi-

puta divitias, nobilitatem, dignitatem, fruges;

fel

turi.

quze omnia quomodo diffipentur , vide apud

Vide tit. Avaritia.

Fabrum conc. 3.

J

i

ll. Ex eodem themate oftendatur , quinam

" VHI. Ex eodem

bu

themate oftendi poteft,pef-

l

fint maximi diffipatores & prodigi, nempe qui

fimurm villicum diffipantem bona Domini fui

tempus inutiliter tranfigunt,&fine fru&u elabi

effe, qui tempus diffipat. 1.Quia nihil nobilius

Day

finunt. Demonftretur ergo r. Quam pretio-

tempore , utpote per quod Deus emi poteft.

do

FBI' |

fum fit hoc tempus. 2, Quam multi fint , qui

2. Quia damnum temporis irrevocabile eft. 3.

illud diffipant, id quod per varios ftatus ho-

Quia tefte Seneca;omnia aliaaliena funt,folum

li

minum facile probari poteft. 3.Quam feveram

pus.

t

"

þempus noftrum eft. Vide tit. Tem

N

x IX. Et

L]

$

Ó

In Evaugeia Dominicarum.

609

H

IX Ex occafione £hematis: l'acite vobir ami-

illis verbis: Jerufalem , ],erüfälem , conver-

€0; : Poteft oftendi, quod amici prze aliis fa-

tere ad Dominum DEUM tuum.

lÓ

Poenitentia.

- Vide tit.

cienti fint pauperes. 1, Quia potentes funtad

intercedendum pro nobis, utpote ab eleemo-

II. Pidens. civitatem fïwit fuper illam. Luc.

fyna comitati. 2. Quia fideles funt, utpote ad

19. Oftendi poteft, quam juftas hodie caufas

ipfum usque Judicem comitantes. 3.Quia mul-

quisque habeat flendi fuper civitatem, in qua

Dä;

ti funt ; impoffibile autem eft,

habitat, nempe 1. Qaod. Deus tam graviter

|21

ces non audiri.

Vmultorum pre-

10

offendatur, & tam parum colatur. 2. Quod

X. Ex eodem themate poteft oftendi, per

plerique terrenis tantum opibus inhient, ni-

T«

0s amicos potiffimum intelligi a SS. Patri-

hil de futura vita cogitantes. 3. Quod chari-

i,

bus fan&os in coelis exiftentes. Utpote qui 1.

tas & concordia in exilium expulfa fit, dum

N

fciunt juvare , utpote plenam miferiarum no-

omnes, quae fua funt, quzerunt, non quze alio-

uv

ftrarum notitiam habentes. . 2. Poffunt juva-

rum; hinc nulla Jaftitia ia tribunalibus, nulla

Lità

re, utpote intimi amici Dei, & funa ac Chri-

fidelitas inter vicinos & domefíticos, nulla

10

Ífli merita preetendentes. 3. Volunt jnvare,

mifericordia erga infirmos & pauperes ; qua-

Q

quia fumme diligunt nos , ideoque fpecialiter

rum omnium caufarum gravitas ex damnis fa-

curabunt, ut , ficut ipfi recepti funtin zeterna

cile defcribi poteft. Vide tit. Charitas

l

tabernacula, ita & nos quoque in iila recipia-

tia, & tit. Difcordia.

,& Jufti-

mur. Vide tit. Sanc&tor

fa

t

um ;ultus, & Fabrum

l]. Ex eodem themate poteft oftendi, quas

2

conc. ll. lit. F.

*

alias caufas homo habeat, lacrymas faltem in-

XI. Ex occafione thematis : Fucife -vobz'mmï—

ternas fundendi, de

quibus caufis vide tit. La-

ï

;l,

cos de Mammonza. iniquitatir : Explicari poteft,

crymse $. g. n. 3.

ln

cur divitize Mammona iniquitatis vocatze fint.

IV. Item ex ejusdem thematis occafione

Dl«

Nimirum 1. Quia fzpe per iniquitatem compa-

poffunt effe&us & fru&tus piarum lacrymarum

q

rantur. 2. Quia facile iniquos faciunt. 3. Quia

oftendi, quos vide l. c. $. o. n. 2. & $. 3. toto,

faepe cum iniquitate ufürpantur. 4. Quia fre-

00

V. .Non . relinguent in te lapidem fuper lapidem,

MC

quenter inique & inzequaliter difpenfantur;

€o quod mom cognoverir temyur vifitatiomis fum,

en

unde auditores excitandi funt, ut melius eas-

Luc. 19. Poteft oftendi, quam variis modis

dem ufurpando vitium illarum cerrigant.Vide

J

tit. divitiz.

Deus nos vifitet. Nempe 1. Per occultas infpi-

rationes. 2. Per concionatores vivos & defun-

XII. Ex occafione thematis: Filii /rujur fe-

&os,id eft, libros fpirituales. 3. Varias tri-

T

culiá pmfdgntïm'þj' jïmt fl?iä' ÍIucis : Oü'endi po-

bulationes immittendo, Oftendatur proin,quo-

teít, in quo fint prudentiores , nimirum r.

modo hze fieri foleant: quanta cum reveren-

Quia magis feduli & induftrii funt ad.fagi-

Ul

tia & promptitudine accipiendze : & quam fe-

efje

nandum corpus. 2.Qnuia magis attenti funt

vera vindi&a timenda fit iis,qui non agnofcunt

ad temporalia bona obtinenda. 3. Quia plura

tales vifitationes. Vide tit. Poenitentia & tit.

|cio

T2epefaciunt & excogitant, ut tueantur fua fce-

:nf,'-

Verbum Dei. 1item Fabrum in Fefto S. Jo-

lera, ut defendant & propagent haerefes. — 4.

annis Bapt, conc. 7. lit.I..

U

Quia diligentius fibi in futurum profpiciunt de

VlI. Cayit ejicere n illo €2. ementes, £? venden-

AU$

rebus neceflariis in hac vita, quam jufti pro

?eternitate.

ter, Luc.. 19. Poteft oftendi, quantopere Deo

Unde inferendum cum Thoma

difpliceant diftraCiones in oratione, pro quo

itl

Kemp. l. 3. c. 3. Erubefce ergo, ferve piger

vide tit.Evagatio mentis. $. 3. Deinde propo-

& querulofe , quod illi paratiores inveniantur

nanturaliquot media ad tales diftractiones vi-

JJj«

ad perditionem , quam tu ad vitam. Gaudent

tandas, que vid. tit. cit. $. 0. & i0.

rl

illi amplius ad vanitatem , quam tu ad veri

, VII. Ex occafiohe thematis : /"enient dizs in

E(f.t

tatem. Vide cit. caput & Fabrum conc. 1I.

te, €$ circumdabunt. te inimici tui vallo. Luc. 19.

4

lit. G. & Sylvam them. 2.

Poteft oftendi, quomodo hxc omnía in morte

fla

l

hominis przefertim peccatoris contingent. Et

j)

1. Inimici circeumdabunt vallo, nempe dsemo-

W

PRODOMINICA XL POST

nes, peccata , curce fieculares. 2. Coangufta-

PENTECOSTEN.

1(7

bunt undique, quia fapra fe videbit feverum

Jh

Judicem, infra fe infernum aut purgatorium,

I WV Enient diee in te , €9. circumdabunt te ini-

intra fe vermem conícientize , ettra fe amicos

J1à

&

mici iui. Luc. 19. Poteft miferandus

& bona deferenda, ante fe mortem appropin-

of

ftatus peccatorum explicari, & 1. quidem op-

quantem , poft fe judicium incertum. 3. Ad

Jur

pugnatio & everfio urbis Jerofolymitanze pa-

terram profternent, id eft, fepulchruim, ut efca

,

thetice deferibi. Dein fpiritualiter ad peccato-

vermium fiat 4. Non relinquent lapidem

rem applicari,dicendo, quod inimici daemones

fuper lapidem, quia-omnibus.fuis- bonis tem-

05,

ud

circumdabunt, ne effügere poffit : coangufta-

poralibus, imo & fpiritualibus, fi in malo ftatu

bunt peccatorum commifforum, confcientia :

eft , privabitur;

interram profternent partim in defperationem,

Fabrum conc, 1

quas omnia vide fufius apud

yel

füi

partim in mortem & fepulchrum przecipitan-

VIII. Ex occafione thematis : "idens Jeru-

do: non felinquent lapidem fuper lapidem,au-

falem flevit : [uper illam: Poteft oftendi, quod

JUS

'eïrt-

ferendo omnia bona corporalia & fpiritua-

Chriftus quadruplicis generis lacrymas ef-

lia,nudumque in alterum orbem rapiendo.Ex-

fuderit in vita. 1. In infantia lacrymas na-

)

ceitari proin poffunt auditores ad peenitentiam

turae,

2. In morte & refürrectione Lazari

um

Tttta

R. P. Lohn. Bibl. Man. Tom. 111.

lacry-

[

100

- — Index :Conciohatbriur

-

lacrymas amoris. 3. In fletu fupef]er-ufalem

fru&tus inde fp*eranduä , qu» omnia facile ex

pO

lacrymas admonitionis. 4. In cruce, dum

Si

tit. Gratitudo S. 1o. & feq. ;iie/mon&rari pof-

du

offerendo fatisfattionem fuam effudit lacry-

funt,

mas fatisfactionis ; ex quibus ómnibus mora-

H Aon fum þeut*cæteri hominum. Luc. 18.

(ü

sj

les doétrinae eruendæ,'uti Forerus in hac Do-

min. oftendit.

Oftendendum , «ur nullus fe aliis przeferre

hH

debeat. 1. Quia alia funt judicia Dei, quam

IX. Ex eodem themate oftendi þþo*te'ft, du-

hominum. 2.Quia 'de noftris nobis vitiis &

plicis generis lacrymas effundi ab hominibus

j

peccatis conftat, non autem de aliorum, cum

jei

folere. t. Bonas, quze velex devotione aut

interiora non cognofcamus. 3. Quia ignora-

auditione verbi divini, vel ob peccata pro-

mus, an permanfuri fimus in bono, fi quod

(

pria aut aliena, vel compaífionem cum pro-

habemus. Vide tit. Superbia, & Thom. Kemp.

^

ximo eliciuntur. 2. Malas , fi ex dolo & fal-

loneg &l

|

pe

fo corde, aut invidia, pufillanimitate , aut

lV. Qui fe exaltat , humil

ï&bf;ur. L;IC. 198.

li

J

defperatione , ex ira , aut immoderato lu-

Poteft oftendi, quam nullus homo ullam cau-

&u fuper mortuos fuünduntur; quarsm am-

fam fuperbiendi ob quodcunque donum fhia-

$

barum utilitas vel damnum demonttretur.

beat, de quo vide cit. tit.

*

di

Vide For. 1. c,

$. 12. n. 1. in In-

h

ftract. 8. fol. g».-

]

X. Ex occafione thematis ::5i cognovi[Jer £?

V.. Qui fe hum

iliat, exaltubitur. /Lifc. 18. Po-

t : Oftendi poteft, quantopere conducat ad

fit

tefthumilitas commendari,& 1.Oftendi,in quo

vitam melius inftituendam noviffimorum con-

confiftat. 2. Rationes afferri, ob quas fi»gulari

|

a

lideratio juxtaillud Siracidis:In omnibus ope-

ftudio exercenda fit,

ribus tuis memorare novi(fima,& in zeternum

pro quo vide üt. Humili-

tas.S. 9. & 12, n. 3. -

non peccabis:id quod clarius per indu&tionem

-Vl. JDefcendit — dnc. jufffiratus im — domum

i

probari poteft. Vide tit. Mors, Judicium, In-

fuam. Luc. 18. Poteft vis & efficacia contri-

f

fernus, Beatitudo,

K

je

tionis commendari, & r. Quidem ottendi, in

XI. Ex occafione thematis : Domm anea do-

quo confiffat. 2. Quam vim habeat ad homi-

mus orationis eff ; Oftendi poteft , non tantum

nem juftificandum , Deoque reconciliandum.

:x

p

eam eíle domum orationis, fed etiam recon-

3. Quantopere ob varia pericula & cafus a-

ciliatiouis pro poenitentibus, inftru&tionis pro

fuefacere íe debeant homines ad illam cre-

audientibus verbum Dei, & jubilationis ac

bro eliciendam, ut per ipfam defectum con-

laudis juxta Pfal. 37. In ecclefiis benedicite

feffionis fuppleant. Vide tit. Poenitentia , &

Deo. Unde excitentur auditores ad templa

Charitas,

ob hos fines fre

Vil. Ex occafione thematis: Deur gratias

Vide Forer. 1. c.

quenter & devote Viiitgt:d;i.

ago iibi. Luc 18. Oftendi poteft, cur gratize

D

VII. Ex occafione thematis : Cayit ejicere

Deo devote per/olveidse. Quem in finem eb

hi

in illo €9 ementes, €$. vendentes : Oftendi poteft,

oculos poni poffunt tot fluminain órbe creata,

l

quomodo triplici funiculo ejici debeant garri-

ut ab illis grati effe difcamus ; nam r. Sicut

entes in templo ; quorum primus eft offenfa

omnia flumina exeunt a mari ità omnia benefi-

Dei, quia blafphemia , facrilegium, & idolo-

cia proveniunt a Deo. 2. Sicut omnia flumina

latria committitur. Secundus offenfa proximi,

redeunt ad mare, & quafi cum gratitudine refti-

nimirum SS- Angelorum & reliquorum coeli-

tuunt mari aquas,ita & homo per gratitudinem

Y

tum, quibus hzec irreverentia fumme difplicet;

Deo fua beneficia reftituere debet. 3. Sicut

hominum devotorum ; quibus impedimentum

flumina intrant mare , ut iterum fluant ; ita

Ü

& dolor creatur; parvulorum, qui graviter

homo gratus effe debet pro beneficiis, ut nova

i

Ícandalizantur. Tertius offenfa propria , per

recipere mereatur. Pro

quo conceptu vide tit,

n

jacturam favoris divini

Ineritorum, & benedi-

Gratitudo.

ol

&ionis divinze, famze.

VIII. Ex eodem titulo oftendi poteft , quod

b

Deus omnia beneficia optimo modo contulerit,

PRODOMINICA X. POST

videlicet in creatione dando intelligere velut

V

PENTECOSTE N.

optimum effendi modum: in Redemptione

i

(e

totum fanguinem & vitam profundendo, cum

d

Uo homïnes afcenderunt in. templum ,. ut

unica gutta fuffeciffet: in Euchartftia totam

orarent. Luc. 18. Poteft oftendi, quo-

divinitatem & humanitatem cum omnibus

modoin templo fit orandum, fcilicet cum

[

communicando: in Juftificatione gratiam ve-

:

quinque conditionibus a. Pfalmifta Pfal. 46.

lut praeftantiffimum Entis genus infundendo,

per. vocem Pfallite quinquies repetitam in-

cum fola voluntas fuffeciffet : in glorificatione

v

(

dicatis, nempe per linguam diftincte, per me-

vifionem beatificam conferendo , cum mille

moriam attente, per intelle&um intelligenter,

alios modos obfequia noftra compenfandi ha-

per voluntatem aífectuofe feu devote, per cor-

fi

buiffet. Unde inferatur , quod deceat etiatn

li

'pus reverenter ; ubi varii defe&us contra has

modo optimo gratias agere,fcilicet omnes graà-

Q

conditiones committi foliti enumerari & cafti-

titudinis gradus implendo, id eft, cogitatione,

gari poffunt. Vide tit. Oratio. -

verbo, & opere gratias agendo, feu agnofcen-

lii

Il. DEUS, gratias ago tibi : Luc. 18. Potelt

do, laudando, & ferviendo

$

perfectilfime, Vide

gratitudo erga Deum commendari; & r, o-

tit. Gratitudo.

L

ftendi,ob quz beneficia debeamus gratias age-

(l

IX. Ex occafione thematis : Duo fiominer

T

re. 2, Quomodo id preeftandum fit, 3. Quis

Oftendi

afceifderunt in templum , u£ . orarent ;

poteft,

V

In Evangelia. Doiminicaruia,

r7öl

poteft, quid in templis agendum , fcilicet 1.

V. Oftendi poteft, quomodo -iiliïïïbet Apfe»

Silendum. 2.Senfus culftodiendi. 3. Vigilan-

mmet vinculum linguzefolvere , & ut recte lo-

'dum , & non dormiendum. 4. Corpus debite

quatut, efficere queat per media tit. cit. S. 11.

'componendum. 5. Orationi vacandum, 6. Fi-

& S. 13.n.7.

*

fecit. Matc. ?. Poteft do-

1fis officiorum divinorum exípecandus. Vide

VI. Bene 'omnia. fe

Fabrum -conc. 2.

eri ars auri conficiendi, id eít, bona opera,

X. Ex eodem themate 'oftendi poteft, qua

quem totum conceptum v-idc tit. -Lnteäntie bos

preparatione :ad templum fit accedendum,

PIla- * II I. .1;]*0 2

x

ä

Ícilicet 1. Corde contrito. 2. Cura exclufione

*Vil. Ex occafione the

matis : Adducunt -&

curarum domefticarum. 3. Cum humilitate.

furäum €9 amnitum ; Matc. 'c. 7. Oftendi poteft,

4.. Cum bona intentione. 5. Cum debita tem-

quomodo quisque proximum . füum ad. Chri-

ftum, ut curetar addücere debeat, fcilicet ora-

peftivitate. Vide Fabrum conc. t

XL. Ex occafione thematis : Qui Je exaltat,

tione,verbo, & exemplo, juxa illud S. Bernardi

fuumiliabitur : Poteft oftendi, quod neque r.

ep. 101,Nuncautem mauent tria hzec,verbum,

"ERL. X-- "UE - -* *

Sapiens ob fapientiam fuam ; nec 2. Divesob

'exemplum, oratio; major namque horum ora-

divitias faas, etiam fpirituales feu opera bona;

'tio,hzec namque operi & voci gratiam & effica-

tiani tribuit. Dein ofteadatar, eur eüm di&o

nec 3. Fortis in dignitàte & poteitate magna

conftitutus ob fortitudinem füam, gloriari pof-

modo addacere debeat;fcilicet.1.Quia voluntas

fit, fed ob hoc folum, quod fciat, & nefcat, &

Dei & Chrifti id exigit. .2. Quia Chriftiaaum

]

ametDeum. Vide tit. Humilitas.-

tanquam fratrem id decet. 3. Quia dignitas &

"XIL. Exoccafione thematis : Qui fe lhmili-

ütilitas operis id fuadet. Vide tit

: »Zgïu's. 1tem.

Fabrüm in Sylva them. 1.

at , exaltabitur ; Poteft oftendi, quomodo hu-

miles exaltet Deus , dando ipfis nomen &»e-

- Vill. Ex occafione thematis '

: ïoqzæbdttæ-

ln

füimationem, apud coeleftes, terreftres, & in-

reidt : Oftendi poteft ex ipfa lingue ftru&tura,

feros; quxe omnia facile per varias5.Scripturze

quomodo re&e loquendum fit, Nam :. Lin-

l

& SS. Patrum fententias hiftoriasque probari

gua radizem in corde habet, ut corde confen-

tiat. 2.Unica eft, ut loquaris parce. 3.In ote ca-

poffunt. Uti fuo 10;*0 videre licet.

?

lido eft, ut fpirct zedificationem & amorem. 4

DOMINICA XI.POST

In ore hümido eft, ut loquaris, caute. 5. Inr-

-,:PR'*O |

PENTECOTE N.

fra oculos, aures & nares eft fita, üt loqua-

X

ris, poftquam &udieris, circumfpexeris, & do«

«cueris teipfur. 6. Ori quafi carceri inclufa eft,

| a

Däuäunt " fm'dum. Matc. 7 | Oïïe'n,dli

J

'* potelt, paucos quidem effe furdos 'cor-

fepta dplici vallo dentium & labiorum, ut ra-

hy

pore, multos autem fpiritu, ac proin hos in

yo & confiderate loqvaris, vide F abrum ià

)

hac concione adducendos & curandos effe r.

Sylvà them. 4. & tit. Lingua. —

Ü

lgitur dicatur, aliquos furdoseffe in audiendo

^ [X, Ex eodem them

ate'o

ftendi poteft,quan-

do tacendura fit, nempe 1. Quando nullus

ut

Leo vocante ad. certum ftatum, qüae fürditas

l

pt? coeteris periculofa eft; quíà hi andient

fructus fperatur. 3. Quando arcana funt cre-

lÀ

dita. 3. Quando fermo proximo eft nocivuüs.

quondam illud Prov. 1. quia vocavivos &c. 2

i

Alii furdi fünt in audiendo verbo divino, dum

4. Quando beneficium alteri collatum elt.

T

velomnia non, vel non fructuofe audiunt.

5. Quando propria caufa agitu

*

5

r | Vide Eabrum

üt

3. Alii in audienda voceSuperiorum,dum nón

in Sylva them. 5.

a

obediunt. 4. Alii ad correptiones five voce,

X, Ex occafione themat

is : Zdducunt ei fur-

five flagello fa&as, qui omnes proin quo-

dum :.Oftendi poteft, quinam male fint furdi,

Tà

lt

modo Íurditatem hanc deponere debeant,

-& curatione egeant, nempe 1. Qui bona con-

[

N

filia & corre&iones nonaudiunt. ^. Qui verbo

ftendatur. Vide .tit.'ïOþedientia-, & tit. Ver-

od

bum Dei.

Dei aures occludunt. 3. Qui litigantium cau-

"t

Il. Zdducunt.ei mutum. Marc. 7. Paritet

fas non audiunt, vel expediunt. 4. Qui veniam.

LIL,

varii muti addüci & curari poffant. 1. Mutiin

petentes audire nolunt,

lut

—XI. Éx occafione thematis :

Beni oimnia fe-

nc

templo, dum orandum eft. 2. Muti in cathe-

dra, dum concio habenda, & vitia increpanda.

tit : Oftendi poteft inprimis hoc elogium effe

n

ATl

4. Muti in confeffionali, dum peccataà expli-

omnium praeftantiffimum, €um juxta alcetas

canda. 4. Muti in veritate dicenda , quando

fumma Chriftiani perfeQtio fit , quotidiana o-

Ju$

pera bene perficere. Dein oftendatur, quid

(

opus eft ad propriam velalienam correctionem.

bene fiant, nempe :. ut cum

Vide tit. Mendacium. tit. Confäiïio, tit. Ac-

fequiratur , ut

09

ceptio Perfonarum.

bona iutentione fiant. 2. Ut ftudiofe & hilari-

ne

]l

DI Solutwum eft vinculum lingue - ejus, €? lo-

ter peragantur. 3. Ut fortiter & conftanter

quebatur. retie. Marc, ^7. Poteft oftendi, quam

fiant. 4. Ut in gratia Dei fiant. Vide Rodriq.

h

tr. 2. item tit. Perfectio, & Fabrum conc. 5. -

m

neceffarius fit modus re&e loquendi, & a quo

poteft,

confiítat ; de quo vide tit. Lingua.

5

5

.

. XIL Ex eodem themate oftendi

iC

IV. Deprecabantur. eum , ub imponat.

1

illi *maQ

quomodo Deus omhia bene faciat, id eff,

i?

num. Marc. T. Poteft oftendi ,. cur ,Chriftum

ad falutem hominum dirigat, idque probe-

ntibus

E

en

aifiduo deprecari debeamus , ut linguam no-

tür, 1. Ex fcriptura dicente, quod dilige

.....

i

De

um

omnia cooperentur in bonum.

2. Ex

ftram curet, ob varia damna quae ex lingua

male cuftodita oriuntur variis perfonis , quae

SS. Patribus dicentibus,Deum omnia tam be-

T2)

vide tit. Lingua. S. 13. n. 5.

ne facefe, ut melius non poílit. 3. Ex xfatione

Tttt 3

cum

j

À

102

dndex | Concionatorius

cum enim bonitas Dei fitinfinita, optima eum

placitumDei, & operatione totis viribus fa&a;

facere neceffe eft. 4. Ex experientia multarum

hinc enim Sponfee dixit: Pone me ut fignacu-

hiftoriarum. qu:e tit. Refignatio videre licet j

lum fuper cor tuum, & fignaculum fuper bra-

unde inferatur, quod hoc fundamentum fingu-

chium tuum. Seu in faciendo, quz ipfi magis

lariter conducat ad fummam voluntatis fuse

placent, quomodo magis placent, & quia ma-

cum divina conformitatem,anim

2

ique trgnquil- gi

s placent. Vide tit. Charitas.

litatem obtinendam.

IX. Ex eodem themate poffunt oftendi duo

charitatis officia per pulfum arterise ; ut enim

PRO DOMINICA XII. POST

hzec duplicem habet motum, unum, per quem

PENTECOSTEN.-

putridum a&rem repellit; alterum, per quem

recentem aérem attrahit;ita charitaslperunum

lliges Dominum DEUM twim ex toto

ip

motum creaturas a corde repellit; & per alte-

corde tuo. Luc. 1o. Oftendi poteft ,

| rum ad fe trahit Deum , & per illum vivit.

cur DEUS fit ex toto corde amandus,quia fci-

. Vide tit, cc.

licet in eo tanquam fonte infinities melius re-

X. Ex occafione thematis: Proximum au-

periuntur cauf2e amoris ab Ethnicis affignari

tem ficut. te. ip[um : ORendi poteft, quomodo

*

folite, videlicet pulchritudo, bonitas , fimili-

quis proximum ficut feipfum diligere debeat,

:tudo,amor; quze omnia facile ex iis,quse in tit.

nimirum fervando regulas a Deo & natura

Charitas &tit. DEUM dicuntur, demonftrari

J

-

praefcriptas : Quod tibi vis fieri,etiam alteri fa-

& probari poffunt.

cias, & quod tibi non vis fieri,alteri non facias:

l. Diliget. proximum tunn , ficut teipfum.

qu: regule aptis inftantiis funt illuftrandae,

Luc. c. 1. Poffunt inprimis rationes demon-

& exemplo pulchro in append. Speculi magni

ftrari, quare proximus fit diligendus , de qui-

.€x. 12. confirmandse funt.

Vide etiam Dile-

bus vide tit. Dile&tio Proximi. $. 13. n. g. &

&io proximi.

. 1. Deinde vero regula gemina dari , juxta

XI. Ex eodem themate declarari poffunt

quam hic amor exercendus eft, quze vide tit.

.caufe, cur proximus fit diligendus; nempe

cit. $. 1. v. ACtus.

1. Quia eft imago Dei, quidquid proximo con-

Ill, Hoc fac, &9 vives. Luc. c. 1o. Poteft

fertur, fibi factum reputantis. 2. Quia eft

oftendi neceífitas dile&ionis Dei & proximi

membrum corporis Myftici feu ecclefize, cujus

conjungendze , pro qua vide tit. cit. $. 3. a

caput Chriftus eft. ?. Quia frater nofter eodem

n. 26. Subinde poffunt explicari potiora offi-

Chrifti fanguine renatus, & coeli cohzeres.

De

quibus vide tit. cit.

cia dilettionis proximi , prout tit. cit. $. 12.

n. 9. indicantur,

,

;

XII. Ex eodem themate poteft alia Yeguüe

IV. Homo quidam de[cendebat ab Hüeru[a-

la dari,ut fcilicet diligatur proximus,ficutChri-

lem . in JJericho, €9. incidit in Latrones, Luc. 10.

ftus eum dilexit, videlicet 1. Prudenter, prae-

-Poffünt mali focii latronibus comparari, prout

mittendo bonam intentionem. diligendi eum

eos S. Bernardus vocavit, fimulque oftendi,

propter Deum. | a. Univerlaliter, omnes -

quanto pejores fintlatronibus corpus occiden-

quali amore dilizendo ; pro omnibus enim

tibus, de quo vide tit. Societas,

mortuus eft. 5. Efficaciter , falutem illius pro-

V. Ziliigavit vulnera ejus. infundens oleum. €$

curando,etiam cum fanguinis & vitze profufio-

vinum. Luc. 10. Oftendi poteft, quomodo cor-

ne. 4. Conflaftter ; cum enim dilexiffet fuos, in

reCio & fanatio proximi exerceri, & efficacia

finem usque dilexit, tefte S.

cum fuavitate conjugi debeat, de qua vide tit.

Joanmï. Vide cit.

tit. Dile&io proximi.

Dilettio Proximi S. 3. a n.

j

X46. & $. 12.n. rc.

&

I

n. I.

PRO DOMINICA XHL. POST

VI. £t vifo illo præterivit; Lub. 1o. Often-

PENTECO,:SZTEN.

di poteft, quinam veri amici cenfendi fint,

quod quidem colligi poteft ex actibus ad ve-

ram amicitiam requifitis, quos tit. Amicitia

L. T. Evaverunt vocem. dicentes ; jES U Pra.-

$- r. n. 3. &feq. indicatos vide, & pro am-

ceptor , tmi[erere noftri. Luc. 17. Poteft

plificatione ac probatione,

quz fübfequun-

luxuria leprs comparari. r. Quia deturpat

tur , lege.

4

. & commaculat corpus. 2. Quia eft h»eredi-

VIl. Ex occafione them

atis : Diliger Domi-

tarium peccatum, ut lepra, 3. Quia eft difficil-

num DEUM twm. Luc. 10, Declarari poffünt

limae curationis, ut lepra. Hinc optimum me-

tres praecipuze caufze, cur Deus diligi debeat.

dium recurfus ad Deum, juxta exemplum

Nimirum 1:. Quia Deus eft fons omnis boni,

Salomonis Sap. 8. & ut fcivi &c. Deinde ad

in quo omne bonum purius,recentius & abun-

Chriftum in SS. Euchariftia ; nam duo hoc Sa-

dantius invenitur. Quia tuus eft, id eft,omnia

cramentum operatur in nobis &c. Vide tit,

propterte & tuam utilitatem fecit. 3. Quia

Euchariftia. $. 3. n.15.& ad B. Virginem, quae

Dominus eft,& continuus benefa&tor,te creans,

folo olim afp

ectu amorem caftitaþis inftillavit.

confervans, protegens, nutriens, praemians, &

Vide tit. Luxuria.

ï

quidem excellenti modo, Vide Fabrum in

ll Jte, offendite vos Sacerdotibur. Luc. 17.

Sylva them. 2. & nos.

Confeílionis neceffitas, utilitas & jucunditas

VIII. Ex eodem themate oftendi poteft,

demonftrari poteft; (imulque excufationes vel

in quo confiftat vera dile&tio, nempe in purif-

caufze abfterrentes refutari.

fio.

IO. & 11.

; Vide tit. Confef-

fima intentione faciendi omnia propter bgn?f

E. Unus

;;

X

In Evandeha

Dominicarum.

293

d

M

nis setern?e. 4 Refpe&u vermls conícientize.

a

TIl. Ünus aütem , ut vidit , qma imundatus. eft,

regreffus. eft cum magna voce magnificans Deun.

5. Refpé&u fru&us ex ea percipi foliti. Vlde

[

Luc. 17. Poteft gratltudo perfuaderi, & 1. il-

Fabrum in Dom.. 3. Adv. conc. 6.-

iiv

XI. Ex occafione thematis:

Non £

inven-

lius gradus explicari, dein motiva potiora ad

eam impellentia proponi & commendan

tus, qui rediret, €9 daret gloriam DEO ? Oftendi

lu)

Vide tit. Gratitudo.

m

poffunt & declarari mgraatudmls gradus,quo«

IV. JVon efl inventus, qui rediret , €9 dmet g/o-

rum primus eft oblivifci beneficium. Secundus

m

riam Dco ? Luc. 17. Poteft. oftend1 quanto-

debitum fibi beneficium reputare, Tertius be-

&f

pere vitium ingrati animi difpliceat Deo &

neficia nonDeo , fed alteri Authori adfcribere.

d

hominibus noceat;fimulque unum aut alterum

Quartus omnino illud repudiare. Quintus in

ite

medium,przefertim exemplum brutorum, füb-

injiriam benefa&oris convertere, & malum

YIt,

miniftrari ad tale vmum devitandum. Vlde tit.

pro bono rependere. Quorum promde gradu-

Á

lngraumdo

um turmtude &indignitas ultemus demonftre-

(1]

V. Cecidit ante faciem ejur gratias agens. Luc.

tür. Vide Fabrum conc, 1.

Xdo

XIL. Ex occafione- e;usdem thematis oP(en-

17. Poffunt fru&us gratitudmls oftendi, prae-

al,

fertim autem , quod fit optimum & efïïcamiïï-

di poteft,quanta mala incurrat ingratus; nimi-

Ufd

mum medium ad nóva & plura beneficia impe-

rum 1. Malum maledläwms 2. Malum infa-

miae.

tranda, id quod teftimonio S. Scripturze, SS.

3.Malam culpz. 4. Malum poenz; de

la$

Patrum, exemplis , fimilitudine fluminum ad

qmbus vide tit Ingratltudo & Fabrum conc. 3.

d

mare recurrentium, ut iterum fluant, & noftra

PRO DOMINICA XIV. POST

ipforum confuetudme qui illis libentius da-

3

mus, quos gratiores effe cognofcimus, probari

PENTECOS SE N.

poteft Vide tit. Gratitudo.

ünt

VI. Ex eodem themate oftendi poteft, qui-

N

Emo poteft dzmlmy Domzmr fervire. Matth.

|

bus potiffimum grati effe debeamus; videlicet

6.. Poteft oftendi, cum | nemo. poült

n

duobus Doiminis fervire, per confequens etiam

J

1. Parentibus. 2.Przeceptoribus, qui dederunt

d

bene effe. 3. Benefa&oribus. 4.Inimicis & per-

nemo mundo & DEO fervire fimul

queat.

iüi

]

fequentibus nos, quia funt virgaPatris coeleftis

Oftendatur ergo , quanto ?equius 5.t DF 0;

lem

caítigautis,& dant occafionem virtutum & me-

quam mundo, fervire, five perfona 1pfa,

Dje

|

ritorum , uti argumentantes ín dilputatione.

cui fervitur :

five fervitia , quae praeíftanda

Vide cit. tit. Gratitudo, & tit. Pletas in Paren—

fünt: five merces, quce ab utroque promit-

tes. Item Fabrum hic conc. 2.

TUe

titur, confideretur. Vlde tit. Deus, 5 12. &

lfl

VII. Ex occaüone thematis : Occurunt tllz

tit. Mundus. $. 9. & 10.

decem leprofí: Luc. 17. Poteft peccatum mor-

IL. .Non poteftis DEI fervire €? Mammonæ.

ia

vt mmmeener m

im

tale leprze comparari. 1.Quia gravem feetorem

Matth. 9. Oftendi poteft,quam grave fint impe-

. y

creat, utlepra; hinc Angelus quondam coram

dimentum divitize ad ferviendumDeo,eumque

in finem dici, quod Mammona fimilis fit /E-

m

peccatore tranfiens nafum comprelfit. 2,Quia

10«

ä

fode commaculat animam , ut lepra corpus.

gyptiis,qui,ut Exod. c. 5.legitur, oppreflerunt

3. Quia exofum eft Deo & Jufhs ficut lepra

lífraelitas laboribus , ne Deo fervire & facrifi-

[i

fanis,hinc etiam feparationem ab utrisque per-

care poifent. Exaggerentur ergo ifti labores di-

in

at

petuam inducit.4.Quia difficilis eft curationis,

vitam, in divitiis acquirendis , .confervandis,

ut lepra. Vide tit. Peccatum mortale. Item Fa-

augendis, & oftendatur ,

quamodo a cultu

brum in Sylva.

DÉEI per orationem, Sacrificia, & Sacramenta

VlII. Ex occafione thematis : Jfe , offendite

ufürpanda impediat, quamque adeo vere di-

vos Sacerdotibur: Poffunt refütari excufationes,

xerit Servator, Matth. r9 Diffieile effe divitem

ob quas aliqui horrent fe confeffariis oftende-

in regaum coelorum ingredi. Vide pro hoc

re, quarum prima elft erubeícentia. Secunda

Ícopo plura tit. divitie.

timor infamize apud confeffarium incurrendoe.

IH.

Nolite — foliciti effe', quid manducetir,

Tertium horror poenitentioe imponend», &

Matth. 6. Oftendi poteft , qualem folicitudi-

et

reprehenfioms patiendz. Quartum defperatio

nem hic vetuerit Dommus Ícilicet eam , qua

pat

emendationis. De quibus videFabrum mDom.

homo omnem fiduciamin fua induftria & viri-

(j«

3. Quadrag. conc. 6.

bus ponens , putat fe 1on nifi proprio labore

1

ïX Ex eodem themate poteft oftendi, qui-

obtinere nece(farla ad fuftentationem poffe ;

Y

nam non vere fe o&endant facerdot1bus,v1de-

hzec enim cum DEI providentiam & fideli-

m

licet 1. Qui tantum in genere fe accufant , ut

tatem ipfo facto neget, non poteft non ei fum-

)

hzeretici folent.2.Qui peccatum aliquod grave

mopere difplicere, uti ex exemplo de duobus

7:

operariis, quorum alter noétu dieque laborans

voluntarie committunt. 5.Qui debitas cireum-

i.

ftantias non exprimunt. 4. Quifine debito do-

vix neceffaria obtinebat, alter quotidie SS.

Iv

lore confitentur. Vide Fabrum in Dom. 3.Ad-

miffze facrificium audiens & moderate labo-

ji*

rans ditefcebat, patet. Oftendatur ergo ulte-

ventus conc. 7. & nos fuo loco.

X. Ex eodem themate poteít oftendi, quod

rius,quze fit moderata & licita folicitudo,nem-

1]

frutra homines difficilem íibi confeffionem

peea, quz ante.omnia Deo debitum cultum

45

imaginentur,cum multis ex capitibus ejus faci-

& fervu:mm praftat ,

poftea ordinaria media

jd

litas demonftrari'queat. 1. Refpettu expiatio-

ftatuifuo convenientia fedulo & cum quiete

Q

num ab aliis nationibus peragi folitarum.2.Re-

adhibet, & de reliquo omnem folicitudinem

fpe&u tribunalis mundi.3. Refpe&u damnatio-

Deo committit, quae omnia poffunt exemplo

Jacobi

E

&

Index Conmnatorm:.

794

Jacobi Patriarchze fingularem a Deo benedi-

X. E:c eodem themate certze aves variis pet-

ttionem obtinentis, ut ex. c. 3o. & feq. Gen.

fonis in exemplum proponi poffunt. Et 1. qui-

atet , confirmari. "Vide tit. Spes & Fabrum

dem Clericis paffer Canarinus ( Camrri-PA ogel)

conc. 9. n. 4.

cum lemmate:Sic pfallere pulchrwum efi;ut difcant

IV. Quarite regnum Da ,

69' ]u/iztmm ejus,

potiífimum fuum munus effe, Deo pfallere. 2.

Reipublicze apes,cum lemmate: Sic vivite civcr:

€$ hec omnia. adjicientur vobir. Matth. 6. Pot-

funt hzec verba optimis litteris fenfualibus

unde difcatMagiftratus fine aculeo regcre; fub-

comparari, quem conceptum late explica-

diti veroapum more obedientes effeSuperiori-

bus. 3. Conjugatis turtures ,

cum lemmate :

tum vide cit. tit. Spes $. 12. n.

V. Nomme plus eft, quam e[cn ? Matth.

Sic vivere di]cite [ponfi; nimirum cafte & fine fel-

6. Poteft imprimis anim»e, atque exinde ipfius

le iracundize. 4. Juvenibus Parum (einMai[en)

etiam hominis przeftantia demonftrari , & ex

cum lemmate: //iridi ne credito ramo; ut difcant

Pfalmo 8. probari , quod omnes rehquæ crea-

hilares quidem effe,fed fimul cauti, ne capian-

turze ipfi velut Domino fint fabjectze.

Ex quo

tur,& ideo alieno malo fapiant. 5. Famulis &an-

c1lhsAlaudam cum lemmate: Sic pulchre quari-

poítea inferri poteft , quantam hic titulus fi-

duciam illi ingenerare debeat ; fi enim Deus

tur v[ca: Ut difcant labore fuo vittum quaerere,

aves, lilia & alias creaturas tanta cum provi-

& tamen fublabore in altum per mentis eleva-

dentia nutrit, quis credere poffit , eum fuam

tionem in Deum elevare, Vide Fabrum conc

prov1dent1am homini ,

propter quem hzec

Xl. Ex occafione thematis :

Quaerite pri-

omnia confervat, negaturum ? Oftendatur er-

mum, regnum . Da ,

€2 juflitiam ejus :

Oftendi

go, quam prov1de Deus omnibus animam

poffunt feptem tltuh, ob quos Deus tenetur

vegetativam aut fenfitivam habentibus necef-

neceffaria fuppeditare regnum Dei quzerenti-

farium nutrimentum concedat. Vide txt Spes,

bus, nimirum r. Quia creatura eft principalis,

& tit. anima.

ob quam reliquze funt creatze. 2. Quia homo

VI. Refpicite volatitia celi. Matth. 6. Oftendi

Sanguine Chrifti redemptus. 3. Quia Chriftia-

oteft, quod vel ab avibus difcere debeant ho-

nus & membrum ele&i populi ,

non greffibus

mines, quomodo fe gerere debeant in iis, quze

corporis,fed morum fequens Chriftum. 4.Quia

ad neceffariam fuftentationem pertinent, 1.

fervus fidelis & prudens, atque adeo fuper 0«

Moderate quzerere fuam fuftentationem, & de

mnia bona conftituendus. 5. Quia amicus, cui

liquo fe divinze providentize absque inordina-

cum Deo omnia communia funt. |6. Qula Fi-

ta folicitudine committere , 2. Contenti effe

lius caeli hzeres. 7.QuiaSponfa dile&a,cui non

cibo & potu, quem Deus fubmxfent 3. lis-

dimidium regni, ut Efthen fed totum regnum

dem non immoderate uti ,

fed quantum ad

promiffum eft.

XII. Ex occafione thematls

Scit enim .. Pa-

confervationem vitze eft neceffarium. 4. Gra-

tias debitas diligenter pro victu perfolvere ,

ter vefler , quia hs omnibus indigetis : Oftendi &

ficut aves cantant poft fumptam efcam. Vide

declarari poffunt officia Patris , quae erga nos

tit. Gula & Ebriet. & Ingratitudo.

Deus exercet. 1.Quod genuemt nos dando cor-

VII. Ex occafione thematis :

ANemo faotejl

pus & animam.2. Quod nutriat nos dando om-

duobur Dominis Jervire : Matth. 6. Oftendi po-

nia neceffaria corpori & animo , przecipue ci-

teft cur Deo potius, quam mundo ferviendum.

bura Corporis fui & verbi divini ac voluntatis

1. Ob potentiam & dignitatem, qua omnes

fuzecum potuSanguinis fui.3.Educet nos hone-

terrenos Dominos mfimte excelht

2. Ob fa-

ftiffime, verbo & exemplo nos inftruens in fci-

entia honethima & utiliffima amandi Deum.

pientiam, qua fapientiffime regit. fubditos. 3.

ä

Obliberalitatem, qua providet fuis famulis,

4. Defendat nos,ut nemo nocere poffit,nifi vo-

eisque praemium maximum largitur.

lentibus. 5. Hzxereditatem amplifimam & per-

VIIL Ex occafione thematis :

MNolite. ergo

petuo duraturam provideat. Unde excitandi

foliciti effe : Oftendi poteft, quae folicitudo.fit

auditores, ut vicilfim Filiorum officium per

fugienda nimirum 1. Ne foliciti fimus de tem-

tenerum amorem & timorem,per filialem fidu-

ï

ciam , & perfectam obedientiam exacte prae-

poralibus cum defperatione divini anxilii; fcit

enim Pater, quia his omnibus indigetis. 2. Ne

ftent. Vide Fabrum conc. 9. lit. P

fimus íoliciti praefumptuofe , putantes, quod

omnia neceffaria viribus propriis obtinere va-

PRODOMINICA XV, POST

t

PENTECOSTEN

leamus. 3.Ne foliciti fimus de füturo tempore,

fed ad przefentia attendamus ; hinc dixitChri-

ftus ; Nolite foliciti effe in crafhnum 4. Ut

Cce defun&ur efferebatur.

Luc. 7. Pote&

L E

non fimus foliciti cum j2&ura fpiritualium bo-

oftendi, per quzxe potiffimum vitia mors

ü

norum; hinc idem Chriftus dixit :

Quzerite

hominibus acceleretur ; nempe per crapulam,

imum regnum Dei, Vide de his plura apud

luxuriam, Lracundlam,& acediam; id quod fa-

I

!PJ!

brum conc, 9. lit.

cile de ünguhs demonftrari poteft ex iis, quae

IX. Ex occafione thematis: Re/picite volatilia

de his vitiis tit. Acedia,Gula Iracundla,Luxu-

V

cali :

Oftendi poteft ,. quid ab avibus difcere

ria funt dicta.

nimirum 1. Ut non nimis foliciti

debeamus ,

II Noli flere. Luc. 7. Oftendendum ,quomo-

fimus de vidu aliisq; neceffariis. 2.Ut cibo,po-

doauditores fe in morte charoram amicorum

tuque , quem Deus fubmittit , contenti fimus.

gerere debeant, nempe 1. Non immoderate

3. Ut non plus fumamus de 01bo & potu,quam

turcari aut flere cum five ex parte provxden—

natura exigat. Vide Fabrum conc. 4.

tiz Dei hanc mori:em permittentis: five ex

;ï

parte

In Evangelia Dominicarum;

N

705

parte mortui jam ccelo forte fecepti, five ex

pere folatium , qui fe non Conüderat morí-

x

parte fua , qui immoderato lu&u nocent cor-

turum. Vide cc. tit.

pori, animze , fortunis, famze fuze, nullas ha-

IX. Ex eodem themate oftendi poteft, quae

beant caufas lugendi, unde exemplum Davi-

fit optima przeparatio ad mortem, illa nempe,

dis l. 2. Reg. 12. fequendum. . Precibus

potius , quam pompa funebri aut fletibus füc-

quam Chriftus ipfe Marc.1 3. indicavit,dicens:

currere. 3. Salutaria

Videte, vigilate, orate, nefcitis enim , quando

propofita . concipere ,

tempus fit ; ubi per verbum idete indicatur

illud maxime Ecclef. 38

?

Memor efto judicii

mei, quia fic erit & tnum

; unde prae omnibus

memoria mortis, nam , tefte S. Gregorio , fic

decernendus ufus medior

morsipfa, cum venerit , vincetur , fi prius ,

um ad felicem mor-

quam venerit, ipfa timeatur.

Per verbum

tem obtinendam conduce

ntium. Vide tit,

F'igilatejid eftut idem San&us ait

Mors $. 12. n. 8. & Fabr

um conc,. 6.

,in conditio-

ne mortalitatis veftrze oculos figite , venienti

II Et turba civitatis cum . illo, Luc. 7. O-

ad vos judici per fletus quotidie & lamenta

ftendi poteft , cur mortui libenter ad fe

pultu-

ram comitandi

preeparate. Per verbum Orate indicatur, tunc

ï]

fint nimirum. quia Deo hoc

maxime effe orandüm

, cum diabolus calca-

obfequium valde

gratum eit , utpote qui fibi

neo infidiatur, vide ti

t cc.

praeftitum reput

at

quod uni ex minimis fa-

X. Ex eadem occafione explicari poteft alia

:;

&um eft: & quia. utile valde iis, qui comitan-

preeparatio ad mortem a. Chrifto. his verbis

tur, ut patet in Tobia c. r. & 12. & tandem

int lumbi. veftri pracingli €9c. indicata : quo-

dl

valde convenieus , cum ipfa animalia non raro

u

rum primo indicatur mortificatio dele&atio-

hoc officium przeftitiffe legantur. Dein often-

nis, nam cin&ura eft lumborum , in quibus

datur, quomodo comitari debeant; nempe ju-

praccipue eft motus dele&atio

vando precibus , & falutares cogitationes &

reftrictio.

nis veneres ,

)

Secundum per lucernas ardentes

propofita pro nobis concipiendo. Vide tit.

indicatoperum fervorem & dile&ionem. Ter-

Mors , & Fabrum conc. 5.

a.

IV. Ecce defun&us | efferebatur

filius unicus

tium per exfpectationem Domini , vigilantia

.

ld

matris [ug.. Luc.

in prima vigilia

juventutis , in fecunda

ætatis

Poteít oftendi , cur mors a

virilis , & tertia fene&utis indicat.

(«

Deo decreta, & falutares ex caufis illis do-

ül

&rinz erui, de quibus vide cit. tit. Mors

Xl. Ex occafione ejusdem thematis poffunt

varixe qu:eftiones circa mortem proponi & re-

$- 1r. n. 9. & Fabrum hic conc. 2.

folvi, nempe 1. Cur mors decreta a Deo. a.

j

. V. Cepit autem. omnes timor. Luc,7. Pof-

funt auditores ad fanctum Dei timorem con-

Cur eandem incertam effe voluerit. 3. Cur

multi tam immatura, & quandoque repentina

cipiendum excitari ob commoda, qu:e ex tali

morte occumbant. Curjufti quandoque tam

timore reportant, maxime quod ficut P.Arro-

zium Societatis JEfu facerdotem innoxium in

acerbam mortem fuftinere cogantur. s. Cur

vita hominum modo tam brevisfit. 6. Cur

08

aula degere fecit , ita idipfum cuivis homini

juxta Siracidem lauda

.

ndi magis mortui,quam

ji

in orbe degenti przeftet. Vide tit. Timor.

$.6.

viventes , de quibus vide tit, Mors.

n. 4. & $. 11. n. 7. & Fabrum conc. 1.

$. rr.

& 12. & Fabrum conc. a. 3. & 4.

VL Exoccafione thematis :

Ecce. defun&lus

efferebatur.

Luc.7. Poffunt motiva ad expeten-'

dammortem proponi , nimirum r. Quia im-

PRO DOMINICA/;XVI. POST :

PENTECOSTEN.

munitatem a peccatis, tentationibus, zerumna

inultorum laborum , hominibus preeftat. 2

L

I. ; ET ïipþ obfervabant ewm, Luc. 14. Potefc 0-

Quia eft tranfitus ad meliorem vitam ; nam

ftendi , cur judicia humana fpernenda

juftus, fi morte przeoccupatus fuerit, in refri-

fint, quia nimirum temere agunt,qui ea timent,

gerio erit. 3. Quia eft debitum omnibus fol-

iï

dum volunt effugere, quod nec ipfe Chriftus

21

vendum ; quis autem non optet grandi debi-

potuit: émprudenter, dum timent a czecis de co-

u-

toliberari ? Vide tit. Mors.

VII. Ex eodem themate pofï"untlproponi

lore judicari, cum folus Deus de interrüs judi-

æn

care poflit : & praeterea tales nihil nocere pof-

motiya ad timendam mortem , nimirum quia

fint fuis judiciis: &c. noxiz,dum tales nihil be-

1. eft certiffima quoad fubítantiam. a. Incer-

tifima quoad tempus. 3. Acerbiffima quoad

ne agunt , ut Polycletes pi&or oftendit, qui,

prefentiam. Vide cc. tit. -

dum in imagine membra juxta cujusque fen«

fum pinxit, turpiffimam imaginem fecit. Hinc

VIII. Ex eodem tlieinate poffunt proponi

inotiva ad confiderandam mortem :.Qnia fa-

merito S. Paulus r, Cor. 4. Mihi pro mini-

t

mo eft &c. Vide tit, Judicium temerarium,

I$

cit facilem mortem ; hinc Seneca ait: Effice

& Thomam Kemp. l. 3. c. 36.

mortem fibi cogitatione familiarem, ut , fi ita

1

res tulerit, poilis illi obviam ire. :2. Quia fa-

lL. E? ecce homo quidam hydropicur erat ante

j

illum. Luc. 14. Poteft avaritiaze vitium diffua-

cit, ut bene moriamur , uti S. Auguftinus ad-

deri , & hydropi comparari , ob effe&us fimi-

I

vertit, dicens: Mors omnium vitiorum perem-

u-

ptoria eft, atque adeo ficut bene vivere , ita &

les, quos producit, quosque indicatos repe-

ries tit. Avaritia. $. 12. n. 6.

mori facit bene. 3. Quiaa diaboli tentationi-

lII Zpfe vero. apprehenfum. fanavit. eun. Luc.

l

bus liberat; ficut perdices,ut aucupis effugiant

Jm

14. Poteft oftendi, quomodo inprimis contra-

infidias, gleba terrze fe contegunt. 4.Quia ad

hatur morbus hydropicus; deinvariu media

W

gaudium in morte difponit; nam , tefte fan-

ad eum curandum proponi, de quibus vide cit.

ji

&o Cypriano, non eft dignus in morte acci-

e

tit. $. 11. n. 1. 3. & $. 10. toto.

uuu

IV. Si

. P. Lohn. Bibl. Man, T om. 11I. |

i

o6

Index . Concionatorius :

r

IV. Si Iicet Sabbato curare? Luc. 14. Oftendi

6. Otio non neceffario ; quäe*omnia , quous-

poteft , cur dies fefti rite celebrari debeant ,

que liceant, clarius explicandu

.

m. - Vide

nimirüm propter Deum & Sanétos ,. qui tali-

Fabram conc. 3.

bus diebus fingularia beneficia aut contule-

IX. Ex occafione thematis : :Cum 1intraret

runt, aut acceperunt: propter nos, ut Deum

gElur Sabbato inanducare : Oftendi poteft ,

colere, variaque ab eo beneficia impetrare

quid circa convivia fit oblervandum , nimirum

1. Ut fint rara. 2. Moderata , & non nimis

poffimus : propter fervos & bruta;ut quietem

habeant a laboribus. Dein oftendatur, quomo-

fumptuofa. 3. Utfinthonefta, nihilque contra

'do obfervandi fint, nimirum mature furgendo,

decentiam agatur,aut dicatur. 4. Ut fintchari-

;

tativa , nullusque vel abfens , vel proefens di-

mature templa frequentando,mature incipien-

do orare , aliaque facere , quzxe illo tempore

&eriis vel detrattionibus lzedatur. 5. fint bre-

via, ne nobile tempus perdatur.

6. Sint pia

M

peragi debent. Vide tit. Oratio. & Fabrum

hic conc. 2. & 3. ubi varii defectus diebus fe-

er devotam orationem praemiffam & fubjun-

ftis committi foliti caftigantur,

&am. Vide Fabrum conc, 6.

X. Ex occafione thematis : Ef iw[i obfer-

- V.. Cum vocatus fuerir ; recumbe in. noviffimo

loco. Luc. 14. Oftendi poteft, cur ultimus lo-

vabunt eum

Oftendi poteft , quz& fint bonze

cus fit appetendus; nempe quia, cum quisque

& male obfervationes.

EKt bonv quidem

;ï

funt.

1, Quando obfervantur aliorum vir-

fe minimum debeat »eftimare : com;mientifþmu:

eft: deinde quietiffonur, cum nemo illum eripe-

tutes pro imitatione , uti S. Antonius fecit.

!

re aut infeftare velit: quia Áhonorificentiffumus ,

2. Quando ex officio obfervantur aliorum

utpote Chrifto & SanGis proximus: & tandem

res, üt corrigantur. 3. Quando obfervantur

quia aptiffimur ad exaltationem, ut Chriftus in

aliorum opera admiranda potius , quam imi-

tanda , ut Deus propter illalaudetur. Ma-

hodierno Évangelio oftendit. Vide plura tit.

g

Humiltas.

la obfervationes funt.

I. Si aliorum vitia

VL. Cum. intraret . J Efur. in domum . cujus-

cum fcandalo obferventuür.

2, Si mores ob-

3. Si obferven-

!

dam Principis: Pharifvorum. Sabbato manducare

ferventur, ut carpi queant.

panem , €9 ipfi obfervabant ewm. Luc. 14.. Di-

tur aCtiones , ut alii propter refpectum im-

pediantur ab iis.

Quarum proinde omnium

ci poteft ; Chriftum ideo toties convivia fre-

|

quentaífe , ut doceret modum chriftiane ea

obfervationum commoda vel damng fufius

Í

frequentandi, id quod fiet. Si r. ante convi-

explicentur.

vium finis refectionis ob oculos habeatur, bo-

XL Ex occafione thematis

Recuitibe. in

1

nà intentio fortaetur, oratio premittatur. 2.

novij]i-mo loco

Poteft declarari , quomodo

Ín convivio temperantia , mode(tia, dile&io

quis poffit fe maximum peccatorem seftimare,

proximi exerceatur. 3, Poft convivium gra-

nimirum r. Non per intellectum, judicando

tiarum actio fiat, novum propofitum bene pro-

fe vere talem , cum certo fupponere poffit ,

plures graviores peccatores reperiri; Sed 2.

pter Deum operandi concipiatur , & reliquise

colligantur , tam corporales , dando eas pau-

pra&ice , optando, ut ab aliis perinde ac

peribus, tum fpirituales, id eft , falubres cogi-

graviffimi peccatores tra&ari folent, tracte-

tur, hoc eft , contemnatur, reprehendatur ,

tationes de meliori cibo & convivio animze in

— - wauu —Citdbe Qs m

seternum praeparando concipiantur. ^ Vide

perfecutiones & odia patiatur, aliisque mo-

tit. Temperantia.

E

dis inhonoretur; Sic enim & Chriftus dixit,

—R

one therhatis DAY 4lz'lcet Sab-

—

1

VII. Ex occafi

fe effe opprobriu

j

m hominum d & aþje&io:

$

bato curare?: Luc. c. 14. Poffant caufze , cur

. mem plebis.

XII. Ex occafione ejusdem thematis often-

dies fefti peculiari ftudio colendifint, propo-

It

ni. Nimirum 1. Quia Deus & Sancti tum

di poteft in illis S.Pauli verbis: Exinanivit fe-

propter fuam digaitatem & collata nobis be-

metipfum &c.totum humilitatis compendium

n

——

-

Quia utilitas noftra

contineri; nam r.'Dum dicitur formam fervi

d

neficia id exiguut. .

tam quoad corpus & animam, quam rem do-

accepiffe, proponitur idea humilitatis. 2. Per

melíticam id commendat. 3. Quia etiam fa-

verba: Datum eft nomen fuper omne nomen ;

(

oftenditur fructus humilitatis.

3. Per verba:

muli & pecora ob quietem & virium confer-

vationem id merentur.

'Oftendatur dein,

Hocfentite: proponitur medium efficaciffi-

mum ad humilitatem acquirendam , fcili-

(

quam merito Deus graviffiias de transgref-

foribus poenas exegerit , quales plures tit.

cet exemplum Chri&i.

D

San&orum cultus & fefta . legi poffunt , uti

PRO DOMINICA XVIL POST

ti

& apud Fabrum conc. 1.

VIII. Ex eodem themate o

Pcendkatur , quod

PENTECOSTENQ

Tà

diabolus diebus feftis imitetur Pharaonem,

I

Oc

qui , ne Iíraelit:& Deo facrificare potlent ,

I.H

efh maximum , €3 grimum mandatum,

at

eos laboribus opprimi juffit. Oftendatur ita-

Matth. 22.. Oftendi poteft, cur hoc

f

Vi

que, quod & doemon variis laboribus & illi-

fit mandatum maximum , de quo vide tit,

citis opprimere, & a feftorum cultu impe-

Charitas. $. 1. n. 2.

dire ftudeat.

I. Laboribus manualibus non

II. Diliger Dominum Deum tuum ex toto corde.

N

neceffariis. 2. Lufibusimtoderatis. 3. Com-

Matth. 22, Oftendi poteft, artem amandi

()

potationibus nimiis, tam quoad quantitatem ,

Deum effe omnium digni(fimam , utiliffimam,

ll

jucundiffimam , & facillimam , uti ex cit.

quam durationem. 4. Saltationibus indecen-

V

tibus. 5. Converfatione noxia & immoderata,

Q

tit. Charitas facile' probari poteft. -

*

X,

In Evangelia tDon.zim'mmm.

107

IIL. Ex eodem themate declarari poteft , ex

pati. Sextum, etiam imaginem, ipfius, aliaque

quibusindiciis colligi pollit, aliquem vere dili-

ad ipfum pertinentia

, propter ipfum amare.

gere Deum, nempe ex pulfu anime , qui du-

:

plex eft, unus,per quem expelluntur ex corde

X. Ex eodem- themate explicafi pOteff

creaturze velut corruptus aer; alter , per quem

mandatum Dei Lev. 6. datum : lgnir femper

attrahitur magis Deus , quantzecunque diffi-

In altari meo ardebit ; & 1, Quidem probari ,

cultates & pericula intercedant. Explicentur qu

am convenienter charitas igni compare-

ergo fufius hi duo actus, & cur quisque fedu-

tur, quia femper furfum tendit , purificat ,

lo exercendus fit, oftendatur.

illuminat, calefacit , & omnia fuperat, ut

Vide cit. tit.

Charitas. & tit. Concupifcentia.

ignis. 2. Quomodo nutriendus fit hic ignis ;

IV. Ex eodem perfuaderi poteft , ut omnia

Ícilicet fubdendo ligna , feu conüiderationem

fua agant ex amore Dei, ut dicere poffint cum

frequentem motivorum priori numero indi-

S. Auguflino: Amor meus pondus meum ;

catorum , & beneficiorum tam communium,

hoc feror, quocunque feror. Explicentur de-

quam fpecialium , a Deo a

inde commoda, quze ex hac intentione repor-

dit. tit. cit.

cceptorum, Vi-

tabuntur, ut fcilicet per illam a&iones perfe-

Xl. Ex eodem themate olftendi poteff; cur

&ius, jucundius, facilius,conftantius peragan-

.& quomodo Chriftus diligendus fit; quem in

tur. Vide tit. c. Charitas. & tit. Intentio bona.

finem narrari potelt, quod Regi Tygrani

V. Dliges proximum twum ficut teipfum.

cum fua uxore a Rege Cyro capto contigit ,

Matth. 22. Oftendi poteft, quomodo per amo-

quod fcilicet , cum Cyrus aliquando quxre-

rem proximi lucrari poffimus amorem Dei ,

ret , quid pro uxore redimenda dare vellet ,

Chriftü, Sanctorum , proximi, juxta illud Se- ^ ipfe refpondit , fe vitam & fanguinem pro

necw : Monftrabo tibi amatoríum fine herba ,

ejus redemptione offerre

5

*

qua refponfio

fine medicamento , fine ullius veneficz car-

adeo Cyro placuit , ut utrumque dimitteret.

mine; fi vis amari, ama. Vide tit. Dile&io

Cum autém in via Tygranes uxorem quae-

proximi. $. 13. n. 2.

X

Vl. Ex eodem themate oft

reret, quomodo illi humanitas Cyri placue-

endi- poteft ,

rit, refponderit illa , fe ad hoc quzfitum re-

guo modo quisque proximum ut feipfum di-

Ífpondere non poffe, eo quod ab illo momen-

ligere debeat , de quo vide tit. cit. S. 12. n. 1.

to , quo vitam & fanguinem pro illiusredem-

fimulque unum vel alterum medium offerri

ptione obtulit, ad nullum alium. quam ad

ad, hanc, dile&ionem prompte conftanter- ipfum oculos converterit. Quanto magis er-

que exercendam ; qualia cit. tit. S. rr.

go erga Chriftum hoc obferva

-

ndum ; qui

przeícribuntur.

vitam actu pro nobis dedit ?

VII. Ex occafione thematis: Diliger Domi-

XII. Ex eodem themate oftendi poffunt

num Dewm ek toto corde tuo: Matth. c. 22.

motiva ad. proximum diligendum , fcilicet

Oftendi poteft 1, Quid fit Deum toto corde

I

Ex parte Dei , mandatum, beneplacitum ,

diligere , ícilicet praeter ipfum nullam creatu-

.promiífio. 2. Ex parte proximi titulus fimili-

ram in cor admittere; nam Dilectus tuus , in-

tudinis quoad naturam, íraternitatis , quoad

quit Thornas Kemp. , talis eft naturze, ut non

Chrifti fanguinem , & gratiam commembri

velit alienum admittere , fed folus vult cor

propter corpus ecclefize. * 3. Ex parte noftra

tuum habere,

2.. Quid fit ex tota anima di-

propter neceffitatem , .utilitatem , & jucun-

ligere, fcilicetomnes potentias anim?e exter-

ditatem. Qui triplex funiculus vehementer

7as & internas applicare ad id, quod ipfi fum-

fane nos obftringit ad fraternam dile&ionem

me placet...3. Quidfit ex tota virtute ama- .. fummo ftudio exercendam,

Y

Cl

re, nempe viresfuas omnes contendere ad tio proximi.

. Vide &t. Dile-

ipfum amandum. 4.

uid fit ex tota fortitu-

dine amare, fcilicet dicendo cum S. Paulo :

1

PRO D'OMINICA XVIII POST

j

Quis me feparabit a charitate Dei ? V

^

ide tiF.

PENIECOSTEYN.

»

Charitas. ltem Fabrum conc. 4.

L

VIH. Ex eodem themate oftendi poffunt

TLE

Cre : offerebant &i Paralyticum jacentem. in

motiva przecipua ad diligendum Deum , fcili-

le&fo. Matth. 9. Poffunt peccatores in-

cet ea ipfa,quibus Ethici amorem excitari do-

veterati huic Paralytico comparari ex effe&ti-

cent. Et z, Quidem Zonitar , quae infinita in

bus fimilibus , & inde, quam gravis, noxius, &

Deo eft, juxta illud : Oftendam omne bonum — prope incurabilis morbus fit talis confuetudo,

tibi.

2. Pulchritudo ; atqui in Deum defide-

oftendi. Dein poteft oftendi , quo medio ta-

rant Angeli profpicere. 3. Similitudo : atqui

les peccatores liberari debeanta fua Para-

homo creatus eft ad imaginem Dei. 4.

mnor;

lyfi, nempe /urgendo ad orationem & conti-

atqui fic Deus dilexit mundum, ut Filium

h

nuam gratize divinze implorationem : tollendo

fuum unigenitum , & cum eo omnia , daret.

letium: id eft , contrarias vitiis virtutes exer-

C

Vide plura tit. cit.

cendo , ficut Paralyticss le&um portabat , a

IX. EX eodem themate declarari poffunt

quo ipfe prius portabatur: vadendo im domum

indicia charitatis,quorum primum eft, femper

Juam: id eft, recedendo a diabolo, & ad Chri-

?

cogitare de dile&to. Secundum , femper cum

ftum , unde difceíferat , redeundo, cum firmo

l

illo converfari velle. Tertium, illi foli placere

propofito nunquam amplius ipfum . deferen-

l

velle. Quartum , unum cum illo velle & nolle.

di. Vide tit. Confuetudo. $. 9. & Fabrum

Quintum, paratum effe pro & cum illo omnia

hic conc. 2. n. 2.

DP n À Lo/m. Bibl. Man. Tom. 11I, ..

Uuuug

II. Con-

708

Index Conciomtoriu)

I

IL. Confide , Fili, remittuntur tibi geccata. — civitas dici mereatur ci;ritas Chrifti, nimirum

illa , in qua viget fides viva Chrifti, fingularis

Matth. 9. Poffunt proponitituli , ob quos me-

rito quivis peccator fperare poteft fibi. condo-

fiducia in Chriftum, fervatur charitas & con-

natum iri peccata , fi ad Chriftum confugiat,

cordia tantopere a Chrifto commendata, ver-

bum Chrifti libenter auditur , zelus honoris

quorum primus eft mifericordia Dei , de qua

vide titalum Déi mifericordia S. 2.& 3. & $.4.

Dei per frequentationem templorum repe-

num, 15.Secundus Fidelitar Dei promittentis

ritur. 2. Oftendi poteft, quam przeftans fit hoc

toties veniam petentibus, de qua vide tit. Pce-

elogium , quamque adeo magnum honorem

mitentia. Tertius Bonitas divina & . 4Amor Dei

ab hominibus ,

copiofam benedictionem a

erga homines, de quibus vide tit. Deus $. 2.

Deo , & conftantem prote&ionem a Chrifto

i

n. 37. feq. & tit. Spes S. 11. n. 2.

,

fperare polffit.

Vide Fabrum conc. x. & in

-H H blafphemat. Matth, g. — Poteft blaf-

Sylva them. 1. & 2.

" VIII. Ex occafione thematis

Oferebant

phemize gravitas oftendi, & unum, alterumve

medium contra éam proponi, & commendari;

ei Paralyticum jacentem in. letfo : Poffünt huic

de qua materia vide tit. Blafphemia.

Paralytico

convenienter arimae purgantes

IV. Ex ejusdem thematis occafione poteft

comparari. r. Quia feipfas movere non pof-

illud remedium proponi , quod in eodem ti-

- funt, id eft , liberare ab hac poena. 2. Quia in

tulo indicatur.

!

9.

duro le&to jacent , fcilicet inigne , quem ali-

qui eundem cum igne infernali putant.

3.

. Ut quid cogitatis ma

la i. tordibus veftris ?

Matth. 9. Poteft oftendi, quomodo fe quisque

Quia graviter torquentur, ita ut juxta aliquos

eirca cogitationes gerere debeat. Nempe ficut

minima poena fit gravior omnibus cruciati-

janitor civitatis, fe gerit cum peregrinis ad-

bus hujus mundi,

Excitentur proin audi-

ventantibus, ita ut r. Portas fenfuum diligen-

tores , ut offerant eas Chrifto tum per SS.

ter cuítodiat, & claufas habéat. 3. Si apertae

miffe facrificium , tum per S. communio-

Vide Fabrum

hze portze effe debeant, neminem intromittat,

Hnem , & ardentes preces.

priusquam examinet, quo tendat , quid facere

conc. 2. lit, F.

velit in civitate ; ita enim fuadet Thomas

IX. Ex eodem themte oftendi poteft, qui-

Kemp. l. 3. cap. 1x. Non omnis affectio, quáe

nam alii gravi Paralyfi laborent. Scilicet 1.

videtur bona, ftatim eft tenenda. 3. Ut, fi

^Magiítratus ac parentes non punientes vitia

fubditorum & liberorum. 2. Eucliones, elee-

contra voluntatem fe intrufit peregrinus,mox

cum indignatione & violentia expellat ; quae

mofynam dare recufantes. 3. Negligentes cul-

omnia facile cogitationibus malis applicari

.tum & officia divina. 4.Otiofi laborare & quie

officii fui funt, praeftare negligentes , qui om-

poffunt, & inde inferri, quantam laudem ,

amorem & premium ex tali fidelitate talis

nes proin ad Chriftum adducantur, & quo-

homo apud Deum fit reportaturus. Vide

modo per ipfius verba & exempla curari de-

beant.

Vide Fabrum 1. c.

T

tit. tentatio. & Thom. Kemp. l. 3.

VI. Ex ejusdem thematis occafione poteft

- X. Ex occafione thematis: Uf quid cogi-

oftendi , cur Deus etiam bonos homines ma-

tatir mala in cordibur vefirir ?. Poteft folatium

lis cogitationibus vexari permittat, nimirum

afferriiis , qui variis cogitationibus contra

ob tres caufas , quarum primam S. Paulus 2.

voluntatem vexantur. Et. 1. quidem cogita-

Cor.12. indicavit, dicens: Ne magnitudo reve-

tionibus contra fidem. 2. Contra caftitatem,

lationum extollat. Secundam S. Gregorius

3. Contra charitatem per fufpiciones & judi-

aíhgnavit , dum Hugonem ejusmodi cogita-

cia temeraria.

4. Contra religionem Deo

tionibus vexatum bono animo effe iuffit, di-

debitam per diftraCtiones in orationibus. Pro

j;

cens,iftiusmodi tribulationibus velut igne au-

quibus proin omnib

us apta media proeferi-

rum , id eft, homines juftos probari. Tertiam

bantur.

Chriftus ipfe S, Birgittze indicavit , dicens:

— XL..Ex occafione thematis : Confide , Fili ,

H»ec eft vera sequitas, ut, quemadmodum tu

remittuntur tibi peccata tua ; Poffunt ad fpem

aliquando me invito vanis mundi rebus te ob-

erigi, qui 1. Timent, ut peccata ob multitu-

lectafti,ita nunc quoqueinvita cum illis confli-

dinem & gravitatem remittantur a Chrifto ju-

gere cogaris. Unde duo colligenda, 1. Non ef-

dice: 2». Qui timent, utrite ea confelffi fint ,

fe fignum inimicitize, fed-amicitize, talibus co-

aut confiteantur. 3. Qui timent, ut ne ob con-

fuetudinem malam vitare non poffint, Quare

gitationibus contra voluntatem cruciari , uti

pulchre libellus de imit, l. 3. cap. 6. oftendit:

oftendatur , quomodo hos timores expellere

9-

Non ideo totum perditum &c.. 2. Non noce-

poffint, ad quem finem Blofius de coníolatio-

re fenfum , fi defit confenfus ; imo tanto effe

ne pufillanimium , autpars 4. Bibliothecae

H

ampliorem meriti occafionem , quanto mole-

me?e domelticze fervire poterit..

ftiores funt cogitationes. Hinc S. Bernardus

XIÍ. Ex occafione thematis

Fidenter au-

cap. 19. de inter. domo : Molefta eft lu&ta ,

tem turbie timuerunt , €9 glorificaverunt Deum :

;E

fed fruttuofa , quia fi iabet poenam , habebit

Oftendi poteft , quomodo timentibus Deum

& coronam: non nocet fenfus , fi defit confen-

bene fit 1. Znte mortem juxta teftimonium

ï

fus: imo quod refiftentem fatigat , vincentem

Tobize : Multa bona habebimus , fi timueri-

coronat.

Vide tit. Tentatio & Thom, Kemp.

mus Deum.: Et juxta David : Non eft ino-

ä

cit. c. 6. Non te conturbent &c.

pia timentibus eum. . 2. /n morte, juxta tefti-

Timenti Dominum

VIL Ex occafione thematis : Zentt íin civi-

monium Siracidis c. r.

tatem [uam. Matth. g. Poteft oftendi 1. Quae

bene eritin extremis, 3. Poflmortem; nam,

ut

/

R À

*

]u Evangelia Dominicarum,

799

j

ut S, Paulus r. Tim. 4. ait : Pietasj( feu; ut

vita nihil valebunt ; earum r. eft : Doemon de«

$

alii intérpretántur , timor Dei ) ad omnia uti-

cepit me : fed licetfolicitare & latrare is poffit

ia

lis eft , promi(fionem habens vitze, quze nuric

mordere tamen non poteít, nifi volentem. 2.

Quod proximus caufam dederit ad lapfum;fed

1

ePt,, & in futuro, Vide etiam Fabgum conc. 7.

le-

occafio hominem fragilem non facit,fed qualis

-PRO DOMINICA XX. POST

quisque fit,oftendit. 3. Quod confuetudo im-

0C

pulerit;fed nihil impoffibile apud Deum ; hinc

m

PENTECOSTEN.

S. Augultinus, S. Magdalena , S. Pauius :

l. V Enite ad nuptiar. Matth. 22. Poteft beaQ

& alii, eandem feliciter fuperarunt. 4. Quod

)

titudo sterna nuptiis comparari. r.

patlionum vehementia proftraverit ; fed füb te

l

Quia ficut in nuptiis omnia lztitiam [pirant,

erit appetitus,& tu dominaberis illius Gen. 4.

& optimis epulis fatiantur hofpites , ita & in

Vide plura tit.Confuetudo & tit. Concupifcen-

i

caelis eft omnir boni pre[entia, juxta illud Pf. 16.

tia, & Fabrum hic conc.

liC

Satiabor &c. & Pf. 35. Inebriabuntur &c.. 2.

V. Ligatir manibus. && gedibus ejus ,

A

e

icut in nu

ptiis omne, quod triftitiam creare,

eum in tenebras. exteriores. Matth. 22. Poteft o-.

)j

& Letiti

am turbare poffet, longiffime arcetur,

ita & in czelis eft omnir mali

ftendi gravitas infernalium fuppliciorum , fi-

I

pralentia , juxta

mulque excitari auditores,ut memoriam & ti-

l-

illud lfa. 49. N

on efurient &c.

& Apoc. 21.

morem inferni exemplo S. Francifci Borgioe

Et abíterget &c. 3. Sicut

in nuptiis eft gra-

praemittant, velut prodromum ad omnia loca ,

W

tiffima amicorum focietas,

omnesque fplendi-

inquibus occafio peccandi vel

[h

da & nuptiali vefte veftiti funt; ita & in coelis

offerri poteft. Vide tit. Infernus.

patiendi -iplis.

omnes velíte glorize ornati, jucundiffime inter

VL Multi enim funt vocati , pauci. vero elefii.

N

fe fociabuntur. 4. Sicut nuptize diutius ple-

Matth. 22. Oftendi poteit cauía,cur tam pau-

l0

rumque, quam alia convivia aut conventus ,

ci eledi fint ex Chriftianis , dici , id ideo ple-

durant , ita & in coelis beatitudo in »eternum

m

rumque fieri , quod viva fide non credant ea ,

durabit , juxta teftimonium Chrifti Jo. 16. Et

qu?e de inferni fuppliciis catholica fides do-

1

gaudium veftrum ne

ceat,alioqui fane ftultiffimos fore , i pergerent

tit. Beatitudo.

mno toIlef: avobis. Vide

tam graviter peccare. Oftendatur ergo per va-

url

Il. Jidit hominem non veflitum vefle auptiali.

rias authoritates ,. omnia veriffima effg,, ut

Matth. 22. Oftendi poteft , quzenam fit veftis

e

vel fic falubrem timorem inferni concipiant,

ul-

nuptialis , fine qua nullus ad cceleftes nuptias

& per eundem a peccatis abfterreantur, juxta

1*

intromittetur,nempe charitas,id quod ex effe-

illud Ecclefiaitici : In omnibus operibus tuis

Cibus veftis colligi poteft. Nam 1. Sicut ve-

m-

memorare noviífima , & in zeternum non pec-

]0-

ftis operit nuditatem corporis, ita charitas o-

cabis. Vide tit, cit, & Fabrum conc.a. ia

perit multitudinem peccatorum, tefte S. Jaco-

Dom. 2o.

de

Dbo c. 5. a. Sicut veítis protegit a coeli injuriis,

VII. Ex occafione thematis : Simile sf re-

ita & charitas a tribulationibus, quia aquae

gnum. caelorum homini Regi, qui fecit nuptias filia

j

multz non poffunt extinguere charitatem.

[uo. Matth. 22. Oftendi poteft,quomodo Deus

uf

Cant. 8. 3. Sicut veftishominem ornat, & di-

cum anima fideli nuptias contrahat , quam-

;tra

guitatem ejus indicat, ita & charitas, quia

que admirandz fint hze nuptiz. z. Si digni-

-

t

quantitas ( & dignitas ) cujusque anime zeíti-

tas fponfi, & ignobilitas fponfze confideretur.

jii

matur de menfura charitatis,quam habet,teíte

|

2. Si dos fponfze fpectetur. 3. Si nexus indif-

&

S.Bernardo. 4.Sicut nemo ad nuptias fine ve-

folubilitas attendatur.. 4. Si proles generan-

)e0

fte nuptialiadmittitur,ita nec fine charitate ad

dz confiderentur, 5. Si conjunctio utriusque

r

nuptias cceleftes ; nam, ut S. Gregor. ho. 25.

incommunione penfetur.

Unde inferatur ,

J

fuper illud Evaugel. JDorzini fi ta- [uflulifli €$:.

quam fideliter fponfa fponfo adh»rere de-

aitjin quantum quisque amat,in tantum adin-

beat, quamque grave crimen fit, (i.velut

|

I

grellum regni appropinquat. Excitentur ergo

adultera ab eo diícedat. Vide Fabrumin Syl-

em

auditores ad veftem hanc omni conatu procu-

và them. r. n. à.

ii

randam, fimulque , qua ratione eam obtinere

VIIL. Ex occafione thematis : /Mulii enim

offint , oftendatur. Vide tit. Charitas.

»JU,'

funt vocati , pauci vero. .ele) : Oftendi poteft

nt,

- IHl Zece prandium meum paratum eft. Matth.

1. Quam pauci finteleQti, etiam ex Catholicis.

one

22. JPoteft oftendi, quam pretiofum , fru-

2. Unde colligere quis poffit fe effe ele&tum ,

Ate

€&uofum, & jucundum prandium in SS. Eu-

videlicet fi habeat veftem nuptialem charita-

ert

chariftia proeparaverit Chriftus. Inferatur fub-

tis divinae. 3. Quantas gratias Deo debea-

inde, quám grandis ingratitudo fit eorum ,

:O^

mus , quod ex tam multis nos elegerit. Vide

Fabrum conc. r.

)Cæ

quiad tale prandium venire recufant , five

amor & benevolentia invitantis : five neceffi-

IX. Ex eodem themate oftendi poffunt va-

rii modi, quibus Deus fuos electos vocare fo-

.

ftantia & dulcedo confider

tas & utilitas invitati': five ipfius prandii prze-

n

:

etlgr.

Vide tit.

let, nimirum r. Per fcripturas & libros. 3.

lum

Euchariftia.

Per concionatores & confeffarios. 3. Per ex-

um

IV. At ille obmutuit. Matth. 22. Oftendi po-

empla hominum fan&orum. 4. Per beneficia

h

teft , quod in hac quidem vita varive excufa-

& profperitates. 5. Per internas infpirationes.,

tiones a peccatoribus afferantur , quibus more

Unde oftendatur, quomodo his vocationi-

00*

[i-

Adami foliis ficus fe operientis peccata fua mi-

bus refpondere debeamus.:Vide. Fabrum

gm

nuere & excufareconantur , fed quze in altera

conc. 6..

Uuuusg

Affhy

K. P. Lofu, Bibl. Mau. Tom. L1I.

.X. Elx

Ü

710

— Jndex Concz'onatorïusï

X. Exoccafione thematis : Zttíille obmutuit :

prompte fufcipi debeat un&io, qua Chriftus &

Oftendi poteft 1. quam jufte peccator mortalia

ecclefia ungunt infirmum , ut fortiter certare

committens graviffima inferni poena puniatur.

poffit. 2. Proponantur & refutentur efficaciter

rationes, qu:e frequenter abfterrent infirmos,

2. Quam jufte etiam aeternum fit illud fuppli-

cium , quae duo capita fat difficulter capere

quo minus hoc Sacramentum fufcipere velint.

offunt. Vide tit. /Eternitas & peccatum mor-

Vide tit. Un&io extrema , & Fabr. conc. 3.

tale. Item Fabrum conc. 4.

IV. Rogabat eum , ut de[cenderet , €9 fanaref

XI. Ex occafione ejusdem thematis often-

filium ejur. Joan. 4. Oftendi poteft, qualem

di poteft,cur vocationi quisque fuze promte &

curam paterfamilias habere debeat erga do-

ftudiofe refpondere debeat ; nimirum 1. Pro-

mefticos fuos , juxtaillud Apoftoli 1. Tim. 5.

ptér vocantem. 2. Propter vocatum. 3. Pro-

Si quis füorum , & maxime domefticorum ,

pter finem & ftatum,ad quem vocatur. 4. Pro-

curam non habet &c. Demonftretur ergo,quo-

pter modum, quo vocat, idque non femel, fed

modo inprimis animz curam habere debeat, ut

inftruatur in virtutibus , moribus , fcientiis :

fepius. 5. Propter poenam negle&ze vocatio-

nis. Vide tit. Vocatio. & Fabrum conc. $.

dein corporir,ut habeat neceffaria in victu, ve-

XIL Ex occafione thematis : 7bi. erit. fletur

füitu, habitatione, & fi fanitas lzefa eft , etiam

pro ejusdem recuperatione. Oftendatur autem

€9$ firidor dentium ; Poteft oftendi, quam juftas

& graves caufas habituri fint damnati hujus

quam gravis obligatio illis incumbat hanc cu-

fletus & ftridoris , videlicet 1. Quia ibiinve-

ram fufcipiendi, de qua

vide tit. Educat;io :

nient omnis boni abfentiam. 2. Omnis mali

& Fabrum conc. 5.

praefentiam,. 3. Omnis poenze indefinentiam ;

.. V.. Et. credidit ip[e , ö*»dqm/m ejus tota. Jo.4.

de quibus vide tit. Infernus. & Fabrum

Poteft exempli boni efficacia demonftrari ex

Reguli hujus fa&o , qui quia credidit in Chri-

cqnc. 2

ftum , mox etiam tota domus credidit, Often-

datur ergo ; quomodo quivis paterfamilias , fi

PRO DOMINICA XX. POST

domefticos inoratione devotos , inlabore im-

pigros, in moribus modeftos, in menfa tempe-

.PENTECOSTEN.

rantes , fuperioribus obfequentes habere vo-

LE

Rat quidam Regufu: , tUjus filiw infirma-

luerit, id melius citiusque obtinerenon poflit,

batur. Jo. 4. Poteft oftendi, cur morbi

quam fi exemplo pr2eeat. Vide tit. Exe

& Fabrum conc. 8. n. 4.

ïnplum

a Deo permittantur , nempe ob triplicem ma-

nifeftationem. 1. Ut manifeftetur malitia &

VI. Credidit homo fermoni , quem dixit &i J

gravitas peccati, per quod ejusmodi mala funt

fus , €? ibat. Jo. 4. Oftendi poteft,fidem folam

invecta,atque adeo odium erga illud concipia-

non fufficere ad falutem,fed etiam opera cha-

tur. 2. Utmanifeftur virtus & profe&us eo-

ritatispyungenda effe,ficut ifte Regulusnontan-

D

rum , qui tales morbos patiuntur ; hinc S.

tum credidit,Filium fuum fanatum effe, fed e-

Paulus 2. Cor. 12. dixit: Libenter igitur glo-

tiam ivitad enm videndum, & cum gaucio tan-

riabor &c. propter quod complaceo &c. 3. Ut

quam fanum amplexandum,qua de materia vi-

inanifeftetur gloria Dei tum per potentiam ,

de tit. Fides, & patfim Controverfiftas.

tum per mifericordiam , tum per juftitiam

. VII. Ex occafione thematis: Religuit eum

oftenfam ; hinc Chriftus Jo. 11. dixit : Infir-

febrir. Jo. 4. Poteft peccatum veniale febri

mitas hzxec non eft ad mortem &c. Excitentur

comparari; :.Quia pulchritudinem anime

ergo auditores, ut ob hos fines ftudeant pa-

imminuit;ut febris,iideoque etiam minus ama-

tienter fuos morbos fufferre ; pro quo fcopo

bilem facit. 2. Quia valde debilitat hominem.

vide plura toto tit. de Patientia, & Fabrum

3. Quia varios paroxifmos inquietudinis con-

hic conc. 1. tit. c.

fcientiz caufat. 4. Quia appetitum ad fpiri-

IL. Domine , de[cende priusquam moriatur Fi-

tuales anim?e cibos aufert. s. Quia gravius

lius meus. Jo. 4. Commendari poteft ufus Eu-

malum affert,quam fint omnia naturalia mun-

chariftiz? duplicis generis hominibus!, qui

di mala. 6. Quia difponit ad mortem fpiritua-

mori incipiunt. 1. Illis , quifunt in occafioni-

lem, feu peccata mortalia. Inferatur proinde,

bus graviter peccandi; aut jam actu peccarunt

quantopere deteftandum & fugiendum fit.

&(unt in periculo mortis aeternze per malam

Vide tit. Peccat um veniale.

confuetudinem incurrendz ; quibus hoc Sa-

VIII. Exoccafione ejusdem thematis pof-

cramentum fummeneceffarium & utile eft. 2.

funt proponi media ad febrem fpiritualem cu-

Illis , qui in agone conftituti fünt , ut illud per

randam,quorum primum eft procuratio fudo-

modum viatici fumant,memores,verborum ab

ris, per quem intelligitur ufus frequentis

Angeload Eliam di&orum 3. Reg. 19. Surge ,

contritionis & confeffionis. 2. Sumptio medi-

€? comede , grandir enim ( id eft , difficilis &

cinz , per quam intelligitur ipfa Euchariftia ,

periculofa ) tibi reflat via. Vide tit. Euchariftia

quze,tefteS.Bernardo, fenfu minuit in minimis,

& Fabrum conc. 3.

& in gravioribus omnino tollit voluntatem. 3.

.]Il. Ex eodem themate poffunt auditores

Evomitio materize febrim caufantis , id eft,

excitari ad Unctionem extremam libenter &

concupifcentize,juxta illadThomzeKemp. De-

reverenter fuo tempore fufcipiendam. 1. Et qui-

fine concupifcere , & defines male habere. 4.

dem oftendatur , quam graves tentationes &

Jejunium fpirituale feu generofa vi&toria, qua

pugnae cum morbo, morte, peccatis przeteritis

Ízpius abftinetur ab ejusmodi peccatis. De

& doemonibus fint fubeundae , quamque adeo

quibus vide tit. cit.

IX. Ex

In Evahgelia Dominicarum,

TIE

(;

!

IX. Ex eodem themate poffunt aliquze per- fpitibus & merc;u:oribus , opificibus, domi-

1

utiles quzeftiones circa peccata venialia refol-

nis, fervis.

Demonftretur fubinde , quem

vi.i. lriplicis generis peccata a Tneologis

fru&um ex tali redditione reportaturi fint ,

aífignari. /Muxima, quze in fe mortalia funt ,

fcilicet , ut de ipfis verificetur illud Pfalm.

fed ob defe&um plenze advertentize venialia

105. Beati, qui cuftodiunt judicium , & fa-

ciunt juftitiam omni tempore. Vide plura

j

reputantur. /Medis, qu?e in fe venialia funt,

?

H

& deliberate committuntur. Minima , quze ex

tit. Juftitia.

fragilitate & . cum femiplena advertentia.

IV. Nonne ergo E$ te oportuit qifereri coufer-

je

vi tui ? Matth. 18. Poteft oftendi, quam -

committuntur. |2. Quousque venialia pec-

cata vitari queant.

3

Quomodo pec-

quum. fit, ut quivis homo inimico fuo igno-

cata venialia ad mortalia difponant. 4. Cur

Ícat, fi meminerit,quod ipfe quotidie dicat in

oratione Dominica : Etdimitte &c. Demon-

2

peccata venialia a virtute affeclis fpecialiter

UE

vitanda fint. Quas omnes quzeftione

ftretur ergo , quam difpar fit offenfarum con-

refolutas vide.

g nobis

ditio, five perfonze offen(»e dignitas,five offen-

X. Ex occafione thematis : Zrat quidam Re-

farum gravitas, five earundem frequentia at-

gulur , cujur. filius infirmabatur :

Poteít oftendi

tendatur. Vide tit. Dile&io inimici.

n

V. [ratus Dominus ejus tradidit ewn. tortori-

& probari veritas communis axiomatis : /E-

grum corpus parit bonas cogitationes. Nam

bur. Matth. 13. Poteft oftendi, quam multos

prima cogitatio eft , qua cognofcuntur fru&tus

offendat is , qui vindictam de proximo capit ,

quamque adeo merito graves poenas timere de-

peccati ex morbi doloribus. Secunda cogita-

tio eft, qua inferni poenze in memoriam revo-

beat. Vide cit. tit.

j

cantur, Tertia eft, qua vanitas rerum munda-

VI. Et debitum. dimifit ei. Matth. r8. . Pof-

funt oftendi fru&us copiofi , qui ex dileGione

narum cognofcitur. Quarta, qua B. V. & San-

&orum patrocinium neceffarium cognofcitur.

inimici reportantur, & tum fele&tis SS.Patrum

Ó

Quinta eft, qua melioris vitz inftituend»e pro-

fententiis, tamaptis hiftoriis probari. De qui-

bus vide cit. tit.

1

s

pofita concipiuntur; qu:e omnia facile fufius

i

deduci poffunt.

Vil Ex occafione t

hematis : Reddex, äuod

XI. Ex eodem themate morborum commo-

debes : Matth. c. 18. Oftendi poteft , in his tri-

da & frué&tus explicari poffünt, quia videlicet

; bus verbis omnem fubftantiam rationis Deo

er eos Deus glorificatur,uti Chriftus áe mor-

olim reddendze confiftere, ut fcilicet 1. Red-

d

o Lazari dixit. 2. Quia purificat & perficit

damus Deo,quod debemus, honorem,amorem

& obedientiam. 2. Proximo, dilectionem,fub-

(*

dpfuüm segrotum. 3. Quia zedificat proxiinum.

tum per vifas segri virtutes , tum per varias

ventionem & concordiam. 3. Nobis ipfis fu-

d«

gàm peccati, operum bonorum exercitium ,

cogitationes ingeftas. De quibus vide Fabr.

[l

conc. i.

perfeverantiam in ifüis.

d

:

XII. Ex eo

demkthemate oftendi poteft,

VIIl. Ex eodem thema

te vafe& juftitize

amor commendari ex triplici capite. 1. Quia

Ze;

quomodo infirmi fe tempore morbi gerere de-

l

^eant,ot optatum fru&um ex eo referant.

Deus fümme eam requirit , te Michzea :' In-

Oftendatur ergo. 1.Quid initio morbi. 2. Quid

dicabo tibi, quid fit bonum , & quid Domi-

n

durante morbo. 3. Quic poft morbum obfer-

nus requitat a te , utique facere judicium &

Wl

vare debeant ; uti fufius in prima paxte Bibl.

juftitiam. 2. Quia bonum reipublicee , cu-

Man. domeítice tratt. 1. oftenditur.

. jus pats fumus, juftitiam fumme exigit ; nam

3

h

tefte S. Auguftine , juftitia fola respublica fu-

i

PRODOMINICA XXI. POST

ftentatur. 3. Quia ad bonum noftrum priva-

PENTECOSTEN..

tum augendum fümme conducit , tefte Salo-

Jn

M

mone dicente : Si juftitiam quis diligit, hu-

Imile eft regnum. celorum. homini Regi , qui

J

ius labores magnas habent

| virtutes. Vide

u$

I.S

volui

!

rationem gonere cum [ervis — fuis.

tit. Juftit.

IX. Ex occa

""

Matth. 18. Poteft feveritas judiciiex tribus

fione thematis : Cäpit rationem

roprietatibus judicis demonftrari; quia fci-

gonere cum fervir : Poteft oftendi, quam rigida

de,

fit ratio , quam Chriftus in particulari judicio

jt.

licet eft infallibilis propter fapientiam : infa-

gibilis propter potentiam : inflexibilis propter

'anobis exiget. 1. Qua erit exa&iffuma de. om-

J

iuftitiam. De quibus vide plura tit. Judiciu

nibüs etiam minimis cogitationibus, verbis,&

pof-

(

.&/apud. Fabrum eane. 6

operibus. 2. Quia erit feveriffima, nihil impuni-

tum relinquens. 3. Quia erit immutabilis ; nam.

01

- qL Patientiam habe in hze ,. €2 omnia reddam

quidquid in ea conclufum füerit, ratum ma-

iit

nebit in 2eternum. . Unde auditores ad falu-

tibi. Matth. 18. Oftendi poteft , quam miferi-

li«

cors fit Deus , qui ad tam paucas voces ferio

tarem timorem hujus judicii excitandi, ut

À,

dicant fÍcilicet cum ]obo :. Verebar omnia

l$,

prolatas omne debitum dimittit. Deinde vero

quam zequum fit, ut omnia reddere ftudeamus

opera mea , Íciens ;

: quqd non parceres de-

per penitentiam magno cum fervore fufce-

linquenti.

K,

X. Ex eo

dem themate fuadendus ferius

tam, uti multi San&i fecerunt.Vide tit.Poeni-

t

2

tentia & tit. Mifericordia Dei.

& fedulus ufus quotidianus examinis con-

IUL. Redde , quod. debes... Matth. 18. Often-

fcientize. 1. Quia conducitad rigidum examen

ua

judicii particularis effugiendum aut lenien-

di poteft, quod hzc verba omni fere ftatui

De

conveniant , nempe clericis ,. jxudicibus , ho

dum; Si enim nosmetipfos dijudicaremus ,

UuuuA4

non

X

712

Index | Conctonatorius

[

non utique judicaremtir; 2. Quia hoc examen

ad offenfam Dei , eámque per varia vitia in-

eft officina przeftantiffimarum virtutum , quae

honoret & comnmculgt. Vide tit. Anima. &

ín eo exercentur. 3. Quia confcientiam tran-

Péccatum.

quillat , ftmmamque adeo jücunditatem ani-

IV. Reddite, que [unt Ce[aris,

'Coqfari. Matth.

mo conciliat. Videtit. Examen confícientize.

22. Oftendi poteft, quam copiofos fructus

& Fabrum Dom. 4. poft Pentecoft.

fperare poífunt ii , qui per juftitiam fuum

cuique tribuunt ; quamque adeo verum fit,

XI. Ex eodem themate oftendi poteft aliud

quod Sap. 8. dicitur: Si quis juítitiam dili-

medium ad judicii divini rigorem moderan-

git, labores hujus magnas habent virtutes ,

uas vide tit. Juftitia. .

z

dum, quod ipfe Chriftus indicavit dicens :

Nolitejudicare,& non judicabimini : cujus me-

V. Reddite , que funt Dei , Deo. Matth. 22.

dii efficaciàm expertus eft monachus ille , qui

Oftendi poteft, quomodo ante omnia Deo ,

czetera non admodum religiofus in morte l2e-

quod fuum eít, tribuere debeamus, fcilicet

tum valde fe oftendit , eoquod peccata fua

duplicem cultum , generalem , qui confiftit in

ob hanc caufam Angelis deleta fuiffe intelle-

eptima vita, & eft cultus Deo gratiffimus ,

xiffet.

Oftendatur ergo , quomodo hoc me-

ampliffimus , & perpetuus : & particularem,qui

*

dium practicandum fit , fcilicet per confilium

1

n eo confiftit , ut exercitia , quze ad Dei cul-

S.Bernardi dicentis : Excufa intentioné,fi opus

tum immediate pertinent, qualia funt oratio,

miff»e auditio,Sacramentorum fufceptio, con-

non potes, puta ignorantiam , puta fubre-

ptionem , puta cafum ; & fequere monitum

cionumauditio,& fimilia,cum magna devotio-

Apoftoli , dicentis: Nonne deiis, qui foris

ne,reverentia, & conftantia peragantur. Dein

demonfílretur , quis fructus ex hoc cultu fpe-

funt, vosjudicatis ? ///as dich wicht. brennt ,

dar bla[r mcht : Was dich micht angeht , urthei-

rari poffit, fcilicet ille , quem ecclefia in hym-

le micht.

no corporisChrifti indicat, dum canit : Sic nos

XII. Ex occa

fione thematis

ANon exibis

tu vifita, ficut te colimus. Unde merito vifitatio

hinc , donec folvas novi[fimum quadrantem : Po-

& benedi&io in bonis fortunze ( puta divitiis,

teft hzec fententia animabus purgantibus ap-

fama ) gratie , & glorize

f

?

peragda. Vide tit.

Oratio. & tit. DEUS.

s

plicari,& indeauditores excitariad folvendum

pro ipfis propter tres rationes, quarum pri-

VI.' Cujus eft imago huec ? Matth. 22. Poteft.

ma eft, quod hac ratione ipfum Chriftum e-

imaginum cultus commendari. Et 1. quidem.

tiam redimamus , reputantem fibi factum ,

oftendi , in quo confiftat hic cultus, feu , qua

intentione & modo colend»e & honorand»ae fint

quod aliis facimus. Secunda, quia fic eandem

liberationem olim fperare poterimus. Tertia,

San&torum imagines. 2. Quod hic cultus non

tantum licitus,fed etiam a fcriptura commen-

quia ipfas animas , imo omnes Sanétos, quo-

rum accidentalis gloria per hancliberationem

datus, & continua ecclefize praxi fit receptus ,

non modice promovetur , plurimum nobis

3. Qui fru&us ex eo fperari pofint , nempe

obligabimus ad varias gratias impetrandas.

Sanctorum benevolentia ob honorem fibi in

Vide tit. Mifericordia erga Defunc&tos. Item

imagine exhibitum : memoria illuftrium ex-

emplorum ab iis reli&torum,& excitatio ad imi-

Fabrum in Sylva them. .

tationem : excitatio . variorum affe&uum re-

-.PRO DOMINICA XXI. POST

preefentationi convenientium ; fi enim ideo

turpism imaginum afpectus prohibetur , ne

PENTECOSTEN.

mala defideria concipiantur,quidni ob contra-

A

rium effe&um honeftarum & piarum imagi-

IM

doifler , [cimus zjm'a verax es. Matth. 22.

Poteft adulationis vitium diffuaderi ,

num afpectus & cultus fuadeatur & permitta-

cánicidis ( den Hunds[chlagern)adulatores com-

tur : Vide tit. San&oxum cultus , & —Fabrum

hic conc. 8.

parari. 1. Quia ut illi canibus , ita hi homini-

bus infidiantur. 2. Quia ut illi laqueum fuum

VII. Ex occafione them

atis: Cujw 'ejl ima-

tegunt,ita hi fuas fraudes. 3.Qui ut illi interi-

go hc ? Matth. c. 22. Poteft oftendi inprimis

breviter , quam vere dicatur homo imago

tum canum, ita hiexitium eorum, quibus adu-

lantur , quzerunt. Vide V. Adulatio. & Fabr.

Dei,fcilicet ut, quemadmodum Pater co-

hic conc. 1.

leftis cognofcendo feipfum generat Filium, &

poítea uterque fe mutuo amando fpirat Spiri-

IL JVon emim re[picis perfomam — homimum.

Matth. 22. Dici poteft, optandum effe , ut

tum fan&dum , ita & homo per cognitionem

de omnibus hoc dici poffet; nihil enim ef-

& amorem Dei eidem affimiletur,&fic beatus

fe communius & nocentius acceptione perfo-

& perfe&us evadat. Vide tit. Anima & Fabr.

conc. 6.

narum , id quod in tribunali utroque, facro,

& profano, maxime videre eft. Vide tit.

VIII. Ex eodem themate oftendi poteft,

cur cor hominis , ut Pfalmifta ait , figillatim

Acceptio perfonarum.

IlI.. Cujus eft imago hac ? Matth. 22. Often-

fit fa&tum. Scilicet r. Triangulare eft fattum,

di poteft, quam vere homo fit imago Dei, five

ut difceret homo , quemadmodum vas trian-

gülare a nullo globo perfe&e impleri poteft,

potentize hominis , maxime memoria, intelle-

ita & hominis cor a toto mundi globo imple-

&us , & voluntas ; five finis, ob quem creatus

eft , fcilicet ut cognofcat & amet Deum , con-

ri non poffe, fed a folo DEO trino & uno ;

fiderentur. Inferatur fubinde , quam gravis

capacem enim Dei , quidquid Deo minus

a latum & -

culpze reusfiat homo, fi hac imagine abutaifur

eft , replere non poteft. 2. Supr

apertum

ES

]

In Evangelia Dominicarum

713

apertum creavit, ut innueret ,, ad Deum &

aut nullum purgatorium credunt ,

ut hore-

cocleftia amanda & capienda femper patulum

tici: aut iis , qui putant, chamtatem incipere

& apertum effedebere. 3. Infra acuminatum

afe ipfo , atque adeo. opera pro fe offerenda

creavit, ut oftenderet, illud terrena bona non

effe: aut iis, qui putant, pro peccatonbus mae

nifi in pun&o , quantum Dei voluntas & ne-

gis orandum effe: aut iis denique, qui putant,

ceílitas permittit, tangere & ufurpare debere ,

Deum in juftitia fua impediendum non effe,

ut juxta Pauli monitum mundo utantur , qua-

fi non utantur,

maxime cum ipfe etiam animse fatisfacere

juftitize divinee cupiant.

Refutentur ergo hi

1X. Ex eodemthemate oftendi poteft, quo-

omnes

& quam frivolz fint hze rationes &

modo iimago hominis renovari debeat. Scili-

excufanones , Oftendatur ,

pro quo fcopo

cet 1. Eam abluendo per aquam calidam pce-

vide tit. cit

nitenti?. 2. Colores novos variarum virtu-

IV. $i tetigero tantum

mbriam vq/izmentz

tum 2pponendo.

3. Cortinam cuftodize fen-

ejus , f(ma £ro, Matth. 9. Oftendatur , quae

fuum & cordis praetendendo, ne iterum fa-

caufa fit, cur multi Chriftiani non tantum lin-

cile deturpetur.

gua tangentes , fed etiam fumentes Chri-

X. Ex eodem themate oftendi oteft, pec-

ftum, non tamem fanentur, nimirum t. Quia

catoxcs effe gravitfimos Iconoclaftes, 1. Quia

i

cum exigua fiducia & defiderio ad SS. Eucha-

imaginem Dei confringunt per blafphemlas,

riitiam accedunt, non credentes Chriftum

negando ei divinitatem.

2. Quia luto im-

poffe fanare fuos morbos.

DA Qula non reve-

mundàrum voluptatum | commaculant

3

renter eum tangunt.

3. Quia non tangunt

Quia igne iracundize & vindict e comburere

Chriftum , id eft, non cooperantur ad feriam

conantur ,

de quibus vide tit Blafphemm,

curatlonem

Vide hæc fuüus explicata tit,

Luxuria ,

lra

Euchariftia.

XI. Ex occafione thematis : Quid me tenta-

V. ANon eft mortua puella , !'ed dormit. Matth.

tir Hypocrite ? Oftendi poteft, quinam male

*

9. Poteft mors fomno compararl ; quia fo-

tentent Deum

?

nimirum. 1. Qu1 fine omni

piuntur omnes potentize corporls ceffat tem-

reverentia Deum adorant; hi enim ejus bo-

pus & occafio merendi ,

qUIBfMt homo a

nitatem tentant,

2. Qui Deo diffidunt ; hi

laboribus ,

amici deferunt.

&c.

Oftendatur

enim ejus prov1dent1am tentant.

3. Qui pec-

dein, quod ad mortem ficut ad fomnum prae-

cata peccatis addunt ; hi enim ejus longani-

parare fe. qmsque debeat. Et r. examen con-

mitatem tentant.

4. Qui per miraculum ali-

Ícientize facere, gratias agendo Deo pro be-

quid petunt; hi enim potentiam tentant.

5

neficiis , & peccatorum veniam per contri-

Qui peccant quafi Deusnon videret ; hi enim

tionem vel confeflionem procurando. 2. Su-

fapientiam Dei tentant.

Vide F abrum in

mere ein Schlafftrunck , per fanguinem Chrifti

Sylva them. $.

in SS.. Euchariftia. fumptum 3. Exuere fe

XII.

Ex eodem themate fuaderi poteft , ut

veftibus , id eft, difpofitionem facere de bonis

omnes auditores feipfos frequenter quzerant ,

fuis.

4 Preces no&turnas, id. eft, ad mortem

cujus eft hxcimago : id eft, quam per fonam

pie obeundam accommodatas , recitare. Vi-

geris in fpectaculo exhibendo toti mundo ,

&

de tit. Mors.

Angelis? Itaque confiderandum,quid loqm de-

VI. Puella , tibi d/zco ; furge. Matth. 9 O-

ceat talem perfonam quomodo veftita, id eft ,

ftendi poteB: .quomodo peccator curari pof-

quibus virtutibus ornata effe debeat

& hæc

fit, nimirum r, Clamando per occultas in-

omnia a Chrifto velut Comico qua verbis qua

fplfatlones , le&iones pias , exhortationes

exempiis inítruente inquiri.

privatas , conciones publicas , ut furgat.

2«

Tenendo manum ejus & elevando a ftatu pec-

PRO DOMINICA XXIII

POSI

PENTECOSTE N.

cati adftatum gratiz». 3, Jubendo ei dari ci-

bum SS. Euchariftize & voluntatis De1

per

quem confortetur , ut vivere ulterius pofüt.

Vide tit. Poenitentia.

I. D Omine. ,

Filia mea, modo defuntla eft , fed

'uem

imponue. manum tuam. [uper eam ,

VII. Ex occafione thematls

F us mes

€9 vivet. Matth 9.. Oftendi poteft, cur defun—

modo defun&la e

veni azmjaom muanum iuacm

&is fuccurrendum fit ,

pro quo fine una vel

Matth. 9. Poteft ofïendl,x quomodo opus mi-

altera ratio ex iis, quæ tit. 27. proponuntur ,

fericordi» fpiritualis animabus purgantlbus

afferatur & amphficetur.

Dein praxis folida

proftitee fuo modo omnia mifericordize cor-

eisdem fuccurrendi oftendatur , prout m cit.

poralis opera proftantiori modo contineat ,

tit. indicatur.

atque adeo merito fperari queat, quod letif-

IL..Ex eodem themate poffunt motiva, quæ

fimum illud : Venite Benedicti

'auditurus

fupra,infra,extra & intra nos habemus ad ani-

fit , quiea exercet

Vide tit. Mifericordia

Tas Juvandas proponi, & fic caufa,rumïmpel

erga. defun&tos.

lentium copia magis excitari auditores ad

VIII. Ex eodem themate oftendi poteft ,

opem illis crebro &ferventer ferendam , pro

quod patronis animarum , fi cor ipfum oleo

uo fcopo vide cit. tit.

mifericordize erga - defun&os repletum fuerit,

n

t deridebant eum. Matth, g. Poteft

Vade ,

vende creditorl.

dici merito queat :

dici, quod iis , qui fuccurrere volunt anima-

tuo; namtales vere fatxsfaglunt debito, quod

bus , idem fere contingat ,

quod: Chrifto ,

Deo, proximo , fibi ipfis debent ; uti fufius

videre eft

dum & ipfi fcilicet dendentur ab iis , qui

IXEX

214

Index : Cqmionatorïur

!

IX. Ex occafione thematis ejusdem dici

judicio Kfup'rerfnö tuti effe cupiunt ; quales

poteít, animas purgandas eífe agrum illum,

vide cit. tit, indicatos , item apud Fabrum

hic conc. 5.

de quo S. Auguítinus dixit: Foecundus eft

*

ager pauperum , cito reddet donantibus fru-

IV. Tunc apparebit fisgnum — .F?

lii hominis.

&um

?

L2

nam reddunt fru&um trigefimum in

Matth. 24. Oftendatur, cur crux in die jüdicii

hac vfta, defendunt a malis & plurima bo-

fit comparitura, juxta illud Ecclefize : Hoc fi-

naimpetrant : fexagefimum in morte & ju-

gnum crucis eritin ccelo, cum Dominus ad.

dicio , dim adítant, & defendunt ; & cen-

judicandum venerit; nimirum 1. Ad Chrifti

tefimum copiofz glorive poítmortem , ob

gloriam , ut per hoc juftior condemnatio eo-

genus preftantiffüimum mifericordize. . Vide

rum appareat , qui tantam. mifericordiam

tit. Cc.

neglexerunt; & eorum przecipue, qui Chriftum

— X. Ex occafione thematis : Exiit fama hec

perfecuti funt , ficut cum homicida plectitur

in univer[um terram : Oftendi poteft vanitas

jJuxta cadaver occifi, inquit S. Thomas. 2. Ad

juftorum folatium 5 tunc enim omnes fervi

inanis gloriae.

1. Quia Deo eripit fuam glo-

riam, quam non vult alteri dari. 2. Quia dze-

crucis,qui fe crucifixo conformaverunt in vita,

monum ludibrio exponitur, quibus fe fimi-

accedent ad Chriftum judicem cum magna fi-

i"ö-l-)

iLv

Thoma Kemp. l. 2. c. 12.

3. Ad

Jï

lem facit. 3. Quia ab hominibus zeftimatur ,

ducia, te

& laudatur mendaciter.

4. Quia perdit om-

terrorem reproborum ; tunc enim verificabi-

nem fructum laborum fuorum , & audire co-

tur illnd Sap. 5.Videntes turbabuntur &c.Ex-

LAv W

o or

ucem atmn-

gitur: Recepiíti mercedem tuam. — Vide tit.

citentur ergo auditores, ut nu

Vana gloria, & Fabrum them. 2.

ple&antur, ameat, colant; qui enim modo

.Xl. Ex themate eodem oftendi poteft, cum

libenter audiunt & fequuntur verbum crucis ,

omnes horreamus mortuos, ideoque , quam-

tuncnon timebunt ab auditione zeternze dam-

primum poífumus , ex domo deportemus ,

nationis.

Vide tit^Cruc.

V. Fw autem | pragnantibur €2. mutrientibus

quantopere peccatum mortale horrere debea-

mus , quod eft mors anim?e. . 1. Quia feparat

in illir diebur. Matth. 24. Oftendipoteft, qui-

hominem a Deo , qui eft vita ipfius. 2. Quia

nam judicium fupremum maxime timere de-

beant, videlicet praegnantes , quales funt r.

feparat etiam ab amicis coeleftibus. 3. Qnia

rivat omnibus bonis meritorum. 4. Quia in-

Principes & Magiftratus , qui multos fub fe

habilem facit ad operationes bonas. 5. Quia

fubditos habuerunt ; de illis enim verificabi-

tur illud Saf. 6.Horrende apparebit vobis &c.

foetere facit graviffime coram Deo & homini-

bus, 6. Quia fumme deformem fàcit animam.

2. Qui magna talenta & dona acceperunt 5

Vide tit. Peccatum mortale.

cui enim multum datum eft, multum repete-

. XIL Ex occafione thematis : .Kt deride-

tur ab eo; & cum augentur dona, etiam

bant eum: Oftendi poteft, curjudicia & de-

rationes crefcunt donorum , tefte fancto Gre-

Cifiones hominum fpernendz fint, nimirum

gorio homil. g. 3. Qui confüetudine contra&a

1. Quia qui hzec inordinate timent , témere

in peccatis obduruerunt , juxta illud Ifaize 5.

agunt, dum putant fe humana judicia effu-

Vae, quitrahitis iniquitatem in funiculis &c.

gere poffe ; quod nemo hactenus potuit , ne

Excitentur ergo tales , ut,mature fibi pro-

ipfe quidem Chriftus. 2. Quia ftulte agunt,

fpiciant, & poenitentia judicium przeveniant 5 .

dum coecum de coloribus judicantem atten-

ceffat enim vindi&a divina , fi converfio prze-

dunt, aut fonum foliorum in arboribus , an-

currat humana, .Vide tit, Poenitentia, & Fa-

brum hic conc. 6.

;

H

ferum fibilos , infantum jacula timent.

3

Noxie agunt, quia fic nulla opera perfecte

VI. Orate , ut mon fiat fug.

a veftra in hyeme.l

Matth. 24. Poteft oftendi , quod poenitentia

faciunt , quia obliquze alienorum judiciorum

regule ea conform

J

non fit ad mortem differenda , eo quod, ficut

dem tit.

are ftudeqt. j Vide e(f-f

in hyeme funt dies breves, grave frigus, &

perpetua tempeftas nivium , imbrium , vento-

PRO DOMINICA XXIV. POST

rum &c. ita & in morte fit breve tempus ad

poenitendum, grande frigus tepiditatis ob do-

PENTECOSTEN.

lores aliaque incommoda morborpm , graves,

R

it tunc th'büldtio niagna.l Matth. 24« Po-

tentationes ob peccata przeterita , impugna-

I.E

/

teft enarrari procelfus judicii per para-

tiones daemonum, timorem judicii &c. Exci-

bolam tit. Judicium indicatam applicatam-

tentur itaque auditores , ut ad poenitentiam.

que ; aut certe aliquot motiva ad judicii ex-

non fugiant in hyeme mortis, fed inzeftate ju-

tremi horrorem ingenerandum proponi. '

venilis aut viriliszetatis , ut tanto minus ti- -

Il. Zidebunt Filium hominir venientem in mube.

moris concipiant ob imminens judicium. Vi-

T

Matth. 24.

Poteft judicium tempeftati com-

de tit. Poenitentia.

. VILEx occafione thematis:Sicut e

n

mz ful—gur

parari, ob terrorem & alios effe&us, & o-

ftendi, quomodo przterea ad B. Virginem

exit ab oriente, € fulget in occidentem, erit adven-

tanquam laurum confugere debeant audito-

tu; Filii hominis, Matth, 24. — Poteft dies judi-

ciifulguri comparari, t. Quia erit repenti-

res, ut fulmine ultimz fententize non ferian-

í

tur.

Vide tit, cit.

nus & inexfpectatus , ut fulgur. 2. Quiaut

IIL. Tunc qui in udea funt , fugiant ad mon-

fulgur omnia illuftrabit & manifeftabit. 3.

tes. Matth. 24. Poffunt oftendi varii montes

Quia ut fulgur erit valde terribilis. Vide Fa-

vel afyla, ad quse confugere poífint ii, qui in

brum in Sylva nova them. c.

vm. Ex

hn Ewmgelz'aw Daminicm*um.

115

- VIII. Ex occafione thematis: Z pïægnän-

urens non animam duntaxat, fed & corpus.

tibus €9 nutrientibus in illa die ; Poffunt pec-

2. Oftendi poteft , quod, ficut tria media con-

'catores graves his proegnantibus comparari ,

tra tempeftatem adhibentur, fcilicet defcen-

quia habent peflimum fructum in anima , fci-

fus in profundum locum , perfugium ad lau-

licet peccatum mortale , cujus gravitas colli-

"

rum arborem ; ita & pro tempeftate judicii

gitur 1r. Ex fuppliciis a Deo propter illud

adhiberi eadem conveniat, nimirum ut per

infli&is , puta ejectione Adami ex paradifo ,

hümilitatem infra terram defcendamus , ut

diluvio, fodomitano incendio , /Egyptiorum

Achab : ad B. Virginem tanquam Laurüm re-

interitu in rubro mari. 2. Ex palflione Chri-

curramus : Crucem Chrifti in pe&ore ha-

füi. 3. Ex cladibus quotidianis. 4. Ex mun-

beamus ; tuncenim fervi crucis Chrifti ac-

di univerfi ultima vaftatione.

5. Ex poenis

cedent cum magna fiducia.

Vide t1t Humi-

!

T

dnferni, de quibus vide tit. Peccatum mor-

litas.. Hyperdulia. Crux.

:tale, & Fabrum conc. 3.

. l. Ex occafione thematis : J/z autem pra-

IX. Ex occafione thematis

Tunc qui in

gnantibur in illa die : Oftendi poteft, quibus

Judea funt , fugiant ad monter ; Poffunt often-

maxime timendum fit judicium : nempe 1.

di varii montes , ad quos tempore judicii -

Potentibus, qui potenter tormenta patientur. 2.

confugere poffumus, quorum primus eft Chri-

Qui Chriftum confiteri erubefcunt ; hos enim

i

alífio.

2. SanGi coelites.

3. Superio-

& ipfe erubefcet , cum veneritin majeftate.

-res , fi debitam ipfis obedientiam przíte-

3. Qui fpecialia dona acceperunt a Deo , &

4nus , tunc enim ipfi pro nobis refponde-

male impenderunt ; cum enim augentur do-

"bunt. 4. Ad inimicos , quibus libenter

na, rationes etiam crefcunt donorum, 4. Qui

ignovimus ; tunc enim verificabitur : Dimit-

immifericordes fe exhibent proximo ; nam

tite & dimittemini. 5.. Ad pauperes, tam. judicium fine mifericordia fiet illi , qui non

-vivos , quam defun&os , quibus mifericor-

fecit mifericordiam. . Vide tit. Judicium.

Item Fabrum conc. 6.

; ^diam libenter impendimus ; tunc enim ve-

-fificabitür illud Ecclef. Conclude eleémofy-

XIL Ex occafione thematis :

AV erba mea

mam in finu pauperis , & ipfe exorabit te

non pra&teribunt : Oftendi poteft, quomodo

-ab omni malo. Videtit. Mifericordia. Ini-

hzec verba varize perfonze promyrothecio fpi-

"micorum dile&io. Obe;dientia.

rituali ufurpari poflint ( für ein .Bal[um Büchr-

X. Ex occafione thematis: //idebunt Filium

lein ) Et. 1. quidem pauperes , fi confiderant,

hominis- venientem in majeflate : Poteft. 1. 0- quid illis oromiferit. 2, Laborantes , per-

-ftendi, quod judicii dies fit tempeftati fimilis

pendendo przemium laboribus promiífum. 3.

futurus propter fulgur , tonitru feu fonitum

infirmi. 4. Contempti , & perfecutionem

" tubze,fulmen ultimze fententize,dividens juftos

patientes. 5. Magni peccatores, De qui-

ib injums,'denigrans : fgu ignobilem faciens, bus omnibus vide c»ovn.venientesv. titulps.

AD MASOREM DEI GLþRMM

&

LÀ

j Il(

r

z

á

//

p

j

»o

T

g

*

.;/'r-—

:/

s.

7

NY

rA

BN

d

Z

$

SSONNNS

,

a

n

t

'//,'

x(/

/

u

f

H

U

T

À

f7

.

RV

S

f

I/'rw

,

W

»,,//;

p

,

E

»

"

s

r

yjz

——

N

A

W

4][

ganapr A t

.

H

tult

ENSS

[

ANN

41

g

V

RRE

—

*s

XXS

N

' //u

"4

Proter

wO ( 716 ) 485«

3072 CR9UGU 2 0R UO0H VC 06 775

exercyeeoir

2 OE

a5 AE

NLIÉAs 3ES MO ax

x5 2

CUR

d

CUAX

AX;

i k

A

UU«

E

JEAMS E* 1

CUR

x

1

UC OC6512-;

CURX

Ex

d-

QÉ AENT a

D

X

EOK TOR

:

$ 2

uf

E

:g

XEPGAI OO OH R DUG If

A CRÓK

ORX

AC REHSUD ROR

Preter banc Bibliotbecam . Manu

alem fàquentes

quoque Infhru&iones

aR.P, TOBIA LOH

NER, S.

luci date Jugufle V'in

delicorum | venaler

J. confcripte & pulllice

prabftant.

xX

Nftfu&io pra&ica prima: de SS. miffe facrificio

Juxta ritum Romanz Eccieüæ offe-

I

rendo. Una cum Rubricis ejusdem miffe bre

vibus notis illuftratis.

Inftru&io pra&iica fecunda de horis canonicis

juxta Rubricas breviarii Romani rite

recitandis , in quà etiam ipf» Rubricze notis

Romani nomina

brevibus illuftratz , & martyrologii

fuis accentibus fignata contin

entur.

Inftru&tio practica ter

tia . de convería

tione Apoftolica a curatoribus ahimarum ie &

fru&uofe inftituenda , comple&

ens

diverforum ftatuum perfonas afflictas

varios & folidos modos juvandi. & confolandi

; przecipue zegras & captivas,

Inftru&io practica quarta paftorum

$

continens doctrinas & ind

nus pie , fru&tuofe ac fecure ob

eundum. pertinentes

uftrias ad paftorale mu-

circa idem officium occurrere fo

litis

; una cum cafibus frequentius

& ex . comm

uniore Doctorum fenfu decifis,

Inftru&io pra&ica quinta de confeffionibus

rite ac fru&u

generales , quam — fpeciales

ofe excipiendis , do&rinas tam

é&tens.

, ad varios : hominum

ftatus accommodatas , comple-

Inftru&io pra&ica fexta Inftitutiones quintu

plicis Theolo

polemicz , fpeculativze , & mor

alis complectens ,

giz, pofitivze videlicet , afceticze,

compendiariam . reformationis

Ecclefiafticze

una cum appendice , methodum

tinente.

, à concilio Tridentino factze

,

con-

Inftru&io pra&ica feptima de munere concionan

di ,

nens non tantum przecepta

exhortandi , catechizandi , conti-

rJ

; ad artem conciona

ndi difcend

am accommodata , fed

etiam ideas & conceptus pr

acticos

pro concionibus in feí

üis B. V. & SS. Dedi-

cationis , patrocinii , novi an

ni , pafchatis , Parafceves :

.dotum , peregrinationibus

?

.item in primitiis facer-

ruíticos inftituendis.

, Congregatione rofarii

j funeribus & fepulturis & apud

Inftru&io pra&ica o&ava inftitutiones

The

modum exercitia fpiritualia S. P. ]

cologie myfticze

, feu facilem & . practicum

gnatil Loyolz per

ociduum faciendi , | item

triduanam recolle&ionem fru&uofe inftituendi

cipue , aut de facerdotali

ftatu . fufcipiendo

; complectens , & facerdotibus pr»-

cum appendice o&iduanam

deliberantibus accommodata , una

fis applicante.

Vrecolle&ionem reli

gioüs , Aliisque perfe&ionis ftudio-

Inftrucionis pra&icze o&avze

pats fecunda , divifiones varias meditationum

tionum , & differtationu

m

, confidera-

pro ociduana & triduana recolle&ione fervie

ntium com-

plectens , & ad religiofaru

m perfonarum ufum

3

utilitatemque accommodata.

Inftru&io practica nona de fac

erdotii o

rigine & praeft

antia

praxibus , quibus facerdotes boni

, Variis item induftriis &

promovendam funt ufi

ad Dei gloriam

, fuamque & proximi falutem

malorum quoque facerdotu

m infelici interitu , radicibus ;

& remediis. Cui etiam

compendium. ritualis , .e

torum & Sacramentaliu

4, que pro commodiori Sacramen-

&um eft.

^

m -awdminirftratione fervi

unt, ;;;comple&ens, , in calce adje-

Inftru&io pra&ica deci

j

ma., fü&'cin&am do&rinarum af(v;,eticarum

r

quam Author ad

majorem.

fummam .comprehendens

. fübfidium ex libris a

f

omnium in Afcefi proficere

cupientium utilitatem ac

e editis excerpfit , & in meliorem

ordinem redegit.

Inftru&io pra&tica undecima

?

continens armamentarium , feu

id eft varia arma & m

panopliam fpiritualem ,

edia þ;td omnis -genefis tentatione

S fortiter fuftinendas &

feliciter fuperandas.

fs

NS

n

E

W

N

PA N

XN

l

z Z

p

7)

Q

CU

/

t j

P'ï/

J

//

7

P

EOE

N

l

«

/

*

Z

4

r E r

-Pnes

n

AU.

N

s. H a,

L—

u

LE m

)

£

)ï /r/' .AL—..

n

NS

(7'

£

(1.////

ET ITITTN

L

ERN

VN

Y

m atl '-", ,

N

JNDEX

wfä )( Ó )( ';'WW

af at

9N O GN MV oe o Motar,

xX9N

h

Eu m

X5 UQ OOT CM OC O0 UF CR ODS

LC

»æ*üag

E .W ogf! ia fet ag af

o Ug i,f

E WW

UNIVERSALIS RERUM MEMOMB!LIUM"

ET PLERORUMQUE SCRIPTURJE $; LOCORUM

, QUIBUS

THECA MANUALI" UBERI

IN HAC BIBLIO

.ACCENDITUR.

OR FAX'

J

(NB.) Nü;mcrus Romanus Tomum, Cifrarum minofum

priö; pa gi—-

nam , paragraphum aut numerum pofterjor Aindigitati

| 'Piwfazäü ad benevolum Ledorem.

1

u

Miffus ex: compofito erat hic. Index in. prima editione hujus Bibliothetm , eo quod iotus liber Im-

dex fit vifus ; utpote totním materimm cwjusque- virtutis , aut vitii, aut alterius ; doErinag

in varios paragraphos ordinatiffime diflin&am tomprehendens . ; fed quid per experientiam

compertum eff , non fuffecile hanc. induftriam. ad ves memorabiliores.: facili labore inveniendas,

vifum eff opere pratium faturum ,. .fi. huic. diffcultáti tollende — movus . talium vertwn. Index

con]ïceretüï À

non qui&em tam. accuratus , qualis minoribus libris , aut won tam o

vdinuie digeftüs inferi

folet , (.fic emim nimium tomus . hic excrefcevet ) fedi

qualis fufficere videbatur. ad proulictam difficuliatem ali-

qua [aliem ex parte tollendq-m. Fruere ergo ,

amice Leäïar » qualicunque hoc levameato , &2 vale,

4

Abnegatio i. e. ,morzifï catio

I 493. S-I. n. I

A A A,

Abregatio volunratis liberat ab inferno II 16. 10

Efuli prima vox, i. e. anima mea, anima ,.Larklim?cri,'*

/

Confilia abnegationem inordinarorum motuum.-

te quaro

À

animi concernentia

L nen- 14

l 496. h. 75

f]bdomen.

Abnegatio Dei, metu moms, morte mu

ltata IT,

67.n.3

Curita di&tum , ejusque partes, cum pro;blema-

S; quis vult venire poft. me ,

A v *».242-I|. — N V —— —— N-

tlibus

l. 908. n. 24

abueget: feipfum . &c.

! "Zlbel.

( Matth. 16. 24.) II 505. n. 1o, Il 5

3

o8. n. 6

Ex Abelis morte commentatio omnifcienue DEI

dbrahám.

[n

L. 565.n. 3

Hif?:oriauAng:eloFum Abrahamum in. Mambre vi-

X o ä(-

fitantium

TII. 120. n. 15

Refpexit Domimzs ad

Abel

pR

1. 25*41. n. 4

Zibraham, pa

l

A laffatio.

fer nofler, moune ex op

eribus juftifica-

Cur Abraham convivium. fecerit non in die nati-

Ínus

II 577. n. 30

Zbftonfio.

a

vitatis, fed abla&lationis 'Ifaaci ( 2$ 1

^

Il 512. n, 18

1. 386

i ahfcþndi qqaþ komo petcatum meam &c.

n

23

^

Quid ?

| Abneg/atio fui,

"bfolutio.

LUISN.E

Ü

Divifio

ibid.n.

Abfolutionis vis & efficacia

r I.383. 0.4.,

Attus .

ibid. n.

I

"

I

»

Dubium de legitima abfolutione

I 647. n. 2/7

Diia S. Scripture

Effata SS. Patrum

Definitio

Al?//?inmtia. '

$.

x

»

.

Exempla

Divifio

I: 4.

1

-

o

E

D

Similitudines

ACGus

I

un

v

m C

:3

Afcetica

I:f[

Effata Scripturz S.

d

CQ^U3 Q3 !3 13

ïä

T - O UiUC) 1 03 D

Di&la SS. Patrum

Qualitas 1. 1. $. 2. T. 2.

53 n. I. L. 3.

;.. .

I

4

Exempla

- r

Neceffitas L. 1. G. 2. n.3. L. 2. $3-

.Il :

B

$.

OOO

*

Similitudines

:]59.

Uulitas L. 2.$.2,n.6.1.3:$.6. n. 5.L. 4

Motiva

14

Dignitas & eflimatio I. 2.$. 2. n. 8. I

;

ng

Media

];ï[I

15

1.5.9-2^m4. 1

42

5

Afcetica

N

Sä

Axiomata

Ejus cognitio

3.8

Praxis

3

j?

Auhores

1

ïï

j

15

Abnegare feipfum quid ?

l. 608vn, 1

ä

Quali-

qetee

menor abilum

Index Ferum

Quahtas I 5. S

0.5 3 h.T, T1,9. , m

Adazia & authores

I4.'2$ 16. &17

/ Qualitas

I36.

5 . 1 LoT

$3

nb

L 14.$. 7-

7512n1100513n1

NecefT tas I

NT

CT 6.n25.L n i7

Damnum

0631117[27&2:114121:10

Utrilitas I 5 2

E7.n.28.1. 10. n. 18 l14

L 45-

nl 17

$. T. n. 4.I

nIg

0. n. 6. 1. t5.n

l. 18.n.6

Fuga

Izgn 2130331111 v»5141479

I5.n.I

I 20: $. 13.8413

Dienitas

L5

$. 2. n. 17- - 7: 34

Fructus

L. 41. S. 13 nf

Jucundxtas

Issznlsïwnso

Paralyfi comparata

I

1:9:5t23. . 2

1.2.125. 25

E; varii hominum flatus fubje& 1. 41 $. 13. n.3

£Equitas

Poena violate

I32524 hybmnmtti

Peccatorum genitrix eft

1425 13117

Regule pro remperando vi&tu

L 15. $. 10. n. 4

Spmtuales Patres fugere fps.ues acedlæ L.25. $.

Efficacia & effettus

L 16.n. 4- E 18

1

I.n.6

H. 553. n

Acembulum

À certo POtu mirabiliter 1mPetrata

123

Pambzs &5 acetabulum Ej phialas &8 thuribula T.

Heroica

L 149.n. 1

352 5

. h. 7

Perfe&io ejus

I. 668.n. 17

A cetum

AHbundantia

Sicut acetum dentibus ;

ita homo piger ( Prov. 10

X

Ex abundantia cordis os loguitur

I.677.n: 47

o())

I

9, . T9

Ubi abusdawit delz&'um ; fuperabundabit. &c. ( Rom.

Aduau

L. 512.n.13

Hiftoria de furto Achan perpenfa

II Iövng

5..20. )

Academia

ZA&iones.

Quzfliones de Academiis

III75118

Homane pretmm fui fortiuntur a fine

JH n.8

Accendi.

Orines przcipuas aCtiones diei offerre ad glori-

am & guítum divine Majeft. medium acqui-

Cur alia corpora facile, difficilius alia queant ?

L 7A3. h. 16

rendi pr æienuam Dei

I. 563. n. Ó

Jcceptio perfonarum

qucqmd agant homines, intentio ]udmat omnes

Definitio

IZASIH

L 141..23

x

IQ"QxIn

AcCtus

"dilivus flatus

Sen*entlæ ex.S; Scrïptura

Rehgmforum

HL n

Dicta Patrum

.dam 682 Eva.

Exemo»la

Cur ex uno homine & una muliere Deus omnes

Similitudines

gigni voluerit ?

1.527. n 1f

Aícetica

Adama

Axiomata

ïï

Quid ?

&*

T. 565.n.3

241.

"Adeps

Q»alitasT. 22. $. 2.n. 1. S 3. n.

- Damnum

2

I:z

Sicut adipe €9. piuguediue veplcatur anima mea — 1

Fuga

ï[

('&76'0 I2-Ao. Q9 b9 D

QO o aR OS Q9 Q2 a2 S

E :æ:&æwt&w?

Q - m oOoCui-Qg.o t t H

TO 9

- AAccidere.

1

Adjutai

Nil poteft Deo non volente T. 665. n. 10. H 37.

Domiuus mihi adjutor

1581119

Accufatw

n. I8

ZAduvenitus.

Dmbolorum &alorum in die judicii 1I. Qr. n.

Qu"efhunculæ de Adventus Dominici tempore

I5.16.IL.90.n. 7

& fefto

1.287.S.1

Solatxum circa accufationem in publico 1II"216.

Adventus Chrifli ad mdlcmm terribilis T. 90.n. r 1

U5

Adventus Chrifh prnm & fecundi fmis & effe &us

Solatia c1rca Pudorem Propnæ aCCufanoms HI.

HI.99 n2ió

Adverbium

115.8.14

. An defenfionem contra falfas accufationes ad-

beus non tam velba quam adverbm amat & pre-

mittat perfe&lionis ftudium.

II. 740.n.6

fniat

L 16.n. 12

3eoxe k

Co:dum nonp per verba fed per adverbia acquiri-

tur

"Accu/avit fratres . fuos ap. Patrem crimine. peffimo

IL 41.17

126 20.n. 21

"lduerfitas.

&uflus prior eft accu/ator fui

ll. 182. n.8

Cur , qui modicas fugit adverfitates, incidat in

"cedia

fnalores

.1.656.n.82

Ejus definitio

L. 25. S.1.n. 1

Me:dmm contra adverfïtates quascunque L2f 9

Filie

L25.S$. . n. 1& 7

n.8

ibid.

Ad . adverfía fortiter tollenda optlmum medium

Etymon

vulnera Chnfh

Synoymia

/Izsgxnl

1II.499.n.7

Divifio ibid

L 25.S$ 1. n.1

Oordatio

ACGus

ibid

Dommum Deum tuun adorabis &c.

( Deut. 0 $5.

Ditleria Script. Sacrze

Matth. 4. 10. ) 1. 537..2. & p. 538. n. 6

revertemur ad. vos

Sententie SS. Patrum

27

Poflquam adomverzmus j

It.

Exempla

31T. n. 6

Similitudines

ä

Adulatio

3

Quid ?

Motiva

ä

L48.S.f. 0.f

Media

Quotuplex

ibid. n. 2,

A(cetica

:

I;ïgg

ä

;[[

.;äs

Senten-

Et plerorumque Scribture S. Locorum

Mela interditctà

P3

11625 3.8.967.n.67

Sententig ex $, Scrjptura & Patribus T. 48. ?&

Exempla

L49.S

Noli æm«alarz in malrgnmmbus ( Pi 63. 3. ) II. 55.

Similia

L.50.S

o-P-WP

n. g

Afcetica

151$7

/Emulammy charifmata meliora Y. 43. S. . n. g

Qualitas I 48. $. 5, n. 1. $ 8 n.r. ISO.Q 5,& 6;

Durá. jicut énfernus &mulatio (Cant. 8.6.) L. 160.

L 51.

9

n. 41. l. 259. n. r$

Fuga I4.8,$ 2,n.6. 1,49, Qg.n*lz. 149 S 4 nLr.

Emulationem quidem JDei habent ,. /td. wom fecundum

1,50,S.5..4

feientiam

( Rom. 10. 2. ) I. 660. n. 20

Damnum1,43,$.2.n.8. 149. $.3.n.15.

4 D.5

Quis efl , qui. moceat vobis , fi boni a'mmlatores fue-

,6.n, ïolsïæsn.g;

rms( ],Pett. 5

j:13.)

L 136. . 4.5

Quomodo fe ab aliorum adulauombus juis in-

"Equitüs,

noxium fervare PofT t

OJ-[

7n2

"Talis fit ergaomnes , qualiserga te 1. 146.n.8

Adulatorum i ineptie

IIl 599.n. 380

^

Adultevatey.

JEqua pars erit eftendentis ad pralium & rema-

Ejus pona & converfio

L, 147. n. 18

sentis «c

L 321 n, 10

«Idulterium

er

Quid & quotuplex

Isz(ïxnïz

Problemata de aere

L 714. $. a

Sententie Diblice

ibid.

ZEvameulum.

Sentcnuæ Patrum

ibid. æ 3.

Sicut avameuium arugiwt wequitia dlius ( Eccl

Exempla

L53.S.4

13.10.)

L6or.n.4

Similitudines

154

v Ó

AIEvumna

Afcetica

L 54.5.7

Zrümnarum finis mors

II 456.n. 2

Ef(t fpecies luxuri?

III*/QIn»

ZEfopus

Qualitas l. 52.$.2.&3. 154$6n3,

:55. $8

EJus deformitas

HI. 595. n. 356

Fuga L52, $ 2:n.4.S.3..2. 1,53.$.4: L54. 5 *

/thmatzo

De f;qpenonbus concipere eflimationem , attus

Damnum I 52.5 2.1,5, 53.05 1.53. S 4.n. 7

obedientie

Il 525. n. 3

1. 54- S. sn4

ZEfhus.

Gravitas-

Ig.a,&nnl

Noä'e €&? die urebar a[tu & gelu &c,

l. 580. n. 9

Quomodo quis cum propria *uxore adulterium

Z"Etas.

committat

A T.2

De ætatlbus hominis Problemata

L 036

Medium pro adulterio vitando , 55.

B

8.n. 3

Quomodo «tatem fru&uofe 1mpenderc & cum

Adulteri amor infanus

Ill $96. n, 365

Chrifto crefcere quis debeat IIl. 449. $. 12.n. 5

Adultezze dolus

E teynitas,

IISI6$8n4

Adulterii fufpicio fapienter Tubïe*ta IH 593«

Definino & epxthe"ta

ïssäïnï

Divifio

155.

Inf?,

My&enu.m in hiftoria adult:ræ (do.325) II I 1 5

Di&a Scripture

L55

« IO.12

Sententiz Patrum

.1.565 3

Hiftoria de adulterio D'mdm expenfa I. 630

Exempla chriftiana

156 *»4

n.zö.z*z

Qualitas

"dulterium . fpirituale

Veritas

1.56. 5-3-0-91-57 ä 5

Ejus gravitas

L54,$.7.0.3

Utilitas confiderate

1565315765114

" dvotatus.

Beatorum

2235

,2.n.3

Impius poü mortem elinguis inventus II. 131

Damnatorum

N

.2.n.8.

ä

:55.

$.6.n.10

Dei

1530$2n43 1538.n.5

Converfus ccafione ridieula , & Francifcanus

factus

II,10.n.29.

Hac efl vità ateraa &c.

( Joh. 17. 5. )L218n4

VIEdificatio.

Jbit homo in dommn eternitatis um ( Eccl. 13. 5.Y

Proximi promovetur mortüificatione Il 404. n.

L 57.$.6:.2

WW G

a. B. soö,n 6

fEthzo;as

Eorum dentes candidi, cur ? 1. ggr. pfobl 14.

Ut edifices. E? plautes

Igsqnz

A eftus,

Hic homo czpit adifiaré &e.

1L.844. n.2

Quomodo Præclpue probetur ab effedlu. 1. 675

4Edificia.

Memorabiliora

n. 39

/IEgir.

Il 661. n 114

H]f)'ïatzfs

Àn effe&um prater naturalem producere queat

UE ER GC G "

4kgri Indis curz cordique

IIL.563.n.175

Il 223. n. 9

4Egrorum cura quam Deo & Sandis grata 1II,

Afzäzo

563. n. 173

]Eque ferenda

Fas facile toleramius memoria inferni IL. 10. n.

II194

ZEglorum dile&ionis fingularis exemplum 1II.

555.n.136

27. & 31.

n grarum cura compenfata

1II.562.n,171

Cur Deus fuos afogx pátiatur

.1.739.n. 5

( v. Infirmus. )

MHJ.&LO depofitioni Araaexmcæ comparata Tf.

/]Emnulatio. .

741. :2

9

2

Patien.

de? c;usque differentiaab invidia 11,43.8.1,.2

Judex: Kerum memor abilium

Patientia in- aflicionidus animz II. 699. n. 18

Moralitas ex eo , quod duo altaria in templo Sa-

1I.713.n.54

lomonis fuere 1. BI - 44/n. F.

II. 495

(vid. Tribülatio.)

n. IO.

Zger.

Cur Deus noluerit altare lapideum fieri fibi de

Figuli quod emeretur ex pretio fangumls in fe-

fc&is lapidibus

1l.40.S.13.n.13.

pulturam peregrinorum , myflerium II. 360

Altaris Sacramentum adorare nolentis pena I.

n. 15

231.n.48

"d ogre[fo,

Cur altaria in quadragefima cortinis tegantur . I.

Alterum fortitudinis brachium. I 832. $. 1 Ln.i

203.n.5

"gnitio,.

Cur denudentur in feria quinta

Ego agno/co Patrem

294. $. 7.n. 5

1144n1

Z Llgnus.

«dfcendamus in — Bathel

ut facimmus ibi allare

Caftus , herba , modeftiz fymbolum n 349. S.

lll. 128.S.12.n.3

II1.n.Ó

Alvarez

Epithetan Chrifti

11.239.S.9.n.9

De Paz

Zlvavus Luna

l, 165

Cur Deus olim certum tempus pro efu agni Pa-

Íchalis determmavent

--

1.345..8.n.2

Ejus infelix exitus

I 591.n 326

"nalec

Emztte agnum Domme , dominatorem | terra (1.

Quid ?

ll. 218. n. r9

16. 1.)

1.247.n.14.

Hiftoria de Amalecms impetum in Siceleg facien-

Fidi aguum in coelo Jiantem. quafi omfum ( Apoc.

tibus ( 1. Reg. 30. ) aPphcata

146517

T1

1.304.5.14.q.1-

Ece agmus Dei , qui tollzt peccata mundz (Joh I.

David reverfm a cade Znalec , €8 manfit in Siceleg

29. )

577-n.29

(2. Reg. 11:)

l 51r.n. 11

"Agnum fequentes: anima beata , in quamm ore won

Amaritudo

&ft inventum mendacium.

( Apoc.) ll. 319.

Amara omnia cur lingua febricitantium judicet

D7

L. 892.probl.9

J con

"I/mazonues

Solatium in agone ex evchariftia

L757.S.9.n.8

Earum origo

IfI. 603. n. 420

1.763.n.12

ZImlidexter.

Quzfliones de agm :e Chrifti

L294.$.8

Quisnam & unde dicatur ?

- lg.

L. 907.probl

"Imbulatio

Ale Seraphmomm qmcï ?

13$$9n3

Ambulat gér lom maquofa

1.489. $.8. n.2

l. 494. n. 12

"Audiebam fonum alarum

1.362.n.2

"Ambula coram m , €9 eflo gerfe&us.

L. 561. n.4

Alapa.

"Imbitio,

In confirmatione quid fignet

N

1.390.S.1.n.8

Definitio

1.58.S. r.n.x

13935 9,n.6

Divifio

Lsp N T

"ba. veftis.

AGus

ibid. n. 3

Ejus oblano in bapufmo qmd fignet? I. 198

Effata Scmpturæ

1 $8.S.3

245 f 15.

Sententie S. Patrum & Do&orum

- "leator. .

I. 59.S.3

Exempla

L6o

Pejerans graviter Pumtus

* i 228 n, 26

Sireilitudines

L65

Blafphemus & in S. imagines fzvus 1l, 67. n. 23

Motiva ad ejus fugam

L66.S.9.10

(v.. Ludus. )

Media

L68.S.11

"Alienus.

Afcetica

L69.S.12

lii infurr exerunt in me. &c. T. 297, 5

Axiomata

L.80.n.16

Habeto eas , ne fint aliemi participes &c, l e 57

Qualitas 158.$.2.n.1. Isgägnl L61.S.18.

$43

L63.$.7. L65.5.7. Lzr 14

dlimentum

Damnum 158.$.2.n.5. L59.!

/4m.17. L61.n,

Quzfliones de eo

l. 170 ". 74

22164n13 165

T. n. 9. L 75. n. 20

Alendi fe fuosque modus opnmus labor Il. 139

l 79.n.5

1004

Fuga 1. 59. $.3.n.11. L6o.S.5:n.r. L62.$.6.n.r

Allegatw

L65. 5

.7.n. 9. 1 77.m 28» L 79.S. t5 $1.

Quat. allegan poffint pro concione Authores

Ejus natura , indignitas , modus curandi I. 69.

Profam , & quomodo ?

/Scraaa 5

"Alleluja..

Ambitionis radix

I71$13nf

Quid ?

l. 304- q. 13.1l.645. n. 25

Ambitiofi compar. Rhamno , prius molles &

Cur tempore Pafchah totxes Fepspinie

« 304

officiofi mox düriores

L71.13.n.6

. f

Ambitiofi funt boves

-

L71..14.n.2

"Alleluja, alleluja. , alleluja ( Ap 19.6.) l. 645.n. 25

Ambito elufa

11] 597.n.3608

Alphabetum

nicitia.

Remedium contra iram

I 79. $. 15.n.4

Definitio

I, g0. $. 1.n. x

Altare,

Divifio

ibid. n. 3

Quafliones de altaribus

1.311.3.10.feqq.

AGus

E; plerm umque Scripture S. Locorum

Atlus

98405 I n S'feqq

Heroicus admirandus

. 149.5.5

Didla Scripture

2014

PBie infaniens

Iï4onz

Sententie Patrum

181

Conjugalis rarior.

1I.300.$. 5.n,1.2.feqq.

E ïempla

18!&&4

Nimius eft fpec1es adulterii

I 54,$.7.1-3

Similitudines

1.82,5.6

Uxoris in maritum mirus

IIL, 595.n-353

Media

L 63t12

1827

In catulos rePrehenfus

Afcetica

1.83.S-8

Creaturg per ignem alienum figuratus

L-259.

Axiomata

ISJXX!IO

n.8

Qualitas

181$2n1$3n1 1.82.8-6.

Quomodo creaturz fako amore Dei diligi que-

ant

E

n1184 .0.n.I

l.251.n,8

Utilitas

]81 $. 2.n.4. 5.3.n.9. ; -.(Q).ö.n.ö

Dei 89 groximi duo pedes

l239.n.14

Dienitas

84

:9.n.13

Deus folus amandus

313711 28.1,661.n.

Falfitas

*

108,,557 M IALD. E

cBSI (Szny lgz$6ng L 84?)

Q.n.16

Cur Deus fUPCI' omnia amandus

1.661.n.115

]ucundltas

1.84.8.9.1,14

Firmiter Deus amandus

l, 5384

Neceffitas

1,237:n.10

181$3n8.18499012

Ejus inclinationes onco

ll.100,

Fuga particularis & noxiz, & que illa? 1. 33.5$.8.

-Amore Dei ferventis animz indicium

n. 2. Damnum illud ibid. indicia ibid.

h. 12.

Quenam potiffimum amicitia querenda & con-

Quomodo Deus rc&e amandus

.JgöSII

Íervanda

x

lgäggnl

. ]. 16.

"Tl'ribus fervatur

1.695.S.12.n.9.

Amor Dei & B. Virg. liberat ab mfei no

Amicos facit manfuetudo

11.250.$.9.n.5

S.ro.n.r.2.3

Ad amorem Dei accendendum facit memoria

Quousque fe amicitia debeat extenderc — 11. 2 34:

- S.12.n.3

Præienuæ Dei

1.561.n.5

Solatia circa carentiam amm

1121045 15

Amora Deo remuneratur, cum tamen nulla. fui

Amicus ante uxorem & 11beros fervatus lll.. s(äc

retributione dienus

1.258.n.25

Dubium de com»enfatione amoris divini

l.661

309

Amm veftis ad qu1dv1s impetrandum adhxbna

n.108

11 597.n.370

Quomodo pser amorem uniatur homo cum Deo

1.660.n.101

Maïæ tres fpecies

al

'

l6232.8

uAmOI*J.S Dei incentivum a nofcra creatlone &C

I(Surg? ;

amica mea. , columba mea (Cant. 2.'135. )

1.258.n.26.27

1676 n4a

Nunquam otiofus e&

137.5

.IO.n.T

szzs houorificti Jumt amici twi Deus (Pf. 138.

Minus amat Dominum , qm preter illum ahqmd.

i

)

Ill.£03.n;x

amat, quod propter xllum non amat, l. 133.

Quis vifirám habebit amicum &c. ( Luc. 11. 5.)

n

Dei erga homines

1.530.n.37

l, 64.5 n. 26

Amor.

Ejus argumenta

1.578.n.3

Quid?

1.236.S.r.n.t

Quomodo. Deus non amare Patuït , cum in

AffeCivus , effetlivus

ll.16.2.5

amoris caufa fit fimilitudo

1.626.n.6

Chrifi incentivum

243.n.16

Amoris genius monftratus

1,259.S.13.n.1

Amor hominis , manus animze

1.236.0,15

Lxempla amantium Chri(tum

1.243.feqq.

Ejus przrogativa

1,256.n.14

thuor amores fponf s verbi commumcabxles

1,259.1,19

1.250.n.5

Eft magnus Deus & omnipotens

Heu! amor non atpatur

Nunquam otiofus eft

1.239 n,6,

lr34.n.8

Fjus probatio in adverfitate fit

1,259,n.18

B. Firginis medium ad bene moriendum — 11.478

Dulcwr & dolor amons duz le&mnes

1. 240.

n.164

Kxotitus .

lll 57911 224

n331150n4.

jus eaufa fimilitudo

1,626,n,6

Perfefli. conftantia .

.256.n.12

Amons eplthetum convementiff mum , nnuens

Tahs fis erga omnes , qualis erga te

lï4ön$

1,255.n;9

Pelicani in Pullos

boIOn.8

Aömlrandi fpecimen

lll 578.n.247

Amatoria munufcula periculofa 'lll. 569. n. 193

Singularis filii in parentes amor

11,605.n.431

'Iria figna. amoris

lïl 604.n.422

lll.571.n.29

Anfanus

(V Dzleü'zo

('homms )

Ad defperationem adwens

1.497.S.4.n.3

Adulteri

111.596.n.365

Mariti

14.594.n.349

Faicite moe jloæzbuf, quia amort. langueo ( Cant, 2. 5.)

LIro.fs

1. 193.n.4

Jejunio repreffus

Machm Cordis vis amoris

Ejus remedium amor Chriíti

42&53

- L. 255.n.10

n.11].243.n.10

Amas me ? 7oafce oves meas (Joh. 21.) Y. 144.

n-T.

. 622.n. 5

Ejus Hammæ per ignem. infernalem in ecftafi vi-

fum delete

1:9: h, .22

stczt liomo , utrum amore , an odio diguus l 647.

n. 26

Amoris mfam ingeniofum inventum — lll, 604,

11,,4 5

Videbantur ei dizs pauci pr& amoris magnitudine

(Gen. 29. 20. )

123508

Aliniviti& debeteffe gratuitus

L238 $ 3.n.i

Znmoy

N

a 3

Index Rerum memarabzlzum ;

Jnor. fui

Angelorum cuflodia inter primos favores & be-

Definitio

neficia nobis collata numeranda I. ro6. $. 9.

Divifio

1

8

ä

, l. 108.S.10.n.1

A&us viciofi

bi

ï

Fa clypeo compammr

I. 109.n.5

Solidus modus colendi Angelos

Iloösgno

Sententie SS. Patrum

Di&a Scripture S

:

Devotio in Angelos & reverentia , fiducia irem in

Exempla

quo eonfiflat

L.106.S.9.n.2

Similitudines

É

1

Imitatio Angelorum quomodo fat lL 107. $. 9

Motiva ad amorem fui exuendum

L87

äg

ä

Pud

-

Media ad eundem finem

Quibus dentur Angeli

I 107 S-9.n.4

Afcetica

L87.-9

L88..10

Cur Angeli tot mala. interdum mfhgant homini-

Qualitas

186$3n1 L 97 $. 7 n. t

bus

onägnö

/'L88. yrrma

EffcQus cuflodzæ angelice

Lio7.n.7

Fuga

18053112

Quomodo deferant ?

I. 107. n. 8

Unlitas fuge -

Igä;xxung

Quomodo Deum afT duo infpiciaant, & tamen

Damnum

nobis miaiftrent

I. 108. n. 10

1.86.$.3.n.5. L8

T. n2

188510113

.IID44

Quz gratitudo iis debeatur

]. ro08.n. t r

Indicia proprn amoris

82 . ro.n.

Angelorum charitas in nos

]. 109. n. ó

Modus extir Pandx amorem fui

ng&)ïonæ

Sunt fideles comites

I. 109.n.8

In fcriptura eorum fit fnentio fub nomine lucis

Tantum qmsqu.. fe amat, quantum fe odit I.

136.S.2.n.1

Iuos II.h.1

.dmplexui

Quzftiuncule de Angelis fanGlis

l. 313.$.20

Concordis amanres An(re!

I. 105. Qg n.2

lmpudici a&us luxuriz

TI.198.$.2.n.9

Angelorum prefidium expetitum in mortis hora

Lafcworum pona mfemahs

IL8.n.17

II. AT 4141

Convwmm Abrahe tribus Angehs in Mambre

AImyclar

paratum typus Evchariftiz

.1. 349. n. 10

Silentium perdidit

1L.483.n.5

Loth hofpitio excipiens Angelos qmd figuret in

Zincilla

Communione

L. 549. n. Io

Ancillarum fuga

1.515.$.7.n.2

Pingendi Angelos ratio

1.315.4.7.feqq.

Munus

133. n. 4

QXxE X

"dngelus cuflos a quo tempore detur

l. 107

9:n-5

Ece, ancilla Domini , fiat mili &t, (Luc.f. 39.)

Angeli cuftodis affiftentia -

197n51

Lt018.n.24. 11.579.n.36

.h.20

Àn preter proprium. Angelum cuflodem adhuc

Z Incelus.

alios habeat homo Plunbus hominibus cuf'w-

Quid?

LA 8'9. Ia.f

diendis depuratos

IIi. 338. q. 12

Eorum divifio & Hierarchiz

L89.

.I.n,2

An poü Deum, Mariam , Jofephum nemini plus

Officia

L. 89. $. 1, n. 3. L.91. Sgnm&ly

amoris , quam Angelo cuftodi noftro , debea-

Opera

135

p 3

mus

1H339q13

Numerus

I.90. . f.n.4

862!.*

Exiflentia

L9goS.2n.r

Qualitas

L91.S.3.n.1

Augelzs fuis mandavit de te &c. (Pf QO. V. 11. )

Dignitas

L,91.

3:1.13

IIoSnIpqunö

Utcilitas

L103.S.6.n.4

4ngeli eorum. in cælzs femper. vident. faciem | Patris

Neceffitas

Lirr.n.rt

&c.

I. 110. n.

—

?

Beneficia

1,91.$.3.n.15. L96.$.4

Fuerunt &i obviam ZIngeli Dei ( Gen.) II 580.

n.39.L.105.n.10

fi

Minifterium fedulum

L.204.n,9

Qui fatit Zfngelos fuos fpiritus ( Pf í03.) I. 315.

Cuftodia

L.90,S.2.n.7. L91. $.3.n.9. & 12

:9

1.92.8.3.n.28.1.93.S.4.n.t

Ecte ego. mittam "Angelum. suum &c ( Ex. 23. v,

I.1oo.

.5.n.I. Lrrr.

.12

20.

IIOSna

Adjuvandi ftudium

L9r.

.30,8.

Nunc fcio , quia mifit Domimus Angelum fuum &c.

Regimen

IQIæg.n[ &3,

( A&. 12. 11.

L108.n.3

Virtus & poteftas

l, 91.

«340, 2

Exibunt Angeli & feparabunt &c. ( Matth. 13. v

Charitas

L.9r,

u

4

IL. 97.n. 5

Obedientia

L91.

34

In confpefiu — Zngelorum — pfallam tibi

( Pf, 9o. )

Annunciant Deo noflra opera & orationes 1.91

Ii04ng

4010

Si fuerit pro eo . ngelus. loguens,

( Job. 3

Sunt revererndi

L91 ä.s DuII

1539

Cultus eorum

1,92.8.40. L102.n.19, I.103

"dInglia,

.6.n.11, L112 5 12,0,13

Motiva ad cultum Angelorum

1,163, 57

Regis Anglie "Titulus

l. 158.n. 35

Media ad eorum amorem conciliandum

10558

4 Inina.,

i

b

Et plæ or z:myzæ Seripturee S.. Locorum.

E

[

Vi

p

Zelus animarum ex coníideratione inferni

Il

Quid ?

II 1-9.1

IS.n.12

Dwn'o

Abid. n.. 2

Animse tota glorm & puhhntudo ab intus . ll;

Anima vegerativa, deque hac problemata .

SIïng

933

Ammam reEcxt urlium librorum leätlo ll. 155.

Senfitiva , hancque tangentia problemata l, 9

934

n.

L)

Vita & mors animze

l

2.n

Rationalis , & de hac problemata

l. 935

Cur corpori conjunéta

lrr

S.1

Animam fuam vendit facrilegus quidam diabolo

Ejus potentiz

S h0.

ll 8. n.21

— v

I[

Pro prietates

12.S.1.n.4

Purgantium animarum dile&tio

l. 154. n. 18

E d

Qualitas

Animarum levamen in purgatorio

ll. 364.

1112 52111251-1118 .

] 127 S.r3r. lst

nE

117

n. r

Quzfíliones de animabus in purgatorio

l.315

Dignitas & Prenof tas

113*5211411I3

L^

"

Se 22

9311411151111![911171120

[ Lud22

r mid b 028.

]. 860.

n.93, h«31.n.6

&us eff homo im animam viventem

S-15-.3

immortalitas 1.113.$.2.n.6. l.114.n.25. l. 116

n, I3, lizaom:24. l.13 ( o n5

nimam meam pouno pro ovibus

(Jo. 10. v. 15

I/b

Cura

lxlgszng l.116.n.11.1.120

]- 144 ii

dnima mea. liquefatta of , ut. locutus oft. ( Canr. )

n.25. l.128.n.4

Animarum cura conmxnendata

L143.5.3.0.1

il. 572.H.,

L

Cur curáàm anime homo omnibus: preponere

Narmbo , quauta feit amima (PE 65. 16.)

debeat

l1 126.n.5. L131.n.13

1109495

Ammarum in cura.medicos imitetur facerdos ll

Qm amat auinam fuam , gerdet &c.

(Matth. 16.

13.n.27. lll:521.n.3

|V» 25. )

ll 500. n. 2.

Motiv

ad animz curam

&L 12058

Qm odit animmqm fuam : m/iodzt £a (Jo 12:2*)

ed!a

L. 507.n. 2

lI'*ZS 10.n.3

Media ad dignam anime efílimationem conci-

Quol prcdr;/i homini , ,f totun mundum [ucretur ;

piendam

l. 122, $. 10

anima autem juc delrimentum gatiatur 2 ( Ma[ïh.f

£6. )

Il..*.b n. 'Z

Ammæ curatio triginta annos abfumpfit , corpe-

rain momento revivifcent

l.130.n.14

Da mihi amimas , catera tolle tibi, ( Gen, 14. 2 )

À.

Vil menfa

|Ekri7.n1

L i43. $. 3. r

Omns auten ponderatzo son efl digma continentis -

Comparata columbæ a Noa ex arca dimiflz l.

r d

127.n.7

anima. ( Eccl.26.20. )

L126:n.3

Dn*erfzas animarum in . hac vita operannum

Nwn anmiünarum periculum bibam

H 481. n.

20

per Ífimuhtudinem aranese & bombyus o-

ftenfa

Stulte hac. notle animam | tuam vepetent

i£ &c.

7513:1[

Humansa omnium creaxurarum lïdïu.la;*l Paltl-

(Lue 12:29.)

1.182;n.7

CIP'H.'

l.r13.n.8

ZInimal.

De anima hominis Ethn. opinio

ll. 903. n. 3

LiragqpiS 1u120313

Eít temp]um Dei

Eftimago Dei , & cibanda erebro verbo Dei 1.

Cur Deus ammahbus fexte diei non. benedixe-

*

rit

II5.n.41.L.114.n.20,24.29

IlL. 200. n. ^

Cur ad imae. Dei creata

l. T5;

n.6

Ommum ammahum ferociffimum maximeque

Una eademqne anima eftintelledus; voluntas,

noxium quocmam ?

1.51.$.8.n.;0:

memoria

Lhri8. n bij1n2

Ammaha currum Dei portantia quid figurent,

1.631.$.15.n.9

Übique tota in toto corpore

l.119.n.7

Odmm demonis erga animas:

i-r2n n..3

Quatuor ammaha Ezechielis quld fignificent .I

Pc.rfe&w & fehmtas enimé in quo confiftat

362 n.2

Animantium quadrupedum admirabilia II, 6 56

Lhie3n.a

lí22:n.3

15

Quomodo ad eam pervenire queat

Cur mïPu'ando creata

l.123.n.8

k

Quo fine condita

112491126116:

Cur corpori immerfa l. r24.n. 10. l. 127. n. 8

In quo confiftat pulehritudo | animz ; & quo-

Ex ommnibus animantibus — tolle feptenam E2 feptena

modo ornanda

L xoq.n il

I.862.n,18

ZImbulabant animalia , ambulabantur gariter 1,790

Ejus fanitas in quo confiflat

]l-125.n5.13

*

Anima inagisefl ubi amat, quam ubi animat

n. 19

l, 125, n. 15, 1. 684. n. 69

A imus

& anime

meons curam tantam habere ,

] 195 n. f4

Index anum lingua

H. 179. h. z

exiguam , quam turpe

Animam roborat Evchariftia

l. 756. n. 5

nunales.

Animarum liberatio pifeine. comparata ll, 332

Vivi annales

III. 588. n. 306

n, IO, v. Mifericordia erga defunctos,

dunona,

[ X

ludex verum semorabihum

Innona

Aquis fubmerforum Martyrum exempla 1f. 206

n. 66. feqq.

In magna illa annone charitate /Egyptii paleas

Aquls O'Chdls & ferventbus cruciatorum hiíto-

rie

Il 291,n. 71. 1eq. , 75. feq.

cur in Nilum conjecerint , & quid prefigu-

ret?

Aquze du&m incidens Hoiofernes ngm diaboli

ZAnnus.

Il. 161.n. 12

De novo anno quomodo fruttus percipiendus

X

IHT./310. n. 5

|

Annum novum & cum eo mRovam vitam quo-

modo inchoare queat homo

II. 9oo. n. 4

Zque omnes , qu fuper. calum funt

laudent |.Do-

0nvnivm

Annum felicem. quomodo femper habere que-

IL 141. . gtl 6

amus

t

k

III /$ . 9 12:0. G

In wlateis aquas divide

1/357.8. 7 $..2

Effundam fuper vos aquam mundam &c, ( Ezech

30 28.)

L2205n. t

Proicate aum | placabilem. Domino

( Ef. 61.)

I 554. n. 5

Effunde ficut aquam cor. tuum

1.571. 4

Annos cternos in mente. habui

(Pf. 76.6.)1.57

m s

$.6.n. 1

Effufus es ficut aqua , mou crefcas

(Gen.49.4.)

Znfer

I.210. n. 5

Furem Prodentes anferes

III. 588. n. 305

Qui bzbemt ex aqua , quam ego dabo &c.

.L 342.5.

5.n.2

ZIntipathia

i quis bibit ex hac aqua , jïet in eo fons &c. I. 259

Quid ?

I. 926

n. 277

Es ratio

IL 27 8.6

Cum tranfierit r aquas , lecum ero

CEf. 43. 1. )

. 279. n. 6

Annpathmm illuftrantia pxoblemafa L 920. feq

Aod.

Si iu es ; 7ube me vemw ad te fuper aquas , Matth.

Aod ambidexter quid figuret IlI. 31. $. 13.n- 12

15 28.

PT n. II

lpes.

Quis dabit cagiti meo aquam &c.

(jer. 9. 1 I

D1hgent1æ fymbolum funt aPes L2 S I5.n. 7

144. $. 9. n. 1. 1. 870. n.11

Qui olzmzttzt aquam , caput eff jurgiorum

IL 167

Apoflafia.

n. 4. lL. 242.n.9

Punita

I. 809. n. 44. IlI. 592. n. 330

Aquzla

In APoPcafiæ Pemculum preeipitat: ambitio

I

64. n. 19. pöSSIon;;,

Apte Deus aqmlæ comparatur

ÀL 5512

n.2

A poftolatus,

Aquila fymbolum fapiertie Dei

T. 538. n.6

Szgna Apoþolatus mei fafla &c. ( 2. Cor. 12. 12. )

Duplex in infignibus Imperatoris

Ill 59

IöoIns

". 4

3

J

A

AIoflolicus.

Tltulus Reg. Hungarie

I. 158. n. 35

4

Renovabitur , ut aguila , juventus. tua

( Pf. 102

V

r

Zfpparitio.

p

)

l

Il 338. n. 19. 11. 868. n. 3

Apparitiones mortuorum — II 6. $. 2. n. 4. IL.g

Satanæ

I. 7.n.5

zíiquilo.

Cur Abrahamo Deus Pofl: obitum Sare non . ap-

Ventus aquilo diffipat pluvias , Eä' facm &c. L. 521

par uerit amphus

IL 491. n. So

n.

Cur Chriftus pofl: refurrefhonem xnuhcrlbus

A aqmlone /gurum venit

Job) X. 183. $. 13

n

PI'IU.S a/Pparuent

h 3030

Cur Matri primo

3Abid. q. 8

ib aquilone pandetur omne malum — ( Jer.) Y. 183

Cur Apoítoli hujus apparitionis non memine-

n. 5

rint

/

ibid. q.9

SSedebo in lateribus aquilonis

T. 184. n. 5

M& d

ZAlranea,

Quando vcniam E? apparebo amie faciem DEI

Telis aranec texuevunt, (Ifa. 50. 5.) - IIE. 402.n.3

237 M X

Inui mei ficut. aranea. meditabuntur

II. 149. $. 3

n. If

"Apprehenfio

Quam potens & nociva

III. 599.n.388

Aratrum

ANemo mittens manum Gd aratrum. &c

( Luc. 9

ao G

o())

IL845..4

KEsco me non arbitvor

prehendiffe. &c

2753

Zrbor.

Cur arboribus non aque benedmem Deus , ac

Zdqua.

aliis creaturis

l. 184. n.7

-

Problemata de aqua

L716. $:5

Arbor vitz figura Evcilarlfhæ

T. 762.n.5

Cur ahqm tam diu intra aquam vivere po(ï' nt I

715..n. 42

Jrbor infruffuofa. fucciditur

1. 28. n. 25

Dives epulo quid levaminis ex unica aque gut-

O;nuis arbor bona bonos. fru&os. facit

( Matth. 7

tula iperare poruem

IL 56.n. 5

17.)

oU N ER

709.n.3

E

D

YC(t.

E plerorumque Scripture S. Locorum

Arcà

Jhrtifex

In montem , ubi quievit Arca Noe , nemini licet

Munus artificum

II 133 n.4

afcendere

1.97.n.49

Artifices ex Ifrael evocantesPhiliflim fi igura dia-

boli

Arcam humeris portare volens Oza.figura indi-

II.101.n.12

gné comumunticantium.,

l

O.n.24

Arsmdo

item arcam curiofe videntes Bethfemite ibid

Cur Salvatorem arundine concuffermt ]udæ1 I

n. 22

6n4

1.762.n.10

Arca teftameni figura Evchariflie

Cur Íceptrum arundineum Chn&o oblatum I,

Z Ivcana

297510q3

^L

Mulier:bus non facile committenda 1l.516.$.7.n.4

Afcenf 0

drchiepifcopus

De afcenf'one Chnih quaftiuncule .

I 304-

Quis ?

$. 14

11184$1n2

Jfrcus

Quomodo cum Chn&o fpiritualiter afcendere

Filii Ephrem intendentes & mittentes arcum I.

debeamus

A 33

l. 305.q.9

353.n.2I

3» *

Qui ajcendit , zpfe eff , qui defcencht (Eph)

.Ecce peccatores . paraverunt arcum , &.

l 194.

- 14-n. 3. 1156n26

S-rr.n. r

"Aftendens in. altum capiivam duxit captivitatem. &c.

Converfi. funt in arcum pravum

CPL 7: 82:]

(Eph.4.8.)

Illzslng

144:110

"fcefis

Arcum conteret ,

Quid ?

I'x43

& confringtt arma — ]. 194. g.

TI.n.I

Afcete fcopo adverfatur adulatio

Ls1.S.7.n.1

Jircum meum pouam in qubibus €3c, ( Gen.g.13.)

Alceticorum przcipuorum catalogus

I. 165

T-m CO -

l. onö n.IO

Dubia Aícetica

l. 641 feqq.

Zireopagita

- ":finus..

No&u judicabant

11113056114

Cur Chüflus'sfna 4 pullo ufus in introitu Je-

T£una.

rofolymlmno

L77.n.29

Holocaufítam in altari , quod in Areunz area

Af' ina Balaam vifo mucrone retrocedcns

IL104.

David extruxit , fymbolum Evchaufhæ I.

S-r4-n.9

766.n.12

Cur afinum fib1 Deus offerri vetuerit L. 2 2543

AX RR

Zirgentum

Probl. de argento

1736.n.277

Rex tuus venit fuper afinam

ll. 240 u. IO

De argento vivo probl.

1.736.n.279

Expetlate hic cum afimo: ( Gen. 22.) L. 45. n. 1

Airiditas.

Primogenitum afini mutabis ove

L45.n.12

Solatium contra ariditates

L254.n.3

11.218.$.27

ALriftocratia.

"Afpettus,

Quid ?

11l.56.S.1.n.2

Dei afpe&us jucunditas

hï9n5

Zrma.

Libidinofus afpeétus aCtus luxurie l. 197.S.1..5

Cur ï'olus homo nudus & fine armis nafcatur. I.

.An afPe&u miros cffeclus Producere valeamus

IHl 2

223.n.9

035 pr-L.

Arma auferentes Ifraelitis Philiftim quid figurent

Afpe&us perfone ap. Dcum non valet IL. 10g.

ll.161.n.12

n. 14

Hominis chriftiani armatura

1.835.n.16.17

Afpc&us Principis folum defideratus III. $97.

5n.372

Af;aerztas

Apprehende arma, &i fmtum (Pf 34- 2. ) 11.:643.

n.12

Gubernationis & correpnoms in quo. confiffat

.f] fmus,-

li. 243..4

Cur Samuel pro Saule armum fervaverit , eique

"Afperfio

'Trinein Bapnfmg ratio

I. 198.S. r.n.11

in conyivio dederzt 1 77 n. 30. 1831 n.21

uj/entæïor V. Adulatio

Sive bovem five ovem zmmolave« int , dabunt /acer-

Affrologus.

dotzbus armum

788!18

Mendacium A&rolom fa&to refutatum III. 594.

J Aroma.

n. 345

* ftus.

Aromaucæ plante , harumque ratio & varietas

l. 934. pr. 11

In arena captátus

111.575.n 239

JIrrogans. -

Jiropos

4Übominatio .Domito eft omuis arrogans ( Prov.

Mortis epitheton

ll. 491.n. 45

Jll. 268. n. 2

P ttentio,

6. 5.

4vs

ll.612.n.12

Oranoms & Dtus qualiras

ävar:tm

Quznam ufitatiffima

Ill. 572. n. 214

Artem , quam profirebantur, exhibere,non va-

Quid ?

1l.168.S.1.n.1

133&701

Divifio

1l.168

I.n.2

lentium pena apud Zgypt.

A&tus

ibid.n.3

AÁrs artium

15759

L178.n.9

AArteria.

Motiva ad ejus fugam

Alfpera qmd ejusque ofhicium

1891.0.7

Media ad avaritiam fugiendam

I. 179. S. 10

Com

Em

AIndex. Perum wmz*abz'läzlmg

Comparatur cum venditione Chrifli L. 182. n. 3

Aulica dignitas a xïsulti's fruftra ambitur I.65,

Hydropi L. 182. n. 6. umbre I. 183. n.s. Cy-

n.8.

&

r

nis

L ISSna.

Aulicis in miffa ofculum pacis nondatum cur ?

Eft demonis laqueus

L184.n.5

1.76.n.24

Precipua damaationis caufa II ro.n. 39. 40

Aulicifmusx laudabilis

11I.553.n.125

Qualitas I. 169. $. 2. & $. 3. n. 1. L.172. S.5. L

Zureola,

176. $. 7. L.177. S-8.L 178.$. 9.1.feq. L183

Aureole tres

I.284.n.16

M 13D.1. L185.S.14

Aureola corona & aurea beatislþpræpar

atá L, 217.

Fuga L 169, $. 2 n.9. L 170,n.7. L173.0.11.

*

n.4.

x

1.176.n,9. L177.S.8.n.15, L183.n.4

Zuis. »

Damnsum I 169, $. 2. n. 14. L 170, n, 15. L122:

Hujus parteg & ftru

&ura

18981L8

Problemata de aure

D. 14. L 177. $. 8. n.19. L178.8.9, T. 179. S.

ibid.feq.

10.1.3. L183.n.5. L185 S.r4.n.14

Aures duz cur date n?bis, os unum II, 175.

3-2

'Turpitudo

&»gravitas Li70.m/12. L 381 2.

n. 7.

n. 2

Aþrom. *

ER infatiagilis

JDimitte me , jam enimafcendit aurora,. (Gen. 32.

r 171, n..32, I 174. n. 18

Salfe clufaI, 176,n.1. L. 185. S. 14. n.2. I 186.

26.)

11.575.n.25

n.24

furgäns ? (Cant.6.9.) I.

Avaram', alaudam aqua fuffocatam a felibus

& cà-

Qua q;? ifla -- aurora con

IOI5.n.8.9. 1l.570.n.3

nibus inta£tam manfiffe.

Aurunm,

1,176.n.2

Gravius peccat avarus quam idololatra — 1. 170,

lg'rn,bl. de euro

I.7315.n.2168

n. 18

Spretum

III. 573.n.221

Avari te'ntat'ioni-büäs obnoxii

1, 178, n. 26

Auri noxa

lTO IT

Exitus ejus funeftus

I.180.n.9

Aurum Tholofanum

IIL601.n.398

Quibus potiffimum modis committatur — [. rgo.

Suadeo tibi aurum , quid ?.

II 39.n. 7

S.Il.ri.l

Hujlridci.

Modus folidus eam extifpandi HI*,/.L—117811.

S-rr.n.3

Horum ad imperium eledtio, privilegia & pecu-

Cur nunquam fatientur avari — J, 19 I .II,n.8

— liares dotes

Zuthores.

IlI. 59.S.3.n.1 .feqq.

Eft radix omnium malorum ( 1. Tim. 6, 10.)

, L482.n, 4

Profanos quatenus Concionator legere & citare

Avari diffipatores bonorum

Z

l: 82.n.5

debeat :

Multiplex avarorum ftultitia

L182,n.7

" LIutochiwia.

:Lgöo

Avarorum

s miferia &

pre cæte?is Pegcatoribu

Ab hac guo artificio mulieres deterritæ

? Hl.104.

" infelicitas

I. 184, n. 10

S 14,.11.1 3

Triplex Religioforum avaritia

Tbid.

"uxilium.

« o x

Pro auxilio non ad magiam , fed ad Deum Conhu-

giendum

Aväms , quod eft idolorum fervus , won habet here-

IIL 275.S.10.n.2

ditatem , €9t, ( Eph. 5, 5. )

L181.n.2

Ad adjutorium tantum Deo apponet, quantum

"uditio.

nos addiderimus ad ftudium

1.148.n.15

An auxilium a Djeo contra injurias perere liceat

"dudlando cur magis ; quam legegdo recreemur

1.899.pr.8

11.740.n.7

Auditioni quat&mis przílat le&io libr

. facr,

II

BO

.155.n,8

Audinio .qu'atken'us præüat*orationi II.

I60.n,5

-Balgylon.

—

Auditores paucos ft habeat concionator , curare

non debet

;

Venies usque ad Babylonem.: ,. ibi liberaberis ( Mich,

»* Ro

L360.n.13

. IO.)

1.509.n.4

Baccaldurmtus.

4fudi filia. 82 vide. , 69 inclina aurem , €9c, ( Pfal.

Quzfliones de Baccalaureatu

Hi.74.n.4

44 11)

Bacchanalia.

Avr.

1I.579.n.37

Quid ?

1.186.S.1.n.1. Origo ibid.

Conceptus inde predicabilis .T, 1018. n. 21. 22

funt facramenta diabpli

1.195.n.6

U£E$

Qualitas

L187.S.2

Currdentibus careant

Avium admirabilia

I. 891.prob.16

Fuga & odium I. 187./ . 2.n. 4..& S.

2. 1-1.

1,658.n.42

188. $: 4. n. r.I 190. $. 5.L194. . 11. n. 1.

l.195.n.4

Nioui- du laqueo comprehenduntur , fic capiuntur

Oc3nos T

homines - &c.

Damnum I 187. . 2, . 1 1; I. 188.

dugüffinus,

L185.S.13.n.11

I809.n, fO

Türpimdo

L.195.n.5.feqq.

Hujus Cor Angelis traditum ; ad San&us , fanftur

Motiva ad eorum fugam

l. 190..7

&c, palpitans

L.234.n.15.

Media ad illa eliminanda

1190 $7

"Avidus.

Quomodo excufationibus

debacchantium . oc-

currendum.

Noli avidus ej]þ in omni epulatione ( Eccl. 37. 23. )

- Lr9r.Sy.g.n.1

L873.1.3

Quomodo paffio Chrifti per Bacchanalia reno-

"Aulicus,

vetur

L192.S.10.n,2

Aulica vi;a periculofa

Il 23 S./I.-xsb n4.

Quid hoc tempore agendum 1193.S.10.n.4.5

N

tU'

Et plerorumque Scriþtzn:æ $. Locorum.

Stultitia debacchantium . *

l, 194. $. 11.n.2

Barba pro fcapulari agnitä

1]l.587.n.295

à Turcico legaro illuduntur

L.196.S.12.n.1

Barjoua

Bacchangfium illecebre fpretee

1.159.n.36

C'urxf*etrus yocätus

1.776.$.12.0.1

Batchus.

Baro,

Baccho facra pica

Baculus,

1.696.1'1.24

Quzflio de Baronibus

11.62.S.7.n.4

Bafilifcus

Giezi pofuit. baculum fuper faciem pü'äri ( 4. Reg.

Quatenus necet , neceturve

11.488.n528

4. 21. )

1.629.n.23

"n foerás in batulo arundineo

l. 580. n, 6

Beatitudo , Beatur,

^i

Balbuties,

Unde

l89 I.n.y.pïbbl.z

Beatitudp —, quid ? 1,205.S.1.n.r, 1.216.S. 10:n.t.

Balueá.

uo$nIig

7d22.n:7

Divifio

- 1. »: 03. þ- I -ncz

Facile ad infernum deducqnt

ACus

| ibid.n.5.feqg

, 1.212.8.7.0.5

BalfaMuw.

Gradus

.2&2.; OD.11.02

Qualitas 1.203. $.2.n.1. 1.204.5.3.

n.1. l. 206.

Sicut Balfamum aromatizanä edorem dedi ( Eccl.

$. 5: l. 212 $. 7..219.n.6. 1.222. S.15.n.1.

: 24. 20,)

1.302. ..2

220. & 12. n. f

UM .?aptz:fmus.

Jucu*nditasf /1.204.$.2.n.14. 1.205.n.25..211,

Q/ui'd

l.197.S.1.n.1

n.30. l.223.n,21

Eft vel fluminis , flaminis, fangui

nis

Ibid.n.2

Dï.gnitas

1,206.8$.3.n.36.1.213.n.21

Ceremoniz baptifmum antecedentes. 1. 197.S.1.

Uulitas: beatitudinis confiderate

1.204.S.2.

.. 3. concomirantes 1. 198. . 1. n. 9. fubfe-

n,13.1.205.n.20, l.zop.nuy. l219 . 15.

quentes

.lbid. n. 12

l.223.n.14.

Fonti comparatus ]. 200. & 9. n. 2, Pifcinz pro-

Defiderium

lat 1. S.6.n,I

batice Ibid, n. 3. Jürdanï fuvio.

Ibid. n. 4

Perpetuitas & agternitas

1213.n.22.1.55,8.2.

Qualitas 1.198. $. 2. & . 3. . 1. T. 190. S.4.

n.3.1214. n,9

. 200. V. 5. D. I

Magnitudo

l.219 n.5.p.222.n.13

Neceflias I,198. $.2. n. 8. . 199. $. 3.1.5.l.201.

Preguftus Beatitudinis per ecflafin vife

1207.

R USOH.II

feqq,

9..5.n.8. & $. 4

Modus acquirendi 'beatitudineh;n :

1l220.n.8.

Uulitas l. 198. $. 2. n. 1o. l.16

n.6.].200.S.5.n.5

feqq.

Dignitas I. x 98.S.2.n.15.

1,199.S.3.n.10. l. 200.

Ad beatitudimnem certo obtinendam optimum

4 n 16. 1200.S. 5.n.14.

qnedium vulnera Chrifti

lll. 500.S$.5.n.10

Flaminis

.200.n.18

mat

l207.

Sanguinis

l.200.n.19

Eandcm' ipfe demon maximi zfli

n.7.L.219,n.5

Motüva & Media pro baptifmo recipiendo 1.

Exempla ea fe indignos zílimantiu

m lorr.S.6.

201.$,6.& 7

n.2,4. ll.11.$.6.n.2.3

Differentia inter baptifmum Chrifli & Joannis

Comparatur cone

l.218.n4E

l.201.S.8.n.1

Eit fons vite

1.218.2.5

Inflitutionis caufz

1,201, $ 8.n.2

Motiva ad bearitudinem qu:rendam — l. 213.$.8

Cur aqua juffum baptizari:

l. 201.$.8.n.2

Labor ad beatitudinem obtinendam brevis 1

d

Officium baptizati

1.22 1. 5.8.n.3

214.n,IO

Effedus baptifmi

1.202.S.9.n.t

Via ad eam pertingendi facilis

l2 [4,D.II

Primzvam bapiifmi gratiam nunquam perdidiffe

Media ad eam obtinendam

dicitur Ánton. Corref.

l.215.$.9.

)1.217.

L 274.2.10

n.3

Bapufmi virtus in corpore

11l.536.n.29

Cur a Chrifto gaudium plenum dicatur

*1-

7217.

Ad baptifmnum mirabiliter perdu&da puella III.

n. 5

554-n.132

Corona beatitudinis duplex

l. 217. 0. 4

Àn Deus fupp'leat * defe&tum parvu

lorum fine

Quirique fontes , ex quibus gaudium beatorum

oritur

baptifrio morientium , eisque gratiam largia-

l.'u 2 19- n 7

tur

1l.353.3.28

Beatorum pulchritudo

1,213.5.8.n.4.

An liceat baptifmo fanguinis ingerere lll.

voluntas femp

er impïetur

ibid. n, 4

Beati funt Reges

ibid, n. &

Aquz baptifmalis elevatio

.I2.n.3

impaffibiles

l214.n. 5

Baptifmus lacrymarum

ll.r4n$.3.n.11

eorum fumma aeilitas

1l.214.0.6

ngti&erium miraculofe aquam fuppedirans ]

fumma unio & concordia

ibid.n,7

199.n.5

jucundiffima focietas

ibidin.3

x d

feptem eorum bona in gloria — ll, r z. $. g. m.x

Baptizabantur aï; eo in äordqie &c. (Matth. 5. 6.)

'Bfea'tu? anre morrem dicendusnemo — 1.797,$.7.

.202.n.4.

oüvclor &9c,

LC

;1.10.11.1 14.n.8

Baptifmo habeo baptizari ,. €7 quomodo c

1.300.n.12

Beati, qui non viderunt , €? crediderunt — ( Jo.20.

Barba,

N

20.)

l. 205, n. 25, 1. 820. n. 12, ll. 19.n. 6

Prrfb]emaiïa de barba

l. 889. pr. 29. feqq.

n. 31

Becfta ; qua credzdïii » (Luc,1.45.) l. ro1c.

taius

Index Berum memor abilium ,

Beatus efl vir , cujus eft auxilium abs te

1I.846.

Fratres. molite. deficere bemefacientes

11.845.n.7

al

. Beneplacitum.

Heati , qui habitant in domo tua &t

( Pf. 83.5. )

Dei Pmmmm praftanttfimum

IL 37. $. 10

II. 18. n. 5

n. 3

Benevoléntia

Beati. mortui. , qm in Domino moriuntur. ( Apoc.

14- 1]

1L.30o4.n.7

Quid ?

1L.165.6$.10.n:3

ä;

Beati immaculati in vita

(P-) L216,n.7

Benignitas.

!

Beatius eft dare , quam accipere

(A8.20.35-)

Quid ?

ILr61.S.i.n.r. (v

. liberalitas.)

1.666.n.12

!

aj

Beftialitas.

DBeelziebub

Quale vitium

1.197.5.1.n.2

Cur demon vocetur

1.495.n.22

Beihania

Behemoth.

Eduxit autem £os foras im — Bethamiam |&9c

H

Bchcmodu defcriptio & fignificatio

L.45.n.16

573.n.13

Belifarius.

Bethe[da.

Hu]us fatum.

1.25.8.5.n.4

Bethefdæ in pifcina probatica commorantes olim

Bn/?um

aml mmff)z adumbrant

1.65.n.8

Ad bellum proncxfcenuum amori Lacedemonii

. Bethlehem.

V1€hmas faeiebant

I 259 n. 20. ( vide ira. )

Cur Dand aquam cifterne Bethlehemitce bi-

bere noluerit

II. 486.n. .20.p-490:n. 38

Unde bella' & litesin vobis ?. (Jac.4.1.) 1.636. n. 1

Brthjkmztæ

Benedi&io.

Horum cunof tas punita

IL r19.n.5

Benedi&ionis baptifmalis ceremonia L. 197 $.

Bibere.

I.n.7

Acetum Chriftus propinatum bibere noluit

Bened1£ho facerdotalis , ceremonia matrimonii

( Matth. 27.)

L19.n.7

1I.297.$. r.n.5

Ad benedx&ienem in temporalibus obtinendam

.szha ( vide Scriptura S. )

II. 350.

Biafphemia.

opumum qmnedium miíericordia.

n

Quid?

122451111 H75n4

Cur Deus arbonbus & plantis non benedixerit

Divifio ejus

")24.

.1.0.2

L.184.5.13.n.7

Actus

Izzargsïng

Cur in mxH"a defun&erum populo non benedica-

Eft peccatum ad mortem -

ag n

tur

l

kow u6

L.311.q.18

Qualtas & gravitas

1.224.$.2.n.1. I 277, $.3.

i

n.1. I')D'?ïgönl

Benedixit. diéi feptimo

Ill.131.0.10.11

Damnum n 223 $.2. n.14. L. 2206. $. 3. n..20.

Benedicam . Dominun. i. omni tempore

( PL 33.)

14227. y. A. n. 18 L. 232. $285

I1I.525.n.5

Fuga

1.226.8.4.n.1. L.232.$.5

Benedicite Domino. omnes Zingeli &c

( Pf. 102.

Pcenaap Turcas 1. 235. $. 11. n. 1. L. 236.$.12.

a5, 217

1II.576.n.27.1L.578.n.31

s

Benediftus qui venit in. Nomine Domini

I. 67.n. 3

Chriftum blafphemantis pena

1.232.n.49

Beneficentia

BlaiPhemre exeLrandæ exemPlum

1l.68.$.6

Quid ?

Hlöïglnr

n:2;6 7:

Ef le tà

1.225.5.3.n.11

Seventate potior IIL 597 n.366. ( vide Liberali-

tws. )

Pc]ores reddit canibus & aliis beftiis L. 225. $.3

Beweficia

nilo

Omnia a Deo oriuntur

1859514n2

Eft diabolo &damnans proptum I 233. $. 7-

Cur maximi facienda

ibid.n.4

n.3

Semini comparata , quod fepe perduur II. 165

Motiva ad fugiendam blafphemïam

L232..7

. II.n,. I

Media

15292 1235($LOD

In quos precipue conferenda IL 164. $. 10. n. 1.

Quomodo blafphemm per Sanétos & alias crea-

uomodo n. 2.

turas coimmmiuttatur

L233.$.9.n.1

Dei coraparantur radiis folis

1859 S I4.n.I

Giravitas blaiphemlæ unde oriatur

L.234:5-9.

Dei amoris incitamentum funt

1.248.n.10

n. 2

An ob beneficium uni "Trinitátis perfone magis

Cur blaiphemantes ]udeis deteriores

234

obítricti fimus , quam alteri

1IL.329.q.1

$.9.n.3

Utilis modus Lei benehcm meditandi I. 858. n.4

Cur neque in hoc neque futuro feculo remitta«

Beneficmrum pluralitas caufa damnationis III.

tur

ï23,1n4 & pag.23 5..10:1.3

549.n. 100. IOI

Modus curandi

L234.n.5:

Qualis obligatio oriatur anime ex beneficiis ac:

Lapidationis poeria & gravior merito blaíphemo

cepns

1.125.n.12

infligitur

L2344.I0.n.I.

Beneficium: celerius fenefcit apud homines ll

Cur tam grave peccatum

L.235.$.10.n.2

27511;12

Blafphemas voces deteftantium exempla 1. 149.

Vires tuas beneficiis magis fentiant inimici ,

a n

n3

quam inj uriis

qox »

l.147.n.11

Qui blafphicmaverit im Sp. $. &c. (Marc. 3. 29. )

Beue fecit omnia , /urdos fecit audire €8c

]l. 120.

1.338;f. 3

n. 13

ddmong

E plerorumque Scripturee S. Locorum

Jmone ilos memiuem blafphenare . ("Tit. 3. 1.)

Breviloguium

1.236

I2.n.7

Cur amandum

1l.182.n.13

Boanerdfs

Duccella.,

]a(.oïn & Joannis appe lauo

1.362.n.2

Poji buccellam introivit in eum — fatanas.

l. 336

Bonus ,. Bowwn ,

Bonitas

2.n, IO

Bonus quja ?

1.796.$.7.n.8

Bmephaius

Facillime bonus eris , fl ea vitaveris, que vitupe-

Alexandri M equus

1.65.$.8.n

ravceris

l.142.n.26

Dufones

Cur bonis viris mala accidant .

1.909.n.92

Infi gne ohm Gallie

l.279.n.2

Byffus.

Bonis potius, quam mahs , infidiatur demon ,

?

x

cur

1.49 1.n.10

Byffinum effe juftificationes San&orum ,. quo-

Quid opus , ut fis bonus'?

1 2)6 an.S

modo a Joanne dicatur

1836513 n. 13

1l.811.n.3

Bonum tuplex

Bonum in terris hon eft preter gratiam — l. 810.

C.

Sïïnï

Nulli hominum ob ullum temporale aut fpiritua-

Cadaver.

le bonum invidendum

Ill.

O.n. 30

Bona altamus quomodo quls Pof lidere Poiï't

Cur anuqm cadavera in cineres ac pulverem per

1.677.n.46

ignem reduxerint ?

11l.486.n.21

Celibatus

Bona temporalia Evcharift. acquiruntur 1. 757.

n.7

Ejus commoda & incommoda

11 473112

Solatia circa amiffionem bonorum temporalium

( vid. mulier )

111.209.S. TO

Capa

Ddþof tio bonorum ante mortem facienda lll.

Eas averfantes

1.926.pr. 2

.556. n. 141. aliis non committenda ibid.

Cofar

n. 142

Reddite Cofawi quae funt Co[aris

( Marth.22.21.)

Ecclefie bona temporaha cum dedir Conftanu-

l1133n4

nus , vox ominofa audita

1-18.4.n.8

Cain.

Summi bovu Poffemo quomodo obtmeatur h

Per levius peccatum a diabolo ad majus fedu-

&us

196:$.6.n.2

II.316.9.8.4.

Amor fummi bom affeQivus , effechivus. ibid.

Ejus facrificium cur Deus repudiaverit ? 1,883.

Bd

n. 8

Bomtas De1

1.531.$.3-n.10. 1.537.$.12.n.1

LE ]

Bonitas omnium creaturarum in Deo eft. 1. 557.

Omnis , qui occiderit Cain , &8c

( Gen.4.15. )

S-12.01

1.403.n.8

LE E

Calmmms

Nemo bonus , mifi folus . .Deus (Marc. 10. 17.) l.

Quatenus & quomodo a calamitatibus liberatio-

152.S.1.n.1. 1.538.n.5

nem petere liceat

Ill.50.n.103

Et 'uzdzt Deus ,. quod e[fet bonuum , vel :

L'idit Deus

Calammns

cuu&la, qua fecerat ,. € erant valde boua, (Gen.1.)

Lingua mea calamus fcrib 88c

(Pfal.44.) H

1.627.n.10.1l.571. $- 14.n.I

186.n.5

Venewmt mihi omnia bona pamter cum illa (Sap.

Calcaneum

L RE TE

3 401 n.

1846 n.4. ll. 399-.

Tu iufidiaberis calcaneo egus

( Gen. 3

1 5.) lL.

. MHl

40. n. 2

305.n.7. 11 484.n.8

Hic diffamatus eft. , quaj' diji pajfet bona jua (Luc

Calceamentum.

I6:.v23.9

SES2.P

ANolite portave facculum , neque calceamenta

( Luc.

DBorromauy.

1.645.n.27

104:),.

Calculus

Caroli

Borromai infcriptio fepulchro ejus &p-

pofita

1385.S.12.n.1

Calculi dolor cruciatuum infernalium monitor

0S

1l 1 1.$.6.n,4

Calia

Symbolum juftitie . Dei

1,538.n.6

Now

Hic eft calixc fanguinis mei , novi teft

Il. 584

n.7

L 232 0510

Ubi non funt boves , prafepe vacuum

*

171.$

Calicém falutaris accipiam

nh-—(

Poteftis bibere calicem €9c

( Matth. 20. 22. ) II

Brachia

JÀ3. h. $3. 14

Unde fic didta , eorumque partes & compofitio

Pater fi pofibile eft

ivanfeat a sme valiw €9c,

1.906.n.19

(Matth. 26.39.) 1L577. n. 28. 1. 693. n. 6

Problemata de iisdem

lb;d

alor.

Braclunanes

Problemata de calore

l. 722.n. 129

Horum origo nobilis vel Regibus invifa

l. 64

poxcs

n. Io

Dreviarium,

Non g/Z qui fe ab/condat a. calore ejus

ï?,s:)flö

Utinam e[fzs calidus aut frigidus

]'2733:113

An pro breviario: liceat profeü"o eleemofynam

f

petere a Parezmbus vel amicis

l. 774.

1.28.0.23.24

n. 8

b 3

Cmm»

,

Index Rer um memor abilium ;

LE Ed

Calvities

Problemataá de ea

1.888.probl.20.feqd

Capilli tapitis veftri omnes mume*ati. &c,

lo E"L

Calumnia

$. 3.n.6. 1572n5

Capitalis Caufa.

Ejus radix invidia

ll. 0.n.6

An cóntra calumniam defenfionem petere liceat

In ea clrcumfpe&e decernendum

ll 135.1.7

1,740.n.6:7. ( vid. Detradio. )

Caprà , Caprea.

Capre laCte educatus ut caprafaltans — lll. 595

Calx.

Ü M x

h. 354

Anua perfufa cur incalefcat

1.713.n.26

Camelüs,

Pilo$ caprarum , pellesque arietum, &c,

( Exod. )

Saltans

l!l 607 D.445

l.220.n.6

Campana

Fuge ,

diefte mi , E? ajï milavé tapre (Caht.g.)

Admiranda

TR 433

1.276.$.8.5.4

Ad campanule figium Alph. Rodriq. cogitatio-

"

Captivitas , Captivus.

nes

1.350.n.18

Captivos liberans mifericordia — ll. 3*21 n. 55. l.

Cur in feria qumta usque ad fabbatum campana-

rum fonitus fufpendatur

1264.8.7.n.4

335.n.76.1l.242.n.67.l!

:346.n.18

Captivi per S. Martialis reliquias liberati III. 2371

Campana , quze pulfabatur in Brütiis ab eo , qui

n.3

vellet agere contra mg1 atuiri

125.$.5

E captivitaté trium fratrum miraculofa liberatio

n.8

C'omdela

]1l.550.n.109

Candele ardentis vertex cur veheinentius urát

Captivam duxit captivitatemi

1.573.n.14

^

Caput

quam bafis

17131117

Candelabruin.

Animalium cur leoibm

l 887 probl.3

Facies. candelabruin d/uäzle de uwro (Exod 35. 15,

Humanum concernentia problemata

1.886.

156559111

n.I

Humani divifio

1.886.n.1

Et converfus vidi feptem candelabra aurea

1.358.

n3

Capite plexorum Martyruim exempla

ll. 284

dU

fi. 10. feqq.

Cur locorum que femel adiit , adeo récordetiir

Cur capite mclmato Chn&us emiferit fpiritum

l.927.pr.8

LE E

1301.4.14

E]us lingua cur vulneribus falutaris

l.892.

r.12

Caput méum plenum. eft. vore €9c

1.43.$.14.n.2

Fides in occifum heruni

11.607.n.441

Caput gjus & capilli erant. candidi

lll. 477.n-T.

VindiQe minifler

11.606.2.433

Caput ejus aurum-optimum

1.39.n.

Nunciü munus obiens

Caput cum pedibus ejus €9 mte]hms vorabitis T

111.607.n.439

Bajulus

ibid. n. 44.

765.8.2

Menfe ítru&tor

lll.588.n.301

dpfe eft caput corporis Ecclefie

l.194. $. 11.n.2

Rex conftitutus

lll.601.n.406

Fabula de cane ovetm vorante

l.51.

,B.n.8

Carbo

Canem Raphael non otiofe fibi & 'Tobiz filio

Ardeéns cur rubefcat ?

l7:2m.27

adjungendum putavit.

* 3

l.106.n.6

Ignitus (1f.6.) figura Euchar.

l[[)t.n()

Carbones fuper inimici caput congerere ,.

Llld ?

Mlior eft cánis Vivus leone mortuà

i4oh8

ll /6 n.12

Canities,

Cur Seraphm1 (1f. 6. ) parboneniver altini fuis

Problemata de eà

1.887.pr.1o.feqq

manibus non attre&tarint , fed forcipe ufi fint

Ex pavore nocturno

865" 2Í

l. 348. 0. 4

Canomet

o

Fis parentes oflenfi

111.592.n.335

Denigráta eft Juper Carbones facies £orum

1572

Canticum , Cantus.

n.3

Problemata de Cantu

l.gor.pr.1.feqq.

Carcer. -

Spmtuaha cantica ad orationes relata

IL.609

Carceris zrumnis confe&torum Martyrum exem-

n.7

Pla

Cafdo.

1.295.n.113

In cantum Íacerdotum blafphemus punitus — 1

LE E

228.n.20

Si ad cardines cli fueris diff patus &. (Deut.304.)

:509.n.5

Canticum movum wirginum nemo polerat dicere

]

Carnevale,

282.n.7

Ejus etymon

Caró

l. 195. n. 5

Capillus

Unde ?

1.886.n.2

Ejus natura, diverfias, & problemata de ill

Problemata de capillis

l. 887.

L 911. n. 36

Quid per capillos Ezech. 5. intelligatur 1. 184

n.6.

.183.n.2

Abflinentia acarnel 9. tit. I. tot. Quatenus pro-

futura

L to.n. 15

Differentia inter capillos Magdalenz & Abfalo-

Carnium efus an in morbo licitus

l. 682.

nis

1.184.n.6

n.63

Pona

FEt þler orumque Smptuw» $. Locorum.

Pona violate a carmbus ab&mennæ

Lri2.n.26

Cafhtaus ]uvemhs Præmxum felix matrimonium

Carnem vincit obedientia

1l.570.n.4

1II.302,$.8.n.7

Carnis mundities in lilio confideratà

184.

Remechum ad caftitatem efficax obedientia

l,

R CM

n,14

654.0.72

Cafirum.

Ufrms caro corruperat viam fuam ( Gen, 6. ) I.645.

San& Angeh unde iï:. ditum

1,96,n.40

n. I8

W one

- Caro ccmmpæfczt adverfus fpmtum

I 130. n, 15

Carnem tuam ue. defpexeris ( Jef. 58

) l- 354

Cajtm Dei fuut luzc

E 580. n. 9

n

Cafus.

In carue mea. videbo. Deum falvatorem smeum

H

Qui flat ; videat me cadat ( 1,Cor.10.12. ) II,

358.n.5

817.n,13

Caro ston poteft quitquam

L130.n.15

Catech:]mus

Qui fecundum carnem: matus. fuerat , per/eguebatur

Quid ?

l, 286,Proem,

eum , qui €$c.

Catechefeos fruGus

(Gal.4.29.)

1I.197.5.9

U

I11,552.n.116

n. .

Miraculo comprobatur

. 1. 552.n.117

Cafeus

Catwhxzare magni momentn munus 1lI, 5o5.$.

Ejus averfatio

P 926 pr. 2

-0.9

Catechum»am

Caftelium.

Jite in cajïellum quod conira. vos eft ( Matth.21.2. )

Catechumenorum baptifmus fanguinis

l. 197.

Il.369.n.6

$. 1.n.2.1,200,$.19

Il 582 Q)

Catena.

lutravit $ Efus. in quoddam cajiellum

I2.n.3

Chn(h, fervxs Dei fuadenda

I1l.545.n.73

Caftigatio.

-

Catledra.

Non debet effe afpera

1I.243.n.4

Super Cathedram. Moufis: federunt Striba:

1.789.

1.679.n.53

n. 15

Caftigationis corpcme ratio

Catholzcus

Corpcms fingularter heroica .

(49.0.4

(ud mort 1ficauo »

"Titulus Regis Hifpaniarum

T. 158. 4.35

I lel eft effeclus e)us mifericordie

1.522,n.8

Catholicorum corpora miraculofe cognita .l

L426.n.27

Conf lia ad corporis caü:qarxonem

53741.37

Camcla

Cajizgo Corpus -

mewn E9 im fervitulem | vedigo

Ti mhebat tertwm garvtem jïellarum

L494-n.14.

(1.Cor.9,4.)

H 5og. n. 7, l. 126. n 6

1527n7

Caufa.

Caftitas.

Definitio

Izöosznl

Nmzl in terra f ne caufa fit

(J*Ob 5.6, )1«579

Divifio

1.260.5.1.n.2

n.3

Aüus & gradus

L.260.S.1.n.3

Cedrus.

Perfetla & confummata que

1262 n,7 8

Quafi cedrus exaliata um i. Libano (Eccl. 24.17 )

Praítantia

1.279.S.10

1,1021.n.37

Comparatur: fpeculo

1.279.S.10.n.1

Celebris

Subítantia & Qualitas

L. 261. . 2. n.1. L261.

Pieri quivis cupit

I 73*" 18

Celevitas, -

$.3.n.1. E279.S.10

Unhtas

12615707 L262.n. r

Celeritate poïiennum e,xemgla ejusque ratio

Dignitas

Iszs 2!113 1262111'2 L285

A 918 pr.8

.n. o

Colla

Jucunditas

1.263.n.28

Introduxit me in cellum wimariam. ( Cant.2.14. )

Neceffitas

^

L263.n.32

L57.$.5.n.9. 1.252,0.3

impedimenta

1.263.n.33

Cenfus.

Fru&us & cífeftus

L280.n.5

Simon , Reges terri a qmlms accipiumt cenfum ?. T,

Exempla virorum , mulierum , con;ugatorum,

3877

virginum &c.

1.264.5.4.tot.

Cenfum

V lolatæ pene

L271.n.49

An fit neceífarium regents inflrumentum ad

Autor Deus

L285.n.9

1Il72.n,12

remp. defer,

Motiva

L22 7

Csphas

Media

1276581 280.n.7

Tu vocabens Cephas .

1823.$.13.n,15

Aícetica

1278*59

- Cevobrum,

l. 279

1.889.n.3

Donum caflitatis quomodo obtineatur

Ejus defcnpno & qualitates

Partes cerebri

ibid. n

p

Caftitatis voti fru&us

Izzgns

Problemata de eo

ibid.probl, r.feqq.

Margarita caftitatis fymbolum

Y291] 15

Ceremonia.

1.

Caflitais pericula vitanda

III. 554. n. 128

In ceremonias äc

ras blaí phemxæ Pumtæ

Ill. 563.n.175

228.n,29

Caflitatem probans 1gnis

1259

13,n.2

Cereus.

L274-n.9

Cur non cereos, fed lampades in templo Jerof ol.

Fam prodit faturitas

ardere voluerit Deus

I.510.n.12

L19.n.10

Cerei

À caflitatis amoxe lapfus Origenis Ill. 546. n. 82

Index Kerum memorabilium,

j

Cerei ufus in mortis hora

147 5.n.146

Aquitas

1.240.n.38

Cerei ardentis in. manus traditio ceremonia ba-

]ucunditas

L.241.n.51

Pufmatm

1.198.n.13

Dignitas

1.241.n.58

Facilitas

Cereüs pefchalis quld fi gnet

L304.n.15

1.241.n.68

Quefliones de cereis varis

L292.S.5.n.4

Exempla amoris & charitatis Dei

1.242.feqq.

*qq

Ob duplicem caufam Deus propter fe diligen-

Certamen.

dus

1.240.n.45

Spmtualc&ems arma l. 833. 5 12.n.

feqq

Motiva ad amorem Dei

1247 S.8.n.1

Media .

Taurorum vix afpettare tutum

B 583 n. 10

1249$9

€

3 o*

Afcetica

L249.S.10

Quid requiratur ad unionem f. chantatem Dei I.

Bonum ceríamen ceriovi &c. (2. Tim. 4. 7. ) 1.

250 n.2.

944:n.3.

Natura divine dxle&wms

L^— ii s o M o !

Cervus

L.251.S.10.n.6

Modus re&e diligendi Deum

L25r.S.10.n.7

Signa verz . dilectionis

L25t:n.9. € 2^52.n.4

Quomodo a canibus fatigatus Prlfhnas fibi vires

Eít medium ad obtinendam falutem

I215.S.

reconciliet ?

1 144.S.10.n.1

9. n. 3. ad effugiendum infernum

II.16.S.

Quomodo cervi ad infülas tranent

l.63i,n.íi

IO.D.Í

» x

Dei & fraterna facilius pe£ cognitionem fui pro-

Quemadmadum Cervus dejïdemt ad fonfer aqua-

movetur

1.332:.9.n.3

vrüm , &c.

(vid. Dileflio. )

L237.0.1

Cetus.

*ä*

Comes ejus pifcis albus

l.i1r.ni2

i

Majorem tharitatem. wemo habét , quam &c.

!

Chami

631.S.15.n.2

Si linguis ltominum ioquar , tharitatem autem. won

& patre maledi&tus figura detractorum

l. 526

hab. (z Cor.15.1.) -

IIgSng II. 182.

n.7

n

Chmuæleon

Cur pro variorum corporum atta&u cáloreri

Qm mauet in charitate y. n Deo manet. ( 1. Jo. 4

vanet

16.)

IIgsnlo 134806

Chaunanaa,

1.898.probl.8

ZAqug multa* mow poteruni extinguere. charitatem

(DanS'z)

Hl&orxa ejus expenfa

1583.n 9

Cherubini.

L60.n.41

Charitas.

Cur inter omnes virtutes excellennfï' ma') L.250

In templo Salomonis quid figurent I ,628.n. 18

* oxt

n.4

Eft anima Ecclefiz

1.255.n.6

Et collorgvit ante paradifum . Voláptatis Cherubim

Ejus vinculum contemptus opum-

L1i70.n.9

(Gen.3.ulr.)

1.492.n.2

Fraterna medmm ad dzmonis infidias cavendas

Chlamys.

1.488.$.7..3

Chlamyde purpurea cur Chriftus indutus 1

Charitas & prudentia facit, ut fimus omnium

HXX

297 19.q.2

nationum

l1454

Patientia in affliCtionibus ; jadura & morte cha-

Percuffit: cor fuum , €o quod abfcid ]Bt oram chía-

rorum. vid. Patientia.

wydis (1.Reg.24.6.)

1525n"

Cholera.

Ubi charitas , ibi invidia nidificare neqult l

55 $12n3

Quzfhones de cholerico temperamento IIl

Sepe videtur effe chantas , &eftfenfualias !

146.n.30

137.n.7

Chorec

Charitas penas purgatori iminuens ll 109,

Quid de choreis judicandum

Lrg1.S.9.n.4

n. 19

Chorearum volupras pie expreffa

Li9r.n.5

Diminutio cupldltaus augmentum eft charitatis

Chorearum & cathare noxa

L188.n.11

l. 133. n. 6

Chorez per annura mtegrum in peenam conti-

Charitas igni comparata 1. 253. n. 5.6. auro n. 7

nuatz

1196 n.I2

Charitas S. Elifabethz

Il. 86.n. 18

Chorearum infelix exnus

Ui. 569.n.196

Cur modoe tam perfe&la non fit ac olim. 1242.S.

Earundem laudabilis fuga

ibid.n.197

5.n.7

Chryfma.

Charitas Dei.

Ejus compofitio

1.389.8.1.n.2

Definitio

1.236.S.1.n.1

Natura & effettus

1.392.8.9.1.2

Dn 1( [0)

L237.3

Cheifliani/mus

Actus

1.237.n.1.feqq.

Quid ?

L.317.S.3-n.1, I.157.$.9.n.1

Eft lonce fimilis

l.245.n,26

Chiiftianiffimus.

Cavía moüuvg

1.238.5.2.n.t

Titulus Regis Galliz

L. 158. n. 35

KEffetlus

1.246.8.7.n.8. 1.252.n.3

Chriftianus

Qualitas & natura

Définitio

l. 238. .5-n.1. L146.

T

L317.$.1.n.1

n,1. 1.259

3

Qualitas

131752&3- L318.54. 1319

Utilitas

1.39.n.23

D. I

Dlgm-

Et pler üï'*ï-'*ä?.?/] "e Scer æptsz S Lacarzzm

Cicuta

Dignitas 13 17 S.Mns &ggn ILE 318. n.12

s

L:316.5. 5.n. 2361*;7

UU litas

I. 318. n. 10

Vefummr ea fturni , nec moriuntur IL 120,

n, I4

Officium veri Lhrdh&m

:,IQ g BnsT.

I? i17

Czlma

Quam turpe fit vitam cali nomini difformem yi-

Ciliciorum antiquitas

11.599-n.4

verc

Per cilicia mortificatio

Lr50.n.4

L.319.$.5.0.3

Chriftianz mhg onis fignum occultatio operum

Ciniplus.

(

II 147571*1.3

Clwg/ïus

Et ji'm: Cm phes in auiper/a. terrà /Egupti (Exod

Defitido

Igon 1.n.i

1:6)

L. 527. $- 14 n. 1. (vxd Scmzphes )

etates

Preiï

Jzoælnä

Nomml 520 &« n; 5. 1.322. $.3. n.10: L328.

Cinis

h. 3. feqq.

«

ïgoggiïng

Qu eítio de cmemb*u&

1.295.$.

$.6.n.t

("'w ïmramm olu:)

l

Dïm tas

3'»031:113

LR E

Homo-

|jeus

L325.8 71

"Itia ejus officia

.327.5.10.n.2

Cinerem tanquam ganem mmducabám. ( PV. vor.

1149!1147

Adjutor

L321.n.23. .322.n.10

II.)

Advocatus

La2 Injg

Circuli

III 59-n-3

Invocandus & colendus

. 1.326.$.8.fi.9.

Imyem Germamcx

Circumcifio.

L.328.0.5

Am

dus

1.321,n:56.1.323.n.

24. 1.325.

ie. Mornücatlo

H493$In1

Q

imis Chrifli

a?

n.?

123

6.5.

JAi1.L32

Quæfhunculæ de cn*cumcu" 06 ; mpr

s.l

U

9.S.12.n.9

N 128953

r:

^

Imitend

us

L321.1.44.

:

o. L. 325

Ciflernà

N

7.n.IrO

2

25

:

;

g.

1321

$. 12.n.9

Bibe aquam de cifterna tux. &c.

1357.5-7

B.3

Incarnatus

1.320.$

x 4 l

L3

*

P

1 .gqed,

Citat:o.

132 751!01

Exempla amantidim , imirantium &c, Chriftum

quaténus poffint authores

L 524 $.5

Cltan pro concmne

Media ad F hmüum amanäum

* L 326.$.9. n.5.

Pmäam ;« quomedo ?

1.360.n.10

ibid. n. i

IK; uïdvühül

OHma tria Chrifliano erga Chnfhxm exercendá

Ci tkwm.

*

Y

L3:7.$.10.3

Cithare & chorearum noxa

188.n.r&

omparatur rori [ 327. $. t1.n.2. SohL

d

126409

328.0.4

Fieura Euchariftize

3

IH. 1i60.

Ornnis CHnih attio noftra müru&m

m.7

Cwþtaäor tibi ih cith

ará Deis (PU. 42.

5.) I

510.n.I4. 1I.643.n.13

Chríh Pater cur Plïiïüa S.-non dlcatur cum

.Exzwge pfaltermm in cithara ( Pf.

æoyg)ï

ö eo tamen &(:dküä jtus

331.4.3

021.n.38.

Difcrimen eorum qui militantfub vcxxlïü Cüm&l

dmunt 4n bonis

& hc»rrmmm

H[..g.ox ri.5

Teueut tympmum 6; fzthamzm 2j

1. 78.

ä/æääs

1.188.5.9.n.

Chiittus in perfona jofegh defcrlpms

ée

Czwtaï.

n.8

hnfn nomefá in inferno bïaiþheman omnim

horribilifimum

1IL10.n.35

Civitati donandos quomodo prebaverit Cato

1L140.n.5

Quatuor tradentes Chriftum in mortem

li. 39.

.H.8

Quæümncs de civi tambus Germanie — llI. 65:

y

n. 12

Cibus.

(V Re publica. )

Quomodo econdiencdus

us 557 n. ï4.,€)

Meníura in cibis lervanda

L873-V.10.n.7

X

RoX

Ciborum ele&io in morbo an licità

L682.

n.63

Ingredientue per

porias civitatis Auijus Reges &6

(Jer 17.)

Pro cbi abílinentia regule

L. 15. 5 [0:n. 4

Principes. &c.

1.213.$.8.n.r.

( Pf. 126.)

a * h

Nifi Dominus cuflodierit civitatem

:l 581.n. 8

Czbarw&, & vïwæ ; & oniis afiao. (Eccl 33.25)

21. 106,)

1.678.n.52

ifmtas im quadro pof ita ejl ( Ápoc.

1.222.n.13

(,zmmx.

Clamor.

Cur in c1camcxbus homintm pilus non crefcát ?

Cur clammc magno Chn&us emxfemt fpmtum ?

"

,387 Pmbl 9

1

ï 301& q. 13

Cicero

c

Clavá;

u qu.n 2.3

Ejus opera commendata

Iulex Rerum memorabilium ,

Clavà

-moxs

Domini Dei tui celum e. (Deut. 4.) L 58r. 5 g.

Clava occiforum. Martyrum exempla i, 289.

n. r

n.56,feqq.

In cælum coafcendam ; Juper aftra Dei exaltabo . fo-

Claudus

lium ,. &c.

(Ifa.14.v.12.)

L.495.n.20

Roraie cotli defuper. &c,

(Ifa 43 V.8

8:)-L327

Hifloria de claudo a S. Petto & Joanne ianato

.II,n.2

( AG. 3.) expenfa

I 566 n.6.1.821,,4

KEcce video. coelos apoertos

L 355. n. 14

Obftugefcite caii fuper hoc. Ge. ( Jer. 2.v.12.) L.

LA

815.n.7

£

Usque quo daudicatis im dwas partes 2. l. gr1.

Peto , ndie , ut afpicias ad cælum ( 2. Mach. 7. v.

n. 3

28.)

L 219.n.8

Claves.

Caua.

Petri quid fignent

dEow o

1.821.n.5

Puxabola de ccna magna expenfa & explanama

1.762,feqq.II. 217.n, 14

Tibi dabo claves vegui calovum

11,579.n.41

Cur Chriftus in ultima ccna proditionis mentio-

Ciementia

nem fecerit

I.343. 513

In hoftlém mira

1IL.578.n.250

S. Cenz eíficacia in morbis

1,158.n,33

Clementia ponus , an feveritas regentem deceat

1l,71.n,11

xk*

G'lerus Clericus

Hæmo quidam fecit cemam magnam (Luc. 14.v.

Clericus quis

111.84.S.1.n.1

16,)

L218.n.x

Clericorum (tatus

lil.2; n.4

Cæptum

Clericorum munus

]l.133.n.4

Clericorum ambitio v. 4£mbitio

Dixi uünc cwpi

(P. 76. V. 1t..)

II.900.n.4

Clerus malus a Poeta reyæhenfus

1ll.541.

n, 59

Cogitatio,

Clypew.

Coeitationum fcrutator folus Deus

ll, r14

- Tulit €? clypeos &aureos ; pro quibus fecit. Kex. ameos

n. 6

1.563.n.14

Cogitationes internas quomodo coenofcat dia-

Dedifli imibi. clypeum falwius tue. (2,Reg.26.96. )

bows

9o. n. 5

IIo

f5

Cogitatio quatenus fpecies orationis

ll 609.

n

Cacus

.Cur ceci, calvitiei expertes

1.888.pr.23

Cogitationes impure & morofz deleGlationes in

Cecus flatuarius

f

111,573.n,225

iis aCtus luxurie

11[975[:134

Cecos fetus cur aliqua edant ammaha l. 895,

Cur inutilibus & malis cogitationibus Deus ani-

probl 15.

mam vexari Pa üatur

1.646,n.23

Caluni Cahtes.

Celum pama

l.215.n.16

t

?&s*(»æ

ll. 100, n. 16

Via ad cclum compendmüfïïma monfílrata 1ll.

Cagstsüwæss ]aftamm judiciá

8. n.26

Optima ad ccelum via obedientia

1,570.n.2

Cognztw Dei

Ad colum obtinendum violentia neceffaria ,

670.n.25

Et media ad Deumn cognofcenäum

L.535.$.8

Quomodo

regnum celorum vim patiatur

n. Io. & $. 1e

. (Matth, 11.12.)

1.835.n.13

Cognmo Dei anime vita

lr 8.n,4.

Ad cognitionem Dei breviffima eft via cognirio

Cæh aípe&tum impedit occupatio terrena lll,

fui

597.0.371

133')59011)334513!18

Duo oflia in colo

1..358.n.6

Coli empirei diflantia à terra

1.222.$.13

$: éognoviffent , wunquam Domiw glorie crumfi

n. 2

iffent

[3. Cor, 21

1,234.1.3

In colo empyreo quilibet habebit locum fibi af-

fignátum proprium

1.204.$.3..15

Cogwitio fui.

Calum afpernatus Machiavellus , quod pauperes

Definitio

:330,S r.n.1

inibi

Divifio

ibid.n,4

Il $.74.3

AGus

Coelum non afpiciunt. aratores ZEgypui ll. 521,

ibid.n.5

; 10 n. 3

Qualitas

133053&3

l. 332. $. g. n 1.

Cælerum motio a&us gubcrnanoms

1.570.

3745 13.n.I

n.9

Neceflitas

l.330. $. 2. n. 4 1.332. $-8.n.2.

Cælefhs pátrie memoriá facile reprnmt cupidi-

1332

.04n. 5. l.334-

13.0,9)

tatem- habendi

1.179.$.10.n.2

Utilias 1:330..2.n.5.

L3231.

. g,n.10. l. 831.

Coleftium rerum pulchritudo medium ad ocu-

$. z:n.3. 13345

.I3.n.8

lorum cuítodiam

Neceffitas

11,594.n.1

. 331-

33085

Golitum

ultus in morte

1.477.n.153

Jucunditas

334

13.n.123

Dieni-

L]

Er plerorummque Scripture S. Locorum.

Diguitas

S.1I.m.2

Exempla

L331-. $. 3. n. 17. 1. 333.

1.331.$.5

( cnm'f

Motiva

Media

1.332.8.9

Quæf]cipnes de Comitibus

H1.62--5.7;n-2

-

1.333.5;10.

&5.11)11.3

In quo confiflat

L.333.S.11.n.1

Cometa

- Quilibet exr fe querat:

1Tu quis es ?—, L.333.S.12.

s

n.2

amorem Dei

'Problemar*ä; de Cometis

I.yz?.n.)l'zs

-C?gnitio fui ii)fïus incitamentum ad

Comete mortem Principum fere P

o,rtendunt "

1.249.-5.9.11.2

- Colaplus,

104.5.;4.n.14

Co&mitas.

Colgphis 1&1 ,cur ignem cernant I-.7 12.n.14

vCollige-re.

Absque- fanGitate periculofa

u... I 75 :506'1102

Commemomtio.

Cälligeife fe' nunqïlam ; Ípecies acediaä E 35

$.1.n.2

Hoc fatite in. meam. commemorationem

lll. 127.

Colloquia,

-

n

Subditis interdi&ta

II.I43.S.5.n.'2.

Commendatio.

Colloquiis bonis interfunt Angel

1 , [purcis da-

Tmones

Ad colloquia fpiritualia inflituenda le

&ionis uti-

1.07.n.47

Non , qui fe ipfum commendat , probatus eft ,

litas

l. 141.

1L.155.n.6

fed quem Deus ?ommendat

n,2E

Colloquia inutilia querere & frequentare , fpe-

Commotio,

cies acedie

L.25.$.1.n.5

diabolus II.

Colloquio facrilegorum | fe mifcens

-

ANon in comm—otione Dominus

( 3. Reg. 19. ) II.

Col)um.

ScnOZI

512-S.14-n.2

Problemata de collo

L.903.n.12

Commum'cqtia.

Coloy.

De Colore problemata

Bonorum quomodo fat inter pios

1.677.

1.897.Probl. r.feq.

Colore violaceo cur Ecclefia utatur Adventus

Communio.

n, 46

temP orc

Coluber.,

I.zSny.l.q.g

Qualitas

I- 335, So .T[Q no I' 10 3420 50 s.

n, kX

Quafi a facii colubri fuge peccata

(Eccl.22.)

S n s. lsspi

L.276.$.8.n.4

Utilitas 1.335.5,1.'11.4. l.336.

n.I1. l.343.n.16

Columba.

Jucimditas

1.335.S. 1.n.14.

Typus Chrifti

: 1..239.$.9.n.9

Preparatio

Anime purz fymbolum

1L776.S.12.n.1

1.344.$.7.8.3. 1.349.n.10

Non inveniens , ubi pedunculos fuos figeret ,

M 336. $. 2. n. 1.].

uid adumbret

Difpofitio 1, 335. 5 1. n.16.

343.n.6

IIl.216.n.10

Ufus

L.343.n.14.

Columbe fpeciem cur Spiriuis S.fufceperit I

Digna

1;336.n.23. l

345.S.8.n.x

626.n.8. 1L55.$.12.n.3

Indigna

Cur : poft corvum.columba a Noe emiffa ]

1.335.$.1.0.25.1.336..2.0.7. 1.340.

A

n.31. 1.343.n.4

627.n.12

Indigne : damna

l 347.5. 8. n. 9. 1. 350.

n, 22. 24.

Oculi ejus. ficut coïumba Juper. vivulos a&uarum &c.

Communicantes dignos ab indignis difcernendi

gratia Ode concefía

Columbus.

II.598.S.13.n.8

Rara

hIoQ 0. 70

1.337.$.2.n.16

Frequens

1.337.5.2.n.18

Pro benefaGis parum eratie reþerf calumniatus

Spiritualis

1.5.,1.n.49

Per modum viatci fumpta

Columna.

Il.z&.f,,z,t.n.ö

Tempus

; l.341.n.41

Cultus

:346.n.4.

Cur Angelus du&or Ifraelitarum columne

r

;:mi-

Defiderium

1.337.$.3.n.1

litudinem induerit

1.338.$.3.0.5

1.79.n.35.p.566.

Giratiz pro, ea a£le & memoria

1.342.6.4.

M

»

n. 8

n.1.].351.n.25

Affe&us erga illam

Dominus autem pracedebat eos -— per diem in

Effectus

1l.348.n.2

1.350.n.28

columna' nubis &c

. (Exod.13.v.21.) III.

Motiva ad dignam cömmuniünem

l. 343,

104.n.8

6

Comedere,

Media

Cur jejuni debeamus accedere

1.344.5:7

i comedilit &? vos invicom mordetis , videte ue' &c.

L344.5.7

lts

1.526.n.12

c 2

| Quo-

ludex Kevum menor ab»'lzum ;

E

a

du

Quomodo defiderium. ad frequentem commu-

Concio. Concionator

nion

eum excxtf*nc.um

Definitio

1.346.n.3

L351.S.r.n.t

Solatium circa defiderium communionis 1iI.218

Divifio

1D1d.n.2

$.26

Quálhtas IL351. $.2. n.1. . 352 $.3.n.1. 1353

Cur communio, fi non realiter , certe fpiritua-

S a h. 1, . 355. . 8« n. 1-1: 403

Qu

hter quotidie peragenda

1346.n:5

Utlias 1352.$.2,n.13. L.352.$.3.n.12. 1334

n.12. I, 356.n.8.& $.6.2.3

Án commuünio metuaas équipáretur reali III,

3069.9.34

Dioenitas

1. 352

. S$.3. n.14. L.356, $,6.n,2.3

Ad cominunioneim fparitualem requlfita 1.760.

Neceflitas

1356n713579005

V'ocatio

n.g

1.358.n.4.1.359.n.1

ur :),,.24 n f)s

O'chrvanda crca realem wmmumonem Pera-

Dos pxä(.lzma

Xï

gendam

1346.n.6

Damnum ,nalürum

* 3530 n.20, 43 (SJ n Iä)

Cur & Lrequentmr commuühnio reverentiam (,hm(to

355.n. II

familia-

Quotmodo audieudus

n.

17

debitam non imminuat , nec ut nimia

03")

À

Quomodo audiendus , fi male vite 1. 260. n. II

.ritas contcn*Ptum pm:at

1341217

,-,-4-.

Caufe , ob quas ex communione frequentiori

Verbaeorüm cum fa&xs confonent I

*3902

21.

niinus proficitur

1. '*'öu It g. P Zü*ï n. I()

&$. 4. paffim

ÁAn qüOtid; :»na comfmunio facer d0t10 non initias

Non tam verborum fpumam quam :mduï,am

fenfuum curet.

L.j*-)ö H()

tis Chriftianis Pem:;ztculam

I1356,q.31

Confilium dé communionis

ire

quentia . 1. 442

Concionibus pr ofana & PhllofoPtha nfm immi.

*

Ícenda

UH,'Z

)*)4. D.IO

Cur vitititm carnis fru&tum $. communionis fp

Concionis verba non fint affe&lata & tropolo-

cia thCI' im DS( jat

ï4-41/no

eica

fed po pul

ari

[«5 3

ia L. 363. n. I60- 1 1. p. 352.

Examinis wmucatæ anté commuünionem ne-

$. 3. n, 8

Ad auditorum quahtates formata

ceffitas

L348.n.3

ibid.n.9

Cemmumcarc animatn c.(ä wäonfau Chrifto L

Motava ad coóncionatoris munus libenter fufci-

'?480 5

piendum

.l. 356. $. 6

Snftru£lio circa dignam communionem , defum-

Medxa ad hoé munus £ru&uofe obeundum I

Pta ab hoília , quæ adoranda proponitur I.

357-

Fini$ concionatoris

409.n.0

Iq,gnz

Communio pro defuntlis oblatà

II. 5602. n

n. Ó

Onicium

- 1.359.0.3

Modus concionandi

L359.n.4

( V. Euchariftiá )

Quomodo optatum fru&jum COHCLOHLS obtinere

1.359.n.5

Pofut

C'omædza.

Imgemmmta ima*m ex COHClOHleS l"(lf.:ï'L.*ï'ä

Qu1d de fpeuacuhs & comodiis ludieris fzntien-

3()0 n:i2

durn

Iïgyggnz

Quid azendum

; fi fru&us optatus non fequatur

Pomædxæ ultro vitaad:x

1'35" n.Ó

EL DöJ,II.IO

Comadiarum illecebrz fpretze

1,159.n.36

Cur non dolere uc,be at ,'fi ab uno loco in alium

nuttatc u

1.359.n.8

- ( Fide Spe&aculum )

Quos potiiim: um authores legere debeat & citare

1.350,n,9.10

Compæmtw

Quando & quomodo recufari pof"l officium

COHLlGü itoris

Comparare nemoó fe debet cum aliis

28.n.9

1.361.n.14

Compellere. ..

Concionibus quarenus pmf?at le&lio hbï facr,

Compelle intráre

I. 205. n. 19

Í

ï[ï 3-5118

Compes..

COHCIOHES Qlldife quatenus Pï"?&at orationi IL

ld alligandos Redes i compedibus. &c,

(Pf.149.)

160n5

I. 259.n.11

Quomodo in concione dele&tauo qusri poffit

Compun&ioó

]

1.359.n.7

Compun&ionuim quamor fpecies II 140. $. 1

Concionare a&tus zali

IlI. 505.$.1,n.10

n. 2

Ad-converfionem animarum aptior bonus ora-

Compun&xo ex le&tione S. S

: 1. 149. $. 3, n. t4

tor, quam difertus concionator l. 146. n. 16

Conatus

Concionatores mendacii infuaulantis emP»Ctæ

Megnarum reruim etfi fucceffus defuerit, hone-

Pæna

1I. 8 n.2f

ftus eft 1Pfe conatus

1.147.n.12

'Tragicus concionatoris luxuriefi exitus IIl. 387

Conteptio.

202

Immactlata B, V, mirabiliter illftrata II 541.

Ccmtos did.

i. 60

Qllld ?

1.624,5,2.p.632.$. 1.n,1

ibid.n.61t

Concordia aQus dnechoma

Eadem forüiter defenfa

1,665,S.1.n.5

Eadem in redivivo afferta

1IL.542.n.65

Concordie amor

1II.537.n,33

Concordie author contemiptus o puti

L.170.

»

Ü

]

n. 9

Si fic mihi futirum érat

quid meceffe fuit concipere ?

Concordig motivum , quocl ex uno homine pro-

(Gc.n 254Y422.)

1.145.0.3

genitii fumus

1.672.n,11

Con

v

w

Et plerorumque. Scripturee S Locor

Concordie. fru&us 8o,. faeittarum fafciculo de-

Cur omnia peecata mortalia in fpecxe declarari i

immonílratus

1.636.$.11.n.4

confeffione voluerit. Chriftus

1.383.n.2

Concordiam concaliat Euchariflia

1.756.n,3

Cur homini potiu

s quam ipfi Deo corifeffionem

fieri voluerit Lhmi ius

1383.n.3

Üoucupi/centià

Condmoues ad veram confeff; ionem requïütæ

D f;ïïh*

l. 365. $. 1. n. 1

l. 384. n. 6

Dunæ

ibidin. 2

Po tiffiium 1mPednnentum confeffionis , .

L

L.384.

Qualitas 1.365.$,2.n.1, & $. 5, n. 1. 1,.369.$.13

n

n. If

Varu CITOIÉCS in COIIFF:H"OHG coimmutti f()l'ti

iR

Fuga 1.565.5.2.8,6. L 366. $.3.n.8. L. 267, $.7.

8307

II L200

.LI.D.4

Duo errores & Impedimenta mtegntat;s confe[-

fionis ut removenda

Damnum 1. 365. $, 2. n. 10, 1.366. n.12. L. 367.

1.384..9

S-7-0.8. L369. $. 11. n. 5

Utilis & efficax modus confeffionem. fru&tuo-

Motva ad refiftendum ei -

l

130758

fam efficiendi

1.384.n.10

NI"" aia

flïl"?

Vi

1.368.6.9. 1I. $08.n.10. l. 219. n. 8

Fræqhmtxa confeffionis

3«X gen:

lis confeffig-

Qüusnrum referat concupifcentiam moderari 1.

nis ufus fcdulus uc commemiam lus

2

"E

368.S.10.n.1

n. IX

I

^68

Confeffio in omni lege f tempor

re

A

4 De

O GX

14

Quousque debellari poffit & debeat

GiR

a

$.10,n.5

138.

$

Modus inoder

di & vincendi eam

d-

I. 3()8s

Confeffio Hee quensin morbo

I

ä

14.n.140

De longis Can(.ïnbïüb"ä& dubium

Sïon

If'/!y*n 29

Ejus lu&em & vicloriat tanquam facllem fibi

Confe(ho non Pic;mma ob non manife! ia*um

qum ima mnptur

369.$

*(*'114

]udlcmm temerarium

IL s. ?ng

De conc UPILLHU*! ethn. effata

H 904.n.7

Confilium de ccmh.fi" ione generali facienda I,

Concuplfccnazs cur pre aliis tetatibus juventus

J445.n.36

obnoxia ?

1996 pr.5

Apologus de ïupo confitente

' .386.n.2

( vide Àvaritia. )

3eo3lox6

Confefï i0 obflinati ingeniofe procurata

I.153.

n. IÓ

ANon partás £0 , C9 mon comcupiftas illims aliquid

Sine confeffone decedeniis pona infernalis II,

( 1. Reg. 15.)

8:n.20

H 214.d.

Confabulatio.

Confefüones 11benter & affiduo audire , a&us

Con£& aumauoms maïw aamnum

zelofus eft

1L173.$.4

IIL 505.n.r

n. 5

Án 1mper€e&10nes clavibus legitime fubjician-

Confeffio. Confzj/avius

tur

III.561, q.36

Qui

)

I-(-x

n. I

An rej iedio divi

r d

inorüm confiliorum & infpira-

Àiv iinO

1 jöo

3

n. 2

tionum confitenda

11.361.4.57

Fartes

I. 370. $

114.

Àn noQurne ;dmixones in confefbo

ne expiu an-

]:];;

n

s.

de

Proprietates

L. 370. $,

Orizo

1.382.S. r t-n-1

Àn in- confefï" ione oenemh nece

eflario exprxmen-

Comgaraïür Pifcinz probatice L, 385. n. 1. Ex-

dum, quod a 1quod peccatum dfmuus nuti-

ercitui Abrahami ibid, 2. Funiculo triplici

qmm fit fubjedhum

AIL 503 q.39

1.385,n.3

. Secundz poít naufragium tabule

Confetlarii eletlio quomodo fuadenda

L»fïng

ibid. n. 6

Confeflarii Pe.rfmza

P

3.37

i

Qua m:as L370.V.2.n.1, L.371:5.38.1. 1.473..5

Con! aimnus cuim pæmtente in infernim ! preci-

n-l-

L378: 7- 1.386.1.13. L.388.S. 14m.1

pïmms

Hï :

n.irY

Nece

:

aíftas. 137 1.5.2.n.14.$.3.n.15. 1. 374. n.8. T.

Dixi confüebor &c, ( Pt SI. * 5

N

4

Jr. FP

du

37

Q:

Propter pecata. Patrum &c. domec confiteántur ini-

n.12 —-17. L3 080.5.9.11.1.1386 n.6.1.388.

.14.h.5

quitàtes (Lev,20.)

I'? 4(-Mqï22

Ut£iras

Y

A

1.375.n.16. 1.3[9 n.18. l.

Confeffio. €9 pulchritudo iu con/gaetïu ejus (

»)

1217

8

v

aöog*

21233

75

n..8 1389514,08 ll

l, ng, n.IO

C

n.4

D voufüebor adver[um me mm/?ztvm.-; &c,

i.

Facmtsb

l.373

144,1 31n5

383.n,3. 130406

i,

i

Confitemini alteruirüm peccata vefira

1.583

qumms

3731147 l.379.n.6. 13 ïn

J80

n

4n I5

* Confidentia,

Jecunditas 1,375.n.51, 1.377..3 1384 n.26.I

Nolitte amittere confidentiam

( Heb. ro. v. 25.)

38I.D.4

L. 573.1.6. 1L.237,n. 7

Dienitas

1.373.n.55

Nolite confidere in Principibus (Pf.145.) I. 580. n.6

Damnum negle&z & dilate 1. 374. 1.389. $. 14.

Confirinatio.

l

Definitio

n. 1

no7

L. 389. $. 1.

Sacrilege punitio

1.3774.35

Caufze

ibid, n. 5

Caeremonic

Audita prompte. &c.

l. 577.n. 34 1378 $.6

I.390.2n.6, L.30

303.$-0.n.6

Motiva

1.380.8.8

Qualitas Igï)O. Qw.n.ï. & $.5.n.1,

a D. F.

Media

1.382.S.10

I. 39r $.5

n].[QGQ

j

IO.n.Íi

Pudori in confefiione nullus locus T. 382.

Io.

Neee(liugs. 1 390. $.2.1.5.1. 20 1.$.4

4-*«»4

5. & $. 5.

n.7. . 11.0.2

117 Iä()z&önl I. 393.$,ïc n. $

c'3

Unhta&ï

ludex Rerum memor abilium ,

Utijitas I. 395. n. 6. I. 399. $. 8. n. 3. L.401..5.

Utlitas I. 390.5.2.n,9. L.491.6.4.n.8. L.392.8.6

n.2. 1.393. $. 10.n.3.feq.

I.404.$.14.0.5

Dignitas

1.392.8.6.n.3

Bona comparatur;cervicali .I. 400. $. 12. n. I.

Jucunditas

2

1.592.5.6.n.4

Teft fideli T. 401. n. 2. Convivio. ibid. n. 3

Mala vermi compar. L.401.n. 7. Epiftole Urie

Motiva ad eam recipiendam

L.392.5.6

Media

1.392.5:7

L402.$.12.n.8

Ejus natura & infitutio L. 392. $. 8. n.11. 392.

Motiva ád confcientiam re&ificandam — 1.399.5.9

. 9.n. 1

Media ad confcientiam purificandam — L.400.S.10

Effettus

I.3'92.$.

5.11.3.4.5

Indicia bonz vel. male

, L400.S.11.n.1

Qmmcæio , &quo, quem iln finem inftituta

1.393.

Praxis fuam aliorumve confcientias dirigendi I

.9.n.6

400.S. LI.n.2

M:ture digneque fufcipienaum

"1302 82

Cürrvbona tantam jucunditatem a

fferat L. 400.

I. 395.

$.11.n:4. L401.n.4

Huic facramento digne cooperandum

m 9 n

Unde male ihquietudo oria

tur L400.S.r1.n.5

o

: 1.39

2.5.9.11'.1

Conícientiz pax

1I.401.n.6

Comparatur cunï ole

o *

Confcenüá pura quee in communicantibus f.

344-5.7-n.3

Qui confirmat nos mobiscum in Chriflo &c. ( 2. Cor.

Conícientia bona medium d evitandam . fenten-

Povc2i.)

1.393.5.1"0:.:1.3

Confufto.

tiam malam in die judicii

1I.92.n.2

1I.216.$.17

Male confcientie morfus III. 58 1.n. 262. p. 605

Solatium circa confuüow.n:

n. 428

Suflinuit crucem. confufione contempta — (( Heb. 11. )

Confcientie damnatorum vermis triplex — If. 14.

II.510.n.13

n. IO

,Congrecatio.

Conícientis examen cui ufui ?

11.93.n.10

Hujus ante communionem neceffitas

1.348.

Confilium circa cofigregationes ineundas l. 447.

vt

n.43

n.3

( vide Examen.)

Congve[fus.

Teftiraonio confcientiz acquiefcendum — JI. 908.

Congreffus innaturalis fpecies luxurie

ll. 197

n.78

T

ID

—Nullvxutjn confzium peccatorum tuorum mag

is ti-

' Cohjux. Conjugium.

me, quam te ipfum

I.143.n.31

Officia conjugum

1.303.5$.10.n.2

Confcientiam corrigere jubetur Epifcopus a mor-

In eligenda conjuge pietas potius, quam dotes ,

w

tuo

II.10.n.39

in jud. extr.

1IL.91.n.17

refpicienda ll.. 300. $. 4. n. 9. Periculum in

Confcientiæ accufatio

éligenda conjuge l. 3o0. $. 5. 9. p- 299.

n.22.p.395.n.17

Gloria woftra hec efh, tefüitmomum confcientim mo-

;Concordia conjugalis quid ll.

304. n. 8. hujus

'jfræ (2.Cor.1.v.1

29

L70.n.x

neceffitas & utilitas

ibid. medium ibid.

Confenfus.

Conjugalis amor 1.613.n.27.feqq. 111.596.n.363

Confenfusx taciti fign

a1L.774.n.8.prefumptio ibid.

Conjugis fidelitas remunerara

ll. 209. S.4. n.4.

Con/ervatio.

Conjugum varia fortuna

11.573.n.248

A&us gubernationis Dei

1.568. $. 1. n.4

Ill.2 10.$. 14

Confervus.

Solatia circa carentiam conjugis

circa emiffionem conjugis

lll.211.8.15

Vüe, ne fecevis, comfe

vvus enim tuus fu. 1.283.n.9

ge obrenta ll.

Confiliarius.

Conjugis converfio qua via a conju

300.S 4-n.5.8

Confibarii pauci boni

III.590.n.317

conjugum

Cenfiliarius malus in cloaca fepultus L.40.$.4.n.7

Confilium -con)tra contentiones

4

636.S. 1 1.n.I

Confiliarii thimi Jibri

1I.155.n.3

Inter cOnjug&s omnia communia ll.

500. $.6.n.1

Confilium. —

Quomodo cum cqnjuge adulterium committa-

Definitio

I.405.S.'i.1i. I

tur

Divifio

ibid.n.2

1.54.5.7.;1.2;

( vide Matrimonium. ) -

Confilit divini qualitas

1.405.5$.2.n.1

Courüdinus.

Confilii humani neceffitas

1.405.$.2.n.5

Huäus "T ragcedia

*lll.sgo.n.gzo

]Lïcunditas

L4c7.9.7.n.3

Con/cientia.

Utrilitas

L.405.$.5.n.10. 1.406.$.3.n.8. I. 407.

Definiio — 1.394.S.1.n.1-

Etymon ibid.

,7.n.2. L409.S.10.n.15

Divifio

ibid.n.2

Qualitas — l. 405.8.3.n.1. I. 406.8.6.n.1. 1.408.

Eft dux, advocatus, confiliarius , judex , confola-

.IO.n.I

tor &c. nofler

1.399.$.9

Necefflitas I. 406. $.3.n.5.6.6.n.3. L407.$.7.n.1

Bona 1.394.$.2.n.5.1.397.8.5«n.1. feqq.l.399.9.8

L.409.S.10.n.8

Mala 1.394. $.2.n.1 1.1.390.n.22. 1.397.n.9.feqq

Securitas

1.407.$.7.n.4.

1.399.5.8.n.9. 1. 463.n. 7. l. 404. $. 14 n.15

Exempla

L406.$.4. & 5

Difcutienda

l.403.n.11

Confilii mali damnum

1.406.8.6.n.6

Media

Qualitas ]. 394-S.2-n. 1.& $.3.n.1. 1.399.$.8. n. 1.

1.407.8.8

l40 4-S.14-n.I

Quid pätifïïmum obfervandum in confilio dan-

Neceffites

1.305.$.3.n.5

L0

1.407.$.9.n.2

l.401.n.5. 1.404.S.14.n.7

Regule & do&lring inipfa confulrarione obfer-

Dignitas

Jucunditas 1,395.$.3.n.11. 1.399.$.8.n.5. L.401.

, vandee

1.408.S.0.n.3

n.5. 1,404-S.14-n.10

Confi-

E ple? arumqw SN zptz:ræ $. Lom un.

€onfilio quat. conPcantms adherendum . l. 408.

Confuetudlms vis in aGibus luxuriofis — 1l. 168.

$-9-n.4

SInuIz

Conf lia varia in fpeme

L410.feqq.

Conful

Confilium cur , a quibus, quando petendum 1l.

Confulum & Senatus R. levitas , larvis in theatro

.890.$.12.n.3

detratüs , in cosnh : ignominiam deteQa &

Ratio ia confilium adhibenda

1.906.n.58

Nerone

II r03.n. 26

Confilium proprium & voluntas proprla duplex

Confultatio

cordis lepra

111.479.n.23

Pro hac Regule

u 898 n,7

Quaflionesde confiliis regentium lll. 73.n. 14 Íeqq.

Confummat:o

LE

Confummatum eff/ ( Joh, 19. 30. ) L: nl

Fiimi , fime confilio wihil facias &c

(Eccl 32.

300.q.12. 1.844.n.r

V. 24«

1l.899.n.3

Cum confummavewt homo , tüuc incipiet ( Eccl.

Confolatio

$.

1.38.n.10

Quid ?

1449 $. r.n.1

Contemplatio

Divifio

r

1.449.S-1.n.2

Sgec;es orationis

11.609.n.4

Coleftis

1l.450.$.2.n.1

Curiofa Dei non eft frugi

Iq4w n.r5

Humana

1.450.$.2.n.11

Contemplativus flatus Relieioforum

I[Ilng

Qualitas

1450 $. 3 n.I. 1.452.$:8.n. 1. 1.453.

Contemptus.

STdnI

Contemptus máter judicium temerarium 1l.1 t4,

n.

Utilitas

1452881*15

Exei t)la

145155&6&7

Soletia circa contemptum

lll. 215. $. 12

Media

l

f

l.453.-9

Pauentxa in contemptu

1169(; n,16, ll. 7 1o,

41.11,752.n.35

Ubi vera querenda

l453 glonl

Ad quem finem a Deo detur

1.453.S.10.n.2

Contemptus hero-zcum defi dermm

injln()

Quomodo tempore confolationum nos gerere

Con:emni nemo debet ob humilem ftatum , pau-

debeamus-

1.453.$.10.0.3

perratem &c.

l24..6..4

Contentio

Confolatio fenfibilis , e]usque fubtraelio quid ?

Ob hanc triftari nemo debet

Silenüum medium contra contentiones

1.665.n.11.

1635

ibid.n.ra

$..2

Confolanonls ablatio heroice petira

l. 151.n.7

Cowtmentza

Coniolan infrmos & moribundos a&tus zeloíus

Cobuus N duplex .1.278 $.9.n.r, Ejus

lil.505.n.12

commoda & excellentia pre matrimonio ibid.

Confolantium officia

1.453.$.11.n.X

n. 2. incommoda | ibid.

D 3.

Ei ftudentium

Confpiratio

pugna an ia contra diabolum

l. 278-n. 4

111.602.n.407

Contnentiz utilitas , dxgmtas meritum l. 262.

Crudeliter punita

Conflantia.

| n. 16.feqq. lv84n iv

Cozu&antxa fpecies forütudims *

1.828.S.1.n.2

. Contingeus.

Conítantia heroicà

l.150.n.5. Mauone ma-

Nil Deo nolente pnte& contingere lll 57. n, 18

Ícula

1ll.535.0.20-

Continuatio.

1381110

Eíl optimum & potentifimum pro gratiis im-

Cannnuandum quod ceperis

petrandis medium

l.150.n.5

C(mtmäïus

Confuetudo

Contra&us quamor innominati

1.133.n.2

Definitio

L454.4.1.1

Coniritio.

Divifio

ibid.n.2,

Quid ,. & que ad illam requirantur ? l. 460. 5 I

Gradus

l45 54.n.3

n.1,370.S. r.n.4

Qualitas

1454.5.2.11.1. 1454.5 3.n.I. 1460

Divifio

1 401.S. r.n.2.

.12,n.1.feqq.

Ejus eliciendz modi tres

L461,S.1.n.3

Utcilitas

1.454.S-2-n.6

Qualitas

146;8

. n & $.3,n. 1. 1462.$4.

Damnum

14545207&83116

n.i. 1466&801

Jucunditas

455.n.TI

Urilitas | 146 1.6.2..6. 1462.8.3.n-4. 1.463.n.4

I:.xempla

14-55&5

11.467.n.4. 1194:14,

Altera natura eft

Neceffitas

,461 $.3.n.3. 1460

Ang

1.455.8.5

Facilitas

1.462.$

.8.0.8

CorreCta

söäsnï

Pona

:456.n.10

/Equitas

146 ().S).Q.n.z

Similitudines

1.457.n.7

Moriva

1655

Meaia

46&&6

Comparatur Dalile. 1. 459.n. 1. funiculo cipliei

ibid. n. 2. Goliatho

146^.5.7.n.1

ibid.n.3

In quo proprie confiftat

Motiva ad malam .tollendam

143?»&8

Unde ocatur .

130557112

BMedia

14*:839

Unde dæch.uitas ehmendæ verz conmm nis Ors

tüm - habeat

ibid. n. 3

Aítus damonis , quo homines in confuetudinem

folet inducere

Contumelia,

1.459.$. T0.n.1

Mows pravas confuetudmes tollenm

l. 459.

Quid ?

11.75.n,4

$.10.n.2

Contuinelias in Deum deteftantes

l.1409.n.3

Indicia emendate confuetudinis 1.459..10.n.3

Contumelie & detraclionis differenua

1.523

-

n.4

Confuetudinanus Lazare comparatus

l.460.

/

*

Conven-

S liA

d

ludex Rerum memor abilium ,

Conventicula

Convmum Anuodu in honerem Daphnidis l.

4

De conventiculis no&turnis quid ftatuesdum T

222:5.14.1,4

M

191.$.9..4

Convivi? Bacchanalia ( vide Bácchanalia. )

Convivium Platonicum

Conver/atio

].20.5.13.n.4

DO&

o converiacone

II 901, dl& ii

Coopgratzo

pE

del! à$ , eum quibus agere quis foler , conf -

Cooperaucms divinz rado

1.568.S.1.n.5

derare debeat

Copia.

b

3

invr elirér cum Dmenubus, ahter cum

Conrv er f

Omms copla ; quæ Deus non eít ; egehs eft 1.

med

ocribus ; aliter cum lumilibus

L145.

661.n.I1IÍ

m5

Cor.

Talis fis erga omnes, qualis | e**ga te

1,146.n.8

Ejus fi tus, natürá

L. 904. n. 15

In cenveïfatzore ingreffus aliis coricedendus, exi-

E)

;-emata de corde

1.905. probl, 1. feaq.

tüs fibi t 1eierwnä i5

Li4743,13

Cur !

Jeus cor haumanum mh*er efformaverit

n

Converíationis ljei cuim iunthbus caufz

I

18 £. 9 11.n.4. L 661. n. 108. &jus ftru&tura.

lï"ä*v .iLh.'i

3eo3e 3

661.n.113

L.251.n,6

Cordis angufti amyhtudo & fedes Dei

l, 120.

"*o)ï

n,17

Noftra wnaærfætw im celis ofb ( Phll 3

Cor ubi fig ndum

283.n.1I

IL544.n.71

Con vs*r"o

Duplex cor mentiertis II 308.6$.3.n, 1o, lL. 306.

(' onverfioni anime oimnes divitue & mundi ci-

$. 1on I

elia pc(*ponenda

Lririón.2

Vir fecundum . cor De1 quis ?

&s grati& . quas

Mos Deiin converfione hominis

Deus tah confert ?

1.97.n.1

/ Ti 29.S.12.n.i

J

Ad convuf' jonem an homo debeat coopæmn I.

l

552.n.6

Cor - Deus intuetur. ( 1. Reg. 16. ) IL IO(* n. 14

Ad converfionem animarum apüor eft bonus

Pravum cor & injirutabile ()er. 17. 9. ) 1L. I1I4:

t

1

Orator, quam dnx.,ï'üäu nOD(J.OBQIOr

I. 146

nsïlugns

n.IO

Evat mforum omniMa unwm cor C? quimao wna

Converfio éx le&mne S. 5, próéurata

IL151.$

(Auï 4. 27 )

1,170.n.9, 1.636.n.4

n.4 quq

Nunguid eft cor- tuum velum ,. ficut cor meum cum

Converf ionis admlrand'e hiftoriz

caräg tuo (4 Reg 10 15. ) 1. 822. n, 1 r.. II

42P34 "99

251.1.16

Cunverl

quidam ex infpe&ione forinoforum

Cordis .ejus gartzcma.zz f fuper carbones. &c. ( Tob.

membromm corpons íui

II.10..37

6 (? O)

Ii.510.n.1o

Nullus eft

Celfi pue ri convertio ad Chn*rmmimum & con-

qui recogitet corde L.44-n.9. II, 651.

flantia

Izïon 20

n. 44

Converfio fubitanea hennms luxuriofi

lL. 9

Invuem Dawid' virum fizcumium cor mewn l. 641.

d

T.

2

n.23

Converüo Momahs inirà Bonaventuræ

Ill.

Qui finxit figillatin. torda eorum (Pf, 32 ) 1. 66r.

533.1.17

n.I07

Converf io obftinati Procurata

L. 9.n. 25

Omni euftodia. ferva. cor tuwum (Prov., 42.) L

280. n. 8

Converfio puelle dæmom defponfatæ IlI. 549.

p«

n.104

Coré;

Dei furumus. ofor opeB V. converfus IlI. 548.

Péna culpg refpondess in perditione Core ;

94

Ddthan & Abiron ( Num, 16. ) II 1IO, I9

L

Comua.

(vzde Pcemtenua it. Procxafcmauo Pcm j.

Eorum materiá

I 890€n.

T

*,g&ä&

Convertimini filii homimum: (Pf. 89. )

l.516;

Coruua iu imanibus ejus

(Hab, 3.)...L, 298. .3

n.

Coronua,

Non tardes converti ad. Dominum &c; ( Luc 5. 6.)

Imperatons

1II. 59.n.3

1I.870.n.15

Coronas ambientes

l.61.n.23

Conm tium,

A cor ond titulus Sereni filü

L64.n 18

Contra con(ma arma Potentdï' ma Panentla I,

Corona in capire facerdotis quid fignet

IH

a.

139.n 14

102.n,6

Convitiá &i 'm]urlas 1nferrc cur adeo PI'OHI ]uve-

Spmæ cerone Chrifti capm cur arundme validif-

nes ?

l. 936 pr. 7

Íime lnlpreffæ

L65.n.4

Convivium.

DoGoruüm corona aurea

1.284.n.16

Convivia Chrlf]manorum quomiodo .eonfhtuta

Corona duplex beatis preparata

1,217.n.4

effe debeéant

1874.n.8

Corone in B. Virg, honorem diligenter recitan-

Convivia cur . viri fpmtuales omni ftudio decli

-de

4

j

1.997.n.87

nare debea

a8nt

1873$Ionl

Corona de SS. vulperibus quomodo recitanda

Convivium ex meris cerebelli xs &vium lil 594.

III 5OI. n. 5. commgndatur

1II.503.n,9

n. 248

.1& /74.

Convivium funebre lautum & infanum

IH

Covona aurea fupka mitrám ejus

1l217, n.4

5. 4. n- 347

Bencdices coronoé anni benicnitatis

1].847.n.12

d

^

JEt plerorumque Scnptz:; & $. Locorum

u

Qui coronat te in mzfemcoædm 67 mzfemfzambus

X

1I1.338.n. 19

Confi demte Corvos , Deus pafüt ihos. l. 5*'8 f 1

.Repof ta eft mihi torona Ju/iztzæ (o D 8 3.

Cr apmw

S TR

6n4

JlHitendite vobis , ne forte corda veftra . graventur. i

Coronatio.

crapula (Luc à1.94.)

L693.n.8

Confuetudo vetus in corOnauone Cefarum — II.

Cras.

457-n.27

Cras, cras mali cotvi vox

1.884.n.13

Creatio

Elö&orpn coronatione fuffocatus

HII. 603.

17

Eft opus providentie Dei

S-1.0.3

Quzfliones de coronatione Chrifíli

1.297.S.10

Cyeator.

LE

Creatoris fapientiam bl aaphemans Alphonfus L

ANon cor omzbztur : ngf qui legztzme certaverit — L.

i

224.S.1.n.4.

104 n. O0

i

Corpus

Iu principio creavit. D E U S. cglum & terram

Corporis humani proportio T. 885. n. 1. a cor-

(Gen.r.r.)

1I.98.n.2

pore brutorum differentia, ibid. m.

P

"^

Par tes

Creatura

D

De creaturis Ethnic. Philof. effata

quotuplices & quot ?

1.886.n.3.4.

11.004.n.6

De corpore hominis Ph11 Ethn. do&rina

II

Quo fine eas Deus condiderit

1.579.n.2

003.n.4

lis utendum quafi. memorialibus

1-155.0; 14

Earum confi dLrano mmtamentum ad amorem

Corporis formofitas argumentum ad converfio-

nem

Il.10.n:37

Dei

Iz49$on1

Corporez fabriem confideratio medium ad di-

Ei tribuere , quod folius De1 Propnum, fpecies

gnam animz zílimationem concipiendam I

eft blasPhemlæ

1.224.8.1.0.5

122.5.10.5.2

Crearuras Deus fepe elevat fupra naturalem vir-

CQrPus quomodo tractandum

1.078.n. DI

tutém

11.12.3

Corporis cafhgano ( vid. Mortificatio )

Cy edzbzlz ta.r

hi5

n.Ó

Corpus vil 1penfum a Reginat. Polo,

Motiva ad e:ændem

X*

Dorh g b RTM

Quzíliones de fefto co: poris Chrifli

1. 308

3*

$.17

Credztzs in Deumn ?

(Joan. 14. 1.) 1 538. n. 4.

xX

Credulitas.

Hoc eff corpus meum.

1243116

Cur adeo creduli j juvenes

L.037.pr.8

Exhibentes corpora vq/tm hofliam &c. ( Xom. 12.)

Irrifa modeíle f& defendens

Il.311.n.20

1I.509.n.2.2. IL.510.n.15'

Cyinis.

Mulier. corgoris fui goteflatem mom habet , fed. vir

Rafit feptem crines capitis

1.216.n.7

1..299.8.4.n.4

Crocodilus

Corrc£lio,

Eis rei oby'äh

11.591.n.329

Correähoms ratio & acCtus

I. 608. n. 46. feqq.

Cracifixio.

629.n.22.feqq.

Quæfhunculæ de crumfiane Chrifti

l. 298

Corre&onis ratio ad juftrie vindicative pre-

T-9

T. 134.n.5.0

Quomodo vere dicatur ,

Chriftum crucifixum

fcnptum

Ad correctionem fraternam requifite circum-

hora nona & hora tertia ?

L510.n.7

fntie

1623.n.19

Crucifixorum martyrum exempla

1L.292.n.86:

CorreGio non omxttenda

II 906 n 53 III

Crucifisere fibi mundum & crucifigi. mundo*

556. n. 140

qmrc ?

EL

......

11495 n.9. 1L508.n.5

Coweptzo

Correpnoms ratio & aétus

L.608.n. 46.feqq.-

Tolle , crucifige

L67.n.3

Duxerunt £m

Correpuoms afPentäs in quo confiftat

11243.

ut erucifigerent

(Matth.27.31.)

n. 4

11.689.n.1

Ars cormpxench pwx;mum

1.625.$.13.n.11

Crudelitas

Quomodo cum correptione aliorum manfuetu-

do conjungenda

1I.243.n.4.

Inauditz & execrande exempla

HL590.n.318.

Coxrepno DEI eít effeQus ejus mifericordie ].

& 319. IlI. 596. n. 302

552.u. 8

Punita & crudeliter vindicata

111.509.n.387.

3 N

Z

II1.601.n.402. 111.603.n.414.

Corripientes omnem lominem |€9 — docentes. , . ut. ex-

hibeamus &c,' perfe&ium

l. 364. n. 20

Cyura

L9ir

Unde didla, eorumque natura

Correptio

n. 34.

Optimi. peffima

1555n II

Crux . (Supplicium.)

Corvus.

CorVus ex arca Noe typus detradborum . 1. 527.

De crucis bajulatione quzftiuncule

L 297

n. IO

ii

Cur Chriftus in cruce mori debuit

298. $. 12

Cur Pofï emiffum corvum columba ufus Noe

v

q-3

1.627.n. 12

d

Crux

í

Index Herum memorabilium ,

Crux f. crucis fignum.

Culile.

Ejus formano in fronte & Pe&ore baptizandi

Latabuntur in cubzlzbus Juis (Pf.49.) I. 400. S.t1r.

1.197.S.1.n.6

n.4

quld fignet

Cum oras , inira in cubiculum. tuum V. 615.n.82

Crucis fignum in confirmatione qmd 2* 540.8.

[ m2 07

Culpa.

In pe&tore geüanda opnma crux Chrifti ll. 742.

Mali culpz. caufa non eft Deus

III. 38. n. 19

n.II.

Quomodo ]ufïum ; Ut culpa cum fine perpetrata.

Crux

HZInQ & 10

f ne fine Punmmr

Cultey.

;;

i. e. morüficatio

1.493.5. r.n.1

Crux. i. e. AffliQio

Statue culérum in gutiure tuo (Prov 13.) T. $49.

Definitio

1.468.S.1.n.1

4

n,2z

Divifio

ibid.n Pa

Cu!tm'a

3

A cu1 tura liberorum non mox cefï'andum fi fru-

AGQus

ibid.n.3

Qualitas l468.$.2.n.1. &G$.3.n.1. ]. 471. $. 4-

&us nond, fequatur

Iyogggng

n. I. &53 na. 1L473. Sönï & $,7, n. 1.

Cultus,

78511111:

Quomodo colendus Deus

1,536.5.11.n.2

Cultui fuo eur Deus diem feptimum deftinaverit

Necefïnas 1.468.5.2.n.4. 1 46953 n.4. l. 471.

54113

PUL A IS 147538-!11

lII 131.n.12

479"5

Cultus Numinis pulchernma vita

L651.n.52

A:qultas l. 463 AOCR 470 n. 2 L

L A7I.

Motiva ad cultum Dei

1.535.S.9

$.4. n. 7. 1472. n.8. 1474n12. 1475 $.8.

In^quo confiftat cultus verus B. Virginis 1, 313.

47906

s

( vid, Maria.B..V'irgo-)

"Utilitas 1.469.$.2.n.17. 147008 1471

p*

Cultus San&borum. v. San&orum cultus.

M

n.Io. 1.472.n.10. 1472&3.63.6. 1l.474. n. 16

Cuntlator.

1.475. $.8.n.3. L479.n.9.

In ferrvmo Dei non eft frugi

L.799.S.10.5.4

Cu; pzdmer

Dlgmtas l.469. .2 . 31. 1.470: 1.25. 1.471-

$p n.14. L472.n.16. L.475. n.31. 1476. $.

Cur cum fagittis pingantur

,583.n.6

8. n.4. 1. 479. n.14

Cupiditas.

Jucunditas 1, 469.$.2. n.35. l47 1.$.4.n.16. 1

Eas vincendi echax remedium obedientia L.

e

566.5.10,n.6

4724n.17. 1473..9-n.9. 1.475.n.53. l. 476.

LUE

"i

8-n.5

Securitas

1476$8n6

Cugio diffolui & effe cum Chriflo

(Phll 1.23. )

Exempla

"

471-$.5

I 741. n. 6

Motiva ad crucem patienter ferendam l 475.8.8

Radix omuium malarum eft cupiditas (1 'Tim. 6.

Medla ad. crucem levius ferendam 1. 475.

9

10, )

Cura

1.182.n4.

1.477.S.10.n.3

Comparatur depof tioni academice l.475. $.10.

Cur canitiei caufa ?

1887. probl II

n. I. Palmze 1

- 478. n. 3. Scalæ Jacobeæ l;

Curas & folicitudines terrenas excludit mortis

memoria

1L.469.n.3E

478.n. 5

Fines, ob quosa Deo tiibulationes immittuntur

Curam, non curationem , exieit ab Operarus

1.476.S.10.n.1

Deus I. 146. n. 9. v.

SSolicitudo.

Qua arte crux portanda folidusque fructus ex-

Curamh mfirmos Chrifi methodus

L125.n.12

Cur ia.,

inde re&portandus

147/510112

Derivata a Cruor.

Quam merito glonan debeamus ob crucem 1,

1.76.n.24.

ATIS- Lt2

Curiofitàs

Crucis quatuor dlmenfïonem explicate 1. 478.

Filia acedie

1.25,$.1,n.7

114

Vitanda

1I.74.$.10.n.15

Videndi interdi&ha

Crucis via habet omnes conchuones ad eptatum

II jggng

iter requifitas

l.478.n.6

In divinis & rebus fidei plane non conducit I

Caufe frivole , ob quasaliqui crucis jugum co-

540.n.15.16. L8106.S.10.n.6

nanturexcutere , an refutate

l.478.n,7

Graviter caffigara

11I.587.n.294.

Crucem alleviat mortificatio

Bethfemitarum

1.504.n.3

licet devotior , punita II 119

Exercitatio ad. viam crucis Po& SanClos alacriter

n, 5

currendam

lll 151.n.8

Curvus

Cruces non quaffite magis funt exquifite l, 656.

Ezechielis figura ambitioforum

1,78.n,31

A GR

/

n, 84

Crux interdum quidem a corPore, nunquam ve-

Currus I/rael 88 auriga ejus

1.78.n.34.

ro ab anima deponenda

WO

1.657.n.86

Cuflodia.

Quis dabzt ori tieo cuftodiam ?

ILI81.n.12

Qüi won bajulat crucem fuam &c

(Luc. 14.26.)

Pone cuflodiam ori meo

I. 386. n. 5. 118 r.n.12

l.477.n.I

Omni mjiodm ferva cor tuwm ( Prov.4. 23.) L.

Hbf t mihi gloriari , wifi in cruce &c.. (Gal.6. 14:)

846.n.5

1.477.S.9..2. 11508.n.5.

Pofuerunt me cuftodem . in vineis

l, 631. n. 13

Cryflallus,

Juvenerunt me cuflodes . percu[erunt. tme

1. 108

n.6

Zanqu.m mare. fimile eruftallo

l. 386.n. 4

£utis

E plerorumque Scr ipture $. Locorum.

Cutis

Cuticula

Pana mcxplï ftaüim ab eorum exitu IT. 1^. n. ïS

Problemata de iisdem

1.012.n.38

Poenze ab Ethnicis adumbrate TL r1 g BL

fe(,q

Cycnus.

Cur iis tam graves pene irrogentur IL i g n,4.

ó

Cur in morte canat , paralogifmus

1L.492.n.67

72

Curiis pena eterna conflituta II 17.n.5. I

D.

&,*.2 n.8

Damnatorum locus ; lethe di£tus , cur ? II. 15.

Daemon.

n..12

Definitio

L460.S.1.n.1

Eorum invidia

ILts.n.rr

Etymon

ibid

Defoeratio

Ills.n E5 IDLomir

Divifio

1.480.S.1.n.3

Vermis

1IL.14.n.10

M

Gradus quibus animz a diabolo expugnantur

di£tiones & blasphemie

I].'Zn !.*8[8

ALILS 8

ibid.n.3

Scpicm eorum dotes

Qualitas. 1.481. $.3. n.1. L482 Aj n ds D485.

Quinam inter Chriftianos. potiffimum demaen-

$.5.n.1. 1400&N0n[ieqq

tur

II 7.n.6

Fuca

Cur tam mula damnentur

2.8.3.0.17

IIIäng

Damnum

1,9871119

Eorum feparatio ab omnibus chans & db r

Exempla

1.482.5.4.n.1.feqq.

n, I2

Ceocitas animti

Motiva ad démonem odio habendum — .487.$.6

Ibid.n.13

Media ad demonis infidias cavendas 1. 488. .7

Bellum corporis ad animam

Hlänlb

Pena damni & triflitia

Ejus a&tus I. 487. $. 6. n. 1. eft occultiffimus L

Ibid.n.16

40/ $. 6. n.2, terribilifimus I, 487. $. 6. n. 3

lis pauci dies videntur evum

IL1ii n.4o

II.8.n L.g, fuperbiffimus ibid. n.4. furiofiffimus

Damnatio.

3b1d n.

5. invidiofiffimus

ibid,n.6

Ejus caufe II, 10. n, 39. 40. lI. 81o. 5 1.

62

Damones hn ones Dei

Eam evitandi media

1.134.n.8

IL9i. $. Ioic id-

Demoni defponfate puelle converfio IT 549

amnandus ante mortem nemo

Hlm ;B

n.I04.

Damnari mavult Machiavellus , quam falvari ,

cur ?

Damoni fe vivum tradens , refurgit mortuus &

ILtil. )[n.g

ad frugem redit

IL.9.n.26

Damuum

Cur tantopere homines oderit

L489.8.8.n.t

Patientia in damnis rerum temporalium Ii. 710.

Modi , quibus non impugnat , varii

L.489.8.8

n, 2

Patientia in damnis illatis

I.159.n.39

Modus vincendi diabolum

1.489.$.8.n.3

Ahorum damna -vel commoda nofítra putemus

1.351..9..5

Ad damones vincendos quomodo faciat memo-

ria inferni

IL 13.n.2

Dat:m.

Daemones vmcuntur pex euchariftiam

L. /57.

An tacitus Superioris confenfus fufficiat ad ali-

quid dandum vel accipiendum

11714118

n. 1o. pér jejunium L. 14. $. 8. n, 3. Reme-

dium ad fuperandum omne genus demoniorum

Formula:

Deus det tibi , quicquid velis , caítigata

/

II.510.n.2

III.31.$.13.n.7

Qui cito dat , bis dat

1650 n.g5

Cur diabolus , quamvis nullum jus habeat in

NGG

hominem, nihilominus toties adverfum nos

praeva aleat

I.490.n.4

Omue datun. optimum , 69 omue donum perfeftum

defurfum eft

1I.63.n.34

Damon nunquam nobiscum belli facit inducias

L490.n.6

Date, €? dabitur vobis . (Luc,6. 38.) 1.332.n.23.

Ejus illufiones

1.490.n.7

L.154.n.18

ANon efl meum dare vobis , fed. guibus paratum &c.

Quomodo fpiritus bonus a demone difcernen-

dus

L491.n.9

L42.S.14.n.1

Ejus p poteftas reítrita & dependens a Pcrmïiuo-

Quid olnbztm' viro , gui pewujmt Fhilifihoeum

ne Dei

l49 1.n.9. L495.1.17

(1.Reg.17.v.16.)

1.834.n.14

Cur bonis potius quam malis infidietur

qu

Quid vultis mihi dare , 879 épgo vobis eum. tradam

n. io

( Matih.26,v.15.)

Lr82.0.3

David

Per folum Peccatum homini nocere potef)c I,

In ele£lione Davidis & natu & flatura minimi

40 1.D.I

myfíterium

IL109.n.14. & 18

UUOR WE o . -

Quatenus contra e;us tentanones nos dignos red-

149[ n.12

Hiftoria Davidis in fpehmca Odollam Sauli x par-

damus Patroumo Dei

CY D, bolm )

centis apphcata

*X

IS 302

Ego damowium mom habeo , fed homorifio Patrem

luveni David fervwm meum (Pfal.88,22.) UI

60.n.2

T EWmm,

1I.250.n.1

Dalila,

Iuveni David , filiun ejefe &c, (AG.13.22.) HI

Hx&ona de Dalila &d luxuriam applicata IL216

29.n.If

Debbora.

* o

n.7

Damnati,

Ejus canticum expenfum

111.885.n.15

Damnatorum multtudo li. 2.n,10.-11.10.38.39

JDebilitas,

A V

—

z

Societas

II.2.n.10. Il 14.n,9

Myrotbecium in cafu debilitatis L. 836.$. 13,n.19

d 3

ebi-

—

—

Eu

Index Rerum memorabilium,

m

Debitum

Ob amorem Chrifti liberaliter remiffum IIT. 551

Excce defuntus efferebatur

( Luc/7.12:)T. . 814.

U. EFS

n. I

Peccatorum folvere debitum , quid ?

IL17.n.5

Deleffatio

Vi&rix

1.738.n.10

( v. voluptas. )

Dimitte nobis debita noftra

Delicatus.

1,585.5.3. n $, &

/

86.n.19

Dehcatos nimis cibos petere fpemes luxunæ

Nemini quicquam debeatis

1.626.n.3

( v. gula )

Redde quod. debes ( Matth. 26. 28. ) 1. 859. n. 5

Democratia

Quid ?

III. 56.$.1.n.2

Detcalogus

Dens

Cur Decalogi preceptis premiffum

Memento

Dentium materia & divifio

L.890.n.6

III.152.n.1

Problemata de dentibus

ibid,

Decauus

Dentes inufitate magnitudinis

L017.pr.3

Quis ?

III.84.$.1.n.2

Dennum offenfa ex fru&tibus quibusdam , unde?

Deceptio.

I.034. pri7

Differentia inter decepüonem & mendacium

Cur dentes ficuum fapore offendantur 1. 893.

II.31 5.S.10.n.1

J-w)f

Probl 6

Declinatio,

Declmavz ad eum ut vefceretur

(Of.11.) L. 349

Dentes tm ficut. grex. ( Pf. 44.) L 821. n. 6. III.

n. II

105.n.6

Decollatus

JDepofitio. academica

Homo cur flatim immobilis fit, nonitem anfer ,

Quzfliones de ea IlI. 75. n. 7. L 477. $. 11.n. 1

&c

IQO"HI pr.5

Decor.

Ei comparatur afllittio

Defertum.

1I.74.1.n.2

Concupifcet. in . detorem tuum (Pfal 44- 11. ) Il

Cur S. Joannes bapnzm rerit & prædlcaverlt in

54941-37

deferto

L259.8.13.n.12. L362,n.4

Decretum

AOCROUR

Decreti divini rati

1.586.n.6

Tunc &j Efus duEus eft in defertum a Spmtu E&c. TT

Dejpä??ws

574.n.16

An defeGus quotidiani ex fragilitate commiffi

Qua eft ifla, qu& aþmdzt per defertum ( Cant. 6.)

multum angere nos debeant ?

161*3 n.ro

IL49c.n.41

An defe&tus qUOï"d]anl munificentam divinam

Defiderium

fufpkndüm

L645.n.21

Defideria non femper probat effettus

1.675

Confilium judicia de defe&libus fuis &equo animo

n. 39

ferendi

142711 Pf.

Defideria carnalia fe&lari fpecies acedize

125

'Defettus anorum quahdo Propakue liceat I

BorI

522.S.11.n.2

X

Defe&tus aliorum palliantes per Sem & Japhet

Defiderio defideravi — hoc pafcha vobiscum edere T

prefigurati

32607

4

711.2

Defe&tus Superiorum aliis non manifeítare. aCtus

Defiderium | habens. diffolvi €7 effe. cum | Chriffo

eít obedientie

1..525.n.4

(Phil.1.23.)

1.426.n.5

Defenfio

Defidia vid. Acedia

Defenf"one Dei adveríus dlaoeïum qmï nos di-

gnos reddamus

1.491.n.12

Defolatio

Defenfionem fui an Permvtat perrefhoms ftu-

dium

Heroice exoptata

L551..7

11.740.n.6

Euam in fummis defolationibus perfe&a animi

An defenfionem a Deo petere liceat

1I.740,n.7

equitas fervanda

11I.46.n.89

Defenfa Chrifti lizeris urbs

H.544.n.68

Defuntii.

AX

De fidelibus defun&tis quationes

L.315.8.22

Defolatione defolala. eft onmis terra. &c

L.44

Pro defunclis miffa Fer. 2. & Oratloneb

1l.385

n.9

n.20

Defperatio

Definitio

Cur in miffa pro defun&is populo non benedi

1.496.$.1.n.1

catur

l. 311,q. 18

Divifio

1.496.S.1.n.2

Mifericordia erga defun&tos

II. 362. tot. tit

Qualitas

L.496..2-n.1

An fuffragium pro uno defundo oblatum pro-

Damnum

fit &

iis defunGtis

Fuega

. 496. $. 2. n. 7. 1.497. $3- n.15

1.583.n.4

1.496.8.3.n.1

An fubfidia, que quis pro fe defun&to procu-

"Turpitudo

13&81'14,

rare con(lituit , rechius in vita procuret

IH

Pvnita

1.497.8-4.n.1

Corre£cta

351.q.26

1.497.8-4-n.8

Confultiusne fit magnam pecunie fummam in

Motiva ad eam fugiendam

Igosgy

mox pro defunGis dicendas miífas , an vero

Media

1.506.$.8

in fundationes perpetuas expendere III. 3552,

Defperationis exemplum fingulare

IASOH

qrA;

46

Radices

Et plevorvumque Scripturee S. Locorum

Radices hujus viti

Joyägnï

Confiium de vera devotione procurandq

ïh

Inducentia ad hoc vitium

s

337395

t

Motivum deVC'uUnlD

ch

igt

Caufe propter quas ejusmodi homm :s difficul-

Qui cito dat ,

ter emendantur

,,,7&

dl 3

.g( S':"ll,.

Defperatio damnatorum

l. 15.n.12

Veriffima 1n refignatione fua

Iil. 42 n.4.0

Mirum deiperanoms confilium

111.59 1.n.328

Erga

uchariítiam

l.162.n.50

De

Dd

u

5,

Solatium . circa defpprauonem ob peccata l.

&

200..37

D f-nïïlo

'l',v.

H

::

Determinatio

Attributa

I.äuä (E) TaIM 2,1

qq.

!

u

n

;2

Determinationis divinze ratio

1.569.n.6

"Triniras perfonarum ibid. n. 3.

.ï

Deirattio

T

Quid ?

:,522.

R"mr's

Proceffiones

MA

J*

ya

l.412.S.1,n.x l.

AUL

DlVifO

ibid.n.2,

Operariones

ïï:

z

2

()C

y

ü

&

ACGus

ibid.n.4

Exiflentia I 529 . 2.n.1. T.580.5

2

n.f.

393

n.Ir0O.

Eft aquaminarium diaboli os detrectoris

Pare

*;'59u

d

3.0.5

Unitas 1. 529. &.2.n. 4. 1.520.5.3. n.2. L 531.

Difcrimen inter contumeliam & detmcbonem

.5.n.I. 1.534.

$B. d. I.-"»"f NPOIUHS

1.523.n.4

Iaagn.q.

Inter fufurronem & detractorem

Perfe&io

Abid.n.5

1.529.

1.530

»H'Z.

g

;

z

[

Q

Y

n.5

Interna quid ?

]1.105.S.1.n.2

2!

Qualitas

1:512.$.2:n. r & S.3.n.1. , L/514. . 4

Dignitas

;;

fä

*

n 5

i 1. 15517.S.7.n

524.8-13-n.1. L527

Cognitio

ï;

.-'.".?

w»]

J

7

A

g

E;!

I

A

on

Í

E

-

i

-

LE

Quid & qualis fit Deus ? Simonidis r

ip

1223

J

$.

a

r?

B.IO

Damnum l.513. $.2. n.9. & $.3. n.14. 1.516.n.

w )

iT

d. sIN n 21 53

519. n. 3.

l. 520.n. 4

Motiva ad eum colendum

^^ 2 7s

m

S

1.326119 1.527.S.14.n.6

Media ad cogaofcendu:

: Denm

E

ó

i.

1

ledia ad few*w um !Jeo

20. M IQilh

*

4 m

Fuga .

514. $.3. n. 24. & $.4. n.3. 1.518.n.18.

s

J

1.525.n.5

Memoria De! a

ffïu

! habenda

i ;*;C'S* EI.n,

:

Li

'Turpitudo

1519n4

Quomodo rette dz. Deo fentiendum

(5

36.

Pericula

SOLTSNS

Gravitas

1520591*11 1523:16

Quomodo inveniatur Deus ?

1635(*»15115

Moriva ad ejus fugam

Quomodo recte amandus

L536.S.r1.n.4.

1.519.8.8. & 9

Media

1.520.S.10

Quare

1.537.S.12.n.1

Compamntur detra&ores & detra&lio carnifici-

Quibus funiculis Deus nos ad fe trahat

1336

bus

1. 524. $. 12. n. 1. Serpenribus ibid. n. 2.

$7

Hcrnumo ibid. n. 3. 526 n. IO.

Deus meus & omnia

l.133.n.2

Lepre ibid.

n.

Saomæ 1bid. n.

5. Vipere l , 526, n. 12

De Deo Ethnicorum effata

ll,

03.n.5

Cov vOo ex arca Noe

1.557.n.10

Deum fe vocari juflit Domitianus primus

l. 63.

Semper adj unctam habet invidiam

1.526.n.12

E2

l

Ó

Y

u

Radly hujus vitii

522

.n.12, ll50.n.6

Detractionis mater Judicium temerarium

l.

Si Deus pro mobis, quis contra nos ?

( Rom. 8. )

11411

1.575.n.2

Süwb ex Deo , coram Deo , in — Chrifto. loguinur

Cur relieiofis præmpue vitandum

523.0-7

Modus extirpandi tum in ie tum in alus 1 523

1'"'57310-

n, $

Dextera

Modus ferendi detrattiones

15231*19

Membra.dextra finiflris fortiora , non item ocu-

lus, eur?

Quomodo audiendo detractiones peccari pof-

r 8()4 Pt. 7

fit

l.5

24.n.11

Cur (,nn:&us federe dicatur ad dexteram Patris

Solatia contra detrattiones

111216516

VP

^

&

1.305.0.7

p

1

n

Dic ut fedeant hii duo. filii mei , unus ad . dextevam

ZA detratlione parcite. linoua

1.524.n.5

"bominatio . hominum | detraffor ( Prov. 24. 9.)

ésc

]73020

1.524,n.4.

Dextera corum vepleta eft muneribus

*

(If. 25. 10.)

Deitvalentem.fecreto . qroximo fuo

hunc perfeque-

111.97.n.1 1

bar (

ii

B

Diabolus

1090,5 )

1524113

Induantur , qui dktmh/mä mihi, pudore , 9 operian-

Diabolorum afpe&tus & habitus horribilis l,

2.1., IO

tur ficut. diploide

l.519.n.3

Divotio

Diabolorum feto

n.5

1.657.n.89

L.233.5.7.n

Quid ?

Ejus proprium bhsvhemare

& quümodo interior- fine opere

Diabolorum acct 1fanuum furor

l.9o.n.9

Ejus requifita ,

demx

l.6

n.88

Diaboli defiderium beatitudinis

l.219.n,5

Diaboli filiz

H.219.S.13.n.2

Angelica quarenus dicenda.

1.799.S.10.n.1

i chggna

Diabolus in forma Chriíli « app

2v

[

ens

!ä7li3

F;us mater 0(,:1!01 um cu"mdla

Nefcit tarda molimina

1.658.n.90

Nemini plus nocere poteft, quam Deus permit.

Quomodo fit invariabilis

1.658.n,92

tat

11.27 5.$.9.n.3

d 3

Varie

Dd

Iudex Rerum memorabilium ,

Non diligit utilitatem fuam , qui Deum non dili-

Varie munitiones diaboli ad homines capiendos

I4n$13n5

git

L135.n.to

Cur in pcenam locum in aere medium inter cce-

Tantum es , quantum diligis

1.652.n.58

CCRENENS

lum & terram fortitus fit

].I 5() :14.

Dilige, & fac quod vis

Li45

,n.6

Diabolum vincit obedientia

II 570.n.4.

Dile&tionem mutuam tollit ira

1L72.n.10

Dile&ionis fraternz . utilitas

Sacrilegum per aera rapit

IL8.n.21

IIïZQOHZ

( vid. Dæmon. )

Non re£te diligere Deum novit , qui non fcit re-

hnquere Deum propter Deum

I25.n.1f

Nolite locum. dawe almbolo

IIT.276.n.3

Quomodo & cur Deus fuper omnia dilizendus

dlb incurfu 9 diabolo meridiano Ec

(PfOO-ö)

L660.n.99

-493 g

Cur Chrilue Perrum ter interrogarir , an plus

Dialogus.

quam alii diligeret

L259.$.13,0.5

Inter Chu&um& Catharinam Senenf. 1II. 55.feq.

UAROK

Diaphragma,

Quid ?

I.903.n.13

Qualis eft. dile&fus tuus

(Cant. 5. 9.) II. 393

)

Dies

n

II.94.n.2

Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde

I. 242

Magnus 1. e, judicii

Quemlibet diem putare ultimum , medium eft ad

$--n.12. L257.20

beatam mortem

M

1L.478.n.156

Si quis diligit me , fermonem meum fervabit

1,647

LO

26

Dile&us . quemadmodum — filius unicornium ( Pf. 28.

Hac e/idzes, quam fecit Dammus &c, (P.117.24.)

1118257n3

6.)

1L.741.n.3

Sufficit diei malitia fua

1,580.n. Z

Fortis eff. wt mors dile£fio ( Cant. 8. 7. ) 1. 160

Venient dies in te. (Luc.19.43.)

1.482.1.2

n.41..1.259.n.13

(As.f I.2

Ego fum mater. pulchra dileionis

l. 1022. n.46

Per dies quadraginta apparens ts €9c

2:7

1.102,n.24.

Si me dilexiffetis, gauderetis, quia vado &8c. II.480

ifficultay

n.8

Solatium circa ftudii difficultatem 1ll. 218. $. 28

Dileffus . meus. candidus , &2 rubicundus ( Cant. 5

Digitus

2

II.69o.n.5

Digitorum partes & co*npof tio

l.907.n.21

Pro eo ut me diligerent , detrahebant mihi

H

Problemata de dieitis

M

s

ibid

Ip4

Jile&io | Inimici

AMifit digitos fuos in auriculas

1.2or.n.12

Definitio

L.584.S.1.n.1

ACtus

Qui appendit tribus digitis molem terree 1,668.n.16

1.584.S.1.n.2

Iniingát extremum digiti fui in aquam €9c

ll 18')-

Qualitas

584.5.1.11.1. l555 g 3.0T,

n.I12

Neceflitas 1,594. $.2. n.x1. 1. 585. n.9.

l. 595.

Dignitas.

U.I

Pericula in dlgmtate confhtutorum

Lon 4

JEquitas

L584-$.2.n.16. 1.585.n.14.- 1596

77

A

Dignitates larg1tur obedientia

11.567.n :

3

Urnlitas 1.584. $.2. n.17. I. 586. n. 19. I. 596

11l 548.n.95

7.n.10

Dignitas in poenam data

Facilitas

Dlgmtatcs quomodo vere fufcipi & adminiftra-

1.586.n.26

ri debeant

1.69.S.12.n.4

Dignitas

1.587.n.30. I.603.n.13

In dignitatum collatione ne regnet p;ofopohpf' a

Praftantia

1.598.^

.IO.n.3

Exempla

L587.$.4

2,S-1.n.7

Dzz.

Penz negle&te

L.592.n.34

&go dixi , Dii eflis , €8 filii. excelfi omnes

l, 206

Media

1.584.$.2.n.19. 159759

n36

Motiva .

1.596.

:

JDeos meos , quos mihi feci ,. tuliflis

1.259, n.8

Etiam infenfata & irrationabilia ad eam nos in-

vitant

"dbjicite Deos alienos ( Gen. 35. 2.) 1. 350. n, 21

I. 597&.8.0.6.7

1,344-S.8.n.4

Mulro magis eft meritoria, quam dileGtio amici

Dile&io

I.600. 5 I2,D.2

Eft vera forutudo

I.60o S.12.n.x

Ingemofa

1.153.n.16

Heroice 1ntrep1da

1.152.n.10

Dile&io inimici heroica L. 152. n, r. Ejus prz

Egrorum & mfirmorum heroica

l.152.n.12

Ítantia

ibid

13.14

Dile&jo . Proximi

Materna

1.614.n.31

Definitio

L.604.$. r.n.x

Filialis

1,614.n.32

Regula qua nititur

ibid.it.p.622.n.6

Fraterna

1,615.n,39

Attus

ibid

Servilis

l.616.n.41

Natura

I. 605 sznï I.618.5.8.n.:

1.31.n,34

Qualitas

I.606.$.3.n.1. L619.$.9.n.1. L625

Dei Perfe&a que

II.n.I

Conjugalis exempla

1.613.n.27.feqq

"Zelofa

l.154,n.17

Neceflitas

1.605.$.2.n.11.1.607.n.26

Heroice facunda

1.153.n.15

L619.$.8,n,14. & $.9.n.3. L620

l.151,n.9

l1O.n.7

Heroice & fru&tuofe fui prodiga

Uulitas

X

Et plerorumque Scripturee S. Locorum. «

H

Utilitas à

1.605.8.2, n2 1. 1.60*7.11.29.; 1.618.

6.8. n. 1o, l. 620. $. 10.n.1o.1. 625. $.13.

Ludi dz'fciplinam gatris tui ( Prov. 1. 11,)1

187

n.9

n.27

Jia vite cuftodignti. difciplinam &

( Prov. 10.

Dignitas 1.605.$.2.n.28. l.608,n.42. l. 619.S.

8.n.18

I'Z.þ)

13 0*'2:; D.

1.605.$.2.n.30. 1.607.n.31. 1. 620

Difcäpalus. |

jucgnditas

.Io.n.8

Difcipulorum ex collegio quis an rep

robari pof-

1.607.n.40

14.$.8.n,2

5 quitas

'fit , non habens 10.'100-

21

*

Perfeclio

1.622.n.7.

1.625.S.14.n.1

1

0-6,. 4o. )

Securitas

1l.620.S.10.n.9

Non eft difcipulus fuäamr' mc?gi/ïrum (Lt

Damaua. neglette

-1.620.S.11.n.5

1 741.n.5

Ordo

1.606.5.3.n.28

l mei €c.

du hoc coglæzojïïuzz,t ommos , quod ;iifci;aä:.

Exempla

1.609.$.5.6.7

- Diftordia,

| 1.627.n.9

Motiva

1.620.$.10.1.627.n.11

Media

1.620.S.11

Quid ?

"

1.633,S.1.n, t

Modus

| l.621.8.1

2.n. t.feqq.

AGus:

1.632.5.1.n.2

2-- 5-20 r/lt.Iq &5'3' n']' ]" 633* 5'4.

Cur proexitmus amandus

1.621.$.12.n.2

QLïali;as 1l.63

n, 1. 1634.$.6.n. 1. 1.636.S.11.n.1

Cur Chriftus mandatum de dile&ione novum

dixerit l, 021.n.3. Cur fuum fibique pro-

Damnum — 1632.$.2.n.7.&$.3.n.5. 1.633. $. 4-

1.622.n.4

2. 1.636.8.10.

prium

11.Io.x1..034.5..6.n.6. & $, 7.n.

n.3.&S.r1.n.5

Quomo

do amor Dei & prokimi unus dicatur

Fuga

1633.$.4.n.4

1l.622.n.5

1.636.S.10.n.$

Potiora charitatis officia 1. öig.n.g/þ. 624. $.

Comparatur zizaniz .

I3,n.I

Exempla

1633.8.4-5

Eft veflis Chrifti

l:'624.5.1.3.n.4

Motiva ad ejus fugam

.1.634.-7

Media

1635.5.8

Quomodo firmanda

1.624.S.13.n.0

Difcordia quatenus permittenda

1.635.$.9.n.r

Quatenus meritotia

1.625.S.14.n.1

1.635.

Ad quem finem ordinanda

1.626.n.7

Modus folidus difcordias vitangü

Cherubim in t'emplo Salom. dile&lionis mutuce

$-9.0.2

11.628.n.18

Exortans fedandi modus

1,6035.5.9.1.3

figura

Quam grave bellum fit / —

^ 16306.S.10.n.E

Eft iiidicium intenfioris amoris Dei

1.628.n.29

Dile&lio proximi medium. contr

a judic. temer.

Quam exitiofa reip. x*1.63,,6. $. 10.n.3 &g.nl i.

1.116.S.10.n.3

n-78 20507(')-[;102

Dile&io offenfas proximi heroice diffimulans

Radix difcor/diæ

Difcretio.

l.ri51.n.8

neceHit;s ib.id*

Vera que ? ll, 897, n. 2. E)us

n. 4

Qui diligit proximum legem im]aleüz't

'1.628.n.7

21

odio

habebis

mic.

Difoenfator.

Diliges - proximum

11.245.S.13.n.4.

Quis putas eft fidelis difpenfator ? .. ( Luc. 12:42.)

(Matt. 5.43.)

'1.164.$.9.n.2.11.775.n.7

Diligo Dominum. meum €9. uxorem. (Ex

0d.21..5. )

1.581.n.7

Difzofitio.

det &c. ( x. Joh.

Difpofitioni

diving acquiéfcendum femper lll

Qui 10 diligit fthm : guem- vi

.1.621.S.12.n.2

47.n.19.pag.41.n.46

4

Difyoütiones'Superioru*m vel minimas

appro &-

Maj

Zwem diZe&'ian-em nemo habet , quam wt E.

re, eít a&tus obedienrie

]1.525.n.6

(Joh. 15. 4.) "151.

n.:8. ll. 249. n. 29.

m o

lll. 17. n. 2

Diligektm:

Difpono vobis Regm-zmX

: 1.2'15.5.93.?,

1.32.$.6.n.6

Difputatio.

Lainü &c.

1.67.$. 5

Ejus fymbolum formica

1.37.5.9.n.9

Manfuetudo in difputationis eítu

n.3,1eqq.

Quantum nos addiderimus ad diligentiam , tan-

- 148

Utrumk etiam in inferno difputationes locum ha-

tum Deus apponet ad adjutoritx,m

n. I5

beant ?

11,6.n.2

bolo , & feductus

Diligentiam humanam Dei 'providentia non

Difputais in agone cum dia

damnatur

».5

i ]l.9.n. 214f

exdudit l 579.n. 5. l. .5—80.. n, 9. l. 582.

eq.

D?jï m*ïm

.

Dilwvium.

/

Menktis. ( vid. evagatio. )

& remedia 1. 635. n.

s;m

Cur, non fubito in unico momento

: univerfam

Difi*rg&ionum caufe

645.n.24

terrám inundaverit

1.454-1.45

Dimiffio.

Diffenfo. vid. D/choz-'dz'a.

1.332.n.23

Diverforia...

Dimittite , & diäittetz:r vobis

Parum commoda grata reddit iemoria peccati

Difcere.

inferni

11.; 1.S.6.n.r

Difceridi cupid&as heroica

l.154 . 19

JDivinatio, :

Difcendi cupiditas in Ignatio

1,32.$.6:1.5 —

1.220.n.35

Difciplina

Quid ?

11.*530.13.37-.

( vid, Pradi&io )

Summa difcpline chrifüanz

1,153.n.13 'QUOWPECX

Diviþo

Y

Iudex Rerum memorabilium

/

Divifio

Do&Gus cum diabolo difputans in agone de ma-

Cur Jacob diviferit populum in duas turmas &

teriisfidei, fedut£tus damnatur

II, 9. n.24.

dona miferit Efavo

A-XcGRk

1.581.n.9

Ex Do&rinis plumbus pro liberorum inflitutione

felizenda & inculcanda opnma

1.707.n.8

Nec mihi- nec tibi , dividatur

X

1.257.n,20

Doctrma potior armis

II 541.n.58

Divitie.

Do&rma factis Lonfonare debet

L. 790.$

de ?

1637. S.x.n.i. L40. $.8.n.9

Divifio

ibid.n.2

:Stupcbant: fuper. dofiyina. ejus

1.353.$.4..1

Qualitas 1. 637. $.2. n.1. 162853111 I. 639.

JDocete. omnes geutes , baptizantes eos €9c. ( Matth

28.n.19.)

. L5.0.n.9. & 12

.5.n.I. L640.$.8.n.1

E

Fuga

1,537. G.2. n.8. L,638. $.3.n.

5

; 1. 640.

Ew at dotenis ficut potejiatem habeus

l. 359.n. 5

Oi2

Dalor.

Damnum 1637. $. 2. n. 14.. L638. $3 n.9. K.

Dolor caufa mortis

III. 575.n. 24r

Dolore inutili abftinendum

639. $. 5. n.7. 1.640. n. 7

1L 208.n.85

Fallacia

L 640.

sSESIM F

Dolores cur no&tu g:aviores fentantur T. goo.

Exempla

16*784

E

Li8nTS.12in.1

Solatnium. eirca dolorem

TU 217 $25

Comparate fpinis

Problemaia de dolore

!

16

Divitiarum magnarum esempla & caufe — 1.919.

f15

Kumus €9 Filjum Mawim videammus.

Judæorum

Motiva ad eas fpernendas

1.639.8.6

dolentum proverbium

' 11381.$.7.n.5

Dlvmarum medium tutifimum labor

Deíus vid. Mendacium.

IL.139

ro.n

Domeflici.

Quomodo iis utendum

1.640.5.7.n.2

Onnes Dome/hcz ejus veftiti jmzt ülmalzczbns L-gag ^

L.640.5.7.n.3

n.7

Verg que ?

JDominica

Ditiffimus quis?

[6405807

1]

Damnum ex divitiis injufte corrafis

IISDHI()

Dies chriftianorum Dominica

Illzgxnup

Dlvmarum duntaxat dlfpenfatores füumus 1í.

Dominice diei prerogative duodecim — lII 132

n. 15

164.$.9.n.2

ibid, n. 16

Earum vanitas

- L.179.$.10.n.3

Caufze ob quas fanälfi;canga

Divitie divini in nos amoris fignum

111.585

n. 276

Fui in fpiritu a Dominica die ( Apoc.r. ) IIf 13x

Medium contra amorem divitiarum

INI?Q

n. 14

1o

JDominus , Dominium

Solatia circa carentiam d1v1t1arum TII.208.n.9

Dominorum munus

lt 135,-.

LITLA20

Dominum fe primus vocari juffit Domitianus f.

Dives ienoratur in Parad1fo

D1v1t1arum contemptus vmculüm charitatis. &

63.$.7..4

concordie author

Iryong

Dominandi libido 1. 61. n. 22. feqq. 1. 63. $. 7.

^. ( vid. Mvaritia. .

a natura eít infita

173n13

E

y

Omnes divitiz preter Degm ege&as funt T. 661

n.III

Dominus dedit , Dominus abftulit

T.134.n.8

Hlfharlæ de divite granaria ampliantis (Luc.12. )

Domiuus mon in igue, fpiritu , commotione. €&c

I. 46. n. 18

quxd ?

11.98.n.3

aPP licatio

- Domus.

Hiftoria de divite epulone (Luc. 16.) expenditur

ISIgnz

(Vld Pg(]?'y' io Opes.)

Domus äacob , e. Ecclefiá

L821.n.8

"

Fere non eft hic aliud , mf j Domus Dei €? portacali

uolite cor apponere

(PföI)

1I.246.n.13

Divitie fi affuunt ,

Donum

I.180.5.11.0.2

Quia dicis , quod dwes fum . ( Apoc. 3. V. 17.)

'Triftari nohmus ; fi minora alus dona poffidea-

1.179.

.Io.n4

mus

(

III. 40: n.34

Divitiarum jatantia quid profuit nobis &.

(Sap.

Quid & quot fint dona Spmtus fan&ti

1.307.q.

. 8.

1. 183.1.8

12.Í1eqq.

Qui wolunt divites fieri ,

.U T. 6.9:37 T.

Omne datum optimum , E? omme douum perfeflum

1804 11.n.2

&

(Jac.1. 17)

1.859.n.t

l

Dormitio

Homo quidam erat dives

l 171.5;39

n divitias bonitatis ejus. (Rom.2. ) 1. 555.n. 11.

Dormitavit anima mea pra tadio ( Pf. x19. v.2g. )

1.550.$.8.n.2

1.25.

.I.n,X

Docilitas

"

Qui dormitis in leEis ebwrneis

l.34- . 2«n- ri

Docilitas heroica rara

I, 154. n. 19

Ego dormio , vox dlle:?ïz mei pulfautis C9c.

l. 43-

JDoffor , Dot&rina.:

. I4n,2

Do&Goris Ecclefiz conditiones

j Mb 320: r 42

Cum autem dormir ent homings , venit ;mmmus &c.

Quefliones de Do&toribus Acad

W. 74. $. 3-

( Matth. 13. 25. )

La1.5.12.n.1

n. F. ieqq

Fenit ad difciphlos fuos &9 invenit eos. dormientes

Corona ftellata DoGboribus preparata L. 217.n.4

. (Matth.26.39.)

-

11 377 n 28

Et erat ipfe in puppe dormiens. ( Marc. 4. 38.) I.

Do&or Ecclefie. alis bono exemplo Prælucere

debet

I787n3&786$13nï

400. S. 12. n. E

Dor|um.

Et pler

LU.

£^ f* ^

VYumn

Qi Utque Smptwæ S L.

Dorfum

Emblema

1.823.S.13.n.75

Problemata de dorfo

1.906.n.17

; Varia in terris fata

Jos

1271*19

Miniftros cur Chriftus hominum pifcato

Conjugum optima

Il.304.n.10

res appellare voluerit

1.629.n.25

Drachuna

Mutatio

HI 24f om

)7

Parabola de drachma perdita ad animam appli-

Pulchntuäo

Iöl()?*ü s )

RI

cata

II"ZSIonI

Ecclefiam ftabilit Euchariftia

Drato.

I?ïu n.Ii

Ecclefiam non freqmnmnm, & dum caufam ro-

Draco ex cujus ore tres fpiritus immundi in mo-

dum ranarum encre quis ?

DIBIrInrI

gatur, jocofe refpondentis pena L251:.n.47

ä'vä—ï:

Ecclefiaftes.

De Ecclefiafte Salomonis Hebreorum traditio

Et ecce. Draco magnus rufus (APOC 2. 34) L. 525.

11L.384.n. 11

isus

Ecc!qf affici ( vide facerdotes. )

Dubia

Eclypfis.

A[cetica varia

1.641.feqq

Dux

Medicus Per echpf n öutatus

1. 601. n. 597

KEducatio.

Quzíliones de Ducibus

IIL62.8.7

Quid ?

3ee X

I 607 n .fg

Divifio

ibid.n

Dux fuifli in. miferitordia populo &c. ( Exod. 15

Qualitas 1.607.$.2.n.t. & $. 3

13.)

DL d

J ïö();g 4

m l7046 . 5n.t. Ivoz;&hnï 250

E

. L. n. 1/L700.S.12.n.1

Ebrietas

Necefhtas Iög*' .2.n.15. L699.n.11. I 704.

Definitio & ejus etymon

LI, 684. $. 1. n. 1

$.6.n.7. L705.$.7.n.1. L.769.n.4. Lornm

Divifio

ibid.n

Utlhtas 1.697.$.2:n.22. L699.n.20. I. 700. D.

Acius

L.685.S.1.n.3

II. L705. n.20. Iyob&X*;nv L7io n. ro.

Siena

1.685.S.1.n.6

EJILAS

Problemata de ea

Dlgmtqs

I()«;Q()gno

1.928

Qualitas 1.685. $.3. n.1. L690. $.6. n.1. 1. 695.

Tucunditas

I 7«.,)" n 26

/O()S?HA!N

VE TI.E

JEquitas

T']ohäj 7.n

3. Y 709. n

n

Phgiïögsgzxïïlïæöny 1.687.S.4.n. 1.

Damnum negïe&æ I 700. n. 12

& $. s. n. r feqq. 1..695. $. 12. n. 12

o

1

5

Damnum

5. I.154.n.2

:

Z

;'L

?

gj

:

.686.n.6. 1.687.n.8. . 690.$.6.n.5.

Ex—empla 1. 699.$.4. &

L691. $.7.n.3.. 1693. n.3. L694. n.1. L. 695.

n.2.feqq. 11I.575.n.233

NT 3

Similitudines

o4.S

6

Mornva

'Turpitudo

1.691.$.7.n.4

Media

;

05.8.7

Exempla

10&7&4

1.706.8.8

Motiva ad ejus fugam

L.691.8.7

In quo confiítat

I70(79(;nï

Modus

Media

L692$8. 1694 108

Iyo*zn" L.708.S.10.u.1

]"XCULHIO ebrloforum a re Pectu humano €XP O-

Malz educationis radix

I.

107.n.3

fa

Hanc ftruthio parentes edocet L7ON.S. 10 n-3

dgogonl

Uría

Ebnetas fpxrltuahs quomodo Procuranaa I. 692.

L709.n.7

5()03

Ohm filii in monaflcriis educandi tradebantur T.

Ebrietatis proles & fruttus

L.693.n.2

^. T09.n,6

Ebrioforum ftultitia

1.693.n.1

Filiorum non bene educatorum ponz L709.n. 7

1.693.n.4

Quantum conferat ad felicitatem reip. L7 ro.n.r x

brioforum mctamorphof sin fues

leones , gallos , urfos &c

ibid.n.5

Educatus capre la&te , ut capra falans III. 595.

fferunt Chrifto amarum: calicem — 1.693.n.6.7

n. 354

Ejeiïzo

Eít difhicilius peccatum quam idololatria 1.604

n.Ó

F]zczent te ab hominibus &c. ( Dan. 4 23 a

Morbus veniam non habens

1.696.n.25

268.

n. 6

Ebriofi funt garruli.

1.696.n.24

Quare nos non potuimus .ejicere. illum ?. ( Mauh. 17

Ebriorum fomnia

L.924 Pïobl i

VIS)

11.860.n.9

11.22.n.2

Eleffjo , Eleftor

Ebuus Zeno vivus fepeutur

Recule de Ele&ione

( vide Bacchanalia. )

II..3608. n. 7

A X o

Quæiho de Ele&ionis jure

IH ()7 n.5

Quzítiones de Elettoribus Imp. Rom. Ill. ór

Juebriabuntur ab ubertate domus tuz. ( Pf. 35. Q.)

l.219.n

$. 6

Excho

KEle&io divina.

Unde

899.probl.2

Eligit Deus Plerumque , quz mundus poftponit

KExcclefia

3

Y

1L.22.5.8

188'* n.4

*

Liho comparata

Figurata in tunica Chrifti inconfurili ]. 209. q. 7

Multi funt. vocati pauci eletti

1.128.n.3

Crevit Martyrum aliorumque exemplo . 1. 790.

n. 29

Eleemofyna.

Ecclefie donum Conftantini

I84.8. 8

Quatenus grata Deo

lL. 41. n. 19

E

Qui-

ludex Berum wemorabilium ,

Quibus, quomodo , & quo ordine dari eleemo-

Energumem

fyna debeat ll, 164. $. 10. n. 1. 2. 1. 354. n.4

Energumeni aliter vix curantur , nifi fa&ta con-

Smgulans, heroica, extraordinaria l. 155. n. 21,

fetï'onp plenaria

1.388.S.14.n.6

1IL.545.n.76

Cur ab enmergumenorum curatione exorfus fit

Dominus

|

Eleemofyne pretmm

111.562.n.163

l.129.n.10

Eleemofyne inique

congregate non placent

KEufis

Deo

l1755,23.24

Anceps Aodi quid figuret

1,363.n,11

Eleemofyna patrocinium Præffet ftantibus olim

Epiglottis

ad tribunal Chrifli

11.93.n.8, 11.97.n.3

Quid , ejusque officium

L891.n.7

In eleemofynarum largitione non fit profopol-

Epiphania.

pfa

1.22.$. i.n.6

De fefto Eplpham? quæ(uones

1.290.$.4

Eleemofynas pro defun&is largiri .&us miferi-

Epifcopuä , Eyifcopatus

cordie

11.362.n.4

Epifcopus quis ?

I 84.5.1.n.2

Ex quibus bonis eleemofyna danda 1l. 355. $.10

Epifcopi munus difficile , fuga &c,

l. 59. $. 4.

n

n. 12. feqq.

Arcula pro eloemofyms in zdibus conftituenda

Epifcoporum" flatus in primiüva Ecclefia mifer

11,352.$.9.n.8

m oxeok

170512116

An accipere eleemofynam in fubfidium alterius

infcio Superiore contra vorum paupextans fit

Quz Epiftopatum defiderat ;

bonum opus defidevat

ll 775.S.11.n.8

159514P69512n6

An licitum fit profeffo a parentibus vel amicis

Epitaphium.

eleemofynam pro vefle aut breviario petere

Buchanani

I1IL.604:n.426

11.774.n.8

KEpulum

( vide mifericordia erga vivos )

Qui diligit epulas &c. (Prov, 21. 17.) 1. 873. n. 4

Equites.

Kleemofyna a morte liberat

87 mon patietur &c

Quazftiones m Equitibus III. 63, $. 7, n. 5.feqq.

11.348.$.7.u.9

Kquus.

Cum facis eleemofynam , noli tuba canere

(Matth.

o-)

Hiflrionis doé&tus

L80.n.rt1

Stulte honoratus

1.353.n.2

III. 583.n.269

Elenenta

Aítu impetratus

111.588.n.302

Definitio

LLl GE

Equi locorum , quz femeladierint, memores,

Divifio

ibii.n.2

unde ?

L62 . probl.8

I

Elementorum ratio qua fubftantiam ] ^LL.C E

Equorum amor 1mmod1cus a Deo punitus.

Probl,de impulfu & motu elementorum | 1. 719

500.n.322

c.2.n.104.

Equus a Jobo defcriptus efligies fortis hominis

Qualitates

E73Ia

1.837.n.20

Eveffus

Elephas

Quomodo cicuretur

1ll.502.$.7.n.2

Cur folus homo ex animalibus incedat

l. 935

Ingeniofus lll. 606. n. 434. Alius magiftri fui

pr.o

mortem ulcifcens

1b1d n. 435

Ericius

In gratiam Regis obediens monitori ]. 41. n, 16.

Ponam eam in po[fe[fionem. . Exricii

1.494.n.11

Elephanns caítitas

1.281.n.1

11.381.$.7.n.1

Elephantum mutuum adjutorium — ]], 28 5. n. 13

Errare

Klias.

Sicut fuit fenfus vefler , ut . evraretis a« Deo &c

Eliam & Moyfen cur Dommus volucnt crkmæ

( Baruch.4.28. )

I1,868.n.4

fue teítes

lmzn 12

KErubefcens

Elifaus

Erubefcentium aures rubicunde unde? I, 899.

Elifzum illudentium p:**orum poena 1. 709.n.7

4

Erudire

probl.6

Hifloeria Elie , quatenus Elifzo fpiritum fuum

duplicem infundere voluit

1.566.n.6

Erudi illos && curva (Eccl.25.) lL 706. $. 9

KEiohim.

n

i

1. 98. n. 2

Eruditio

Elolnm, 1d eft, Judex

Delrii &c

Kloguium.

1.32.$,6.n,7

Statue jkrvo tuo eloquiwm tuwm in timore tuo. ]].

Eruditionis vanitas

11.11.$.7.n,2

597.n 6

Efta

Emath.

4n multis efcis evit infirmitas (Eccl, 37: 33. ) K

Conteret vos. ab introitu Emath. ( Amos) l. 492.

874.0.6

$.9.n.2

Adhuc efce evant im ore. ipforum €8c.. ( Pf. 77. 31. )

Emendatzo

1873 n

Qmiem efcam abominata efl. anima eorum

25

Emendatio fui prefupponit cognitionem fui l.

334-.13.n.3

, 1.n. I

Emptío

Qui devorant plebem meam , ficut eftam. pamis

Emptionis regule

1. 135.n.2

UEL 13.]

l.525.n.3

Enavrave

Efther

Quare tu enarras &c

1. 358.n.7

Anime cafte figura

1,279:.3

l.'.fu-

Et pler orumque Scripture $. Locorum

Efuviens.

ll

Difpofitio ad eam fumendam. 1.755.n.22. l. 763.

Efurientes. paftens. mifericordia ll. 330. n. 43

n.I

334.n.68. 1.340.n.47

Motiva

75658*&9

Cun efudms efurienti animam. tuam . (1fa. 58.)

Media adejus amorem & cultum

758: 5 10.

ad digne fumendam l. 758. n. g l 663 n. 13

Eva

1135[ S I2.n,I

Prefentiam Chrifli in Euchariffia negans punitus

Cur diabolus Evam prius, quam Adamum , ag

l.230.n.42

ereffus

1.492.n.6

Euchawjtzæ commemoratio invitat nos ad amo-

l*.v"e non efít maledicendum , aut irafcendum ,

rem Dei

l.248.n.1T

quod lapfa

ll.121.S.14.n.10

Euchorifliz . viatico contra mortem nos munia-

Evagatio mentis

mus

Quid ?

1.737 S.1.n.1

Dj Euchariftia quefliones

l 309 q.4. it.qq

Divifio

ibid.S.1.n.2

Cur £uthariftia fuper lino confecretur , non . fu-

A€us

ibid.n.3

per lana aut ferico

1.344.$-7-0.3

Qualitas 1.737. $.2. n.z. L.738. $.3. n. 1. & $. 5.

Án liceat copxof ores fpecies Eudariffig. fumexe ,

D-I, L740.

q«n. F. 12415 p2 n.1

ut diutius & majore cum proveniu gratiae per-

Damnum 1.737. $.2. n.6.1.739.$.5. n.9. l. 739.

ftent in ftomacho

11.358.9.32

SET

An Euchariflia per accidens caufet primam gra-

tiam

Fuga 1738.$.3.n.3.& $.5. n.3. 1739 56 n.I

111.359.q.33

Motiva ad ejus fugam

l. 739-

.8

An fanus fit fæpms Eucham/lzam a Laicis ,

quam

Media

l. 740. $. 9. 1. 741. 5 if

raro acc1P1 t

355..39

. 749.

. IQ. n. I

Cur fub fpecie panis & vini inflituta. 1.759.S.11.

Origo & radices illius

Modus vitandi

l 4o$ïonz

n.2. 1.761.n.2

Quomodo quis in diftra&tionibus fe gerere de

Differentia inter comefítionem cibi naturalis &

beat

1741510113

evchariftici

1.759.n.3

1.741.$.11.n4

Sumit unus , fumit mille , quantum ifle , tantum ille ,

Comparata Zizaniz

KEvangelium. Evangelifla.

quomodo mtelhgendum

1.759.n-4

Cur fletur ad Evangelium

l:3t15q.17

'l'entationes & dubia , circa eam occurrere folita

Evaneeltum $. Joanms cur in fine miffe leaatur

L761.$.11,n.10

ordmane

14

l. 31 1. q 19

'Tria impedimenta frequentem iumptaonem ejus

inhibentia remota

1,763,n.18

Evangelifte demonis , libri obfceni & profani

A* oxexe *

ll. 161.n. 9

Comparatur cum Manna 1, 761. $. 12. n. 4. arbo-

rivite l. 762. n. 5. carboni ignito Seraphini l.

Ubicumque. gradicatum . fuerit Evangelmm hoc , di-

762.n. 6. cenz magnz 1. 762, n. 7. Convivio

n. 8. Cithare l. 762. n. 9. teftamenti arce n.10

ceiur & quod fetit im| memoriam. ejus l. 359.

n. I!

Chriftus in ea exiftens comparatur medico l. 763.

Euangelzzo vobis gaudium magnum &c, ( Luc. 2

n

11. Hoftia buboni data in Galliis 1, 768.

IQ.)

1.328.n.6

n. I2

Euchariftia ( v. Communio. )

Evelleve

Definitio

Ut evellas €9. defiruas

1.359.n.2

L742:S. T. - f

Eventus

Etymon

ibid

Quinque caplta de ea fcienda

ibid. n. 3

Eventuum per fomnia indicatorum exempla &

'Tria Præc: pue c0ntmet

ibid. n. 2

rauo

l.923.pr.ó

Eventus abfentium an . ex Sympathia. pateífcere

Finis ejus !, 742. n. 4. L759. S.1. n.1. & p. 760.

0.5

queant

19 6.pr.2

Cur Chri(tus inftituerit

l 761 $. 12.n.1

Ob nullum eventum futurum nos angi oportet

Subflantia & qualitas 1. 743. $.3. n.1. 1. 754. $.

111.44.n.70

FEunuchus

7.n.1. l.761. $.12. n.1. 1.765. n. 1. 1767.n.1

Neceffitas 1.742.$.2.n.1. 1.743.S.3.n-9. 1 746.n.1

Eunuchi a calvitie immunes cur ? l. 888 probl

22

Fru&us & Utilitas 1.742.5.2.1.4. 1.743. S. 3. n.

13.1.744.n.3. 1.754. $-7 n.4- 1.756. $.8.n.1.

Enivapelia

Quid ?

/

]l. 196. $. 8. n

eqq. 1.762. n. 7. l. 765. n. 4. 768.n. 13

Exattor.

Jucunditas 1.742. $.2. n.8 1.744. n.23. . 747.

n.6. 1.752. n.50.

.755. B.20

Clamorem :xa&'oms non audit ( Job. 39. 7.) l.

Dignitas 1743 8.2.n.12. 1744-n. 28 1.747.n.9

874-.12.n.4

Præparatxo

- 743. . 2,n. 14. 1. 763. n. 14

Exaltatio

Ignominiofa exaltatio &c

l. 65. n. 6

Veritas l. 745. n. 41. 1.752. n.54. 17»,5 n. 16

'Tempus fumendi

745 n.54.

E N M

Modus fumendi 1.746. n.6o. 1.747.n.15.

. 760.

n.7

Qui fe exattat humzlmbzmr &c. (Luc. 18. 14. ) !

229.n.37.268.n.3

Frequentia fumptionis l. 747. n. 11. 1. 76c. n. 9.

Sicut exaliantur cmli a terra , fic vie mem . €9c. ]

l.763.n. 17

387 n.8

Cultus. 1.747. $.5. n.1. 1760. n.6. 1764. n. 21

Miniftrata

1. 752. n. 57

Ego fi exaltatus fuero a &erra E.

( Joh. 12. 32- )

- 241. $.5. 6

11.690.n.6, 1.538.n.7

Exem Pla

e 2

Examen.

Index Rerum memor abilium ,

Examen.

)Eqmtas

ï779n49

Examinis pro Epifcopatu fubeundi metus exani-

Motiva.

1.784.$.9

mans

I 550.n.107

Media

L785.$.10

Finis

Exuüimen Confcientia.

1.785.S.11.n.4

Definitio

L759.S.1.n.1

Efficacia

1.676.n.41. L706.$,8.n.5

Divifio

1.769.S.1.n.2

Exempla ob oculos habenda

11,906,n.60

A&us generalis examinis

T.769.n.35

Exemplum malum ejusque damnum 1. 776. $. 2.

E

o.n.8

n,14- 1.779.n.50. L784.n.22

ACus exáminis Paruculams

Qualitas

I. 770.5.2.n.1.&5 3.n.4. 1.7725.8.

Cur fuperiores precipue bono exemplo przlu-

n.1.1.775.$.13.n.1

cere debent

1.785.S. 1 1,n.r.& $, 12.n,2

Neceffitas 1.770.$.2.n.8. 1.771.$.3.n.7. 1.773.$.

Comparatur odori

1.786.$.12.n.1

8..5. 1773-5-9-n-3- s

I3n6

Etiam plurium imitanda

1,786.S.11.n.7

Utilitas 1. 770.$.2.n.10.

L771.

AAMT T.

L773:

Quantum Ecclefia creverit martyrum exemplo I.

S.S.n.'z. 1.775.$:9.n.4. 11.93.n.10

AX XGk

'Z()O n.19

A quitas

AT113..9:n.5.

]ucunchtas

1.773.5.9.n.6

Chriftus. pa[fus eft , velinquens exemplum , ut. &&

]Lxempla

127/72.8.5.6.7

II.319.n.6

Monva

1.773.8-0

Exequig,

Media

1.774.5.10

Exequiis Bertii prefentes Angeli

1.98.n.59

JAEftimatio

1774510111&51111[

Exequias iumptuofas & luxuriofas teftamento fi-

Finis & fru&tus e]us 1.774.S.11.n.2.1.775.$.12.

bi fieri ]ubens Colonellus

II.10.n.28

n. 2

Exercitium.

1.774.S.21.n.3.

In exercitiis fpmtuahbus remiffe fe gerere fpecies

Modus ejus inflituendi

acediz

ComParatum quinque lapidibus Davidis 1.775.

L25.$.1.n.1

$.12.n.1

Exerciruum continuum medium ad pellendam

Damnum negle&h

L775.S.1.n.3

acediam

1,38.n.8

Exaudito.

i EL

Exaudi uos Deus falutaris mofler, fpes €9c. ( Pf.

Exercitatur. fum , €8 deferit paulifper Spiritus meus

;';

64.6. )

1.508.n.5

(Pf - ).

L459.

.IO.n.3

Exconde[centia

Exercitatio corporalis ad . modicum utilis efl. &c

11 acundie fPecæs

1L61.$.1.n.4

( 1. "Tim. 4. 8. )

IIl 450.n.4

ä

Exccdeve.

Exewcitus

11I.576.n.245

ä

In fuis a&wmbus cur plerumque Juvenes foleant

Stupendus

333* x

1.937.probl' to

KExcelfus

Congregato exercitu percuffit Amalec, &c

( 1.

Verüntamen excelfa. mon abftulit

C 3-Reg. 15.14

Reg. 14. 48.)

11.218.n.19

4Reg123 & 2; Par.20.353. )

l, 73.n.12

Exitus

Excitatio.

Exitus viarum effe quinam dicantur 1l.roo.n.1 3

;ä

Formula excitandi ftudiofos

1.42.$.13.n.4

Vocati ad exitus viarum qui ?

*ock o*

1l.490..34

KExcomimunicatio

Hu)us virtus

IIT.553.n.122

Exitus aquavum. deduxerunt omli mei ( Pf.

) If

Aiftimatio a brutis do&ta

III.557.n.146

594.8.10.n.7

|

Excu/atio.

KExorcifmus

Excufationis fraterni defe&us fru&us I. 631.$.15

*

In bapufmo ufitatus

1.198.$.1.1.9

Expavt[cere.

Et coperunt. fe omnes exmfme &c. ( Luc. 14. 18.)

Nolite. expavefceve

11.484.n.10

L478.n.7. 1763n18 l. 600.n.5. 11L430.

Exyetlare,

n5

Expe&'at Dominus , ut mzfereatur vefiri (1f. 30.18.).

Execmtzo

l.630.n.26

Execrationibus affueti poena

L. 231. n. 46

KExyer gefieri.

KExemplar

Alios cito , alios egre, unde? 1932.probl.rs

/Afpice, E fac fecundum exemplar. &c. (| Exod. 25

Stato noClis tempore unde ?

1.931.probl.1o

858.n. 5

Exultave.

40. Num. 10. ) 1. 787. n. 2

KExemplum,

Exultabunt San&ti in gloria €9c. (Pf.49.) 1. 400

Definitio

1.776.5.1.n.1.

QIIon.4.

Divifio

ibid. n. 2

KExechias

AQus

ibid.n.3

Cur egrotarit

1,25.$.n.10

Qualitas 1776.5.2.11.1. L. 777.5$.3.n.1. 1.779.$

F.

S.n.I.

L 783.$.8.n.1. L. 786.

JX L

190.

14.n.I

Faber.

Neceffitas . 1.776.$.2.n.8. L777.n.19. T. 783.

Fabros ferrarios evocantes Philifliim figura dia-

8.n.8. 1.786.$.12.n.3. & p. 787.n 4

boli

ll.161.n.123

deck o

Utilitas T.776.$.2.n.10: .778.n.30. 1. 780.n.12.

1.784.6.8.n.12. L. 784.$.9. L. 789.n.13. T.

Faber Ferrarius non inveniebatur in omni terra

491.n.15.

l(rael ( 1. Reg. 13.)

1.564.n.21

Facere ,

F pleroru»zgue Seripturee S. Locor'zm.'x

T. 11.

Focere , Faffura.

Damnatorum ab Ethnicis adumbrata

Domime , quid me vis facere ?. ( AG. 9. ) II.

«573-

.7.!1.'2'

(n.9 Queftiones de fame

£II. 176.

n.113

iua

( Pf *)

Fame cur Deus interdum aliquos affligi. permit-

Deleftafli; me Domi?e in fa&ä;m

tat

11.598.$.13.9.t1

I.581fn.10

ine me wihil poteflis facere (Joh. 15. 5.) ll.

Füumiliaritas.

450.n,6

Cum Deo contemptum non parit

L661.n.105

Facetia.

Fafcinum , Fafcinare.

Quatenus licitz ?

II, 182. n. 14. 19

Invidiam cur $, Paulus fafcinum dicat

Facies.

n.$8

Modefta

11.391.$.9.n.2

Pulehrz non afpiciende

11.583.n.6

Quis vos fafcinavit ? ( Gal.) | II, 596. $. 13. n.2

Facierum diffimilitudo

Fajciolà.

I.917.pr.Ó

Faciei Dei jucundus afpe&tus

IL 19. n. 5

Ejus in confirmatione ratio

L.390.$.1.n.9

Facies tua decora quid Y

1I.38.n.3

Faftidium.

Pfalmus David, quando mutavit faciem coram

Cur xpariant cibi etiam maxime fapidi , fi fepius

Achimelech

II.317. n, 6

aut gopioüus fumantur

N

L. 89 3. probl. 10

Faüftus.

Fiderümt faciem Stephami , tauquam faciem ZInge-

Infignis Domitiani

'1.63.5.7.n,4

li (At.6.15.).

1.283.n.10

Fatum.

Quid ? negatur.

, 579.n. 1

Facies wna , facies Cherub. €8c. ( Ezech.) 1L.572

Favor.

n. 4

Praibis ante faciem Domin)

l 787 n:3

Confilium circa favorem Superiorüm non am-

Facundaus.

biendum

L. 429. fi. 358.

Dile&io heroice facunda

I. 153. n.15

Solàtia circa carentiam humani favoris

IlI.

Faí/arius.

. Favus.

216, $. 19

Falfarii pena & converfio

If174.n.18

Falx.

Favus deftillans labia tua

T. 364, n. 16

Cur falee depingatur mors potius , quam enfe

Febris.

11.483.n.4.

Socrus autem Simonis temebatur magwis . febribus

vel fagitta in. manibus

Falx volans m manu Chrifli a

pud Joh. quid?

(Luc. 4. 38. )

IL81 6,.n**' II

11.123.$.3.n.16

Feciales.

Fauma.

Rom. & Grzc. cur fagmina fecum porfavqrilzt

Quid ?

L792.$.1.n.1

L.402.n.4

ibid.n,5

3.

Fel

Divifio

Qualitas

L.793.6.2.n.1. L764.$.9.n.1

. Fellis folliculus, ejus fitus, fig

ura,partes , officia

Neceffitas

1792.$.2.n.1. L793.S-3-n.1.

I.9og.probl.27

5..5. L795.$.9.n.9

Problemata de felle

ibid.

Utilitas

Fells in cruce Chrifli oblati memoria medium

1.792.$.2.n.5. L793.$.3.n.7. & $. 5.

contra ebrietatem

n.6. 1.794.8.9 n.4

1.692.$.8.n.4

Exempla

L793.3.4.

Purum fel, nullum mel

m*

1.139.n.13

Motiva ad famam confervandam

1794.N.6

Media ad eandem

Doderunt in efram meam fel. ( Pf.68.)

1. 18.

L794.8.7

n.7

Difficle eft apud omnes bonam famam obtine-

re

1.194.$.87

Fel Draconim vinum eorun — ( Deut. 32.33. ) 1.

Duo cafus in quibus fama precipue defendenda

692.$.7.n.10

1.794.$.8.n.2

510

Fwl valet. àd. ungendos oculos - ('T^ oþ.b.&,) II.

n.io

Quomodo fama defendenda

1.794.$.8.n.3.

Felicitas.

1,523.n.3

Fame defenfio Deo commiffa

III. 540.

Definitur

1,759.S.1.n.1. L.223.n.21

n.54.

Divifio

ibid. n. 5

Qualitas

1.796.$.5.n.1,

Bonum nomen optimum monumentum l.794

I.795.5.1. &$.3.n.1.

1.796.8.7.n.x

. 9.n. 4

Eít via ad immortalitatem ibid. n. 5. alterum pa-

Exempla j

1.769.8.4

trimonium

ibid.n.6

Similitudines

1.796.8.5

1.794.$S.9.n.1

1,796.S.6.

Vires & nefanda cupiditas

--

2

Confiftit in fummi boni poffefiione

n.r. IHlL34.$.1

Fama fallax

II 114. n. 7

Omnis felicitas dependet ab amore Dei

l. 249.

Fame bone quomodo diabolus infidietur

II.

. S.o.n.x

114.Dn.4

Felicia tempora quomodo habere queamus — JII.

31.$.12.n.9

Solatia circa carentiam famä

1IL215.5.9

Fame.f—

Felicitas temgoralis obnoxia eterne miferie [

OPtinium condimentum

1.14.$.6.n.5

185.S.13.n.1 1

II 607.n.442

"Ka

In inferno

Carne matris Pulfa

Il 1.n. 5 Has averfantes

1.926.probl.r

€

)

r

Femw,

Index Rerum memorabilium ,

Femur.

Fiat

Femora quenam corporis pars , eorumque jun-

&ura

l.ro18.n.25

I:910.n.32

Conceptus inde przdicabiles

Fenefiya,

JMors afcendit per feneftras. ( Jer. 9.21. ) II. 212.

Ficus

n,9, 11.597.n,5

Cur Chriftus inter tot arborum & plcatarum

Fm culunm

genera ficui potiffimum maledixerit

l. 195.

Pretiofum Cefari oblatum

n.8.1.82 1.n.3. 11.240.n.12

Firrum

IIL601.n.400

Cur primi parentes fe foliis ficus, non aliis delica-

Cur non concipiat flammam

1714n30

tioribus frondibus ,' contexerint

ll. 509.

Fervor.

n

Quid ?

L797.S.1.n.1

Ficus infru&tuofa apud Evangeliftam negligen-

1.28.n.25

Quotuplex

I797$In2

tie human: fymbolum

AcCtus

. 1,797.S.1-n.3

Fidelitas

Sententiz S, Scupturæ &SS Patrum

l. 797.

Conjugalis explorata

/4M; 562.n.267

0064

Catelle imajor , quam uxoris in meritum lll,

Quahtas 1797.5.3.11.1. 1.798. 56 n.1. T. 799.

595.n.358

.Io.n.I

Fru&Guofe fimulata

1ll.602.n.410.411

Dignitas

1,799.S.9.n.1

Quomodo ma]or fidelitas reperiatur in parvis

Neceflitas

1.797.5.3.n.3. 1.798.$.6.n.3

quam magnis rebus .

1667n15

Praitantia

1.674.n.37

Uctilitas

A x*

1.798. $.3. n.4. 1798 $.6. n.4.

]ucundxtas

1,799.

(

Inqüire tibi aliquem fidelem. virum ä'c (TOb 5-

Eïempla

108-».5

4

l.109n.8

Catholicorum fervor

IIT. 544.n.72

Fides,

Mocuva

1.798.$.7

Quid ?

1.800.S. r.n. r

Media

ibid. n. 2

1.799.8.8

Quotuplex

In quibus rebus Poufï' mum fervor oftendendus

Ejus indicia & a&tus -

ibid.n.5

À. 799. .9.n.2

Effettus

1.800.$.1.n.9

Quomodo per religiofam & prudéntem difcre-

Etymon

1b1dn2 1.818:$.11.n.8

tionem moderandus

L. 799.$.9..3

Objecta

1.817.n.3

Qualitas & natura

Ad fervorem augendum facit memoria prefen-

ts Dei

1.800.$.2.n.1. 1.801.$.3.

L.561,n.6

n.1. l.811. $.7. n,x.. L818. $.12. n.r. 1. 823.

Ferus , Feva.

.14.n.I

Fera reperm omnia animalia domeítica , non

AEquitas

1801 gzns 1.802. n.13. l. 822.

item vice verfa , unde ?

1.035.pr.3.4

n. 13

Feri homines lemtate cicurandi

Preftantia

L.818.G.12.n.4. l819.n.8

08'7

Neceffitas l. gor.G. 2.n.11. 1.802.n.26. 1, 806

Ferarum captores vita non privandi III 601.

n.19. l811. Synlz l.817.n.4. 1.92240.12

n. 4OI

1.823.$.14.n.3

Fefiuca

Uuhtas

l.gor. $.2:n.15. 1.802.n.28. l. 804.

Idem ac proximi peccatum

1110553115

$.5.n.6. 1.812. $.7. n.18. L.819. S.12.n.9.

IO

1.823. VE3. 0146 1.824^ s

4nII

Dignitas

1.801. $.2. n.21. 802. n.32.. l, 804-

Quid vides feflucam in. oculo fratris tui ?. ( Matth

$.s.n.r. Lg17.n.t

Tv.3)

IL115.S.10.n.2

Profeffio

1,823. $ 14- 0. Ó

Feftum

Conflantia & firmitas ]. 8o1. $.2. n. 25. l. 803.

Feftorum origo

IlL 131.n.10

n.37. 1806. n.25. l. 812. $.7.n.27. 1.823.

Juäæorum

IlL131.n.13

.I5.n.15

Chriítianoram

IIL132.n.17

Veritas

l. 806.n.20

Qualitas

1. 133.5.2.n.13. 11I.124.$.3.n.z.

Perfeverantia motivum ad credibilitatem

1.813

.n. E

11.137.8.4.n.1

Utilitas

1IL 133.5.2.n.21, H 137.n.40. & $,

Exempla

180455 &6

4-9.4

Simulata & fi£la Politicorum.1.809.n.42. l. 818

NecefT tas

III. 136. n.38. III. 137. $.4.n.4

.I12.n.2

III,152.

IZ,D I

Deferte poenz

1.809.n.44

Obfervauo IIl 141.n. 27. Modus celebrandi

Comparatur plerumque cum fole

1.812,$.8

Ill 149.n.7. IILr5r.n.7

n

Pena violantium fefta

III.142.n,34

Motiva ad eam amplexandam l. 812. $. 8.

]

'Tria in feftivitatibus confideranda

III.134. S

SETn.5

3.n,I

Fidei mlraculofa dilatatio maxxmum argumen-

Feftorum obfervatlo fpecmhter Ecclefiaflicis

tum omhnipotentie CHRISTI

L

L 8t5. $. 9.

COHVCnlt

II.149.n.6

n2

Cur feítam SanCtorum omnium precipua leti-

Media

1.816.$.10

tia & devorione celebrandum

IlL.152.n.10

181(112

Duo officia fidei fupernaturahs

Prin-

Et plerorumque Sþïz*þtzgïa:f &. Locoram.

Principia in materia Gdei obfervanda, ad eviran-

( Luc. r52

Hiftorie de filio prodigo :agglicatïo

1. 18.n.5

dum omne pericuïum

l.817.n.6

Filie miferabils cafus

111.600.n.302

Parum prodeft , fi opera non conjungantur [.

$17.n.8

'Torques /Egyptiorum pre ornendis fihebus. T.

rantia E.

285n.8

Opus habet auxilio Spir. S. & perfeve

l.6

T

L

orandum & immaculate vivendum

L818.

Filialis dile£tionis exempla

4.0.32

.7.n.9

I 858.5. 11

Ofhicia fïliorun? erga parentes

P

Coraparatur lu L 818. 5 IJ. H. I. horoiogio

3:4

ibid. n. 2. teftamento a Chrifto reli&to I. 818.

Filiorum reverenria erga parentes

l7

o

S

5

À

I 7

n. 6. Stelle magos ducenti ad przfepe L.819

1.704.834

ä.

».10

n. 7. magneti L. 810 n, g. grano finapi ibid,

Exempla brutorum

n. g. turri Davidiee

I. 819. n, 1o. oculo

Reverentie filiais preemium

1.707.n.4.

dextro L. 822. n. 12.

Pene fiiorum parentes non reverenrium ].

Fidei myfteria quantum inveftigare liceat I. 822

7o1m.I$8

RO

4

n.Io.'I.Sïö.S.Io.n.ö

Fidei ardor

1II.539.n.44.

Fidei chriftianz sfítimatio

11I.535.n.28

Iï;ic eft filiusvmeus dilefïuï 8. (Luc.g. 35. ) 1ll.

111.536.n.30

521.n.3

hujus ampleéttendze fervor

Fidei in predicatione non fit refpe&us perfonce

Et peperit. filium. fuum. primogenitum E.

( Luc.

E

1. 228.n.5

L22. 8 E.4

Firmiter credendum in Deum

1.538.n.4

Fude, fs tuus vivit

1T.522.$.12.n.3

Dixit ad emn. Elias :

da muihi filium tuum E.

An ex defeGtu fidei peccata oriantur

L651.

n.54

I.769.n.6

WH.I

1.358.n.5

Credere & tamen peccare ftulti eft

9.n.6

Filioli quos iterum verturio €$9c.

Fidei catholice zítiinatio

1II.547.n.92

Filios enutrivi €2c.. (Efa.1.2.)

ILQ'].n'.g

Fides catholica ubi» invenienda

Ill 562.

Quia tu es filius Dei

1. 318.$. 12.n.2

n. 170

AAfferte Domino, fiii Dei , afferte Domimo fiios

Ad fidem catholicam redu£tus Dei provide&mia

arietaum

I 3409.n.7

filius

11.544.n.67

Onmis , qui dicit verbum in filium. hominis , vemit-

Gentiles alios ad fidem adducentes

I1I.552.

teiur ei. ( Luc. 12. I0,)

L508.n.5

n, 120

Fiiü hujus — faculi prudeutiores — funt fs lucis.

(Luc.16.8 )

1I.90c.n.8

Defenfor fidei titulus Rcïgyis sAngliæ I.158.n.35

Finis.

Habite fidem. Dei. (Matt. 21.)

I.8 21.n.3

Fiducia.

De fine hominis Plulof. Exhn. Spinio II. 003.

n. 2

In homines cur non Ponenda

1.580.n.6

In Chriflianis non laudantur exordia , fed finis

In Deum heroica

L.155.n.22

I.I43.n.3g

Huie noftra jungenda cooperatio l. 580. n. 9

IL tor.

I, 582. n. s. (vide Spes)

In fiue hominis denudatio operum illius

1. 506.$.8.n.1

n. 16

In Chriftam , hujus efficacia

E(t medium beatze mortis

1L.478.n.161

Flagella , Flagellatio.

Solatia circa flagella

III.213.8.4.

Media ad fiduciam erga mifericordiam divinam

1.550.$.7

Per flagellationes mortificatio

L.150.n.4

I.296.3.9

'Tantum per nos operabitur Deus , quantum fe

Quaft. de Hdgellat;one Chrifti

noílra in eum fiducia extenderit

L. 148.

Fletuy.

n.14

I.161.n.46

Problemata de eo

L.020.8

Heroica in paupertate

Solatium circa dolorem & fletum

IH

J:"I

Erga B. Virg. hujusque eflicacia

1-5*4'6-5'8'

n. 2

S

l2

Erga Angelum cuftodem , hujus efficacia 1.596.

Cur Chriftus mulieres flere prohibucrit '

js

5.8.:1.3

g.)

q. 5. (fvide Lacrym.

3 ee

Nimia caftigata

III.568.n.188

x*

aM

A

leham quondam fuper &o , qui afflittus erat. ( Job.

Habc fiduciam. im| Domino &. (Prov. 3. 5:) Ill

30.25.)

1I.35 1.$.0.n.5

Fios.

l;

Figura,

23.6.n.5

Campi Chriftus

1.329.8.12.n.6

L.216.n.4.

Omnia in figura contingebant .illis.

11.399.n.9

Flores fymbolum glorie

Filius, Fiia.

Florum amenitas uriliter confiderata

IL.557.

n. 13

Proba, quinam verus & leginit

nus fiïiug, quinam

fpurii

L 1945 Ff.h. I

Filorum bene educatorum obfervantia erga pa-

Cecidit flos

1.563.n.13

rentes

Flos de radice ejus. afcendet

1.17.$.4

1.703.8.5.n.30

Flutfus.

Diftinélio inter fihos Dei & diaboli

LrojA.

Omes fluBus tui E? gurgites tui /uper me tran-

IIl

1ll.557.n.145

fierunt,

11.584.n.8

ä

Fili a patre aítute decepti

Flwmen,

Iudex Kerum memorabiluum

Flumen

Formica

Bellum cum ftumine

3

M

A

H-öf).s.ö.n-ö

Formicarum Plaga

AXCRGK

1.350.n.20

Omaia flimina intrant in. mare. €8c.. ( Eccl. 1. 7.)

Pade ad formicam piger ( Prov. 6.) 1

"75011

atl

1859.n.2

914751507

Fuacunditas

Fornicatio

Hujus exempla & ratio

L.918.probl.g

Species luxurie

1I.197.$.1.n.2

pag.919.probl.ro

Fortitudo

Fa

$

Ejus definitio

Igzyäïnï

Divifio

Foderis violati peena

NX

11I.593.n.343

I.828.S.1.n.2

AtCtus

1.828.5.1.n.3

Fepigi fedus cum oculis meis €8c

(Job.) 1l 594

Quahtas

I828 $.2.n.1. & $.3.n.1. .829.$.4.

10.n.9

I—ci. 18315811[

Habeio nos faderatos , 69 fovviemus tibi

1.822

Unlias 1.828.6.2.n.6. L829. $.3.n.9. & $. 4.n.

n.I2

3. L831.S.8.n.6. .836.n.10

Famina

Neceffitas

1.8.. 5.3.n.8. & S.4.n.2

Dignitas

L. 829. $.3. n.11. & $.4. n.6. L. 836

n. 16

Feming vepribus fimiles

1274.n.7

Etiam PTOPTGI' fuipuwnem fammarum fannha-

Premium

1.834.n.11

ritas viranda

L.275.n.23

Motiva

/

1.831.S.9

Media

Capram in bello pulchmmfæmmam prohibuit

nifi rafa cxfarie

I828$2nïo L.832.5.10. I. 832.

Deus ducere in uxorem ,

. S-r1..3. 1.835.n.15

&c. ( Deut. 21.) applicatur ad libros Ethni-

Exempla

1.829.8.5.0.& 7

cos

1.159.n3

Ejus natura & officia precipua duo. 1832. $. 11

Fominarum afpetctus damnum

Famwn

1.583.$-1.1.5

uT Lg33 15 n p 18355 15.0.1

Gradus per quos ad fortitudinis perfeCtionem

Exficcatum eft foesum

f.363.n.13

venirur

1.832.S.11.n.1

Foetor

Comparatar Palmze

1833.L2.n,t

Effieies hominis fortis

Fetorem concernentia prcbïemam

l. 9o

1537.5.13.n.20

robl.1.feqq

Decet precipue reges

—

19227.5:21

Fotor diabolorum & damnatorum

11.7.n.5

Fortitudo filu

111.599.n.384

Fons

Heroica & invicla

L.155.n.23

L 20

Signatus (Cant. 4. ) quid?

157 7.08

Samfonem forüiffimum fecit Jejunium

Fontibus privans obfeffos Holofernes quid prz-

AXORGR

n. 14

fieuret

ll.:6r,.n.12

k

Cun fortis ovmatus cuflodit atriwn. &9c

I 388

«dpud te eff fons vite (Pf. 35. 10.)

l519.353

n.14

JDeviveutur. foutes tui foras

1.357.$.7.n.3

Fortuito

Me develiquerunt fontem aqua viva €/c. (Jer.2.13.)

Nihil uspiam in mundo fortuito fit

1.579.n.3

1.537.n.1

Fortuna

Im ila die erit fonf patens domui David 6P.

Ejus inconffantia

II 519.$.4.n.7.$.5.n.1. UI

( Zach. I$ L

1.202.n.3

572.n.211.mutatio IIL.58 1. n. 260

Rupti funt ommes fontes aby(f €9 catavafim — E9c.

Fortuna feu fatum non eít ens

157958

1.554.n.4.5

n. I

Forar

Patientia in damnis fortunze

1L.699.n. .6. TI. 701

Lazawve prodi foras

1.371.5.3.n.17

B. L2« 1I.7 10.n. 15

F*eni foras

1.386.n.3

Solatia circa carentiam formnæ

Il1.206.

Forma

contra tentanonem de fortuna malorum III

Quid ?

1.824.S.1.n.1

217.$.24

"'Yria ad illam requifita

ibid

Foffa.

Qualitas

1.824.S.2.n.1.

-9

m

$.3.n.1.

"bfcondere - in f jfja humo €8c.

(I2. 10..) H

1.825. $.5. n.r. 1.826.

ä

ï

L. 820

503.n.1I

$.8.n.1

Fyancifcus

Utilitas

L 824.$.2.n.4. 1.827.8.8.n.15

Francifci S. Ordo miraculofe def:nfus

II 543

Damnum

1.824.$.2.n.5. 1.825.$.3.n.4.

n. Ó

1.826.8.6.n.3. 1.827.

gnI'Z

Quatuor mira in conceptione $ Francifci Affif.

Defedatio & contemptus

1.825.$.4.n.8

1.97.n.48

Exempla

1.825.8.4. & 5

Frater

Non debet magni fieri

l3265 7.n.1

Fratribus cur inviderit Hier. Natalis

II 140

1.826.$.7.

n.8

Et Præferenda animz Pulchmudo

L52

Fraternz dileGtionis exempla

1.615.n.39

A formofarum facierum afpe&u abflinendum

1.826.$.7.n.3

AXckoR

O quam bonun 69 jucundum cft habitare fratves

Solatia circa carentiam formofitatis 1ll.206. 9 3

in unum!

( vide Pulchritudo. )

(PÍP3p6L.)

IIL 18.n.6

Addu

Et plgrawzquæ $Sc zptzm:t $. Locorum.

. Fa!mm

ädduczte frairam vejirum minimum — ( Gen. 39.)

I. 338,11 6

Probl de fulmine

I7 /3.n,189

Fraus

KFumus.

Admiranda deteCta

11T. 584.n.275

In Authorem recidens

Sicut fumus oculis mw/us (va 10. 20.) L, 35.

lII 576.n. 242

n, 19

Pia quatenus in piis excufabilis

Il. 317.n, 8

Funtfio.

*

Votum nihil pro fpiritualibus fun&lionibus ae*

( vide Mendacium,)

CCP turum

L175.8.6.3

Funicülus.

Frequentm.

Funiculus triplex. difitile rumpitur. ( Eccl. 4. 12: )

L385.n.3. L459. S-11, 0.2, IIL381, n.2

æi) PODHU frequenuam a demone i i feüo ane

In funiculis 4dde& tradam. eos. &c. (Ofeg 4. 11. )

pliorem locum petentes peflilentia abrepti id

TlI, 521 n.7

obtinuere

- L196.n.rt

Funis.

£fri zgus

Fune flrangulatorum Martyrum exempla II.280,

Problemata de frigore I. 714. &.2.n. 33. 1. 723.

$. 5- n. 1. feqq,

D. I4I

Funus,

Mirabiliter pulfum

III.581.n.261

In funele Calviniani ruditus infolitus

III.563.n

Cur , qui frigore premuntur, gravem doloris fen-

I

fum exPenantur

ANGRGR

1,713.n.18

Juffa funebria. fupplicio affe£lis Pc'erfo lvunt

An—-

geli

II 545.n.75

F u .

Proyter frigüs piger arare uolnit ( Prov. 20. v. 4 )

10551;114.

Mirum furis ingenium

HI. 573.n. 223

Fringilla,

À mortuó fueatus

IlI, 599. n. 379

Voce articulata fe d cantum animans 1II, 588.

Ab anferihus proditus

III.583.n.305

n.300

Aftu c&ci elufus

111.587.n.297

Fru&us

Liberatus & iterum fufpenfus

IIL.600.n,395.

Problemata quædam d& fruGtibus

l. 934« &

Furari regnum colorum quid ?

L205,n.19

Füurens.

probl, 13

Fru&um multum ferentes quercus & ilices diu-

Furlennum indicia

II. 70.$

turniorem fore hyemem fignificant

1. 1904.

Furof.

n. 23

Iracundie fpecies

1.61.$.1.n.4

Fructus ex omnibus capiendus

i gog,n 27

e

94*71';'

Gabaonit&

,d fru&ibus . zovum cognofret,s £os (Matth 2.365.)

Hiftoria de Gabaonitis cum Jofua pacifcentibus

confiderata

,gg,, n.6. L1053,n.3

1.495.n. 19

Galaad. —

Frunieututm,

Galaad . civitas opevantium fupplantatà. ( 30f,6.8. )

memto & vimo flabilivi illum — 1.756. 5 $.n.T

1.386,n.E

I

Qui abfcondit frumenta , malcdicetur in. pogulo

Gælea

356,n.I5

Galcam falutzs ajumzte ( Eph, 6,17.) L 819

F'uga. Fugevé

n.1r

Galilea,

Cáveià , Wi wom fiat fugcz vefira án. hyeine &c.

II

Cur in. Galileam ablegati difcipuli poff refurre-

886. n. 18

Gionem

1.304.9.12

IIl 477.. 8

Excce elongam fugiens && manfi &e.

Cur Chriftus Galilzis prius , quam aliis , predi-

caver lï

F'ugiemus &2 terga vertemus , douec goerferumtes &c,

D

N

II. 354.R: 4.

4

(Jof.)

14()3 n, 8

Fulgee.

Pracdam vos in Galileam (Matth 5. 32.) l

Fulgebunt ]u/izfmt fol (Dm, 13.) L 205. 1. 33

786n3

Gallus. ( avis.)

Fulgur,

Galli leonibus formidini

T. 607 n.444.

Probletiata de fulzure

L728.n.187

Gallis Indicis cur tubro confpe&Go colore fac-

culus e

Qvuoties fulaurabat , de dle judicii cogitabat Ce-

e collo Pendens infletur

1.926.pr.7

adda

d5 97.n. 8

Galli cur Pïam no£lis tempore expergdant L

3

*

X

, 931.pr. IQ

hdu E A o at

Szmt fulgur erit ab oriente. &c.. ( Matth. 24. 27.)

Galli. ( populus )

1L.97.n.2

Gallie Regis tit.

L.158.n.33

De tlirono pïoredebant fulgura &c.

L 362.n.2

Gallie Regis ]a&anua

Iil.601.n.399

Emt afpettus ejus ficut fulgur

1L.484.n.10

Infignia Galliz olim bufones, hodie lilia I. 279.

ni:

nqmd mittes fulgurá , E2 ibunt &c. ( Job ) L

572.n:6. II.31.$.13.n.5

Garrulitas.

Videntem |fathanam ficut fulgur de co:lo caden-

Vitium reprehenfum Il 168: $ 2« i 6. II 185;

tem

1.75:5:21. L492.n.7

n. 8

f

In

— — "

Iudex Rerum memorabilium

In templo maxime , exaggeratum IIL. 238. $. 12.

Gene/z $.

n. l

ERa

Cur librum Genefeos Exodus fc.quamr immedid:

Garrientes 'in templo Philippus III. à confpe&u

te

IIASJ n.io

fuo ejicit

1L103.n.5

Genius.

Gaudium

Genii apud ethnicos quid fuerint I, rrr.n. i

Quid ?

,

L837.5.1.5.1

1eaq

DLVI[O

ibid.n.2

Ge:zigs

Gentiles.

Quahtas 183"82 ni. &53 n.I. 1939 5 T*

Gennhs cuni Chriflianis vincit

III. 538. n. 4o

n.I. L84t.

JI DI

HX

Utilitas I.847. $.2. n.10. L.838. Sön 10.1.830.

Ece conftitui te hodie [uper wentes €9 vegna. ( Jer

VA. n, 6

t.Io.)

IIL103.n.2

Neceffitas

775.n.2

Igggggnn

Gentuá,

Verum in quo confiftat TII. 30. n. 3. Quomodo

Unde dlpfa ; eorumque natura

l K Ia

L.910..n. 33

obtineatur IIL 30. n. 3. Ex fola conftientie

bonitate eft

L401.0.4

Qui curvatis, genibus bzbeæ*mt , inaltera. partà erunt

Malum1838 53 n.12. 1.939. 57 n.8. T. 841.

( Jud- 7.)

L.183.$.12.n.r

Iln()

-'

Hujus vei gmtm fie&o. geima mea — ( Eph.

D» 4

14 )

Exempïa

18305

L478.n.4

Motiva

Germani.

ï84o$

Media

1840.$.9

Éorum bugo libertas , fo;ntudo &c. &c. THi.

Fundainentum

I. $40. $. 10. n. t

24: 144

Temporale & imundanuni vix comitatur cæleüe

Gs/ïus

& sternum

Ge&uum modefbha

1.840.S.10.n.2

11.392.8 ').n 1

Ad verum gaudium réquifità

1.840. 9 IO.n.j

Gwas

Difcrimen fpiritualis & carnalis f. fenfibilis g*ïudu

Ecce gigautes gennmt [ub aquis (]Ob 26. ) 1.665.

184()& IO.n.3

n. I3

" Glacies..

Generofo animoó , fpretis: tertenis ad guítandas

delicias fpmtuales nos refölvere debemus jf

Problemáta de glacie

17?3 h.255

Gladius.

.840.S.10.n.4

Jufcorum Perpetuum

1.665..9

Ánceps Aodi quid Egux et

1. 263.n. tt

Beatorumi 1.203. $1. n.6. eft triplex 1. 205. n. 31

Cur Angelum cum flammeo alaä:o Deus ante

Cur Beatitudo a Chrifto gaudium plenum dica-

pqramfum conflituerit

1.215.5.0..3

tur

Ll 3170 5

Gïale necatoram martyrum E xempia

20

Precipua fan&orum

L315.$.21.q.1

3. 98

S Plntuale Hagellum demonum éft I

N cGkok

L i159.n,.Io

Gladios Iíraelitis ? Lf..rætes Philiftiim qmd chu-

rent

II 161.n.12. L564.n.2f

T

R

Gaudete. in Dommo Jemper. (Phil. 4. 4.) 1. 138

n. IO

.äcc,pc, fanfum . gladium , munus . &c. ( 2. Mach.

dutva in caudium Domini tui

T.220.n.

^A

ult. v. m)ïggo 58 1..3. L/205,

n. A. 1I.

Gaudeamus omues in. Domino ( Eccl in Ti

afr

ibke. ÀY

hif. )

5og.n.io

IIL151.n.

cpeé p52. r Jo

Gladius Domini & Gedeon

789.n.13

Fratres, gaudete i, Domino ( Phxl 44. ) I 29.

Ponat viv gladium fupra ]*Zemw um (Exod. 32.

113

,,7)

L261.n.15

Melwr ef buccella ficca cum gaudio , quam &c.

Fügite, af:zcze gladii &c. (Job. 19. 20. ) 11.96.

(Prov: 17. v. 1. )

1.636.n.2

HI

Non eft obleamentum /uper tordis gaudium ' ( Eccl.

if

Exacuerumb. ut gladium lmgzms (Pf. 63. 4.) 11

30.17.)

OI. n.

xIS

.n.II

Pro gaudio faufümuit crucém &c. ( Heb. 1$;) II

u venis aul ie cum gládio &2 ha]la &c. ( 1. Reg.

510.1.I3

18. 45.)

L.459:$.11.n.3

Gemelli.

-

Una mcwu faciebant ópus , €9 altera tenebant gla-

Gemelli fibi invicem fi m1111m1

1.618.pr.6

dium

1. 362.n.:5

i X W

Glovria

Omnues gemellzs fatibus

&2 flevilis nou ceft inter. cás

Solatià circa carentiam bumanie glorie Yl5

I.821.n.6

Geimitus,

Gloria quomodo paranda

/

1IT. 589.n.310

Cmuwdwef« wunt amé gemitus mor tis

Sic tranfit eloria mundi

I.190.$.7.n.X

1I.487.n.26. 11.483.

Gemna.

31

Pr oblemdta de gemmis

1.736.n.284

Bóna glori& quoinodo optare áut pof jidere fas

Gemma & fene Alexandro denata , mire virtutis

it

AIL.51.n.139

d.

r

48 Mi 1148351^n1

Glorie Dei quatenus fervit Hlf]coria

1HT. 528.n.3

G emew*w

Gloriz cupido ineft a natura

ï75n15

Glori San&torum diverfitas

An magus vel maea cum damone congredxens

II r50.n. 4

þommem generare Poi

1].226.n. 23

Ad majorem Dei gloriam ! S. Jgnatii fymbolurh

Generofitas.

I.245.$.6.n.1

Generofi animi natura

1. 836, $. 13. n. 14

Glorie mater fola virtusl. 70.$.13.n.1. L650.5.48

*

Embk.

Et pzmrquæ"q Swripture $. Locorum.

Emblema gloriam celeftem fiffens — L220.n. 1

Gloria ad Dkeum folum fpeétat l.

II4. n. 6. TII.

: Noe invenit gratiam coram Domino

L. 284. n. 13

4C0.S. LI.n.I

Suflicit tibi gratia mea. (2. Cor. 12. 9.) L670.n.23

Gloriam celeftem credere. , & tamen peccare ;

Dico ptr gratiam. qug dotà. &c.

1:852. n 9

ftulti eft

H. 19. n. 6

Gratitudo, Gratiarum atiio,

Gloria hominis in quo confiltat

L.650.n.47

Definitio ejus -

1847.$.r.n.i

Gloriw fuz reftes cur Moyfen & Eliam Dominus

Divifio -

ibid.n.3

voluit L.222.n.12. v, J/ana gloria.

Actus

ibid.n.3

AXGckok

Gradus

i L858.n.5. I

.859. $.14. 0.3

"Omnis gloria ]ääiæ Regis ab iatus ( Pf. 44. 14.) E.

Effigies

d

1.863.5.16.n.6

650. n.46. IIL450. n.5. 1L.37. S.rr.n.3

Qualitás 1.8

47. 52 n.i. & $.5. n. 1. 1,849. S.4-

Glor?'a in excelfis Dro (Luc.2

j uB

n. ï—.,&

S:5.nit. L.854. $9. n.1. E.859. $.14-

254.n. 5

p. 1. L.862. n. 14. L. 863 $. 16 n.4

Nonu deícendet cum eo glorià ejus, — II. 487: n. 26

?Equitas A

847. S.2. n.1. L848. n.7. 1.854- $-9.

(Gal. 5. 26.)

n.1:1.859: $ 14.n.4: L.863. $.16.n.t

Non efficiamur änah?s gloviz cupidi

Neceffi:às

t

lII. 462. n. 1

:1.847. $. 3- n.5. 1.863. $.16. n.2

Coli enavrant gloriam ejas (Pf.19.1.). II. 393.n. 5

Udliras L848.n.13. L.849.$.4.m.7.. L854- $. 9.

fapiens in fapientia fua ( Jet. 9.23. )

n.7. L860.$.14,n.9. L862.n.17. L563. S.16.

Y

Nw glorietur

111.268.n.1

n.9

t gloriam Deo?

le,l'ï':ï'üs ,

' ï 849. S Bon35

Non q/i.inventus , qui redivet €2 dare

1l.27.S.10.n.1

Faahtas.

1. 849. .3. n. 28

Gvädws Academici.

Honeflas

A

185305 à (J.D.'Z

1.840.8.5:6.7

Quafliones de gradibus Acadeinicis — IIL. 74. . 3

Exem Pla

Grauaum.

Brutoruiià grat

itudo 1.853.6.8..863.5.16.0.13

Si habu?rz'tis fidem ficut gramim fmapis l. 582. n.9

Moüva L855. $.10. L.$60. $.14-n.6: Ob crea-

üonem , confervàtionem 1.856. S.ri. n.i.2.

Nifi gramum . -- mortuum fuerit. &c. (]6. 12:24-)

]L.507.n.I

Redempuonem ; vocatiónem ad fidem , Jufti-

Graffationes no&urna..

ficationem

I 857- S. II'. n. 3.4..3

Media

E857 12

dïft "conventicula vid. Bacchanala inpr.

85 l(i)ï.»

$. 9: n. À

Pro qgibuä beneficiis gratie agendze -

Iidn B.2

Gratia.

iratur I.

Quuï'?

1.841

$. 1

Divifio

ibid. n

nZ

ilt Deol grata 'Ht«; quid[fpec'i-aliter requi

858.n.3

obfervan-

Effettus

1,842. $. 1. n. 5

Circuiaftantie in gratitudinis exercitio

1.858.11.6

Qualitas

1.845.S:10-f.t

de

Neceffitas

L844.$.7.n.1

Eft virtutum maxima & 'ireïiquä'ru'm iater I

t

863.$.16;n.8

.Ut'ilita.-s 1.844: $.7. n.2 1.845. $.16:

n.3. l. 845.

il.

S.rr.n.1.3.4

Gräüarum a&iornon eft differenda 1127 5;

n. 6

LDignvirä's*x.'Ig3844. $ 3;n.3: L.845: g.

3

ipn.1.2.5

ucunditás

1844-$.7.n.4

Gratitudo Heroica infolita I. ;'15'6.4.11.*24.Præmiata

C.1506.n.25

Habitualts

1.842.5.2.n.t

II. 26.

Habituslis Qualitas ^

1342.).3.n:t

Trcs gradus ad Perfe&am gl'atitudin'em

Habitualis Utlitas

1.842.8.3.n.3

S.ro.n.t

1.842.8.3.n.5

Ad gra;ituäiixezn Deo exhiben

dam optimum me-

Habitualis Dignitas

eiíti

t

IJ.498. S. 5. n.

xtinalis —

1.842.5.2-n-7

Ndium vulnera Cl

Graviditas.

A&ualis neceffitas

I.843.$.3.n.10

AGualis utülitas

1.843.5.3.5.15

Gravidarum infolitüs appetitus'hnäe 9. 3. 803;

1.843.9.5

Gwrüvitàs.

probl.3

Exempla

Probl&mata de grávitate phyf.

L72rm.122

Similitucines

& quiderü 'Qüalifgs L. $44. $.6. n.1

)

Urlitas ibid. n, 6.

m honorationum proftitutà

. Neceffitas ibid. n. 3.

ibid. ii.13

Gravitas Eerfonaru

Grex.

1I.103.n.26

Dignitas

Hiftorià ]acobi gregeim

e fatagentis

;

Motiva

| muïtipïi'car

Media

.I* 84.5'. .;8

expefhia

1L579.n. 36

ïbutighen;i Deo à

cquiéfcendum

GV 0 -üitigs *

Circa gjus diftr

1.845.5.9.5.1

mvj

ï.SgS.ProH. 15

'Eqügfum & lugoru

*

Grues.

Quomodo digne eftimanda

ibid. n.'à

Quomodo fe homo

ad gratiam legitime difponat

Migraturi , üe pïngü?.fcarïr ; àrenam cemedunt ;

L21:$.13.n.14

1.845.$.9.n.4

u

Gubernatio.

E cooperancïuiü

Differentia. inter gubernationem Déi & Princi-

0

Comparatur vite

1.846.S.t 1.n.5

1.579.n.3

Sola eft verum bonum

II.810.$.1 i.n.f

uin

gratià T

Gubérnationis äfPe'rnitas in quo confiftat- 1L.243:

An cognofceré poffit «homo ; fe effe in

n 4.

6477.n.25

ehäa inan-

Superftitio

'Gymnbfophi&arum : ad grat

jiam prinj

/Cum gubernatione aliorum tonjung

1I,243.n.4

i

fuetudo

-

Gubérs

feliPis conci

liandaä 1IL.503. n. 8;,« -1([ v.Sagmina)

2

Index Rerum meuorabilium,

Gubernatio opus providentie Dei 'l. 567.S.1.n.3.

Habitus,

Quot a&tus contneat

ibid.

Religioforum quid fibi velit ?

III.Q.nQ*Z

Gubernatio & crucifixio nomine , non re diffe-

Non in novo habitu novum cordis gaudium , fed

runt lL 145.n. 3.

( vid. Regnumy')

in novo corde L671.n.27.

( v. Peftitus. )

Guia. (vitium)

Definitio

Hawes. Hareditas,

Divifio

1.86415.1.11.1

Heredum infidelitas

11.556.n.143

Attus

1.8'64.5. I.n.2

Hereditas in pauperes diftributa

» 1.864.$.1.n.3

11l.552,n.1 1?

66. n.1. .868. $.7.

Harefis, Hareticus.

Qualitas I.64. 53 ml l$

n.1, 1875.$.13.n.1

Definitio

Giravitas

Divifio

Ingïöqg*l -no I

1.872.n.5

ibid. n. 2

Fugï L.864. $.2. n.:[.ïLS()s. n.4, L8

66.n.1. I

AGus

ibid. n..3

866.S.5.n.1

Etymon

ibid.n.x

Damnum 1.864.5.2.11.4. L86s.n.8

. 4.866. n. 8

Gradus

.1.868. $.7. n.

1.877.$.1.n.10

FruGus domit

e

4. 1.870. n.g. lll. 375. $.13. n.4

Qualitas |1.877.$.2.n.1.8.3.n.1. 1.878. -4D.1I.

1.867.n.17

1.879.$.6.n.1. L883.$. 1 1.n.1

Neceffitas expuenandze

L872.S.10.n.1

Fuga '1.8-77.5.2.

n.9. 1878.$.3.n.9. & $- 4-n.1.

Effe&us

1.873.n.4.6

1.8'16-54 10.11.7

Exempla.

1.866.3.4.5.6

-Daninuth & pelffimi fru&üs g

Motiva

77-S-2.n-15, l.

1.866.$.8

878. $. 3- n. 12. 1.880. $.6. n.15. 1. 882. n.6.

Periculum & communitas

l- 869- SOS'nOI

1.833.S.10.n.11

T'urpitudo

1.86*955.84*1»2

T'alíires

1.883.S.10.n.1 £

Pernicies gulz

. 1.869.8.3.& 8.n.3

Exempla

Indignitas

1.878.$.4-feq.

Gulz heroica refrenatio

1.869.$.8.n.4

Motiva ad fugam

Media ad eand.

1,880.5.7.. 1.383.n.10

11l:570.n.200.204

l.881.$.8

Impietas & idololatria guloforum | 1.869.6.8.n.5

Cur Deus herefes permittat -

1.881.$.9.n.z

Turpz & inquietudo

. 1870.n,6

& refutari poffit

Scandalum

Regïgla, ex qua herefis cognofci

1.870.n.7

* L881.$.9.n.2

Media ad ejus fugam conducentia

1.871.$.9

Mgov'd.us -fecure & effcaciter cu

m hzreticis con-

Modus cognofcendi , quando appetitus gule in-

certandi

1.881.$.9.n.3

ordinatus eft

1.872.$.10.n.2

Modus efficax convertendi hzretico

$

1-881.$.

Modus vincendi

ibid.n.3.

9.n.4.

Cur ;*eligiofls & devotis precipue vitanda 1

Proprietates hereticorum l. 882. n. r.

Eorum

872.n.4

"proprium adulari

1.48.8.3,n.1

Ndn tam in hiateria ; quam aþpetitu vit

ium hoc

Foramina, per que hizretici intrant

1.883.11.7

hazret

1.872.n.6

Obje&iiones potiores hereticorum

1.883.S.10.

Quot modis committatur

1.873.n.8

n.13

Comparatur fami

Vilem facit

1.873.S.1 1.n.1

"Tutamen Angel.orumþab hereticis

Lrorn4

11l.596.n.360

Hstetici facinus horrendum

111.566:n.182

Cur Moyfes pro populo idololatrante interceflit ,

Hæx'eïicorum blasphemagtium pone

l. 228.

non vero pro gulofo ?

z

1.694,n.6

& 22

Gule ftrut£tura & officium

Guía. (membrum )

Hær&ticos väiäe de;eüafus Jacobut Layn

es Il

1.891.n,7

130.S.5.n.3

Hzretici vcompärantur ferpentibus

l, 882...3.

Quid ? deque eo pr

oblemata

1.89.2.6".2

vulpibus 1.882. n. 3. lupisibid.n. 5, zizaniis

Spiritualis quid ?

1.148.$. 1.n.1

1.883. n.8. fermento 1.883. n.9. edificatoribus

Solatium circa carentiam volugtatum guítus 1ll.

turris Babel

1.883.$. 10.n.12

216.S.21

93-

Guflato fpiritu clefipiäte glïnis ca'ro 1.660.n,103

Hifloria de Hai aJafua*:giäiTaexplicata L4

Hàmus.

n', 8

Guflate . €9 "w'dgte ; quam fuavis fit Dohu'nus l.

148.S.1.n.1

IMitte hamum in aquas &c.

Gutfur.

Hariolus,

1.387.11..7

Fruttus r;jus dulcis gut

Non z'huem'atur in ££ ;

qui ariolos fciftitetur 2( Deut.

turi "?äa ( Cant.2.3.) 1. 255

n.1o

18. 10.)

I1I.276.n.5

H

Hafta.

- Habitatio. :Habitator'.

Hafta transfixorum martyrum exempla

11.293.

89.feqq.

Solatia circa defe&bum habitationis 11l.207.8.4.

Hoedera.

Paupertas in habitatione

11.7()7.:1.25

Jonam obumbrans quid figuret ?

1.526.n.13

Habitatores locorum eminentiorum cur tardius ,

Heéliogabalus.

Ejus monftrofa vita

Il.577.n.245

quam cavorum & Pz;.hf[irium , fenefcant? 1

037.pr.2

Hàeivetü.

Eorum ardor

Domine , quis habitabit in tabernaculo &c.. ( PÍ.14.

111.575.n.z4o

1-525([1.5

Au?cria;crum ofores

5.1.351

| 1ll.59

Henoch.

Et plerorumgue Scripturee S. Locorum

Henoch

Hono quat. caro ,. quat fpmtus

kri5b$.5

m2

Ejus fides major fide Abeli

l.254.n.4

Homo fymbolum mifericordie Dei

l..538.

Hàeynia

n.Ó

Quid & unde ?

1.908.n.24

Homini nauvæque ejus proclivitaüi quam ma-

Hoerus

. xime cohyeniens nomen

Qes

l.75. n.

Heri munus

11.133.n.4

X

18

Hiems

L

ejam hiems tranfiit

( Cant.2.10.11.)

1247

DExfpoliantes velerem. homiuem. cum affibus fuis &c.

n. 2I

( Col.3.9.)

11.368.n.2

Hilavitas

Honej?as

Omnia honq/ie - fiant &c. (I Cor. 14. 40. ) ll.

Modeftiz precipuum caput

1.391.$.9

393"4

NCGROGK

n.2

Honor

Definitio

lggSSInI

Differentia

ibid.

Hilarem. datorem diligit. Deus: (2 Cor. 9. 7- $.

353.n.3

Divifio

ibid.n.2

Hzrcm

Qualitas

1938 Sz.nï&äanï l.040.

lecorum (Lev 16.5.) fi gmfïcauo

1.478.$

$.8.n. 1.&$. ro.n. £

12.n.I

Damnum

1.038.5.2.n.5. L.393.6.3.n.7. & $.5.

Hirundo

n.8. 940

..B,0.4. & . 10.n.7

Hirundinum oculos ítimulo vexatos refanefcere ,

Utilitas

l. 940.3.8.11.3. &5 10.n.5

Fusa

()'7

*X

aut plane evulfos renaíci

1.895

pr.16

Brevitas

16711

Hifpania

Rldu.uïus

11.507.n.369

Regis Hifpanie titulus

1.158.n.35

Exemp! pia

1.939.8.5.feqq.

ä:

Spretus

.030.S.5.n.I

Hiflovia

Opïflm? via ad honores acquirendos amici aüa Deil

l. 70. $. 13. n. 2. Non debet a nobis ipfq quzri

Ejus effentia , unhtas, dignitas

lïl 548

1dn3

e

Unde vere quisque eftimandus , honorque illi

H1P:0r1c1 celebrwres ) cataïogo comprehenü lil

mbuendus

1.940.S.9.n. x

608

Vanitas honoris mundani

l.940.8.9.n.2

Hædus

Solus honor , qui exvirtute oritur, verus &

ä;

Pafce hacdos tuos

1.332.5.9.n.5

feciandus

1.040.8.9.n.3

Holocaufium

Honores mutant mores

14.n.3

j

Honorati in mundo Pæna in mferno

li, 8

j

Holocauüa medullata quid ?

1l.30.n.12

n. I

Cur holocauftum , quod offerebatur pro g eratia-

Honos onus

l.63,S.10.n.5.

l21 $.23

j

rum aclione , non fuerit fervandum in TE

"4—

num

1.27.$.11.n.6

Exterwubus fienis honorem Supermrxbus exhi-

o* » x

bere , attus obedientize

1.525.n.5

(Bf. 39..)

Holocaujïum gro peccato mon poftulafti

In honoris exhibitione debet exulare profopo-

h fia

:301.4.14

1.22,$.1.n.8

b

Cum Samuel offerret holocauftum thjmm iniere

Honoris ambitio vid. embitio,

l. 494.

Temph honoris & virtuus (hu&ura

169512.

pralium. &c.

( 1.Reg.7.10.)

n.2,

n. I5

Holofernes

Honozum m&ablhtas ; Penculum

. L. 72.1eq.

161034

Fontes obfeffis demens figurat diabolum , libros

Hmwres an nobilibus potius , quam ignobilibus

facros nobis eripienrem

]l.161.n.12

conveniant

lll/70.n.9

Honor Deorum tantus apud EïhnxCOS , ut per

eos vix )üV&I ent

1:124.5.5.n.4

EHomicidium Q

(

Solatia circa carentiam honoris

1ll.214.8.8

Ejus tria genera

(1.526.n.10

Honor , qui ab aliis defertur Superlombus , Deo

hJ

Homicidium mire dete&tum

111.532.ri

exhibetur , non homini

1.70.$.12.n.9

264

i ( con£. n. 1.

H

Homo

In honorem Dei nullus labor detrc&andus

Dei imago

1l.65.n. 11

A41.n.16

Cur homo reCus fit cond1tus

1.73.$.13

l.123.n.4

Honori cur aperto capxte litatum

1j

Hominum devoratio

lll 585.n.278

Honores

conciliat obedientia

1.567.n.13

Cur Deus hominem manu propna crearit l

(V.Gloria. P'ama gíoria. )

p

P2q4eT

AXORS

Vetus homo quis ?

1:868.n.2

Mili auiem . timis honorificati funt amici tui ,. Deus.

A0

Finis, ad quem homo condirus

la129.n.1í

( Pf. 138, 17 )

170112

1)1

3

"m

g

"

Iudex Rerum menmor abilium ,

ANec fibi quisque fumit honowm ( Hebr. 5. 4. )

I

Hoítes vincendi medium obedientia

II. 576:

01'13

n 4

Honora Dommum de tua fubji'antm ( Prov, 3.9.)

Hugonotti

1

1.1020.n.32

Honora patrem. 69 matrem

1.707.n.4

Huconottorum Gallicorum in Catliolicos furor

Populus hic labiis me honomt &c

( Matth. 15.8. )

11L.591.n.323

1L645.n.24

Humauitas,

III.600.n.394.

ISic honombætur , quemcunque voluerit. Rex honorare

Legan Mofcovitici

(Eith.6.9.)

III, r 50.n.2

Humerus.

Omnes honorate ( 1.Pet. 2.)

III.1 50.n.3

de in homine

1.906.n.18

Gloria & honore coronafti eum ( P. 8. 6. ) 1, 70:

Problemata de humeris

ibid. pr.1

Humerum cur Saulo dederit Samuel in convivio

n. d

Hora

L77.n.39

Hwniditas

Horze unius negotium eíl sxternitas

l. 139

Probl, de humiditate

L724.n 157

n.12

Humiliatio

Horologium

Medium ad effugiendum infernum

IL.16.16

De reipublice conítitutione teftatur

1I.593.

Solatia circa humzhanonem

IIL215.n.13

n.

Humilitas.

Horologium admiranduiü

III 597. n.

Quid?

À

L.9418.1.n.1

367

Divifio ejus

L.942.S.1.1,7.

Elorveum

A&us f. gradus

1.942.$.1.n.9. L 964:

"M

/ L. 46

Qualitas

Defiruam horrea, mea

( Luc. 12,)

ï944$2n11945$3n-

n. I8

1948.$.4-n.1. L.952,n.1. 1.959..

Horror;

n.I: 1.976.$.14.n.i:

I. ng

Canitiem inducent

II. 86. . 21

.I5.n.I

Neceffitas

1.044. 5 2.5,7. I 948.&.4.11.4.

Hortultmus Hortus

1.960,n.19. 1.963.n.2,

Hortulanus naturz vitricus

III. 595. . 357

1,08 1.n.7

Hortorum infanus amor

1II.570.n.202

Utilitas

1944& 2.0.10. 1.946.5.3.n:28.

Horti memorabiliores

1II.662.n.138

L940.5.4-n.8. L951.n.45. L.955.

z

l2 x

n.17, L961.n-29. lt F;Ju" l,

077.n.8.

(j'*,æi I4.

Hortus concdufus

(Cant, 4.) quid?

L 277

Dlgmtas

1.944.$.2.n.14. 1.947.n.51. !

:949-

n.8

[

$.4..n.1,.. 1.055.n.21,. 1.962.n.45, J.963.

Feni in. hortum meum , foror mea ( Cant. 5. ) II

n,* 1.979.n.20; häöinol

[21

5IO.n,II

]vcundnas

1.045.S.2

.n.25. 1.948.5.3.

Hofanma.

949-5-4-n-15. 1usmw 1.963:

Hojannæ filio .. .David

1.67. n.3

n.5

Facilitas

1948521174 196^n7

Hq/pes Hofpitalitas. Hofpitium

JEquitas.

1;948.$.5.n.76.. l. 04Q.Q.4.n.ö.

963.n.6. l962.n.53

Hofpes aftu delufus

TII. 602. n. 412

ermpla

l. 949: $.5.feqq.

Hofpites fufpiciens mifericordia . II. 331. n. 60

Huniilitas heroica

l.156.n.2

Commenäata

L.649.8.5.0.1

1l,335.n,82. ( V. Peregrinus.)

L.969.gr.10

Hofpltum munus

1I.133.n.4

Omnibus fe fubjiciens

In hofpitum receptioné non habeatur ratio perfo-

Se ipfam defpiciens 1.949.5.5.n.6. 1.964.gr.1

na

L22,S.1.n.5

Honores fugiens

I.9 50.n.19. 1961 gr.5

Hofpltahtans duo beneficia

1L.335:n.82.

Vilia officia ehgens

l. 950-n.27.

1.969.

Fru&tus

9'!' II

1.562.n.164

Hofpma parum commoda grata reddit memoria

Laudes fuglens

Lo5o.n. 31 1968 gr.7

peccati & inferni

l. í1.5.6. 024

Contemni appeteus & eaudens

()SI ni 34.

Hofíi4.

196! grf)

Adoránda devotius coníiderata

Non erubefcens generis obfcuritatemi

Iggi

1.349.n.9

n. 57

A oxock

Honoratá

L.051.n.47

Exhzbentes ho/lmm viventem ( Rom. 12.) Il. 500.

Defe&us proprios detegens

I.968.gr.8

».2.3: 1b 5ïo.n 15

Diffidens fibi ipfi

1.965.gr.2

Motiva

Hofzs

1.962. $.9. & 10.1.975. $.13.n.4

Media

.070511 1.975.S- 13.n,0

Deteflande hoflis in hoftem folertis exemplum

Naturá; propnetates effeGtus ejus

L.072.^

111,607.n,445

12.n, I.feqq. Ig75$13n1

Clementia in hoftem mira

1II. 578.n.250

Quomodo quis brevi compendio tenere potit

'fotaim

Et plerorumque Scripturee S. Locorumt

totam de humilitate doGirinam l. 973.n. 4. &

Solidus & efficax modus eam colendi

L PI3

alia dubia afcetica

ibid. 1eqq

n.4

Cur humiles pre cvetems donoruim caleftium. ca-

Quomodo àd partum triplicem mvocanda [.

paces exiftant

1.075.q.7;

10IQ. n. 298

Quomodo

fe gerere debeat humilitatis.amator

Quomodo e]us cultores triphecem — vi itam inve-

1975513111

mant

L:1022.n.4t

E(t fundamentüm ómniui virtutum

l. 975.

Officia , 1in qmbus fræapue 'cultus Marianus

confiftit

13n4

k 1525.; 45

Comparatur fcale Jàcobi

075,S. 13: . 2. &

Hiypoctrifis

quafi fol microcofmi

1.97 5.8.3

Definitio

10'77. .I.il.ï

1.9076.1.7

Divifio

ibid. n. 3

Humilitatis amantes Angel

Humilis fimilis parvulo Davidi

tus

lïoavng

ibid. n.

Facile obtinetur per cognitionem fui

L334. $

Quahtas

1028 33 n.I

9.n. 2

11029 n. I.

"rE

2 (.]ä

I. 1034-

Auguíti umbratilis.

li. 585.n.268

SEISBUE

Humilitatis fymbolum forrinicà

13759s

Fugá

l. 1022 2 84 1 1038. 53 n.6;

1i.

I. 19029. n. 8

Humiles redcht inortis memoriá

It 469-&

Damnum.

1.1028.6.2.n.7.& $. 3

k 8, L. 10530.

n, 25

n.13.

1.1030. n.13: T1094 SALronrt

1. i1520.

Dubium de hurnilitate /

1.655.n.64

Excmpla

sl

AÁd humilitatem exercendam COnducunt hxfkorxæ

Motiva ad ejus fugarn

Iïogxgynz

III, 529. n. 7

Mediá

Lio3L

8

Patientià heroice hum1hs

Infefla eft non folum fæculambus ; fed religiofis

L. 160, n. 44

Cur & quos humiles Deus pre alisexaltare fo-

qq: &perfe&mms ftudium Profitennbus I

leat

1,654.n.66

1032.5.9.n.x

.Xaä.äi.

fadicia hujus vitii

.1032.$.9.n.2. 1.16033.

45

Ne averias homnem m humilitatem (Pf. 89. v. 3. )

1.510.n.9

Quantopere Deus 1llam detéfletur, precipue in

Difite a me , quia miti$ fum €9 humilis corde

perfectionis ftudiofis

1.1032.$.9.n.3

dAT

Hypocrifis detetta

III.547.n-.85

( Matth. 11.)

Ehumores

1.1633.n.2

Hypocrite lupis comparati

Struthioni n. 3.

Tacobo

1.1033.n.6

Hurnorum receptacula; generatio , officia I. 913;

Arundini

1.1034.S.10.1.7

n, 42

9

Hydrià

Implete hydrias: aqua

11I.382.5.12.5,.2

dabes

Huydrops.

Kt écte ; qmdam homo. li jdVOPZCMS erat amie £um

Hiflorie incolarum Jabes & Naas Ámmonire

L182.n.6

IL 118.n. 3

(Luc.14.2. )

apphc

l

Hyperdulià Mariana.

ejacob. -

Definitio ejus

1.083.S.1.8.t

Atctus

'Abid. n.r

jacob & Efau in utero conülgentes (Gen.25.25.)

vaerduuæ Cultus cür B, V1rg1m tribuatur [.

figura ambitionis

174n15

312.q.6

3aäantm

Mariá vener anda & mvocanäa

1-984 feqq.

Fuglenäa

»

II, 907. n. 68

1,995.n.67

Reprefï'a

III 547. n. 86

Dies ipfi facri pie tranfi Oendl

F requenter falutanda

I,995.n.74. L1o09;

Qalel.

1.44. L.1626.n:43

Tahelis Sifatee lac fupponenns & clavó eum trans-

Rofanum & coronée in honorem e]us recitandá

figentis hiftoria ad. luxuriam applic«ta

-

- L.997.n.87

210 n 12

ïmaümes B, V1rg1ms colenda

1.093.n.96

-----

&anuá.

Peregumrwnes ad ejus templa infütuende — L

N'h

H 1n£*re

distur tmáli; vetus januáruim infcriptio

ï

1000,1.106

I3so n5

SOdahtau nomen dandum l..1060. n. 115. L

E* oX

10.m43

Antlphona Salve Regmæ recitanda

I iooQ,

Vouit & Efus janüis claufis &c. ( Joh. 20. 31, ) 1

n. 117

538.n.8

l. ico. ti. 110

]anuas celi aperuit ( Pf, 77. )

1.384:.7

Qumque Pfalrmi e)us técitandi

l. iooo.n. i20

2

Officiumi. recitandum

In ejus honorem eleeinofyna dàndae &c.

I

Ialololatrm

1001,n. 122. feq;

!

Omgo ejus quenam ?

ïII 138.n.i8

)

Nlhd negandum 1 in ejus nomine petentibus ,

Gravitas

1601.h. 151

1.54.$.7.1.3

Cultus illius promovendus L. 1002. n. 134. feqq.

Cnr Moyfes intércefferit pro populo idolola-

l 1007. ; 32

tfante ; non pro £ulofo

. 1,694. n. 6

if

As

g.

"

ang

l»mex* Rerum merzm [lbïlzï*?f!

gecur.

Zdjuro vos filim Qjeru:alem, fi inveneritis &f'

L

256.n.16

Ejus fitus, natura , officium

1.908.n.25

cj ehova.

Iu die ia groteget Dominus hu&!?atültüïeï cerufalem

Quid fignet

1.290.$:3..6

(Zach.12.8.)

ïögn (X uIOQn.E

—

ejte.

Hebrei nunquam Profc.runt

IL127.$.11

n4

Obid genuit . cje[fe

( Matth. 1.)

ejejunium.

J £fus;

Qualis abflinentia

I.4.$.1.n.3

Qua e nomen , hu;usque c*xphcatw

IAZMX

X

je

Ejus fines quinque

ibid.n.4

f I0; I'zggq

:;,.

Angelorum cibus eft

Il i15.n.

Hujus nomm*s efficacia in curandls morbis &c.

]ejum ad S. Synaxin debemus accedere

L.344

I.AQ[) s '»-q 6

z

7312

Queftiuncule de eodem

P &'53

L.r9mn.12

Jeiunandi modus

Cur & quomodo hoc nomen fpecmnïer invo-

Uterque ílatus (virginum & religioforum ) ad

candum & honorandum

I. 290 $. 3

jejunium obligatur

l.19.n. 9

q.

Coníiium ad jejuni gravitatem tolerandam L.

Hoe JEfu nomen prof fanare gravïs blasphe-

421.n.9

mia

Izos .3.n.2.& 9

N

Solatium circa. diffhicultatem Jejunii

Ml. 217.

$22

Focmbis momen ejus zj Efus ( Luc, 1. 31.) L. 329

je)umum heroice defenfum

1.156.n.27

h. 9

Isuavia.

Quadragefimale

1.7.n.40. L.17.S.12.n, X

Ejus necefhitas

1187.&gn1

Infignis

L 33. $

Veneratio ejusdem

IlL 560.n.161

Luxurie nutrimentum

I.284. n. 14

Quaftiones de eo

1.292.8.0

Ignis.

Cur jejunia diverfis temporibus inftituta

I: 16

Problemate de igne

L71Let

Alienus filiorum Aaronis amoris creature f*i'fura

B7

Jejunii Salvatoris & aliorum fructus

L. 19. n.

I1443

Culinaris eterni, ignis gravitatem 1ncuïcans Il.

10,33

]ejumum Elie & Moyf' 8; memtumque ejus ].

19.n.9

Infernalis

ilnnz4

Pro defun&is

II 362..n. 5

Hujus conditio & elevaüo

II 12. 3. 1k.

1.493.S.1.n.1

14.8

Jejunium i. e. Mortificatio

I

2

Jejuniorum bonorum,

aïorum , diverfitas

.

Gravita$ & quantitas

8

-- 6

.

n. 16

19.n.8.9

( vid Jbflinentia. )

Erit vehementior etiam naturaliter

l!

Q.

1 k

GG

lz::n(i;gï

Probationis apud fuzh lopes

Operui i& jejunio animam meam: — (Pf. 68.) T. 19

Cur Sn $. ignis fpecie fe mani Fcflm 'erit

l. 626

n

7, 1.-to

IGDB combuf*oru"ï martyrum e*meP "L

11 "8()6

Quare difcipuli cjoannis &8 Phari[gorin jejunaut ?

&c.

562 n. 9

n 90 1eqq.

l. 259. n. 21

eephthe,

Igne non comburitur larix

Hiftoria Jephthe in Ducem a Populo vocati ex-

Cur mundus igne potius confumendus ,. quam

Penfa

II 884 n.I2

ab alia creatura

1l.216.n.5

cj triclto

dX

]erlcho muros circuiens Jofua cum arca typus

Ignis femper in altari meo ardebit &c. ( Lev. 6 12.)

Chrifli

À

1L103:8.14.1.1

l^5/.n5

Hiftoria de defcendente in Jericho & incidente in

Tgnem. veni mittere &c,. ( Luc. 12 9. ) 4

419

latrones. expenía

(Luc. 10. 30.) l, 511.

n.3. lll. 249. n.2. p. 259. n.7.p 520 D.E

B. 13

Non im igne Domimus (3 Reg. 19. )

572*

n. 2

eerofolyma

Exce ignis E? ligna , ubief &c, ( Gen.22.8, ) 1

[ vjkmdtmus gerofolymam . &c.

(Luc. 18.) L.

741--5

Cum ambulaveris in igne , «iom cotibureris . ( Efa.43.

192.n.2. IL815:n.6

1

l. 279. n. 6

Homo quidam defcendebat ab deru/alem &c ( Luc.

IO. 50.)

IIl 199. n. 1.

^ Xl. .816.

Difcedite a ne maledifti in ignem ateruum. ( Matth,

-n.8

1l.18.n.2

25. 41.)

KEvrat autem cjerofol, jmzs grobatica &c. ( Joh. 5. 2.)

Mllunmunatio,

].104.n.8

L20o4.n.3. L.385.n.1

Angeh homines illuminant

Fenit Nabuzardam -- in jjerufalem &c

( 4. Reg

Dubia circa vmm 1Murmnauvam

l. ();,0.5.3

)

1.873.n/5

z

D

X

Gerufalem , Gjerufalem , quoties volui congregare

JI. 85

4

Illumma otules muos, we mnguam obdormiant &c.

fílios tuos &c.'. ( Matth. 23. 37.)

111.237.n.9

1,487.0.23

J"Accedite

Et plerorumque Scr Wwæ $. Lacarm

Accedite ad. eum , €9. illuminamini

CPLas 6 )

Imperator

II 644. n. 16

De Imperatore Romano quefliones

H. 59

m

Illufio

n. 3

IliuAtones dfemoms

1400.. D. 7

Imper fe&io

Iliiufiratio.

Illuftrationum ablatio heroice Penta

BSPSI.

AR xehpfus in Jmperf'e&wnes arguat nullum

n.7

profe&um in Pnrfecimne

I. 648.n.31

Imaginatio

Imperium.

Mulierum in fetus agens

926. probl. 4

Status imperi

IIT. 5

59.$.4.n.1

*X

De imaginatione pr oblemäta

ibid, leq.

Imperiorum inftabilitas , brevnas &c,

l. 67.

Imqgïmnva vis an poflit miros quosdam effe-

2. feqq. L. 72.n.5

étus producere

1 254

. 7

Regule pro Imperio

II 898.n.7

Pd

N

Imago

Imperium Romanum quomodo ad Germanos

Imagines B. V. colende

I. 998. n. 96

devolutum 1lI. 58. n. 0,

N

Quomoódo ad Au-

ftriacos

Imamms SS. Dominici & Francifci ante 1Pios Pl-

A de 36

lbid &

bl:'E

IlI 3-34

IOj

Imáeinum eultus fortiter defenfus

1329(5

Proipe hoc €9 doce cum ommi Wnpevio

I

350

I2.n.3

1.5

Ab imaeginibus nudis oculi cohibendi

II. 583.

Imperet titi Dominus

( Jud. v. 9) 1.

226. $.

—ï.«

n. 8

n. £f

i

Imacinis lafcive pi&he pi&tor frrav:Pïmam q-

Impetus

nam luit

*

Ill. 571.n. 206

Tbi erat impetus. Syiritus

(Ezech.)' IL 572.

Imazo Dei eft interior homo

h 11515

Cux homo vocetur imago Dei

Im "oviunitas.

l 124

n.8

Mentis Eha acedie

12351117

Quomodo homo fit imago Dei

L 125.S.1

Impo/ïores

n. t

'TIres mundi ; Simonis de 'Tornaco blafphema

vOX

Quam fapienter & cur Deus ad imaginem fuam

I:228 152 24

hominem condiderit ex nihii9

1. 126

E2.

Imyprecatio

n.2. I. 860.$.15.n.3

Filio fatalis

M

III 588. n. 304

» d

A

zi

Improbztas.

( Gen. 1.

Creavit. Dens liominem ad imaginem &c.

Si non dabit. illi furgeus , quia amicus EjMS fit , gro-

27 .)

T. 126.n.4

gter improbitatem tamen. illius furget. &c

(Luc.

C

Cujus eft imago hoec €2 — fuperícriptio ?

(Matth.2

X aT 9

)

Li.)

L. 150.n.5

L: i25n.r.]L 310.8.29

Impudicitia

Imitatio

Impudicorum amplcmum pena, mf'crmhs It

Exe*nplm um

3 7765 1. feqq.

8.n.17

Imitationes ridicule

I 320.5.12.n.4

Impudicitie verbum ne eloqm quidem , nifi per

De Imitatione Chrifti libellus commendatus

TL

periph rafm , voluit *Mariana

L 275.

138 11.2.

n. 2

dnaures

Imitatio Sanétis quam laudatio magis placet .

663.n.3

Proiulit inaures aureas €8. owmillas

(Gen.24.22.)

*

Meod

ll. 578..35

Incavnatio

Luitatores mei eflote. &c.

(Phil.3.17.) L. 786

n.4

Immenfitas.

Chrifli

20.$.2.n.1. ( vid. Chriftus.)

Ejus qualitas , neceffiras, dignitas I 326.n.10.

De

n. l

I. 530 $.2 7. L: 3315:$.5.0.15

I. 538.n.5

Fru&us

L 32 7511111

Immerfio

In incarnationem blafphemia & ingzatitudo quo-

Trinz in baptifmate rauo

L. 198.S.r.n.11

modo fiat

L 525.$.3.

Cur B. Virginis confenfus ad incarnationem fue«

Iuwnolatio

rit requu" itus

L312.q9. 4

J

JAd immolandum Domino veuit

II. 317.n.8

Incarnationis myflerium per rubum ( Exod. 6. )

ficeuratum

1,217,8.0

n

Immortalitas

L

Inceffus.

4

Anime

L: EII. xä

..n.6. T. 114.0.25

Senum incurvus unde ?

L 937. pr.9

L

De anima immortalitate dubltantls pena in in-

Iuceftus.

T

ferno !I

BR.n, I3.

Nevantis eandem ibid.

n. 21

*Specms luxuuæ

II 197.S.r.n.2

áAmmnutabilitas

Imom;owhenf tbilitas.

Dei

I.538,0. 5

Dei

$30.$.2.n.30

Iniwedilio

Inconfidevatio

I. 569.n.8

Unde

II. 210.$.8.n.6

24

Malorum quomodo a Deo fiat

Incon-

/

$

ludex verum suemorabilium ,

Jnconftantia

A xiomata

ll 22

Inconftantes cur adeo Juvenes ?

l. 936

Aathores

l5

pr.6

Qualitas

12455 1. 6 H aT. a,

Incubus. * Incubare

ll. 22.n.16. fe

Quantitas

H 31 4,H0. 9. a

Incubi ratio quænam ?

l. 923.

p

Veritas

175. J 8

KX

&termtas

V, 5. ll 2.n. z2. ll 4. ll r2.lt

Zifcendit &9 incubuit fuper puerum ( 4.Reg.4.34. )

21. ll. 22

. 629.n.23

JEquitas

ll.

Il. 25. ll. 13. n. z1

ucuria.

Utilitas confiderati inferni

IL o. l. 13. ll 2r

Arch1 x male multata

ll. 22. &c. ll. 18.n. r2

l. 195.n.9

Neceffitas

(v. Prorraftinatio.)

ll. 13

Indi

'Tortorum infernalium defcriptio

ll. 2. n. 1o

indorum admiranda erga infirmos charitas

I

Ad gehennam effugiendam facit ejus commemo-

563.n.172

ratio

1l 14..2. 11.16.4.5

Inferni vifio

Jndzüwentm

l. 10.0.31.32.36

Indifferentes ad omnialoca & officia effe debe-

Infernalium tormentorum fecordatio ex igne fen-

Inus

Ill. 41.n.40

fuali

ld2 38

Indignatio

Chrifli & B. Virg. nomina in inferno blafphema—

ri omnium horribihiíflinuum

Quid ?

SXock o

ll. 75.n.4

ll. 10.n.35

Eriam Ethncis cognitus

111157

Paíres ,

wolite ad indignationem | provocare. &c

Ob quem finem creatus infernus

H 172

(Col.3.)

l. 75 243

Cur dicatur mors fecunda

D ug1 w3

Indueve

Infernalia iupphua credere & tamen peccare ,

ftultum

Chriftum quid?

l. 323.n.33

ll. 19.n. 6

Indulgentia

Penarum 1nfernahum atrocitas pr obata

H. 19

DefunGis tmnfcnptæ

11.362.n.8

n.. 6

ll 142.n.13

In infero nulla qmes

Plenariz bulla lacryme

Il. 20.n.5

Indufiria

Cur vocetur ftagnum ignis & ful phuns l. 20.n.6

Ejus fymbolum hiruncines

l. 44..8

Cur pyra vocetur, « quatenus decorus a S.

Induftrii qua re ab inerübus differant

24

"'Ehom. Villan

ll. 21.n.13

n.7

Utilitas timoris inferni

ll. 22.n.t

Ill. 25.

Iufaus, . Infantia

Vitia potiffima ad infernum deduceniia

i d

Infans a lupa enutritus

Ill. 577.n.246

Via ad infernum tritiffima

M. 22.n.6

Problemata de infantia

l. 936

Ambrofii fententia de inferni flridore dentium,

35 t x

vermibus &c.

l. 819. n. 7

Eelinquite infantiam &c. (Prov. 8.6.) ll 9oo

Metus eB: horror ex recordatione inferni

ll. g.

n. 5

n. II

Infernus. Iufevni

Remedium ad fuperandum infernum

ll. 51o

l.

n. IO

Inferni fnemorie utilitas

Quid fit ? 1l. r.n.1

l. I()SIInI Loci de-

l. 10.27. &31 li,

fcriptio

M. r.n.9

.6.n.1

Ejus divifio

ll r.n.2

Quomodo viventes in infernum defcendere de-

beamus

l. 650.n.14.

Ejus pene Præc1Puæ l 1.n.3* Pona damni

ll. r.n.2

Cur ad inferos Chriftus defcenderit , antequam

Pona fenfus

ll

refurgeret

-* oxok

.1-303.4.3

Gravitas penze damni

Il. s. l. 14.n.4. lHl

10.5

Et porta inferi non pravalebunt &c. Y. 883. n. 13

Penz infernalis diverfitas

ll :2

Inf /lus Locus,

Sententiz de inferno ex S. Scriptura

lb

Ob majorum iniquitatem

Ill. 567. n.185

Ex SS. Patribus & Do&toribus

B. 3

Jnfimus

Ex libello de imitatione Chrifti

ll. 5

Quomodo quis fe omnium infimum reputare

l. 6

queat

Exempla: catholica externa

Domeftica

Il ir

l.974.4.2

Tufrmitas. Infirmus.

Profana

ll rx

Infirmitas ex morbo refe£&ta S. Synaxi

l. 158.

Similitudines

I r

H. 19

Motiva ad m»moriam inferni refricandam , timo-

Infirmitas corporis , fobrietas mentis , virtutum

officina

rem ejus concipiendum

eumque fugiendum

l. 158.n.33

14

Infirmitatis utilitas alia

l. 670.n.23

Media ad evitandum infernum

ll

15

Infirmos vifitans mifericordia

l3435 m 57.1L

Aícetica

ll. 16

335. n.78. ll. 342.n.72. l. 346.n.10.

118

Conceptus predicabiles

ll. 20

(vld eger.)

Conceptus alii

Quid infirmis commodi ex vifitatione oriatur ll.

Mifcellanea

ll. 22

ll. 335. n. 78

Infir-

Et plerorzzmque Scripture S. Locorum.

;5.

An contra manfuetudinem agatur, fi quando

Informatur quis iu vobzs à mdwat presbyleros . &c.

que injuriantibus refpondeatur

11I.250,n.r

(Jac.5-14-)

11i.459.$.9.1

Injurie levis obftinata vindi&ig cupiditas

II.

Ingeniofus. Iugenium.

10.0.30

Infremofa & heroica dile&io

115311 16

'*46 n.II

Injuriarum PerPefï' o eft porta ccli

Quæfhones de ingenio hominis

IiL 168.n.61

Vires tuas inimici potius beneficiis percipiant ,

Solatium circa defe&tum ingenii

III. 219.

quam injuriis

1.147.n.11

$.32

In Jurie autor

L598.S.10.n.1

Ingratitudo

Injuftitia

Ejus definitio

1123

Cur homo , qui tamen ratione prædltu

nima-

Attus

1I.23

lium omnium fit m;uf

L

LLiillllus

l. 935. pr. 5

1I.23

Sententie ex Scriptura & Patribus.

In]ufhna celitus puniia

111.557.n.147

Exempla catholica

IL 24. Profana

1L.25

Innocentia,

Motiva ad ingratitudinem fugiendam

11.26.$.7

Igne probata

IZSQSIdnz

Media contra eand.

11.26.$.8

Cum gaudio manifeftata

1III. 553.n.127

Afcetica

11.26.5.9

Jufïum rei nunc innocentisfupplicium — I1I.566.

Conceptus Prædxcabdes

1I.26

n.183

Mifcellanea

11.27

Inopia.

Axiomata

1I.28

Cur Deus interdum ahquos inopia afïhm Permlt-

Authores

IL;28

tat

1581 n.1O

Qualiras

IL23. 1L25.$.5.6. & 11

Inquietudo

1.25.$.1,n.7

Damnum II.23. 1I.26.6.6.$.7.n.4. pag.26. $.10.

Corporis filia acedie

n.2.pag.27.S.1E

luquifitio

Ingratitudinem etiam befliz oderunt

1I.26.$.7

Ea Plemque digni

II.19.n.6

11263911;,

Infidim.

Deo omnium maxime dliPhC»t

Ad. demonis infidias cognofcendas

1& effugxen-

Immzcztm Immuus

- das utilis lettio libr. facr.

1L.155.n.4

Inf gnid.

Ínimicitiarum radix invidia

1150n5

Imperatoris Rom

11I.59.n.3

Ad. inimicitiam conciliandam medium efficax di-

TInfipientia

le&tio

L.597.5.8.n.4

AMelior .eft , qui celat infipientiam fuam &c

( Eccl

Ab inimicitia ab&erreat lex talionis

1.602.n.4.

Inimicorum conciiatüonem procurare e(ít a£tus

41. 17.)

1.669.n.20

. zelofus

III, 505.n.13

In/piratio.

Solatia circa mmnutmm

IlI.216.$.20

Immxc:s ignofcendum , non credendum tamen 1.

Infpzmvzt in faciem ejus foiraculum vita ( Gen,2. 2j

6o1.n.4

1l.50g9. nö

Veri inimici mu ?

1h242. n 3

Infiabilitas

Eft filia acediz

Izsgïn'z

Inimicos concxlnt manfu:—.mdo

11.239.$.9.

n.5.

v dnflantia.

NGROM

Inüandvm eft, fi exorandum

1.150.n.5

Dzhgtte inimicos vejhos, &c. (M.ltth & )uh

SQO";—

Juftauratio

Jnimicitiam ponam inter ie. €9 mulierem ( Gen. 3.

In hoó verbo inflauraiur

Diliges &c

L. 626

n.3

15. )

Lrior5.n.5. L.495.n.18. ll.491

n

3

JInflitutio

Non éredas inimico tuo in. aternum. (Eccl. 12. 10,)

601.n.4

Inflituenti. utiba

1.707.n.7.8

I

Immzms homo lioc fmt (Matth 13. ) I. 492. n. 5.

Iníflituuo liberorum muplenda a moribus

707.n.6

4096.n.23

Iniquitas,

Infhtuuo liberorum tribus abfolvitur

1.706

$,8.n.2

Major e]ï iniquitas mea , quam ut &c. (Gen.4.13.)

1.236.$.12.n.2

Inihtuenns difcreta dire£tio

106.8.8.n.3

Va qui trahitis iniquitatem

1L.882

A.5

1I.310,n.34

Infuj*7 atio.

l

Et imentita eft iniquitas fibi

Injuria.

!

In-faciem baptizandi , quid f gnet ?

L.197.$

1.n.5

Patlenua ininjurüs l. 160,n.40. lL. 702. n. 19.

E

K

11721.n.27

An perFe&homs ftudium. admittat defenfionem

Iufufflavit € dixit eis

JAccipite Spir. S. &c. ( Jo

fui contra injurias

H 140.n.Ó

20.)

1.383.n.4

Infuía

An contra injurias defenfionem a Deo petere li-

ceat

1I.740.n.7

1I.910

Alio fe transferens ; h quis appehere vult II. 22.

C"M-— . -———o€-—9.— 977 —«

Injuria in fapientem non cadit

n.99 '

n.ti

2

Inte-

s

Iudex Rerum memorabilium ,

Integritas.

Exempla

/n.46.5;4.feqq.

Exempla integritatis

11.130.$. 5;n.4.feq,

Similitudines

1.48.8.6

Tutelle£us, . TIntelligentia.

Mortiva contra illam

1.50.$.7

Cur homo maxime aliud intelligat , aliud faciat

Media

1.52.$.9. 1.55.$.11.n4. 11.54.5.;0.

1.935.pr.4

Afcetica

Quid faciendum , fi non intelligas , quz legis in

IL.53.$.10

libr. facris

1.159.n.7

Conceptus predicabiles

0 3.54.S.1x

Intentio,

Axiomata

11.59.$.14.

Bona. Definitio

1l.28

Qualitas — 11.44. $.3. 11.46. $.4. 11.48.$.6. 11.64.

Divifio

128

158

.4.n. I.:.11.59.8.13

p

Attus intentionis optimze

Quantitas

Qualitas

l. 29. 6.2. & 3. 1l. 32. $. 4.& 5.

Fuga

11.44.$.2.n.9.S.3.n.9. 1L48.n.22. 11:49.

1.34.$.7. 1.38.$.12. ll.116.$.10.n.4

n.I14. 1.59.8.13

Neceflitas

ll.29.$.2. lla1. llg2:$.4..1l.

Damnum ll44. $.5. n.14. feqq. $.. n. 12.. M.

34.$.7. 1.35.$.8. 11.39.n.10

47.0.10. 1.49.n.16. 11.58.n.12. 1.59.

I

| Utilitas

1.29.$.2. 1L.31. 11.32.S.4.pag.33-

$.5. 1l.35. 11.36. 11.39.n.12

Invidere quid ?

11.42.8. Ln.i

Dignitas

1.29.8.2. ll.31. 11.36

Invidia quat. oculorum perfpicuitati conferat l.

Jucunditas

1.29.$.2. 1.35. 1136

2.N.8.n. TT

ZEquitas

$-8

Eít dichuiter curabilis 11.53.$.9.n.7.

1l.50.$.7.

Facilitas

1.30.n.24. 1l.3 si

36

Securitas

V

n.Io. 1l.53.$. 10.n.4

1.36

Ejus radix fuperbia

1l.53.$.9.n.12

Elogia Scripturz ll. 29. SS. Patrum

1.29

Natura ejus

1.53.$.10.n.2

Exempla

- 4332

Eft fortungtorum antagonifta

11.59.$.13.

Pure & fingularis exemplum

53

n.i

Motiva

X.

lll. 5 59.1n.1'

35

Damnatorum

ll.15.n.1z

Aícetica

ll. 56. $. 1o

ll.ar

(V. Odium.)

Áxiomata.

LUE E

Natura reCe intentionis

11,36.6:1

O.;I.I

Indicia

1.36.S.10.n.2

ANe comedas cugm homine invide

( Prov. 23. 6.)

Cur efümanda & frequentanda 1l.37.$.11.n.3

ll

n

Intentio fervilis , filialis, maritalis 11.37.$.1 1.n.5

6. )1l.

Qui invidet , nihil eft illo nequius (Eccl.14..

Ad fíolum beneplacitum divinum ferri debet. 1ll.

54-n.I

43 n.52

eJoannes.

Confilium circa intentionem faciendam — 1. 435.

Cur illum Chriüus familiarius dilexerit ]. 28 1.

A

N

n. 6

n.3

Jntentio heyoica

1.157.n.28

cJobus.

; Quicquid agant,homines , intentio Judicat omnes

]l. 118

Numquid conþdemfi férvum meum . &job ?

l.141.n,23

n.4

Intentio occulta medium contra judicium teme-

cJotus.

rarium

ll.116.$.10.n.4

Quale mendacium

Il.315.$.10.0.2

Inientio mala. Ejus qualitas &c.

ll. 29. $. 2.

Cum mortuo ferio punitus

11.11.5.7.n.4

ll, 31. ll. 33. l. 35. ll. 41. n. 28. feqq.

Quefliones de jocis

Ill 168.n.69

Interitur.

Jocofa quousque licita

05as.

1.182.n.14.

Jnfixa funt gentes in interitu

1.885.n.17

Cur prophetandi muneri oblato fe fubtrahere

Interpretatio.

voluerit

1.319.n.5

Interpretationes Patris. Proverb. Soc. Jefu. — 1l

In mare precipitatus anime purgantis typus ll.

112.$.6.n.1

384.n.8. 1.385.n.4

Jnteftina,

Cur adeo trifüis foCtus arefatlam hederam ?

13.77.5.13.n.£

1Eorum differentia , officia , deque iis problemata

l.910.n.30

cjordanes,

Inventio.

Tres erunt ad. ordanem &c.

1.386.S.13.n.x

INon funt inventi tales de amiverfis &c. (Dan,c.19.)

L18.n.6

Cur Joannes potius ad Jordanis flumen , quam

Jerofolymis , predicarit

1.388.n.13

Invidia.

aj ofeph.

Quid? 1L42.

Etymologia

- ibid.

'Typus Chrifli eft

11.78.n.8

Quomodo depingatur

1I.42.8.1.n.1

Inopia judicii in fratribus Jofephi , eum venden-

Ejus divifio

11.24.5.1.n.2

tibus

11,58.n.15

Quat. bona

Differt ab emulatione

1L42.S.1.n.2

Jofephi pietas & juflitia erga Mariam uterum ha-

entem

1I.43.5.1.n.2

ll.ïog.n.l 5

At&tus

II.43.S. 1.n.4

Di&a Scripture II. 43. 5 2. 8S. Pat

rum 1L 44.'

Ego fum ayofeph , frater. vofter

1l.104.S.14.n.7

3

li« ad jjofiph &c. (Gen. 41. 55.) — lll.104..9

AT a,

II

E pIerorumque Scripture S. Locorum.

Irü

Qubilawm.

Quomodo' differat ab iracundia

II.60.S. 1

vinquagefimus

I.3Qb.q;z

1I.75.n,3

Jubilæi numerus q

oj acunditas.

Ira per zelum & per vitium

Effe&tus & filii ire

.:)

11.75.n.4

äucundalts homo , qu

i miferetur. (Pf.41.) IT.353.n.3

Ira bona

11.62.6.2

eudma. gjudeus.

Solatium circa paffionem irz

I

220.5:35

Judeorum ingraütudo

II,24.n.8

Ira Dei

1L.62.$.2

judei montibus mirabiliter coeuntibus conclufi

1II, 550.n.108

drafcimini E5 nolite peccaräl (Pf4.5.). H 704

Tudzis non fidendum

111.5385.n.277

.5.3.n.9. 1l.

II.78.n.6. 1[.60. 5411-"-3- 162

600.3.3.n,7

Tunc qui in &j udam funt ,. fugiant ad montes (Matth.

1.77.5.13.

S'ol won focczfdat fuper. iram veftram

24. 168.)

11,97..3

n,3.

cjudas.

H

fratus Dominus tradidit eum - tortoribus ( Matth.

Tudam an merito execremur

; quod Chriflum

18..34-)

1.599.n.2

tradiderit

1I.39.n.8

ANunc autem deponite. €9 vos omnia , iram (Col.3.8.)

Cur Judas crepuerit medius

1I.319.n.6

1.235.n.4.

m. I2. 19.)

ll. 246. n. 10

Judicis munus

11.133.n.4

Date locumkiræ ( Ro

dracundia.

Judices non facile mutandi

1II.557.n.148

Ejus definitio

11.60.S.1

Sapiens aftus judicis

IlI.601.n.403

11.60.n.x

IL.131.$.

Effigies

Judigis iniqui pena apud Cambyfen

Divifio

11,60.$.n.3

6.n.9

A&tus f. gradus

11.61, $. 1,n.6. 1L.75.n.5

Judex mirabilis

IlI.601.n.405

Sententie fcripture

1.61.$.2

Judicum proprietates -

II.1 3407& 8

Sententiz SS. Patrum & DoGorum

11.62.8.3

Ut judicem. Deus fe in prima flatim S. Scripture

*

Exempla

II 64.$.4.feqq.

linea ob oculos ponat

I1.98.n.2

Similitudines-

11,69.8.7

Judicis Chrifli potentia, fapientia, juftitia , infle-

Motiva

IL.71.8.8

xibilitas , majeftas &c.

1L.39.$:0:n. . feqq.

Media

11.73.S.1. 1L79.$.15.n.4

Judicis Chrifti figura Jofue

IL103,$.14.n.1

Afcetica

1L.7 4.S. 11

Judicium,

Conceptus prædicaþiles

1L.76.$.12

Judicia duplicia T. 676. n. 43.

Quatenus judi-

Authores

IL79.S.16

cia humana contemnenda 1.676.n.44. M.

-

Qualitas I1,61.$.2. 11.62.6.3. 11:64-$.4. 11.08.$.

905.11.45

. 6.1L69.$.7. 11.77.S.13- pag.79.S- 14

Axiomata de judicio

IL104.$.15

Fusa IL61.$.2. 1L62.$.3. 11.65.n.5. 1L693.$.6.

Ad Deum folum fpeGat

II.114.n.6

11.77.8.13.n.2. ieqq.

oJ udicium fazere , quid ?

1I.92.n.4

Damnum 1L62.9.2. 1L63.n.21. feqq. 1L.66.n.

In judiciorumï declaratione abfit p

mibpplipfia

16, feqq. 11,68.69.$.6.n.14. 1.70.1.23.

L52.S. r.n.9

eqq.: 1.79.S.14.n, 10

1f.008.n.75

]uciicium verum formandum

Modus folidus propriam iram compedcen

dQ ib

Judicare alios non debemus

1I.93.0.£2

76.10

Judicium prefeftinum detettum

11l 565.

Iratorum ftulütie

II.71.5.8.n.3

n.IS8EL

1L.74.$.

Judicii fpecimen incruce a Chriflo editum. I

Difcrimen inter iram & indignationem

II.h,f

ä

300.q.8

Quando peccaminofa

H.74.$.I(I.n.2.Pf

76.n.8

A judicio aliorum facile abflinet , qui fc'cagno- :

Quomodo ira ufurpanda

1I.7 5.n.6

Ícit

1.334.$.13.n.2

Quomodo ira licita & bona

11.76.n.8

Judicii fapientis exemplum

IlI. 592.0,334.

11.76.n.9

Salomonzum

Neceffitas & praxis ire bone

Judicium in prole cognofcenda

Quomodo radices irz tollendze

11.76.n.11

| H.581.n.257

ä

Modus alienam iram pacandi

1.76.n.12

Metus judicii cum fpe mifericor

die jun&lus eftro

Lancezg comparate

1.76,$.12,n.3

1.551.n.5

11.77.8.12.n.4

Ad judicium divinum mitigandum optimum me-

Modus legitime irafcer;dä

L

dium vulnera Chrifti

1L.490.n.3

IL.120.

Sol mon occidat fuper iracundiam veftram — ( Eph.4.

Judicium coeci de colore vanum

26.

1l.76.n.1

$.14.n.6

( Job. 5. 2.2

Judicu fecuturi eventus incertus

1L.457.n.16

Virum jiqltum interficit . ivacundia

' Jris.

11.76.n.3

Judicium. Rhadamanu Plato valdopere z(tima-

vit

D

II'S?-S-?.:]-I

Problemata de iride

1.731.n.228

'Tres conditiongs ad juftum judici

um requifite

Jfaac.

1L134.n.7

Judicium KExtremum.

Cur Deus imperaverit (&brahamo , ut Ifaac im-

molaret

I.74.n.16.17

Ejus definitio

II.8o.$.1.n, r

ï;

Isbofeth.

Divifio

ibid.s. I.n.2

Occifus confcientie figura

1.404.$.13..15

Partes

1I.80.$.1.n.3

Jfmael.

Sententig & Scripture

IL.80.n.2

L5r1,n.12

3

Effata

An beatitudinem fit confecutus

E)

*

Iudex Rerum memorabilium

Effata SS. Patr. & DoGor

1L82,5.3

Attus

1I.105.$.11.n.3.feqq

hxemPla

IL.8 5.$.5.feqq.

Di&a Scripturz

IL105.$.2

Similitudines

M

Sententiz SS. Patrum & Do&torum *

II.105.$.3

1.87.$.8

Motiva ad judicium univerfale timendum

Jl.89.

Exem pla

1I.107.$.5

Similitudines

1L.112.n.8

Mecha ad jJudicii fententiam malam evitandam 1l

Motiva

IL114.$.9

1.91.$.10. 1.97.n.2. & 3

Media contra illud II. 115. $. 10, 11.n.6. IL117.

Afcetica

.12.0,4

9411

Afcetica

Conceptus predicabiles

1l.96.n.12

IL116.S.1r

Signa horribilia hunc diem præceffura 11.99.n.6

Conceptus prædlcabues

IL117.S.12

Caufz inflituendi judicii

11.96.n.11

Qualitas

1i.105.$.2. & 3. II 107.S$. r.n.1. feqq.

Modus ad illud fe Præparandx

1.96.n.14. ll

IL112.n.1. feqq. 1L.120.$.14

Fuca

II.105.$.2.n.5.feqq. II. 106,n.11. feqq.

-9T.n4

Proceffus horrendus

11.57.n.5.6

1I.109.n.z4.feqq. 1l 121.S.14.n.8. feqq.

Veritas

1L.80.

.2. 11.84.n.31. feqq.

Damnum

II. 106.n.18.feqq. IL110.n.25. feqq.

Qualitas

1l.8 1. n.18. feq. H 82. $.3. 1.85.8.5

AL 1 13.n.1 9.feqq.

4

1.87.8.8. 1l.103.n.t

Utilitas fuge

Ii.109.n.19.20

Quantitas f. feveritas

II 114.n.5

1.81.n.34 118311'76

Radix

Ejus fallacitas

11.89.n.24.feqq.. 1.103.n.5

IL116.S.11.n.1.3

4Equitas

11.8 1,n.39. 1.80.n.27

Fundamentum

IL116.$.11.n.2

Stabilitas

.82. n 43

Judicia nec ipfe feras , fed. & aliorum generofe

Necefhitas

11821146 II 83: 45

21. feqq.

ipernas

IL.117.n,7. IL118.S.12;n.6

Utilitas

Cur vitandüm

IE117.n.1.2.3

11.82.n.50. 11.8.n.24. 11.86.n.17. feqq.

1.89.n.30. feqq.

Nemo temere judicandus

11,907.n.69

Locus

ll. 82. n. 54

Judicium hominum perverfum

ll, 583. n. 267

'Tem pus

M.82.n. 56. 1l.34.n.38

ZE(timatio

1l:96.n.13

Tu quis es , qui judicas alienum ?

( Jac. 4- 13-)

Infallibilitas

ll.117.n,3. ll.119.n.6

Immutabilitas

1I.84.0.3 t

1L.84.n.31

Nolite juditare &c: ( J0.7.22.) ll.117.8.12.n. 1.

Memoria

1.84.n.39

& 4. 1l.105.$.3.n.x

'Timor ll. 85. S.5. n.10. x1, quomodo fructuofe

Mz!u autem pro münimo eft , ut a vobis judicer. &c,

ufurpandus 1ll. 96. n. 12. quomode moderan-

( 1.Cor.4.3. )

]l r18.n.6

dus

1.649.n.36

Alius judicat diem inter diem &c. ( Rom. ) ll. 119,

Etiam ab Ethnicis creditum

n. II

1.87.8.7.n.1

eqq.

Nolite ante tempus ]udume ( 1.C0r.4,5.):M. 344

lucertitudo quoad tempus & eventum

ll.9o

n.2

n. 6.7

Non ergo amplius invicem judicemus ( Rom. 14. )

Horribilitas

11.90.n.8

1.117.$.12.n.5

Examinis rigor

11.90.n.12

Provide tibi viros -- qui judicent populum ( Exod.

Confufio & pudor

ll.9o.n. 14

Id,21.)

1l.134.n.8

Accufatio d1abolorum ll. 9 1. n. 15. alior. & con-

ANou judicabit Deus bis in zdapfum 1,94.S. 1 1.n.1

Ícientiz

ibid.n. 16.17

CJudicia tua aby[fus multa ( Pf. 35. 4.) 1.483.n.9

Sententie feveritas

IL91.n.18

Nolite fecundwm faciem. judicare , fed judicium re-

Quam jufte inftitutum fit hoc univerfale judicium

&um &c ( ]0-7.24- )

1.105.S.1.n.2

IL.94.n.1

e udith.

Cur diesmagnus vocetur

II.94.S.1 r.n.2

Judlth figura anim:e cafte

1.280.n.4

WTM — P ia a — usl . d d

Cur diem hunc abfconditum voluerit eíffe Deus

ejugum.

hominibus

1L.05.n.6

lll

r d

Solotia eirca difficultatem jugi Dominici

Quar.Filius illum diem nefciat

1I.95.n.7

7

Y

2

2044

Cur Chriftus ipfe & per Prophetias toties hunc

diem predixerit

1I.95.n.8

Tollzte jugum meum fuper vos ( Matth.11.29. ) ll,

Comparatur tempeflatl

1I.97.n.1

530.n.69. 1ll.18.n.4

Qulianus: ZIpoflata.

;

Judicii extremi veritatem negáns a diabolo abre-

tus

II.8.n.2t1

Ejus morientis blafphema vox ll. 69. $. 6. n, 15

]

Cur Chriftus in humana natura Judicaturus fit II.

ejumentum.

]

95.n.5

Ut jumentum fa&us fum apud t&. (Pf.72.23.)

l

Confufionis damnatorum in judicio extremo

678.n.52, 1l.240.$.9.n.10. 1.573.n.8

N

confideratio fhmulus ad libenter confirendum

H

aj uramentum

1.382.$.10.n.4

Definitio

1.122,$.1.n.1

Q

Timuit Herodes infantiam in fimo cubantis, quan-

Divifio

1..122.8.1.n.2

to magis nos omnipotentiam judicantis ? !I.

A&tus & eradus

| Md 22.5.1.11.3.feqq

hu

104.n,6

Di&a Scripture

11,.122.8.2

Dic&ta SS. Patrum. & Do&

1l.122,5.3

ej udicium. Temerarium.

T;

Definitio

IL105.$.r.n.1

Exempla

1.123.$.4

Divifio

1l.105.$.1.n.2

Sunilitudines

1l.124.5.6

]

Motuva

v

E£ plerorumque S;æf?fpz?zsz $. Locorum.

Motiva

Media

ll 135. $. 7

Juftitia Dei in hac vita äbfcondita plerumque

ll. 125. $. 8. ll z2

6. $. I0,n. 4

Aícetica

1/2306. $ 9

1l.96.n.5

Juftitie Dei fymb. bos

l. 538.n:6

Qualitas. ll. 122.8. 11. n I. feqq. $

:5.. 0. 1 fedq.

Juftiie divinge reprefentativus fanguis

eft l. 554.

ll- 124: $. 6. 1. 726. $. 1. n

Fuga 1l 122.$.

n.3

2.n. 5.feqq. 1l. 123.8.3.n.6.feqq.

Juftus Palmæ comparïfä

l. 833.S.12.n.x

l. 122$.4. 11.—124.5.5. &O0. 1b 1290

El. H

Damnum

ll. 122.$

.2.n. Io.feq

i

q. 1523 5,3.n.

Guflus Dominus in omnibus viis. fuis

(Pf. 144. 7.)

. L)

p

ll. 48. n. 0.

ir.feqq. 1l 124.$.4.n.6. ll.

125.$.6.n

^

Erit juflitia cin&orium lumborum ejus ]l

l. r54.n.13

126.S.10.n.3

Ego in juflitia iwa ap

Caufa introdu&li juram

POR

TM

parebo confpefiui tuo &c,

Pre reverentia erga Deos Ethnici malebà

( Pf 16.)

l. 205.n.29

nt per

Si quis juftitiam diligit ( Sap.8.7.)

ll 135.0,5

alias res jurare

l. 124.$.5.n44

Num aqua videtur tibi copitatio

Quomodo jJudsi jurént

11.127.S.11.n.4

fwa -- juffior fum

Deo ( Job. 35.)

ll i:8.n.i

]uramenti blafphämi pena

l. 228.n.26. & P.

"Ittendite ue. juflitiam vefiram . faciati

s coram bhom.

M

E^

E

230.n.46

(Matth.ó.)

l- 5535.

lll

402.n.

Septies in die cadit juftus

(Prov. 24.) 1. 645.n.1g

Q?fiæfat?ovzi uonafuefcat os tuum — ( Eccl.23.9. ) ll.

126.S8.10.n.2

ANon vidi j/l/s/iumkclerelz'äïüm

: nec.fgmm & l 574.

Ego autem dico vobis, omniuo non jurate ( Matth.5.

n.IIi

33-

eiufle quod. juftum of pevfequens ( Deut.16.

20. J

15 72605

Et iuïqbis : vivit Dominus &c. (Jer-4.2.) 11.126.

134.n.7

y- fO.n.I

Noe vir juffüs. €? perfefas (Gen.6.9. ) l.

690.n.7

( 7 LO.

I IGf2

Pir multum juraus implebititr iniquitate

(Eccl. 23.

Tv vidi juftum coram me

121)

1.126.S.10.n.3

Judutus eft juftitia ut lori

(Gen.6.9.) 1. 557--3:h.3

eurisccnfultus.

É

&& (1.59.) 1. 553.S. Q:n.1

Alicujus avaritia

F ]u(ïus E7 per]

e&us in g*enemöiombm fm.s l. 71e.

l. 176.n.5

$.rr.n.12

*

Infernum crebri intrant

. l. 10.n.29

[

eJuftificatio,

N&mqaid p/e-:"des juftum. cum impio ?. fi. f

erint quin-

Ut juftificeris in fevmowibus tuis

quaginia &c.

ll/. 29112

1.'387.11'.77

Cavete facee . juflitiam vefiram coram

h'omz'nibus ll

Defcendit juflificatus z'nrüiomum fuam

L:332.5

Y

IO.n.7

147.S.7.n.4.

*

Evit juflitia cingulum lumbdrum ejus (T

Linllsss.

ejuflitia. eyufius.

&O. T. T

Ejus definitio

ll. 127.S.1.n.1

Divifio

ibid. 1.2

äw?us ut palma florebit. (Pf;o1.13.)

l. '833.11.[

A&tus

einvenis. Sfuvenius,

|Puue —— —c-—-—-—

ibid. n.3

Juvenes ad magna facinora aftu excitati lll 585.

DiGamina Scripturz

ibid. $.3

Sententie Patrum

ll. 128.$.3.n.1

n.283

Exempla

Pmblemata de juventute

l

l. 036

Similitudines

lL. 129.$4

i

Ixion,

l- 131.8.7

Ixionis rota

Motiva

l 335 $58

Media

K,

ll. IISX 7. n. q»

Afcetica

ll. 131.9.9

ll. 132.$.10

Kmipis.

Qualiras . 1l. 127.$.2.n.1.$.3.n.1. ll. 129.$.4.n.

'Thomas de Kempis

l. 165

1. d.

7. ll 134.6.42

Ejus lib?r de umitatione Chrifti commendatus ll

Urilitas ll. 128.6.2.n.5.6:3.n.0. ll. 132.$.10..

158.n.2

2. ]l-1334.3. 1l 135.S.02.0.10

L

Necefftas — l. ng.g.zfn.ïo.gj.g.n.z. il^r35.6.

Labia.

10.n.2

Labiorum finis & ufus

Dignitas

1. 128$.3.n.8: 1 19512

Labia cur mobilia

L Sgow.n.s.pxr'.g

Damnum neglecte

X m

ibid. pr. 4

ll.' 130.$.4.n.1 1

Juüitia diftributiva

ll. 133.n.2

Juftitie vindicaüve ratio ll, 128.$.2.n.12.6.3.n.

Derelitta /tmt tantummodo labia cire dentes meos ll.

158. n. I4

1I. l. 135.n.14

Lübor,

Regule ad perfe&ionem jü&itiæ

ll. 132.S.10.n.3

Definitio & Divifio

Efligies-juflitie

Il 332. . r r.n.1

1L136:$.1

Diätamina Scripturz & Pagrum

lL. 136.6$.2.3.

Quomodo corre&io ad juflitie vindicativz nor-

Exem»pla

ll. 137.$.4.

mam fufcipienda

W 1545

Similitudines

1.138.8.7

Motiva

Juftitie fymbolum l. 134.$.12.n.5. ll. 104-$.

Afcetica

ll. 138.$.8

14.n.0

ll. 139.$.9

Talis fis erga omnes , qualis erga te 1. 146.n.g.

Laboriofi quomodo differant a pieris

h 4455

l. 529.8.2.n.23. 1. 53 1.5.3.n.12... 1. 533.n.18

I5.n.IO

Dei j:ftina Judiciorum Dei illuflri exemplo com-

L 138..7.

C — Q2 k -R

probara

Qualitas 1l 136.$.2.3. l. 137.554 4

. 139-S.11

YÀ

li, 54.4.0.70

Neceff-

P sls "

Iudex Nerun

memorali?um

NeceFïtas II 136.8.2.n.7.8.3.1.3. 1. 138.$7.

Pro- emata de lacrymis

. 92c.$.2

Lacr

vmarum vis & effizaeia

H. 140.n.4.

iL 174 0.17

Utlhtas A 1362 i Ib

137

Q6*

$.3.n.7.8.4.

Orälxü Deum leait ; ïau*v ma cogxt L 153.n.15

n:13. IL..1938.$.7. L. 140.7.7

Dienitas

Il 13645.2.2.m. r8. lI. 140.n.12

Cibabis uos pane lacrymarum — ( Pf. 79..6.; . 871

nv

Juc nditas

II 136.S.2.n.20

Lacus

Laborürein notle qui dicendi

II. 130.S. 10.n.1

Mo

tiva ad laborem

I

AU LO

&Emififli vinEos tuos de /acu

IL. 384.n.

Quies pie & fedulo laborantium

II 139.S.10

Es

Mp cheudit. AAngelus. Dei in. vertice ojus Habacuc

?

n

"

Laborum quies mors

Il. 456.n.4

. €9 pofwit eum fupra lacum àn. Babylone

( Dan.

14. 33-)

II. 385 113

Quomodo labor fru&tuofe fufuglendus II -139.

$. 10.n.3. fine bona intentione vanus

iL 37.

Læf 0.

$ 11.n.4.

Nemo leditur nifiafe ipfo T. 137n5 1.908.n.81

Læm: £.

Etiam inter laborandum poteH: Orari

1L139.5.

11485

Dominica, cur Rofarum dicatur

L 295457

o

Laboris ftrenuitas in lilio adumbrata

Latitia

94

n.14

Vilrix

L. 138.n.10

Ad labores aniumat, eocql..c.]ucundos reddit recor-

Letitüam perpetuam quomodo habere queamus

datio futurz beatitudinis

nsn [4.14.

III. 29.S.12.n.3

Eft remedium contra lafciviam

1 078.5.B.

Vera que ?

IL. 909.n.87

n

Lüevus

Japones foluto falario triftes difcedunr, nifi ad

Lava ejus fab capite meo, E7 dextra. illius amplexa-

datur:

lo 3-

bitur me

Optime laboraftis

II. 40.$.13.n.14

Laborere regium eft

I. 47-. £5.n.5.6

Lampas

Laboremus! Symbol. Sev r Imp

1 4./ n 14.

Cur Deos lampddes oleo inftru&as ardere in

Laboris amor,. utjhtas &c

H /ïf'ælj

templo Jerofol. voluerit potius, quam cereos

Labor heroicus & pius

1-157.n.29

Il. 510.n.12

Nullus in honorem Dei detrectandus

r 16

Lüncea

Labore noftro oblectantur Anzeli

IIOjS

Lancea transfixorum Aarcyrum exempla II. 293.

9. n.4.

d

ngg

(v ope'faw'zs )

Lanceatio feptimum opus Chrifüi in cruce II. 56.

n. 6

Videte, quoniam modicum laboravi. &c.

(Eccl. 51.

Lanceas auferentes Philifthzei Yfraelitis, quid figu-

35.)

TI. 139.S.10.n.2

rent

IL. 16r.n.12

( Luc.5.5. )

Lapis

Pracepior tota noBte laborantes. &c.

II 37. . 1 rn.4- 1l 139.S.10-5.1

Cur in igne non mollefcat

T. 713.n.29

Labores mamuwm tuarun , quia manducabis &c.

Lapidibus occiforum Martyrum exempla II 292.

L IT

IL 139.S.10:n.4

n.83

Labrum

Quinque lapides Davidis figurà quinque vulne-

rum Chriíti

Facies labrum mueum cum bafi fua ad lavandum

*

.*-

IIL 502.$.7.n.4.

Ill 128.n.4

Lac

Elegit. fi bz quinque lzænpzd;[ imos lapides . ( 1. Reg PA

Quid? deque eo proPIemata

1. 014.n.43

40-)

1775 t.

Laceryma

Quis revolvet nobis lapidem

L 104.n.8

Earum definitio

1

I..140.S.1

Layidet eum populus wniver[us —

: (Lev.24.14. )

Divifio

ibid

l. 234-S-10.n.1. T. 236.6.12.n.3

IL 141

Lapfus.

Sententie ex S.Script. & Patribus

$

3

Honums tri plex

I. 5391112

Eïempla

IL 141.8

Petri lapfum cur Chriftus permuf'ent 1.583.5

Lares.

Similitudines

II. 143.3.6

Motiva

1L.143.9.7

Ethnicorum erant eorum Angeli cu&odes Ln

Afcetica

n. E

IL. 144.8.8

Qualitas

II 141.$.

& 4. lI. 145.$.6

La

[2

Utilitas

III4I$7*10

$

3n

A MerAS ET.

Incombuftibilis

I. 259.n.21

Larva

II 143.$.6.n.3. 1L 144.S.10.n.1

Jucunduas

II. 1A41.

3.n.18

Larvarum afpe&us vetitus

L. 188.$.4.n.2

Neceffitas

IT. 14356:17

Il. 583.n.10

Lacryme interdicte fubditis

IL 143.$.5.n.2

Quid delarvis fentiendum

l. 191.$.9:n.3

Larvarum damnum

l :89.n.13

Quatenus fpeuahs gratia , & qt. unperfechoms

indicium -

II 144»8:11

Larynx

Ab externis omni i ftudio abftinendum , interne

Quid? ejus munia

L. 891.n.7

cuivis neceffariz

E

IL. 144.$.8.n.2

Lafcivia

Caufíz lacr ymand1

IL 144-8.8.n.3

Ejus nutrix faturitas

l. 10.n.IO

Aquis prenofis deihllaus comparate lL 144. S

Laícivee puelle mira mctamorphof' S

Ill 521.

Q.n.I

n.8

Laíciva

P ii

E plerorumque Seripture S. Locorum

243

Lafíciva puella repente mortua , fed falvata III

Lvæ

[47

.

i

1]

592.n.335

Propier. /ugerbiam quafi lemuam capies me. - Y, 2

r;-

La(fitudo

ï

d

Ejus cura

IIIH?»

z

io.n

cL

Lebetes.

"

Lateranum.

Iu die illa evunt lebetes im domo Domini ( Zacl

ES

i.

Í

2

Ceremonia , quoties Pontifex pofleffionem capit

n

p

24

d

1(02.* I2 n.

M

3

in Bafilica S. Joann. Lateran.

L83A-4

VTL

n

& x

Leberes in templo

. ad candelarum emunttion J

8

!

Latro

(Exod.28.) wwd fi'rurent

l.527.n.

3

Latro crudelis

IiL.602:n.400

Leftio ffmtuælzs ( vid. Liber. )

atronum afílatura

Definitio & Divifio

III. 595.n.355

1L.148.

Ea 1.

Hiforia de latrone crucifixo expenfa

1

508

H

Q f

P

g

2

Sentrentize bcug tu

anz

SS. Patrum & Dottorum effata

;

/:;

Cur Chriítus in medïo latronum crucifixus

L

ïzxen*ph Sacra

L

4

-

"ts

209.0.7

Similitudines

I

:i;

»

d

f

mems incruce miraculofa conve

rfo

1.»

Ii.68

Mornva

I

J[

,

T

i

i

É

t

Sïanï

Melia ad le&ctionem ut*hter peragendam, 1

":;

Latronum in cruce div eri" tas quenam ? 1.235.8.

S;

Ir.nj

A cetuca

HI:"

—

Cur üni fahem B. Virgo patrocinata

L235.5

Qualitas

IT. [qg.x 6,n. 1. IT 21 ;o n

p

I1,0.3

Uius

UL 14

S 'S

ILaSiT.4

xde

Cur duo latrones cum Chrifto eduCi

2

r

E207

Damnum negle&

IH rfm.i

-——À

N»LC(

àaít

uw

LI.q.3

lïl*(y(erix.)

LG'LHI.

Urilitas

1L 149.

2.n.6. Il.rgo.n.15.

ILISE

),'

Latus fuum cur Chriftus

ancea 2 'li,f:ïifi voluerit?

94

m faqq 111*3395 111:.; g;l.n I$ 3.

11.56.n.6.

L:302:4.19

IL.160.n.3

2

]

Cur Chriítus in latere ag mlcmm veríus fito vo-

ju umLus

Iï IL&.(' XX.,.. H

meur Vh:llfwt"? n

Fiat ce

horis

L631.S.15.n.14

.E]:i'"h

Cur cx iatere Chrifli aperto fanguis & aqua ma-

Finis quis ?

IL 1 5c.n.

ï;:f

narit

Quó ordine fibi fubferviant' leGtio ;

RTH.GI[A*" O

k

M

E

IL17.:12:.3

oratio

IL:

H

i

)

(

Unus militum lancea [otus ejus aperuit 1. 387, n. 9

Faftidium le£tionis creantes caufze

ll.r56.n.6

Laura

Literg tres quodüdie legende

IL.200.n.i

Ü

LÀ

11001 n.40

Virginitatis fymbolum

Letéto Caceronis & Platonis Ht ronymo ceriius

Laus

inhibita

H q

C

t

Ejus definitio & divifio

L;;Uïln

Leciionis S.S. commendatio TI 140

?ä

n

íiet

Sententiz S. Suupmr &Patrum

ibid,S.

quomodo legenda 1I. 156. $

3. ]il.

n. I

E xemgia

ïL 14 46,8

i

g

&inis

€

Sxmmrm nes

$

t40.$.6

de f1 non mfc:ï

t

:!a

2

;C

L/e'--—:

[

£

ab(u

-.a

enus Dtæfäct auditioni

HWM

..qu '—agnpï S.«

Qualitas

IT. 1

& orationi I 160.n;

.,;;

5.S.4.3- [ï14€)$6

gmmmuom *1 1 5 5.n.

wl

r

Utilitas

IT. H.( 3 34 3. 3 14" $.6.n.6 .

-,üo frutiuofa quï: AL 907 n. 63

.H

n d

»

148. $

Damnum

1L146. gj n.15. IIL

göng

i.

C2

Fuca

1.146.$.5. 1L147.

u 1 qu

Le£&tionis £u wfa: exemplum

1I.522

DP.;.

Cur laudes humanez fperaendz l. Igfg RE

Lettionis vcrm* Obífcene & pmfwm demnum

L*Uï?

tia

circa carentiam laudis

II. 160. n.

|

1110[/;,936

. )L150.n.25. feqq. II 152. n.16

|

In l21 Cïc parcus S. Iznaunus

1L.17 5.5.6.n.1

Legere qufucmm concionator debeat autores pro-

Laud

fanos & allegare

1.360.n.g.10

E

re Deum qULOmGCAO fen PCI' linzua debeat

It I35.n. 16

)ui fmudet laudxbus pef"def laudes | Lr41.n.22

Leffus , Leftulus.

')rO

;

llle vere laudatur & unice, qui ab officio laudatur

Lettus anguftus (1. 28. 20.) quid ?

I.

...'ï()

106403

Iu lefulo qugram , quem diligit auima mea (Coi

2)

Laus falfa, vid. Zdulatio. vana Gloria.

I

Í

1.259.n.1c

En le&'ulum Salomonis rxaginta fertes — asbiuut

3

X oX

Lriio.n.s. Liri.n.1o

Egredietur de eis laus , voxque ludentium

Jer.30,

Legatum

Al

10.)

1I.196.$.8.n.3

lmpium punitum

111.587.n.263

Luudatw w Domini loquetur os meum

Il. 179

Legatus

Legatio

n. 2

[0

Legatus fumptu inaudito exceptus III 589

Laude mea mfræmbo t ( Ef4g. ) IL. 181. n. 9,

L

72

n

Lauiities.

Lecran Rom. & Grac. fagmina fecum cur éir-

[fï

Ciborum vid, Gula

cumtulerint

1.402.n.4

Lazarus.

Legati Regem adorare nolentis aftus . L. 57. $. 5.

n'ï

Lazave , veni fovas

n.Ó

( To.11.43.)

1. 460. n.4

Ms Lazarum , wut intingat &5c. ( Luc. 16. 24,)

Legatorum ingreffus in urbem Romam pompo-

[o

ll. 385. n. 21

Íus

1.65.n.7

I'

h

Legau

Ü

M

ludex Kerum memorabilium ,

III.600.n

Legati Mofcovitici humanitas

Eorum prarogativa prz concionum audiicne

X

394

IL155.n.8

Eorundem le&£io commendata .. 140. feqq.

LLegationem mitlens rogat ea , qua pacis funt. (Luc

Illorum Prlvauo exitiofa eft

II.151.n 12

14-32.)

Leo

III.641.n.3. &4

Libr apera in ]udmo exiremo quid ? II. 9o. n.

13.& 17

Gallum , ignem , & rotam contremifcens , cur ?

Hebræxs libris nomma indunta fuis primordiis

L.927.pr.3. 1I607.n.444

1L.485.n.16

Leones a fe arcendi Afrorum inventum

Il 232.

1.158.n.2

n. IO

Quinam przcipue legendi

'Tres potiffimum legendi

II 104.$.14.n. t2

Leo rugiens diabolus

TL 114.n.4

Obfcceenorum , profanorüm & impurorum le-

Cur Danielbis inter leones famelicos illzfus man-

Gio noxia & fugienda IL150.n.25. feqq. L.

152.n.16. 1IL.583.n.8. 1L570.n.199

ferit , Propheta e contrario ille ad ]erobeam

miffus a leone in via occifus fuerit

,

Ill, 320.

Obfceni & Ethnici fimiles glandibus porcorum ,

n. 9

& cibus funt demonum

ILi61.n.9

Morahtas hx&orlæ fav1 me'*hs in ore dilaniati a

Evangelifte diaboli , ibid. n, 10. partus diaboli

Samfone leonis

1.361.$.9.n.1

ibid.n.11

Mira leonis in urfum ultio

1iI. 588.n

no;)

Ethnici & profani quomodo legendi , & quid de

Apologus de leone febricitante , & lupo adulante

eorum le&tione fentiendum

IL.160.n.8.II.

1.51.$.8.n.9

158.n.3

Samfonis leo mortem prafigurans

1.484.n.1I

Librorum genus omne preter Alcoranum a Tur-

Leo fymbolum potenuz Dei

7'.&4("*

1.538.n.6

cis prohlbïtum

1L. 153.$.5.n.1

Quidam per hbrum conglutinatum elufus

T

ANe quando vapiat u£ Leo animam meam

( Pf,7.)

545.n.79

1IL.484.n.11

xR

Y L

Lepra

"itipe librum de. mauu /dugeli

(Apoc. 1o.

Mendacium prefigurat

IL,319.n.4

104.11,8

Cur de lepra facerdos non temere & facile judi-

Liberalitas

care debuerit ( Lev. 13.)

Il.106.n.12

Definitio

IL.16:,S.1.n.1

Divifio

ibid.n.3

Lepra bapulmate curata

I.199.S.4.n.10

Actus

Primos, quos Salvator ab infirmitare curavit , le-

ibid.

Profos fuiffe, quid fubfit myfteri

( UEL IU

Dica Scnpturæ II. 162. $.2, SS. Patrum 1l, 16-;

n,

Maria Moyf s foror , cur lepra punita ? ( Num

Similitudines

Exempla

II 16254

12. IO.)

L.526.n.9

11.165.6.7

Lethe

Motiva

11.165.$5.8

Locus damnatorum , cur ita dictus

IL 1 5.n,12

Media

T. 1645 9

Afcetica

]II() $10

Leviathan

Qualiras — II.162. $.2, n.3. II. 163.6.7.11.1. feq

Super. Leviathan ferpentem veflem

(1.27.1.) I

H. 165. $.

466.n.23

Udlitas II.162,$.2. n.4. $.3.n.9. II 163.(5.7.11.4.

Levita.

$-8-n.3. IIIbögynu

H&oma Levite (]Jud. 19. ) uxorem repetentis ;

Dignitas 1I.162. $.2. n.9. $.3. n. 11. IL.163.

exPen a

i. 883 n.Q

n.6.5.8.n.4 Il 166.6.12.n.1 5

Levitas

Juwndltas

IL.164.$.8.n.5

Problemara de levitate

1.721,n.122

Fontes

Z quitas

1I.163.$.8.n.2

Levium periculorum , peccatorum &c. cura II.

1L.165.S$.10.n.3

323.tot.tit.

Erga quos liberalitas precipue oftendenda Yi

Lex

164.$.10.n.t

Modus & circumftantiz in liberalitatis exercitio

Finis legis Chriftus

1.301.q.12

obfervandz

Le(rum finis ultimus mutuus amor

1.628.n.15

11.164.$.10.n.2

Menfura

IL165.S.1 1.n.2

-XoxGk

Liberales plerumque juvenes , cur ?

L. 936.

( Gl 5)^I

Omnis lex in uno fermone impletur

Liberalitas heroica

probl. z

628.n.17

L.155.n.2r

Qui diligit proximum , legem implet

1.626.n.4

Liberalitas Dei erga nos

IIL165.$.11.n.3

Liberalitas erga Deum in quo confiftat

1.659.

Liber.

n. 96

Motivum ad eandem

Opnmus Scrlptura S.

1T.158.n,

1,660,n.97

Libri monitores Princi pum

III, 599.n.383

Multi ab uno fcripti

IlI. 59 1.n. 325

Liberatio

Librorum voci mortue cur prævaleat vOX viva

IIL.427.$.10.n.2

Sed libeva nos a malo ;; Cur ulümo loco pofitum

Libri facri funt noflra arma

II 161.n.12

in oraüone Dominica L. 494. n. 16. eadem

prilola & locutio Dei

1I.155.n,7

verba expenfa

1.496.n.24

Liberi

ääjf! L!äjäagä

Z;yzæ $c Wptm e S, Locorum.

Lib

/i/-N

,

Motiva ad cuffodiendam linguam

11 I/ SQ

Comparati albufmhs

E

/08.n,3. Tabernaculo

Media ad linguam referendám

ll. 180(5 [I.

ibid, n. 4

H 18»,1'27

Flh im male edu

u

yivi

im in fzculo. rehdxm deplo-

Afcetica

l. IQLI* 12

rat mater in inf

eno.

H/xo

Qualitas

ï("SQonI lL. - 1695.5:0.7.

i

Sohüa circa

'entiam liberorum

Hl 205*

174:19 ll 1;658 11,185.$.14.n.1. H;m..

Qx Ó

BLL D. T

Circa amiffionem eorundem

IHIL 2rr.

l. 175.$.7.2.6

Parcitas —|4l. 168 $.2. n. 4

Y

$- 16

JEquitas

l

pOv n.zo

Lzberms

Necefhtas ll 168$2nïg AT 187.,118 ll. 129

Iv

II

LTN

L1bertatem vendlmm hau&u aqu*e depiorat Ly-

Uulitas 1. 168.S.2.n.16. ll. 170.n.24.. ll

hma«.hus

IT. 225

24. 1b d 7n0 IL-T80.n.15

Libido

Dignitas

I()SQ'*W 22

Hereticorum generrix !

I. 816.$.10.n.5

Damnum l. 168 g

n.25. ll 1:45.30. W. 174.

Obfcena ienis ztern

Ít zmula

IT. 218.0«17

1.21, .. 177.n.29: L. 184.n/4-. ]. 187.n.1 1.

Libidinis ftimuli

I. 280.n.9

I 359 13

ll.

j31380.n.18.

Media contra libidibem

I.276.8.8

Tempus

ll

160 Q"ng

173.n,57

Ab

1!'*1

Materia

H 60 n.26.

ï

|72.n.598

vide repreffa libi

ue tit. Caflitas Pafïlm

Libidinern coercet memoria inferni

[th:;

3

i;*«tï T3, 23

40

13

n.2

Cu(äoma l. I'Zon 17 11 179;«3 UE li

e1 (f Oï-

i

Non qui congreditur , fed qui fugit carais libidi-

8.

Qf) n 5

Suavitas

i

Z

nem , vincit

Ü z&snïgdc p 286.$.12.

S-0:1.2/2.

Gravitas.

?

7 $.7.n.4

n. 14

xra

EH

(vide Luxuria )

Seprem difcretiones in ln,üuæ ufu o

;

naá

-

Jl

ï

Licentia

ï

8315

Ib

Quot modis noceat

ia

f; A.&.3

it lubrica

Ir 179.n.3

'Tacitze figna

]L. 774.n.8, prefumptio ibid

Licentiatus.

Nocet loquenti trvpïmter

Ui/(nj

Qusíliones de Licentiatis

TI, 74-8.3

Finuis ob quem data

l I?ïghnx

Livnum.

Cur inferiusligata, fvperius libera ]1 t81.$ 12

.I

De lignis ardentibus problem

Y. 713:n.25

Incombuftibile laricis

IL..259.n.21

Cur tam facilis f t homo ad li nguam Luumam

i

H

n

*owe *

Cur dentibus & labiis i munita

li 181 M. I2

4

Cur carnea fit

l.

r$52.

dae)

JDe liguo fcientig boni €9 mali wme comedas ( Gen.

B IT

IT. 815.n.4

Cur tam delicata

11!9

6

Evrit tanquam lis num quod plantatum eft. ,.

Jacus de-

Cur flammea fit

lb a82a4

curfus aquarum

(Pi EE Lödïn" i. 525.

Cur femper per falivam madefa&a | 1l. IQ", n.g.

v4

n. 1o

L.

ü4.

Li 1gnum vite afferens frutfus duodecim . ( Apoc.

« É

u

Cur una tantum homml data

2 u

l()f) i,

'V'

hn

?2

)

]

IL. Soöglonl

Cur rehgwüs pracipue curz effe debet — ]. 182.

Lilium

n

T

lnhgne Gai

1

ii

I'X)

I.270

Qumque proprietates hnguæ

ll. $ 85.n.6

, 284

Cur inter omnia corporis membra ultima fit qua

Virturum fymbolum confideratum

n.14.

fuum exequatur üihuzam

ll 186:n.

EckEOGK

Cur fub auribus, OCl.hlb , naribus collocata

ïi

I. 283.n.8

1286.n.6

Qui paj cmw inter lilia

l. 282.n.4

Sicut lilium intev. foinas

17.n

anua S. Antonii de Padua adhuc illefa fuperett

Liliwm intev fpinas continentia E2 lilium fuper capi-

.H 17 g')ïï

tella columsarum templi

1.278.n.3

De Lingua ; membro, problematm 1:891.n.7.

Limus.

.ejus thmæes & officia

Lïïd

EKormavit hominem de limo terra

(Gen.2.)

I

Lingua tertia , quïd Y

ll. 167.1.3

573.-0.10.11

Mala mulieris nil gravxus

11 175.5-7

1'14.

!

Lingua.

I 1665 n.I

ullus eft , qui non | deliquerit in. Liugua. fua

Jl.

Quid ?

Etymon

ibid

I82.n.IE

Divifio

II. 167.3.1.n

Confundamus linguam eorum. &c

( Gén- 11. 7.)

l. 883.n.12

AGus bonz hnquæ

ll. 167.S. 1.n.5.feqq

AGus malz lingue

1.167.n,8

prmuewmt illis d/fjpertztæ lingua &c (Aa .3.)

4:& 6

Sententie ex Scuptura S.

Il. 168.$.2

l. 510:n77. 1ll.

" mec

€os

Sententig ex SS. Pauribus & Douombus l. 169

Qui lingua laimbmwwt aguas €9c

22

u[?ïx

( Jud. 7

)

i. 173855

Lingua mea calamus | feribae &c. (

PL

4

!

l3

"

Exem pl

Similitudines

1l 176.5.8

$ 7.mx

2

h23

Lis

1gu

.a

/

Y

Iudex Perum "emorabilum

Lingua eorum. gladius acutus

(Pf 56.5.) 1. 524

Et loquebatur ve&e . ( Matth.7.35.) II 184.n.i

In muítiloguio non deerit faewatwm

( Prov.ro,19. )

|

Linteum,

IlL 289.n.5

An nudi lintei appl:ca'ione vulnera per magiam

Loth

curari queant

11 223. h. g

Hiftorie de uxore Lothi exphcatlo (Gen.19. ) 1.

Liquifieri.

AX oW

46n19

Liquefata eft terra. &c.

CPL. 74.3.) - ll 1o1.

n. 18

Es

Li

$

b

Reduxit quoque Loth , €9 ommia , qum illius evaut

(. Gen.14.16

L. 385.n.2

Lites: vide diftordia. iva

Lotio.

Litania

Cur lotioném pedum Euchariftie Chriftus pre

Litanie omnium SanCtorum falutares

lll. 553

mlient

n.124

A GRK

Igoïog

Litera,-

Qui lotus efl , mon indiget

nifi ut.pedes. lavet

I

Chrifti , urbem defendæ.ntes

MI. 544.n.68

348. n.5

Àn litere parüicipationis meritorum ,a religiofis

lll. 365.

Filia mea , lavare , ungere (Ruth.5.3. )

1L.393

dari folite , fi int approbande

;

n.8

q.42

JLotrix

theï üaius

Lotricum fuga

II SIDQ'ZUZ

Literatorum infignium exempla

l. 33.9-7

Lucerna

Minus emunCta cur minus luceat

L715:0,28

De iisdem quzftiones

Ill 74.$.3

Cur Deus jullerit, ut Moyfes facerer. lucernas

Litium

leptem cum emuntloriis de auro

L. 526.n.8

Radix

l. 782.5:9.5.2

Livor. vide Invidia

NOGkEGK

Locuíus

Luceri avdentes in manibus vefris ( Luc.12.35. )

Quaf' mortui locus

l. 397 m.T

1255 £ TO . AT. 479.n.8

OCUS,

Evat lucerna. avdens &5 lucens

I. 787.$.13..3

Locorum mutstio faa, enda

£]r 9(:( .n.50

"L Àccendit luceruam 88 ewervit &c

( Luc.15.8. )

Ád omnia 10c1 indifferentes effe debemus Jll. 41.

,

I $83-n.10

h. 40

Lucifer.

AX* W R

Quomodo ceczdajtz de c&lo Lucifer &c. ( If.14.12. )

Z'ado parare vobis locum ( Jo: 14.2. ) 1l. 10.n.4

I 49511 20

ANolite locum dare dialolo

l. 490.n.3

Lucrum.

Locufia

KEt arreptam. locuflam, projecit. n mare

1.467

Unum 1demque omnes manet

I Igis I4.n.4

( vide Avaritia. )

n. 4

-

4

Longowvitas

Lonezvitatis caufa abítinentia

l. 14.$.6.n.1.

—

VPT

AMihi vivere Chriftus ff , 89 mori lutrum 11, 456

n

3

Longanimitas.

Luffus

Species fortitudinis

l. 828.$.1.n.2

Nemo fine lutctu

580.n.31I

Dei

l. 549.n.4

Loquawtas v. Lingua

Ludimagifter.

Perfidus pr oditor

II ISD n.1Oo

Loquela.

Ludus.

Loqui cur nequeant infantes, fermonis tamen in-

Definitio

IL. 190.$.1.n.1

ftrumentis inftruCti

l. 892. probl./7

Divifio

ibid. n.2

Abfent amico an quis loqui per fympathiam

offit

Qualitas T. 190.6.2.n.r. & $.3.n.r. II 191.$.4

1..626. problI

n.1. II 194.$.5.n.1. II 195.$.6.n.z. H. 196.

De Deg ac fP1r1tuahbus Frequenter loqm oportet

$.9.n.1

li

183.n.19

Fuga

T. 190.$.2.n.3

Reverenter de SuPerlorlbus loqui, a£tus eft obe-

dientie

Damnum & tragicus interdum exitus If 190.S.

ll. 525.n.4.

3.1.5. II 192:n.5. II 195.$.6.n.5. & $. 7. n.

Ars re&be loquendi in quo confiftat. l. 183.n.17.

3. 1.189.n.14. II. 67. n.33

l. 184.n.12

Caufe & circumflantie loquendi l. 167.n.10.

Ludus puerilis infelix

II. 582.n.263

Motiva ad ludum mode!randum

H.195

IL. 184.n.3

"Temere non loquendum

ll. 907.n.72

Quendo licitus fit riodefaris Infüs Ó 196.S.3.n.

Audiendum multum , loquendum parum

l.

1. 2

17 5.5.7.n.6

Chartarum luforlarum comphtor mox SS.

efu

Locutio Dei ad nos pes facros libros

l. 755.

nomen faciens ditefcit

132455

n

;Ru.u.ye

Lufor blafphemans punitüs

1. 228.n. 26 32

AVon vos eflis , qui loquimini

l. 358.n.4

33- 59

Cum

'..h

A

Et plererumque Seripture S.. Locorum

f

A

x x

Cur vitanda. luxuria

1. 214(8 ir.n.T

CL ors.

Cum. vidiffet Sara filium Agar ludentem. &c. (Gen. — Exeufationes luxuuofomm refutatee

n

)'7

,

210)

d rme 750111

i

SSapientia ludens in orbe terrarum

k 67 n.3 Quam detefltabile vitium fit

. dL2r6.n.8

u 217

Luwmnli,

'Tragicus Prædïc atoris luxuriofi cafus

n

16

Smt lumbi veftri pracin&i / ( Luc..12.35. ) bo0n

Senes cur ad Inxurwm Pfom

ll 219.$.13.n.1

n.-I0. ll. 479.n/3« l. 97.n.4

( Eph-- 6. 14. ) l

Luxurie nutrimentum

11 f)/i-m) 1. ï/!.

State fuccmä*'z lumbos ve/iros

l15

261.n.18 Luxuriam diffuadet memorla mf&rm

N

n.

,,.(

Succmf*z lumbos mmtzs vefira 65?6. ( r.Per-1:13.)

261.n.20

Luxurie valedicens Belga fubiranea conveaf

.

( Nah. 2

ne qocma*cw lefu intrat

J. o.n

("onform lumbos , vobora virtutem valde

i

l

261.n. 17 memiorum tei amenti cujusdam exenutor; m

atum

]1 ï" rsg

Lunen : Luminare,

Signatum eff fuper wos lumen Vullus tui Domine Somnium, Pharasms de feptem vaccis ad . luxu-

l. IIOQ'ZHIPQQSDIO

^.riofos applicatum

1. 209.5:8.n.5;

Feit duo luminaria magna ( Gen. 1. 16. ) lil.

( vide Gula. Bacchanalia. )

Luous

54118

Luna,

Quid ?

l! 197.$

l. 43.n.5

M.

Stultus ficut Iuna mutatur

Y

Lupus

Matri facer , cur ?

11.60.5.1.n.1

Machiavellus.,

Famelici cibus , fi predam non reperiat l. 350.

112

Maluit cum 1llu&r1bus dmmam , quam eum vi-

lll. 577.n.246

hbus falvari

Il r14.7.

Lupa infantis nutrix

Macula.

Apoloous de lupo confitente

l. 386.n.2

Iw*fwmzæ

ï

Beatus vir , qui inveutus eft. fine. macula, (Eccl.

l.158.n.35

8.)

11 846. n IO

Lufïtamæ Regis titulus

Lutheranus.

Mad/amtæ

Preco Lutheranus confuius

Ul 545.1.77 Unde fa&um , quud Ifraelite cum. mul:eribus

Lux.

Madianitarum fornicati fuit, cum in /E9

07

;-—1]

EFCO

femper frugi effent

l. 45.n.13

Fiat Lux 65c. (GU]IVQ4) Loipear db

IO3.R. 25

JMagia.,

!

Vos e/lzs lux mundi — d. 7865 13414:2; lll 162.

Quid & Quomp ex

anz

]5

äj

2.n.15

n.3 Naetwralis quid ?

$

meu. ia

Fjas auror

ll

Hn.q.

1. Igysïnl

Quoruplex fit naruralis

l

ï

2.D.5

Quid ?

ä

. Divifio ibid.n.2. duo genera

l 278.n.," Àn megie naturalis aliqui effe£tus a. cccli e

[)GC u

-11:222:n.6

AGQus

1b1d «3.

& influxu Provcnmn ?

/

Quafi lux urens

Il 219.5.13 p 4 An vis imaginativa poffit miros quosdam effe-

éus producere

ll Mon'g

Qu&h[aö ll. 198.$.2.n.1. & $.3.n.1. 200. $-4-n.

1.1l. 207:$.6.n.6. & $. 7.n.1.

L ertific ialis qmd circa cclos Pofï' t

2245

n.12

IIOIngnI 11.219.$.13.

n

i

Quid circa' elementa

I

'*4 n. I3. quià circa

200.n.A41.

ll 201.n.

mixta ïfï'ip(ilfe&a

ll. 224.n. 14

Fuga ll 198.$.2..7.

II.

.öo'gæ;nï&gönx

ll. 1o8.

Damoniaca quid & quotuplex lL. 224. n.L5. ems

4* s

divifio

ibid,

n.6. ll 'HQS

290 8.13.

d

nss

Quuïe fitillud pa&um, quod cum demonibus

Damnum

init magia fupcïfhz iofa

ll, 224;n.16

Il 19252n1(9 ll. 199.n.15. M.

[venret

«» ^

rtis

2c3.1.25. ll 207. $.6;n.13. 1l. 208.n.

Vls ma cru

Ill..605.n.427

ll. 225.

8.&$.8.n.5.&2 10.n.5. ll 215.

Quid magia demoniaca efficere poflit

1211

, l. 219.ni15.

n.17

llzzog 12.n.20

Quid poffit magm demoniaca circa ordinem na-

ll. 225

I'O

qura

Comparatur firenibus ll. 214.S.117n.2. Dalile

li zgö.

lL 215.n.3. ighi devorann ]bid. n.4. inferno

Quid circa bona externa hominis

n. 5

n

2

|

ll. 209.$.8.n.1

An Foiï"t mixta qwedam Produceze

1l.225

Motiva.

T22

Media

]l. 210.$.9.n.1. l. 215:n.6

Quomodo excitentur qusmoch phantafie ll 213.

- Quid poffit circa corpora hominum feu befiia-

IOnI

rum

m 227.n. 04

llD213.5.3.. Quid pafït circa animam ? ,

ll ^27 n.2

Cur maximum vmmum repuremr

Quid magia fuperftitiofa pof?'t circa 1p10" mag 09

Cur Præmpue fplmtuahbus viris fuglcnuum xk1d

n

.«

]212.0p.5 Quibus modis potiffirnum magia ad Pr ihg as

Cur tam difficulter curabile hoc vitium 2

l. 2L4n 9

Íuas utatur

: 4l. 228.n.29

Quomodo huic vitio refiftatur -

h35

Quam

-

lIudex Berum muemorabilum

T

2

s*

Quam fcde polluantur, qui magicas artes ex-

ercent

l. 275.S.10.n.1

AMalefitos non patieris vivere

lll.. 276.n.7

Fallacia artium magicarum

ll. 275.8.9

uferam maleficia de manu tua. &9c

( Mich. 5

n.I

Ír.-)

lll. 276.n.4

Quzfliones de maeis

l. 290.$.4

Malitia

Magicus conatus elufus

lll. 586.n.291

Cur homo malus omnium animalium Pefï' mus

fit

935,probl.3

WOROK

Malleus

Cur malleus & fecuris non audita in zdifica-

ANon declinetis ad, magos &c. (Lev.19.31.) l. 275

tione temph

627.n.13

IO.n.I

AR

Magifter

JMalleus €9 fecwris mon audita àn cüificatione tem-

Quzflio de . magiftris

lll 74.$.3

gli

$. Reg, 67.. 1L. 384.n.6. IL 187.8.8

Magiftri in rebus divinis conditio

11l 527

Nonnue verba. mea f icut malleus contereus — pelvas

n. I2

l. 364.n.26

ll. 153.$.5

Maíum ,. Maíus

Magiftri muti & mortui optimi

n. I

Modus , quo mali bonos pervertunt

Ill. 198.

f

Magifivatus vide zj udex

n

Magnanuimitas,

Cur fac1huæ malorum , quam bonorum , exem.

S pecies fortitudinis

l. 828.S.1.n.2

pla iequantm homines

lll. 198.8.6

Mng'mtes

Malorum finis mors:

1l 456.n.2

Magnatum fecuri monitores hiftoriarum fcri-

Separationis in die judlCll malorum a Juftis acer-

PtOl es

lll .530. n.12

bitas

l. 97.n.5

(

Magues

Malum omne (excepto Peccato) a Deo lll 37.

Probl. de Magnete

] 1^4n061

n. 19

Magnificentia.

Omnium malorum radix meum & tuum l. 143.

l. 828.$.1.n.2

n. 209

Species Fomtudxms

Ml

EE

[d

Obedientia fecutum adverfus omnia mala corpo-

Magnificate Dominum me:um. &c

(Bí, 32.)

ris & animz

lk 567.n.12

lll. 523.n:5

A vifione multorum malorum liberat mors

ll

Maconitudo

456. n. 4

Que res in mundo maxima

l. 640.5.8.n.12

Malum verum in terris non datur præter pecca-

Mahometes

tum

ll. 810.$.1 1.n.1.l. 136.n.4

Ejus fepulehrum gloriofum

lll. 585.n.280

Mala cur bonis accidant

ll. 909.n.92

Majeftas

Panentia in malis animi

17 702.5.21

Maieftatis reverentia

17QnT3

de $ s

Cur hcdempton pro. crimine lefze Majeftatis non

/

1mputavermt, quod miniftris pubhæ juffitiee

P 39.)

, Íefe opgoiuent

iL 53512111

Decdina à malo 68 fac bonum .

l. 641

n.3. & 642.n.6

Maledi&wn , Maledi&io

Non.| eft malum in civitate q wd won fecit Dominus

Maledicus

( Amof. 3.6.) .

1-134.n.8

Qui reddzt malum gro bono &c. ( Colof. 3.15. )

ll. 907.n.71

11..27.1.2

Maledi&ta fpernenda

Maledictionem ,

cur inter arbores ficus potiíli-

Malus, Malum , Axbor & rbbde:

mum à Chrlf'co acceperit .

l. [(;)3118

Cur Deus mala Punica in vefte facerdotis fu-

ll. 848.n.17

Maledici cur dihi gench

ll. 79.$.14-0.7

fpcnch voluerit.

w;.!

Homo qui maledixerit - .Deo [uo- &c.

( Lev. 24.

Sicut. malus inter lzgäm fulvarum &c.

( Cant. 2.

l. 255.n.10. l. 32 3n'76

Ij)

l. 236.$.12.1.8

3. )

Mambre.

Qm n. fledzxemt Patri wl Matri , extz"zguetur &c.

C Lev.

o. )

l. 234.0.4

An Abraham otiofus federit ante oftium in. Mam-

bre

l4

Dommus 1llz pracepit , ut malediceret Dawd dor

Reg. 16. v. 10

l. 134-n.8

Mandata.

Beati e]hs , Cum maledixerimt vobis homines

&c.

Dei non funt gravia ,

nift . non dlhgennbus

lo

l. 226.6.6.n.4

241.n.70

Ite moþledz&'z (Muth 265.)

l. 382.$.10.n44

Superiorum quafi Dei mandata exPIere actus

obedientie

ll. 525.n.7

Male]ïcmm Maleficus

AX

*

Vs

M:leficium quid

ll. 229.n.30

ibid.n.31

Mandatum novum. do vobis &c

( Jo 3 34.) !

Quotuplex

21I.n.3

udicium fuper ma leficos

Ill 276.$.10.n.7

Cur diabolus velit opera maleficorum uti , cum

Maudata ejus grawia non funt

l. zï*znxg

H./229.

Quanta mandavit Patribus noftris (Pf 77 1.708:

per te taha damna inferre pOfïlt

n, 32

.9.n.1

F'iam

O

E2 plerorumque Scripture S. Locorum

FPiam mandatorum tuorum cucurri

(PÉ rig.v

Problenmiata de manibus

l. 9o

32.)

1,453.$.10.n.2

Manuum modefta gefticulatio

1.302. S Q.D.2,

Manda, vemanda ; expefta

11.37 5.n.6

P. 0949 1I3

Manducatio

Cur Chriftus infirmos curarit manum imponen-

Ece jam triduo [uftinent me , nec habent , quod

do

nanaucent

IIM;n I2

IU776.n.T6,T1

S..rlptura & aliz artes fine mambus exereite Il.

Et non manducavit (Paulus).uec bibit &c. ( A&.

517:&9

9- 9. )

L19.n.8

3 X x

Sive mandwatis , five bibitis &c. omnia in glormm

Manus tua fecerunt me &c

1.258.n.26

IDei

1I. 564.n.2

Tenuifli matium dexteram meam &c,

[T5 73-)

Manha.

1I.573.n.8

Manhu , Manhu ?

L.160.n.1

——

Ponetque mamus fuper caput hoflia

(Levit.) I.

AMania

348.n.7

Iracundize fpecæs

1L61.$.1.n.4

Tlnic imponebaut mams fuper illos &c. ( AG.8

474 )

Manlius

"*Q'*SOU;

Manliana imperia unde fic di&£ta

III.572.n,

Fodevunt manus mcas 69 pedes &c.

(Pf. 21.) H.

213

190.$.3.n:2

JMMauna

Manus illius tornatilos aureg

Ill.106.n.10

Hiftoria de Mannz colle&tione expenfa

II 886.

Et manus hominis fub pennis eorum

ï34on4

n.19

-

Manna cur Deus in arca fervam voluerit , non co-

Mare.

x

l

turnices , non virgam Mofis

1.351.

Mare vidit ; & fugit , efordanis &c. ( P113.3.)

nz;

10;71115

Euchariftiz figura eft

1348n6 ].261.

In mari viü tua (Pl.76.10.) III. 475

5. S IO.n.I

n.4

Ro

Qui divifit mare rubi um in divifiones ( Pi 115.13.)

Ii. 1/69 fO.n.r

In qua urna aurea. habeas mauna. &c

(Heb.9.4. )

In Lonfpeä'u fedis tanquam mare vitren &c.. , 386.

1.708.n.4

n.4.. 1.5

22. J IO.n.5

AManfuetudo

Aagua g/* velut mare coutritio tua

H 384.n.8

Quid ?

13315

l'eni in altitudinem maris

Ig&ln

luviho

1L231.n

Dominuabitur

a mari usque Gd maris terminos

A:tus

IÉ 33 rn.9

(Pf.71.8))

1L,248.n.22

Qualitas 1l.231. $.2. n.1. & $. 3. n.x. 1l. 238. $

Margavita

8.n. ll. 245. $. 13. n. z. 1l. 249. $. 14- n. 1

Virginitatis fymbolum

I,281.n.2

Utriliras |.1.231. $.2. n.6. 1L.232. n. 1 1. 1l. 235.

Mæma

i

m2 1. 258 . B. nE eröng l.

I4.n.7

Mater Chrifti 1983. uunr L9o85.n5.-L 9g8g.

Dignitas 1l.231. $.2. n.14. 11.232. n. zo ]l 250.

n.9, l.1009,S.6.n.X

$.8.n.20. 11.240.n.12. 1l.247.n.14.

Virgo 1.983. 50 n.0. L985. n.14. L989.n.13.

1l.250,n.13

L1009.$.6.n.5. ( vid. B. Virgo)

Jucunditas. 11,231,$.2.0.17. 1.233.0.32. 1.239.

Marie nomen , & quid fignificet

L.312.q.2

s. 8. n. 22. ]l. 250. n. 20

1.983. Sznïg. 1984 $.3. n.1. L.989. $.4.

Neceflitas

1.232.n.6. 11.238.5.8..7

.H. 1.

L IOort.n.58.

l. IO1D. n. 12. 33. F4.

quunas

11.238.$.8.0.3

L 1024. . I3:m. 1

Dolorofa L.9083. n.19. L985. n.23. L990.n.28.

Comparatur oleo 11.245. $.12, n.6. Palme ibid.

B

L1ora.n. 14 L1025/ V. rto n r. 1104411 5

Emblema

1.245.$.13.n.3

Amanda 1984 n.25. L.988. n.78. L991. n.3

T«:»O,QD:;

Exempla manfuetorum — ll. 233. $. 5. 167. $.5.

Manfuetudo heroica

.157.n.30

Veneranda Iggzg.n 290. 1.986.n.39. L.991.n.33.

Motiva

11.239.$.9

I. 1006. n. 21.

l. foro. n. 22.

Y

Ll'ro23.n. 0.

Media

11.240.$.1o. 1.243.S. r1.n.2

1

1c22. n. 18

Invocánda I.984.n.44. L.987.n.5

1.90 1.n.4

Ejus natura & perfeGio- 1l. 243. $. 11. n. 1. & 2

10,n. I9

Lroio.no8. Lt19272

Quomodo cum gubernatione G correprione

L 1005

- aliorum conjungenda

1l.243.n.4

n

26

Sine macula concepta .1.084. n.53. 985. n.1Q

Quam przclarus magifler Chriftus in. hac arte

1.990.5n.19. L.1010.n.10

fuerit

11.244.$. 12.n.1

Premia manfuetudinis

1.244.8.12.n.2

Mater viventium

I.985.n.10. L.989.n.9

Quantopere deceat Chriflianum quemvis ll,

1.1009,$.6.0.1. Lrotrg.n.23

Imitanda

L.988.n.80. L.1004. n.142

244.8.12.n.3

VACIOII du

Quibus precipue conveniat

ll. 244. $. 12. n.5

Mater gratie

Reguli ad eam addifcendam

11.245.$.12.n.8

Mariani favores

I. 1009. n. 45

An contra manfuetudinem agatur , fi quandoque

Motiva ad Mari» amorem

Eforr 2 h r

Ad Maxie honorem

L rott. . 7- q

injt 1r1ant1bus refpondeatur

11.250.n.1

AManus.

Ad ejus invocationem

I, ro1 1. $. 7. n..6.

1.906.n,20

I. 1025. n. 43

Illius partes

Media

Iudex Rerum memor abilium ,

Media ad 1id efficiendum

L 901258

Patientia in martyrio

1L703.n.36. 11.716.n,

Regule, ad excellentiam B. Virginis clarius de-

65. 1L723.n.44

menürandam

l.1012.$.9.n.1

Invi&ia Mar tyrum patentia motivum ad credi

bilitatem

Fontes , ex quibus excellentia Deiparze Virg. ema-

navit

1913,$.0.5,3

l.i013.n.2

irtyrium a "Turcis fortiter perlatam

I$5

Conceptus predicabiles pro feftis B. Virginis ].

n.23

I014.feqq.

Gemmea Martyribus corona f. aureola preparata

Comparatur auwræl IOIS. f. 8. nove lune

I:217.n.4. 1.284.n.16

l.1015. f. g. Iridi l. 1016. n. 10.. Arce fa-

Martyru defiderium

IIT. 530.n.45

deris l. ror7. n. 16. Eftheri L. In12 m 15.

Gaudium ob martyrmm &inilo hiítorie lT.

Speculo l. 1017. n. 18. Turturi l. 1018.n.19

535.1n.23.24.

candelabro aureo l. 1018.n. 20. navi l, 1018.

Martyres idolorum

1IL.580.n.254

n.26. api. l. ro19. n. 29. cereo ibid. n. 30.

Mdrtynum Ícenicum

IL551.n.112

cedro l. 1021. n.37. citharg ibid, n. 38. Arce

( vide Baptifmus Janguinis. )

Nog l. 1021. n. 39. Lauro ibid. n. 4o. afylo

Mater.

l. 1022.n 42

A filio male traGlata

IIT. 781 n.255

l. i018.n.2? t

A triplici ve liberata

Matris Peruulum ultro adeuntis horrendus cafus

Comparanto inter Evam & Mariam

l. 1012

1I],563.n.175

n. 22

Hiftoria de duabus matribus apud Salomonem

Maenitudo fidei illius

l.1019.n.31

de filio contendentibus apphcata

T3237.

Tnumphus , quo in celum affumta

l. 1020.

n.20

n, 34

Materne dile&tionis exempla

L.614.n.31

Ejus fingularis gloria & puvdcgu l.1020.n.35.

UR

feqa.

Ax10mam Mariana

l.1027.5.13.n.51

Honorem habibis matri tug &c ( Job. 4. 4.) 1

Eamus ,

2

89

Filium Marim . videamus ; jï..d'emum

773«0 2

proverbmm

1l.391.$.7.n.5

Ewe,zcztev íud?! (joh.19.27.) I. 1018. n. 23. p.

1022.n.44.

1.775.n.I1

L]

( vid. Hyperdulia & B. Firgo.)

AMatrimoniwn. ( v. Nupïw )

GR X

Definitio

1I.297.5.1.n.1

Di*aïi [6]

ibid.n.5

Maria Gonam partem eleoit

ll. 160.

Ceremoniz

ibid.n.3

Ejus cuftos & prafes Deus

H

200.

P

$. 3- mory

AMaritus,

Qualitas 1L.297.$.2. 1.208.S.3.n.r. H.299.$.4.

Credulus ab uxore Qdultera elufus

l.194.S.11

n.T

11.360.$.6. 1L.305.$.11

Necefï' tas

1269.5.2.h.7

Marm in uxorem crudeli:as

111.592.n.

Unitas

11.208.$.2.n.0. 1.293.0.3.n.6

QHI

H

Infolubilitas II, 29 $.2

B. F1. 1.209.8.3.n.18,

Diabolus defun&i mariti corpus affimens

30:.(&.6.11.7. ll. 10;5 IEDngI

516,6$.3.n.6

Dignitas 1.298. $.2. n.15. 1l.299. 6$.3. n.13. l.

AMars

301.$.6.n.9. 1l.3c4.n.7

Marti facer lupus

11.60.$, r.n.1

Commoda & incommoda matrimonialis ftatus

Masiha

110(;953 mar H.3or. .5.n.1 o, ll 3o5;

Hujus & Marie hiftoria explicata

1.47.$.15

n.15. 14725

n.2

les J "98 53 n.9. 1l.301. $.6. n.4.5, 1l.307.

JMMartinus

.Q.n. I

In S. Martinum mira Reginz pietas

lil. 555

Praftantia

1.303.$. ro.n. t

D. I35

Cur permiffum

1.298.$.3.n.2

Martyr.. Maártyrium

Ejus triplex bonum

1.298.$.3.n.5.6. 11302

9.n.2

Definitio

Divifio

1.253.8.1.n.z

Quatenus degeneret in adulterium

1l.253.$.1.n.2

n.8.9.10. llnmgbnö

Gradus

ll.25;

14

Concordia & pax quomodo in matrimonio fer-

vanda

'Teftimonia S. Scripture & SS. Patrum ll. 254.

1l.301.n.7

$. 2. & 3

Moriva ad matrimonium contrahendum — 1l.301.

Exemyla facra de illuftribus utriusque lexus, z-

$-7

tatis m'lrtyrns

Media ad idem faufte contrahendum

1.25 5.8.4. feqq.

ll. 3o1z.

Illuftria fociorum Jefu martyria

280

$.8

5

Impedientia aut dmmenua matrimonium 11.3o2.

Martyriorum varia genera

11.280.$.5.n.r.

$.9.n.2

feqq.

Modus contrahench conjugii

7:392:5. 9. no4

Martyres quinam proprie dicendi

112535

l.n.I

l.304. n7

Tentationes conjugii

112005(11,

Martyrum. multitudo

18 3514n8 ll. 276.

Benk LH&'O

U';cu,älon;

n.4

]ugum

1.303.$.10.n.6

qu'ncn

E plerorumque Scripture S. Locorum.

Aífitenua & providentia divina II, 303. 5 o

Membra , que pudor videri vetat , afpicienda

N d

non iunt

Mos Ecclefie ante cenfummatmnem matrim. II.

AR

1L.585.n.3

304.$.7

Mammonmm à Chriíto virgini imperatum, III.

"n weftitis, quia corpora veftra membra funt Chri-

J ?

540.n.50

1.194.S.11.n.2

Matrunonium filie male impeditum

1ll. 597

AVemoria.

1.374

Án matrimonia hereticorum ab JPF s diffolvi

Problemata de memoria

L927

quosd vinculum licite queant

IH 563

Memorize felicis exempla & caufe I. 920. pr. 13

q. 49

Solatium circa defe&um memorie

IH, 220.

Matiitas.

$.33

Fru&uum , in his citius , in aliis tarchus contin-

AVemento * Cur Præcepus decalogi premiffum

' gens , unde?

Maiutinum.

1,934.probl.13

IIl 1525 12.n.K

AVendacium.,

Parifienfe medicus

11I. 580.n.252

Quid ?

II 306.$. r.n.x

Wledïcx. opem in morbo 1mplorare an licitum ,

Etymon

ibid.

Tres conditiónes thendacii malitiam conítituen-

& fi amara & pretiofa prefcribat, an obe-

tes

diendum 1. 681 n,

59.

Quid fi horarum

ibid,

canon.

recitationem | iàterdiceret ,

carnium

Divifio

1I.306.$.1.n.2

efum vetitum ab Ecclefia preciperet &c.

AGQus

T. 307 $.1.n.3.feqq.

1. 682.n. 61

Natura

de oxede

Il.318.$. r1.n.z

Qualxtas 11.307.8.2.n.1. 1.508.6.3.n.1. 1L310.

Nan funt midics , €9 im domo mea mon efl pamis

$.4. n.1. H.312. $.6. n. i. 11531357

1.77.n.238

n.1. 1L.321.S.

AMeditaitio.

Damnum 1. 307. $.2. n. 13. II. 309. n. t9. II

Meditationis qualitas 1l 6017. n. 105.. W. 618

312. .4, n.27. 1.313. $.7. n.9. T.515.n.3.6.

n. 5. Il. 24..n. 56. 1I. 627. n. 19. , 631.n

ïIglg $-10. n.10o.S.11.n,3.$.12. 1.322.$.12.

n.I£

Uuülitas & fructus

1I.617.n.106

Fuga & odium — II. 308. $.2.n.25. 1L.309. n.14.

Neceflitas

IIöx*zn 115.11.627.0.24

1310.5..4.11.5. 1L.312. $.5,n.4. 1IL312.$.7.n.7.

Scopus ejus

11.640.n.16

1I.319,.4

Materia & forma opuma

1.640.n.17

Heroica mendacii fuga

1.157.n.3I

Qumta cum diigendia & áccuratione inftituen-

"Turpitudo & dedecus

11,318.$.1 r.n.2

ræ

1.640,n.17

Mativa ad ejus odium & fugam

1I.313.$.8

Quznam induflrie aut dxfpof itiones ex noflra

Media

1L314. $.9. 1.318. $.11,0.4

parte adhibende ad folidum ex mediranone

AÀn aliquando fi fit mentiendum

11.308. $.3. .5

fruttum referendum

II.640.n.16

1L.312.$.6.n.1. IL.316.n.4.

Quantum meditatio faciat ad zeli excitationem

Religiofus false ob mendacium reprehenfus II.

1l 516.$.10.n.t

311-n.20

Quo ordine fubferviat le&ioni

li. IJQPS

Mendacium pomna ap. veteres Francos & Sue-

vos &c.

Mcfhmzmms fumma &rátio II. 651. n. 43. feqq.

1I,513.$.6.n.9

653.n.27

Ejus autor diabolus

1L.313.$.8.n.3

Eft fpecies orationis,

1L609. n.4. IL 611.n.

Eft vitium laboriofum

1.314.8.5

53

Plumm—orum thwrum mmum & fundamentum

AMedium

II. 314. $. 8

Stetit. Deur in medm difcipulorum €86.

l. 628

Mentiri i mgenm non eft

II 315. $.9. n.4. nec

n. I4

Chrifliani, nec hominis

1L.314.$.9.n.2.3

Cur Chriftus medius in cruce pependerit I, 300

Diverfitas gravitatis in mendaciis

1I.315

n. 2

q. $

AMel.

Cur illicitum mendacium fit

II 315. $. 10. n. 5

Problemata de melle

L734.n.258

Ultrum pro alterius vita mentiri licitum ?

ibid,

A: d

Usrum uuliratis caufa & Propter lucrum fpm—

taale ?

ibid.

AMel £2 lac Jmb lingua tua

354.n.16

Sucut qui suel vmultum ccmedit , nom efl ei bonum

Hominum fan&orum dläa & fatla a mendacio

1.822.n.10

excnfata

11.316.n.5.6

AMelancholia.

Cur Religiofis precipue vitandum

1L317.n.9

Excufationes mendacium amantium refutatz. II,

Quefliones

de melancholico temperamento

IIL 166.n.47

318.S.1 1.n.5.pag.316.n.4

Melancholicorum fomnia

Lo24.pr.12

Lepre comparatum

1I.319.n.4.

AVembrum.

Lepra Pumtum

IL.320.n.13

Membrorum motus modeihor

Il. 392. $.0

Juvenes cur adeo mendacmrum amantes

1 937

r

nZ

Membrorum formofitas argumentum conver-

Cur diabolus ,

cum mentiretur, in ferpentis for-

fionis

1L10.n.37

ma apparuer t

113135803

à

mhnis

Index Kerum memorabilium ,

ANGk oAX

AMeretrix.

Omnmnis homo mendax

( Pf. 115.) 1. 645.n. 18

Contentio meretricum , & ejus prudens per $4

lomoenem decifio

11.316.n,5

l.194.S.11.n.r

Prius vos oflendeus fabricatores mendacii

II 519

Eadem hiftoria apphcata

1.257.n.20

n. j

Meretricum converfio a fene procuratà , qua ar-

Cum lormtur mendacium , ex proprio loqmtur AL

te ?

1.107.$.5.n.7

W N

318.S.8.n.3

Mendicus

Frons mulieris ineretricis. faBa eft tibi (Jer 3. 3. )

Mendicd plerumque divitibus prole ditiores cur ?

l.143.0.27

AMeridies

l.919:p.11

TL

Mend1cantes & non mendicantes Ordmes

Indicà mihi , ubi pa[cas ;, ubi cubes wm moeridié

5.n.5

( Cant. 1. )

1.230.n.22

Mendicantium

& non mendicantium Ordinum

Mewtum

commoda & irnicómmoda

111.474.n.8.9

Merità fupernaturalia auget obedientia |

1l.566

Mendicandi modus mendicorum Sinénfium ad

n. 8

mirandus

1I1.591.n.327

Præmla bené ineritis collatà beatam faciunt

Mendici mira ditatio

IIL 593.n.339

Remp.

1,223.n.17

]l.102

Paupertas in mendicationé IL 768. n. 36. (vid.

Crefcentibus meritis crefcunt premia

Mifericordia. )

n.23

Y

AMens

Àn litere participationis meritofumi; à religiofis

Mentis amphtudo

1.120.n.17

danfolite , fint aPProbandæ

lll. 565

Evagatio (v. Evagatio mentis )

q. 42

Munditia in lilio adumbrata

1.284.n.4.

M a/antevmm

Importunitas fiha acediz

1.2 5.6.1.n.7

Quid , & cur ita dictum ?

1910n 3í

"Torpor (vide Zdcedia.)

Mofopotamia.

Hifloria Jacobi in Mefopotamiám fe conferentis

AMen[àa.

ezPenfa..

1.580.1.45

Meffts

Cur tmenfa tabernacuh ad aquilonem pofita. II,

á

161.n.9

AMe[fem . famelicus comedit.

lgsgggnzï

Ad Regis menfam quat. admiffus filius Regis apud

SSinite utraque crefcere usque ad ime[fem.

l 883

Longob,

1.350:n.13

n.8

Canis meníz ftru&tor

AMetallum

LE E

1IL.588.n.301

Probi, dé metallis

1.735.n.268

Parvafü im confpe&u ieo menfam &e. (Pf. 22.)

AMeteorodi

1.277.n.6. ILr61.n.9

Quid ?

1.224.n.14

Probl. de ineteoris$

Aon poteflis menfz Domini participes , & menfae

l27:e.5

dammoniorum.

(Eph.4.27.) HIL. 275

AMeuni

IO,n.2

Meum & 'Tuum omiium malorum radix ]. 143

AMenfura

LE

n.20

Ejus ratio

ao

1l 133. X

AVicus es tu (Ff43 V.1,)

lz*zgnö

AMMenfuram. bonam — &c.. dabunt i& fimum. veftrumi

Miüchael.

(Luc.6.38.)

L154.n.18

Avgelorum omnium Imperator à familià ininimo:

Qua menfura menfi fueritis ( Luc. 6; 38.) L. 860

rum Præcxpue colitur

l100.n.73

.14.n,7. Il 165.n.2. 11.603.n.2

Aoxe oX

Omma in menfura. &c. difpofuit Deus (Sap.11.21.)

1.579.n.3

Cum .S.. Müchael cum diabolo difpuians &c. ( Ep.

IMMercator

Mevcavi

Jud.v.9.)

1.26,$.4.n.1

Mer-atorum munus

]L.133.n.4

AMichol

Mercari regnurn ccelorum quid ?

1.205.n.19

Micholis, judicium temerarium , & ejus pená

AMerces

(2.Reg.6.v.16.)

l].:ii1.n.33

AViiles.. IMilitia

Statim folvenda

1l.133.n.2

Milites qui optimi

1572n 212

Noftra optima Chriftus

ATRR

1.157.n.28

Nhhtum tyronum apud Romenos exercitatio

488.n.29

Ünusquisqué mercedem accipiet fecunduwm — laborem

Milites animati commemorationé inferni

].zir

fuum.

1,359.n.6

SZnI

Redáe illig mercedem (Matth 56:-8.) 1I. 37. n. 1

Militis chriftiani officià

1834n 10

Gaudeie - - quoniam mertes vefira éopiofá &c.

( Matth. 5.12.) I 219. , 5.. 1,743. t&. 12

xR

ANoli timere Zbraham , egó qroiettor tuus um , €8

Labora ficut bonus miles, . C. ( 1. 'Tim. 2. 5.) L.

merces magna aimis (Gen. 15. 1. ) E. 218

Qf»kgng

h.2

AMhititta vzta hominis &c. ( Job.7.1. ) 1. 833. n. 3

Quami imeycedem. dabimus eà. &c

( Tob. 12 2: )

(45-n.1E

L108.n.4

AMille

)

Ft

?'ï? Sfï ïjïafä'"', 'w. Lafü;fg' m- j

Mile,

Fa iitas

La

n.2

J

Jïh Zv rma'z ante oeulos tuos ,

ianguam d es hefievna

'Terminum non habet

I. 246

(R

(

ie)

-

/

[«

f. 89.

I

200.n.10

ug

Abufus vitandus

E

aJ

5

4

in.U I-

AS

w

Mæl e ftui pafcific

6s

duce

l

i his, qui. Mg,"b"ä:u at fru-

ï)m

mbT

nio

F s ij us

Iïlogs

Damnum abufus

i

[ïj ".

Exempla

I

;/'*

sJ

Coutra minas , arma p-i:ert 1]" ima; WJI"'MZS &c.

h

Monva ad fwemndum in mlfCTiCOi*dluiT* De Í

D

139..14

]ï/] inimus.

Media ad fiducmm erO"a eam &OUCVPïenGam E c

ï

'l.

Paulus vocat

AN

Agoüolorun

1.358n.6

?

AMinimnarum verum. Cura..

Pronitas De' ad mxfcr hdum

IU Ls

ä;x

£

Definiti

15525 S r.n.t

Cur Deus vocetui mücnwrdïarvm Patcr

ï,,

o

Divihto

ibid. n.5

Q*nï

Qualitas

II. 3&521*:1&53;11 IL 3"*78

Ín quo mlferïcor(na Dei precipue eluceat ï

IOPï

^

c—- Jo

1"2

"

Urilitas

ntes

I.4»5. g.,.ng . 324*5 3.n.7. & $.4.

Scopuli, in qud:us impingere fment ea "ïi

"d

H

n

al

1

——?

B ieqq H. $35 S.7. Hli32 7&10

n.3

Con;un&a eft cum juftitia

Iqmn

Damnum

IT. 34352:13 II...5

G2

5.5

.n.6. IT.

Quat. ad cam confcquendam homini cooperan-

d

Io.n.Ó

dum

e')

H

s

Ig'fr

N Cg.rï

v'ïf)")

;,æ

ä

ä

L o.n.

De ea nunquam deipemnd"m

Lasogn

S.3-0-4. II.

g

Motiva ad eam fu mmendum

II. 326.$.8

Quando mifericordia Dei ob oculos veríari de

Eít unum ex precipuis Cd.PlUbüS, a quibus vigor .

beat

L 553 9

Mifericordie Dei fy mhxlvm homo

?

& progreflus religiofz perfectionis Pendet IT.

f—;d n

32 ösnnl

Niii&l 1cordia muna 3(.)11.[110 conuhatux N L

i

Quomodo perfe&m incura & electione minimo-

rum confiítat

16-:

.n.68

leerlcors in dan*mtos cur (,hans nen'pc

N

H!

In quibus poüfimum occupari debeat

Il. 326..

efle

ï-ä:.

»n.2

lus

9

Müencorwa D& reii:cüu damnatorum cur in

—

(

IEE

Impprhmenra

H 327.5.9. 4

placabx is

De minimis non curat Preco ,

fed vel maxime

Huic non repuonat * quod pt Üniat erternum J

Deus

II 103.S.14.n.3

quod ad tempus peccatum nut

Ü

ïl

«qj,

/

hd )-

v

LE

Q

Miniftier.

A^ Nn9

LE

;

Fideles mlmfm amandl

III. 574.n.230

Fiat nifiricordia iua fuper nos. &c.

æf?

N

BU E

AxCGRGR

ANte dicas , miferatio Domini magna eft

&u

ä)

P"r-r-

Tranfiens miniftvabit illis

346.n.n.4.

L

:«

8 n.9

IViivaculum

Ecce. mulier lem;omæa - - müfereve mti Df nww(.xä,.

[

&

')'7

Petri pmmum

L 821.044;

( Mfud

II. 642.n.6

Miraculorum multitudo & manmtvdü inotivum

Mi ericordia erga .Vyws

; 'eredibilitatis

814.n.4

Definitio

1. 328 . £. n.t

De. hzreticorum miraculis Tertulliani

fulïa.nua

Divifio

Ill. 528.1.n.2

33:")

Gfradus

L

Q 'x-

n.o-

ibid.n.17

Ordo mifericordice

AL 330:n.42

Miracula mqu proprie, edere non Psh"unz II.

Umræ comparata

II $57.n.8 .&ol eo n.9

,..1L 2 n us —)

Miraculum Turcicum

1.

/') 112,2230

[

Oleum mifericordize fymbolum ,. quo fe i maug&

Miracula vera a falfis decernend1 hgna lL2

225

fPlefuaha luétator

I.Jd8n7155

H.

n.IQ9

. 3. 664:n.173

Miracula nature

Qualitas1T. 329. 5" .. 1. JI. 33!;5 3.n.1.11.336. 3,

irabilia mundi

Al 654 qu

OE 348 xX

7.n.1.H.357.

.A 2.1.

AMiferia.

1, H. 360 $. 13

Miferie vite humance

Igggglznx

NecefftangQ() S.N nE 1.1.331.$.3.9. 113

Miferias hu;us v1tæ faule toleràmus rnetoria

$

1.n/1 5. ïïghung

Utrilitas II. zgon 18 II 3 2.8.18. Il 33^.n.

p

inferni

IL'/104.27431

i

Miferia nor. anticipanda

II..908.n.83

348.8-7

n,5. H. 256.n.5

(e "AI

L-3/

U

D

;*

)

Miferiarum finis mors

Il. 456.n.2

I2.n:2

H j.inc)

x*.

r

AVifericordia Dei.

DlgmtasII 330:n.35. II. 333.n.44. ". À 3A48.

A d

17.11.359.n.16 H.

6!1316

Quid?

1.540 $.1.n.1

ibid.n.2

II. 530.n.41. II 3341162 Il 346.

Divifio

Jucunditas

j]ü ? ï

Differentia inter ]u&mam & mifericord. Dei 1

553.S.9.n-1.2

f quitas

1

j55

:43. IT. 349 ^n.18.

U. 539

n.

9

QuahtasI;,4.o S.2.n.1. 1541$3n1 l. 548.S.5

L 153.n.14

n.1. 1L.553.S.9.n. 1. leq.

Mifericordi:e præm:um

Quatuor tem Pora es gratiz Pmnn?.& mifericor-

Uuhtasï 541.$.2.n.18. L.543.n.22. 1. 548:$.5.n.

4.1.555.n.9

dibus

1332.n.20

ä

z

E;uä

j

u

dudex Rerum smemorabilium

Fjus opera duo , que nos liberant 1. 332.n.28

Praxis ejus Íoli da

IN 980!13

At&us duo

Miffa.

11.331.$. 3..6

Etiam ab Ethnicis ei opera data

1134730&

'Tres mlfïoe in ieüc Nativitatis Chrifti ruid; fien,

eftiis

A

l QSQS

q.12

1.347.$.6.n.4

Morva ad mifericordie ftudium

1.349.$.8

Quzftiuncule dæ facrificio miffe

13109 9

Media . ejus exercitium faciliantia

113*)[ WO

-Miffa pro defundis

1.562.n.6

Capita ad mifericordie fubftantiam f. eïlnnam

An breves potius quam longe fint commen-

Dertmentla

117352.5.10.1,2

. dandz mifííz

IH 36z.n. 36

Quænam ex mifericordie- openbas k,r vferenda

(vid.. Sacrifitium. IMiffa. )

fiür alis -

.[äi? 10.

l ,»,33 10.n.6

Cur Chriítus in enarratione proceffus judicii fo-

M: ffiones perfonarum-Divinarum

F

Iszgns

lius nm.ncordaæ mentionem fecerit

lr 385

Cwühum circa mxf?;one.m Indicam Petendqm

$.10.n-7. 11.359.0.8. 11.96,n:9. 10

L. 433.n.52

Excufationes, quibus a mifericordie & «eleemo-

Miffionariorum mfcru&v

—

III. 526.n.1

/

*

Íyne precepto fe eximere volunt quidam, re-

utatz

1125391104

Quetmn mzttam &ic, ecce ego , mütie me

1.362

11.328

. 1.n.3

n.6

Mifericordie corporalis a&tus

Mifericordiz fpiritualis aCtus

HML *9 I.n T

Swt WHf t nge Puztw , 08 ego mitto vos ( Jo. 20.

Mifericordie ipeumma

n 547 :96- gg

1.) li. 522

.n.8. L.382. S.n. 11.n.1

Mifericordia heroica

]W ifit mztem'ä'udcm ante fe ad, cjofeph.

1388

L158.n.32

n. ii

Mlinrnm rdiz-exe

rcinum commenäamm

l]. Q3

n.8.&13. 11.97.0.3

M tis.

-AMoc medium eft. ad beate moriendum

ll. 478.

- Beati. mites ? quoniam ipfi poffi idebunt terram — TT

n.159

247.n.16

Liberat ab inferno

ll.16:n.9

]Vrzxtus

-

--

medium « Pc ad falutem confequendam 1.515:

Imperfe&e mixta duphua

II 224.n.14

n5

Probl, de transmutatione mixtorum

1. 725

n. 168

In mifericordia & paetate fumma chnfhanfïe di-

Ícipbng confifüt

1133 n.13

Mixtus flatus rngoiorum

IlL r.n

Circumítantie ad ommmodam nmerwomm per-

fe&ionem neceflarie

135 &ïondr

AModefiia

Mliencmdeb valde juvenes , cur ? 1.036.probl,

Quid?

Iïggögïnz

$

Divifio

ibid.n.2

Mifs.ucordla cur facile fenes tangantur

l. .038

ACGtus

ibid.n.3

- probl, 15

Quahtas 1L227- 5 2,n,I. & $.3.n.1.11.388.S.4-n.1

Mifereri animz füze quxd :

]I.9 1.n.19

11.390.5.6.n.1.1.394.S. 1 1.n.1. feqq,

NS ccfïitas II 387.$.2.n.5, &$.3.n.12. I'Iggo

,0.

]5&75691 emmz Wea La mcmm JDe tetht "me

1l-.367.h.

nf'ä

20. ll "*.;noggäwns

Utilitas II, 387.5.2.11.7.&8 3..7

.L 383.$4-.3

Nonne &5 £ o;nmftmt ereyewz conforvi tui.?

&c.

II 390.8.6.n.6

(M itrh. 18

73)

l. 599.n.4

Dwmtas II. 387.5.2.&9. b 388 $.5.n.17,1E.390.

Allifericordia erga Defuntos.

.6.2.8

Definitio

Hgozgïnr

]uct.ndltas

11.390.n.1 r

ibid.n.2

Motiva

Divifio

1I.590.8.7

Attus

11.36

I.n.3

Media

1I.391.5.8

Gradus

1.362.$.1.n.9

Ob tres caufas rehgwüs precipue neceffaria IT,

Comparata oleo vidue (4.Reg.4.7.). 1l. 381.n.4

339.

-5.n.4.

Pifcine probatice.Jo.. 5

I 351 n.6

Capua precipua circa modeíftiam obfervanda II

391.$.9.n.2

Qualitas 11.363. Q 2,n.1.&$.5,n. L. ll 366 A.6.ni-1

113773

ä,«,n:[

Effe&us modeftiz

II 392.S.10.n.1

Utilitas & efficacia lL. 362.$.1.n.12.ll. z():g CAU

Comparatur fpeculo . II. 393.n.3.horologio ibid.

o. 1.365.n.20. 1l.: f/g$6116113g5118

n.4. firmamento f, coelo fereno ibid.n.5

!Eqmtas 1 (363.5.2. h. rG. ll 304.n-12. 1.377.$.6.

Modefti hominis laudes

:11/303.n.6.7

114

Modeftiz fymbolum agnus caftis IL,394.S.11

n

Necefhitas

am 363»2n 14. 1.364.n.17

Facilitas

.365.n.31

Modeflie fingularis exemplum

IlI. 574. n.

229

Mouva ad ejus exercitium ll. 377 $.7:11.380.$. 10.

n.r. 1l.382.n.8.9

Modefha a crumfi

o Penfata

. TiI. $54. D. 1309

Medn

1.377.$.8. 1.382.n. r1

Ubi Chrifítus es,.1

ï)

1 modefm quoque eft I. 655.

n.76

Media mutïha, pompa, fumptus &c

1923

u

.10.n.15

IMfola.

GeneralmFuhdamenta ad hanc materiam perti-

ANe aujkms loco piguoris inferiorem. &9 — [uperior un

nentia

ll. 379.$.9.n.1

molaun

L555.n.8

Ob e&;oneu CQntra eand, £efutatz

1.379.n.4

AMollitiss

Ez* f)ler *rzgquze Sc: 2ptm X :ïffüä unt.

AMollities.

Y

Íifores.

Quale vitium

l 1075111

Gentium varii

Y

Il 585

Inï

Mamemum

Morum cenfores apud Romános

i 3 ;911

Gentes quafi momentum /*atevæ reputata fmzt (t.

D. r

49. 15.) -

172117

Ad mores córricen dos movuo piæfent e Dei

AMonachi

memoi1a

1 E;OV &« Bd 7

Vari

ui?

n.I

Honores nfutant mores

N

l. 4.$

17!*! U

"Tonfi ovibus comparatl

lL .5.n.19

Regule ad mores rite componcndm 11-:362.S 9

Prima Monachi virtus

1 121.$.15.n.t

Monachorum ftatus

2

113

lil.

n.4

]ä 0'17,

Non habitus, fed vita facit monachum

137

Sibi fplritml ter , difp ;onit au bcne moriendum

n.8

COI'PG*I

1'((.1'

*

1L478:n.165

AVonarth a.

'Tantum quisque vivit Deo , quantum moritur

Quid ?

fibi

lll. 56.$.1.n.2

l. 134.n.7

Mona/imum

Praxis & caufa fibi 1pf' momendl

Jl. 480.n.5

Monafteriorum encomium

Ill. 5.n.18

Moriens difputans cum. fatana in agone de fi-

Plurium fundario:

1.535.0.27

déei materüs , feduttus damnatur

ll:-6.

Monafterii muri ofculo honoráti

*

n

lll. 555.n.133

JVoneta.

Moribundi T 1u1er1 ümor & pavendi -geftus ll.

8533:115

Falfam cudenns pona olim-

1..310.n.29

E

5*

N

*

Aonie

d

EU.

Prertiofum

11.595.n.352

Difpone domui tuz , quia morieris E&c.. (Y62.38.1)

AMonitor.

1.43..n7

Eamus €9 nos , €9 moriamur cum illo (]o.11.16.)

Monitores-Magnatumi fecuri libri

lll. 530.n.12.

«H ga'zng

lll. 599.n.382

AMorofitas

.1751 0Ons.

Fih

acedie

-

l 25.S.1.n.7

äf/pzrm:vzt eum diobolus , in^ montem. excelfun. valde.

Alors

Definitio

( Matth. 4.8. )

n R:()(:S I3.n.I

ll. 395.$. r.m.r.

"b/cendii i montem , €9 fuit ibi qzmahazomm die-

DIVIUO

ibid. n.2

bus (ond 24 d18:J

1.790.n.21

Imago

li. 481 5 12.n.1. 483114 1l.488.

.

Tange montes , €7 fum gabunt

(Pl I;.

154

n. X

fomnus

ibid.n.1

104'ï n.5

Sedebo in. monte Leflamenti ,

in lateribus aguilonis

btymon

ibid

n jh

L.45n.14

Adjun&ta

lbxf' n 4.

Cur fómnus dicatur

JAMonfirum.

11 /L;**,u n. J

Monfcrorum exempla

l. 917. probl. 4

Bona

ll. 428.n. i feq.

Mal

4^£ !] T2

gknq

ÁVlonumentum

Rej

entina

BQ

ll 434 n.

36

45!

a. 36

Duo damonia de monumentüs exeuntes // Matth

..f

Certitudo quead fubftantiam

*

lL 3Löx

8-28.)

ll. 496.n.36

ll 3975 R

S.nat. 140054111 ll.g(ï

ÁMorbus

n. 5

In morbo confeffio

II

4.n.140

Incertitudo quoad tempus

1l 6065

Patientia 11.477.n.155.11.699.n. 9 1 700 m i3.

39 1.2

. 1.400.8. 4pna

i")an ö l.

Il 7x2.n

/ïI 1. 620.n 14.117

2.0.27

4'*711 I2

n.tr$8

l ugr-ngä&p IöOn4I47

Quaittas

1.396.8.2.

113 7sznb

d 27

Heroica tolerantia morborum

l.158.n.33

n.1. 1145 1. n. ll

...'

- 45

5 an 1149 Qng,

In morbis patiens,

tranq uiilus & refignatus efto

EO

ll 19.n.4. 111400119

Uuhtas ll. 396.8.2..31. H 308.n.20. H 400 $4

An ciborum ele&w in morbo licita -

1.682;

n.4. 1l.454.n.19. ll. 4 /0-n.I9

n.63

Defi denum Il 496. $.2

.0.35. 1l. 290.n.5

5. 1.430.

An & quatcnus in morbo medico obediendum

n.20. 1.450.n.27. 11.460. n() 1l.492.

n.6o0

l. 681.n.59.61

An hbexanonem a morbo petere liceat,

l 680

Juftorum

ll. 397.n.41.1

b

9.n.31.1l.49

v

p

^

n. 55

n. 66

Media in morbo adhlh.nda

l. 681.n.59

Impiorum

1I.597.n,47. H.339.n

.. 11.-492.

An morbi folo contrattu, voce, ofculo, vifu &c

n. 60

offunt curari

l.

423.11-9

Inter mortem paugcrm & divitis quid interfit F.

Morbos pellens Mufica-

lll. 575.n.236.237

171 3o

lll

Morbus lectione hïilormrum fuperatus

Difpofitio & preparatio II. 397..63. 1L.400.6.4.

—

530.n.1I

n"fïï/hüug 1L4 gänö,

Solatiufn circa morbos

lll. 219.$.29

M»dlum OPUI*EUID. ad bOIl&KH imnortem ,

CEES

An licitum fit morbum defiderare

tendam

1.679.n.55

1.648.n 24,

:g

Ad fe-

In ex Rerum meomor ab:lzum

Ad.felicem mortem obtinendam ottxmp fact

Pafr ionis Chrifti efnaaï memoria in mortis - hora

mifericordia

1.

j"ïk.

n.Q

IL. 97.n.3

'Montem acceïprmüa tria

"Quomodo ad mortem fe preparaverit jmuus

li. 20114

Li pf";us

1. )ng/in

In morte Angeli foli Propemodum adftant ac. de-

n

4Equo animo acceptanda II. 400.n.58. L .

fendunt

L 140.l ror.m. 18,&c,

Patientia in morte charorum

4

jb 11 ac» n 8&,

ll 700.n. ')4 I[

Metuenda

It

n

T

I.n.28

g

o2.n.27. ll. 714.n.60.ll. 753.n. 4

h) 15 munona & meditatio II

31.n.35. 1. 452

Solidus modus confolandi eos , qui ob mor*em

nk5. Ib 4.öonï 1T. WOH()

propinquorum triftantur

ll. 480.n.8

D: AUQ ü 18

Utmtas memoriz hujus

L

Quzfhohnes de morte

lll. . 178.n.134

Neceffitas

!

T

A

1. 455.n.39

Mors'an licite defideretur

l. 648.n.33

Promptitudo ad mortem

II .463.n.40

Infolitum mortis pro Chrifto obeunde defideri-

Non eít acceprio perfonarum apdd eam , 1398 :

um

lll. 546.n.80

nIS

'Tria loca animz po('c mortem

h *'*71"3(2)

Compa"ata Remn

gtsïfvnl

Solatium circa mortem 1mm1nentun

lll.219

Tlluffria morientium exemnla

II. 4or. feqq

',XX

r'yl

Varis circumftantige mortis

IT. 452.n.2

NfOrus diem cur abfícondi

nobls voluerit Deus

II 455.8.9

1l..05.n,6

Motiva ad expetendam. mortem

ad timendam

D

H 457-n.II

Mortem Domini mortis animalis ab eo enuttr

1

ad ejus commemorationem & confideratio-

quandoque infequentis rano quanam? 1. 926.

nem

OM

IL 469.n.24.

robl, 5

. Ad folatium & gaudium in morte c 1fpomt djus

Quaft de morte Chrifi

E 294.S.8. 1 39(:(14

freq quens & precedanea commernoratio II 4/ 9.

APAq:

!

n

Mors cur in inferno queratur & non invéniatur

Et bene mori facit

ibid. n. 29

l 17.4

4

. Media & induftrie variz ad Plam præparam)ncm

Mors fpiritualis quid $ ?

115079)11117

fac1entm exemgharmmtd II. 479.n.3.11:469.

Mors fecunda cur dicatur infernus

1.17.0.3

.10.n. I.feqq.

Peccatum ad mortem quid ?

l. 234.n.4

Mors omnibus communis

U 4370

LI.D.I

Mors i. e. Mortificatio

P

4

ll. 403$)ïni

Cur Deus mortem incertam FSHL Vühkllt

lï479

x

N

2:1E. 499 . 12.m.0

JIuvidia . diaboli

mors inivoivit m orbem terrarum

Curin mundo a Deo Dermjfï'a

Sl n,0

( Sap.2

d

li

54:n.2

lL.

Ob quam caumm mnmuanda

L69.n.A4

Regnavit mors. ab Adam usque ad Moy/en. (Kom. 5

*

Cur memoria mortis apud Plerosque tam vnrcfïfï-

14-)

ll. 481.n.1

cax

1L. 180:1 Ó

chumdeolewmt "me dolores VOT tzs

PL 17 2 )

le' ;iuc

Modus defiderium diffolutionis fuz in fe :

ll. 395.n.

*

excitandi

II. 48 r.n.10

Non vszum fe. mortem , nifi videret. Chriftum Do-

Morti vicinos ad -eandeni pie obeundam dsipo-

2. 26.)

minum ( Luc. 2

ll. 488.n.8

nendi modus.

II. 48 1. n. 11

Sunt aliqui , &c. qui uon gujiabunt mortem 1. 4" 5

Tnbuhnoaes momenuum & earum remedia lI.

.

n. I2

482.n.3

Efl peccatum . -ad mortem , non dzco , ut pro £o quis

("ammod'x mortis

II. 482. n

voget. (1.]o.5..)

l. 234.n.4

Cur tam muiti ante maturam ætatcm moriarítur

eufius , fi morte graoccupatus | fuevit, in refifzgezzo

83512119

&c. ;QSaP 4 7.

ll. 456.n.1

Cur mterdum jufti tam acerba morte occumbant

Pretiofa im . confpt&iu . Domini mors. San&orum ejus

ibid.

( Pf. 115.v.15.)

ll. 432.n.5

Cur mors malis tam exitiofa, juflis ram falutaris?

ILA88.n.28

MMortificatio

"T'res mortis nuntii

II 488.S.13.n.4

Mortis varia præfagza

HI. 552.n.119

Definitio

í 11 49351111

Mors Ludovici pii per Cometam mduata iL 104.

Homonymxa

11d

$. 14.n.1A

Divifio

ibid. n

ACtus

De mortis genere & hora nimis folicitum effe in-

1b1d n. 5

]

decens

IH

50.n.125

Gífadus

ibidin.11

Ainorte mulier mirabiliter. liberata

IH 600o.n

Quahtas 1.494.8.2.n.1.&$.3.n.1. 11497541"1

303

49755n1 115025811111509913

MOI'S mlrabxhta..r Prænunaata

III. 546.n.

x

n.1I.ll. 511.$.14.n.x

81

Necefï' tas

11.494.8.2-n.9. ll. 495.n.13. ll. 497

De Inorte pr zmonitus feptem dlebUS ante Ceadda

53n311498n11115o 2.1.8.11.504:n.1

ab Angelis

II ()7113

ll. 506.n.6. 11.509.n.6.1l. 511

Angelus dc morte monens Per tres nunnos T]IT.

n

530-n.6.

Uulitas./1l. 494.$.2.n.13. " 495.n.20.11.497.6.4

Ante morteim facxenda bonorum difpofitio W.

n,8.11.498.n. 13 1.503.n.26.11.504.n.3.

36 n.I41

: 511,$.14.n.12

1g1n-

Et plfro?'z;m411e Scripture S. Locorum.

Dignitas 11.494. $.2. 21. 1L496.n.28. 1I, 497

Fuga mulierum me;dium contra luxuriam 1I.

S.4:m.14. 1.498. n.16. 1I.503. n. 34. Il. 504

A2XI.n.I

n.4. Il. 510. n, 11. 1L.512. $. 14. n.15

L

Quomodo & quatenus cum illis confervandum

Juceundites . 11.496. $.3. n.43. II. 497. $.4. n.15

1I.515.$.7.n.2

1L.499; n.21. Il 504. n. 37. Il. 504. n. 5. II

Debent effe ,fubxje&'æ viris

1I.516.8$.8.n.t

Facilitas

412.S. 14.n.18

Muherum actus

II.51 6.Sn;x8'.n.4.feqq.

499.n.19. 1L.510.n.16

Muheribus filentium prodeft — II. 173. $. 5. n,6.7

ZEquitas II. 504: n.42. Il 504. $.9. n.2. 1l.509

Muler quadraginta annis in Ordine. Minorum

n. 8

vivens

Perfeverantià

IlL600.n.3590

ILs5rr.n.18

Mulieres ob Regis Pcrfici afpedum trucidate

Comparatur morti

1I.507.n.3

III.$97.n.373

Pcha n eglecte

11.469.n.23

Solatiá citca carentiam familiaritatis cum muliere

Etiam Ethnicis non inufitátà

Motvaá

II 501.$.7

x

IIL210.$.13

1I.504.$.9

Mediá

11.505.$.10

Ejus natura & fubilantià

V'inum 62 mulieres auferunt. cor. ( Of.. A. d75 j

IL505.$.11.n.1

693.n. 4

Ordo in ejus exercitio

11,506.n.3

Qui viderit mulierem '.aol concupifcendum E5c, — l.

Praxis exercitii hujus ut inflituenda

1I.506

ïï-, 4

b.iq.i.)

Fraudes diaboli in hoc Hudio Occurrentes

IL,

HOM;O auztüs de mægælïeve;, brevi €2c, ( fo

L.333.S.12.n.1

506.n.5

Multitüdo.

Gratie Deo àgende Poft obtentam vi&to

riam lL.

507-S. 11.n.8

Hominum ,muïktitudine abundantes aliz pre aliis

regiones

L919.pr.1r

Ejus fru&tus

11. 508.n,9

Mundities.

Mortificatio corporis per cilicia.&c. T. 150.. n. 4

Quomodo mortificano non minus perfeGa fit,

loci miraculofai

A

ïII.539.þ.48

bene uti rebus, quam omnino non uti Il.666

Heb. É)

n.i

Mu*nfii funt eculi iui , ne videas malam (

Confilia ad mortificationes fubeundas

II. 426

4

1.569.n.7

n. 27

AMundus.

Definitio

11,518.S.1.n.t

Ex corporis mortificanone an perfe&lio reGe

Qualitas | 11.518. $. 2,n.r. & $. 3

D. p IL 820

colligatur

*w«

XI.642.n.7

$.6.n.1. IL521,S.10.n.t

Fuga L. 518. $.2, 003 R. 3. n. 2: 15510. $4

Propier t WOVii]ZL,CamuV lota die ( Pf. 43. 22.) It

n. , 1L520.n.8

840.n.5. 1l.507.1,4. ILs.11.n.18

Motiva ad fugiendum muncum

)ïï.f;zc;-.f*;.'[

Moäf'tui.

Media ad ,fugam conducentia

1.521. $8

Contemptus mundi medium àd confequendam

Quomodo plorandi

11.482.n.8

falutem.

1.216.n.5

Mortuus ad vitam redien$ ; & pomnitentiam

agens

11.926. & 31

Colloquium Aulicorum ad mundi contemprum

Cum mortuo jocus ferio punitus

ILirn$.7

in fe excitandum

1.256.n.17

Daimnum

IL 519, n.9. II 520. n, IO

n.4

i

Mortuum fpoliaturi pená

L 175.n,25

Inconftantia II.519. $.4. n.7, & $.5, n.1. IT. 52x

nes.

IL6.n.2, & 4

$.7-n.5

Mortuoer appgritio

Fallacia mundi

11.520.$.7.n.3

j

Mundi, merces vana ; pre Chrifls. 111.519,n.103

undavi imaágis moriuos €8c. (Ec

cl.4. )

l. 482

Vanitas

n,4. IL818.n.4

1.521,$.7.n.4. & $.8.n.3

Mortui mortuos fepeliant

L.49.$.3.n.6

Mundi turpitudo offenfa

111.555.n.137

H

Modimw glora fuper mortuum

( Eccl. 22. 10. )

Amormundi & Deifimul ftlarenequeunt. 1. 521

l

y. 0. E

1L482.n.8

JW)y/kS s

Qiiaïes ifnpetu's habes ad mundum , tàles habeas

ad artificem mundi

I*n 13-3- n- 5

ï*ïun.c unicum verbum exclufit a terra promifïïoe-

nis

Quarenus non omnimodo a mundo recedendum

]l.171.n.36

Quärei Chriftus Moyfen & Elam t

eftes glorie

1L521.$.0.n.4

fuz effe voluerit

1.222.n.12

*Reünq-uefe inundum quid ?

1.52 1.$.0.n.3

Mulier.

Mundum vincit obedientià

1.570.n.4

Definitió

Mundani bobus trituranzbus fimiles 1152 1. I. 10

11.51.3..

S.I.n.ï

ibid.n.3

Divifio

ibid.n.à

i. 6. aratoribus Zzgyptiis

Qllüüïaä II. 513. So 25 . Ia &53 n. I. EL SIS

II

ïä

. $.6. n.1. IL.516.n.i

Quid qrodeft homini , þ imundum imiwerfum. lucre-

£l

Utilitàs

1L513.5.2.n.11

tur €c. ( Matth.. 16. 26.) L 126. n. 5.

IIT.

Damnum 11 5:4.6.3. n. 4. II 515. $.4. n.10

240-n.1

0. n.4. 1517. n.1ó

Si uhmiur hoc mundó , J'*tanquäm won utantwy

Fuga 1L513. $.2. n.22. IL514.$.3. n.11. & $.4

C t.Cer.7.29.)

I) 1800(5- Il 5nj;2'

[2

n.I; 1L515.$.7.n.1. L277.n.13

Mihi mundus crucifixus eft €86,

III.16.n.t

)

AVolile

lIudex Rerum memorabilium ,

Nolite diligere eaundum &c.. ( 1. Joh. 2. v. 15. 16.)

Nafas.

1.258.n.27

Ejus ftru&ura &c.

»

l.962.n.1 t

12. 19. ) ll

KEcce muhdm totus goft eum abit ; ( Joh.

247.n.20

Nafus tuus ficut iurris Liban

1,901.$.13

AMunificentia,

n. 4'

Munificentiz exempla

11.162

Natalis.

AMunus.

Solatia circa defe&tum natalium "

11l.207.$.7

Munerum contemptus

1.175.$.6.n.5

Muneribus Judex fe non patiatur corrumpi 1l

Nativitas Chrifti.

134..12.n.6

Qusfliones de ea

Muneribus fe corrumpi panentes ]

udz funt focii

1.28,;7.5.2

lo 47I. H 4 T

'[res miffe in Fefto Nativitatis Chrifli

1- 2896

q.12

ll. 767

Nativites Chrifti triplee

1.329.$.12.n,8

Paupertas it)l muneribus recufandis

n. 42

1,3528.n,6

Án contra Perfe&ionefn paupertatis fit , fi

munu-

Quale gaudium attulerit

ANatura,

Ícula facra religiofus ad bonum finem retineat

1.774.n.8

1.12.n.3

Verbum Deinon propter munera , fed gratis pre-

E?m Deus fzepe elevat

dicandum

1.175.$.6.n.5

Navis. Navicula,

( Munus feu. Officium ; vid. 'ocatio. )

Aurenula.

Naves fuper monumentmnm Patris Simeonis Ma-

chab. ( 1. Mach. 13. ) quid fignent l, 72. n. 6

Murenulas aureas faciemus tibi ,

11.186.n.2

AMurmuratio.

Cur Chri&ug olim in puppi navis dormierit ].

Cur murmurantes Ifraelitas Deus ferpentibus pu-

402.n.6

niverit

1,526.n.10

Sedens. de ;;avicula docebat turbas (Luc. $,5.) l.

Ío4.n.7

Égo murus , €9 ubera mea ficut turris ( Cant.8. 10.)

1.775.n.5

Fuffa eft , quafi mavis inftitorit / ( Prov. 31, 14. )

AMufcá.

1,845.n.6. l.IOIS.H.ZöA

"Apologus de mufca & formica

1l.223.n.14.

Naufea.

Mufculi.

Naufeat amima moftrà [uper — cibo

ifto . le'vipïm;

Horumnatura , nominis ratio , multitudo , fco-

1.013.n.41

(Num.gl.s.)

Nauía.

1.25.S.1.n,2. E79.n.g

pus &c.

M ufica,

Nautis confeffio frequens corimendaáta

l. 373

Urbis mofate indicium

111.575.n.235

.5.n.6

Morbos pellit 5

111,57 5.n.236.237

: Naozaveth, Namargus. Nazavenus.

11.586.n.88

Oratoris impetum leniens

L

Ll 188.n.11

Cur Chriftus Nazarenis prius , quam aliis, prz-

Profane noxá

dicavetit

OOGR

l.354-n-4

Obícn:e amans inferno punitus

11.8.n.17

Mutus,

Reliffa |civitate

Nazaveth — venit €&9 habitdvit in

Mutum effe interdum przftat

1l.174.n.9

AVutuuin.

Capharnaum

:1.363.n.13

dile&tionis 1.

Nawargus vocabitur

1.821.n.8

Dare mutuum petentibus , a&us

- Neceffitas.

584.5-1.n.1

Myrrha.

Nihil uspiam in mundo x neceffitate fit. 1. 579

biber*; noluerit

^i

Cur vinum tyrrhatum Chriftus

( Negíigentia vid. A4cedia. )

m

1.298.5.112.(1.2

Negotium.

Confilium circa negotia perficienda l. 437.n. 16

Mahus mem füllaverunt myrvhas

1.466.5.8.n.1

In negotiis turbari nos non decet, fi optatus non

Füfciculus myrrha/| dilettus meus mihi &9c. — ( Cant.

fequatur fruttus

1ll.43.n.52

I.12.4

11&690»:11.30 110742 lni I I

ANeoplytus.

Neophyti fcrupulus innocens

lll. 559. n. 47

N.

lll. 536

Neophytorum Japopenfium fervor

Naaman,

Nero,

Nero novus

Hiftoria de Naaman leprofo explicata l. 575

Aervus.

111.574.n.232

n, 23

Naas.

Nervorum natura ; Ícopus, partes , fpecies — ].

913. n. 40

Hifloria de Naas cum Gabaonitis pacifcente ex-

ANefcire,

Pïnfa

l. 555. n. I0.

]. 822. n. 12. 1493

Nefctis , qmd petatis

1.220.n.5

n. IO

*

Nabuchodonofor.

Ad nihilum dedu&tus eft in confpetu ejus ma-

In belluam transformatus , cur ?

1.153.$.5.

lignus

l.525.n.5

n.

INini.

Et plerorumque Scripture $. Locorum.

X

ANinivita

Ninivitarum Jejunium

Lr7,S.12.n.2 Afcemdam fupev altitudimem mubium

IL 118

J

n.2

Niü , detraCtorum vox

L427.n.6 — Hi funt mubes fiue aqua. ( jad. 12.)

1.881.$.10

ANixX,

n.r

I

Problemata de nive

1733.n.248

Quis coufiderat nubes munquam metet

l. 360

ANobilitas,

n.12

Definitio

1L.522.$.1.n.1

Manudavit ambal»us defuper Ec. (PI 2).J IL384

i

Viuo

11.522.$.1.n.2

T

Quautas

ANuditas.

ANudus.

11.522.6.2.& 3.n.x. 11,523.$.4.

n.l. öïä 5.n. I.&S$,6.n.1.feqq.

Nuditas mcmbrorum in ionmo Vltanda UI. 554

Utilitas

1L.524.8.7.n.4.

n. IJE

Damnum

113233601

Nudos operiens mifericordia 11.530,n.48.1L.3 34

Vera que?

11.909.1.39

n.74- II.341.n.60

IIIöäS'Z

Qux mones de Nobili b*us mïpern

Oculi cohibendi ab afpeazl partium . corporis

n.4

nudarum , quas pudor viderivetat L. 583

39

£f*

latia circa carentiam nobilitatis

IIl.20

^ o

n3

n.g

iVUWM:F?

Üftendam in gentibus nuditatem Iuam

R

L 32X

1.197.S.1.n.4

n.2i

Cur in bagaüno imponatar

Jefu nomen eft nomen mgcr omne nomen, ad-

ANudus eowüws fum de utero matris mez

( Job

. i. 290.

eoque venerabilius nomue Jehova

1. 21.) H.77 5.n.

:»qö

Nuga.

À nueis abítinendum

*

Nomen D. noftri Jefu Chrifti profanare , gravis

1I.183.n.19

blmph?m

L29593n121tn9

ANuncius,

Nomen Patris fub aure. prolis

Ill 594

Nuncii munus obiens canis

I1.607.n.439

n.344

Nuanquam

^

M

Tó nunquam varium fanCctorum

IlI. 538

Faciamus €9 ipf; nobis nomen

([13

&

57-)

n- 39

i. n

s

d

6.n.3

Nuptig

Non nfurpabis nomen. Dei tui. fruftra

( Deut. 5.

Nuptie honorabiliores que ?

H 299. $. 3

rr) Ibio

6510114.

n.I$

Ef momen meum in illo

( Exod,25. )

L.514.

Nuptiarum Pie initarum exempla

II 299.

T

Vocavi te nomine tuo . ( 11.43.1, )

1.27.9.n.6

Nuptie inter equeles ineunde

II 301 56

ANotitia

n.2.3

Sui noritia commendata

11.906.n.48

Nuptias jurato promittentis ; PromnT s dein non

AX O

Ílantis, poena

IL 124.n.9

Sicut movit me patev , €9 ego agmofco patrem. ( Jo.

1L.300.

Nuptias contrahendi mos apud Indos

10,) 11l.526.$.13.n.14

$.5.n.6

L144.n.1

Nuptiale convivium etiam olim ufi tatum fuit

Epgo novi patrem meum

ANovacula.

II.297,$.1.n.6

Ezechielis mandatum , ut novacula capdlos ca-

Germanorum ohm dona. nupuaha

1k303

d

n. 6

pius s abraderet , qmd iplrlmah in ieuiu lignet

V

Nuoere in Domino quïd ?

11,504.n 7

L 7:)

Nutus,

Ín die illa vadet. Domiuus in uovaculà

l519

Nutus mutui fubditis a tyranno interdicli Ti. 143

5.n.2

gïgnl

x

N(U[f 144

1I.590

Menmorare novifima , €9 in ctermum non petcabis

No capiaris attibus illius

( Prov.6. )

Il.490.n.31

n.39

— — v

JWNovitius. Noviiiatus.

O.

1,418.feqq

Coníilia pro novitiatu

Obrd

Novitis cur anIderlï Hier. Nat.

1i.140.n.8

Nox.

Obed autem. gemit Ge[je

(Matth. 1. ) . Il. 580.

?

y

n.45

Nox: pbrgetua apud Cimmerios populos 1.932

Obedientia

Ll

pr. 2l

ARorelham — de

sotie

confurgeus — firavit

afimuut

Quid ?

II.524.5.1.n.x

Divifio

11.524.S.1.n.2

lb

(Gen.22.)

11.572.n.7

INubes.

A£tus

1152 5.S.1.n.3

G radus

25.n.8

Problemata de nubibus

L731.n.236

Perfone quibus obediendum

1I.525.n.8

Maria nubes tonitruiformis , quæ fulgur interius

LU

in utero geftat

11 102.n.22

Res in qmbus obediendum

ibid,n.9

Subiiti, qui obedire debent

ibid,n.ro

Deus fub nuLe Ezechieli fe oftendens

l. 348.

j

n

Modus obediendi

11.525.n.II

k

Quali-

l

— dudex Revum iffsemümlfilizm ;

Qualitas 11.526.$.2. n.r.& S.g.n.l. IL.531.$.4.

Olftin:tio,

& 5. 1.538. $.6. n.1. 1.564. $. 0. II 571.

n.14. IL580.S.15.n.1

Peccatoris gráviter cafligata

11].535.n.18

Neceffitas 1L.526. $,2. n.8. 1,527. n.17. 1L.531

Obüiqati converfio procurata

11.9.1.25

$-4-n.4. 1L560.n.20. 11.464.$.9.n.9.

1.574.n:.15

Occüfio.

ZEquitas 11.526. $.2. n.13. 1.528.n.24.. IE-$31.

.4.5.7. IL565.n.27. 1L.5723.n.10

Horminem frágilém non facit, féd qualis fit offeu-

Utlitas 11,526. $.2. n.16. 11.528. n. a1. 1L531.

dit

L143.n.28

Peccandi occafio vitanda

; 5..4;11.10. 1L,533.n.19. 1L.560.n.23. 1L.564

1.276.5.8.n.4

n.12. 1L574.n.16. IL581.n.15

Occalionum fuga in lilio adumbrata

1.284

Digniras 11.526.$.2. u.21. IL529. n.55. IL537

n.14

n.46. IL565:n.21. 1L.577.n.239. 1582

Occifito,

h.2I

Cur Saulem David non occiderit , cam poffet

Jucunäitas 1.526.6.2.n.23. 1.530.n.68. 1l

;531

114.8 6.n. 19

$. 4- n. 13. ll. 536. n.41. 11.561. n.27

3

zt

1.565.n.24. ll. 550. n.44. ll 582.

1i. 22

Ege; occidam , & £go vivere facz'ahzk

1l.525

Befliaruni

n.Iz

/:;

Mortiva

1l.56 , $.8.n.1.feqq.

Occupatio.

1.566.$.10

Media

1.567.S.11

- 1L.906

Ejus fubítantia & perfeGio

Quomodo oggupatum efle liceat |

1.569.$.1 2 N

n.47

Circun)fcantiæ ad ejus- perfe&i

onem requifitz

OCMJMS "

11.569.$.12.n.2

Eïus partes

1.893.n.9

Radices, ex quibus ejus perfe&lio & dignitas ori-

Problemata de oculis

ibid,

tur

11.569.$.12.n.5

Cur og:ulos acria; nafo nimis admota affligant?

Impedimenta

1.569.n.4

1.902.n.1 £

Fru&us & premium 11;570.5.13.n.1. 1.571t

Oculorum Perfpicuifati quat. c

onferat invidia

0.5

s

1I.52.$.8.n.11

Eít via optima ad coclum

1.570.S.

I3.n

a

Nafus pro oculo ufurpatus

111.587.n.298

Obedientie vis & robur unde

l'.()SS'.H.?Aï.

Oculorum h'cæn;iæ morítrofus eventus — 11l.567

Quomodo obedientia fit tam efficax remedium

n.186

caftitatis

1.654.n.74

Oculhi refhituri

I1I.581.n.259

Oculos erutos in locum fuum repofuit Julius

In focietate obedientem &-fan&üm efle una rés

funt

Herculis nothus

- Lr40;n.18

1.895.pr.16

Obedientes heliotropio ,compärati ll. 579.n.39

Oculus ünäplgx ( Matth.6.22. ) quid

$. 1L30.n.22

Obedientia heroica

:l 58'.11'.34-

)

Patientia heroice obediens

1.160.n.43

&Iääöge I Oz.n'. i; ï.[.j 8.!&-6

Obediendum quousque parentibus

14.-'.7017.11.5-

Cornedit , E? aperti funt oculi: aimbortim. ( Gen. 3. )

Obedientia parentibus debita ceffat, fi caufa reli-

L19.n.10

- gionis eft

1;,4.[5..1'1.13

Ocultus meus depradatus eft amimam meam. ( "Vhren,

Obedientia medium ad beátam mortem

1477

3.) 1.585: n.15. 1L505. $.12. n.2. lL. 597

n

n.I54

Obedientie Conjugaliä admirandum exe

mpïum

A'Qerte oculos , me videant vamitatem (Pf.I'I 8.7

3.)

11.561,n.162

1L 596,n.5. 1L.597.n.6

* Ro

Zdverte ocmlos . "meos ,

quia ipfi avolare sb &c.

Moelior eft obedientia quam vi£ima ( 1.Reg.15.23.)

11.58 5.n.16

1.67 1.n.6

Oculi | ejus ficut columbm — ( Can/f. 5. I2

) À. 596

Obediens loquetur vifforias

(Prov,21.29

n, 6

ll.

Si oculus tuus finplex ('mäuaän) fuerit (Luc.r1i.

35-)

Oblivio.

570.n.4. l65 5;n.'.]4

Problemata de oblivione

1L595.$.12.n.3. 1.596.n.4.

1927

In hoc. feriam vobifcum fadus , ut eruam omnium

Obmute[ceve,

vefirm oculos: dextros (1. Reg. 11.) 1.493.

Cur aliquando loquentes contingat

1.892

n.Io. L555.n.10. IL118.n.3

pr.8

Oculi mei femper ad. Domimum

11584 g,g. n.8&

Obþrvæntm; '

Oculi. Domini fuper jufios

IL615.n.81

Vana quid ?

1.229.n.33

n oculus tuus nequam efl , quià ego bonus fum

Unde dignofcatur

1l.230.n.34.

(Matth.20.15:)

Obfervantia heroica

1L54,n.3

l.158:n.35

Oculorum cuflodia.

Obfervantie filialis exemplum

11l.430.n,5

Definitio

1.583.S. r.n.1

Obfervantiffimus Titulus Regis Lufitanie 1.158

Divifio

ibid.n.3

ACtus

Obfeffus.

9-35

H',533.S:).I.n,3

Qualitas II. 584. $. 2. n, r. & $.

2-nur, 11.89^,

l.493.8.9

$. 5. n.1.

Il..592. $. 7. n.t. 11 596. $.13. n t

HiQ?ria dé duobus obfefüis expenfa

nDk

1.598.8.14..z

Necel.

N

Ez plerorumque Scripturee S. Locorum.

Necefftas 1I. 5345 2.n. 6. Il 5R5. n. 11. lL

Quot,modis Deus offendi poffit

4S.t

n.E

590. n.30. 11.592. $.8. n.6. 1L.569. $.13. n.3

Offciales

1I.599.

.I3. n.IO.

Urilitas II. 584 $.2. n.1 t. 1L.590. n. 40. II. 393

Spongie

1,185.n.13

$.8.n.17. Ui

. 597. n. 6. II 599. $. 14. n. 14

Officia,

Rite obeundi modus

1664n7

Dignisas

"d

1..584.S.2.n.13. 11.586.n.36

]ucunehtas

11,586.n.37

"T'alis efto erga omnes, qualis erga te veritas exi-

/Equitas

1.593.5-8.n.12

füir

1.146.1.8

Penz negle&e

1l.590.n.41

Tlle vere & unice laud ndus 2 gul ab officio lau-

darür

1.664.n.5

Damna neglectz

II 595.S. 12.n.I

Motiva

11.563.$.9

Confilia cireà ofhicii acceptationem

I.428

Media

1..594.$.10

n.36

Modus oculos compefcench

d 5()55 II

A.d omnia. ofïicn mtherentes effe debemus

n.2

LiLA1.n.40

Excxtano ad officium

Imprimis viris fanclis negle&ta periculofa l.

L24.$.13.n.4 ( v.

595.S-11.n.5

V'ocatio. )

Quam crudeles predones oculi

II 595. $. 12

Officium B. Pirg

n.2

Remtandum

I Ioo.n.180

Oleum. :

Quomodo oculi ufurPcmdl

& ad que obje&ta

d1r1gend1

11.596.$.12.n.6

Symbolum : nominis Chnfh

128852

Ocula , animi cuniculi

11.596.8.1

Mifericordie

L. 553-5-9 n 3-

Peccatoris e(ï: d1le&w fimulata verborum | 1. 49

Odium

3.n.9

Definitio

H

9. S. r n.1

Divifio

ibid.n.a

moR3-

AGus

Oleum effufum nomen tuum. ( Cant. 3 3.] I 328

ibid.n.3.feqq

Homicidio compáratum

1I.60 810113

n.8. 1553 $9. n.3 1.393. Slo n.I. L 1016

Qualitas IL600. $.2. n.r. & $.3. n. 1. & $. 4. n.1

n.I

Non mzttet in eam oleum. &c.

111.383.n.6

IL 601 $. 5. n. 1. & $. 6.n.1 II. 603. $

n. i

Oleum / fanflo unxi. eum &c ( Pf.88.21. ) 1. 392

Fuga II. 60052114&54114 IL6ot. $.5

.Q.n.r

n

.&$

.0.1:8

Oleum un&fionis effundes Juper mput ejus &c t

Damnum II. 6o0.

. 2: n. 6. & $. 3. n.7. 1L610

553.$-9.n.3

,V ade ^ vende oleum , €8 fedde £veditori tuo 1.

54 n.8. &Sönu.llbog&mnz & S.11

n.6

602 n.g

Mortiva ad ejus evitationem T. 602. $.7. & $. 1o

Olfa&us. -

n, Y

De hoc Problemata l. 902 n, 9. Prob I. feqq.

Media

11.602.9.8

Oliva

Quid in proximo odio habendum

1. 602. S.9

n..i

In columbz ore ,. quid fignet

L627.n.12

nos

defendere |debeamus contra

Quomodo

ibid. n. 2

. Olla,

atchivum odium

Quomodo nos gerere debeamus , fi. ipfi caufam

O'Iemz fmcenfam £go udeo (-Jét. 1. i. ) l. 554

odiü dederimus alteri

ibid,n.3

IT

Odium fui 1. e. mortificatio

1L493.S. t.n.r

Omnes.

Modus odio fe habendi

Iïabn

Ommbus omnia fa&s um — ( 1.Cor. 9.22.) T. 145

Diaboli odium erga genus humanum unde ? l,

N

n.5

109.n.6

' Omnipotentia.

Solatia circa odium

II 2 16.6.$.20

Dei

Iszgnn. I.532.n.8

1.229.n.39

A £m

Eam n»,gmtls Pcena

Chri(ti

OmanOtentlæ

maximum exemplum

Omuis , qui odit fratrem fuum ,

homicida | eft

Propagauo fidei miraculofa

I.813 $.9.n.2

11.603.n.3

Oimnifcientia.

ANon oderis frotrem. tuum. &c

( Lev. 19.17. )

11.602. $. 10.n.1

Dei

1.529.$.2.n.19. 1.531.$.3.n.16

Odor.

Hu]us commendam) e€x morte Abehs

565

Problemata de odore

L.902.pr.1.feqq.

n.3

Pofl te curremus in. odorem unguentorwn &c,

Opera vide Opus

(.Cant. 10:) -

II.16.$.10,n.7

Odoratusque - eft Dommus odorem fuammtts I

Operarius,

-862.n.17

Odor veflimentorum;, tuorum

ficut /| odor — &9c.

Operamonum tnunus

II.133.n.2. & 4

( Cant. 4. 11. )

II.576.n.26

Difpofitiones veri Operaru zelofi .

I1I.521.n. 4

Offenfa

Curam , non curationem ab operariis exigit

Heroice diflfimulate

L.151.n.8

. Deus

1,146.n.9

1x2

)

Exiit

ludex Rerum memorabilium ,

WweckoGR

Opus Bonum

Éxiüt primo mawe conducere operarios in. vineam

Quid ?

11.604.$.1.n.x

fuam . (Matth.20.)

1II. 525.n.11

Divifio

11.604.$.1.n.2

Operatio

Quahtas l. 60452 n.I.& $.3. n. 1.&6$.5. n.1

11.608, S.10.n.1

:

Quomodo Deus operetur

I.35.$.9.n.1

Necefüitas 1l.604, $. 2. n. 12. 1l. 605. $. 3. n.9-

Tanrum per nos operabitur Deus , quantum fe

1l.606. $.6. n.x. 11.608. $.10. n.4

noílra in eum fxducm extendent

I.148.n.

Utilitas

-1.604. $.2. n.16, 11605. $.3. n.10

14.

l. 606. 55118&5611211608510

n.

Operandum propter folam Dei glonam 1.157

n28

]ucundltas

. 11.606.$.6..3

Opes

Dignitas

IL.606.$.6.n.4

Cur date

1181511115

Facilitas

11.606,$.6.n.5

ibid. n. 6

Motiva

11.606.$.6

Ex fe ipfis ad falutem utlles non funt.

Media

OPum laudab1hs contemptus hlpcona

Lil. 534

1[60637 1L.607.$.8.n.5

n.20

Quznam, condmones ad bonum opus requiran-

Opum nuqm corrafores cygms comparati I,

- fur

(

1I.606.$.8.n.1

1103313113

Cur facmnda E II 607.5 8.n. 3. Non propter

laudem

Quid fis intereft , non quid Pofï' deas

1142

1114757'04

24

Opera bona comparantur thefauro 1. 607.

( vid. Dwztzæ )

n, I. Oleo 1Il. 608. $. 9. n. 5 Auro ,. &quxd

Opinio

ad aurum hoc conficiendum requiratur Il. 37

Cormgenda

1I.907.n.73

.II.n.2

Opprobrium.

OCcu!tanda

TL147.$-7..3

?

"Imputa opprobrium meum .

(Pf.118.) IL 118

Quando manifeflanda ?

ibid.n.4.

n.34

In bene agendo perfeverandum

T.139.n.14.

Oppugnatm

Ad opu*a bona inhabilem facit peccatum

It.

In oppugnatione civitarum "Tamerlanis mos l.

810.S.11.n.3

- 96.S.12.n,1

Pro opere quatenus Deus voluntatem computet

Optimus.

1.682.n.65

AMaria optimam partém elegit

( Luc. 20. 42.) L

Operum fru&us fatisfa&orius defun&is trans-

651.n.51. I. 1020..33

Ícriptus:

- 1.362.$.1.n.7

Án per tranfcmpnonem operum noftrorum Plus

Opulentm

mereamur quam fi fine illa

343.4.18

Subdin fugillata

III. 589. n. 307. (vide: Opes.)

Án per eandem tranicnPtlonem plus fatisfacia-

mus pro peccaus , quam fine ea

1344

[

Opus.

q.20.

Ogera omnem v:;lorem mancifcuntur ex inten-

tione

Án per eandem tranfcrlptlonem merito fPeS in-

1I.39.n.10:feqq.

genéretur purgatorü vel omnino , vel magna

Àn opera noPcra ex Chnih operibus dignificen-

ex parte evitandi

IIl.345.q.21

tur

Ill-331:3.3

i

Opera in peccato mortali faéla quid profint — Il.

a

^

811.n.5

Confilia circa opera quonchana rite perficienda

Jibundantes im bono opere femper

1607.8.8.-

, 1434.3

n.2

Operum cujusque omnium notitia quomodo

ANon invenio opera tua plena €c. ( Apoc B m .

omnibus in die ]ud1cu commumcanda IT. 94.

1033.n.4

n,3.15

Sme operibus fides eft mortua

1.817.n.8

Quatenus fPe&atores admittant .

IL41.20

Vdit Deus opera eorum (Ninivitarum ) IL17. $.12

Opera fua abfcondere quid?

: IL400.$.11

n. 2

0

Opera enim illorum /quuuntur illos ( Apoc. 14

Opera parva

III.593.n.341

13.) 1L.607.8$.9.n.2. IL.900.n.7

]. 116

Oratio

Proximi opera bene interpretanda

$.10.n.5

Operz admirande

1L.663.n.157

Quid ?

IL608.S.1.n.z

Opera precipua , inqua confidere quis poteft

Divifio

1L.609.S.1.n.2

1.137,$.4.n.17

Attus

ibid.n.g

Gradus

ibid/n.15

AX X

Quahtas preparationis , fidei, fpei &c. &c. II.

In ommi cpeve tuo. prazcellens efto ( Eccl. 33. 23.)

610. $. 2. n.1. feqq. IL611. $.3. n.x. Hl. 618

Ill.127.n.7

| $. 5. n« I. 11 624. $. 7-n. 1. 11.628. $. 8. n 1

Oppmmantur opmbus &c

(Exod. 5.9.) L. 741

II. 645. $. 13. n. 1. 11.651. $.14. n.1

n

Necefï'tas II.611.0.44. IL 612. n. 25. 1l.629

Opus feu nece[fe

24. 1(/631. $. 9. n. 1. IL. 644. n. 16. & 17

Dominus his opus habet €8c

( Luc. 19. 30. ) II

II. 646.n. 8. 1I. 652. n. 9

360.8.13.n.4

Utulitas

RE plerorzzmqm Scrzpturæ $. Lammw

Unhtas

1.611.n.47. Iïöïgngg 1I.621.n.34

Cur Deus mterd exaudmoncm däfïemf

II 645

IIboonqrö 11.632.n.2, 1L644.n.14. 1L.652

n.25

T.I

leïra&wnum in omuone caufe & remedm

L:

D:gmtas J.6rr.n.5o. 11.614.n.64. II. 624.n.53

jbid. n, 24

1L631.n.66. 11.632.n.4. 1L653

Comparatur cum thymiamate -

1L.641.n.x

n.20

Sagitte

1b1dn2 174ï$11n3

]ueunditas

IL611.n.52. IL615.n.74. 1L.631.n.

Legationi

f.

Cithare

3- 4

E

69. IL632.n.5. 11653.n.22

11.642.n.5. &13

Aíhiduitas

L615.n.77.

1I.620.n.22

Clavi aurez

1L643.n.1x

Perfevemnna

11616 n.84. II 631 n.75. 1648

Scuto

11,643.n.12

n.23

"'rinco

Facilitas

Holocaufl'o

141-S. 1 rn.4

IT. 616 n.91. 1L631,n.68. 11.632.n.6

.B.5

, 1644.n.14

Oratio propria & aliena medium ad bene. mori-

ZEquitas

1L.632.n.3

endum

i 47841 160

Monva

Media

1L631.$.9

Angelis jungit

L.105.$.8.n.1

It 633 $.10

Oratio hermce contmuata

Lr59.n.37

Accidentia

1L.644.n.19.feqq.

Conditiones oraüdonis attente

1.740.S. 1 1.n.x

Pro quibus orandum

IL6rr.n.39

Orationis tempore oculi c0h1bend1

11.583

Orare pro defun&s opus mifericordie

1I.362

n

Idqu3

Ád orationem re&le mfhtuendam facit me-

Natura & przílantia orationis 1L634.n.10. & $.

moria prefenüse Dei

I.561.n.8

II.n.I

Orationem impedit difcordia

.635.$.7.n.4.

Triplex fidei articulus ad orationem cum debi-

ta alacritate faciendam

1L634.S.11.n.2

Quomodo efficaciter ordandum

Ixsons

Quze de Pxæpaxauone ad orátionem Ícienda. II.

635.n.3

Orationi fj ngularem efficaciam conciliat man-

fuetudo

Conditiones in 1Pfa oratxone ferio obfervande

11.239.$.9.n,6

11635n4.

Eidem Pondus addit mxfcrlcordm

1.351.$.8.

Caufze -& remedm diftra£tionum in oratione Il.

n.1z

^

1

635.n.5

thcacem facdemque redcht mortificatio II.

'entatones circa OI'&UOGIS exercxtxum Ooccur-

rentes

504.n.3

11.636.n.6

E]us vis in alione pofita

1II.586.n.289

/Hllufiones & fraudes demonis ,

quibus oratio-

Orauo jun&o jejunio Deo gratior

Li4.$.8

nem nngcdlre conatur 1L636.n.7. L741.S.11

n")

n. 6. 7

Orauom quatenus preftet auditio & lectio II.

|

CCircumftantie. & mdufh*xæ , quibus oratio Deo

160.n.5

gratior efficaciorque fieri folet

1I.637.n.8

Letlio aàn orationem precedat

1I.154.$.6

Orationis tempore chabolus maxime nobis infi-

n,2

diatur.

1L.6357.n.9

Oratio quo mdme iubfervxat le&ioni , medira-

;tloni

|Cur preces noftre interdum non exaudiantur

ïï 3:3&& i. 5

1I.539.n.10

Sine interiniffione orate , quid ?

IL619.

412

Cur c,ommums multorum Oratio citius-exaudi-

Non modo hbor'*ndum fed & orandum

1.

tur

IL6239.n.1 t

Igggxïnz

Quomodo fine intermiffione orandum — 1l. 636

'Turbare nos non debet , fi modicum tem pus ha-

n.I2

beamus & occafiouem multas orationes pera-

qud a Deo Petendum

11.639. n. 13. 11.649.n.

|gendi-

. WE A2.n,48

Orationis vocalis fcopus

aSU d.

1..640.n.17

Quat. Deus peccatores exaudit & non exaudit II.

Modus folidus & Optimus

ibid

639.n.I4

Quanti. facienda

* 3bid.

Modus difcendi oratioriis exercitium

II 640. n.

Oranom.s D0m1n1cæ ratio IL610.n. 94.. II 63X

I5

n.76

Conditiones bong. orationis

$ 1E 642 n,Ó

EJu

em preftantia & cxce]lenna &c H. 644

R1tus & Ceremonié externe in oratione adhib.

ni18. IL650.n . 37. fcqq

1L642.n.7. 1L.645.n.26

Eadem aítu do&ia

111.594.n.346

Ei ad]ungendum ]ejumum & eleemofyna — 1L. 642

"JUlüma in oratione Dominica petmo expen-

fa

n.8

L.494.n.16. L496.n.24

Varii errores CII'CG. orationem committi foliti II

Orationes jaculatorim voluntatem Dei in me-

643.n.10

n Cmam revocantes

117 28. $. x 1.n.4

Effettus

Quzft. de oratione Chri(li in horto

II. 643 n.13

L294

Quid ad orandi artem Præmpue requiratur Il.

IU

643.n.14.

Oraffe Chrifti nunquam fine lacrymis L.

Cur Deus velit rogari

1I.644.n.15

141. .4.n.x

Qualis v1r, talis oratio

)uan do Prtupue orandum

IL644.n.21

L140.n.17

QULd fitin nomine Chri(ti petere

II 645

Re&Ge novit vwere , qui re&le novit orare. 1.653

n, 22

n.02

k 3

Qra-

Index]?erum memümbilz'um, !

Oratio publica & commuE:is ; ejuäque ratio ll. 70rz'x tuo facito oftia €&c...— ( Eecl. 28; 28.) Il, 18'4

n.3

(;:ä?;x.g,g.feqqf 1.616.n.99

Qui cuflodit os fuum , cuflodit animam .fuam.

Inte orationem prapara. animam tuym. ( Eccl. 18.

( Prov. 13. 3-)

IIL.28.n.7

1l.642.n.5

Pone Domine cuftodiam ori meo.

( Pf.144.3- )

23.)

; AL 84.n.2

H

Dirigatur oratio mea ficut incenfum E9c.. ( P. 140.

21

L740.$.11.n.1. 11.576.n.26. ll.641

í Qudji os metum eris

1.356.$.6.0.3

n.I

Os. ' Offis.

Quid oremus , ficut oportet , wefcimus, (Rom.8.26.)

Offium finis , nuinecus , diverfitas , conjun&lio-

nes &c.

I.912.n.37

1.644.n.19.20

"Apud me ovatio. Deo vite mee

11.616.n.91

OHïum nulla , nifi dentes ,

recrefcere , & cur?

]l.613

ää

. Intvat oratio mea in con/pettiu tuo

n.36

: ngofnfö'PrObL']

Sine intea'mimb/ne erate (

I. Theff. 5. 17.) 1044

n.I$

szjtod./it Dominus emm'a offa eorum

I; 518

1.565.$.8

n. 2

Opor)tgt' femper oraré. €8 n:m deficere

n.3

g Of?itänziq vid. Acedz'a;)

;

F'olo vos viros orawe in omni loco

1l615.n.82

( Matrh.6,6. )

Ofþ tatio.

; Tu autem cum omueïis ; intra €$c.

1,741.n.2

D:—: hac problemata

I.?zs

atth.0.7. )

Ofiulum.

' Orantes 'autem nolite multum loqui,

iam naturalem effeCtus quis

1l.943.n.10.I1

An ofculo per mag

Nos in oratiome €? jer'mam'sndd&'rina per[overabi-

producatur .

.. 11.223.n.9

$

[

l

MT z

; Cur ofculum pacis in miffa cun&is , preterquam

aulicis , datum

I.76.n.24.

Bona e[l oratio cum jejunioä*fc.x

(Tob.z.8.) ll.

11.37.S.11

,642.11.8

Ofculum fervile , filiale , mgritale

Ovrator.

4

n. 4

1l.146

Qïfcuïav impudica a&us luxurie

1I.198.S.1

| Oratoris pre concionatore preftantia

n.Io

n.8

II,8.n.17

Oratorem te puta , fi, quo

d alios doces, tibi ipfi

Eorum jpæna'inferhalis

perfuaferis

1.146.n.7

111.586

Oratoris impetus Mufica lenitus

n.288

ulo oris fui ( Cant. 1. 1. ) 1. 348

'chuletur me ofc

2

Orbis.

. n.5. 11,37.n.5. lII.I»b.S.IoI.n.ö

Duobus mediis continetur

All.zz.»u

A

O/tz'um.'

*Ejus admirabilia

Ovrdinatio,

Il.6 54.feqq.

: Ordiqavit in me charitatgm

'1,251.11.8

Noli mihi moleftus effe , jam —ojiium claufum eft

( Luc. 11.)

1I.645.n.23

Ordo

Salomon .fecit. in. ingve/fu oraculi duo offiola de on-

11'1.7 2.n.4

vis

11.358.n.6

OI*dixïes Räïigioforum(

moda & incom-

Cor.106.n. 9. )

Horum in genere & fpecie com

'O/tiumi mihi apertum of 'magnum ( 1.

moda

11.474.n.4-8.9

III.527.n.13

Confilium de eligendo ordine, fi quis religio-

Pone, Ofüum: circumflantim labiis. meis

411. 194

l.413.n.9

)

n.12

fum ftatum amplexus

/À

Ordinem ingredi nolens quomodo perfuafus Jl.

Otium, Otiofus.

I0,n.37

,Confil'uim ad ordiünis afperitatem fufti

nendam

Definitio

Ii.öös.g.l.n.l

l.421.n.9

Divifio

ibid.n.2

Attus

ibid.n.3

Ordinem defefere volentem filium

quomodo

parer retinuerit

11.8.n.13

Qualitas

1I.665.$.2.n, . IL666.S$.n.1. & $.4

Organadus.

r. II.670

11.588.n.299

n.1, 1I.068.$.6.n.10,&$.7.n.

$.12.n.1

Mirabilis

Ortus. :

Fuga

11.665.$.2.n.2. 11.666.$.3.n.5.&$.4.n.2

Oritur vobis timentibus nomen meum , ,a'pud Ma-

11.667.S.6.n. 1

lach.

1l.10.19

Damnum 11.665.$.2.n,7. 11.666.$.3.n.8. 1667

l. 43

11.670.S.11.n.2

Eccz ego adducam fervum meum. orientem

| $.4.n.7. 117668.5'.7.n.5.

11.670.S.12.n.7

n4

Exempla

11.666.5.4-feqq.

Moriva ad ejus fugam

jl.608.S.8

| 05? Oris,

Media

11.669.5.9

1.25.5.1.n.4.7

Quenam pars corporis hümani dicatur , deque

Otiofitas filia & fpecies acediz

eo problemata

1.890.n.5.feqq.

Otium fatang pulvinar

11.669.S.10.n.r

. 1.175

ll. 669

Unum cur datum Xa naturà , aures du

Eo in fantto progoüto nil detafwrius

' S.Io.n.z

$.7.n.6

| Quo

Et þltrüï'llqulä Scripturee $. Lm;»gm.

Quomodo per otium confumpti Pi-äete'riti tempo-

Panem otiofa. ton comedit (Prov, 31.) 1. 340. n.9

ris ja&tura reparanda

11.669.S.10.n.3

Qui ex vobis Patrem petit pauem , wumquid. ( Luc.

Radix eft omnium malorum

II.670.S.11.n.3

ID )

1.882.n.11

Peccatorum in fpecie

142.$.13.n.7

Qui manducaverit ganm hunc €9c.

1.336.8.3.

Caufa potiffima otii

1I.670.S.11.n.5

n.rt

Luxuriæ nutrimentum

1.284.n.14

Comnparatur paralyfi

Pames fuper mbn/am pæ;zeS propofitionis Exod, 25.

1L.669.S.11.n.1

3o)

Ill 155.n.14

Spinis

11.670.S.11.n.4

- Pauem uoftrum güotidianum da vobis hodie ( Matth.

coguntur otiofi

6.) l. 580. n.7. l. 582. n.4. 1.491. n.47

Quadruplex e*gg/'üas ; quam páti

1L670.S.11..2

Quotiescungue. mauducaveritiy panem hunc. & calicem

( vid. Zfcedia. )

bibetis , anOFtFmXDoanini &t

1336.5.2

l

n.2

Quid hic flatis tota die otiofi ?. ( Matth. 20. 6 L

Pannus,

4 I.MgM13:0,3

Et pannis eum involvit

[]

: 1.363.n.15

Multam malitiam docuit otiofitas ( Eccl. 23. 29.)

Pupá,

L41.n.7. IL660.n.3

PaPa quis

11.84.$. 1.n.2

Qui feBatur. otium , voplebitur egeflate ( Prov. 28.

( Fide fummus Poutifex.)

19.)

r

us

1L.670.n.2

-Antipaþa Novatian

' Ottemaunica . -Yfonarchia,

Paraclitus.

.41.6I.n.22

Ejus origo

11,175.5.5.n.25

Cur SPirituslfan&us dicitur Paracl'i'tus'

1.305

Ovilis, Ovile,

*ow o

I5.mng

Ovis cur ad mortem taceat, fus clamet 1lI,566.

Et fogabo Patrem 88 alium Paraclitám dabit vobis

ANGkoR

n.359

(.Jo.14.16.)

1ll,251.n.11

Paradifus.

JDederunt vj unusquisque ovem tinam &2 im aurem &c.

Paradifus quid ?

IT.1 6V,S.Ixïl.n.1

(]Job.42. 11.) 1. 527. n. 10. 1l 579. n. 40 Paradifi terreítris feptem . excellenrizx principes

( Jo-10.1. )

IlL 503.n.10

Qui on intvat per offium in ovile &9c.

1,883.n.7

Pa,þadifi fluvii quatuor

figura euchar.

: 1.7657n.5

PO

Hodie mecun. eris in Pavadifo

1.237.n.10

Palatium. -

&^

Pav alyticus.

Palatium Alcinoi

Palea.

, 1.222,5.13.n.Ó

Jomiue , puer meus jacet. Paralyticus in domo. €8c.

(Maïth.&.().) I. 4.]:0 n. 2- IIQ 669- 5-— III- n.I

Paleas comburet igne inextinguibili

Parentatio.

Pallium.

-1.44.311.7

Parentatio mortuorum admiranda

"'-III.578.n.

Pallium Elie quid figner.

11.776.$.12.n.2

240

Parentes.

Pir fmek afcendit , €? ipfe amittus pallio ( 1. Reg.

28.14.)

-BEne'ficiaä párentibus accepta

iI.SISS.S.I I

n.rr

Paíma.

f11.4.g5.n. LT

Debitum & pietas filiorum erga parentes L707

Palmam figura juft:

1.833.$.12.n.1

n.4, (v. Piétas)

Queft. de Domin. Palmarum

x

1.293.n.6

*

'Sängu'lari*s filii i

n Parentes amor

1IL.605.n.431

Cur parentes primum inter proximos locum ob-

Et paz)ma: in manibus corum ( Apoc.7,9. ) TIL 151.

tineant

1.707.n,4.

n

Parentes S. Nicolao Cömparati ; dona

quz offer-

/cendam in palmam €8c, (Cant.y.g--, ) :I.478.^n.. 3

redebentlibris I 708. S.xo. n.2. ( v. Libmri )

eju[ius ut palma florebit

11,846.n.3

— Parifi.

P UMiS e

Parifienfe matutinum

'III.Sgo.n.ZSZ

Panes quinque do&ring

II.160,3

Parochus,

Hiítoria de panibus propofitionis a Davide co-

Parochus quis

HT.84.$.r.n.2

meítis expenfa ( r.Reg.2 1. )

11.580.n.43

Parfimonia.

'Pänes duodecim propofirionis quidx fienent T

1.938.pr.13

4..0./

Pgrümoniæ dediti cur fenes

. Particeps. Particiþatia.

Panes propofitionis figura SS. Eudhari&iæ I.

348

n.5

Quomodo quis aliena bona fine injuria alterius

Cur panes facierum dicantur

1.350.n,23

Participare queat

Panes propefitionis adumbrant DoGores fpiri-

I.b*gö.n.45

tuales

m

1.352.5.3.n.13

Tarticeps ego fum omnium timentium &c.. ( Pf.118.

v.63.)

L676.n.45. IL116.$.10.n.3

"

i

Frange efurienti panem tàum

11.340.n.51

Partus.

Pidebatur mihi quafi fnbcinericeus panis volvi €6c,

Partus mirabilis

11.583.n.270

II 128.$.12.n.2

Pareus. Parvulus.

, quam in magnis

Panein cali dedit eis €9c,. (.Pf. UI« 24- ) WL 429.

f.I

In parvis rebus major fidelitas

1.667.n.15

Reve-

L

lFudex Rerum memorabilum

a oSe xe

Cur tam cito fnori nec diutius an 'i'n'üi"ä() V iveré

voluerit

Hf)SQS»IIn

jïf.öï 74 f;f

a parvalis

Hï5"/nï

IChrifti patientis colores

IL690.n.5

JVifi efuc

wni füub garvuli &c. ( Matth. 18. 3. j

Quomodo per puiwne*n omnia ad fe traxevit

1L.491.n. .ag

:d'»ïr n. ïa

12

$4

Beatus qui tenebit i*ï allidet parvmlos fuos

l. 496

Comparatur myrothecio fpiriruai 11.689.5.

n.I8

1.2

1

Horto

11.690.0.3

Pæ/lhw

Pafchatis agnus figura Euchar

1.755.5.3.

Chriftus cum Noe comparatur

Il.500.n.7

Pafcua. Paftio

Paffio Chrifti perpetua

IIT.571.n.207

Pafte oves mear

T 14411 T

Paffio Chrifti früttuofe h&a

IlI.540-n.49

Super vias pa[centur , & in. omnibus gíanis pafeua

«Cüm,w de pafinom caufa judæmm*n ceiorum

eorum. (Ef.49.)

1.582.n.8

1l A0*7 n.408

i. & 14

Paffer.

Paffionis Chriffi effcacia II. 91.S.10.n.1

D&us prowdet etiam Paüerxbus

L578.n.3

ïLuy n

Es

Pafleres cum. DEUS duos facrificari mandat ,

Quzft. de paffiione Chrifti

1I.294.8.7.8

ïg

Pafho Chnftü quomodo per Bacch*anaha reno-

quorum alter occidendus Levit, 14. qwd fignet

vetur.

L.192.5 .10.D.2

1198

|

Pajäo

Per alia peccata

IIL8 15.0.6

Paffionibus cur prz aliis etatibus juventus ob-

Culrius fincerus Paiï Qms Chnrffti in mortis hora

noxia ?

1.936.pr.5

11L476,n.151

I

kX

"

Diftin&lio inter Pafïxon**m & proPafifao»qe m

368.S.10.n.2

wiffus pajjus eft pro nobis €5c

CT

eIT.2

)

Áut pati aut mori

1.139.n.13

1741 n.4

1655

JVowne hac oportuit pati Chriftum €9c.

(Luc.24.

Cur pie viventes Paf? onibus exerceantur

n.78

26.)

II 741..n 6. 1.478.n.6

Patiendi defiderium ardens

111.532.n.12

k o

Paftor,

Cur* Paftores ad praf PP«., Chrift vocan

1.589

-

Non funt coudigwm pæjzones hujus temporis efc

1L.511.$.14

11.742,n.8

ZEgyptii cur Pa&m es abominati

n.Io

( 1. Cor.2.9.)

Paffio Chrifii.

** oW

1.671.S. 1r.n.x

Ejus definitio

ibid.n.2

Ego fwn Paflor bonus

IIL.103.n.6

Divifio

11.67 t.S.1.n.3

Pater

Qua corpus

ibid

Pater a filio falubritet correttus

/Qua animam

1L557..144

1L672.S.1.n.13

Patrumíamilias manus

11,13 3.n.4

. Figurz ejus potiores

ye

s

L

Mediratio 1L673.8.2.n.20. 11.675.n.38. 11.677.

L 696.n.25

Pater ewm

fïä' W!ä L

1..351.5.9.n

$.5.n. 111684n1

&

,«

20.). M. 870

Modus meditandi

Iï ööf) [

æ-J

CÜidit dism pater ipfius

, (Luc t

Finis meditationis

1L.689

L |

n.16

Imitatio 11.673. $.2. n.25. 1L676.n.44. 1L677

Heuora patrem £uum &c.. ( Deut. 5. 16. ) 1. 857

II.n

54.115 11.682. n.49. II 694. n. 23. IL 696

n.2lI

Iu opera E? fermone 89 in omni patientia l'owora. pa-

irem tuum,. (Eccl.3.n.9.)

111.358.n.3

Quahtas 11.672.$.2.n.1. 1L673.$.3.n.1. 1L683

$.8.n. 1

1L690. $.13. n.1.

11.694. $14- n.1

Sine patre , fine matre , fine genéalogia fuit (Hicbr.

Utilitas

T3

111.524.n 7

11,673. $.2. n.16. 11.674. $.3. n. 18.

II. 676. $. 4. n. 1. 11.679. n. 26. 1I. 684. $.6.

Z/Ee efl Pater iuus , qm poükdzt te (Deut. 32.) L

709.n.

n.6. 1L. 685. $. 9. n.z. 1L692. n.10. 1. 694.

&1411 6

Hunc . enim Pater figuavit Deus (]o. 6.) 1.765.

1..675.n.37. 11.682..47

n, f

Jucundxtas

ZEquitas

11.676.n.53

11.692,n.0

Sic ergo. orabitis : Paler nofter. &c. ( Matth.6.9,)

Compaffio

11.676.n.42. 11.666.n.27

11.644.n.17.18

Cultus

11,678.n.16

Scct Pater vefler , guia his omnibus z.ædzgetzs 1.578.

Modus colendi

11.633.n.4

Y1.

Applicatio

1L.684.n.19

Sicut. Paier iu me €9 ego in. te

1.622.n.7

IL688.n.5. &p.6

xïïg

Paüientia.

Modus a iæphcandl

Cocþerano

Ii. 01;3r n.2I

Definitio

11.697.S. 1:n-à

ibid.n

Exempla

1L.677.S.5

Ejus imago

Motiva

1L.68 5.9.9

Divifio

ibid.n.4

&us

ibid.n.s

Media ad fru&um ex ea percipiendum

II 687

IO

Gradus

ïï AQSU 13

Przcipua ejus caufa

1T.687.S. r 1,n.1

Qualitas 1.699. $.2. n.1. IL701.8.3.n.1. IL7o7

Convenientia

11.637.S.11.n.2

$.4.n.1. 1L709. gg,n. IL.7 H5.x).8.n.1. 1743

Gravitas

1E688.S.11.n.3

Eq-n.1. 1.751.

zsn;

iQuali

"

TX

E plermü;zqzæ Sm'ptzzr?e $, Locorum.

Qualras ejus in desnisfortune lL. 690. n. 6.

Patria,

IL. 201 g.'ï;.nk.ïz. H'IT:ZIO'H'IS'

IL718.S.n.r. .Patria celum

:l 215.n.16

II 753.n.50

Patrie amor

Ill 572.n.219

In morbis lL 699.n.9. II 702.n.Ij3

152.

Patrie curam cur non gereret , cujusdam refp.

l. 223.n.1r

u 712.1.41. ll. 7/20.n.14. l..

n.2

Patrinus.

.

kä*n contemptu ll, 699.6.16.» ll, 710.n.21.

;in affli£tionibus animæ :

é l. 752.n.35

Patrini in baptifmo cur adhibän;ur

l. 197.$.x

ll. 699. n. 18

n.3

1.713.n.54

Patrinus cur in 'cïogfirmationis facramento d

etur

in morte & affliGione caror

um ]ll7oo

n.24. 1l.702.n.27. 11.7 14.n.60.

w

1.:390.5.1 :n.Iko

x

Patrocinium.

1l.753.n.42

-jn malis animi

án injuriis

ll. 702.n.19. ll. 721.n.27

ll.

02.n.23

Patrocinio Dei adverfus tentationes quatenus nós

in martyrio 1l 703.n.36. l. 714.n.65

dignos reddamus .

.. 725 444

1.491.11».12

Neceffitas ]l. 700.n.27. ll 703.n.

41. 11.708.n.4

| JPatronus..

.11.71 ?.11,90. 1.72

6.n.15. 11.728.$.9.n.1.1l741.

n.1. 11.746.n.14. 1l.754.n.56

Patroni ad fidei verz acquiütio;lei;l el

ectio l;8vI 6.

ZEquitas Il. 760.n.31. ll. 704.n.55. ll. 768.n.10.

- $ 10.n.2.

ll. 728.n.49. 1l.730.n.18. 1L745.n.10

Patroni in t&mpore concili/andi ad evi

tandam fen-

Unlitas ll. 700.n.39. ll. 704.n.59. 1l. 108.n.14

tentiam condemnatoriam

1I.93.n.6

Àn preter Patronos fpeciales etiam omnes San-

ll. 7;5..n,71. 11.723.n.38.11.727.n.22. 11, 729.

Dignitas 1l. 700.n.45

n.5. 1.746.n.15. 11.7 54.n.64

&os colle&ive acceptos in patronos eligere &

- ll. 705.n.21. ll. 708.n.18

colere conveniat

11I.340.q.14.

ll 717.n.91. l, 7,27.n-.35. It

139.n.10. 1.747.

n.23. 1l.754.n.69

Pauper.. Paupertas.

Jucunditas . 1l.701.0.52. 11.706.n.92. 11.709.$.4.

11.749.n.37.

Quid ?

n.21. 1l.723.n.42. 1l.730.n.14.

Divifio

.II.j 56.S.1.n.r

Exempia

'11.25 5.n.86

11.757.S.1.n.2

Mornva

11.709.5.5.feqq.

AGus relieiofe

.1.757.5.3

.. 1. 728.$.9.feq.

Gradus

11.757.n.10

Media difporentia

ll. 732.S.11

Qualitas | YI. 758.$.2.n.1. 1..758.$.3

À. 1. 1763

Ob:tacula removentia

11.736.n.13

n.1.11.769.$.8.n. 1. L777.S.14.n.x

Roborantia

11.737.n.15

Fundamenta ad artem hanc difeendam — 1l. 738.

Necegltas 1I.7 58.8.2

:n.6. TL759.n.1 1. 11.769.$.

'.n.9. 1L777.S.14.n.5

is

$.12.n.1.feqq.741.n.4

Utilitas 11.758.$.2.n.8. 1.7

60.n.17. 11.864.n.20.

EPc( fïgzmmx predeftination

l. 741.n.7

11.769.$.8..13. 11.770.$.9.n.2. 11.776.n.9.

Compenïïitlm Oomnium do&rinarum ad patien-

& $.12.n.1. ll. 777.S.14.n.7.

tiam pertinennum

ll. 743.n.15

Dignitas & eflimatio l. 758.$.2.n.24. 1l.761.n.

Pauens lilio comparatus

l.742.n.10

39. 11l.764.n.27. 11.770.$.8.n.21. 1.771.n.

Patientüia fpecies fortitudinis

1.828. $. 1.n.2

Patientiz perfeGtio

3: 1.772.$.11.0.3. 11.777.-12.n.4. H.

l.668.n.17

TTTS-14-n.13

Patientie amantesAngeli

l.105.n.5

Jucünditas l. 758.544.!*1.27. 1l.7

61.n.49. l1765.

Patientia medium ad obtinendam beatitudinem

1.29. 11.770.$.8.n.23. ll. 771.$.9.n.4. ll. 778.

2 15.$.9.n.3

.14-n.15.

Patientia probata & approbata,

11l.555.n.138

Violate[pcnde

. 1.765.n.3x

Patientis hilaris exemplum

111.539.n.46

/&quitas

Secuntas

1l. 770.$.8.n.18.&$.9.n.z

Patientia in morbo ejusque memorabile exem-

lum

11.771.$.0.n.5. 11.775.n.5.

lll, 541.n.55. ll. 477:n.155

Exempla

1.763.S.5. feqq.

Patientia cum doloribus petenda

lll. 540.n.53

Premium

11.775.5.12

1.4. 11.776.n.8

Patientia 'heroica infatiabilis in variis cafibus

Natura

1.775.$.12.n.5

l. 159.n.38.39. feqq.

Paupertas in neceffariorum carentia

l. 766(

Ad Patientiam extimulat e

amque confíervat me-

13

moria inferni ]. Is.n.z. .IL ;S.n.IZ. l

n. 5

in fuPe'r.Huorum' rejeQione

ll. 7n(;6..

Dubiumxkde' Patienfia

l. 655..78

in veflitu

7711.766.nflï.4:

in vittu

11.767.n.2x

LE EE

in habitatione

1.767.n.25

in muneribus recufandis

Patientia 'üobilsk Mwoteffaria eft EPc. ( Heb-1x0-35-)

L24Iqm.I

11.767.

n-sz

Per patieutz'am; cirrámus &:c (Heb». 'Ikz'.I ,) 1689

ii pmeadicatiane

11.768.n.36

n. 2

innon dando & accipiendo absque fa-

834.

cultate

1. 768.n.39

Milior :,;/l. patiens viro forti ( Prov.16.1. ) l.

n.9 Motiva

Jl. 770.$.9

Media

ludex Berum memarabilium.

L d

iznsskanfascdetes

Media

11.771.$.10

Cum Proximo

iI.yyq.S.z.rg.y

Diferimen. inter voluntariam & involuntariam

Cum feipfo

^

1.779.$.2

IU 2721 nE

Natüra & requifita voluntarie

11772 85

Qualitäs II 779.$.3.n.1. Ul786.5.4.n.1. 8?515

Ejus ,.præci pua officia

II 773.n.4

n.3. 1782.$.8.n.1. 11.783.G. 1 1.n.z,

Precipua impæedimenta

II 773.n.5

Utilitas II. 779.$.2.n.16. 1I.779.$.3.n.9. 1L.781.

11.774.n.6

Precipua adjumenta

$.5.n.1o. II,jSz.S.S.n.I 1. 1.784.$.12

Oblieationes . quas contrahit quis ratione voti

[? mpertatis

II. 774-7

731.8.5.n.9. IL72.2,.

Dubia quedam foluta

II. 774.n.8

/Necefïitas 11.779.$.3.n.4. II

.8.n.6.784.S. rT.n.6

]ucunditae | IL.. 780;&5.33.

16. II. 783.6.8.n.14.

Pauperum ílatus feliciffimus , 1L77 5.5.1241.3

Dign!tas

Cur Deus tot pauperes

Jin hoc mundo

vivere per-

IL. 780..3.n.19. 1L. 782.$.8.n.13

m:ttat

1,776.n.15

Exempla

« 780.S. 5.feq.

fatori ll.

Media

1L.782.$.9

Paupertatis /üudiofq.s comparatur difpen

7154-7

Veram animi pacem habere quid ? 11.78'3.5&0*

L.23.S.4.n.1

n.$

Pauperuhi opprefï*lonis* pona

H. 163

Liberalitas in pauperes

Quomodo ílimanda , querenda , obtihenda IL

Remunerata

II; 163.$.6.n.3: feqq.

783.5.10111.2. 1I.907

. ditb.12. lIT 36. ,

11.346.

5. L625.65.13.n.10

Mifericordie erga pauperes exempla :

3

Pacis /ilnpedimenta quomo

do removenda i

fs v

Pauperum dile&tio heroica

2 1':5'3.11.;;

4

783.S.10.n.3

Quod pauperi datur, non eff donum , fed mo-

Adjukmenta ad päcem' ducentia

11. 783.$. 10.

dicum

L155.n.21

n

. 11.590.n.316

Pax vera quid?

IIL 30.n.5

Paupere's canes venatici

L 654

ejus effettus

ibid.

Quomodo pauper omnia pofïifleat !

n.70

Pacis amantesAngeli.

'I.Io5.$.8.n.2

Finis , Proptfer quem Deus pauperes effe Permit-

Princeps Pacis (Wl.9.)

1.287.9.5:0.2

tit, & nos iisdem fubvenire defiderat

352.

Pacis violate damnum

III- 562.n.165

N

$.10.n.1

Conüliiu.m circa pacem animi querendam I. 430.

Pauperes funt opumx cuftodes

p

corporis noftri

IL380.$."10.n, L

Pax quomodo fervand;

X

Duni fuperbit impiusk; incehditu

r Paupcr 11.245,

j

*

YT. 5 5 5»..1:1. 39

.Ij.n,g

LE

in cceloó

Cum pauperibüs "Machiavellus noluit

l

fh'il;)llg i.

Pax D?i ; qfuai eäcupemt opnem feufum &3c, (Phil,

d?gere , & potius damnari cum illu

I—I.s.y,in,(g

47

] 1.40.['.0.6

]H. 547-.

In terra, gax. hominio

hs bona voiun'tatis

o bue: 2.

Pauþer;bus occultis fubveniendum

n. 87

14.) L254.n.5. III, 30.n.5

f?aüpertas ægub animo äerenda

IL.19.4

Quam /þeciojï þedes eva

ugelizantium pacem. ( Rom.

"Paupertas Chrfti

.L301.q.14

"FOU IAS )

III. 52 1.n.2.

Paupertas heroice confidens

L.161.n.40

Alou veni pacem mittere , fed gladium

l. 789.

I.161.n.47

n.1;

Paupertas hetoice prelata

Paupertas amanda

11.906.n.51

/Ncl)in eff pax z'q:npiisx (Ef.48.21.)

I,Igb.n.g

lutem T.

I(Jatïpertas medium ad confequendam fà

216.n.5

Pgþcatuh&

Defïnitio

1.784.8.1.n.1

'Fauþertas Regia i;lgenigjfe fublata

v

II1.589.

n.312

Differ;g crimine & vitio

11.784.S.1.n.

Solätia circa— paupertatem 1

nvoluntariam .

"H

23

109.5.1 1. 11.776.n.10

Divifio

11.785.n.3

1.

AQus

II.? 86.n.1r

Solatia circa pauperi:atem voluntariam

Qualitas. 1I. 786.5.2.n.1.11.788.$.3.n.1. IL79r.

204.8.3

Paupertaris voluntariz utilitas

II.94.n.17

$.5.n.1. 1.798:$.8.n.1. 1.827.S.14.n.1

Socordis ad paupertatem reda&ti confufio . 1.44.

Damnum IL 786.$.2.n.19.

II. 798-5.6.?1.13*.

n.8.(Mifericordia)

1I.828.S.13.n.19

Relapfus 1f. 787.n.51. IL. 791.n.62. 1L 797.n.

ÁOowos

652. ïï.ääoz.n.53.

1L817.n.13

Ejus gravitas

1L.817.n.14

Beati paupeves fviritu 8c,

l. 775..3

6.n.1. 1.799.n.7.

II. 716.

Fuga l. 7—87.n.6I.II: 797.8.

11.827.S.14.n.11

Paupergs' femper | habetis vobiftum €sc.

n.I2

11.791.$.5.feqq.

Exe'mpïa

Pax

Media ad ejus evitationem

1L.807.$.10.

1.807.2.33. 11.817.

Definitio

1.778.$.La.1

Motivs pro relapfu |

n. 15

ibid. n.2

Malum in terris verum preter peccatum non

Divifio

datur

Cum Dee

1I.778.5.2.n.1

11.810.$.1 r.n.1

Homi-

—

Ft plerorumque Seripture S. Locorum

Hominem ad opera büna facit inhabilem.:

l.

Peccatum proóximi flltuccr mmpq at (hrïfïns,

Y

IT

QC- IQ

"-cw)ïzngx

pronrwm trabi

m

»$43

N

e

Cur quedam Deus hm Pum at, quedam inulta

àta palliare'& fe fancium gmïm

kiïcgln OC

Al.:

S12,D.I0

ïïLü xkh!lin

H

Ieïmquat

7

æ

Difcrimen inter «f

L.

Qdare & dehber

g, ex

Ád peccata delenda cfïwauff:mum medn

YTTY)

A

£

ragilitate peccare

HQ':;n I2

f

E*lg(*l dia

H'

QB.12

JL[

Pudor, turpitudo ö( defae:datio

IL8IT

Ad du vitanda n*ouyum a prefen tia

1l.85 *(*æng

l:

s)*

X»N f;

2

Peccata PlOP!'X*& COHFQGT&IC ITRQGH m d('vï evitan-

('uz peccator, portaï1 em fecum ferens infernum,

trigufhat tamen , & gaudet

18 co.n.8

dum j Juaiuvm temerarium

1L.115.$.10

LE

u

m

Ad peccata vitanda facit memoria inferpi l. 13

P

D.2

n.2. ll.13

Peecotorum doïor & fuga medmm ad evitandum

Memoria mortis

infernum

IiJL 1h^

8

11.469.n.27

Vulnera Chriffi

11.499.n

Naïlum confcium peccatorum tuorum r*agjzs

Memoria beatitudinis eterng

E3is .l

ümueris ) (äüäm tLlPïl in

l.142.n

Simile eft paricule qon,

IL82r.n,14

Peccata aiorum tegere multe unlitaus 1 63

u 1.2 2

Sacerdotii de, PT ada.nonk

Il.8

ab s

l*'g

Compomtul me;bo caduco

181 7.1.13

Q"ando de alterms Peccato iezmo inflitui poffit

p

. bufoni

I

522.

$ r1.n.2

u éem

i ;€

jag

1:524.h.

IO

talpe. 11.820. f.9. lepre. 1.385. n.15

ï 279.n.2

Cur ïotum annum efHLmre jJeus v ()ia!ki ïï

p

315-

Quomodo quis fe. maximum peccatorem re-

'uzam de péccato commonef aceret ï'zm- em

Na:hfm

L

putare queat

L974.q.2

Ihgr n drþ

Peccqre & tamen crcdcre ; fupplicia infernalia

Quomodo S. Francifcus fe P».ccatoxum maxi-

mum , dixerit

033 nö4

peccawres manere , ftultum

IL.10 i'ö

elettorum

De rcufms ethn. effata

1l.905.n.9

Peccata etiam

antc

conver'ionem

commlfï"a maniteflanda erunt in die judicii:

An Peacata oriantur.ex dufe&u fide 1,651:.n.

54

fed non in eorum pudorem

JI; L,Un 15

Peccatorum mater otium

14'751':n7

rïCæ

E

virtutes fatane univerfa peccata prece-

x

Y

dk 2enres

1.369.S. 11.n.7

BDuo ia peccato , culpa peena , hujm non xïhus

Ín his omnibus non peccavit äfdo labris fuis 11.250.

H

n.i

autor

i;eus

111.37.n.19

j;,go fum qui pecavi, ego qm zmque fes I 318.

Peyc a remittendi pmci*aram cur Chri Qus ho-

nibus & non Augelis. commiferit

1580

.IO.n.2

n)—*

Qm fine qpeccato ejl primus in illam lapidemn mit-

Cur infufllando potefhtem hanc Apo&ohs de-

tnt. (/Joh.8.v-7.)

H.rt5.$.10.n.2

T*

h4

deri

Ll.l.

383.n.4

Per qua quis peccat €9c.. ( Sap.11,17. ) II. 19. n.3

In matutipo interficisbam ommes — peccatoves. tevvar

Peccata Jqumum opnoncndum hi5 5$8-n7. Lb

)

Jüng lhïælns

(Pf. 100.8.)

L.489.$.7.n.10

Peccata propria delet zelus

,:)z)fþ(;enm

In peccato veftvo morienini

1.231 .n.46

[

Peccata laerymis deleta

ll 145

[S. feqq

Tibi foli peccavi ( PÍ.50.v.5.)

E393.05

mnüäatxo.

Si peccoverit frata

iwus , vade €9 corripe 1l

Ad y*u.aïorum remiffionem utilis. m

11, 504.n.3

SI.n.d

Peccátum meum cowtm g eji ft mpew*

(CPÍOS, V.

— Peccara ex fragdlïate admiffa an ch whom ob-

ftante '

;Q n.1I

4.) L401 ng

Peccata quomodo hominem fibi ob&rmgant

Nolz, amplius percmeivc IL817. n 15 E376.

n

?

Fii mi, fi.te leGaverimt peccatores &c, ( Prov,

7) n. 14.

I.10. ) ill.100.n

Piocdïus dlaboh Cainum per levmq peccatum

*oí

i5

132 oäanzþ

Fumes peccatorum — circumplexi — funt. me. (PÍ. 118

ad,majus perdaccn

PCCC'MOI'UIH narratio PQIS COBF&WOHIS

o2

61:) L459.S. t 1.n.x

ans

Pectcatum mortaíe,

[

Au relapfus in Pec..am arguat, nullum proi*etmm

in

erfettione

1.648.n,31

l, 379.

Quaüitas

I.786.5

n.r T. IL700.n.9

Relapius ad Peccata difacilis cura

Damnum

nI4.

I1,787.n.33. 11::789.n.22. 1I.795

, Peccatum quat I'HOHVUI'H ad' CXPCï?Hdam Imor-

n.29. 1[.799. n. 0. Il.810. S. r 1. n. 2 & 4

'

r

11814$ 12.0.2 IL820.n.ío

tem

. AM.3 j.n 1

(Fuga

1.788.9.3.n.15. 1L792.n.6

Peccati pena : erit '?t?ï na

. Peccatuni in hac vita commiffumi ,

temporale &

Gravitas

ngrw ng'x)gu

ILIT

Pl&.t(.llïüln, cur ercernum 9UH'"THI'

m

Moriva pro peccati morta/is fuga

1.803.$.9

Sola eít caufa damnationis

I.810S. r 1.n.2

iL 2T 4 9. EQCE('.

Peccatum debirtum folvere Deo quid? M. 17.

Quid meut Opera in peccato mortrali facta ll

^

n. 5

811.n.5

Per foïum peccatum honüni nocere

poteft dia-

Qvomodo per idem pafï' o Chrifli: renovetur

l.A9 I.n.I1

1L.8

1 5.n.6

bolus.

l

z

Potiora

i

Index Eerum memor abilium ,

Potiora media ad idem vitándum

TI. 8 16.n. 7 Qlæfhunculæ de Pentecofïes fefto

L. 305

$.14

Comparatur peiti

IL. 815. n. 3. ligno fcientie

IL815.n.4. 1ep1æ 1L815.n.5

Percujio

Falis peccator comparatur adolefcenti mortuo

( Luc. 7.)

IL814.S.12.n.1

Nifi..Dominus. percufferit eum , dut dies ejus ve-

Homini defcendenti in Hiericho

II 816.n. 8

uerit ( 2,Reg.20.10.11. )

1I.486.n.19

Cum filio pt odizo

'IL816.n.9

N

Pevdztzo

Peccatum | 'eniale

í

In ipía initium fumpf t omuis perditio ("Tob.1.14.)

Qualitas

11.786.S.2.n.14

III.268.n.4

Damnum IL 787.n.42. 11. 790. n. 42. IL. 796

71543. lL. 801n33 1I.824.n.32

Peregvinus ,. Peregrinatio

Fuga

1L783.n.17. 1L.792.n.16

Facilitas incürrendi

Peregrinus raram Déi providentjam expertus

d

r

. I 791.n.59

Motiva ad e;us fugam

1L.806.n.17

IIL531.n.9

Cur vitandum

IL.812.n.6. cur fpecialiter

Peregrinos fufcipiens mifericordia

11.343

ab afcetis & virtutis affeclis fugiendum — n.7

n.82.v.Hofvitalitas.

Que ipecmhter ab afcera vitànda

n. g

Peregrinis Indi liberales

1.563.n.172

1

(An Deus e ,usmodl

& qmdem fepe occulta,

Peregrini in fpeue cur Chriftus apparuit. ( Luc.

'commitü permittat & viris perfe&is

IL 812

24. )

179910nt

n. 9

Peregrinationes ad templa B. Virg. infituende

Quousque omnia pofïmt vitari

Y

I[gmn II

Á*X

"u

I 1o00.n. 109

E rlplc x modus remiflionis

-T. 813.n.13

1I. $813. n: 14

rrrrr

Quomodo ad mortale difponant

Quoaif peregm'm* voluerit facere — Phafe Domini

Cur mtcrdum pemculohora quam mortalia 1l.

(h-(od 12.448:)

1L.186.n.7

814.n. 15

Aftutiz diaboli in liac materia

IL814.n.16

Peïf?z&'w

An omnia Peccamvemaha vitari queant — I. 644

Perfe&m omnium rerum in quo confiftat T.

h.17. Gy

v.defe&tus )

652.n.57

i

Compar atur fcabiei & maculæ

II.316.n.10

Pcrfe&w Dei 1. 529. $.2. n.7.

L.550. $.3- n-7

febn

ibid,n.II

I.535.$.8

d.5 i 538.n.5

|

Peftus

Perfeflio. chrifliand

Definitio

Probïcnata de Pe&ore

I.905.n.16

1L829.S.r.n.t

Pecius Chrifti arcee ddufæ ccmparatum

II. 88

Divifio

1I.829.S.1.n.2

20

CGiradus

1I.833.S.10.n.t

Quahms 1I.829. $.2. n.1. & $.3. 1L831r, $.7. n-t

Pecunia

4AL.833 . t 1. nE

Uuhtas

11.832.$.7-.9

11.834.S. 1 1.n.6

An contra votum Paupertatus Peccct

qtll fu-

Dignitas

1

perxore infcio Pecumam accipit in. fubfidium

Exempla

11.830.$.6.feq

alterius

117»75911:1«;

Mortiva

1I.832.5.8.

Media

1.832.8.9

An liceat profeffo ab alio pecuniam accipere vel

fimile quid , in pauperes diftribuendam &c.

Quu:l ad eam requiratur

1I.833.S.10

IL775.$.112.8

n.I

Cur Chriftus in manibus Jude pecuniam. depo-

Non omnes ad fummam perf&&mnem vocati

funt

fitam habuerit

1.582.n.5

1.833.6.10.n.2. L641.S.1.n.1

Non confiflit in afperitatibus corpons

1833

mX

.IO.n.3

, Pecuni& obedm.ft omnia ( Eccl. I0.)

Li71.n

Inquo confiflat I. 641. $. 1. n. 3. L.650. n. 47

26

IL34.8.1. 1249.S.10.n.1

Pediculi.

Sine ea nunquam vera qu1es PoHïdetur

II. 833

,IO.n.4

Apologus de pediculis & pulicibus

L.47

18

Ad eam ordinate tendendum

1.833. $.10

Pelicanus,

n..5

Pelicani amor filiorum

L710.n.8

Animus non depuendus, fi interdum in perfe-

Pellis.

Gionis ftudio langueas

11.833..10

Pelli mez adhefit os meum

II188nI4,

n

Pentateuchus.

Non Hanm perfe&tus es, fi nulhus , aut certe

Pentateuch1 ordo adumbrat vite brevitatem ^ II.

non mulcrarum 1mperfe£honum aut culpa-

485.n.16

rum fis tibi confcius

1.833.$.10.n.7

Pentecofte,

PerfeGtio hominis & Chrlfham duplex .

IIL. 18

Pentecoftes dles cruentus

11.64.5.4.n.1

5]2118

Perfe-

7

Et plerora

$EG

qzæ Scripturee S. Locorum

*

Perfectio relieiofi ftatus in quo confiflat IlI. :

Perfidia punita

I1I.603.n.419

I1I.:85.n

n.:

i

.Jli..n

216

Ad. perfectionem quomodo exfhmu

*i*

Perfufio

Judicii

l9635

Perfufionis trinz in b

tiürm. ratio

1.198

Ad per

feftionem a

^"rt

uirendam moveto mmm-

r

Mxi

n.rri

Yi

prefentie Dei

L 569.5.

p

1

— Perjurium.

erfetie viver

e faci

acit mortis memoma

]f 'ä(()

Pa.r;um fuga, damnum &c. v. qumnntum

24E

Pernufio.

i

Perfe&ionis addifccnuw Magifter Cm[*usx H

Pülmlfr()ï'ia diving ratio

LJ()Q n.7

Perfecutio.

ï() n *«)

Reguie ad

rfeCtionis ftudium pm*"oueï lum

Minus Ple vivis fi minus chfecunonem g ateris

lo

O.Tl. A

N

4:05 5.n.78

Qua via quts cmfïime ad apu.cm quecuüqs

Pe1 fecutio : æqu() ferenda animo:

Il i6.n.4

pvrvo

&yw€e

E.

nire poffi

IIL.202.$.12.n. 15

Pcrïecuuomb caufa 1rafci par non e&

H 45

gnentur

n.8BIf

Cur resvie Peiäeqnoms affi

L.642

n.5

1.160.

Pdu&nna heroica in Pcrfc.r'utlombvs

Optimum medium .ad perfe Qcmnem conducc.m-,

n.45

eïi conf hum petere.a Patribus ipmmahbus I

-

Confilium circa perfecutiones tolerandas 1.4;0

. I

Uæ

497-8.9

"'?

Ad y*eric&xonem q[ï'equendam Pxæmæmm in-

Solatia circa Perfe ummcs

HI.213.8

32

ftramentum lmfma

1L179.n.11

Eufecutorum du 0 eenera

ï[&w (J.lï 18

Cura mmunmum ad PCF(Q&IODGW) -necéí arm

Jeg j£ veraniu

H 3925 glnl

Quic

34.

S on

Divifio

1

À .24i

i.2

Ad pe eQionem obtinendam utilis Lcho libro-

*

j4-9-

rum .facrorum.

ïI IS").Q 2

&us

il

1d.n

Sine ab ftinentia 18 PerFe&zone nemo pmïuær !R

Gra

ibiGd

n

N

15 Cï PO I

Qualitas

IT 824 K,

3.T

H.g

2g4.S.2.n

i

ro

2

I

:

Lua bl"Vler via ad Pexfe&honem nitamur

ggni Il

i

»ó

lu

1;,

j

—

I 3.n, 1.

ä

n

MD(J n.I5

Ó

g-)

ä&

*l

ämngäwnem veniendi gradus datur lenuor

Ne CQH:?

L Ix))

Y

Täga'ï 2.n.14. n

j0

iT 94I

11.509.n.5

fþgn.

)'(i»

81

Ev

P

nU )b

1l

TU

n.15.- ILx5r.

Pims&us in Per&&wne unde memcndl

1.250

SeI5.n. 15

Unlitas

I

)

n.3

8

3

Sï. n.26;

ïï(.'x

A;*)

nx*]

]lz?)(.

173

n,

*

n

PerfeGionis fignum imoderatio. ire

),.þ.».x .5

C E ?74(/ n.20,

n,13

N

-

IL &&

10;9

An- pgccata ex frwzhtatc commiífa p»crfe&mm

D:gnitas

IL8 835. &.,.

GT

IL8

J)

$

obftent

L643. 11

HS;

*3)&08

AE 8409- n.23

An relapfus im imperfethiones arguat nullum

iL.851.n;22

profectum in pev fectione

L648

äqmtas

IU*HQIDG

n.31

Juwndltas

1.542.$.0

An non Peï xü& 10 CX afpera COfPOïïS tmïhmon».

Famms

n dESa od g.n. 10

ecte co h(rarur

[n/ïgny

Exem pla

ïï Qu

U'**L

$:5

ieqq

Motiva

An p»nc&xoms ftadium admittat. defénfionem

1I.341.$.9

lt :;»rï«&x I2.n. 7

fui eontra calumnias

Media

-.q-r

1I.740.n.6

IT 342. . EO:n. E

Án funimam pwflw?fnoncm mox ab

Jh-'

reíIu. in

A(timatio

1. "43$ 1I.n.2

relieionem feCtari liceat

Iix 4.n.13

Pre pará tio

H*U;fzg PT. n.3

An fine perfe&ionis Pxæjudlcm licitum fit a Deo

Pericula & 1mpgd1menta quomgdo Prrwvcnda

defenfionem petere:

IL.740.n.7

IL.544.n.4

1323

Si in ftudio perfectionis non proficias , quantum

Perfeverantia fpecies fomtuunus

velis 3 triffe

iri noli

TL 49.n.114

$.1.n.2

Coufilium circa perfe&ionem fecularem T. 434

Perfeverantia in bono coron

L 143.n.30

n.i. religiofíam

L412.feq

Peneveranna obtii tur PLF CUChSI'

l. 757

V

lotum fummum, totum Perf" ctum

Li41

n

n.I

PC!I"V&TQDU& in E )ene qdendo arma P()tentfflma

Perfs&orum in vario ftatu eyempïa

IT.464.

39.n.14

n. 19

Perona.

Pencnarum accepuo A Ac:.epno pcrfonarum.

360

d

Perfonarum dxvml tatis Pmcciiwrcs

1:529.S.1

n.4

Efloie perf:Bi fitut: Pater 88t

l2

5o.n.1. IllL.16

Miflfiones

L.529.8.1.n.5

n,5

Quwæfhones de tribus perfonis Divinitatis 1307

.16

Si quis in verbo non o,jffemi(:t

hit pevfelüus eftr vir

11.182.n.10

Perfünarum f Larvaium trlpudza interdida 1.

Peï rzd ía.

188.6.4.n.2

Pcrf diz recuhtm fm&;*vüia

111,535.n.25

Damnum

l.189.n.10.feq

13

Perfua-

ludex Kevsm ,mmmmbz'lz'zzm "

ao d.

Per fuafio.

Philofophorum Ethnicorum princip

1I.902.$.15

Ad perfuadendum conducit hiftoria

IIL. 529

mina

n.8

; Phlegmaticus;

l

Pes.

Phlegmaticorum fomnia

1.924.pr.16

Pedum partes'& compofitio , nec non de s pro-

Quzíliones de Phlegmatico temperamento li.

blemata

. L.911.n.35

'1()5».11.41

/

*okok

! $.

1

Prohibe þedgm tuwn a femiti; gorum

&:. ( Prov.

I.15.)

i

TIL.199.n.2

ey , veflev

Homini nativeque ejus proclivitati q

uam maxi-

Omni: lotus , quem cal(:averit pes vefl

«

L148.n.14

men

evit

me gonvegiens no

Pica.

I.yg.n.x?

Cecidi Gd pedes ejus tanquam moriuus ( Apoc. I

17.)

IL.102.n.29

Baccho facra

-I.ö()þ.n;zzl-

.Pitlor,

Peflis.

Pi&or admirandus

III.574.n.226.

Péflis quid ?.

II.14.n.2

1. 574.n.

Peftes admirande :

IIL.598.n.375

Pictor non potrens B. Virg. pingere

.'MI. 565.

221

A pelte rq&icus m'irabili;er liberatus

n.179

Piäcoi; ob imaginem lafcivam Pli&am graviter

catum

IIL7 1.0.206

Pe&ilentiäm ceffaturam ab Angelo fignifi

cafüigatus

1.96.n.40

Delufus a pi&dore

111.599.n.386

P

E

IlI.574.n.228

915

Rex 'pi&or

Pietas.

1.684.n.68

"Itende tibi a pe/iz'fero &c, ( Eccl.11.35.) K

n.3

Pi&tatis fþeüies tres

Petitio.

Quomodo ad omnia urilis ( 1. 'Tim. 4. 8. ) L684

n.67

Petere a 'D,eo ; quibus inhzezremus cupide , ne au-

ferat , impudens eít

1.14?.;1,:27

In pietare & miïï(:ric-ordia fumma cþri(ïïi.anæ, di-

L.153.n-13

icipling. confifüt

Peitg €9 acipietis — ( Matth. 7. JOh.I(). 24) IT.

Pietas Regine in S. Martinum mira

IiL 555

$-9

n. 135

()4.3.1].?47. I..bg,q,.n.(/)'j. I.215.

n.1

Pietas heroice vi&trix

L1r61.n.48

Zmen /, amen dz;cb vobis , fi quid petievitts &c. (Joh.

Pios averfari fpecies acedie

I.25.S.1.n.6

11.45.n.22

1.655

16.14.)

Cur Pie xdr/iventes Pafïï(.)a:.ibus' exerceantur

,n.78

Ín illo. die i momine meo -petefis

(]oh.ïö,zb.) IT.

644.n.21

7

h. 20, 22. Marc. 10. 8.)

Nefc;itz'ïs) quid petatis ( Matt

L71,n.5. 1.644.n.9.20

(' : Tim.4.7.) 134

Peira.

T? zgafum ad pz'etlatem EX

z

OM THBSIA

34 -7

Pietas ad omnia utilis ( m 'Ijixn. 4. 7f ,

n.I2

Cur petraä fciffze 'inþrmorte Chrift kI.gugnz.q.g'

2

3

k

L.189,n.16

-P.ietas £Ygd Pm'mtles.'

quis-imz'm' ad getram comm illis

Petvus. :

Quid ?

11.852.$.1.n.1

Divifio

ibid.n.2

Cur Simoni Petrus adjungatur

11.84,7.n,'n

Attus

ibid,n.3

ex pend.itur

Hifboxria gbnegantis Chriftum Petri

1.76.n.23

Qualitas 1.2 B.

;ä.n.r,. 11.853.$.2.n.1.

1.856

.7.n.1: IE.8 $8:5.12.m.f

Pharifaus.

Necrefïïtas

A. 7:0.5: 1.

Pharifeus orans in templo argumentum prebet

1I.852.$.2.n.5 11.836

non facile de aliis judicendi — IL. 106. n. 24

856.5.8.n.5

ZEquitas.

Iï.853.$.2,n.10. Tr.

253.S.3.n.5.

Cavete a fermento Pharifaorum ( Matth. 16. 6.) I

883.n.9

1..356.8.8.n.3

Ucülitas

535 3 B- L.

Philippws;

VII.853.$.2.n.14. 1I.8

1,157.5.

856.$.7.n.7. 1.856.$.8.n.4.

11857.5. T 1.n.2

Philippil II Hifp. Reg. fnanfuetudo

[9)

11.853.5.12.n:9

1

1I.856.$.7.n.9

"

]ucunditas

1.853.S.12.n.11

PhilipPi III. Hifp. Regis Symbölum II.36.5

n.2

Dignitas

th'lijiæi.

A Patre dotta

IlL:551.n.114

antes figura

Exercità

IL.353.$.4.n.1

Phiifsi fabros e t

erra 111"rae1 evoc

]L161:n.12

11.854.n.7

diaboli

Neglette poena

Quid- dabitur viro , qui gercu[ferit. . Philifteum ?

9u

Laudabilitery intermiffa

p.855

,1L,508«n.9. L:834.n.11

?1.854.11.15; &

.5.n.I

( z, Reg.17.26. )

Motiva

-1..856.S.8

III. 323.n.1

Medta

:

1I.856.$.9

Philofophia. .

1.354.$.13

1.357.9

Philofophia optima cognitio—. fui

Que ochia filii dgbeant parentibus

IO.n.I

nl.g

Quan-

Ez plerarmnque Scr ïptzzm' S Lacorum

Quando & cur non obedxendum Parenubus

Plfcxum efus tempere quadraoef' mah

l.16.

337510n2

Quatenus odiffe Parentes debeamus

P1fc1um admlranda

n.3

ll. 857.S.

11 659 n.68

IO.n.3

Pifcium pugna terreftris

1l.590.n.321

Quomudo flii debeant effe fubditi Parenubus ll.

[]

-

857.S.11.n.1

Pigeo. Pzgmtw

KExentera. hunc pifcem &8c

(Tob.6.5.) l. 5ro

Pigritia peccatorum genitrix

1.42.8.13

n, IO

I

Sicut: piftes capiuntur hamo . €8c

11835 3

Piger ferro, terre &c. comparatus

l.:46.

nII

n.2I

Flacituim,

Qui uwer eft ad mandatum quomodo excitan-

Non quam mulns placeas , fed qualibus, ftude B

dus , ut fiat gnavus

l. 38.0.7

1424. 25

Pigros non Juvat Deus

1478 15.1.3. (v. ace-

P!amtæ

dia.) .

De plantis problemata

Dicit gazgev

Leo Pji imvia &c,

1933

(Prov 26. 13 )

Cur Planus Dc.us non bened:lxent y "ut ahls crea-

11()10115

turis

7':—):9:

l. 184117

Abfcondzt giger manum fuam fub axilla. c.

]

353.n.21

Neque qui plantaf neque qui w"at, eft. aliquid &jc.

Per agrum pigri hominis tranfivi. 88c..

( Prov..24.

135751111

3o. Eccl. 40.32, ). ll 6704. 145.

]

Planta pedis. .

P

i

antam fratris tenens Jacob quxd figuret

174

Vade piger ad formicam &

14an

n. 15

PPlatea.

füinterna.

Exi cito in Jolatms civitatis E$c.

(Luc.i4.21.) l

"Pincernze ac Pchoms Prfefe& Pharaoms hifforia

763.n.16

apphcata

1.485.0.13

Plu'uzæ

Pincernam cur Pharao in gratiam receperit,in pi-

Probl. de pluvia

1.731.n.239

Ítorem pona capuah animatverterit ; & quid

Podagm

figuret ?-

1.184.$-9

Curata

111581 n.258

Pinguefcere.

Podagrz dolonbus cur Magnates maximopere

obnoxq

1916Pr9

Pæna

Pinguedinis augmentatio per fomnum , 'ejusque

ratio

lggoprg

Crefcennous deli&is crefcunt pone

11 102

Cur marina animalia fint Plerumque pinguiora

n.2

terreftribus

l. 934.pr.t

Ponc quonam modo mihgendæ

ll. 132.$.10

Pinguia animalia cito fenefcere cur ?

1.937

n

pr3

Ponali opera occaf' oni accommodanda

lll.

nguefcere ànialinm- al : intra, alia extra. cu-

562.n.169

tem , alia utroque modo , unde?

l. 935.

Penarum caufa Deus

lll. 57.n.19

r.

Poena damnatorum v. Damnati

nguedmem viclimz cur Deus ira folicite fibi

Penz fpeciales fenfuum in mfurno

À. 19.

depofcat

1. 38.5.2.0.13

ms3

. Piuna,

Pcna in inferno erit zterna , hcet peccaverit ho-

Pmna Pmnophllax pinoter

lirranit

mo ad tempus

4

1. 5.n.1

Pivretum.

Pena dami mfernahs cur tam gravis cenfeatur

Piretum facerdotis quid fignet

l. 311.4.8

B 17.6

Fifcator

Cur tam muln in 1llam 1nc1dant

1. 11.7

Pücatoxes hominum cur vocati Apofïoh l. 361.

Ponitentia.

nIS

Quid ?

AX

E

Divifio

ll 859.6.r.n.x

ibid.n.2

Attus

ibid.n.3

Mi ttampz/katores multos (Jer. 16. )

l. 564.

Gradus

118605)11112,

n. I7

Vanite /pofl tme. , faczam VOS chatores homiwum

Quantas 1l.860.$.2.n. 1. & &.5.n.1. l. 682. VA

lii.

n.I. 11 863.S.5.n.1. l. 864.$.6.n.1. 1l. 268.

(M th419)1364n18 l. 629.n.25.

. n.r. 1l. 871.

.I2.0I

103n5 111521 ..5

Neceffitas 1l. 860.6.2.n.9. ll.861.n.14. ll. 864.S.

Pymtus

6.1.8. 1.866.$.7.n.2. 1l. 8691110 ll 871.

Pifcatus hominum ram exemplum

n1586

.I2.n.IT

ï;

n.200

Dignitas ll. 260. 5 2.n.15. 1.862.$.32. 11. 863.$.

Pi fcma

-n.5. ll. 864551124 ll. 865.

focoma de Probauca pifcina apphcata

1.587.

n.2T

1,9. 467 n.7

Uulitas *ll 860.6$.2.n. 16. 1l. 861.n. 19 ll. 862.

.Pï MSi

ï))

54 5.3. 1.863,$.5.n.1 1. H. 866.$.7..3. 1l.

Probl. de Fxfabus

l 714n II

$70.n. 16 1. 872.n.14

Pifcibus ocuh immoti cur ?

1.894.pr.3

£Equi-

jo

(4

ludex Rerum memorabilium ,

lll. 214.

JEquitas ]l. 86 1.,9. 11.863.$.4.n.6. 1l 865.n.18. Splgtium cifca pænitentiæ laborem

& $.7.n.1.1l871.$.12.n.8.

cerii-

$-5

Facilitas-

/1.862.n.27. 1.866.$.7.n.4

An confeffarius pænit&nti poffit imponefe P

4-S.5.n.21. l. 865.

tentiam defun&lis applicandam

lll 349

Jucunditas . 1.862.n.34.11.86

q.25

n.23. 1l. 866.$.7.n.5

X

—

' Non differenda

]l. 862.n.35.

Celeritas

1.863.5.4.n.5

Pæhitmtidm ágite.

1.5362.n.4

Exempla Pænitentium

1..863.$.5

Nifi pæm'tmtio»m habueritis äc. (Duc.1 $39

385.

-

WURBReSn R-euI I I O TACSOMES U ASASMNIN I D u

Motiva

n.6

F3

11.865.$.7. 11.867.n.2. 1 870.n.11

*D'edit- ei Deuskklocum qonitentig , €9 iofe abu

litur

Med!a

l. 266.8.8

] 555.n.I0

fCircumPuantiæ ad veram poenitentiam requifïtæ

&5 C ]Ob 24)

1866.$.9.n.1.& p.868.n.4

Polygamia.

Exempla pölygamiæ

l. 9g19.pr.9

Im;edimenta & remedia — ll. 867.n.3. ll. 869.

n. 9

Polypus.

Cur ad variorum co

um colorem

-"*Verus/ modus agendi pænitentiäm

ll. 869.n.7

mutet

ï' porum ka'tt'a&

Viæ prave f. Falfeopiniones circa

pcenitentiam

Pondus,

l. 898.pr.8

x - sss

lil. 860.n.8

Dilatio triþlex

1l. 870.n.15. 1l.872.n.19.

Ponderis ratio

11.133.n.2

(.v. Procraffinatio Panit. )

tentiam nos vo&at

isl.ls.)

ER

Varii modi, quibus ad peni

Powd/m häbebis juftum €2 verum Ez. (VD;'eut.

Dei mifericordia

]. 550.S.8.n.3

133.n.2

Penitentia mortis tempore difficilis

1L.458.

dUDM

n. 21

Cur ?aofuijii pfmdus univerfi populi fper me.

n.28

Pontifex. Pontificatus.

— Ad penitentiam mdnet,qqemdam per mortuum

*

1.60.$.5.n.5

S. Auguílinus

11l.537.n.32

Ambitio -

Pontificatus res däH[icilis

l. 62.n.18

Comparatur creationi hominis noxe -

J

11.868.n.1.

11.868.n.3

Pontificatu fummo pauci diu Perfun&i

l.67.

- Cum renovatione aquilæ

n.2

1l.869.n.xo

EE

Em n i Ua

Baptifmo

Ill

Porte angufte

11.870.u.13

Pontifex ex. hominibus. ajfumptus (Hebrl. 5-)

Porte fantte Rome

11.870.n.14

104.$.1.n.x

Ponitentes comparantur vitjginibus

fapientibus

Popüus.

1l.870.n.12

Origo diverforum populorum

lll. 56.$.2.

l. 37.$.9.n.9

n.3

Ponitentie fymbolum formica

A»oxo

Refurgentis & ;poft mortem pernitentiam agen-

tis exemplum

11.9.n.26

am ].215

Appajïius eft ad gopulum fü&m)

l5rrn.14

Eft medium ad

beatirtudrinäm obtinend

$.9.n.4.

Portcus.-

Ícopus a

Paþebat., joovlcos. (Lu

c.15.) quid ?.

1l.18.n.5

Ad penitentam -agepdam h.orta'gus Epi

oftula-

mortuo

1l.10.39

Cur Dazmones fuperbiffimi licentiam

Po:ngentig ex viyfïsï Winferni tormentis

]Lre.n.

rinta Chrifto ingrediendi in Gerafinorum por-

31. feqq.

cos 1.45.n.15. .492.n.3. ll.161.n.9

orta.

In penitentiz i'mP()lütione,'& definitione non fit

tam (Matth.7.13.) ll.870.

Profopolipfia

11.22.$.1-n.2.3

Intvate þer angyjmm por

Penitentie ftimuluserit in. inferno, nulla tamen

n. 13

correClio voluntatis

1l.3.n.3

Diligit bominus portas Sion fuper omuia taber

Hacula.

Penitentia obílinati tandem procuratá .

ll. 9.

dJacob.

. . 357.S.12.n.2

n'2

7.19..) l.

11.558. n.

A?pe"m'te mihi portas jnflitie &c, ( Pf.11

870.n.14

Pæriitentiæ/ mirabilis fpecimen

. Portenta,

150

Confilium ad penitentie opera rite obeunda 1.

Varia

11.6364-.'1'1. 173

426.n.27

P O/itiOa

em pcena

.Dicitxf:i miizi , ubi pofu

iflis eam E9£,

11l.255.$.13

Penitentiam agere nolentig poft mort

1l.8.n.12

n, I.

Ponitentiz utilitas ad evitandam damnationis

Pojfeffío.

fententiam

1.93.n.1 1. 11.97.n.3

Pofleffis rebus rite utendi modus

l. 180.$.11.

(8: L - 140.

n.

4

^

Penitendi voluntas ex le&ion; Script

! 3. B E

l'. 180.55

In rebus Pofi'e'fïïräs obfervanda qantuor

1 Icn-I

Ponitentia abAngelo procurata *

1.97.n.50

'Eænitentia ex mortis & sternitatis recordatione

1.56.$.4.n.6.8

Nilul habentes, omnia poffidentes

1.654.n.70

Cur Angeli gaudeant magis fuper uno pomiten.

Pojfedi. homtinem Deum

1.709.1.4

'tiam agente , quam fuper juílis

l.107.

Pofltulatum.

Nil malix Poüulandum ab altero

]11.907.n.

Pcenitentia Theodo(xi

66

llcö?./[llrlz.g

Poten

-M

FEt plerw amque Scrzptmæ $. Locorum.

Potentozt:zs

Pfædzfï'o (v Præiafrxumï

Ümnis gotentatus vita brevis ( Eccl.10.11. ) L 80

Przedicere qum vel quantum pefünt magi vel

n. 6

demon

.1.230:n.36

Potentia

mlatw Pralatus.

Regum exigua

Hs

554-h.120.

Preferre fe nemo debet fzhc.n

9.n

Dei

1,5204. 1F

( vid, omnipotentia, )

Prilaü qualmæs

lögg

ä

Og

ïï

Porentie Dei fymbolum Leo

1538:]6

Prelatorum plurimi damnantur

ll

g

n.6

P

'Solatia circa aarenmm Prælatwms ecuemihaæ

*

ill "O/æ N

Omma po[fum i eo qui me confovtat

li:852.n 57

Pramium. .

Pote[las.

Optimum quod ?

[ Jc4 n 424 La

Humanz poteflatis fragilitas

17" n.0,

i

Iä

f.?. 8

SQlaua cu ca carennam temporahs Potpfïans lll

Premia an Nobilibus ponus i

quam ignobilibus

conferenda 3 ?

u

207&5

lll 70.n.9.

Potus Potatoaf'.

L

Praparátio. ,

Potatorum peena in inferno

ll'änï7

Ammus preparandus

n 068.n.92

Quzftiones de potu

1. 174.n. 96

Cur poft efum acerborum ciborum pONR magis

y

Prajfagium. (v.Predittio. 'ï

fa piat

Pv*vhm a morus varia

(

1.893. pïob

lil. 552-0.110

In potu certando Alexander mortuus

lll 599.

Mxrum de S. Dominico Præfaoxum

hl

r

[s

5

u

n

n.381

io

6

Dele&atio in potu quomodo moderanda 1. 692.

!

X

Præfentm DEI , Chmj?z

$.9.n.2

Fjus veritas 15&()&.1.:1.1. & $.2.n.1. 1. 557,

36 E n

:aT 1559.5.5.11.1,-1.565 $.9.n. T. -

ANoli efJe in conviviis potatorum (Prov.23.20.)1. 874

þü q

Memona

n-7

1557520

Prabenda

Urilitas & fru&us: eJus confiderate

1.556.S.1.

Rite uülrpanda

11:559.n.152

n2 1»,»,9.5.5*:1.5. 1.56 ,S.6.n.2. l. 566.

Pracedere.

5. leqq. .. 538.n.8.

Pracedet in fgm itu 89' virtute Elie .

( Luc.r.17.)

Damnum non conuaeratæ

1 556.S.1.n.15.

/87,11 3

/35752

.HI. 1567&Xonïï

Pracoptum.

9 Juxtas confiderandi eam

5 snnö 1.560.

Hoc ejl praceptum meum , ut. diligatis invicem 1.622.

Sönl

n.4. 1.626,n.5

Unrilitas

1557$2m'7

558.n.16,

Pracipitantia

Li

Dignitas

975

.. 10

Neceffitas

T ypus precipitantice

11.79.$.14.n.5

15381115 lgcmg

J

"raüad

Jucunduas 1.559.5.4.n.20. lgöc.s.g.n.æ. Lcöz,

l. 221,

Non dabimus eis quicquam de ovada

nïolsöönlo

i

n. IO

Fac: tas

l;561.n.9

Pïæde]umtzo

Motnva

1.560.8.6

1.568.n.6

Divinz Prædefmmonn ratio

1

Mccha ad ejus memomam , acquifitionem . &ei *

Prad: /lmatzo

562.8.7

Predefhinationis fignum Panenna

ll. 74 1.n.7

In quo confi(iar hoc exercmum prefentie . H

"Dimor Dei

1.382.n.8

rö.;.æ 3111

Mifericordiz ftudium

1l.350.n.11

olidus modus 1magmand1 prefentiam DEL Il

- Obedientia

1.565.S. Ion 10

56*.5.8.11. .l538.5.8 -

;

Mifericordiz erga defun&bos ftudium 1

h578

Semper ob oculos habenda

53()5 11.n.2

n.£I. ll. 381.n.5

Preíentia Chrifti cogitata medium ad demonis

Præde&matmms fignum an fit cultus B. Virginis

infidias cavendas

1:488.$.7.n. r

!

HE329. q. .

Prafepe.

1

Error de Prædefhmtlone ingeniofe dete&tus 1ll.

Cur Chriftus in præiepm reclinari voluerit

Lss

I-

548.n.98

288(18

Pradicatio

Pradicator

P rafi dium.

Prædxcator eft doCtrine coleftis fator

]. 788

Prefidi loco Imperatoris veftis

lll. 508. n.

n. IO

/

370

Prædiaauo quatenus Leähom facrorum librorum

Prætmta

cedit

11:£55.n.8

De Præterms mordmate triftar non decet m

Pradicatio facerdotalis. precipue tangere debet

44-n.74

Prawvaricatio

ultimum judicii diem

1l.99.n.4

Pravarirantes repumw ommes pectatores ierym

l-

ANeOAON

105.n

Preces

Exinde coepit z] Efus proedicare

1.787.n.4

Prodicate Evangelium

L354-n-7

Preces quomodo cognofcant Santti

D4r

Illi autem grofe£ti groidicaverunt ubique

l, 363

ä

g

n.9

m

J)

€$

y^l

$2

ludex Berum. wemorabilium ,

P((

Presbyter

Profefroms religiofe

ttia caplta

lll. ?.n.10

Quis ?

ï118451n1

Q aeftiones de owdïxembus Academ.

E

Pwmatns Primus. Primitia.

n.9

1

Psfoles

Primatum qui deüderat ; inter fervos Chrifli non

pertinet

l. 50:$.20

Prolis fub aure nomen Patris

i 504 n.344.

Qui voluerit inter vos primus effe ,. erit ve/ier fervus

P:oies [apxentc.r cognita

1:58 ;:oÍ 31.25'7

Proiis numer Oiæ uno partu editze ex empäa & ra.

78n3[

'E10

Enpti fun* x hom&mhus primitia.

1:282,0.3

1.919. probl. 1o. qu

Prnceps. -

. Proni Affa..

Sunt fervanda

Principis quahtates

k 60512115

lll. 593

1I.135.n.2

n.338

Promotio

Prmupum plur mi damnantur

11.7.n.6

Promotiohes .quid impediat

lll. 604.n.424

u

125.0.12

mälpum ornamenrta pnmarla

Principis ulpehus folam defideratus

111.507

. Propago.

0.372

T Yes ;aropagmes t:es adhuc dies fant. ( Gen. 40 12.)

]

-moowt

(

i

l. 8338114

Proyheta.

|

Princeps mundi in me non habct qmcquomz ( joh 14.

39.)

VIOMMT

Zlttendite a fa/f is Propheiis ( Mi latth.7. 7:15.).4.,833.

051ï039n2

Principium.

I principio creavit Dews calum €2 terram (Gm 1.

P. opheta ejus in pecuma

1.358.n.8

äïï

1.)

..1. 861.n.4

N

m

Praba Probatio.

P, opiuatio

In fanitatem elufa

1115 6.n.36 x

P-obationis religioforum ratio

lll. 2.n.9

Conima annos Probauoms conc«.mmma l. 418.

Propinationes interdi&ie a Maxim

. 694

a

9*1)1&

[eqq.

Propofita

Probet. [eipfum homo ,

fic de game &c. 1. 335. $

PrOPofita fua affiduo mutare fgecr».s acedie l

2.n.1

'W[ng

Propofiti non fervati posna

Proreffio divina.

N

Proceffionis perfonarum divin. ratio . 1. 529. $.1

Proprium

n.4

Proceffio publica.

Nihil proprium cenfendum

ll.g

n,76

Proceffionum ratio, caufe &c.

]. 764.n.21

: feqq.

- Profperitas.

Smana c1rca carentnanr xm.ndanæ Profpentatxs

Que cavenda in folemni proceff ione. ll 645.

N

n.27. i(vid. Oratio pwl'm )

1il.206. & L

Providentia D EI.

Procraftinatio Ponitentid

1.873. $

Definitio

1.567.S.1.n.1

Effata Scriprure & SS. Parrum ö.c

I.n.2

Divifio

tbid. n.2

Ms

Exemp!a

1.875.3.3

Atus

ibid.n.3

Qualitas

15706 2.Dn. TX

Motiva ad ejus fugam

1.879.S.5

Media

11.880.8.6

Exiftentia

157 1.8.3.n.1

Utcilitas

P«nitentia neuriquam dxiïerenda

l. 551.n.4

L571.$.3.n.13

ll. 870.S.5.n.1.2.

Ma gmtudo

15&»1 . 9.n.2

Ejus periculum. & damna-

eqq. 115600 158

LxemPla/

1.571.8.4

Poenitentiam differeus confiteri nequit.

L EI2.3.

Motiva providentiz DEI fe Cülnmittendl 1.577,

52. (vid. Poemtentm)

[nI feqq

Dominus prov debit

Symb. Maxim

l574.

-

n. IZ

Proditio.

Cur Chriftus in ultimo cene convivio , folatii

Car Rehgxof precipue in Dei providentia con-

fidant

1.580.n.8

& 1ub1h tempore , Pro&umnem fuam com-

mcmorarlt

1.348.n.3

Fiducie in. Dei Prov1dent1am Jungenda noftra

Profvttus.

COOPGI'?!UO

1.580.n.9. 1.582.n.5

-In providentia Dei feinper acqulefcendum

lil

Dxfcmmen inrer fapientem & Profïmentem ]l.

909.n.9o

u ss

Providentia Dei in vi&u fubminiflrando

ILL

"'lantum profïcles ; quantum tibi vim intuleris l.

54.411!6

136.n.1. 1.334-S.12.n.3

Prowdenua Dei peregmno cuidam fingulariter

Quanitas profe&uum ad PerFe&honem unde me-

exhibita

tienda

l/459.0.13

hx —,;I Ilg

Providentia Deiin filio ad catholicam fidem :c-

P: ofrüio P of jfov.

ducendo

lll. 544.n.607

Providentie divinz mirum fpecimen l]l. 538.

P:ofeffio fplrntuahs quomodo infliruenda 1l. 689

Ser2-n.1

n. 4t

Providentie in. futurum fymbolum formica l,

Confiua ad k'ï cfeffionem edendam attinentia — ].

427. ieqq

31.5.0-n-9

Proxi-

[oN

"-

Et Pk*? 0rzzmzæ Scripturee S. Locmm

/

Proximus.

æä;wäe

Apmam in pfa!terzo 70--;'0;00/L tiouem saeam ( Pf. 48. )

Cum PTOXme agendum utcum fclopeto L145

1789.n.12

FE

Publicanus.

ngmodo in agendo cum Proxxmo Angelos

Alonge j?wns molfbat Eä*c ( Luc.18.13. ) 11.642.

imitari debeamus

ïIO"]&Dng

n.7

Solatia circa diflrattiones - pro faluteé proximi IIF.

Pudmda

20659

Revelabo pudenda tua

1L372.n.21

dXo-toe

Mandavit Deus umcmq u de proximo fuo ( Eccl,

Pudicitia. Pudicus

17. 12. )

1II. 52 r.n.6

Pudicus quis ?

1.262.n

JPrudentia.

adlcma Præmlata

; 13L.523.n.64

Pudicitia cárnis in lilio adumbrata

Quid ?

1..887.S. 1.n.1

L28 n.14.

Divifio

11888.5. 1.n.3

l

( v.Caftitas. S.x.n.1.feqq. )

Actus

ibid.n.4

Gradus

1bid.n.5

Pudor

Imaco

Stuämrum fomes

IL.9or.n.t

Puter.

Pueritia

III.601 n.:;oq.

Quahtas

IL888. $.2. n.1. 1889 $.3. n.r. If

gao$5n111894&8n1

II. oo1.

Problemata de pueritia

1.936

I

.n.ti

F ranmf(.us de Puero JEfu cur it& ch&us

1.324.

.B.IO

Neceffitas !T. 888. $.2

5 H.889 $3- n.6. 1.

E

3945 8. n.. II 895. $.9. n.1. 11901 $.13.

Puem formofiores .non afp1c1end1

115??3.

n.8

n. 6

Utrilitas II. 888. $. 2. n. 1o. Ir: RQ*Q Q 3. 13.

Prudens püeri fatlum & refponfum

IIT. 50 1.

n

N

II. 891.n. 17. 1. 803. $. 8, n. 8.

- 1. 895. $. 9

n. À. IIQgggmnz 1L 902. n.14.

Pueri fePtemms admlranda vita

IlI.551.n.z 1 £

Dignitas

1.889. $.2-n.21. 1L.889. $.3. n.19.

Hiftoria trium puerorum c.xpenfa

283.n.8

A. 891 m.2T. 11895 $.8. n.1o. 1L.395. $.9.

Applicata ad ab(tinentiam cibi

L. 18.n. 6.7

ib

iL.902.n.20

Sunt figura vir gamraus

L279.n.7

i

]'ucundxtas

I. 895. $. 9. n. 4. Il. 902, ni23

LE E

Exun Pla

1I.890.$. 5.feqq.

Motuva

II. 805.

".

JAcipe pherum €9. fuge in Zgyptum.| (Matth. 2. 13.)

Med:a

11.395.8.10

Isogng

Securitás

1180559115

szgnæ

Differentia prudennæ vere a falfa IL 896. $. 1

Ad pugnam fpiritualem aniuens memoria infer-

n.r

nl

d

IL.11.$.17.n.1

Officia ejus & recfïuf' tà

ibid.n.2?.feqq.

Ne pugnetu conira minimam

( 2. Par. 18. 30. ) I.

Ejus defe&tus per obedientiam fupplendus li,

155..4

898.n.6

/

Pul. hritudo.

IISOQQHM

Éam tria corrumpunt

IL817.n.12

Propmetates

Regul:e pro acquirenda péritia & dexteritate. in

Corporis argumentum converfionis

Iln37

primariis prudentiz achibus -

11.898.n.7

Fauex attentius , oculis non examinanda

1583

Quomodo diícenda a filiis fæcuh

lI 9oo.n.8

n. 6

n.Ó

Miraculofe adempta & reftituta

11T.558.n.15t

à ferpente

Sex precepta prudentie ]I. goo n,5. tria alia II,

Animze in quo confiftat , & quomodo anima

Qor.n.9

ornanda

Lz24.n.11. (vid.Forma. )

Prudenua heroice 1nqemofa

1.161:n.49

Prudenummus ommum ammantlum cur homo

LE E

fit

I()g() pr.7

Quam pulchra es €9c

( Cant.4. ) ïïsosn*!

Prudentia & charitas facit, ut fimus omnium na-

Fulthre funt gena tuz. , €9c.

. 38. n. 3

tionum

L145.n.4

Tota pulchra es

amica'mea. ( Cant.4. 7. ) I. . 813.

n.5. 1I.817.n.12. 11014n2

Ád prudentiam dcquzrendam conducunt hiftorie

Fulti

111.529.0.6

Miferos Prudentia prima relinquit 1.652. n. 59

In manu exclufi

H 539.n.43

Prudentes virgines , aptate veftras lampad:s

!

Dulmo.

818.n.I

Pulmonum ufus & munia

1.904.n. r4.

WXGN GE

1b1d

Problemata de Pu mone

la

Poffidete prudentiam , &c, (Prov 445 ) IH.gor

P

hn

Qm tetigerit vos , taugit pupzllam oculi , (Zach 8.)

Prudentes 'vzrg acceperunt oleum €9c, (Matth..25.

IIl 105.n.4.

4-)

11.608.n.3

Purgatzo.

Pfalmus Pfalterium

Dubia circa viam purgativam

L644.8.2

Purgatorium.,

II 846. n. 7

Ejus eü"enna & exiflentia probata:

II. 91o,

ï

Pfalmi graduum quindecim

Pfalmi quingue Mariani

l. 1000. R. 119

. I, & 911.S.2.n. 1, & $.3.n.1,

m 2

1L.913.

Index Rer ux) memor. abzl;zzm ;

II. o13. $. E n d. d 024. S.10. n.1. II. 027

Ponas Purgatoru mmuentes virtutes

II. 100;

*

n.19

G-11. n.1. 1L.928; S.12. n.1. II.931. $.13.n.r.

II 379 $. 9. n. 1

Purificatio Maria.

RI E Eu gl dl

Caufze

1I.917.n.28. feqq.

Quæüxones de Purificationis Fefto

1. 201

Divifio

. I.grr:G. r n.6icn.2

$- 5

Puritas

Qualitas : 11.012. $.2. n.11. & $.3. n.4. HI. 914.

n,7. 1l 922.5.7.11.1. 11.928.S.12..n.1. 1L.931.

Anaehca que

1.279.n.7

.I3:n.5

Puriratis fymbolum columba

II, 776. $

Diuturnitas

n

I

II9^1n66 Iqug,ggng

Gravitas pene — II. 922.,

$.8. h.r.

1L.923. $.'8

Puf lla,mmztas

n.1.2. 1L.381. n.7. & 382,n.12

Myrothecion in cafu pufillanimitatis

1.836.$

Unde illa grav1tas oriatur

1I.924.S. 10.n.4

j

I3.n.19

Ponarum in eo diverfitas

gf/

1I.910.

I.1.4.

Puf illus.,

Quinam in illo torqueantur

ibid,n.3

V'idele , we contemnatis umum ex his pufilis .T. 1 10.

Exempla

1L.913.$.5.feqq:

Ungrli

Motiva ad illud timendum

1I.922,$.8

Q.

Media ad purgatorii ponam fugiendam aut mi-

nuendam II. 923. $. 9. II. 927. n. 4. 1I. 928.

Quadragefima

|

n.6. 1I.378.n.12

Quzftiones de quadragefima

- 1.292.$.6

Medla ad enimas in purgatorio juvandas 11.585.

n.T3. 1137952

Quadragefimahs abfünenüa

La $ n db

p

Facxhtas mcurrend1 penam Purgatom lL 923;

17.$.12.n.1

.8.n.4

Quadragefimse tempore málo more bacchana-

la celebrantur

1.190.$.7.n.t

Difficultas exeundL é Purgatono

H. 923 .8

n. 4

Quid Deo gratiffimum in quadragefima . facien-

Quoniodo falutaris tirnor hujus penz conc1p1en-

dum

I.57.S. 15.n.

1

dus

j

Quadrans,

1L.924.S: 10.n.2

Sohdus modus Purgatormm evitandi

1L.924.

Donec veddiderit noviffimum quadrantem

Il. 384

Slong 11,927.n.5

n. 6

Cur a Deo decretum

1I.925.n.5

Quadvupes

IL.656.n 25

Ananimz purgantes vere per rotas & alia cru-

Quadrupedum admiranda

delitatis inftrumenta torqueantur .

II 025;

Quarere.

Al

n. 6

de quaritis ?

IIQSUI

Caufe , ob quas pena damni tam gravis accidat

Quaretis me , &? non iwvenietis

]. 231. n. 46

]

purgantibus animabus.

1LI.925.n.7

Quajftio.

II.

An anime pufgantes omims folatii & gaudii ex-

Án euam in mf"s.rno quæfhones moveantur

pertes z

1I.926.n.8

b

h:

8.n.18

ï

Quies.

Cur purgatorium fi ngulari ftudio declinaudum

J1I.36.n:3

11.927.$.1 1.n.23

Vera quid * ? quomodo obtineatur

Àn re&e faciat , qui omnem farisfa&tionem five

Vera quies non Pofï detur ante perfe Gionem

in vita a fe 1Pf0 obvenientem , five po& mor-

11893&31004

1I.139.S.10

tem ab . aliis tranícriptam. ammabus purgan-

Quies pie & feduib laborantium

DZ

tübus tranfcribit

IIL.341.q.17

Án anime purgantes orare poffint pro viventi-

Ad quletem animi facxt oculorum cuftodia J

us

504:5.9.h.9

11L.346.q.22

Àn animás purgantes invocare liceat

IlI. 347.

Fecit nos Dominus ad fe , & mqwetum eít cor

.2

noftrum , donec requiefcat in eo

l. 133.

Án fuffragia ammabus Purgannbus infallibiliter

n. 3

rofint

7'7**'

.11.349.q.24

AÀn fcaPulana & fodahtates certam falutem &

Vemte &j fub umbra mea. vequiefcite (Jud Q. 5.)

erbrevem — in purgatorio moram fpóndere

l. 71. n.6

11..367.3.43

ANon inveniens reqmem dicit , vevertar &c. ( Luc.

pofi" int

Quomodo animz educantur e purgatoiio Il,

I1,24.)

1L817.n.14

384.n.5. 1.379,$.2

Dile&tio heroica purgantium animárum l. 154.

Qumqua cefimms, Qumquagef ima.

n.I8

lequagef imus numerus eft numerus Jubilei

Quæfhoues varie de purgatorio ejusque ponnis

1.306.8.2

,l.315.$.22

Cur in Dominica qumquagef' ime ecclefia faciat

Oratio Land pergn pro animabus in purgatorio

mentionem PafT ionis Chrifli

l. 195.

n.7

1..385.n.9

An contra chariratem erga felpfum peceet , qui

Quis ?

fua merita ammabus donetin purgatorio .

Tu quis ey ?

(Job.1.20.)

1.333:S.12.n.2

649.n.38

(X

Quz anime prius e purgatorio liberande 1. 649.

Qiio

i. 40

Quo vadis ?

(Job.16.5.)

1L482.n.6

&

Ri pleror zzmgzze Smpturæ $. Lacomm

P

Regnum cælorum alii rapiunt, alii mercantur,

furantur ali ; alii compelluntur

I. 205.

Rachet,

n.19

Rachelis mwdla erpa fcecunditatem forons non

condemnatur

Cur beatitudo eterna vocetur Regnum 1. 73.

11.42. $. 1.n.1

n.ri

Rahab

WHORGR

Memor ero Rahab

11.358.n.2

Aana

Quarite primum vegnum. Dei 6c. ( Matth 6. 33. )

III../256. n. 4.

l u155.Hn. 22.

L. 220.

Rana diabolus marinus

1.138.n.10

n

Splrltus tres ummundi in mOdle ranarum exeui

Zdveniat regnum tuum

tes ex ore draconis quid ?

I.161.n.11

L.489.$ 7.n.9

Nji (fä(:l WA

ut ]oow'uulz , fegnum colorum E2c,

iï apina,

(Matrth.r1.3.) .

IL : 44.$.9.n.2

Rapere regnum celorum quld 3

1205

Regnum calorum vim patitur. &8. ( Matth. r1.12.)

n.19

11.508. n7 1.671. n.25. 1136 n.2. HI. 155.

Ut raperent. eum (Chmfcum ; ih Regem corona-

i5 D

turl)

h0s N

Non. eft Pegamm Dez czbus €? efra, €9c

IIl 39.

Pnïw

n,27

Rauoms quatuor atCtus in aorend1s

1121058

Simile eft Regm;m Dei gmno ff naqozs (Matth. r 3.2 1.)

n.Ó

. IlL.430.n.4.

Rationem reddendam ii ]udlcm extremo negans

I

ILS8.n.21

Non regnet pecmtum im veftro. wortali corpore

a diabolo abrePtus

Qo.n.4. L402.6.8.n.12

Quatuor claffes rerum, de quibus olim ratio red-

Omne reguum dwzfum contra fe &8c, (Matth 12.

denda

1I.96.n.13

1.636.n.3

Ratwnale

d5

Oflendit illi omnia vegna orbzs im momento ( Luc. 4. )

Cur in Rationali Aaronis non etiam Adamas re-

I'zznq 1.74.n,.16

PCI'IUS

Ill.1c6.n.11

* Regula.

A* 36*

Regulie ordmum quid fibi velint

TIT.2,n.1 z

Redde vationem . villicationis tuz (Luc.16.2. ) I.

Regularum obfervatio procuranda quomodo I.

69.S.12.n.4. 1859113

644-0.15

Robellis.

Regulæ Parnculans ratio

TL 14.S.10.n.z

Rebelies puniti & exemplum

IH. 596. n.

Relapfus.

364.

Relapfus cavendus

111.569.n.194.

Recwaiza

Confihum Cifca recreationem m?ntuendam [

Relapfus ad peccata d1ch1hs cura

1279.

n.14

432- P. 49

An relapfus in imperfeQiones arguat nullum

Ad recreandum ad animum & corpus conducere

1648.n.31

hiftorias

profe&tum in Perfe&wne

Relaxatio,

Ill.530.n.11

Re&'us

Relaxationi an: , & quoniodo tempus unhter im-

Inveni quod fecerit Deus hominem ve&um. (Eccl. 7. )

Pendendum

III. 308.5.5.6

1.123.n.4

KReliflio,

Kedemptio

Rehnquere ormnia quid.

1.645.n.9

Cur & quomodc Chriftus a Patre derelidlus l.

Redemptionis béneficio amorem noflrum fpe-

cialiter fibi vendicat. Deus

1.249:n.12

WORO

300.4.9.10

Redemptio animz vix intra triginta annos ebfo-

luta , refurreäho fiet in momento

L.130.

Ecte wos weliquimus ommia (Matth. 19. 25. ) Ir.

n. 14

5750.24

Redempuonem noftrum cur Pater æternus a Ft-

Religio. Religiofus.

lio confummari voluerit

Religionis ]ucunditas cur abfcondlta L 841. 5

A

«57 121

TIIOn.S

DO

Rehgmms ftudium an Prlmas teneat in republ.

Noli timere quia vedemi te

(1[.43. 1. ) L279

Ill. 70. n. 5

n, O

Rehgm heroica

L.162 .D.50

Stio , quod Redemptor mzus vivit &$c.

(Jüb 19.

Religionum non mend1cant1um commoda & in-

25-)

11182&1114,

commoda

11L474,n.8

Reginà.

Mendicantium

11.475.n.9

"«flitit Regma a dextris tuis. (Pf.44.10. ) 1.631.$.

Religionis puritatem. confervandi ftudium po-

15.n.10

nas PUI'g&ïOTll minuens

1. 109.n.19

Regnum.

Propofii relieionem ingrediendi executio non

1.67.n.3

differenda

L417.n.:5

Regnomm mutabilitas &c.

Regni ambitio

1.61.n.22.1eqq

Quomodo propofitum religionem ingrediendi

De Regno pulchra lis

Ill 575. n. 234

rite exequendum

1.418.n.17

Ill 60.$.5

Religionis ingreffus medium ad beatam mortein

De Regno quæfhones

Regendi alios optimum inflrumentum maníue-

11.478.n.162

tudo

11.239.$.9.n.4.

An mox ab ingreffu in relgionem fumma per-

11.68..1.n.8

fe&io fectanda

1644.n. 13

Regsre ars arnum

Non

m

"

| »Inde.x" ]?ermk »üzwfm*abzflzfum ;

li. 569.n.192

Non iagreffus in religionem fed novuü cor gau-

i

Reliquiarum falutarig poxffa'tio

T1I. 562;,

dium excitat

L671.5.27 .

SS. Reliquiarum vifitatio premuata

n.166

Confilia circa vitam religiofe perfeQioni con-

p

formem

L419.n.t

—Reïiquïæ S. Martiälis captivos liþerant 1.

53T*

n. 36

In reïigione bene vivitur & bene moritur Il

4854 —

Reliquiarum ufus in mortis hora : 1,475.n.146

Religioforum doius quid ?

1.253.S.12.n.1

Reliquias eruendi /fïngularis gratia

Ill. 544.

L25.S.1

n. 99

Religiofos averfari fpecies Xacediæ

n.Ó

ie I

.224-

Rdliquias inþonorare fp&ciäs þlasphem

- S.r.n.6

Reliziofis cu? Plus 'infidiemþ' demon quam fzcu-

Remiffio.

laribus

L.491.n.10

Solatig pro religiofis lll 203. $. 1.feqq. !l. 20 5.

Remiffio pe'c*catoxrum V. peccatum.

OE Vzde Ordo. )

Remiffionis modus triplex

1.598.$.10.2.2

ib a

At

Religiofus Siatus,

Deus femper paratus ad ignoi;'ceïndgm I.505.

n.3

Definitio

lil 5 j.n.X

ré-

Divifio

:

.Hl r.S. r.n.3

Cus»præcipua"Dei & hominum fimilitudo in

Ritus

1ll.2.n.7.feqq.

miffione injuriarum confiftar

1.601.n.6

Re mifïïon,;s*" facilitas

Qualitas .1ll.3. Sznl L4. $.3. n.r. 10.7. $.4.

1.600.$.1 La

n.1; lll.ro. $.7. n.1. Hl 18, $.11. n.4. & $.12.

n. I

*

Urilitas lll. 4. $.2. n. i2. lll 5. i. 15X ill. 7. $. 4.

Non vemittetur ei neque in lat fa;mlo Eic;

I 2 34;

n.9. lll.8.n.7. lll.19.n.12

n. 4.

Réinotus.

Neceffitas — lll. 3. n. 21. & p. 4. n. 3o.. M. 5:

n. 10

I-. 8 69 .

Nifi quis enatus fuerit &c, ( Luc. ; 3.3.) 1

n. IO

Jucunditas 1ll. 4.

$. 2. n. 3o. lll, 6.n. 3o. lll 7.-

6.n. ro. lll.

Renes; ,

$. 4- n. 15. lll. 8.n. 15.7 lll. 9. $.

1I.$.7.n.19

Renes ] eorum Íitus, naturà

- 1.909.n.28

Fceöunäfitas'

11.4,$.2.n.31 -

Go

JEquitas.

£

[

lil.19.n.io

Dignitas 1ll. 6.n.25.

.7. S.4. n.21.. 1ll.8. n.13.

Exue vir &?c venép éjus actinBli, aujo obryaó

11.9.$.6,n.8. 1ll.19.n.16

( Dan. 10. 5.)

1.26 1.n.16

111.6.n.36. lll.11.$.7.n.24

Aenovatio.

Facilit'as

Renovatio quotidiana ufurpata ; "II'L 574-n.231

N ocatio

111,7.$. 5.n.r. 1ll.9.$.6.n.x

Confilium circa renevaticncm Ípiritus inftituen-

Diverfitas

1. 11.5.7.n.22

»

Comparatur martyrió

-- Hl 17.n.2

. dam

L43 t.n 4.6

— Edu&ioni ex /Egypto "

lll'& 17 -n. 3

'-Renovaïib votoru

m quomodo inficuenda I

Mll.rg.S.ri.n.5

;:672.n.31

Cum paradifo colefti:

11.7.8.5

1.673.n.33

ExemPIa

Ej us eH'e&gs

Motva .,ad re

ligiofum flatnin | ample&endum.

— HLir. S.8

Ren?uqmz'ni jpirïtu Wentis vefira E9c.. (Eph.4.23. )

É

H.Sög.n-.ï

Meäia ad eum d;gngä ariple&en

lil. 16. $. 10. n, 6

— Renunciatio,

Renünciátio fatanz in bapt.

I 1:985 I.niÓ

Quznam requirantur ad flatum religiofum l.

Renunciatio i. e. rnortificatió -

Il. 493. $. 1.

I4.S.10.Dn.E -

n,I

es modi lll,

VocationiS—ad ftatum religiofum. tr

14,5-10.n.2

R £ Pe ti—'tio:,

modus ibid.

Rtepïet'endaread. fz

Iï.go(».mzj(;

Solidus vocatione;r'n! haric iüqgii*e'ndi

n.3

E

Modus exequendi

M

ibid.n.4

Refignatio m Divinam Pol.

[e)

Verus Sp7 ritus S. pe

us ejus in quo

cónfiftat

Quid?

- JMI.20..1.n.1. 1.162.n.51.52

1ll.15.n.5

Divifio

Ill 20.$. 1.n.2

- ll.16.S. r1.n.i

Attus

ibid.n.3

Vita reliigioforunix crüx eft

Gradus .

ibid.n.g

FruGus uniratis religioforum

IIl.18.$. 1 1.n.6.

re debet lll.

Qualitas — lll, 20. 6.2. n.1. feqq. Ill.21. $.3. n.1.

'Tria religiofus ad monafterium affer

18.$.12.n.5

- 11.22.$.4.

n.1. 11l,23.5.5.n,1. 1.25.S.nr.

Räigiofi flatus commoda & iàcommoda in ge-

- ML.26.$.8.n.r. 1l,13.$.13.n.1

'nere & in fpecie

11l.474.n.48

Neceflitas

lll. 21. $. 2. n. 13. 1ll. 23. 4 n.3

Religiofus ftatus tripücäter confideratus

ll. 495.

. M.26. $.8. n.11. .1.27. $.9. n.2. 1133 $.12.

n.3f'

.IO.l.I

An qüi ad flatuin religiofum amþle&enäum fti-

Utilitas lll. 21. $. 2. n. 16; 1ll. 22. n.12. 1ll. 23.

igere pof-

$.4. n.4-. 11l.24. n.2 1. 11.27. $.8. n.14. 11l.27.

fit

mulos fenut , fine peccato illos negl

0. m3. 11,32-n: 16

.l.gz.n.s

]11.22. n.16. 1ll.24

Räliquæ;

Dignitas lil-. 21. $.2. n. 22.

11.537,8.35

2.0.25

Relique ymiräþiliter excepte

n,27. lll.zy.s.g.n.;;. lll.3

/Equi,

X

z

Et pleæ mquze Scr Zþtm/ct' $. Læorzzm

Quid ?

111

BÉ

thmtas IT 21. S 2.n.25. III. 22.n. 5 1126 6.8.

798

: 1.27.8.9:.1. TIL 2

211 ïAä.

Divifio

* 1b1d n.2

11[

Cir aatm"cantm

jucundïtas U. 2r.

u 27. Hs2 mat.

23

ibid.n. :*;

Veritàs

$- 4.n.6& 1ll. 24.1.29. 11L.27.6.8.n.16. TIL 27.

OSZHI&QQPE Ill. 8 .S.4-n.1.

$.9.n.5. 1IL 32.n.28

& 5.n.I;

——

«'rx((* gïïï

HL23.

m

ermpïa

$-5

Aeq

Qualitas

Qx:) r'aq

Motiva

ÉN

9

Unuiitas cogitate

ä

Aii

äag

Media

T

1U80$Qn?

T

äï

NS.IO

Neceflitas

Ill.g2.5.

6.n.2

I!j

2;27

—

Eft ofmnis doCirine compendium

AU

S Pu itualis

111 (gv 'X:x Z 37

o

n.i

Qnomodo fpiritualiter. cum Chrifto refurgen-

Fundamentum

3ii. 28.S. 11.n.3

: dum

*

)

1182.8.7

ü[

l

1.2

ä

Sohda praxis

Ill2 8&31*1*14

ermpïa

Cd

Refignantes fe voluntáti divinz fimiles ma

riChri-

us poffibilitas. «

.na :

ih

1il.g5 x(

Ll 20.n.6

jus fpe nos ad perfe&:enem femper majorem

Chrifto ipfi

eïc1temus

jj

IIL2 r.$. 12.n.8

111.82.8.6..3

Cynocephzlo

11I.52..24

Duplex graria refurre&ïoms ; quam Chiiftus fuze

Neaïe&æ pena

1I.51.8. zqaid

nobis. rc.iurre&lone procuravit 1ll. 82 (x 7.n.2

Do&nna &.fundamenta ad veram

Sol—atmm ex nofua & Chrüfü miurra&wne A.

*

refignatio-

nem obtlnLnuam Pertmenua

d$7n4

IiIL. 24. S.1

d

Cq]

Curin hac die evür*m lum

Il 835. y 7,0.5

Ejus facilitas , f' implicitas &c.

III.56.n.7

Refurccétionem négans a (hubolo abreprus. 1l 8.

y

Via ad perfettam voluntatis conformitatem cum

n.2r

divina perveniendi

11L37.85.3.m 15

Rcfuru*em PQ& mortem pæmtenuam agens h ,,

Eft beatitudo

n.26.&

IIL 2 6.n 27

9

Calitus approbata

1. 163.n.53

De rcfvrr:.&mnp Chrifti qüæ(huäc la.

l

w*

Refignatio voluntans in mortis hora

1.475.n.

p

A CL

ntur refurreCtionem (hläi

"149

Cur muhet es jub

x

Refignatio fui Perfe&a medium ad amorem fui

dii«c Jpuits

IHCULJLQ

r fgnn *A

exuendum

L.87.$.9.n.2

Cu*c Petro

1.304 q II

Cur RefurreGio mortuorum fatla in morte

Kefolutio

- Chrifü

13(,9?(;!7

Refolutio feria commendata

11.906.n.56

Cur Chriftus nOfït refurrecti lionem non

Wefï arus

cum CthïPU s

ï(*f*)fänz

RefpeEtus.

Cur fiius Dei non ftstim a. refurreQione àd Pa-

Deponendus

11.907.n.70

tris aexteram aícenderit

U. IO2.n '74.

Humanus eft Chrifli & Dei defpectus

I. 669

*

6. 21

Refufcitatio. .

Kefpiratio,

Refufutatloms Ldzau Jairi ïïhæ füi N initice

P

i :

ll

Ut contingat

1.004.n.14.

myfteria

Probl. de refpxrauone

]:2714.n:38

Rete..

auö

Aefponfio.

Simon. Petrus. traxit rete ia terram . (] Toen.21.11 )

Reüoonde ftulto femndum fiuititiam fuam (Prov.27.)

i' AL r(i g IO.h. 7

]l.251.n.E

lu verbo tuo laxabo rete. ( Luc.3. s.

] 'ï*"äz

ÀVe refpondeas fluíto ]uxta /h'ltztmm fuam (Prov.26.

Ul

/903

qunz

/

Reotributio.

24

Refpondens autem alter increpabat ewn — ( Luc.)

Ret; elme illis , qwomano ii tibi

( Eccl

ll.

l. 523.n.3

58.n.6

Y

Refpublica

de vety zlmam Domino pro ommnibus ££.

l. 237

Quid ?

Ill. 56.S.1.n.

n.IO

Divifio

ibid. n. 3

Reveventia

N

Queftiones de ortu. & progreffu ejus

lll. 56

Reverentiam hlpemmmus exhibere a£ius obe-

Qignhæ

1.525.n.5

Quzíliones de confervatione. Reip

lll. 66

Rcvexenua Precept 'ori & idolo exhibiua. 1ll. 598.

x

n. 077

De regente rempubhcam

111.69.8.2

Rever /"'o

Refpublica florentifima que ?

]:223.n.17

Rwevtere, vevertere. Sulamitis (Can.6.1 ) 1 510.

n

Reipublice conflitutio ex horologio colleda — 1l.

3934

Rex. L Vegens

Quid ad reddendam rempubhcam felicem utile

Rezum exigua po: 'entia /

lll. 554.n.129

ac neceffarium

l.710.n.II

Ratà Regls in fubditos benignitas

lll. 586. n.

Labór proprius confert re1pubhcæ

147$I5

8

n. 9

Regis fi'ultltm fapmnter corre&la

]11 584 1.

07;

'Tria in Republica optanda

]ll..573.n.223

Kejlitutio. :

Reaum Gall. HlfP Angl. Lufit. muh L 155

ï;

u

*

Refhtuuo jufte fiat

i

ll I33.n.2

n. 35

——

Rex

n

—

w

Z

- uà

ludex Rerum memor ala lmm

Rex ele£tus , qui primus folem orientem confpe-

Ruhwus

xiflet

L 79.8.14.n.36

Rubus Exod, 6. incarnationis Chrifli figura

I

'71*711 6

:

Regi placere pro. fummo pretio habitum — lil

585.n.282

Rubus ardens, nec confumntus (Exod/5/3..) -

Ad Regis demortui obfequmm occifi

HI. 586

gura confummate vir :,xmrans

I07c;

n.284

Cur Deusin rubo, non in alia arbore, Mofi ap-

De Regibus queftiones

1I.60.$.5

parere voluerit , & moraleinde L. 217.n.6.

Rex p]fïor

11T. 574.n.22

IL511.n.8.9

Canis Rex conftitutus

Ill.601:n.406.

— Rugitus.

Chriftus Rex fieri noluit , ad crucem fponre ivit

Rugiebam a gemitu cordis mei .P£.71.) L.38 r.n.$

I. 65.S.9.n.1

Ruminatio.

Quzftiones de fa&o 'Trium Regum 1. 290.$.4.5

Omne quod ruminat in pcconbus comedetis II

Il. 69.$.2

Qu:efliones de Regenre rempubl

157.n.7. Il.£60.n.2

Regentis laus unde petenda

I1.584.n.273

h

L

Regentis qualitares

L. 69.S.12.n.5

Rano gravis a regnantibus olim danda T. 70.n.8.

Sablxmum

ANOGEGK

169511n6$£2n4

Sabban fan&ificatio L. : 31.n.12. (vide Fc jia)

Sactus.

ISi,vere me — Fegem conflituitis ,. fub umbra mena ve

L]

[

Saccorum Feftum apud Perfas, IL 52

SIun']

qmefczte (J ud.9.)

Iöyn

FKihinoceros.

In ore fam fmtrzs minimi ponatw Sayp'ws ( Gen.

Nufquid volet Rhinoceros jevwre tibi (Job.34.) IL

358.n.6

482:2.23

39-)

X

Socer

Jus

S.lqras res inhonora: e blaiphemla !þeuec

Rifum attinentia problemata .

1. 921

Qïnö

I. 003.n.13

Rifum Provenne a diaphr aamate

Angeli affitunt Sm.ere'ot* facrum facienti L. 100.

Rlius 1mmod1cus modefliz adverfatur li. 392.S.

Saceráos.

n.7Oo

A

9.n.2

de ?

IIL.84. . 1.n. 1

Rldente Sara & Abraham , ;cur folam Saram Aa-

Divifio

ILISAS!DZ

gelus rePrehendel it

V. rr9.n.1o

ACGus& officia

ibid.n.3

Rlcheula verba quousque licita

IT. 182.n.14

Quahtas IIL. 84.$.2.n.1. 111. 86.$.3.n.1. L. 88.$.

Solatia c1rca derifum

II 215.S.11

OM ON

4.n.1, IIJ. 92.5.8..11.1. AE 104.S.13.0m: 1. TIL

[

107.$.14.n.1

AY wdebam cum fervo. meo ,

non credebat

IIT. 383

Utilitas IIT. 85 n.21. III. 86.?.3.:1.1*2. IIE-.95.m,18

n

thus

Dignitas & eftimatio IIL8 5.n.2 5.11.9 7.$. 3.n.17.

IlI. 89.$.4.n.5. & $.5.n. 1. IIT. 93.n.21. HIT. 94.

In ritus facros blafphemie punitz

1.228.n.39

hod U IugSIonnï

JM. 106.n.13. IIT.

Fixa.

1.75.0.4. ^ (lfue chordm )

107.S. r£ n.16

Rixa qi id ?

Rolmr

Aïqultae honoris ei elhlbltl IIT. 87 n.29. 1. Q4.n.3

Fuga Sacerdotu

Ill.oo n.2o

Roboris inuifitat; hominum exemp! a, & caufa

Ne(.eiïuas

IIL03.n.15.11L.04.n.2

1.918.pr.7

AKRos

Jucunditas

Iil.108:$. 14 n 12

Arduitas

II 04.n.4.

Mare quoque ros jacuit

L348.n.6

Gravitas

II.I(.;n;

SSicut Ros Hermon , qui deftendit. &c

( Pf135:) ;

1.306.4.4.

' Malus 11L.85.n.37. IIL.38.n.53. II. Qr.n:22. 1HI.

93.n.22. IIL107.6.13.n.14

Kofa.

Exempla

IIT.$9.$.5.6.7

Spinz in 1ofas converfze

11.537.n.34

Rofz hierichuntine natura

1.259.$.13.n.4

Motiva ad facerdotium digne fufcipiendum &

confervandnm

11I.94.$.9. II 103.n.5

Dominica Rofarum , 1. c. Latare

I. 293.n.7

Motiva ad eos honorandos & amandos

IlL 94.

KRofarvium.

n. 6

Rofaria in B, Virg. honorem attente recitanda J

Media ad facerdotalem dwmtatem &digne fufti-

907.n.57

nendam

IIL.96.$.10

Rofarium quinque vulnerum commendatum 1II.

Offiaa

^1bid.

Nl i f

Sacerdotum potefias amthT ma

U. 94.n.6

Q:omodo orandum

III. 501.n.5

Proprietates & attributas

ibid. tot

Rofarium mortis recitare medium ad. beate ob-

Afcetica de eorum vocatione TIT.98.S. 1 1.n.1.feqq

eundum

1.478.n.165 .

'Tria inftrumenta facerdoti neceffaria III. 98.n.5

Rofirum.

Virtutes abs eo requitæ

IlI.99.n.5

Rof'crorum avium meteria

I, 890.n.6

Quid corona capitis in facerdote fignet IlI.102.

Rota.

n.6

IIL. 102.n

Deus meus pone il'os ut rotas

1.67.n.3

Preparatio ad facerdouum

Ruben,-

Cur fpecialiter venerandi

Ill roo.n1ro

Cur fumma continentia & caflitas in facerdotibus

Fili Ruben & Gad ulterius progredi nolentes,

exemplar acedioforum

l. 40.9

re qulratur

Ill 102.n.9

Gur

&

E p!emr Utque Scri zp urec $. Lam um.

Cur eorum vitia a pm atis perfoms diffimulanda

& tegenda

IIL 102.n.r1

Unlitas IIT. 108 $.2.n:9. TII.110. n.9. II 11

n.17. Ill 123.$. 7. n. 4. &$. 8. n.2. III. 129

Sacerdotes comparati fali III, 103. n. 4. Jofepho

. I3. n. Io

IlI. 154.n.9

Dlgmtas&PræHanua IlI. 109. $. 2. n. 13. Ill

9

Status facerdotalis luci comparatus

. lll.103

N

N

I11.1.21. IIL123. $.7. n,6, Ill 124. $.8.n.3

1IL127.n.2

Sacerdos vita & exempïo docere debet

188

Necefï'ms AII. 110. $.3. n. 7 1.123. 9- 8 0. Y

n.Io

Echacn

III. 129 $. 13. n. 9

Sacezwna facrum facientis f'p endor

L.100.70

- Hl.125.n.3

Quidain intrepide peitilenri evchan(ham 1mper-

Le&la

III 118.n.38

tit

I.182.n.10

Audita

* HE118.n.43

Saceidums in procuranda animarüm falute medi-

Sacrificii hujus minifterium

CoS in mtemur

Exempla

- HL120.n.55

Sacerdos

1L:327

I, 1 12.$.5.n.1.feqq.

ex religiofis turcis adfcmptus .Hi.

Pone indigne facrificantium

TII. 12 1.n.65

564.n.176

Ejus muluplex fru&tus

Fru&tus auditionis miffze

IlI.127.n.5.6

Saceldetes celebrantes facra illudens Pumtus l.

I1I. 127.n.6

228.n.29

Omnis 'chhüenna & atterite audlenda

Hlt157

Sacerdotem mendacii mf' mulantis & inter pocu-

n..

la tradueenuo pena

IIanx

LO I

Adumbmtur Pane fubcmenceo Gedeoms III

l2912

Iie ojiemizfe vos facerdotibus .. ( Luc. 17 IA. Y 4

Monva '1d eam celebrandam

I.123.$.8

085 nJ. II ;')[ ).n 5

Media

Intulerunt Sacerdotæs arcam faderis &c. ( 3. Reg.

Difcrimen inter facuficmm crucis & miífze

IIL 124.$.9

T.

8.6.)

1.1017.n.16

125.n.2

Tu es WSacerdos . fecundum owlmem J?lelchz/edech

[i

Ad CJUS obiauonem fumma requlrltur purltas

(Pí.109.4.):

; ll.127.n.3

Sacerdos ejus in mercede

III. 125.n,4.

Sacerdotium.

1.558.n.8

Reverentia qua adminiftrandum

ii

II 125.n.5

IlI.126.n.8

Cur ad Prænuncmndum fummum facerdotium

Quantum illi dematur , fi pez malum facerdotem

Aaronis Deus virga florefcente ufus

l. 72

offeratur

IIl. 125.n.6

n.8

Finis & Ícopus ob quem a Chriflo inflitutum

Sacerdotium ambit Rex Travancoris ,

dignita-

- IiL.126.n.7

tem ejus invidens Brachmanibus

I. 64

Sohdus modus illud adnun1f'crand1

IIL 126.n.8

1Oo

Modus apphcandl

III,126.n.9

Sacerdotii commoda & . incommoda

lll 473

Comparatur teftamento III. 126. $. 11. n. r. cum

N

113

iacnfï cio Melchifedech.

IIl.127.n.3

Sm:mmmtum

Omnes fines. & excellentias veterum facrificio-

rum continet

Sacramenta 1nh0nora1e fPemes blasphenuæ I

I:157.0.2

- 224.S.1.n.6

Similitudo facrificii eruenti & incruenti

Ill.127

Sacramenta chaboh bacchanalia

II()DDS

An facramentalia extergendi vim venialia ha-

n.4

'Olim. longior mifífa , tandem abb1ev1ata ,cur&

beant ex opere operato

III. 365 44

a quibus

II.128.0.5

.Sam]ïm»'fn

Abufus a $. Aug, aboliti

UEi126,

.12.0,5

Sacrificiorum in quavis lege inflitutorum necef- —

De eJus Prohxnate querentes confufi

fitas

Y

li. 129

TIL. 124.$.10.n.t

$. 12.n.6

Cur Deus facrificium Cam repudiaverit Il, 883

Eorum damnum

ibid. n ?

n 8

Sacrilogium. — Sacrilegus.

"R

. Quarenus fpecies lusuriz ?

IL197.$.1.n.2

KEamus €2 facvificemus Domino

( Ex. 5 zf) III

Sacniegls Íe 1mm1£cetd1abolus ; & animam unius

127.n.5

emxt

IL8.n.21

Volumame Jacrificabo tibi / Domine . &c.

( Pi. 53

Sæmlares.

$.

III. 127.n.6

Solaua pro fecularibus

III.206,c. 2.$.1

Placebit Domino facrificium juda &c, .( Malach.

5Savitia.

3:34)

l. 127 n.2

Sæv1endum none ..H in hominem Dei imaginem

Sacrgïcmm Mifa,

Iï65n11

Quid ?-

ILrog,S.r.n.1 .

Sagztta

Chrl&us ePc ibi Sacerdos , hofha & iacmficmm

Sagltus confizorum Martyrum exempla

1I.287

ibid.s

LE EE

n.4. feqq.

Offertur a Chnfio : eccïefxa , & miniflro ibid

n.4

Sagitta gomtllæ nunquam &c

(3. Reg, 1.24. )

Cur mifífa dicatur

Ilïïoggïns

741.0.3

Divifto

III. 109.$.1.n.6

cjace fag/&am , fagitta falutzs Domini ( 4. Reg.

Veritas — IlI. 112. $. 5. n. r. n. 126. $. r 1. n.1

13. 1

»

IL.64.1.n.2

Qualitas IIT. 109. $.2. n.1.& $.3. n.x. DL 112.$

Elia fagzttæ intra te funt ( 1. Reg. 20. 20.) III.

4n 1 111 irj;d te. 1111235711( I

382.n.8

129.n.I

n

Y

LP

"

Iudex z?emm HeWnmIor abzlzzzm ;

2 dixero puero., ette fagztta &c ( 1. Reg. 20.

Sah.ns aliene cura a Chriílo wmmefzdæa xï

2,)] M 7414.7

Sagitte tum tmnfeunt , 0X tomtrm - &c. ( Pf. 76.

Saluti ahorum quies. propria pü&ponenda ;H

15755112

E

535.n.21I

v. 1())

s

Paraverust fagittas fads n pimwtm

l. 194. $.

Proxmm falus procuratur per obedientiam 1l

IiI.n.I.

'567.n.10

"Turbari. non debemus , fi occafionem non ha--

Sagittari jas.

bemus proximi falutem pxocurandl lll 44-

Sagittam boni quiham ?

1.896.probl.8

0-59

Sagmind.

NCGKOR

Quales herbæ 1

1.402,8.13.n.4

Sal

Hodie falus dommi huic faGia

l 700.n. 20

)

Salutatio

Probl. de fqïc

13[-:h. 2()0

Salis impofitio quid notet in banufme l. 197. $.

Salutare dile&tionis aCctus

158481:13:

J

[

Salutationis Andehcce utilitas & zílimetio

EQD

1

I.n.7

n 60 1.

l.100.n.7

I

x

hus u us

w

"

l

!

xX o-*ow

ss d

—

chqmd cbtuleris /mmf U o fa/e coïvïfaoerges l

629.n.20

Nemznem per wam falutaveritis

H 373 n

C

Vos q/izsfal ferra (Manh.:, 13 ); 1. 786. $. 13

Bm/i" fon.

n.i m 103.D.4

Samfonis robur an in capills laruerit

ï

018

roi

ä

Salamanárá.

m

].712.n.13

5

.H.Hft*tw

An Vere 1n igne vivere queat

Sa»wcz.

ïpjk autem. D E.U S gacis farïfzjïcet UO

&&L (r.

'Eheff. 5.23.)

l127

118

De hbac problemata

1.892.probl.14. feqq.

!

Salive ad aures & nares appoüno n bftpnfmo ;

Gob fan&ificabat eos , dizebzique , me forie pecca-

116751118

UF mt

*

.1.628.n.16

qu1d fignet

Suantiitas.

|

- Salomo.

Ad fan&uatem comPaxandam mirum motnvum

Z

Salomoms de fapxentm Peuuo cur DE O adeó

11.553.n.126

&4

1.924.probl.14

Qua methodo qms certüffime cinffmeque ad

Placuerlt

;ä

Cur Salomonem Deus ad temph fabricam adhi-

an&litatis apicem. pervenire- queat ill.202.8.

buerit

L627.n.13

I"nl:)

Sanäïns,

Salomoneum )uchcmm in prole cognofcenda 1ll.

581,0.257

San&Qum quid ?

L4025.13..4

Ad .SanBus , Snmü.s &c, cor Augufnm palpi-

,ä

Salpa. —

E

Tempore )e]unn & quadragef' imali cibus. prin-

fans

] 04 .. 15

l40

k

CCPS

l.19,n. 12

SanGum fe pütare , quam periculofum ?

. S:Saltatio.

ny

Quzfliuncule de San&tis

1*E7$91

Fius noxa

1.183. n, 11. 118()013

Saltandi licentia vindicara

l.150.n.4

An de fide fit ,. Sanctos canommme 4 Pontificé

M. 583

"effe vere fanttos

hl 241.q.16

Saltanonum fpeäatores non éffe liceat

n. IO

Quomodo & cur faicti 1m1tand1

1. 786. $. 12

1.

/David faltans ante- arcam fattui ed1d1t omni-

bus triumphis füis generofius

ll III.n.

Àn fciant noüras Preces & miferias 1ll. 152. $.

23

l

lII

ibid.

Saltaror fubitanea cenverf' one ad, frügem rédit

Àn poffnt nos ]ware

j

Il. 9..23

An velint. fuccurrere ?

ibid

Comparantur flels lil 151. n.. 5

lll. 154

n. 12

(vide Chorta )

Salvator ,

Salvare

!

ä*k—"&

Galvari hominem res difficilis

K

11.10.39

Salvandorum paucitas

l. 5ir.n.32. ll. 10.

Stio, quis fis , SanBus Dei

1.318.5.12.h.2

n38

Beucdicite. Sautti &2 humiles corde Domino ( Dan.

j

]ll.152.n.r&

i

3.87-)

wï-k

Sau&orüm Cultus.

Natus eft vobis hodie. Salvatm (Luc 2 OT. ) l.

328.n.7

Definitio

l1l.150. $. 1 i. 1

Divifio

ibid.n.2

INon poffum in monte falvmz &c

(Gen 10.29.)

L7.n.7

Attus

ibid.n.4

Salve.

Glorie San&orum. diverfitas 111 150. n. 4. lll.

Annphona

Sualve Resina , recitànda l. roco.

I55.n.10

!

Qualitas San&iorum & eorum cultus lll 132

n: 117

Salus.

/2. f 1. lll 134- $ 3445 E. 1137« 4 i

Quomodo Dominus condefcendat noftre - falun

Ill 145. $. 7. n £. 1ll.157. $. 13. x

l. 290. $. 4. n. 5

Utilitág

Vw

L*

Z

Et pleroru quæ Scr: zptwæ $, Lüz orumt.

Utilitas 11l.133.$.2.0.10. lll. 127.n.40. &5 4.n.5

Media famtatem confervandx

l. 162.n.19

li. 140.n. 14.1Il. 146.8.7.n.8. 1ll. 15

9.n. r 1. 11.94.

Sanitatem ledit acediá

137 10..4

n.I16. Utilitas reverentie Sanätlfhmo exhi-

Plus facienda eft fanitas hatrux

n corporahs j

bite L.l.20.n.19

quam omnes mundi thefauri

144.[1 g

Neceffitas 1ll 1335

1. 12.11l.1 430.0:38. 11..155.

Sapientia,

$..

..

Quid ?.

Dionitas

l 678.n.50. 110025:;,111:

11113452n 13. lil. 146&7

Qumma que?

1l.157.$.0.n.1

* n.I6

Sapxenuæ cradus

1.900.n,5

Tucunditas

M. r

67&3045

Radix fapæcnnæ üimor Domini-

, ll.383.n.9

Veritas

dev n my

l.139.n.11

Saplennam cecleftem acquirit euchar

l

PENS A

E iquitas

H l.145.$.7.n.6

Qnö

ermpia cukus

1ll.13 735&914356

De faplenuæ verz ftudio Eth. Ph:d do&rina ll.

Poenainhonorantium

l141.n.24

Motiva ad eorum cultum

002. . r5.n.1

114 146.$.8

Sapiens per quid cognofcatur

11.79.. 14.n.9

Media

11.147.$.9.n.1

Difcrimen inter fapxentem & proficientem | 1l

ban&mum cultum promovere hiftorias

lll

009.n.00

x

528.n.4

Sapiens non eff adflrictus legibus

1.131.$.9

Fundamenta qulbus totus' SanCtorum cultus &

h

amor 1nmt1tur

11l.147.S.10.n.1

In fapxenrem non cadit injuria

" l.g10.n.09

Quinàm precipue San&i & quo ordine . vene-

Sapientia Dei 1 52 1.$.3.n. 16 ln gubernauonc re

randi

rum

]ll. £47.S.10.n.2

15/

Modus eos honorandi

l

11.147.$.10.1.3.4.5

Sapientie Dei fymbolum aquila

158?:16

lllix 50.S.1 1.n.1

Sapientia beatorum

20391:14.

Quomodo ipfe |Deus San&os honorarit 1ll.

Samentes maturius pueri cur aut vmdes nón

A 50.n.2

fint, aut minus prudentes evadant

l..936.

Cur San&i honorandi lll.1 50.n.3

Cur omnes

AR

probl.a

Sancti fummo amore Profequen(h l. 1525.

»T.D.rO.II

*

Lompenfltm honoris & cultus Sanélis praftiri

Sapfmtm hujus mundi — fiultitia

)f apud. Deun

N

|

11.145.$.6.n.14

(SI.Gox.3. 10

3

l. 678.n.50

Sortmo & cultus

menfítruus San&orum

I

Sapzrnïm occulia 9 |thefaurus ^ abfconditus

?

qua

7.n.26

ulilids ?

(Lu.l 20.32. ) 1. 669.n.20. lll 524,

San&grum cultus optxmus

lf)6^ng

Sanc"torum omnium ll"lVOCd.üO m ,mortis hora

u

Sapientia ædl tcabit fi ibi ofamzmz &c. (Prov 92 )

Il.475.n.143

læwnr

An SanGis facrificium miffe offeratur

h9310

Sapieutis ocul; in cæpzte ejus

( Eccl.2.14.

li.

q.5

8r.

13n4.

X

An fas fït 1 petfonas adhuc viventes , opinione

Cor fapzenm in drvird. (Ecd 10.V.2, )

i. 103.

vulgi fan&tas , uti Sunc]ros privatim coierf.-?

$.14 n.2

19'2.9.0(]15

Proficiebat /apzemza & winte &c.

(Luc:2.55. )

ÍIn Sanciis quæpmm adimiranda Ponus qmm

Á

1.334.n.3. 111.449.n.3

áimitanda

1.786.n.8

V'idete fmtws , quomodo caute amlbuletis , mon quafi

Blafyhamm in San&Gbos punita. 1.228.n.22.p.229.

dnfipientes , [ed quafi fapzentas &c.

ll. gor.

z

n35

D. IO

1

t E AE

Utmam faperent &9 mtellmerent &c. (Deut 32.28.)

Laadcte Dominum im — Sanfüs ejus

llï I*5O n I

Uögnnï

Qmnes. Sanfii 69 Santie Dei intercedite pro ' no-

ZHbfcondifli huzc à fapientibus

1l 157.n.5

11l.152.n.12

bis . ( Làr. OO SS.)

ANon plus fapere , quam oporteà. &c.

(Rom ) ï

d C'/lfïZNS

822

n.9

wal de eo

l. 914

Sapor

Sun

uinem cur Deus edi noluerit

lE41.25

De hoc problemata

1.892.n.8

Sanoumem victimarum cur Deus ante altare pro-

Spiritualis quid ?

HI45$IDI

tun di Jua* rit

1.38.$. 12..2

öavfzyw us.

Sanguis juflitis divine reprzefentativus eft ]

Hgnefï'atls & pudiciie fymbolum 1. 28111 i

554-n.3

Sardonica Herba.

Queíliones de temperamento

Langmneo li.

Hujus vis

1196 n.Io

Iögnzo

Sareptana: l'idua

)

Hiftoria Sareptanz vidue filii expenfa

1.709

JFox fanguinis fratris tuis caiat de terra ad me

n.Ó

(Gen.4.10:)

1.565.n.3

Satanàs

Ad vincendum.

fatanam - arma

efhcaciffima

In fanguine teftamenti emififti vinflos twos de lacu

11.384.n.7

Scriptura S. 1l.160.n.7.. ( ide Daemon.)

Saniia

SeocR

De ejus natura & commodis

111.161.n.

Fade pofi me fatana

Ill. 201.n.9

n

2

;S(!tli *

AC

Index Reruh mgmambilium ;

g

üSraga/üZare.

Satisfattio.

Pars confeffionis

1.375.8.1.6.6 An fcapularia-certam. faluiem & perbrevem in

Ad fadsfathonem pro peccatis optimum , me-

purgatorio moram f*gondere poffix? lll 367.q.

dium vulnera Chrifti

111.408.S.5.n.2

23

111.587.11.

95

Anliceat profeflo pecuniam acci

pere fatisfatlio-

Barba Pfo fcapulari agnita

Scaurus.

nis nomine

! Saturitas.,

11.775.5.11.11.8

Srau pifcis mutuum adjutorium 1l 385.n.13

Scelus.

«

| 'l.Ivg.n'.Io

Caflitatem prodit

Monftrum fceleris ex - faditate facri!eg; & cede

X Aj

- (0f.13.6.)

horrenda corre&tum

: lil*f.pö.,;.ni 177

-äïuxtpz pafua - - faturati funt. &c.

Scientia.

*

1.874-n.9

973-

Humanz vánitas

l. 11.$.7.n.2

F« vobis, qui fatumt? eft &c, (Luc.6.2 )5. 3.

Scientiarum amor heroicus

l, 163.n.54

n1

1.668.n.19

'Szm;.

Scientia cum zelo jangenda .

1.2 ;o.s.

Cur Deus Savlem in Regem ungi vulnerit, quem

qulattium circa dcifï:&lwn fcientie

34

2

reíciebat multa facturum impie 1.583.n.12

fcientia

1.f13'[,r1.9

Hiftoria de Davide Saulem non'interimenre in

Scire Depm fola vera

fpelunca Odollam expenfa lj.248.n.23. 11.249.

Rex prkcepit mihi e semo . [ciat rem , Maþter quans

n.27. cur a tali cede abflinuerit 1.75.n.19

mjjus es a me

11 3;1'Z7nf6

Hiftoria de morte Saglis »gbnüäeratak l. 887.n.

:

20

- Sciniphes.

ducere rï on

/ Scabies.

iSciniphes cur JEgypui maleficii pro

1.402:S. 1 5.n.2

p Potugrmt

Scintilla

Scabiofi & facrificiis pulfi ( Lev.21. ) typus de

220,

tratiorum

)

S.ala.

1.5',,17.3'-1.11

Ful, 'ebhþzmt ! juffi , tc?ngmm [cintülg .&c, — ].

n.g

J

E Clopus.

la ll. »88.

acobi f'caï;væ in fomno vifie fïngifäääïio 1.29.n.35.

Sclopus —loccï*forqm martyrum exemp

Eadem obumbrat cognitionem fui & bonita-

n.46. leqq.

— Soriptum, Scriptura.

tem Dei

1.334-S.13.n.1

l!

Scripta quar. præü*.ent concionibus

155rd

Providentiz item fymbolum eft . 158 1. $. 9.n.

fi 1ofa fecreta

11.103. $. 14-n.4

n.1.p.582.n.7

SCF?PIHI& arti

Nünquid , ut Jacob ad gloriam af

[*

:enderet , fca-

Striptura Sacra. ,

Definitio-

A Iso.n.I;

la fufficiebat, absque eo quod Angelos per eam

aícendentes & defcendentes coniþäceret? ].110.

Præfcamiä

n.3

! 1.149.$.3.n.1. feqq.p.157.n$$.2

*

z

- Efficacia

]l.1 50.n.22

A

Etfettus kduplex

ll. 155.n.2

dezt m fommo f[caíam flumiem [uper terram &c,

1L.185.n.5. 47 8.11.5

. 'T'ria docet

1.140.$.3.n.11

( Gren,:':—&lg. )

Suandalum.

Quinque verba , quibus tota. Scriptura. compre-

henditur

]l.160.n.3

DF:Eniti(/)

]ll.180.S. 1.n.1

Divifo

ibid.n.2

Utilis & folidus tra&anäi,»'Script. S. modus lll

420.D.13

& S-4.n.1. lL.

Qualitas HL 191.&.n.n.1.&$.3.n.1.

183.$.5.n.T

Duæ do&dring in in;erpretatione

Scripturee ob-

. fervandz.

IIT. 429.n. 14.

4-S.5.

Fuga dil. Igl.f;z.g.g. lil. 182.n.2. mfl'g

nrk

In Script. $. expïonendis» excelluit Corn. a Lap. I.

23. . *f

Damhum lll.18 IK.S.z,n.(». 111.18 1.$.3.n.4. 11.182.

86.$.

Scripture $. LeGio (v. Le&io fpiritualis) Dam-

n.'z. m. 183.$.5.n4- lh.1

num negleGe le&onis aut indecentius" tra-

0.n.I

Neceffitas

| M. 18 1.5.3.n.2

Gaig Scriprure S. II 153. $. 5. n. 3

Gravitas

! H.184,S.6An. 1

Scripfuræ S, loca fortuito inventa ominofa L. 231

n

6

Foaditas

13.184.-8.5.n.2

el&um cum S. Codic

e 1

I

Infanabilitas

111.185.$.6.n.3

Mirgcxil/um $ qucd f

Procliviras

11.185.$.6.:4

LIS;. II* i10. P 153. n. I5

ädamno

Difficuleas in- reparando

11l.18 5.$.6.n.5

Motiva

.]i.184. $.6

11. 160

Vade Sfttanæ , feriptum euim eft &c.-

n. 7

Media

11.185.8.7

Scrobs,

S.ardali malitia fit eravior tanto , quanto maJor

111.185.

In fcrobe pendentium martyrum exempla If.

eft cjus ; /qui fcandalizat , authoritas

y.8.n.2

. 291. n. 75. feqq.

Scrupulus, -

Fraus Damonis crca. fcandalum lll. 186.8.8.n.5

Scr'upulus innocens Neophyu

11L.539.n.47

Quomodo ngävum Ziïa;:dtlm'll.i. 186.S.8.n.4

K

Sceutum,

Si oculus tuus dextev /candalizatk te &c. ( Matth.. 5.

Pafæparatt; fiutum 88 clypeum.

CJer. 46. 4. ) 1.

" 043. 0. 12

28.) il..595.y.12.n. : 1,le..)1 $5.5.8.n.I

Scute

*

s

13

Et plerorumque Scripturee S. Locorum

Stuto bonz. voluntatis tua coronafti nos

(Pf.5.13.)

Irrevocabilitas

. I.91.n.19.feq

-

1835n15

Separatio..

ISece[fus,

Si feparaveris greliofum à vili &c.

f]er.ïs 19.)

9uo tempore fufceptus, quantum faciat ad zelum

1348 1.1. 1.356.$.6-n.3. 11.776.

1l 517.S.10.n.5

ng

Secreta

Seyulcm um,

Mulieribus non facile committenda

II:;NS

Cur iePuïchm olim extra urbes conftituta IL.485.

6.n.2. 115[ . 7.n.4

n.h7.

Saeculum,

p

Cur feguïchrorum contigerit in morte Chri(ti

Conf' lia circa fecularia

34.$.3

aPGï iura

1.302.0.19

Fiu hujus fæculz prudmtwres flns lums ( Lu(,.

Sepulchrum Chrifli , in quo nullus antea fcpuims

16 8.)

136114

fuit , adumbrat confcientiam Puram L.344.5.7-

Seczmtas

113

Sepuläum.,

Vera quid, quomodo obtineatur ? ejusque ef-

fectus

IIL.30.n.5

Defun&orum opus miíerieordie

11.263.n 04

Securitatem conciliare fagmina

I.402.n.4

11.365.n.32

1.828

Securitas ]ufforum [Pecæs fortitudinis

Sepehens mortuos mifericordia

11 f*gl T. ()j

$.1.n.2

.1.335.n.5. 1.345.m.03 .

SCCUI'E ubi vivere (]U.IS queat

1L135.n.11

Sepeliri voluit Dlogdnes Cynicus dorfo, cctum

verfus

Securos quomodo diabulos reddat

1.490

RE 3^I$IOU^

n.6

Quid ,

.quod Dommus Apfe fePehvu corpus

m

U 360 n. Iö

Moy fls

iSe ]uel g.

- Secura mens quafi j Juge tonvivium. (Prov t5.15).1

Seqm Dcmmum mciceuc dlgnum

HI 5()2& n.

395014I401I13

378

Seclziä'm

]Waagüp-r þqmr i£,

qmæmgue ieris, (Matth.z8. n.

-

III 545.n.28

Luc.9.57. )

Lr293«1I3

Sedu&li juvenis infelix exitus

Sedulitas.

Seraphini

Quomodo a formicis difcenda

1.42.8.13

Cur apud. Ifaiam faciem velarint

nt

302

v

n.6

"d

n.z

-

:Sem,.-

ISermno,

Cordis index

L677.1.47

Sem & ]aphet operientes pudenda patris figura

Brevis efto

eorum, qm ahorum defettus Palhant l.526.

11.907.n.65

d

Sérmonis attemperauo inodeíta

Il. 392.$.9

n. 2

iVoe «cum qumgymm um aunorum effot , genuit Sem

128411 15

Sermones hommum fenfim m,üuunt

11.603

S enmen

n.413. (vid. Lingua.)

Exiüt

qui feminat , femimave. femen. fuum. (Matth

x

13. 3-)

IL165.n.1

260.n.12:1p.362

n.3

Ümnipotens Jermo tuus a regalibus ]kdabus venit

[

Dum — feminat

quadam ceciderunt. - fecus viam &c

X

363 nl5 -

(Matth. 13.4.)

1.509.n

Seroens.

Qui parce feminat. &c.

(2.Cor.g.6.) Il 354

Serpentes tangere aliis lethale; ajiis ludus ; cur? ?

197pr4»

Semita.,

SCI'PEHIlbuS 101111'13 CUI' mmn*mrantes U*? Lïæ

526.n.10

Conjvdemmt þzmztas domus ( Prov. 3 Lav yL 77 5

Punlïl

Cur Deus fer pentem eneum aHïou vol ueut in de-

Semzta ;ujh veBia eft

1I.846. nö

ferto , ut ex ejus afpectu fanaremm Hraelitz

N

Sene&as,

l. öognïï

De hac problemata

Tlle Chrifli crucifixi figura

I I94 A. i.

Quod. fencfcit prope interitum

15719

i

n

lom

Serpentum mirabilia

Ii.660.n.97

Seniores.,

Serpcntes oculos vel Plane erutos recipere 1.805.

chrmu quatuar ; &S. Joanne ohm: cenfpe&i ,

&R

Probl 16

Lom confilii condmona.s adumbrantes l. 408.

E

$.9.n.2

Smfus

S'erpentes genimia mpemmm &c.

(Matth. . 23.33.)

I.886.n.1 probl4

180,112

Cur omnes tn capite ?

Senfuum cuftodia in lilio adumbrata

284

Eftote pruolentes ficut ferpentes.

; 4L.900.n.6

m I4

Ecce ego mittam vobis ferpentes regulos &c ([er.8.2.)

Omnes in mmorte deftruuntur

1524n0 IIL.51.5.8.n.6

1.457.0.17

Si mordeat ferpens in filentio &c.

1.386.n.6

Senteutia.

Servitus,

Sentenuæm Juv.lh,lo extremo fex urcumf]cantxæ

Il gr.n.18

Solatio circa fervitutis jugum

IIL.212.$.18

W

Servite

1

Iudex Rerum memorabilium

n

Servire Deo ars artium

11.157.$.9.n.1

Silentium

Media ad ferviendum Deo

1.536.S.10.n.5

Mulieribus pmdc&

11..173.$.5.n.6.7

Serviendum cur foli Deo

1.537.S.12.n2

Silentii Chrifti coram PllatO efficacia

l

15t.

n.8

Servus

Exempla filenti1 ftudioforum &c

1.173.$.5

Servorum munus

ll. 153.n.2

( Fide Lingua, Taciturnitas.)

i

l. 78.

Servum eífe plus eít , quam miniftrum

n. 32

AXGROGR

g

Condmones ad verum fervum requxf tee ]. 538

Bonum eji praftolari cum filentio falutare Dei ( T hr,

/

3.26.)

Ven fervi Chrifti qu:nam ?

lil :,43 96

Szlvoz

1ll.289.n.3

Servi i 1mper1um contra Dominos vindicantes ]ll.

Lingua magnam fylvam mceualzt ,quid ? 1L178.

1ll.604.n.421

n.4t

d

Lex Claudi in favorem fervorum contra ingratos

Simii

Dominos :

: 11.25.$.5.n.7

'Collufores & combibones

j

Amor & fides fervilis

li. 666 n.436

il. 572.n.217.&

F1dum fimii minifterium

ibid.n. 437

218

:Simos.

Servilis dile&ionis exempla

l.616.n.41

i. e. obediens

ll. 582.n.25

Motfalitas ex nomine Simon Petrus

AO O

1l.578

D.32

Quis putas eft fidelis feivus

( Matth.42.45.) l.

Per Simonem Cyreneum qui mtelhgendl

l5

538.n.3

3.n

Euge ferve bone , fidelis &c (Matth.25.23.)1.21 3.

n.

Hiftoria de Simone Cyrenao expenfa

ll. 579

m RO

n.38

Nunc dimittis few;um tuum (Luc )

11 43()

3

Seffto.

ïï

Cum äefus e[ät in Bethamæ in domo Simonis,(Matth.

Tu cognoviti feffi ionem meam €9. vefurreElionem meam

266)

11.574.n.21

XPL138.2))

*

156302

Simonia

Dic u fedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram &c.

4111 1305 g

1"20115

Simoónie hoftis Jacobus Laynes

Severitas.'

3

Simoniaci per bovem adumbrati

171514nz

Nimia modeftiz adverfatur

llggzgnnz

Simylicitas.

Severitate potior beneficentia

Solatia circa fimphcuans mfaxmam

1ll.215

306

IO

Confilium c1rca feventatem fupenüru,m toleran.

Communicatio Dei cum fïmphubus

l.66z

/dam

L 429.840

n. 113

Sexus

OROROm

l. 917

Sexus mutationis exemp'a( & ratio

pr»

Cum fimplitibus fexmo ejus

1.358.n.6

Sibilus, -

Qui tribuit , in fanplicitate tribuat

1353

Et poft ignem fitilus auroc tenuis ( 2 Reg 19. . Àl

n. 2

:

572.n.2

Siccitas

Sinapi.

Sinapis granum fidei fymb..

1.819.n.9

Probl. de ficcitate

1.724.n 153

5Sindon.

]

Sicilia

11l.580.n.251

Munda , in quam Dominum Jofephus involvit ,

Vefperæ Siculze

confcientie pure figura

.344-8.7

Signaculum,

3

Pone me nt. fignaculum 'fuper cor. tuum. ( Can.8.6.)

Smgul fs.

1.38.n.8. 1.238.8.3.n.1. 1.251.n.9. L.258.

n.2

Problemata de fi ngultu

1.925

Sinifter.

Quis dabit fuger labia mea fignaculum certum 1l.181.

Smüh-a manu cur quidam afrihores , quam dex-

/n.12

tra

1 907 n.20. probl 3

Sbgnum

qma videbant

Plurima turba . fequebatur jefum ,

Sion,

figna &c.

1.253.$.22.n.x

Szon quafi ager arabitur

1558n8

Niji figna 8 prodigia videritis &c.

]. 819.

ISiven.

n.8

Sn*enum & Mufarum pugna de canendi fuavxtate

Signum magnum apparuit in cxlo. ( Apoc 12.£1:

11.56.n.7

l.1020.n.36

5Sillara.

Erunt figna in fole &c. (Luc. 21.)

l. 482.

n.3

H;fïorla de Siffara expenfa

1.885.n.15

Sifyphus

Pofuerunt me quafi figuum ad /agittam

] 104

II.n.I

Slfypm faxum

1.11.$.7.n.8

Sitis.

(3

Et plerorumque. Sar zpms« & S. Lorrum.

:Sitis.

A AR

Quzítiones de fiti

III 177.n.123

Ut Jocietas m»/ïm fit. cum Patre (I Joh

Chrifti qualis fuerit

1.309.q.11

1.84

a.

Infernalis

II.1.n.5

" Sodalis. : Soio'lzms

Ab Ethnicis adumbrata

IL11.$.7.n.3

Sodahum formula renovata in mortis hora ll.

3

É

475. n.. 148

Sodahtan in hon p. Vu'g. nomen dandum 1. ä-&

In fiti mea potaverunt me . aceto ( Pf. 68 ) La18&K

1000.n.15

n,. 7

An Ífodalitatis certam falutem & PeLbrevem in

Si quis fitit

veniat ad me

134255112

purgatorio moram Ípondere poíünt liI.

Sitinies potans mijericordia

1I.'330. n. 46. 1l.

367.3.43-

334"71P340" 35

Sodalitatis parthenice fytmbolum

L631.$

Sobvietas,

n. I6

Cibi & poms lilio adumbrata

1284n I4

Il. 8

Socie £as.

Sodalitio impio fe affocians diabolus

n.2rI

Definitio

Sodomä

Iïngggxn[

Divifio

II 189.$. 1-h

Sodomæ evertende h1Pcor1a

It. 120.n.12

Qualitas

III. 189.$. 2

. I

III. 190. $.3. n.1

Deum ante everfionem ad Sodomitas Prxmum

UI.195. 57 n.1. Ill.200. $.12. n.1

defcend;fï'e

Ucilitas

eosque vifitaffe , quid árguat

L

III. 189. $.2. n.2.

III.190. $.3. n.10

1f.109.n. t4.

IH I94. n. 22..11. 197. &. 31.. UE 197

Proceffus De1 in pumendls SOdomltlS

II.135

58 n. 2. Ill(198 $. -10, n. 2. Ill 200

n. I8

»12.1.2

Sodomuæ omnes cur nato Chriflo extini l.

Necefflitas

III 169. n.5.. II. 197. .8. n.1. IH

288-q. Io

202.5.13.1512

JEquxtas

1111905311911119758

a'e;eæ

Ülamor Sodomomm multiplicatus . ejï &. dejï:m-

]ucunchtas

.&aüm €9 widebo

T. 197 $. 8.n.3. IIL198 5 19

n.Ii

( Gen, 19.v, 2G, 21.) 1. 52

nö

Bona

III 189 $. 2. n. 3. IIL r9r. n. 15.. Iif.

iISodomia.

2025121115&513111

Quale viiium ?

1.197.S.1.n.2

Mala, ejusque fuga — 111,189. $.2.n.:4. III. 191

ISol

n. I9. IlI. 192. n.1, IIL.. 196. n. 8. Ill 199

Sol plantarum pater , terra matre

1.933

-IT0.2. I1L.202.$.13.n.7

r.r

Malæ damnum lll. 19o. $.2. n.26. li. 102. n.12

Sub fole ambulantes cur mmus ; quam feden-

lilzoogmng

tes , denigrentur

1.898.probl.4

Exempla

i. wk.fg.dr.g.(a

Rhodi & Syracufis nunquam tanta nubila , ut

Motiva

1197&)8

non aliqua hora fol cernatur

l. 516

Media

mLWSQ

n. 8

Quzíliones de focietate humana

1ll. 56..

Cur fol in morte Chri(li obfcuratus

L3or

Quomodo focietas bona ab adulatione diff. lll

4

q. i5

198.

.IO.n.3

Sol iuítitie 1. e. Chrifli Jadex

Il Ior.n.19

Quomodo focn mah a bonis difcernendi lll

198510n4.i11199511 Anis

NOGR G

x*

Cum qulbus pr&ecipue ineunda focietas lll. 198

.IO.n.5

Et orietur volis tzmmtzbus moren meun þ)l au]h*zæ

Cur fuglenäa raaloram confortia

1ll.198.n.8

(Malach 4

1.328.n.4.

Cur metuahbus PræaPue viris confortia huma-

Santlus in fagazentza manet. ficut /ol

( Eccl. 1. 27. )

na vitanda

1l.198.n.9

1I.43.n.3

1.220.n.2

Præmpua mala que ex malo confortio fequun-

»ys u/h fulgebunt ficut fol

tur

Ill.199.$.10.n.10

lia -clavitas folis , alia &c (1r.Cor.15,41.) lL.

Mali focii comparantur latronibus lll. 199. G. 11

150. 11.4.

D. .

Amülitibus herodianis

]ll. 199

Solatm

ODpIBS

S p1r1tuaha

Ti.203 feqq

Societas cum viris fanClis certiífima brev;fhma-

Circa carentiam felatiorum mundi

[^

II 21£

que via ad fan£&litatem

lll.202. $.12..n. 15

$17

Sdc1etatem humanarn diffolvit ira

117158

Solertia

Lainii &c

SSolicituilo

1.32.$.6.n

Societas maïa vitanda

11.568.n 189

Solatia contra malam focietatem

111.216

Que folicitudo fit a Deo prehibita vel permiffa

S.18

1.579.n.5

Socios habere miferis folatium

111.509

Quaïuor folicitudines circa temporalia vitande

n.385

]

1.582.n.6

Societatis Jefu fuga ambitionis

1.62.n.22

Solztudo

fegq

Amanda

11.905.n.46

Quantum

P

Index Kerum memo abzlzzmz,

X

Quantum facat ad zeli excitationem

IIL. 517

Dignitas

TIT. 220542127

-

Ic. . 3

Utilitas

T. 225 :$.4. . 7. UE 227»n. 43

Solutio

Iil..328. n 6. Ill 230. n. 11 -Hb 243

Solvenda debita

1I, 133n2

$.14-n.17

5Somnma

Tructus precipuus

11I.235.$.12.n.3

UM 922

Motiva

-111.230.$.9. 111,236.n.5

De 1is Pmblr*mwa

Samma cur uPc.uamur in dorfo ; jacentes 1. 906

Media

III.232.$.10

n.17.probl.4

Natura fPeL

III.233.S.11.n.1. HI.235.S.12

Somnus al:grehema eur i:acue oblivifcamur .. I.

n.2

s

Fundamentum

927.probl.7

IIL.234.S.11.n.2

Somniorum mira echaua

III. 600. n. 389

Sohda Pra.x1s

1II.234- 511 n.3. 111.235.5.12

n

?

d

Somnolentia

Fi!a acedice

An ]ufhs eo usque /, ss c*'efcere poffit in hac vita,

LZD.G.I-H.'Z,

ut eos certos dc 4alute echxat

li. 234.

Ejus damnum

13i$14.

n.

R SLHRUUNS NPUMEANENINE tUR

:Somnaus

Remuneratio

T. 237 n

ss

Problemata de fomno

I. 930

HE254

Obje&iones a fpe retrahentes refutatæ

Pie iuicwtus

III -1.0 n 84

n. 8

Somnus mortis epitheton.

II.480.n.7

Deus ad fpem incitans. nfallmæ fimilis

13232

Somnus fpiritualis.

1.25.$.1.n.1

"d

ISonus

SPex magnæ plerumque & animofi cur juvenes

Problemata de fono

I 899. Probl 1.feq.

int

* h036. þ;obi 2

?

Faffus efü vepente de cmio fomus &c.

Hl. 249

FlfP"AlïCf fncmndum i» Deum

L.533.n.4

n.

Motiva ad fpexandum in mifericordia Dei I

Vere foror sea eft , füia. Patris mei &c

II 317

518.$.6

/

nö

St)es in Chrifto mediüm ad bene moriendum

as

:Sors.

1L478.n.161

In mauibus tuis. fortes mea.

(Pf36 16) III, 276

Quomodo om: nPotentes faciat Deusin fe fpe-

nö

rantes

L652.0.54

SpeFïaculum

Vana fpes in hominibus

111.549.n.102

Cur in homlmbus non fit fperandum

- l. 580

Spe&tacula , 1mPr1mls obfecmna , fugienda TI.

n.6

583.n.ro. IlL.570.n.198

ï:

Spe&tacula opera d aboh L 188. $. 3 n.9. L189

.S.n.I

A deok -

Spe&aculum erudele gratum

W. 593. n. 340

Spem im Domino & fac foyiatem ( Pf. 36 3.)

( Zid. Comoedia )

L4061,.1.n.2.235.n.2

^

Confuzimss ad temendam — propofitam — Jpom &c.

ä

TR

Bo

(Fcaölg)

111.23 5.n.1

SpeRiacula. faffi fumus mundo , Deo E$ /moelis

Mihi adhervere" Deo. boum eft , €2 ponm in Do-

(1.Cor.4.9.)

1-13728g

mino [vem meam.

(Pfyz 28 )

III. 236

L.

Spc Ffr um.

n

Spina. :

Confeffione . eJe&um

1.97.n.50

In rofas converfe

1I.537.n.34

Sfae&'amlum.

Convexum cur res minores repræfentet ; quam

a

*XGROGR

lanum

I I8I

- EEE UER WTLACUNUNSTEST EEE

1.897.probl.3

Zliud cmdzt in jþmas

(Mare, 4. 7)

-

Compavabitur. viro confideranti vultum - - in fpeculo

n.1I

( Jac.1.23-)

H 430.n.3

Sicut lzlmm mter fpinas &c.

( Cant. 2

(:24) B. 280

n.7. L 882. n.4. L 1014, n. 1. 1I. 742

n. 1O

i:Spes €9. Fiducia in. Deum

Quid ?

IIL.221.S.1.n.x

Sepidm viam tuam feinis .

l 177.m. 17

Divifio

ibid.n.4

Spiritus.

Attus

ibid.n. 5

Bonus quomodo a malo difcernendus

1491

Gradus

ibid.n.13

n. 8

Qualitas

11I.222.$.2.n.1. 11I.223.8.3.n.1

SPmtus tres 1mmundx ex ore dracoms exeuntes

Il. 161

IIL. 224. $. 4 n. 1. JIlI. 225. $. 5. n.1. DI

in modum ranarum , quid ?

227. $.6. n.1. HL.229. 6.8. n.1

n. II

JMI.242.$.14-n.1

In fun&wmbus Ípiritualibus ocuh cohlbend1 It.

Neceffitas

IIL.22 2.$.2.n.8.. 111.223.5.3.1.15

58.3&"4

]H ^*4 g 4.n.4. 11.242.8.14.5.12

WRR

thumq IB. 22

2. $. 2

/m io. DLao4. g m

1. 230.n.7

ANon in fpiritu Dominus

( 3- Reg. 19.)

II 572

B.

Jucundltas 111223 go n.25. Ill.224. $.3. n.35

Ill 425.S.4:n.10. I1.243.8.14

Ewgætabat zpfum Spiritus nequam . à Domz,zo ï

n.19

x

3405

AY Mwiu: À

Et plemr zzquæ SN ibture S Locorum.

j

Spiritus fan&'us

In Sponfvm Chriftus ele&us

11I.552.n.1$

Definitio

IIT. 243.S. r.n.1

Sponfa in Cantico quid fignet

1.107.n.6

Ejus dona

I 244.5. r.n.3

Deicrlptw fponlæ in' Cantico explicata

l. 28r

Fructus

IIT.244.5. r.n.1 1.& $.3.n.1

zn. 1

Veritas

IHT. 2

$. 2.n. 1

H:I 243 s 4 n.

Qm/' f;oonfmä decoratum coroua , €9 qu.aj' jpon—

Qualiras lII 244, $. 2. n. 10, &

$. 3.m, 1. IH

;fam &c.

L285.n4

c4656n111ï251$unl

5.P. Q.R

Necetfitas

CAEL. 244

La 13 IIL. 245. $. 3.

n. I.

III 246., 5 ö n.

Il 252. S.11.

Varia harum literarum interpretatio

Ill. 589

n. 8

n. 308

:Spuma.

Utilitas III 244. $. 2. n. 14 III. 245. $. 3. n.4

&54n41£ï274$6n14 IIT. 252

Ti ramf ve fecit Sanoria K gem fuum qsz fpumam

STI-h. IO

fuper factem aqua

Iyzns

Dignitas

112525111129

:Sputum.

Motiva ad Spir. S. amandum & invocandum

Sputls cur cer.uuz VOiuerit Lhn&us

. 1,297. $.

IIL247.8.7

10.q.4.

Media ad Spir. S. rempïendum

IH. 247. $. 8

Statera.

Tn-zquam fomentum : featera! , fic eft. amte. te orbis

Ejus natura & Prc):veq' Ó

Il 24859111 I

terrürum,

Caufe miffionis ejus

- II.248.$.9.n.2

(Sdp I134. )

Izynz

Fines miffionis

. WI.248.$.9.n.3

Modus d&fponendl fe ad rec1p1endum eüm Ilf

Status

Statua. Nabuchodonoforis

2405(,0,

I467n6I7£

Ejus Præcxpuæ propnetæ*es & operationes III.

$. 14.n 4. 1.524,$.13.n.1

251.n.8

Statuas San&arum dehoneitannum Pæd*æ L

Eft cor ecclefie

III.251.$.10.n.10

229.n.3 S.feq.

Quafíliuncule de Spiritu S. e;usque effufione fu-

Statua Placille ab Amlochems dejetla II. 65

per Apüliolos

L3o :5.S. r 5.n.1

n.Irx

Quam perfe&e confolatoris munere fungatur

Sratue auree in Scriptura repræ fentantur quatuor

HL25r.S* 10.n.1z

E:22, nj E6«

. Cur tres prime tosalirer au-

Cur in fPecxe ignis apparuerit

III.249.S.10

qee . guqrta Nabuchodonoions aixta [.

n.2

72n10

Cur in linguis igneis

IIT.? 50.n.4

Statuarius,

Cocus

Cur Spir. S. Chrl(h Pater non dicatur , cum ta-

III.573.2.225

inen de eodem conceptus fuerit .

Ht.. 331

Sta[tum

(Cur hora nona defcenäent fuPer Agwüolæs à

Smtzwa iua af imilata eji palmæ (Cant 92 .

& quidem in linguis igneis

ISIOH"[

-259.n.17

Comparatur amume — lIl 249'5 10. D. I. vento

*tatus,.

1b1d n.3

Hominis ex hnoua percipitur :

IT. 170.n.8

(Jommoda &

incommoda variorum . flatuum

m

1147 2.n.5.feqq.

Smwfus eff , qui. vivificat

T. 130.n.15

Ín eïe&mne Qams & poü eandem quid obfer-

vand j02351

Spiritus meus fuqaer mel dulcis . (Eccl. 24. 27.)

IiL'475.n. 6

- L t 019. n. 29

Confilia ad elr.ctwncm ccm vite. ftatus

I. 410

Spiritus . quem mittet. Pater &c

Il 184.

$.1.feqq.

n.

Queft. de Stanbus imperii

11,66.n.13

Exibit Spmtus e]m £. w:vertentur &C II. 433

13.n/2

( vide Vocatio, )

JSpiritus tuus bonus deducet me in. tevvam vetlam

.11.25:,.n.8

Smtatum.

(PhT42.10.)

Repleti. funt Spmtu fantto &c. (A& 234 ) . TIX.

250.n.5

Slatutwn q/i fomini. femel. -mori (Hebr Q, 27 )

Qui in Spmtum us. btajwhemavemt , ^on wmzttgtur

H 401.n.46

! Stella.

( Luc. 12, 10.)

1,508.n.5. 120.532 LX

2344

Stellas cur in profunde loce Hantes de. dle con—

Splen

- fpi fpicere F pofhnt

1.896.probl.7

Ejus fitus , natura , officia , nec non de eodem

W

Prob'emata

1.908.n.26

Y

Splemior

SSplendor ejus st lux .erit 5

^toYnua u mambus

identes füellum |gavifi funt. ( Matth. /2. 10.) I.

819.n.7

(Hab.3.)

1.298.q.3

Et habeüat in dextra fua feptem. flellas ( Apoc. 1.

Sponfus Sppon/a.

16.).:

II. 358. n.3

Il. 102. n. 20

L. 531

Sypecies cotli aloma /iellarum &c. (Eccl.43. 10. )

Sponfus 1P€o nupnarum die occifus

1II.151.n,5

n. 7

L.

Stercus

I»

Iudex Berum memorabzlmm ;

Stercus,

Et erat fubditus illis (Luc 2.81: ) n 528.n.301

quue dumn fodiam circa. illam , & mittam fércora

HI. 570, n. 1. IIl 579. n. 42. 1l 857

11.487.n.23

.II,n.t

Stemutatw

Sub]z&!zo

De hac problematg/

1.925

Medmm ad dæmoms infidias cavendas

l. 488

gOb g

Stips.

$.7.n.4

Àn ftipem petere 11cea.t profeffo a Parenubus vel

S&ä—ïe

anncis

| dL774-n.8

. An contra votum paupertatls PGCC€t - qlll fhpem

Ne fubjicias £e omni homini pro peccato

( Eccl, 4

I.

accipit in fubfidium alteuus inífcio Superlore

83. n. 8

1L.775.S.11.n.8

JDro fubjeifa eff. amima emea &e

(Pf61 6.)

iIStolà

I. 160. n. 44

Quid fignet in miífa

L3ir.q.8

iSubmiffio.

Non res fibi ; fed fe. rebus mbzmtterea 0p0rtet

Y

i:Stemachnis

L 141.n. 20

Sub/iantm

Ejus natura, deque eo problemata

L9og

Qm habuevit /ub/iantmm hujus mundi , €? viderit

nzg

fratrem &c..

(Jo.1.3.).

158

i

Stmmgemæ

E

n. 32

Elufum

l

. III. 530 n. 253

Succq[ 0,

Stratagemate mirabili urbs occupata IlL. 605

Quæ& de fucceffionis jure

Irr. 68 n.6

Succe[fus.

:Strenà

n.430

Magnarum rerum erfi fucceffus non fuerit , hone-»

Strenz loco ofFertur nomen JEfu

ï3295

ftus eftipfe conatus

LA2 13

12.n.9

Sualm ium.

S irufura. .

Facies zllms Judario erat ligata

1.555.n.0

Rariores

ISudor,

1L661,0.t 14 feqq

Studm

Probl de fudore

171452:134 feqq.

a2

Studcnd1 fcxendlque ávidorum exempla 1. 33

Sudorem fomno movem

qui fiat

1.032

3

d

Sönöfeqq

probl. 18

Studench labor Hondedæl

Suüomtw

L159.n.36

Probl de fuffocatione-

Pudor ftudiorum fomes.

TII.601.n.404

ï714n39

|

Amor opumum ad fludia incitamentum lII,

603.n.416 .

S leprmr

SoIanum c1rca Studn dlchulta.tem

Hl, 218

äfper eatur. i tabersaculo ejus fulphür.

(]Ob I 8

zxönö

$.28

f,15.)

Summus

Studzofus

"Totüm fummum toturmn- perfe&um

1 14ï

Quæfhones de Studiofis

IIL 7 5.n.6

n,19

":Superbid

Stuititia * Smltus

Defmnitió

111.252.S.1.n.t

Divifio

, 111.253.

I.n.2

Stultitia fa'n&a qtræ ?

I678 n.49

Actus

- 111.253. $. 1.n.6.

BO

Stultitia Regis fapienter corre&a -

Iil. 584

IIL254.$.r.n.19

n.2

Qualitas 3lI. 254. S 2.h. T

Ill 255.$. 3. n. 3.

Stultorum Plena funt omnia (hlüona lepida )

lI 2 51-

.5. B. T.

IIT. 262. $.8. n.r.

L.192.S.10.n.2

1II.266. QII n.1.

TII.270. $.14. n.1

N

)e x

Fuga

II.254. $.2. n.1. 11.257. $.3. n.38.

III.258.n.12.

1Il.263.n.27

Stultorus

sfinitus éfl mwmerus

(Eccl I. 15.)

Dannu**n 1. 254. . 2. l. 15.$. IIL. 256. n. 15.

L.103.1.3

H 258 R. 15. T. 262. n. 13. III. 270.

Stuprum

[

1453

Species luxuri

H.197.$.1.n.2

Exetm la

111.257.6.5. feqq

Motiva ad ejus fugam

Xl. 203. E) :g

J

ISubditus

Media

IlI.265.$.10

Subditorum obedientiz ratio

IIL. 266,

IL525.n.10 "

Quando peccatum mortale fit

Cur vocem Superlons libenter audire debeant

$. 1r. n

fubdáiti.

T. 571.n.7.

Cur ininum omnis peccati dicatur

III.267.n

Subditi Regum fuorum fimiz

li. 589. n.

Cur peccatum maximum

11I.267.n.4.

IIL.267

313

Cur intér vitia capltaha numeretur

n

'rifous in fubditos crüdelis

L. 143. . 2

n. 5

Cur precipue ab Afceta vitanda

1II,267.

xX X**

n.6

Cur Deo tam exofa

ïH 2 67 n.

giuftum. ef hominem - fatbditum effe Deo ( 2. Mach.

9.Y.12.

Ixagnlz

Radix ejüs

11.267.n.8

Cur

^

«

|Et pler arz;znqzæ Scripturee S Lammm

Cur non fit fuperbændum

11.268.$.12.n.1

Supplzcm

Natura ejus

1ll,268. Q I2.n.2

Varia mart yrum

AÀl. 280 S 5.feqq.

Omnis perditio ex fuperb1a

11.268.n.

Suplicia exigendi ratio -

Comparatur Goliatho

111.268.$.12.n.3

1.132. . ro.n.4

Juftum rei nunc innoxii fupphcaum

11 566.

Cur homo pre cæterls animantibus fuperblat ].

n.183

035.probl.6

Superbm Præc1pua damnauoms caufa

lL 30.n.

A.

*X o

20.80

Superbia hireticorum mater.

1.816.$.10

Jbunt. in fugplicium. eternum,

(Mätth 25. 46 ) ll

n. 5

l

19.n.I

Superbia Regis cafhoata

l. o18.probl.6

Surdus.

Superbm Tyrannica

lll. 605.n.429

Surdos a nativitate p]erumque & mutos eff'e,

Superbia diaboli congruenter cafligata — 1ll. 570.

cur ? 1.809.probl.9.Non item ,

qui ex morbo

;..2053

fuidefcunt , mutos Herl, unde ? ibid,

r.Io

x 3

3

Surdos abortu vocem per nares reddere ; & cur?

1.899. Pmbl 5

Superbum fequitur humilitas

&c (Prov '79 29 )

Surgere,

lll. 268.n.5

Surgere ferio. fohn fludiofi faceta excdfoti l

Sugeorhug,

Cur vitanda :

ho o

G30.probl, r

1.580.n.7

Süperiores

Surgam 62 ibo ad patrem. meum

(Luc.15.18.)

Maxime iram cavere debent

]]75n7

Confilium circa fuperlorum favorem non am-

1l.816.n.9

blendl:

Surgite 87 aftendamus in Bethel,

(Gen.gs )8 18

l.429.n.38.

Circa eorum

(evamatcm tolerandam

l: 429

Surge & fuge in ZEgyptum

(Matth.2 ) : Ht 109

J

n.40

"I

De fuperioribus magnam eftimationem concipere,

Surge propera amica m &c. (Cant.2

Io)l 127.

reverenter loqui, neque eorum defc&tus aliis

n.

manifeftare &c a&tus obedientie ll. 525.n.3.

.S',Wge 3 qmüormzs &c, ( Eph 5.v.14.) l. s5.G.1.

; &c

Án tacitus Superioris confenfus. fuffiuat ad ali-

lll.82.$.7.n.2. 1.42.n.

Surge tol'e leBum tuum &c.

(Matth 9.7.) ll. 816

quid dandum vel accipiendum

ll. 774

n. 8

A Adolefcens

tibi dico , furge

Solatia circa Superxores malos

1il.204.

(Iuc7vr4)l

125.n.12.1.4.n.4

$.5

Surrexit Dominus vere

11I.82.$.7.n.z

Superlativus

Swrrexit Rex in. ocurfum ejus. &c

(3Re'*2 19.)

Superlativis vix ufus S. Ignatius

1.175.8

1020.n.35

6.n,I

ISus

Superflitio

Cur ad mortem clamet

OV1S taceat

Ill. 595

Quid ?

IlL.271.$.n.1

n. 359

Divifio

ibid.n.2

Su/ceptores,

&tus

ibid.n.

In bapüfmo cur habeantur

l.197.$.1.2.3

Qualitas lll,^ 7 1.$.2.n.1. lll2

72.8.3.n. 1. &lll. $ 4

Sufpendium,

n.1-lll. 27 5.6.11.1. 1il.2

Sufpendi malens ,

quam vivere l]. 600 n.

IIDI

I

o

Fuva

Ill. 271.Q.z.n.3. 11l.272.$.3.n.2

A. I

Sufpenfus mlrablhter a De1para fervatus 11l.565

&f.4.n.3. 11272 .5

n. 180

11107()91103

Sufpzcw

Damnum

lil

2

S

n.8. 1127 2.$.3.n.5.

Senum unde ?

1.037.probl.12

27 3.8$.4.n.8.&$.5.n.4. &

Suf Pluoms eradus tres.

llnögun"

$-6

.. 5. 111.276.$. 1 1.n.5

(wde Gf udicium temerarium )

V E urpituao

11 274.$.7.n.3

:Suftentatio,

Monva ad e)us fugam -

1.1.274.5.7

Circa Ífuflentationem noflram cooperari debe-

Media

11.274.8.8

mus cum providentia Dei. l. 582.n.5.feq. ].

Radix & caufe fuperílitionis

1l 27599

380.n.9

n.2

Suflinentia,

Fraudes demonis erga fuperflitiofos — 111.276.$

Suílinentie perfe&io

IO.n.3

Sufurro,

1.668.n.17

&auperftmones penculofæ

11l.559.n.154

Sufurro & detratbor quomodo differant l. 523

(vide obfervantia vana , [Magia.)

nï

Supplicatio.

Sutor.

thus in fupphcanone adhiberi foliti

1645

n.6

Ne ultra crepidam

1l. IIZ.S.[gn.g. 11 119.

n.7

(vide Om.w publzm )

Q2

Sybilla,

Iudex Rerunt .memö/mbz'lium :

Sybilla.

( Eccl.207.)

311.572.n.21

Homo fapiens tacebit usgue ad iempus |

Sybilllarum librorum

pretium

III/.288.n.2-

Sympathia.

Quid-?

^Y 026

Problemata de ta&tu

Lo15.n.44.

Problematibus a

'Tacus imPudici'a &us luxurie

1L.187.S.x

liquof iïluü/ratal

: 1.9261

n.g

Syria.

Cepit ille .Syridm in valle falinarum &

c, (2.Reg.8.

An f;)lo conta&u magie beneficio -effe&tus mi-

13.

1I.248.n.26

rabilior produci poffit : '

-Iï.zzig.n.g

mcGkoR

T.

ANoli meltdnggre (Jo.29.17-) |

IIS 14,!1.'.2

Tadium.

: "Tabitudo. :

'l'edium inrterni»boni (vide acedia.) -

&fabitudo 69 mors imminet ximmndatis ejus. (Egccl—.z.

Talentum.

28.27).

^ L.25.S.r.n.1

(Matth.25.15. )

^ T dcz'tümitas.-

, Uni dedit/guinque' talenta -

Quid ?

III.277.S.1.n.1. . 168.$.2

]

TTalio.

n 2

JXL277. 5 1.n.2

Divifio :

Talionis pene

111.562.11,186

ACGus

e

ibid.n.3

Tamerlanues.

Gradus

ibid.n.9

"Talmeriänis fortuna

11L.576.n.244.

Qualitas IIT.277.$.2.n.1.111.278.$.3.n. r. 11.280.

nell. 96.

$.4.. 1. &$. 5.n. 1. I1T.284.5.8-n. 1. HIT. 390.

Tamgrlanis mos iz? civitatum opugnatior

$.12.n.I

S.13.n.r,IHL 291. $. 14.n.t

Tantalus..

Nkecefïït.as II 277.5. 2.n

.5.111.278.5.3.n.6. III.280

ros

Tantalus apud ; irife

ILi 1.S.7.n-7

/ S.4:n.4. TIL28 1.n.21. 11284.$.8.n.6

Taurus.

*

L1.185.$.9.n.1.11I.288. . 1 1.n4.

- Ín honorem S. Marci cicuratus

1IL. 290.$. 13.n.2.11292.

Te. Deum . landamus.

111.548;5.()7

n.2

: Miraculum:

fub cantu hymni hujus.

Iï.öäo

tU dlitas '111.273.5.2,.11,13. 111;27(;.5,

1.10.]II280

^

n.15

-$.4-n. 7. 111.28 2.n.29.1HL2 84.85.8.n.13

11I.28 5.3.9.n.2.1II.288.S. E 1.n-4.

7 eg'ere. |

À

III. 290.n.8 III.

l

111.289:/11.3.

35

4 4IL292.n.21

«Defe&us fratfum , quod conferat I.631.5

n.3

III.-Z?S.änz.n.zo. Iïl.zgo.g,g.n.go.

Ti emeritæs.

Digf]itas

111.282.n.34. 11IL.201.8.13.n.11. 1.

$02.S I4.n.22

.Cä/Higïa'ta :

111.565.n.178

"Temperamentum.

278.5.2.n.25,11].282.n.33.1II.285

JucundaagïïL

.13.1.I2.11.292,

Quaä&iones de homini«sitemperamem/o T 163,

n.206

5.9.1;.3.111.2'9115

0.29

1l.037

Facilitas

| III280.8S.3.n.31

| Quomodo ad fene&ugem fefäus ducat

' probl. x

Aiqaj,iïas

III.st.S.S..n.18.1"1[.290.35.1-3;11.7

Damna violate

III.289.n.4.5

Tïszerg

mentorum äijudicatïo ex fomniis l.923.

III.280.$.5.feqq.

Probï.q,

Exempla

. Templum,

Motivá

. 11.285.$.9

111.293.$.1n.1

Media*

111.286.S.10

Quid ?

Natura ejus.

.I2

Ejus finis

ibid.n.^.II.301.n,I

IïI.zS 711 m.r. I,I'ngg.g

n.2

Qualitas-

11.203.$.2.n. 1. IL294.S 3.2-

IL.301.

Eü fapientis fignum -

IT. 1 57.5.7.:1. I

E III.295.8.4.n.1.1

..n.I

Quibus in.locis fpeciatim obfervandum filentium

111.287.S. 1 1.n.2

.3.n.13. 111:297.n.

Utilitaä'III.294.nl. I2 III. 295.S

23.11l.300.S.7.n.5

Non.folum voce , fed etiam ftrepitu filentium

111.294.n.6

leditur

111.287.S:11.n.3

Jucunaitas

ur tam ftricte f'emper fuerit requifirum filen-

Arreverentia

lll 294.5.2.0.19. Il

98.n.24. lll.

Q,

202.n.1.XA4

üum ab omnibus tum fapientie tum Perfe-

11.288.n.5

qq. Ten:.:gs]a rariora

Gionis magiflris

"

Exempla 111.295.5.43,1/. fe

a Regibus

e obtinenda lll 289

]. 661.n.114. Templa plurima

Praxis fac'flis pro hac virtut

n.6. I11.288.$. 12.n.2

Hifpähis

edificata 11l.595.n.350. Templum

tacendum 1II.

pauperum fpolis &dificatum

i

399

Quibus þmi(ï?rnum tem'Poribus

^F

2809.n.6

lll.goo.ä'g'

Semper tacere reprehenfïbile e&,

II I8I.n.10

Motiva ad revereötiam

j

290.S.

Cur vocetur domus orationis

lll. 3or

Comparatur l]amtori 111.28 gn'] : Viäæ Hit.

n.2

13.n.1

11.3o03

Cur aptior ad preces Deo fundex;du,s

j

n

"?

Tempus tacendi , tempus loquehdi

(Eed3.7. )

An

111.289.n.6

Ez plerorumque Scr ptm & S Lacomm

B E

Àn Chriftus prejudicaverit templorum freque-ï—

Temþus órne $. Vlrfro in tres claï'ï(.s dcfbnnt

tationi dum Juffit, ut pro oramone mtramhs

1l.187.5.4.n.2

in cublculum

301

Buf

Temporis heroica Parf inonia

l.164.n.56

Nihi róagis noftrum

Cur auro temPla &alns pretiofis omanrïa m"m

nihilque minus, quam

b

X

S-8

D.5

KUFPUS

lö]&

:35

Magls templi interioris f. anime decor

pï"()("u

"Tempus vel minimum damnaus putatur longifli-

randus

1il.3o1 (5 8.n.Ó

mum

l1140

i

Hierofo! 3mzta*n arria quatuor

111.302.1.4.

P

» x

Cur ad rempli Jeroiol fabricam. Salomonem

Deus adhibere

voluerit.

(*z;nw

Cur lamPacïcs intemplo ardere mal

r Ig— BLUS

Fili , conferva tempus &c, (Eccl.4.23.» ll.300.n.t

ï;;

V idete fratres .

*

-;

:edb

l SIO4h12

. quomodo caute ambuletis

z

a tfs IT2

-

24

Cur temmum ingrefius per aliam port: am egre edi

IIILI

u$ (Eph.5.15:)

11:369.n.2

juffus apud Ezech.

11.27. ::.7 lg

»Iö

Dum tempus habemus , operemur bonum

1-230.

n.3

n.46

Temulentia. v. Dachanalia.

Quomodo magiin templorum freqvenm:one

imitandi

[d

-

11.643:0.9

]

Tenacitas

Templum ante fïmta facra egredl..nns pona l

j

!

0!152

'Taxata

l. 126. n. ^r

Teutbrae,

Templa deprædamlum prxna

1)2()1149

Infernales

IL IH

Templum Anicienfe B. V.'a cervo delineatum, ab

3

Angelis dehcatum

l.o98 .n58

Ambuiare n tenebtis

? cut in meridie

p)

& con-

?

tra , quid ?

Y

j

l: 1:4-n. 6

Em

L

2

2

E^

fn temylo eyus omnes dicent gloriam

l. 364.n.20

Neq.»ze '*emwæ liabent tenebras apud te — (Pf. 138.) L

Et citm 7m/7?t quafi /Jamzlum de funiculis , ommes eji-

^

565,n.2

A G

cit de templo. (]mn

T")

lil. 288-n.1

Fopulus, qui ambulabat in tmems &c. (150.) L.

-0

8

Ne/üitis, qma templum. Dei eflis. &c.. (1.Cor.3.10.)

q.ó

1126112

Jentatio,

T enpus,

Quid ?

11l.312.$.1.n.x

Definitio

lllgo'gSrnï

Divifio

lll. 312.S.

.n.2. feoq.

Gradus

*

n.Ó

Divifto

. Hl.303.

qffIQ

lk 313

$

//

QII ng

)

Qualias .11l.203.6

t. 111.304.$.3.n.1.

us

"Natura & peïicnlvm tcntatxoms 1. u9 4&5

.

,ïï

23,36

$.6.n.. Hl.311.

I

ï

n.«r

Qualitas IIT. 5 r3.$.2.n.r. IHT.314. () 3.t T. HT,.315

f^

u

Urilit

as

ä

?*ï

p2

quöggnxt lll.ar1

ï

$- 4.n. r.HL3106.$. 5.n. 1112 117 . 6.n.1HE. 318

x)

Kx J 11.324. &, t2,n.f

2 .1h Z:.

]

Q^5

r-J

F-M

,..—,,,. p

3

Ufus lll 304

as

chfuïus 1I.313.$ $.2.n.0. HI 31 5:n.21. HI 316

Lsl lx)

p w

K)

54 ü:o. d 319.n.12

Iil.3

20. (9 8 h.T. lll

D!Lü

.S;.S;m

Abu

O

r—d

iQ

1 "Z

)

Utilitas

Damnum

à

5

x)

ä

T.g[:g

*usTIï 14$Qn 15.]1.516

4« 3À

P

ftimatio

1

O*JIQ

E

k.))

Swg..n. 14. n

35

ia r$ .Hlälgll lïïllof*og

Lxcmma

;i

$s

Ji n

5'7'(7 q2 Ra

H

C

8.n.2411L.326.n.24

Motiva ad r::mpus utiliter collocandu

H

:*»(g

t

zx

€O7B

q'

Dx*mm jï.ï 519. ga,.n 20.1II. 315.5:24.220 5 *

?

x f'ä';

n.24.1II. 321.5.8.n.5. 111.326.0.29

i

l.30

q*ä

Memfa ad eunäem finem

]ummmmsl L314..2.n.24. IIL315.n.26.11L.316

"jus brevitas

lil.?

Q7

M

Sa4-n.17. H 18:n.11. 10532 r,6.8

lïd

ï*a* f)blhlas

11.07.$:

/Eduitas

Ilïg*uægn".;

Facilitas

Irrevocabilit

as

11l.307:$

ä

ä

2

132 1.$.8.n.6

Lxcmm&

Temporis ratio habenda -

d ^05* n.4I

HXOI('-S 5

Cur tantopere aeftimandum

JZKenratio £ruftuofa

IT.571.n:208

111.307.$.0.n.1

Nullum tempus zíimandum, nif bonis operibus

"Tenzatio gr aviffima fru£bwofe toleratia HI, 534

comumptum

I 308 n.3

S.19

Quomodo intelligendum :

edimentes tempus, quo-

*Ienmtmms vehementis erga vetita exemplum

njimm dies maii jïmt

IHT. 5

555.D.124.

(Eph.5.) 11l.308:n.2

Quonlüdü praterirum redimi queat llI. :368.n. arQ

Motiva ad tentationes patienter ferendas ,& fu-

111.309.$. 10.n.3. 11.660.n.3

Puy"nä

HI 290 5

dg'w SCPLILI

--

Quid ánte tentationem. obfervandum iI1, 322.

L)

An re;axamom honeüæ nnpend«.ndum

111 308

5.&6

ro.n.2, Quid in ipía ibid.n.3

. Quid Po& cans

Fontes, ex quibus malus tempons ufüs orirur Ill.

dem

III; .3.S.10.n.4

308.n.7

"'Ee niationum caufa fæpþ acedia

137510

Ob tentationes nemo deber türbari LT. 48.

Quomodo rcliquum vitz tempus Tode collooetut

uY

11.309.$.9.n.8

-Media ad tentationes fupemndas H 521. 9 o L

Modus . legitimus 'tempus fuum d [Penmnul li.

910 n.ro

!

309.S.0.n.9

Quomodo pw*nandum, utvidloriam in ténta.

tionibns obtineamus

Ill.3

.;.xun'z&;gn

)

Ef(t fimile molz verfatili

11I.307.5.7.n.5

o 3

Axxmnà

1

.'

Irzdex l?erum memoralbilium.

Arma contra tentationes beatitudinis memoria

Tn terra deferta , invia Ef inaquofa . &c. (Pf. 62.) l.

1219n8

I9.n.9

Ad tentationes vincendas facit memoria inferni

Revertentur. in terram fuam

1.483.$.13.n.2

11.13.$.9.n.2

'Tentationes jejunium profligat

L14.$.8.n.4

7! e/hm»entum

l.19.n.13

Chrifli, feptem teflibus fubferiprum L1022.n.44

Ad tentaranes fuperandas non parum conducit

Chr 1fh , in cruce fa&tum , expenditur 11.690.n.4

man(íuetudo

Z

ll. 23959117

Mercatoris 1'mpxum

1l.7.n.9

Immunitatem a tentanombus Præüat mors 1.

Impium Colonelli cujusdam , executorum fatum

a

456n2

]l.10.18

Qalenam tempus Chriftusad tentandum elegerit

Teftamento legmme pieque condito: cedendum

.n.13

"

mNoRGK

1.473.0.14

Scutum contra tentauones Rellgloforum

]ll.16.

Slon'z

Confilium. ad tentationes in flatu religionis fupe-

Hic calzx movum tejïammtum q/i &c. ( 1.Cor.11.25.)

randas

l.42

QD5

111.126.n.1

TTentatio carnis generofe repulfa ll 570.n.201

Refpice in teflamentum tuum

(Pf.73.20. ; 1l.690

Contra tentationes carnis B. V

V. potens remedium

n.4

lll 568.n.190

Teflimonium. T:flis.

'Tentatio dlabchca montunenns Sacerdotis 1ll.

Falfum pro muneribus danres [ude fimiles !

Z

560.n.160

17I.n,41

Quot modis nos diabolus tentet lll 3;2.$.1.n.2

An defenfionem contra falfa. teflimonia. admüt-

Tentanones dmboh mortüs tempore g eraviflime

tat pexfe&homs ftudium

11.740.n.6

11 458.n.22

"Medla contra tentationes demonis

l

488. s 7

XokoGR

Ad tentationes diaboli vincendas medium e

Jpfe enim fpiritus teftimoniwn reddit &c. (' Rom.8.

- caciffimum letitia fplrltuahs

l. 138.n.10

16.)

]. 9;4"511111

Ad demonis tentationes vincendas optimum me-

Lzbemt animas teflis fdeïzs

(Prov.14. 05

l.4ot.

nö

dium vulnera Chrifti

111.499.n.6

A tentanunlbus diaboli PrOthlt mortis memoria

Theatinus.

1..469.n.3

Tneaum Pafïu ambulat prov.

u 58855114

Quatenus adverfus tentationes diabolicas nos d]-

Theodofius.

gnos reüdamus Patrocmm & defenfione Dei

'Theodofii ira vehemens

11.67.n.82

A» u

l.491.n.12

Ob ítatuam uxoris deje&tam in Antiochenos ani-

madveriurus gravius , quomodo piacatus W.

65.n.II

£t ne mos im ducas i tentationem — d.

489.8.7.n.9

Theologia , Theologus

7 g;ma!zms , Ttpor. .

Quid ?

].12.327. .E

Divifio

Ahd

I.&2

"l'epiditas quid ? & ejusindicia ]l 39.5.12.n. t

qutuplex T

L39.12:.2

Attributa

11.328:$.3

Gravitas ejus

ibid.n.3

Quefliones "T'heologicz varie

111.320.4.4.

l /'onq

"Theologus excellens

rqnmfcus Tuwan &c. ].

Quomodo fit peccatum mortale .

Curandi media & modus

ibid.n.9

32,$.6.n.7

Subitus calor longum teporem vincit

l 140

Thefaurus

1. 10

Opumus amor Dei

1.248.n.8

Cur tepidi Deo magis exof' quam frigidi. j 40.

Inventus fatalis triftitie caufa

1l.593.n.342

n.8

"Thefauri Principum linei comparari 1.185.n.13

Term

NOGROGK

Probl. de terra

)

1718n()o

"l'erra plantarum mater, fole patre 1.933.probl z

JlHlpovis thefauris obtulerumt oj munera. &c.. ( Matth.

Faítidüm rerum/terrenarum conciliat mortis me-

2-13.)

1.642.n.9

moria

1.469.n.30

Infimtusq/l thefaurus hominibus &c.. (Sap.7.14. ) l.

Probl. de terre motu

| L730.n.22r

thefaeos

m

846.n.2

Cur terra mota in morte Chrifti

ho 302:3.17

ANolite

vobis

thefaurizave

lerra

Omnis terra & nulla terra nobis patria l. 140

( Matth.6.19.)

11476119

n. i5

kR

i hefaumzate vobis thefawros imcmlo (Matth.6.20.)

11.607.n.1

"Terva evat inan?s 69 vacua

1ll. 523.n.6

Mlalus homo de malo thvfauro cordis fui. proferft mala

AL 181 n.rfE

Terram comedet ,

juper pc&'us tuwm grvadievis l.

(Matth. 12.)

319.n.8

Thovaa.

Circuivi terram €? perambulavi eam (Job.1.) 1.489.

Thoracls partes & ftructura

]903n13

- Thronus.

$.8.n.2.1.492.n.4.

Kicee ejms m hodie a facie terra- &c. (Gen.4.34. )

Eburneus Salemoms f;gura anumz cafle |1.280

Lllgns

n.5

Darn

- *

F plerorumque Scribture S. Locorum

Darii defcrlptus

76.n.27

Comparatur militi armato

11.382.n.3

Timiditas

Senum unde

L XE E ]

Timor.

I 937 Probl 9

P tzmorem omnis dnlmat a a (Prov 15.27

Medium contra txmoms inordinati tentationem

11l.381.n.3

beatltudmls memoric

L.219.n.8

Mémiorave | dimorir Domzm G&c

( Eccl.38.) 1l. 76

Solauum circà timorem mali imminentis

Il

n. 2

220.$.36

Timor Domini exypellit peccatum

11l.382.n.9

T1mens trià Eliam Abbas

H85$5n9

Timenti Dominum beue. erit. in extromis ( Eech t,

13.)

lil.382.n.10

L X E

Qui timent te , videbunt te

1.566.n.10

41 timore inimici eripe quimam méam ( Pf. 62.n.2. )

Offendam 'uobzs , quem timeatis | (Luc 12. 5 Hi.

iII'l'ïnII

381.n4

Noli tzmere flz ii &c (Tob 4.23.) 11L.382.n.7

Z'euite Filii , audite me , timorem | Domini | docebo

vos (P.33.12.)

1138 1.n.z

T imor Dei.

PA

Quud ?

Dominum Deun tuwn 'timebis &c. ( Deut. 6. 13 )

Divifio -

11136751111

111.332.n. 11

ibid.n. 2

Qms nou timibit te ,9 Rex gentium — lll. 38 1. n.

A&us

ibid.n. 3

4"ccepit autem. omues tiimor ( Luc. 7. 16.) lll. 38r

Ejus triplex dlverftas

IH.

9.

»IO.n.I

n6

Qualitas III.368. $.2 n.r. . 1I. 369. $.3. n.t

cXIE

Tnea.

372.$.4-n.1.&$. 5.n.1. i. 375.9.7.;1.1. u 381

Subter te jïernewtur tinea

11212117

n.1. 11.384.5.13.n.1

ZEdifiavit jïcut tinea. domum fuam (Jab 27.18-3

Neceffitás Hi. 368. $.2. n.11. IIL369. $.3. n.1o

1'27"7

JL3^2. $.4. i.2. 11I.374. $.5. n.21. 11I.376.

Tin tmnafmlum

n.13. lli, 317. gg n.r. HL381. n.3. 3382

"Tintinnabula in veffe facerdotali quxd fi gnent

.I12.n.1. 11L.384.$.13.n.4

ll. (,0 n.4.

JEqmtas TII. 368.$.2.n.16. 1L370.$.3.n.23. II

Et tmtmnabulæ ititer mala. granata &c.

Va

l. 363.

372:$4. n.. IHS?? n,36. Hlsz'z $.8.n.2

n.8

IIg,Söns

t

thzllatw

Utl itas 111.568.$.2.n.18. 11.370:n.25. 11l 372

Cur ex ts&lis oriatur axillis & pedum veffigiis 1,

5.4. f.6. ll. 374- $. 5. n.22. 11l.376. n. 2 1. Ml,

915.pr.2

377- $. 8.n3. llL.382. $.11. n.7. 11.383. .7

Tfitulus,-

111.3935.8. 13n6

De ntulo Cruci Chrifti appenfo quæfho l. 299

T;mons pii echacaa

11(

.6

lll

jucunditas 1H.368.$.2.n.23 11L.372. n.5

Tituli Regum Chriftianorum

1.158.n.35

322. $4 1.8.. 11.377. n.38. 11l.377. &8 n.5

Titulo novo auctus Lufiranus Rex 1.158.n.35

11.38 4.n.12

'Titulus mutatus

1.64.n.18

Digritas. 111.369.$.2.n.42.. 11.572.n.57. 11.374

Tnulorum ambitio 1. 6:: 5 7. n.4. pag.64, n.12

Tityus.

. S$;5. n.24. U1377 n.37. 11l.377. $.8. n.4- lll.

384.n.11

E us pæna aPud inferos

llIIS'ZnIo

Facxh tás

; 11.572.n.5z

Tolevantia.

Securitas

111.377.5.8:n.6

Alterum fortitudinis brachium I. 832. $. 11.n.x

Evempla

11.3722.$.5.1eqq.

Toniiru.

Moriva

Problemata de Tonitru

Media

11l.377-9.8

LEv39 . 182

11.378. $-9

Quorties tonabat, de die judici. cogitabat Ceadda

Cur & perfeGi timere debeant 111,379. $.10. n.2

1I.97.n.3

Non deponendus , quantumcunque m fangtltate

- Tonfura.

profecens

111.379.n.3

"Tonfure capitis religioforum ratio

IIL2.n.8

Confiftüt Præcxpue in cuftodia fenfuum. lll. 379

ON

f.

Tormentum,

Cur dicatur initium faplentlæ

18.380.n.6

'lTormentis variis & crudelibus eneCtorum mar-

Quomodo timentibus Deum non fit' inopia lll.

tyrum exc.mp!a

1I.295.n.120

380.0,7

Torpor

Mmtzs vid. acedia

"Utilis praxis hujus timoris

11..580.n. 8

Natura timoris

- 1il.381.$. r 1.n.1

Torques.

Quomodo Deus per triplicem timorem homines

Aureum torquem cur Jofepho impofuerit Pha-

ad fe trahat

11.381.$. r r.n.1

rao

1.78.n.33

"Deus folus timendus

11.581.n.4

Tovrens,

Caufe ümendi Deum

111.38 1.n.5.6

Fmt:*cs mei præterzew unt ime ficut torrens. ( Job. 6.

Eft certum fignum predeftinationis 111.38 1.$. 11

I5.)

1.580.n.6

n.8

Totus.

Efficacifimum medium d vitanda peccata lll.

Torum fümmum , totum perfedumL441.n.19

Zvabs.

482.$-11,0.9

Ad Perfe&wnem tuüflime ducit

lll. 352 D. II

l, e.

*

4

Index Reruw pienor abilium ,.

i. e, Proprium | peccatum — ll. 105. $.3.n.5. & 1o 'Trinitas perfonarum Divinitatis Probata L. 558

Tyaditio,

Jvadetur gentibus , illudetur &c

$. 1. n. 3. 1. 530. $.3. .3. 1532. n.3. ]. 534

( Luc.:18. 33-)

:8.n.4, 1539.n.9

1.693.n.7

Motiva ad "Trinitatem colendam 1. 535.

.0. n. 6

Tmheæ £.

Curiofitas circa eam damnofa -

l. 540. n. 15. 16

Trahe me gofl te &c.. (Cant.1.4.) L7 786:n.1, 1l.789

Àn uni perfonz Trinitatis magis fimus obftritli ,

n.13. 1ll.16.S.10.n.6

quam alteri, ob fpeciale beneficium collatum

I'ralze nos poft te', curremus i. odorem. &c.. ( Cant.

]

11.329.6.4.q.1

1.)

1676.n,42

Eeftum SS 'Frinitatis cur Præcxpue colendum 1,

550 n io.

Quomodo celebrandum

ibid.

Tmnsfigm atio,

Quomodo SS. T'iinitatis fefto perpetuo canen-

Cur Chriftus , cum transfiguraretur , Mofen &

d:m San&tus, SanCtus &c.

Eliam . adduxerit

1.539.5.11

L.2 r.$.13..9

Cur transfigurationi fue in monte 'Thabor Chri-

Tripudia. ( v. Bacchanalia )

Fcus tres tantum voluerit . adefífe dlfClPUlOS

Triftitia

1ll.201.n.8

Definitio

111.38 5.S.1.n.1

Tvremere

Divifio

ibid.n.4

Unde fenes tremant

Effettus

1.938.pr.16

1ll.286

I.n.4

Tzf*zlmlætm

Qualitas 111,386:$.2.n. 1. lll 387.5.5.11.1. 111.388

Eft effeCtus mifericordie Dei

1550n8

.g.n.I

Cur jufli tribulationibus affligantur l 656.n. 79

Fuga 1ll.386. $. 2. n3 All. .387. $.3. d.8. &54

1.739.n.5

C*onfihum circa tribulationes perferendas l

Damnum . lll. 386 $ mny

lll. 336. $.3- n..g.

448.n.48

-

11.587.$.4.n.3

Solatia circa. tribulationes

111212 $L. p.214

Neceffitas

11.388 $.9.n.2

,2

Bona

11.387.$.5.n.2

Cur calicem trlbulatxonum hbenter b1bere de-

Bonz utilitas

beàmus

Mala

11.386.S.3.n.z

11.743. g 13.0.14.

1112?'*55113

Comparatur depofitioni. academicz

M. :741.

Exempla

(

0254

n.2

Motiva ad malam fug1endam lll. 38 7 g Ó-n-T

'Tribulationum | utilitas

11.742.n.8

1eq

Tribulationes eodem | vultu acc1p1endæ , quo

Media contra triflitiam lll 387. $. 7. 1. 631 $.

olim gloria coleftis

1.656.n.80

.. 4

Cur Deus per tribulationem beatitudinem obti:

Quantopere perfe&ions fludio obfit

hl 388

peri voluerit

1.217.n.7. lll.151.n.9

B.T. f

Modus illam pellendi

lngggggnz

!

( vide Crux. )

T n&an de nulla re debemus nifi de peccato l.

Em GR

38.n.2x

Nulla fa&ura fit per trifütiam reparabilis , nifi

quam peccatum affert

ln 380'5 8 n. 3

Quonism per multas tvibülationzs &c.

( A&. 14

"'Erifütia 1nordinata 'ob cafus amicorum indecens

2

147 1.n.2.. 111!51118

111.44.n.64.

Gloriamur /im. tribulationibus ( Rom. 5. d. )

Triflita per orationem in gaudium converfa 1ll.

)

43n15

532.n.16

&Eyit tunc mbulatzo magna &c.

(Matth. 24. 21.)

Triflitia heroice correCla

1l.163.n.55

$

1L.93.n,ó

Solatium circa triflitiam

11.217.$.23

-

Quzílio de tnfhna Chrifli in horto

l. 295

Tribunal.

n.9

'Tribunalis urbis Patavmæ mfcrlptlo

1. 133..4.

|

Salomon cur porticum , in quo tnbunal , cedri-

* XX

nis liznis texerit

ll, 135n 15

Now contriflabit . juftum

?

quicquid ei acciderit

Tributum

1.66

(Prov.12.)

Quzflio de tributis

lll

I.n.IO

Que fetumdum — Deum — triflitia of , penite

ätmm

'Lributa .remiffa Reoem & Populum diant — dll.

in falutem flabilem. &c. *

l. 467. n. 5

599.n.315

Tyiticum

NOKOK

Ubt eft. triticum 69 vinum

11l.128.$.12.n.z

Simon , Reges terre quo acipiunt ivibutum ? l.

Tritigum . congregate in. horreum meum

l. 183

387.8.7

$. 13. n. 4

—5 mj oEM E

Ty Yigonum

Tuba.

"Trigoni eftimatio-

11,575.n.238

Due tubze argenteg.a Moyfe juffu D EIf&,s

Twmtas iSiS.

quxd fignent

1.57.$.5-n.4

Quæfhunculæ de E 'Trinitate ejusque . fefto

LE E

l. 307. $. 16

Blafphemlæ in SS. 'Trinitatem. punite

l. 228

Quaf i tuba exalta voce. tuam (1f.58.) l358 n.8

n.3r

1.364.n.19.

D

Sume

$Q*

"]

N

Et pler aquzze Scri zþtw " $. Lacoæ uim.

Sume tdibi duas tubas Wa*m*em (Num g. ?E 71

Ex mela

AA

11!(392 $. 5.5.feqq.

156 h.8

Moriva ad ejus fugam

fumor;

[

edia

lil.397.5.9

111.309.S.10

Mentis quïd 2

l.75.n4

uid. ad ejus extirpationem requn*atur Ill. 400

iM zmc

;

(&unz

Parnculd emphamc pofita

1.75.n.20

Difcnmen inter vanam & veram glüuam i.

Undu

401.n.4.

ll. 490.n.36

Rationes , ob quas nihil fibi tribuere; omnemque

'Iunn.am inconfutilem cur Chriftus portaverit

laudis appentum .éexcludere . debet. homo lll.

l. og(. q.7. Motatu digna de ea

ibid.

Cur illam d1v1d1 noluerit

401.n.Ó

1.257.n.22

Impnrms a perfe&us cavendum

lll. 40 1.n.7

A

Modus illud vitium fugiendi

1!l.401.n.8

Vera alona qaæ & quomodo acquirenda lll.

Fecit dda 69 uxori ejus tunicas pelliceas ( Gen.3.21.)

402.S.11.n.9

Humana eft inanis vere

1l.490-n.39

l.401.S.12.n.1

Tunquinenfis Ecclefia

Comparatur umbræ & telis aranearum - ll. 402.

Ejus laus & fervor

lil.540.n.51

$.12.m.3.

Turba

Glomæ cup1d1 araneis comparan

ni 402 S 1'*'

Omnis turba querebat eum tangere — ( Luc.6.19. )

n3

1.763.n.11

Fanitas.

Turbari.

Rerum mundanarum 1.170.$.10.n.3. lll. 509

Turbata eft in fermonellius (Luc.2.) l. 587 S.

94.3

Vanitatum occafio heroice dechnat&

266. falubriter ponderata lll. 571.n. 205

Turca

l.159

n.36

'Turcarum monarchie origo

ll 175.$.5.n.25

Nihil 1mpuämtïus anima, quz cupitin vanitati-

'lurcicum miraculum

111.572.n.220

bus confoveri

Turvis

las

114)027

'Turris David fidei iy mbolum

( Cznt.4.4. )

Fas ,

quod won linbuerk operculum , 4mmiuudum

l.819.n.10

evit

1.184.5.4

Sicut turris David collum tuum

lyöönx l.rii

- Übera;

. M s

Duo ubeva tua ficnt duo hinauli

$.17.n.7. 11l.522

A 3.n.2

1,788.n.11

Turris fortiffi ma nemen. Domini

(Prov.18.10.) ll

JWelzom ; funt. wbera tua. vimo

l.240..23

)

P r

-A8,n.25. 1l. 491.n.43

Fellus.

V elleri Gedeonis fimile votum caflitatis

l. 279

. Turtur.

—

n.5

Tm tures tvpus penirentig -

1.216.n44.

F'elox.,

Fox turturis audita eft &c.(Cant.2.12.) L 1017.n.

leg/ïz virum velocem in opere /uo ? (Prov. 22. 29.)

19;

. 1675.n.38

Tutela.

F'eluni.

d

R $— x2

'Tutela Dei adverfus diabolum quat. nos dignos

Cur velum templi in morte Chrifü faiffum 1.302.

C2

reddamus

l.491.n. 12

q. 16

m

[7z]

*

d yrannus.

Vena.

Ommum ammahum fer oauï"mum

151(58

n. IO

Venarum fpemes & ofhcia

l.913..39

— ——

LT—. J

Fenatov.

—

Superbia tyrannica

Aittam eis mulz;os qenatores

(Jer. 16

L 264

H 17

Veudi tzo

V.

Venditores ex templo ejecti per Chuq'v:zm (j r

- 0 - —

- CJ4 Q9 CM CO

f/acca

I5.) quid fignent

lr 3.2

À vacca viri nati

Venditionis re O"Ulæ

ll. 133.n.2. &A4

Ill.6oo.n.391

MWI/& Cül.

J'ade.

n

V'ade pq/ï me , Satana .

Veneücarum mendacia & dolofa refponfa ].

lL 253 4.9.n.4

320.$.10

1

V ana Gloma

f

Venemum

ho

|J

Definitio

111.389.S. 1.n.1

Divifio

ibid.n.3

Veneno fublatorum martyrum exempla

1.294.

Filie ejus & a&us

ibid.

n. IO

n

hu

Qualitas 111.389. $.2.n.1..lll. 300&.3.11.1. 11l.395.

Venenum impune hauriri folitum . lll. 585.n.

X

d

,f.nit,» Hb 306.4,8.11.1, lil.

A.tO

7- S.14.-n.1

28r1

Fuga 111.390.$.2.n.8. & $.3.n.14. Hi.

392.$.5. n.

Venenorum lethalium experimentum Cleopatre

1. 11.395.$.7.n.7. Hl. 396 $.8.n.21. lll. 403.$.

1..489.n.18

L&æ

13,n.1. 11l.408.n.20

Fenia,

14

Damnum 11l.590.5.2.n-15. 111.39 r.n.31. 11..394.

Neoata geming damnationis caufa lll 592n.

-s

022 lil. 396&.7.11.10 lll. 397.5.8.n.34.

332

lll. 402.$.12.n.2. lli. 408 n.26

P

Parvu-

n

10

p

MP d

lidex Rerum memor abilium

Ó

I 422n 13

UL 428. n. to

I

43t

Parvulorum lacrymls ab obfidente impetrata 1l.

m

1445 IO.n.2

Fenialia ( v. Peccatum veniale.)

Urnlias III, 4ro.$.2.n.16.

TIL 412.n.14. IH.

An facramentalia vim extéergendi venialia ex ope

4T5.n.23. ILA31.n.5.

re operato habeant

111.365.q.41

Damnum negleGi IIL. 411.n.52. II 417.n.40.

Penire

HL 424.n.52. lll 433.n.17

lemite Beneditti,

IL. 100.n.9

Juwndltas I

413 n.32.

nb 439.n.35

III.424.n.48

Qui pofl me venturus eft

IlT. 5 24.n,

Fenter

Diegnitas IIT. 413 maq 1. 5411 1. TII. 424 n.46.

Ventris natura & partes

I. 9c8.n.23

IiL432

,0:1 I. L. 424.S E3.n.4.

fEquitas

IIL 413.n1.40

Omnium membrorum fumptuof' fï' mum 1lI.541.

*XoRGR

n56

Audiendum IlLAr1.n.40. HLA14.n. 42 II 4 4-

.. GO

Ventw epus ebu, "neus diflinttus fapphms

128

Faciendum

IILAr i n42

Predicandum ILA11.n.48. IIT., 314 .44. lLA 19.

V'enter tuus acervus frumenti : &c,

( Cant.7.2

1,45. Ill. 424.n.54

102

5

;

]ï

Motiva ad verbum Dei avide audiendum 1II.424.

Fentus

- 8.

Media

III 426.S.9

Problemata de vento

1.730.n.210

Cur nullum Præceptum datum fit de Verbo Dei

» oX

audiendo

TII.427.S.10.n.r

Qui ob/trvat ventum , non feminat

1360

Cur aPLd tam multos. ParVum fru&um afferat

n.i12

1L 42 7.S.10.n.3

Flave fecit ventum ab occidente

I 407.n.4

Cur non defiftendum ab ejus predicatione HI.

A.""*n4.

Quid exiflis . v.deve ,/ arundinem. venio agitatam ?

( Matth, r 1.7.

l.1033.n.7

Fru&us hcet non fentitur, non tamen nullum ex

F'idens ventum vmdum timuit ( Matth.14.30.) .

eo referimus

IIL. 428.n.5

221.n.II

Quomodo fru&tuofe audiendum

III. 428

n. 6

Repeute ventus vehenuns irruit

( ]Job.r.19.) !

494n. 14

Quis- Præcxpue fru&tus in ejus auditione quzren-

Fenus,

us

1IL428.n.7

IL.22.n

IIT. 428

Facile ad infernum deducit

Triplex auditus ad. illud neceffarms

n. $

Venersorum /piena infernalis

1I.8.n.17

Verieva.

Qauat. Corpori Chnfh Pïæteratur aSS. PP. Ill.

Confiliam a verberibus mariti fe liberandi uxori

418.0.9

datum

1.636.S.11.n.1

Eius frudus multum a cooperatlone noftra de-

Verbcera gratanter accepta

III,606.n.432

endet

IIL.428.n.1 t

Pre aliis nobis familiaris fit SS. literar. le&io

(vid. Difcordia.)

I]L429.n.12

V'erbofitas

Filia accediz

L.25.S

Potiffimus fruttus ePc e]us impletio Ill. 429.0.15

Ferbum

Excufationes eximere fe. volentium ab ejus audi-

tione refutate

III.430,n.5

Verborum modeftia in lilio abumbrata

h. 284

n.I4.

Manet in eternum

1.363.n.13

Opela verbis Jungenda

11,906.n.57

Eft medium ad dzmonis infidias cavendas 1.488.

$.7.n.8

Deus non tam vezba quam adverbia amat & pre-

iniat

I.16.n.12

Utrum prædlcatum an lectum Plæ&antxus ? 1.

Vexborum 1mpud100rum prolatio aCtus luxurie

13508

Comparetur cum Manna

HL 429 M TI.n.I

1I.197.$.1.n.7

Speculo ibid. n.3.

V. e1borum 1mPud1corum hofüis Boys 1. 275.n.

"Semine 1I1.430.$.11.n.2.

20. (v. Lingua. )

grano fi fnapfis ibid.n.4

AGkGR

Verbum Dei mendaci infimulans punitas T. 229.

n. 37- ieq

Ferbum dulce multiplicat, amicos

(Ecol. 0. 5. .H

1.228.n.22

247.5.17

Eo non licet abuti ad ]ocofa

Ubi Fer ba funt plurima . &c.'

( Prov.14.23. ) II.

Verbum Dei adulterare qumam dicantur

,361

n. 16.

(v1d Scriptura Sacra.)

184.n.4. III. 289.n.4

Folo qmnque verbw fenfu meo loqui

Y, 359.n.2

oO

Verbis twis facito flateram

(Eccl.28.) Il. 183

n. 15

Ne aufems de ore meo. verbum veritatis &c. L.362.

n. 7

Ferbwn Dei

Definitio

IIL409.S.1.n 1

AAudient verba mea , quomam potuerunt. (Pf.140.7. )

Divifio

Abid.n 2.feq.

1.247.8.19

Qualitas

TJ. 410.5.2.11.1. IIL4r 1.$.3.n.1. Tif.

Quim imo beati , qui audiwnt verbwm Dei &c.

III..31.n.8

CA2 LA TT 1. 4395 12 n 1. 1.

(Luc.11.28.) -

434S.13.n-1

Facientes — verbum zllms ad audiemdam vocem. &c.

Neceffitas

lI. 576.n.27

II A410, $.2.n.11. lII 412.n.10

(Pf.102.21.)

Semen

K.

P

a

Er plerorumque Seribturee $. Locorum.

X

Semon eft ve;bum Da. ( Lueg.rt. ) . hl 436

Quoinodo huc inir a/*'*z y "s habens veflem aüglialen?

fi

f)

Matth.22-12.)

1754516

]DY

Verbum De1 femper fru&tuofum lll 559.

Jabebat veflumeniun

b

d $us mmefümm ( Joan,3 X

&

-

d

ï:»a

ïöwnwg

Feretundiá.

Jnum ime vq;amze:ztzs falutis &c

10435 Q In

Àn pof?'t efle in virtuofis

1.818.5.3

n4

-

Juvenes cur plerumque verecundi

1.936.p:

l eiulo.!

Senes cur minus verecundi ?

D

1.938.pr.14

Vetularum fuga

l$15

(P

'67'5

7!1

Peoatas.

Voxilluni

Quando liceat eam occultare ?

Hgïznx

Va.ulla teanO;L pafchali cur v:emm eripantup

Etiam . diabolus. interdum veritatem dicit , fu

Lïoq q 10

malo confilio

]i.^

la,

17!)

li.

4(; n,83

Veritàs odium parit

Qusnam via fucmr , per quam nemü porui cràn.

Ejus amor heroicus

116

51

fire ,. ob duos obfeffos

lwzä»

Veriras amata

1l.316.$.4.n. 5 feqv

Ego fum via &c. (]oan. £4.6.) 13"0 1:5. 14325

fw"k

.IO.n.2

Eff rerum omnium poænmf" imá

ll 30() 9 *).

1,30.4 1.

n

Hac eft via ambm'ate in d

ï

g

4

- (Hfà.3

J.-r:.

Veritas Chrifftanorum mcomparablhtpr puïchrlor

1

2

N

Helena Grecorum

1.158.n.31

Divigite viam Domun

(1o:t.95.

)

::

D

Fermais,

Parate viam Donino

)

|

|

( .E..;Uu.. 3 "

866.n

Ü

yþi, Ws

EPlthetOH Chrifti

1l.240.n-10

ii

Conícientize damnatorum 1l 1.n.8.

Eft tmplex

Bonus zítimandus

ii

72

12

t

2

-----

ll.14.n.10. ab Ethnicis adumbratus

h II

JA&

bbm!

filá,

-J

Eïvtl!etï

$. 7.n.10

Vitlima cur foli honouri & perto capite

1*1»(*;3

]one Lorrodens hederam ; typus detra&torum l.

i

526.n.13

Vittimas non Jugulant , fed przc

clufo foh

uu ne.

1 7LJ

r

cant orientales

H:)/a;

4.

13

Vermis eórum won morictur

Fiffus

(1£66.24.)

l.40i

in

*vx&u iuo

niftrando Dei þrmxävnm

1336

n.7

V

H U

Cur, quando alicujus. wrpus adurltur $^ vei" ea

P upertás m viciu

U /Ox.ü 2i

-H &o ",

fiat aqua plena

1 7134823

Vefger , Fofoera,

Vi&toria fui generofa

l 164 ü

[l

8.50

Vefboere Sicule

]]l.580.n.251

Vince texpium

30.n

Fifoere fatfo obtulerunt ei multos damonio laboran-

Viétoria omniuim præ&antlfr ma elt fm mum d

y

tes ( Matth.8.16.)

1.35.$.9.1.2

1l.568.n.9

1.834.5.9

Veflüis. Pefüitus,

Vi&oria per angelos procurata

96.1.42

De vef]ce Chrifli memorabilia

lzooq

Lüq

Veflis albe oblano in bapt. quid fignet — 1.198 AUE

Preítat honeffe vinci , quam nefarie vincere l.

I

Lnds

635.$.7.n.7

Non ha bltus, fed vita facit monachum

Una eít vincendi rado lænua Ífpiri

tualis l. r38.

137

n. 8

n. fo

Veftium . facerdotalium myijcerlum

ll. 99.

Ad diabolum viricendum fauz imemoria præfen-

n.

üe Uul 561.n.7. mermoria inferni ll; 13.

Y

n2

Veflis amici ad qu1dv1s 1mpetranäum adhxblta

1li.597.n.370

Vmcench modus honeftior maniu-;-:mdo a 240

Aurki

Vefles eg)ecnles in miífze celebratmne cur adhi-

beantur l310.(.8.q.7. Quid f'ovnent ibid.q.8.

Obedientia quatuor, hoftes vincit

l. 5764

Vi&lioria mirabilis

hl 5534 ,2/21

Varius 1Harum Color quid fi fibi velit

ibid. q.9

Ámox

Vefütus afperitas in lilio acïumbrata

l. 284.

Nilil viuci a malo , fed &c

n IL;.

11 240.n.r1

Cur Chrlfhlm ante crucis ba ulationem propriis

Qui vicerit , faciam euwn columnam &c.

(Apoc. 3.

1terum veftibus mduermt milites ? 1.297.

12J)

835.t,12

S.r1.n.i

Qui vicerit , dabo ei &c^

- (Apoc.3.21.) l. 508.

H

P.lupertas 1t vefhtu

11.766.n.14

f'idua v. Mulier

ÀÁn proie[ïo liceat pro vefte elemofynam pete-

rea parennbus vel amicis

1l.774.n.8

—

Veftis Imperatoris loco præhdu lll. 598.n.576

igil. igilie, P'igilautia

Vellium modeília & mundiaes 1l. 386.$. r.n. 11

&p.389.5.5.n.4. 11.392.8.9.1.2

Vigilarum abfüinentia

La Scrn.3. l754

A fplendld.o & ornàáto veftitu oculi averrendi — l.

Vigilantia commendata

11.02.n.5

583.n-7

Vlgxhnm medium ad demonis infidias cavendas

*

N

1.488.$.7.0.5

Feflimenta ejus figul nix

1.484.n.10

p

^

Inm?a

p d

—'

Iudex Rerum memorabilimm

Jckox

Moyfes & Aaron cur virgasaridas gefrint — 1l.

-

ÁAnvenerunt ine vigiles &c,

1.256.n.16

I35.n.14

Fid;te, w i ilate, orate, nefcitis enim — &c.

(Marc.13

Virga Moyfis f:gvra virge dire&ionis párentm

331

1.179..3

11 706.n.5

N

V'ind.&a.

»

NOGKGR

11.67.n.20

Vwm&æ execrandae exemglum

Invenit germinaf'? vivoom Aaron

172.n.8

Vindicte minifter canis

1ll.606.n.438

Egredieiur virga de radice cjeffe M.17.n.4. 1.579

Vindicta crudelis

11.568.n.187

n

Vinditbe nobiliffimum genus parcere

1.598

Tollens. virgas populeas- virides &c.

ll. 570.n.36

n.4

ï/ægrm vigilantem ego video ( Jer.1.11.) L. 454.

indicta optima dlleq:w inimici

1.599.S.1 1.

D'Z

h.TI

Tolle vwgam

lnqmmm/ ad petram

l. 789.

V;nhncam fplrantes Deo & Hnmlmbus exofi l.

r6

507- 3 8.n,g3. Cur tdles Deus rantopere dete-

Qw parcz, vwgæ ; odit f!mm

l.707.n

ifuur

z

1.609. *N

D 3

Frgo, l'rginitas

Cur Regentes Plerumque ad vindictam Pl oni ill.

Differentia inter Prudmres & ftultas vngmeq l.

7o-n.&

145.n.20

Vind.Ge proprie damnum

].5

«

gggunz

Virginitas qmd 1,7269.S L. [ V. Cflitas. )

V;nücte laudabilis cxunplum

1jl.547.n.9o

Vir ginitas meritum

l[.284.n.17

indiele cupiditas ingeniofe fuppreffa

li6r

Varginitas lilio adumbrata

1.284.n.14.15

I. *()

Virginitads iymbolum iaurus

l.1021.n.40

Vindicie cupiditas nefanda

ll.10.n.30

V wginum proprie virtutes

:284.n.14.

Vindictaimm iJeus quah coactum exercet

l. 554

Virgihitatis dignitas & Ípecialis erga eam. Chrifti

n

benevolenuna

Logrm3

m

Vindicke du!cedo

1ll.590.n.314.

Virginitatis ariicá jejunium

llom

Vuzdicta izrvi crudelis

11.6035.1.415.418

Vlrgmltatls duo gradus

'1959.n.7

Vindaicatum celerrime Facmus

iil

566.n

125091202

F

Virginitatem probans ignis

184

Corona Horeq virginibus parata

1.217.0.4. l.

Vindictam de Saule non fumenco plus preítitic

284.n.16

David , quam Goliathum íternendo

ll ^512;

1283

Cur Chiiffis a virgine nafci voluerit

n.15

n.8

Excufauones vindicte cugidorum u:plof p L 600

Cur Chriftus duabus virginibus fattus. Tubditus

h.5

A

*

1.295 n.1o. (vid. mulwr)

Vlrglms in Zodxaco fitus quid virginibus denotet

Mrzhz vinditla &c. (Hebr. 10.30.)

1 qgg Ti

1,285 n. 1&, &g 12.n.12

l'mea,

-)cw.

Cur Put.,lfamülas vinem OGLlüi lis nowffm;s ean-

dem «c prinus mer cedgm dederit

li. 490.

Szmzle of veguum colorum decemi virginibus &c,

n. 4o

(Matth.25.1. )

1l.870.n.12

fl'inum

Firgines funt , E8 fequuntw agnum &c. 11.187.n.

Tacile ad inf:rnum ducit

] 2247

0. 1.282:n.3

.

mi

386,S.rT2.n. 1X

lucendium elt voluptans

l. 284.5.1A

Præceptum Domini de vis gm*bus Qion imbea fed c;n-

11.599

1284!1()

Vmum aqua inifcere cafus docuit

filiwn do

n.382

F'irgo Beam v. Maria

XCROGR

Quefliuncule varie de B. Virgine

l 3i:15)

Jugs edztw blande vimum , fid &c. (Prov 2931

19

.693.n.2

I228.n.27.

Bhfphemlæ in B. V 'irg. punitee

Pinum. €9

ebrietas

( muheres )

omjemnt Cor

feqq

(Ol» 411

1.693.n.1,&4

B. Virginis nomen in. inferno blafPhemam oinni-

Viuwn muitum pomtum &c. (Ecd 31.38. ) L.693.

unt tcrnblhfflmum

]l.

-

10.1.35

1.

E]us mors.

l4o1.ni

Fmentm

Patrocinii B. Virginis efficacia

1.563.n.x

Ád cclum obtmendum neceffaria .

l. 670.n.25

ll.16.n

Amot in B. Virg. liberat ab inferno

Violentia, i. e. mortificatio

11.4.9391n1

utilis eft ad evitandam fentennam damnatorum

A

1193n151107n3

B. Virzo ad vincendas tentationes carn:s & emen-

7 olerm vapiunt zllual

l! 635.n.4

F.

dandqm vitam fmgulare remedium lll. 568. n.

Vm cur ordinarie niojores fæmmls 2 917 pr.3

N

IGI

)c)«:'

B. Virgo fub annuntiationis tempus le£tioni Pro-

Vir DPi es , Eg verbum Dez in ore fuo (3. Reg 15

P)M.t Evangelici intenta fuit

1.151.$

4.n.2

Inveni virum feumaum cor meum

l 110118

An de fide fit B; Virginem effe fine macula con-

cep tam

"irga.

IH 7'3'7 q 4

fomrm de Jacobo virgas Populeas tollame &c.

An numaculata concepuo B. Vir ornms fit materia

applu,ara

lz90.n.19

Íufhciens 'ad votum. vr.l juramentum

«s

pro

b

P

E pleroruquæ Smptm € $, Locorum.

pto ejus defenf ione faciendum - III. 333. q. 5-

Sola virtus radix & mater glonæ l 69(5 12.0.2s

Ex quo predicato menfuranda fit B. Virg. dizni-

tas

l.70.

11 3,ni d.

()JO ]4.8

.111.333.q.6

Virtutis permulum ex *eagabundls oculis

1.59 .

Àn gratia B, Virginiin ana fantlificatione con-

9"4—

ceffa , excefferit gratiam confümmatam omni-

Cur virtus fit opnma ; cultus Dei l, 651.n.5

l

um hominum & Angelorum colle&tive fum pto-

rum

Vi irtus Præ voluptare ek&a a Hercule

D

223

11.334.4.7

Ib d

Àn B. Virgo per fingulos a&us duphcatam me-

Ad virtutes exercendas conducunt Hifterie

li.

rue1 it orrauam

-11..335.4.8

52 8115 & pag.529.n.Q.1I0

Qusnam in fpeue privilegia B.Virgini ratione

fuz maternitatis fuerint conceífa-

Wn tuti fue nunquam qulsquam confidere debet

IH 3306.q-9

.41.379.n.5

An B. Virgo laureolam martyrii promerita , &

Vlrtutum C'ifdlïl"ïhüln tyPUS ammaua PO rtantia

,Vera martyr fuerit

II 337.0.10

eurrum Dei

lf)zxæïl;n

An cultus B. V1rg fit ineffabile fignum pnc.efh-

Virtutes fuas quatenus quis ipfemet recitare pof

nationis

fit

Hi 333 q. II

gJ

ll 14.7&.7.11.4.

l'iridia

Vlrtuofüs an habear ; quod ruborem ei adferr ll.

Oculos cur recreent

l. 895. prob 23

818113

FArtus

D

*

Quid ?

Divifio

H 435.5.1.11.1

thus in mjirmztate peayïcïmr ( a.Cor.12. 9 )l

I1L435.$.1.n.2

670. n.23

ACtus

.11.436.n.4

Sedete in. civitate , quoad usque impleamini virtute ex

Gradus

11.437.$. r.n.11

alto ( Luc.24.29.).

lil. 52ï n. 4

Solide virtutes quie? L650..4 5. preftantior que

Firtus de illo cxibit &c. (Luc.6. 19.)

41L135.n. 12t

9

Quahtas IIL. 437. S 2, n. 1. 1II,

438. S. 3:n. 1

ÁManda Deus virtuti tuce &c (Pf.67. 49 ) L39*

IlI. 439. $4n 1. lL. 44 1. 58 om,r. Hj

n.

ls. Vires.

j . I4.D. I

Uulitas IH 437 $. 2. n. 9. HI. 438 n. 15. lII

Vires tüas magis beneficiis fentiant inimici quam

439$4n7111442n1611ï443n2

mjurns

l-147.nr1

IlI. 455. n. 19

Regnum calorum vim gatitur &c. 1. 34.$.7.n.13

Dignitas & zftimatio. lll,

437 $-2

n

18. l

f'ájcera.

438.n.20. lil. A3().$.4.n.9.lll 442.n. 03 111.443.

Per vifcera mifericordie Dei noflri ,. in quibus mf ta-

n.5. 11.447.n.2. 11l.456.n.25

'vzt nos €8c,

l. 553-S-9.-E

Jucunditas 11l. 437.5.2.11.2,. lll. 439.$.3.n.26. 1Il.

Fifio. Fifus. .

/

439- $:4.n.1o. lll. .442.n.28. 11l.443.n.

Vifus cur non penetret iehda , cum tamen vox

enetret

; AUL :;6 n.30

Probiemfita de viftone

l.go.pr.8

Neceffitas lil. 438 $.3.n.9. 114)9,(5.4.9.3. llL441

l. 896

QnS 1114;3111 1!453

Vifionis obje£tum remotum

l.897

n.I

Vifionis obje&tuin proximum .

l.897

4Equitas 111 438.$.3.n.13.11..439.$.4..6. lll. 44j

Defiderium videndi Dei excitandi modus 1l. 48 r.

j

n.ro

n acxhtas

—

1ll.443.0.5

Vlf' O trina beanfica

Xoxeos

l 212:5.7.8.5

Dubia de virtute

1.650.$.3

Salatia circa d1chu1tatem in virtutibus 11l.303.$.

l'idit mulier, &c. (Gen.3.)

1.585.n.15

l.D.I

Domine «t videam (Luc.18.41 ) l. 192.2.1. l.194.

Solatia circa defe&um virrutis

1

206.8.10

11

De virtute ethnicorum effata

1l.905.n.8

Ex wfü cognofcitur vir &c (hccl 19.26. ) ll5

Exempla

FE

439.-8.5. feqq.

Mott

va

)

^

- li. 443.5.9. 1ll.449. $.12.n.2

Qma vidiftlà me ,' credid; /h

l.zos.h.zä

Media

11.445.$.10. 1:905.n.10

Fita,

Obedientia medium ad virtutes acquirendas efh-

Quzíliones de vita hominis

lll, 179.n. 145

Ccax

11.566.S.10.n.7

Vita honnms eft militia 181() uir l953 5.:2.

. Eft navieatio.

- Ill.104.n.6

Ad virtutes producendum utilis. mortificatio ll.

504.n.3. medium o

L

p»tüimum vulnera Chrifh

Comparatur edu&lioni ifraelitarum ex JEgypto

1.499.n.8. Evchariftie ufus ]. 756.n.2

ll. 104.n.8. Certamini curforum lll. $44-

Proptietates f. indicia virtutis folidee 111.447.$.11.

.i2.0.3. Agriculture ll. -845.n.4. Navi in-

n. i

íflitoris. 11l.,.845.S.12.n.6 fimilis eft telonio

&.2.

ludo

Ordo & connexio virturem inter fe. lll. 448.n.3

-& mercatui — lll. 309 $.1om.1.

&

.12.n.IÍ

eorum , qui ad annulum currunt l. 57. $.6.

Indicia profe&tus in virrutibus

111.448.n.5

f

am4

Sola eft anima hominis

1.450.n.4

Re&e novit vivere , qui re&e novit orare 1.653.

n. 02

In ea omnis perfetlio & bonitas conf fit 111.450.

n.5

Bene vivere fumma fapientia

1.157.$. 9

Ef optimum inftrumentum tum fuam, tum alio-

n,; f

rum falutem procurandi

]1.450.n.6

P3

$1

LY

u

ludex BRerum wiemorabilum,

4

Y

$i vis vitàm, muta vitam

I.137.n.6

Fitis

Optima vita Numinis cultus

L

1.651.n.52

Vitem quomodo Noa coluerit

I693n5

Vita bona medium ad beatam mortem — II.. 478.

lV'itium.

n.158

Cortra naturam quid ?

111(;761112

Vita pura medium ad evitandam fententism re-

Ad vitia deananda conducunt hlflonæ III. 528.

robatoriam in die judicii

11.92.n.2

n.

Vita quem exitum fit habxtux a, nemo fcit II. 1 14.

Vitia facilius expugnantur obedxenna II. 566.8.

.n.8

Io.n.6

Ad mehorem vitam tranf tus eft mors

IL. 457

Vitia Per examen confcientie expucnandx modus

n.8

L.775.$-12.n.4

Securitas de rcbus ad vitam fervandam neceffa-

f'itta.

riis

IlT. 540.n.52

Siut vittà coccmea labia tua

11.185.S.r4:n.1

Vite diuturnz exempla

1,9020.probl.13

V'itulus

Vite longius tradu&he caufie T. 14.6.6.0.1. feq.

Cur Moy 'fes vitulum in Pulverem redegerit la II

n.I

Vitz diuturnitatis Pmmorum temporum . ratio l.

920.pr. 14

Occidifli illà vitulum /agu atum

1.241.n.1

Vitz brevitas in ordine librorum Pentareuchi ad-

Dlæfm

umbrata

UlInz ratio

4

11.485.n.16

1l.153.n.2

Vite brevuans fi gnum dentes rariores & mino-

Ultzo (v Vindi&la.) :

res

1.891.pr.18

Foeminea crucelis

11.587.n.296

Vite brevitátis fequiorum temporum caufe I.

ANon ulcifeamur nos pro hl-ï, qug patimur ( Jadith.g.)

AE

920.pr.14. 11.582.8.12.n.9

1.665.n.10

Brevitatis vite memoria medium contra avari-

Umfbræ

tiam

Xa80.$.10.n.Ó

Sub umbm dowmt in fecreto calami

l. 45.n.16. ll

Solótium drca brevitatem vitee

11I.219.3.30

217.n.F1

In qua urbe tuto vivere quis pofit 11 135.n.11

iISj ambulauero im. encdio umbæbe mortis.

non timebo

Cur viveret ? EmPedochs 1efponfum

1322

(Pf.27

l.152.n.10

. 18:n.5

Quaf qui apprehmdlt umbram &c ( Eccl.34.2.) lll.

Confilia ad vitam in fæculo rite mfutugndam I.

/402.n.4

434-V.3

U:wzfïw

Q omodo vitam a Parennbus liberi accipi:nt

Un-?moms in confirmatione ratio 1. 390.$.1.n.6.

!

1.710.n.9

Unchoms in baptímo raüo ]. 198 $.2.n.10 &

I2

Anime vita cognitio Dei.

L218..4

Vivere Deo quando i muplamus

Li34,0.2

Cur Toannes in hiftoria de un&mne Domini , 2

Vitze exemplar Cl hriftus

1L.508.a.11

Magdalena fatla, differar a reliquis. Evangeli-

I?:572.n29

Vita occulta cum Chrifto qvæ?

ftis , quod icrxbat folum traditorem murmu-

Vita exemplans conuonatorem docet

L. 358.

rafiï.

WokoR

]l. if9eb. B

n5

Emcndandæ vite B V fi ngulare remedium [III.

doiccunpil f Dommus &c. .Q. Reg.1o.1.) ]. 3()3 n.

:68011 IO9I

5 11l.460.n.3

Emendatio vite EPlf(.OPO mJun&a a mortuo lI,

Un&'zo Extw £nqa.

10.39

Definitio

11.457 S.1.n.1

?r«ïöäk

Divifio

11.457.5.1.n:2

Ego veni , ut vitam habeant ;

L 350.58.02

A Chrifto fuit adumbrata

lll. 460.$.10.

Vztam 65 mrjemcordmm tribuifli mili

l. 1o0.

11.2,

n.fI

Quahtas

lll.

4*7.5S.2.n. .

&Q 4.n.I.

Quis ejï homo, qui vult vitaim &c. (Pf.33.13.) lII

Utilias lll 457.$.2.n. &S 3.n.1. 111.458.$.4.n. 6

31.n.9

&

S-5.n.1.&$.6.n.2..

l1. 460

Qui me invenevit , inveniet vitàm &c. (Prov.8.35. )

A C

. 1.1022.n.41

Neceffitas

111.458.$.4.n.4.&$.6.n.1

In zpfo mvmms, &2 movemur , E? fumus (A&.17.)

i quitas

11.4.58.$.6:n.3

1.564.5.8.n.1

J

Dignitas

, 11459.$.6.n.4.6$.8.n.3.

F'ivo amtem jam uon ego &c.

11.508.n.11

Exempla

1l.457.

i.

f'ita altera, l'ita cterna.

Motiva ad eam libenter fufcxplendam lll. 458.

Gennadxus dubitans , an pof)t mortem ulla fit vita,

.6

per fommum certior redditus

l.. rr6.

Mm dla

11.459.8.7

n.I

11,459.8.8.

Finis propter quem inftituta

n.£

Vitam alteram negans a. diaboloabreptus — lL. 8.

n

Natura & tempus inflitutionis hujus Sacramenti

Vita zrerna qwd'?

II. 16. $.11.n.x.

11.459.$.8.n.2

Vita &terna per Evchanfham ,promeretur I. 756.

n()

Ejus effe&us

lii 459.5-8-0-3-&$ g.

x w

Un&io trlplex Pro quovis Chrifhano — 1ll. 450.

Centuplum accipiet ,

6? witam «cternam po[ debit

S-9.n.3

i.

Non

(Matth.17,29.)

11.775.n.4

?

J

N

Et plerümmque SN :ptm ve $. Locorum. .

Non neghgenda fed mature ad exitum compa-

Ab ea falus noftra uependet

IIl 468.$.5.n.2

Fundamenta vocationis

randa III. 559.n.156. II 463.n.30.

111.470.S.7.n.t.

Camparatur oleo

11145950 I

Modus vocatwnem mquuen(h & exequcnm liL

Unéiio extrema fpmtuahs

41L.474.m.13

14.S. 10.n.3.4

Unguentum,

IlL.

Vocatio . voluntatis quomodo cognolcenda

Cuwemus in odorem m»gumtorum tuorum l. 79 g.

47'7 13

n.13

Vocatio mtelle&us quonodo 1ndaganda li. 472.

Sicut zmguentum in capite , quoal* defcendzt in barbam

n,

SXL

I. 582.n.3

Vocatio ionef dlfferenda

III476Q

nO

Mittens hoc unguentum in corpus meum , ad fepelien-

Quem DEUS Vocat, etiam aptum reddit111,477.

dum me fecit

n.6

Il. 359.n 14

Ungues

Confilia' circa vocationem ad certum vwe ftatum

Quid ? éorumque finis

À. 907.n.22

L419.8.1. ieqq

1b1d

Indxfïu cntcs ad vocatmnem D€1 fumus ad omnia

Problemata de unguibus

Ungula.

loca & officia -

A

IIL41.n.40

Omm quod habet dzvzfam wngulam comedelis II 1 60

Vocatio ad religiofum ftatum

II 7.$.5.n.r

n.2

Vocauoms Sacexdorum ratio

III.96.8.11.

Nou remanebit ex eis zmgala

IzJQny

n I iuqq

Unicornis.

Vocanoms ad oflicium Concionatoris legiuima

. figna

1.359.n.1

Umccwm, nontauro , cur comparemr DJeus

- PT. 23:6.)

Á

D HEEN n3

Ix*oentcm habere debet. concionator fiduciam in

Unio. Uhniiio,

gr atia vocationis.

L.358.n.4

AokOGR

Per charitatem conciliatus

1.607.n.30

Dubla ad viam unitivam pe1 tinentia

1- 657

1..882.n.3

$. 4

V'ocavi & renuiftis

Unidonis quinque gradus

Folatiliá

Unionis malztres Ípecies

:

Volatilia cur Deus retorto ad collum capite (Ley

i;[

25

ä

1.788.n.7

Ad unionem cum Deo quxd requiratur

1.) offerri ]uffc.nt

n.2

Re/þzczte volatilia cali

1.580.n.8

Unionem cum Deo Evchariftia conc1hat L.756.

Foluntas,

^

n

TIL.560.n.157

Pro fa&o reputata

Ex unione cum Deo menendl meec*ms in per-

Quatenus Deus pro opere voluntatein

tuähone

1,250.n.3

computer, & quomodo inferorum erga-

Unitas,

"ftulum fit plenum bonorum v oluntaxum

Dei probata I. 529&.&.11.4. 1.530.5.3.n.2.1.531.

1.683.n.65

$.5.n.1. L534.$.8.n.1. L537. - 12.n.1. L538.

Volumatc opu& eft , ut fis bonus

1.256.n.15

n.4

Ita eft voiuntas noffra , Claufula Edi&i Gall. Reg.

Unitatis Relizioforutm utilitas

HL:18. S LT.

. I.129.S.4-n.7

n. Ó

Volitiones divinz ratio

L.560.n.

J/ocatio,

li. :29.$:14

Voluntas divina fcuto comparata

It .30.n.

Definitio ejus

III40JQInI

nn

Convivio

Divifio

1L461.S.1.n.2

Revulæ divinge voluntans cognofcen&æ WL 284 6$.

II.n.5

Qualitas — III. 461.5.2.11.1. T. 476.$.g.11.1.111

468.S.4. 1II. 476.S.10.n.1

"Voluntatis divins B igna

Ill.36.n.13

Vocationum tresmodi & ordines

III..14. $. 10

E;ïwci m mterpretes

ibid.n.15

n.2

Conformauo cum divina voluntate.facienda- l.

Exempla vocauoms per vanitatem mundi oftenfa

9o8.n.86

. 11I.462.S.4.n.1

Vohmtau dwmæ fe. c0nformantes matri Chrifti

Per neceffitatem

1. 462:S.4.n.4.

Íimilis

IlI.30.n.6.

J

Chrifto n,8

Per contemptum hominum

TiI,463.n.6

(wd KRefit önatw in div. Pol )

Per mor tis timorem

111.463.n.8

Sine Dei vohmtate nil. cont1ng1t in-mundo lIlf.37.

I11.463.n.11

n.18

Per mfpmmones

Per auditionem verbi Divini

IlI. 484

Deus femper vult , quod opnmum II 36:n.14

n 14

Quomodo voluntas Dei femper & ubique fiert

Per le£tionem

»

IIL464.n.17

debeat

1II.36.n.9

Perfe&orum in vario ftatu

HL .464.

Volunratem divinam an perfe&e implere quea-

n. 10

mus

11536.n.9.

Vocatio mirabilis

11I.547. n.91

Voluntatem Supenolum explere atctus . obedien-

tiz

Pona negle&z vel deferte

- 11.466.n.26. T1T.

Xok o

.1.525.n.7

548.n.-93. 1IL 553.n.121

Pcena avocandum a vOcatione-

TII. 467.n.30

Fiat voluntàs tuà

( Matth.6.10, )

IT. 30.n.7

Gernerofa executio vocationis

IIT.467.n.34

Meus cibus eft , ut facium: voluntatem ejus. &c (J0.4

Motiva

111.468.8.5

34-)

lL 3o.n.4

Media

13.469.S.6

p

Quicungue

w

d

lidex Kerum

memorabzlzum.

Quicimque fecerit voluntatem Patris mei &c. (Matth.

Quomodo veræ dele&xones eligende Hï 487 5

1il.

o.n.6

10.n.2

15..50.)

Scuto bona voluntatis tuo corona/h nos (Pf. 13.) lll

In appetitu voluptans precipitantia vitanda IIl

209.n.2

87$ïong

Voluntas propria. "

Quauto bono fenfibiles voluptates privent lll.

488.$.10.n.5

Defnttio

Veræ cernfl' ime obünentur contemnendo falfas

11.478.5.1.n.1

|T.D12

-

Divifio

11.478.

111.488.$.10.n.5

Qualitas — 11l.478.* Ia. & $.3.0.1. 1ll. 481. $.

(vwle Bachanalia.)

.. I

Fuga 1ll.478.$.2.n.4.

lll. 879. n. 6. 1ll. 48o.

Pomer

55111 lll 481. $.7.n.2. 1ll. 485.

IILI

Vomer Sampar quid figuret

L363.n.11

Damnum lll 478. $.2.n.6. 1ll. 479.n.14. lll.

loracitas,

480. 55n8 li. 481.5.'*,11.5. lll.. 483.

Species gulofitatis

(vide Gula.)

.II.n.8

Foiwmn

E xempla

lll, 480.$.5.feqq.

Definitur

IIL489.S.1.n.t

Divifio ejus -

ibid.n.2

Voluntas propria deponenda -

ll. 908.n.74

Motiva ad voliuntatem Propnam exuendam lll.

Qualitas !II. 489.$.3.n.1. In. 492.$.7.n.1. IIf

81.

8

Opes

.LI.D.i

Medla

- J11.482. 5 9

Uuhtas III. 490.$.3.n.7. &S.4.n.8. Il.- 402:$.7-

Gradus in voluntatis renunciatione

lll.. 482. $.

n.6. h1493$101

CM OE

IO.h;I

n. 3

JAII. 133.

Praxis renuntiationis hujus

lll. 482.S.10

Implendum eft.

III 489. 24 E.

n. 2

n.2

Nu.au'lilas abrenunc1at10ms

11l.482. S.1o.

Servatum

IIT, 490.$.4.n.1. 1II. 520.n.3.4

n.4

Voti non fervati damnum

LHl. 530.n.1

S;q*xü n la ahorum Potl.us quam Proprm voluntas

Violati qualitas & damnum lII 489.*3.2.11.8. Ii.

I

111.482.S. 10.n.3

490.5.2.n.1 1, & $.4.n.10.

.5.1.If.

Hæs. renunciatio eft Deo grata & valde meritoria

Ii. 492.5.[.11.8. IT 4935 10.n.3. IlI.

111.48 3.$. 10.n.5

494-

«II.n.2

Voluntas noflra refignanda in voluntatem Dei

Exempla

IIL490.$:4.feqq.

1.582.n.14

Motiva ad votà 1mplenda

, M. 492.

$

Media

Voluntatls almegano ab inferno/ liberat ll. 16.

IO

ibid. 5 Q

VOtorum monafhcorum ratw

IlI.14.$.10.

Solanum circa abdlcatmnem proprlæ voluntatis

n. tf

lil. 205.8. ( v. &e/iguatio.)

Religiofa funt præc;puum inflrumentum perfe-

&ionis

IlL403.5.10.n4

Renovationis votorum natura & finis five fru-

Voluptas,

Quid ?

11.484.5. 1.n.1

&us

111.494.8.10.n.4.5

Divifio

ibid.n.3

Modus renovationem inflituendi

ibid.n.

Qualiras 1ll. 484.6.2.n. I.&gn 1. li. 485. $. 4.

L672.n.3t

& $. 5,n.1. Ill, 486.5.7,11.1. ]ll. 488. $. 11.

Renovationis votorum effeCus

1.673. n.33

n[

Votorum renovatio in mortis hora

W.

415

n.I148

Problemata de voluPtate

915

Fuea

494S"n4

Solatia circa votorum difficultatem

IIL 205

Incendium VOlUPtatlS vinum

l. 284.n.14.

6

Damnum lll. 484.$.2.n.6.& $.3.n.5. Ill 485- $.

Vota heroica Deo oblata

1.165.n.60

Vox

5. n.3. lll 486. S.74n4.. 7Ml 488511

Problemata de vece

l. ()oc-

Exempla

111.485. $.5. feqq

Via cur prævaleat mortue l1br0rum Ill. 427.$.

De Vüluþtatll)u"ä Erhn. affata

ll. g04.n.7

Io.n.2

Motiva ad fuomudam voluptatem

ll. 486.9.8

An voce pofl' nt morbi curàri

II. 223.n.0

Fai! ms

lll. 486,$.8.n.1

X amtas

l

WOK m

.

11.487.$.8.n. 2

Brev:

lll 481. (5 8. n.

JV'ox quidemé]acob, manus autem &c. (G.en 27.n.22.)

Fu.azns

1.1033.n.6

Nocendi vis

lii 487 S 8

Sonet vox tuà in aum&us meis &c

(Cant.2.14. ) T

678 n.48

J. 482

1.787.n.6

Mcdla ad fugam facientia

Exalta in fortztudme vocem tuamm

$- 6

Hodie fi vocem ejus audieritis: &c. (Pf. Q4. 8. ) j

Afl voluptates fpernendas optimum medium

b d

vulnera Chrifti

1T.499.n.5

JDabit voci fug vocem virtutis

I. 787.n. 5

Finis propter quatn voluptas rebus a DEO indita

J/ox Domini fuper aquas muitas

( Pi.28, v. 3.)

lII 4875 IO.n.I

1,385.n.4

Uïbs

n

d

&

Et plerw qu&e Ser ïþtïiif'cf $. Lomi 17

Urbs,

Ea colendi modus optimus imitatio

IIl $02

A puélla fervata

HI 38 I.n. vjss

]

Conftantia in urbe deFenIa

()nl

Iïi 38 3ll, 263

Eorum figura quinque lapzdes Davidis

H

502

Urias.

$224

Uriz literg confuennam malam adumbrant 1:402.

V ?/ZPPS

$.12.n.8

Se mortuam fingens diaboli figura

. IL.216

Ürinautes

H

.n.

MX os

Urinantium aures cur 6cilius rurnpantur, juam

aliorum

Capile nobis vnlpes par vulas &c. (Canr.2.15.) L.

Ra809. Pronl 7

882n2

Ur/üs. sz d.

Fultus,

Urfa quomodo fingant. catulos

Vi faciom tuam , quafi viderim 'uulfum Dei . 240

*

I ogny

n.12

Cur ab urfis Po*ms, quam aliis fems Elif:

cum ir-

I'l(h.ï

AT

iitc

Pultum tuum deprembuntw omues divites plebis ( Pf.

s pueri dilacerari

I'gügn 7

44-)

Urfa rufticum melle me mm liberat

Ill.105.n.3 ^

IIL.586

Læï/]ïcabzs eum vultu tuo , vulius autem Domini &e.

i

n. 286

L350.1423

D/M ^ü- Ms

Ufurarii Pæmt»ntm excmPlum

II 55t.

^

ÜUxor

B.IO

X

Status Popc mortem

1I.7.n.8

Quomodü tra&anda & d111ge11da

T. 304 m

. Pena Pofï fatum ,

1.175.n.22

m (;

Quomodo'cum viro pauäce vivere quear IIL:390; !

Utzlztas.

"M;F()

U rilitatem fuam non diligit, qui Deum nón di-

In fidelitate erga mamum a catella fuper:

ata liL

ligit

Y

l.135.n.1o

J(H ij 453

Fulnus

Uxoruim contra maritos 1ratos remediu

Vulnus curandi vis in lancea Achil

H

m III.572,

525.n.12

572:n.2 15

(vide Conjux.)

Venia hofti data vulnus curat

IIL551t

u

*4-7(-

n. 115

Án Vuklnra Íolo conta&lu , voce, ofculo , vi-

Non licet tibi habere wxorem. fmms tui

L 2:ig8

Íu äxc cufari Polïmt

IL. 223:n.9

n. 18

Ho3c*

Qui uxores habent , zanquam

non habentes fint.

(1.Cor.7,29.)

1.180.8.1 1.1.3

Et appropians alligavit vüfnera ejus. &e.' ( Luc. 16.

Z.

24..)

Ii. 134.n.5

Vulnerafli cor meum &c. ((,ant 4 )1II. 522.S:13.n.2,

Zacthaus,

/.57n19114o$ 12

n 14

Cum deficerent quaji vulerati , in plateis

IIL128

Foftinans de/cendzt (Zacþæus) E5 excepit 7llum gán-

db üs

](IS!L;.H Iö

S.12.n.r

Zücharias,

Fuluera Chw/?z

?.

/

hncomm Scmpturæ de i lis

IIl ao

4 S.1.n.1

Fi *o"urfz: veteris teftamenti

il

lutravit in domumn Zacdharig &c,

L 1019

1.405.n.9

-

Figure Novi teftamenti

I1.405.n.18

DZZ

Zelote&,

Qualitas

TATE 495. æ

.. I

Utiliias

11.495.5.2.1.3« HL. 407.S.3.0.9

Vulnera Chrifti falutaria

II /560.0.1T59

Ego fum Dommus Deus tuus ; foviis , Zeloteä k5523.

ïucundltas

1.497.8.2

.D.17

sgn?;

lus.

Cultus 111.497.6.3.n.r. Cultus in mortis hora If.

de ?

476 n.152

I.503.$.rn.r -

Motiva ad ea devotc—: c01enda

Dvifio

- 1.498.8.5

Attus

1ll.504.n.2

mortem &

*

ibid. n.3.feqq.

Cur Chriftus vulnera füa. etiam poft

Gradus

TT.

rgäurm&wuem mmmerlt

III.. 500.$.6.n.1

505.S.1.n.14

Tr:,05$2nx msoog

:3. D. E& TIT, 5oG

.. 1.304.q.14

Qualitag TT

&.TnL&SSn-

II 511.$.6.nit. L.

Cur quinque talia grandiora vulnerta reci pere vo-

, Iüerit

- IL500.$.6.n.2

3.5.8.n. 1. HL.522.6.13.0.1. le,fvö

I" inis triplex conf' derknoms eorum

. Hl 500.

Nec

Y

e

flitas

$. 14.n.x

IIT. 506.$.2.1.13. ilr. 507.n. 17

Xïgüm

Quid in iis preci pug conf' derandum

ïIï JOJ

IIL 514.n.9. H .527

1;[5

11,5

Utl

[

5

Quomodo corolla de SS, vulneribus..

f Cth&uda

1. isö

3.n. 16 Hf. 5og. .D:27.1T,

n 501.n.5

su n.22. IILS13.n.17.HL

Quomodo falutanda

514.n.13. 111.525.n.13

Ill. So1r.n.6

Dignitas

T

N

OE

f

-

Iudex Merium memorabilium

G plrorumque Sceripturee

$, Locorum.

Dlgmtas 111:506.$.2,n.26. 11l.508.n.3 1. lIl. 514

Zelus cum fcientia jungendus.

1.568.n.19

Vocadaonis beneficium zelus

nzx DLs25.n.13. 1l 527.

ID:)ISHS

n.I5

Comparatur cum pedibus

I5914.2

Zelofa dxk&w

Jucunditas 1ll. 506 $.2.1.22. lll.511.n.28. 11l.513

As

1.154.n.17

n. 20

A* s

a

/Equitas

111.506.$.1.n.23.11l.507.n.22

-

lil.514.n.1 1. li]

1

.D. 14.

Zelo meo commotus eff. coniya eo$

IlI. 525

Premium

.515.$.9.0.5

D.I3

Exempia

"Iccipiel. armaturam, aelus illius

hl r,og $. 5.feq.

(Qap 5.18.)

Motiva .

l; 515.5.0. ll.521.n.6. Adzelum ac-

11I.522.n.9

Zeno

cenden lum optlmum mniedium vulneraChrifti

111.499.n.9

^5

Media

Ili.516.$.10

Zenonem ebrium uxor vivum fepelit

I

——

2

$

Natura eft con dma cæh

li.

4

hn.2

1517 $. rrakt.

/

520.S.12.n.I

Züzanid

lil.

Iunfrumenta ad ejus exercitium neceffana

$18.n.2. lil.5

Iü'z

Zzzamws autem filii funt ngguam — ( Matth 13.38. )

Quibus tentationibus impediatur. aut mmuatur

1636.n.5

4

i. 51G.n.3

Superfemmamt zizanid ( Matth.13.28. ) 1.496.

Conhexio i inter zelum & amorcm Dei

lll. 520.

n.23

n

Unde habet zizania ?

174.1n4

ifcretio in zelo adhibenda

II.520.n.5

Ne colligenies zzzanm eradicetis fuanul triticum ; lL.

Ad quos fe externdere debeat

Ill. 520

119.n.9.

n.Ó

Zoum

Laudes ejus & encomia

IIL 521.n.2

Quomodo zelus exercendus

IlI.521.n.5

F'idi præcm&'am ad mammillas zona &c, ( Apoc. (

Iil.5

522.n.8

1.261.n.21

Idea , exemplum Chr ifti

Z«elofi operarii armatura

I 521 n.4. &

Ex:erunt Jeptem - Angeli pracintti &c,

zonis aureirs,

nlg

1.261.1.22

:

AD MASOREM DEI GLORIAM.

:

A

I'.QLX

|

M

N

d

«Oï;

!

.ä/

j

)

,

,

i

[

,f/

-

2

4*

"

U EF/

(

/i

,

I A

Q

m

A

,

i

d

25

d

r

q—vxä—

N

o

Y

P

.

d.

22

O

NN

*—.-——

u

2

A

i

7

2

*«

sE

ES

W*L

RI

ji m

LL

g«

, 'r

NG

A I

R

MM—à

W

pPE

:gs

-

j

W

(ou v g

T

7

DN

M

xäxä

B-

GN

M

l

LA

N

M G

N

*

ES

1]

Jk

,.

NN

3

D

Y

E

.

&

.,

/n

MW

n//

A

EE i, i

/h

/

E

7

"

UT

!j

*;Z

Nl

.

s

m

Ci

H

AV ,

E

*

y

5;

|

-xjx

1

.

—

—

Ls

sss

—

s

m

2

2

"

L

l

&^

t

B.

-

-

j —À

—

— M

u

ADRSc sU

es

*

P

Qs RD

z

d

d

s

Y

N

Id

R

T

a*

—

——

ia

T

—

*

fu.

Ls A Ó POREttapen

—

As

l1

——

3"

T

m

SOK

NG

RC

M

U

r d

z

lA

e

$5

x k

-

»4

b

u

E

e

p

e

E

",

—

!

h$

*

;

78

*

D

B

in

g

E

—.../

ES

&

-

Y

8

/9/

j

*

,

z

&

6

"*

3 d

i

3

?

J

F s

Af

*

x

z

e

zää&ä :

;

5

e

E

h:

us

"I

25

,

P

d

E ]

blä

]

*

k

Tgse

$9

ä ]

-

NESELCNT

E

e

Ya

AE

3

x v

T

g

d

o

Ts

n

f

v

gud

x

us

É

o

/

r

$-

1

.0

e

h i

MU r TR

3

bo

N

p

E

IN

L

"i

M

jj

Eu

il

s d

E

*

b

J

2

a

»

e

2 d

um

*

a

6

u

o

7À

u-

(

E

j

zv

S

o

L

^ l:

N

S

N

/

"

N

i

h.

:

3-

C

r

g

3j

hr

AN

]

7

5

us

XKX

L.

M -

£5

M-———

482

n

u

/

[

*

a

M

?

At

//l

Mi

N m

B

;*

$u

1

»

P

À

M

(

f

E od

)

fa

^

4

ï

"x

E d

*

d

j

, T

53

i

E

7

d

(

ä;

aE

N

;:

N

UA

d.

hN

N

N

| 75

N

-T

vj

A d

u

lJ

3

v

ij

r —

a

Óbs

s

ht

r

$

j

k

h

EU

UM

9

CA

z

OE

p

N

x

j

s.

^

EY

M

"

LU

«

a

&

CM

")

PSNS

£

A('äæ »

j

9'03

3

153'

';l

i

*

[ow

s*

m

j

AW

NN

"

|

N

p2

k

w

( ;

NN

b

b

a

T isiale

TrS

NNS

" NB

n

p

C

5

s«

s

o

.

N

E

N

VN

x

d

?

DSIOmM

n sd

a u

r

P

5

"

xj

*

dgj-'!-h LOA T T0

1

4

—

U

1

:

H

ä

a

"T

a

J

*

*

EC n

j

2

r

»!

*

^

A

$.

n

i

"

5

Qo

^

2

y

hs

.

ii

»

Mi

i.

ä ^

"M

u

iss

&

*

E

i

ä

ii

Y

"

[5

:

u

x

:

E

1

«X

i

ä

e)

7

*

ssts

[

»

[

qäi,.

:

PA

ï

€

Y

*

"

E

UA

»

9?

*

m

"

*

u A

1

E

A

E u

r

,

F3

p

N

/

a

v ,

:.?

V.

H

ä

*

*

FR

[

[^

; æ//

o A

UE

4

-

-

ïzä- ]

TW

L

A

ä

TÓ

i

(

P

d

-

E

fäï

r

PU

N-

*

.

E

M

XNMI

r

N

6^

d

B.

3

»

"

52

W

e

Hd

u

Y£

d

&th

3

E,

E

n

j

BI i n

d

m

N

j45

.

L

1

"N

-

VLs

[

-

x

Y

j;

i

P asss

i

e

-

?.

**'---—'..l,

a

A

T

T

*

A

1

|

ä

e

Y

Ut

z5 NI

u

P o

Ang

:

aE

f

ä

ä-x

p*

Ut

H

J os

j

r

A

s

b

s

fs.

N

&

e3

i Y

»

8

2

M

*

"

s

"'iy'ü,'-

x

"

d

Xög'f

*

G

s

/H

«

E

FA

v

i

A

E

1.

ï

x

k,)»

a

A

VA

A.

v

2X

$

INSTRUCTISSIMA

'BIBLIOTHECA-

MANUALIS -

-s

. CONCIONATORIA,

m-

IN QUA

DE

VIRTUTIBUS, VITIIS, SACRAMENT13

-

p

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

NOVISSIMIS ALISQUE SIMILIBUS MATERIIS IN ECCLESIASTICA

CATHEDRA TRACTARI SOLITIS,

i

l

COPIOSA ET SELECTA PRO CONCIONIBUS, EXHOR TA TIONIBU.'

z

ALIIS QUE SPI RI TUALIBUS INSTRUCTIONIBUS MA TE RIA,

Balance Q

NEMPE

DEFINITIONES DlVISIONES SENTENTLE SS. SCRIPTURZE & SS. PATRUN

O

-u

HISTORLE SACRJE & PROFANJE, SIMILITUDINES, MOTIVA, MEDIA, DOCTRIN/E ASCETICZ-

Y

CONCEPTUS PRZEDICABILES, MISCELLANEA, AXIOMATA, & PROVERBIA, & TANDEM LOCA AUTHORU

Focus

zL

FUSIUS DE TALI MATERIA TRACTANTIUM, EX OPTIMIS QUIBUSQUE AUTHORIBUS, SINGULARI -

ä

DELECTU ET INDUSTRIA COLLECTA, FACILIQUE, ORDINATA, ET GRATA METHODO

N

14

DIGESTA PROPONUNTUR.

l

OPUS

I

M

.OMNIBUS ANIMARUM PASTORIBUS, NECNON DIVINI I'ERBI PRAECONIBUS, ET V'IT

ASCETICAE STUDIOSIS IMPRIMIS UTILE, € 4D LEVANDOS CONCIONUM LABORES ACCOMMODA TUI-

L

CUI PRJEKTER ALIOS INDICES COPIOSUS INDEX CONCEPTUUM BREVIUM PRO CONCIONIBUS

IN DOMINICIS ET FESTIS INSTITUENDIS ADSZECTUS EST.

|

K

11

pO5

IIII

EDITiO NOWVISSIMA

Mp

10

MULTIS ERRORIBUS PURGATA, ET QUAM PLURIMIS HISTORIIS MEMORABILIBUS, NOVI

QUE TITULIS PERUTILEM MATERIAM CONTINENTIBUS ADAUCTA.

OPERA: 8«:' STUDIO

E

R P TOBME LO]HIN]ER SJ

TOMUS TII.

CONTINENS

Lirigas R,

S,

T,

V Z

6a

ä

PERMISSU SUPERIOR UM

ATTf

«GDCZ3C7*—l:f"—/CKDCV*-JC?C/'—ADCVï'FGäDCVDCJ"

AUGUST/£ VINDEL. ET OENIPONTI,

SuuPrisus JOSEPHI WOLFF. MDCCLXXL

/) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com